ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας:"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας: «Διαγενεακή κινητικότητα και αντικείμενο σπουδών των πρωτοετών φοιτητών της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα» Φοιτήτρια Νικολίτσα Κουμπούλη Τριμελής Επιτροπή Μιχαήλ Ντεμούσης (Επιβλέπων Καθηγητής) Άννα Νταούλη (Μέλος) Νικόλαος Γιαννακόπουλος (Μέλος) Πάτρα Φεβρουάριος 2011

2 Περιεχόμενα Λίστα Πινάκων... 2 Λίστα Διαγραμμάτων... 3 Περίληψη... 4 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 2. Βιβλιογραφική αναφορά α. Θεωρητικές προσεγγίσεις β. Εμπειρική ένδειξη παγκόσμιας οικονομίας γ. Εμπειρική ένδειξη Ελλάδας Κεφάλαιο 3. Πηγές Στατιστικών δεδομένων και περιγραφή τους α. Χρονοσειρές για το σύνολο της χώρας β. Πρωτογενή δεδομένα για την οικονομετρική ανάλυση Κεφάλαιο 4. Ανάλυση των δεδομένων α. Χρονοσειρές για σύνολο χώρας β. Πρωτογενή δεδομένα για την οικονομετρική ανάλυση Κεφάλαιο 5. Οικονομετρική προσέγγιση α. Δυαδικό υπόδειγμα probit (Binary Probit) β. Διατεταγμένο υπόδειγμα probit (Ordered Probit) Κεφάλαιο 6. Αποτελέσματα οικονομετρικής ανάλυσης α. Επιλογή αντικειμένου σπουδών - Δυαδικό υπόδειγμα β. Επιλογή αντικειμένου σπουδών με βάση τις προεξοφληθείσες αποδόσεις-διατεταγμένο υπόδειγμα (Ordered probit) γ. Επιλογή αντικειμένου σπουδών σύμφωνα με το οικογενειακό εισόδημα Κεφάλαιο 7: Σύνοψη και Συμπεράσματα Βιβλιογραφία Παράρτημα

3 Λίστα Πινάκων Πίνακας 1. Ταξινόμηση επαγγελμάτων ανά κατηγορία ειδίκευσης..27 Πίνακας 2. Κατανομή πρωτοετών φοιτητών της ανωτάτης εκπαίδευσης ανά επίπεδο εκπαίδευσης γονέων...28 Πίνακας 3. Ταξινόμηση τμημάτων ανά επιστημονικό- επαγγελματικό πεδίο...76 Πίνακας 4. Επεξήγηση χρησιμοποιούμενων μεταβλητών στα υποδείγματα. 29 Πίνακας 5. Περιγραφική ανάλυση των εξαρτημένων και ανεξάρτητων μεταβλητών.. 38 Πίνακας 6. Ποσοστά κατανομής των πρωτοετών φοιτητών του έτους 2006 ανά ομάδα ειδίκευσης γονέων και για τους δύο γονείς..41 Πίνακας 7. Αποδόσεις της εκπαίδευσης ανά αντικείμενο σπουδών και έτος- ταξινόμηση αποδόσεων Πίνακας 8. Binary Probit εκτίμηση των δημογραφικών μεταβλητών ανά αντικείμενο σπουδών (Marginal effects)..50 Πίνακας 9. Binary Probit εκτίμηση με την πλήρη εξειδίκευση ανά αντικείμενο σπουδών (Marginal effects) Πίνακας 10.Επίδραση δημογραφικών μεταβλητών και χαρακτηριστικών οικογενειακού υπόβαθρου στην πιθανότητα επιλογής αντικειμένου σπουδών με διάταξη σύμφωνα με τις αποδόσεις της εκπαίδευσης. (Ordered Probit)...60 Πίνακας 11. Αποτελέσματα οικονομετρικής εκτίμησης διατεταγμένου υποδείγματος probit μετά την εισαγωγή της μεταβλητής του οικογενειακού εισοδήματος (FamIncome).65 2

4 Λίστα Διαγραμμάτων Διάγραμμα 1. Διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών στην ανωτάτη εκπαίδευση ανά κατηγορία ειδίκευσης πατέρα.31 Διάγραμμα 2. Διαχρονική εξέλιξη ποσοστού πρωτοετών φοιτητών που προέρχονται από πατέρα γεωργό ή κτηνοτρόφο Διάγραμμα 3. Διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών στην ανωτάτη εκπαίδευση με γονείς με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης..34 Διάγραμμα 4. Διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών στην ανωτάτη εκπαίδευση με γονείς με μέσο επίπεδο εκπαίδευσης.35 Διάγραμμα 5. Διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών στην ανωτάτη εκπαίδευση με γονείς με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης.36 3

5 Περίληψη Στην παρούσα διπλωματική εργασία διερευνήθηκε η επιλογή του πρωτοετών φοιτητών αναφορικά με το τμήμα της πανεπιστημιακής τους εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ειδικότερα, αυτή η επιλογή αξιολογείται μέσω δυο μεταβλητών. Η πρώτη αφορά το αντικείμενο σπουδών με βάση το επιστημονικό περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών και η δεύτερη αφορά τις προεξοφλημένες αποδόσεις ανά αντικείμενο σπουδών. Για λόγους εκτίμησης χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα για το έτος 2006 από το Ατομικό Δελτίο Φοιτητή-Σπουδαστή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (Ελ.ΣΤΑΤ) και εφαρμόστηκαν υποδείγματα διακριτής επιλογής με διάταξη (ordered probit) αλλά και χωρίς διάταξη (binary probit). Ως επεξηγηματικές μεταβλητές χρησιμοποιήθηκαν το επίπεδο εκπαίδευσης, το επάγγελμα των γονέων και μια ευρεία δέσμη δημογραφικών μεταβλητών (ηλικία, φύλο, τόπος γέννησης, κ.λπ.). Όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα της οικονομετρικής ανάλυσης η επιλογή του πανεπιστημιακού τμήματος (είτε με βάση το αντικείμενο σπουδών είτε με βάση τις προεξοφλημένες αποδόσεις) επηρεάζεται σημαντικά από το οικογενειακό υπόβαθρο (εκπαίδευση, επάγγελμα) του πρωτοετή φοιτητή. Επίσης, διερευνήθηκε η σχέση μεταξύ του οικογενειακού εισοδήματος και της επιλογής πανεπιστημιακού τμήματος με βάση τις μελλοντικές αποδόσεις και βρέθηκε να υπάρχει μια θετική και στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ αυτών των δυο μεταβλητών. Με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας, η δια-γενεακή κινητικότητα στην Ελλάδα (που σχετίζεται με την επιλογή του πανεπιστημιακού τμήματος από τους πρωτοετείς φοιτητές) αναμένεται να είναι χαμηλή. 4

6 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή Είναι γνωστό στην οικονομική επιστήμη ότι τα άτομα εκφράζουν ζήτηση για εκπαίδευση σε σχετικά μικρές ηλικίες με σκοπό να εξασφαλίσουν μια μακρά χρονική περίοδο στη ζωή τους αναφορικά με την συλλογή των αποδόσεων της επένδυσης σε εκπαίδευση (Ben-Porath, 1967). Βέβαια η εκπαιδευτική διαδικασία διαφοροποιείται ανά ηλικιακή ομάδα και συνήθως διαχωρίζεται σε τρία επίπεδα εκπαίδευσης (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια) ανεξαρτήτως του εκπαιδευτικού συστήματος και της χώρας αναφοράς (Education Statistics- UNESCO). Επίσης, είναι γνωστό ότι η ύπαρξη διαφορετικών επιπέδων εκπαίδευσης σχετίζεται άμεσα με το περιεχόμενο σπουδών και το επίπεδο εξειδίκευσης. Στο πλαίσιο αυτό, η εκπαίδευση αποτελεί μια στοχαστική διαδικασία στην οποία το απόθεμα γνώσης είναι προσδιοριστικός παράγοντας της μελλοντικής γνώσης και του συνολικού εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι τα άτομα ολοκληρώνοντας τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποφασίζουν για το αντικείμενο σπουδών τους με δεδομένο ότι έχουν επιλέξει να συνεχίσουν στην επόμενη εκπαιδευτική βαθμίδα (τριτοβάθμια εκπαίδευση). Η διαδικασία επιλογής αντικειμένου σπουδών και κατά συνέπεια επαγγέλματος αποτελεί για το άτομο μια σημαντική διαδικασία, η οποία αφενός καθορίζει την υπόσταση και την κοινωνική του ταυτότητα, αφετέρου η εργασία κατέχει ιδιαίτερη θέση στην οργάνωση των σύγχρονων κοινωνιών μέσα στις οποίες τα άτομα δρουν και αναπτύσσονται. Ο Becker (1979) επισημαίνει τη σπουδαιότητα της επένδυσης σε ανθρώπινο κεφάλαιο (εκπαίδευση, κατάρτιση, μάθηση πάνω στη δουλειά) υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι η διαμόρφωση του εισοδήματος για το άτομο είναι αποτέλεσμα του συσσωρευμένου ανθρώπινου κεφαλαίου και κάποιων άλλων αστάθμητων παραγόντων. Ταυτόχρονα, το εισόδημα σχετίζεται άμεσα με το επίπεδο της παραγωγικότητας της εργασίας, δηλαδή, το προϊόν που παράγεται ανά 5

7 μονάδα εργασίας (προσφερόμενες ώρες εργασίας). Επίσης, το παραγόμενο προϊόν διαφοροποιείται ανά τύπο εργασίας που προσδιορίζεται με βάση την επαγγελματική εξειδίκευση, την κατάτμηση της παραγωγής και την ανάληψη επί μέρους έργων από τους εργαζόμενους. Ως εκ τούτου, η επιλογή του αντικειμένου σπουδών από τους μελλοντικούς εργαζόμενους αποτελεί σημαντικό ζήτημα προς ανάλυση. Να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο ζήτημα έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης αρκετών οικονομολόγων διεθνώς και παρατηρούνται σημαντικές διαφορές στο επίπεδο αποδοχών των αποφοίτων με διαφορετικά γνωστικά πεδία-αντικείμενα σπουδών (Blackaby et al., 1999; Walker and Zhu, 2001; Chevalier et al., 2002; Bratti and Mancini, 2003 και Sloane and O Leary, 2004). Πιο συγκεκριμένα, η διαδικασία μέσω της οποίας τα άτομα επιλέγουν το αντικείμενο σπουδών τους αξίζει να διερευνηθεί για αρκετούς λόγους. Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) γνωρίζοντας τους παράγοντες που καθορίζουν την εν λόγω επιλογή μπορούν με μεγαλύτερη ευκολία να ανταποκριθούν σε θέματα δικής τους οργάνωσης και λειτουργίας καθώς και να εκτιμούν την μεγαλύτερη ή μικρότερη ζήτηση των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρουν και να διαμορφώνουν αναλόγως την στρατηγική όπου θα ακολουθήσουν. Επίσης, η επιλογή του αντικειμένου σπουδών αποτελεί σημαντικό ζήτημα ανάλυσης για την κοινωνία σαν σύνολο. Για παράδειγμα, λόγω των δυσμενών οικονομικών συγκυριών μπορεί να παρατηρηθεί έλλειψη ενδιαφέροντος για συγκεκριμένου τύπου επιστημονική εξειδίκευση (Bratti, 2004). Αξίζει ακόμα να αναφερθεί ότι η διερεύνηση της επιλογής του αντικειμένου σπουδών αφορά τους σχεδιαστές της εκπαιδευτικής και οικονομικής πολιτικής καθώς ένα από τα θέματα ενδιαφέροντος είναι η ενίσχυση της διαγενεακής κινητικότητας μεταξύ των γενεών στο πλαίσιο του περιορισμού της ανισότητας των ευκαιριών αλλά και των εισοδημάτων. Ειδικότερα, στην Ελλάδα φαίνεται να υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ των εισοδημάτων των γονέων και των 6

8 παιδιών τους καθώς και του επιπέδου εκπαίδευσης αυτών [βλ. Demoussis et al. (2009), Patrinos (1995), Psacharopoulos and Soumelis (1979), Tsakoglou and Antoninis (1999)]. Κατά κανόνα, η επιλογή αντικειμένου σπουδών αποτελεί μια προσωπική επιλογή που επηρεάζεται από την αλληλεπίδραση διαφόρων ατομικών χαρακτηριστικών, προσόντων, ικανοτήτων και προτιμήσεων με τις υπάρχουσες κοινωνικές, οικονομικές, ψυχολογικές και άλλες συνθήκες του ευρύτερου περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, έχει βρεθεί ότι το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων ασκεί σημαντική επίδραση στο συνολικό εκπαιδευτικό αποτέλεσμα των παιδιών. Για παράδειγμα, ένα υποστηρικτικό-μαθησιακό περιβάλλον στο σπίτι, που είναι πιο πιθανό να υπάρχει όταν οι γονείς έχουν υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης, επιδρά θετικά στο να αποκτήσουν τα παιδιά υψηλού επιπέδου εκπαίδευση. Επίσης, αναμένεται ότι οι γονείς με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης θα έχουν και υψηλά εισοδήματα με αποτέλεσμα να μπορούν να χρηματοδοτήσουν την εκπαίδευση των παιδιών τους. Πέραν των επιδράσεων του οικογενειακού υπόβαθρου στην σχετική βιβλιογραφία αναφέρεται ότι το φύλο του ατόμου σχετίζεται με την επιλογή του αντικειμένου σπουδών υπογραμμίζοντας τη σημασία την πρόσβαση στις ίσες ευκαιρίες (Blau and Ferber, 1991; Flyer, 1997). Σύμφωνα με τον Freedman (1971) τα άτομα επιλέγουν το αντικείμενο σπουδών ή το επάγγελμα που τους προσφέρει την μεγαλύτερη συνολική αναμενόμενη (γραμμική) χρησιμότητα. Επίσης, ο Becker (1988) υποστηρίζει πως τα άτομα επιλέγουν αντικείμενο σπουδών βάση των προεξοφληθεισών αποδόσεων της εκπαίδευσης. Δηλαδή, τις αποδόσεις που αναμένουν τα άτομα να λάβουν μελλοντικά σύμφωνα με την πληροφόρηση που διαθέτουν για τις αποδόσεις που ισχύουν την παρούσα χρονική στιγμή και σηματοδοτούν την εισαγωγή τους σε κάποιο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Βέβαια, κατά την επιλογή αντικειμένου σπουδών τα άτομα επηρεάζονται λιγότερο από τα αρχικά επίπεδα του μισθού εκκίνησης των επαγγελμάτων που σχετίζονται με το αντικείμενο σπουδών τους και 7

9 επηρεάζονται περισσότερο από το εύρος των κερδών που αυτά τα επαγγέλματα μπορούν να αποδώσουν (Berger (1988)). Οι Paglin and Rufolo (1990) δείχνουν πως τα άτομα επιλέγουν αντικείμενο σπουδών βάση του συγκριτικού πλεονεκτήματος ως προς τις ικανότητες και δεξιότητες που μπορεί να επιδεικνύουν σε διαφορετικά αντικείμενα σπουδών. Υποστηρίζει πως η ποσοτικοποιημένη ικανότητα είναι ένας καθοριστικός παράγοντας της εν λόγω επιλογής. Ενώ, οι Turner and Bowen (1999) παρατηρούν πως οι παρατηρούμενες διαφορές στην επιλογή αντικειμένου σπουδών μεταξύ ανδρών και γυναικών αντικατοπτρίζουν τις επιπτώσεις της προπανεπιστημιακής προετοιμασίας. Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η εμπειρική διερεύνηση των παραγόντων που διαμορφώνουν την επιλογή αντικειμένου σπουδών των πρωτοετών φοιτητών της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και η εξαγωγή συμπερασμάτων που υποδηλώνουν ένδειξη ύπαρξης χαμηλής ή υψηλής διαγενεακής κινητικότητας της εκπαίδευσης στην χώρα. Οι κύριοι παράγοντες που παρουσιάζονται στην διεθνή βιβλιογραφία και επηρεάζουν με συστηματικό τρόπο την επιλογή αντικειμένου σπουδών από τους πρωτοετείς φοιτητές είναι το επίπεδο εκπαίδευσης και επαγγελματικής ειδίκευσης των γονέων τους. Ωστόσο διερευνώνται και παράγοντες που αφορούν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του υπό εξέταση δείγματος. Τα δεδομένα αντλήθηκαν από την Ελληνική στατιστική αρχή για τα έτος 2006 τα οποία συλέχθησαν από το ατομικό στατιστικό δελτίο που συμπληρώνει κάθε πρωτοετής φοιτητής κατά την εγγραφή του στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας. Αρχικά, εξετάζεται η ύπαρξη συγκεκριμένων δομών και τάσεων στις χρονοσειρές για τα έτη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών της χώρας ανά επίπεδο ειδίκευσης του πατέρα τους καθώς και ανά επίπεδο εκπαίδευσης τόσο του πατέρα αλλά και της μητέρας. Τέλος, χρησιμοποιώντας τα πρωτογενή δεδομένα από την στατιστική υπηρεσία του ατομικού στατιστικού δελτίου φοιτητή για την 8

10 χρονιά 2006, εκτιμώνται οικονομετρικά σε πρώτο στάδιο διάφορες εξειδικεύσεις υποδειγμάτων επιλογής αντικειμένου σπουδών ανά επιστημονικό πεδίο. Σε δεύτερο στάδιο εκτιμάται ένα υπόδειγμα επιλογής με βάση της προεξοφληθείσες αποδόσεις ώστε να δούμε σφαιρικά την επίδραση των υπό εξέταση παραγόντων προς την επιλογή χαμηλών ή υψηλών αποδόσεων σχολές και σε τρίτο στάδιο διερευνάται η επίδραση του επιπέδου του οικογενειακού εισοδήματος στην διαμόρφωση της επιλογής χαμηλών ή υψηλών αποδόσεων σχολών ως αντικείμενο σπουδών. Σημαντικό επίσης, στοιχείο στην παρούσα εργασία αποτελεί και η συσχέτιση της επιλογής επαγγέλματος με το φαινόμενο της διαγενεακής κινητικότητας, δηλαδή την δυνατότητα του ατόμου να μετακινείτε μέσα σε ένα σύστημα από μια κατάσταση σε μία άλλη, ανώτερη ή κατώτερη από αυτήν των γονέων του, ή να παραμείνει στην ίδια, γεγονός που υποδηλώνει την δυναμική μιας κοινωνίας και τις δυνατότητες εξέλιξης αυτής. Όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα της οικονομετρικής ανάλυσης η επιλογή του πανεπιστημιακού τμήματος (είτε με βάση το αντικείμενο σπουδών είτε με βάση τις προεξοφλημένες αποδόσεις) επηρεάζεται σημαντικά από το οικογενειακό υπόβαθρο (εκπαίδευση, επάγγελμα) του πρωτοετή φοιτητή. Επίσης, διερευνήθηκε η σχέση μεταξύ του οικογενειακού εισοδήματος και της επιλογής πανεπιστημιακού τμήματος με βάση τις μελλοντικές αποδόσεις και βρέθηκε να υπάρχει μια θετική και στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ αυτών των δυο μεταβλητών. Με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας, η διαγενεακή κινητικότητα στην Ελλάδα (που σχετίζεται με την επιλογή του πανεπιστημιακού τμήματος από τους πρωτοετείς φοιτητές στην Ελλάδα) αναμένεται να είναι χαμηλή. Η παρούσα εργασία δομείται ως εξής. Στο Κεφάλαιο 2 αρχικά παρουσιάζεται ένα θεωρητικό πλαίσιο της επιλογής αντικειμένου σπουδών καθώς και κάποιες εισαγωγικές έννοιες του όρου της διαγενεακής κινητικότητας. Επίσης, παρουσιάζεται η διεθνής και εγχώρια 9

11 βιβλιογραφία που σχετίζεται με τα παραπάνω θέματα. Στο Κεφάλαιο 3 παρουσιάζονται τα χρησιμοποιούμενα στατιστικά στοιχεία, η περιγραφική ανάλυση τους και η παρουσίαση κάποιων χρονοσειρών σε επίπεδο χώρας για την εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών ανά επάγγελμα πατρός και ανά επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων τους. Το Κεφάλαιο 4 περιλαμβάνει την μεθοδολογική προσέγγιση και τα χρησιμοποιούμενα οικονομετρικά υποδείγματα. Στο Κεφάλαιο 5 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των οικονομετρικών εκτιμήσεων. Τέλος στο Κεφάλαιο 6 συνοψίζονται τα βασικά συμπεράσματα της παρούσας εργασίας. Κεφάλαιο 2. Βιβλιογραφική αναφορά 2α. Θεωρητικές προσεγγίσεις Κατά κανόνα το αντικείμενο σπουδών επιλέγεται με βάση τις αναμενόμενες αποδόσεις των επιμέρους επιστημονικών πεδίων του αντικειμένου της εκπαίδευσης (Montmarquette et al., 2002). Ειδικότερα, κάθε άτομο με δεδομένες τις προτιμήσεις του επιλέγει το αντικείμενο σπουδών μεγιστοποιώντας την χρησιμότητα του από την εν λόγω επιλογή λαμβάνοντας υπόψη το όφελος αυτής της επιλογής (μελλοντική επιβεβαίωση των προεξοφλημένων αποδόσεων) και το κόστος (αναμενόμενες αποδοχές σε περίπτωση μη επιτυχούς ολοκλήρωσης του αντικειμένου σπουδών). Στο πλαίσιο αυτό όταν το άτομο έχει να επιλέξει μεταξύ διαφόρων αντικειμένων σπουδών λαμβάνει υπόψη τη διαφορά των αναμενόμενων αποδόσεων των επαγγελμάτων που σχετίζονται με τα δύο αντικείμενα σπουδών. Βέβαια στην περίπτωση των ατόμων με αυξημένο επίπεδο ικανοτήτων (δεδομένη η επιτυχίας σε όλα τα επιστημονικά πεδία) οι αποδόσεις της εκπαίδευσης θα πρέπει να διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο απ ότι οι πιθανότητες επιτυχίας. Πριν την επιλογή του αντικειμένου σπουδών προηγείται η απόφαση για το αν το άτομο θα 10

12 φοιτήσει ή όχι στην ανωτάτη εκπαίδευση. Για τουλάχιστον ένα αντικείμενο σπουδών, οι προεξοφληθείσες αναμενόμενες αποδόσεις από τα επιπλέον έτη εκπαίδευσης είναι ίσες ή μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες αποδόσεις της εναλλακτικής συν οποιοδήποτε κόστος αφορά την απόφαση τους για ανωτάτη εκπαίδευση π.χ. το κόστος των διδάκτρων αν αυτό υπάρχει. Το παραπάνω θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης διαφοροποιείται ως προς τις υποθέσεις και τις παραδοχές που κάνει ο κάθε ερευνητής σύμφωνα και με το θέμα που θέλει να αναδείξει. Για παράδειγμα, ο Bratti (2004) ακολουθώντας τους Todd and Wolpin (2003) στηρίζει το θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης της συμπεριφοράς των φοιτητών κατά την διάρκεια επιλογής αντικειμένου σπουδών σε συναρτήσεις παραγωγής του εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Εν συνεχεία, μιας και το θέμα της επιλογής αντικειμένου σπουδών αποκτά ενδιαφέρον για τα συμπεράσματα που προκύπτουν σε όρους διαγενεακής κινητικότητας, παρακάτω παρουσιάζεται μια σύντομη θεωρητική προσέγγιση για το τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο διαγενεακή κινητικότητα και πως την μελετάμε. Πιο συγκεκριμένα, ο όρος της διαγενεακής κινητικότητας αναφέρεται στην κινητικότητα μεταξύ των γενών και ορίζεται ως η μεταβολή της κοινωνικό-οικονομικής υπόστασης των ατόμων από την αντίστοιχη υπόσταση των γονέων τους. Αποτελεί σημαντικό εργαλείο ανάλυσης διαφόρων κοινωνικών και οικονομικών φαινομένων όπως η ισότητα ευκαιριών που υπάρχει σε μία κοινωνία, η εισοδηματική ανισότητα, το επίπεδο εκπαίδευσης, η επιλογή επαγγέλματος και άλλα ζητήματα. Αποτελεί δηλαδή, μια ρεαλιστική προσέγγιση που μετρά πόση από την μελλοντική οικονομική εκπαιδευτική- επαγγελματική υπόσταση κάποιου καθορίζεται από τα οικογενειακά χαρακτηριστικά (όπως επάγγελμα γονέων, επίπεδο εκπαίδευσης γονέων, αριθμός μελών οικογένειας κ.α.) και πόση από τα ατομικά χαρακτηριστικά, ταλέντα και δεξιότητες του ατόμου. Η διαγενεακή κινητικότητα γενικά μετράται σε όρους στατιστικής συσχέτισης της κοινωνικό-οικονομικής υπόστασης μεταξύ 11

13 γονέων και παιδιών. Όσο υψηλότερη εμφανίζεται η διαγενεακή ελαστικότητα τόσο λιγότερη κινητικότητα λέμε πως υπάρχει στην κοινωνία και άρα τόσο μεγαλύτερο ρόλο παίζουν τα οικογενειακά χαρακτηριστικά σε σχέση με τις ατομικές δεξιότητες και ταλέντα. Η διαγενεακή κινητικότητα της εκπαίδευσης, όπου προσεγγίζεται στη παρούσα εργασία, αφορά την κινητικότητα ως προς το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων και το αντίστοιχο των ατόμων, δεδομένου ότι το επίπεδο εκπαίδευσης του κάθε ατόμου σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με το επάγγελμα που το άτομο εξασκεί καθώς και το εισόδημά του. Γενικότερα, το θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης- μέτρησης της διαγενεακής κινητικότητας πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εισοδηματική ανισότητα μεταξύ διαφορετικών γενεών της ίδιας οικογένειας αλλά και την εισοδηματική ανισότητα μεταξύ διαφορετικών οικογενειών της ίδιας γενιάς. Αν και στο παρελθόν το θέμα της διαγενεακής κινητικότητας και της ανισότητας προσεγγιζόταν μεμονωμένα από κοινωνιολόγους και οικονομολόγους αντίστοιχα, μετέπειτα έρευνες έδειξαν πως μια ενοποιημένη προσέγγιση της διαγενεακής κινητικότητας και της ανισότητας είναι δυνατή. Το πλαίσιο ανάλυσης του ανθρώπινου κεφαλαίου δείχνει πως η ανισότητα μπορεί να προέλθει από την συμπεριφορά μεγιστοποίησης των οικονομικών μονάδων χωρίς σημαντική εξάρτηση από τον παράγοντα τύχη και άλλες στοχαστικές δυνάμεις. Η μελέτη των Becker and Tomes (1979) αποτέλεσε το σημείο αναφοράς για την εξέλιξη της μετέπειτα έρευνας τόσο για το θέμα της οικονομικής ανισότητας όσο και για το θέμα της διαγενεακής κινητικότητας. Ένα ερώτημα που διαπραγματεύονται τόσο η μελέτη αυτή όσο και μια μετέπειτα μελέτη των Becker και Tomes (1986) στην ουσία είναι κατά πόσο τα παιδιά που προέρχονται από εύπορους γονείς (με υψηλά εισοδήματα και μάλλον υψηλόμισθο επάγγελμα) τείνουν να είναι λιγότερο ή περισσότερο εύπορα από τους γονείς τους και κατά πόσο τα παιδιά που προέρχονται από γονείς 12

14 χαμηλών εισοδημάτων τείνουν να έχουν υψηλότερα εισοδήματα από τους γονείς τους. Το ερώτημα αυτό προσεγγίζεται και από την παρούσα εργασία. 2β. Εμπειρική ένδειξη παγκόσμιας οικονομίας Στην βιβλιογραφία συναντάται συχνά η πεποίθηση πως η κοινωνική τάξη στην οποία ανήκει το άτομο και η οικογένειά του επιδρά σημαντικά στην επιλογή του αντικειμένου σπουδών του. Το θέμα αυτό έχει προσεγγιστεί τόσο από κοινωνιολόγους όσο και από οικονομολόγους. Ξεκινώντας από την κοινωνιολογική βιβλιογραφία, ο Boudon (1974) με το υπόδειγμα της ορθολογικής δράσης υποστηρίζει πως οι εκπαιδευτικές επιλογές εξαρτώνται από την ανάλυση κόστους-οφέλους για κάθε διαθέσιμη εναλλακτική εκπαιδευτική επιλογή. Για την επιλογή αντικειμένου σπουδών μια σχετική, παρόμοια υπόθεση που παρουσιάζεται από τον Kelsall et al. (1972) είναι ότι οι χαμηλής κοινωνικής τάξης φοιτητές μπορεί να έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να επιλέξουν αντικείμενα σπουδών που προσφέρουν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί διότι οι μελλοντικές αποδοχές της εργασίας θα είχαν μεγαλύτερη σημασία για την επιλογή σπουδών για τους χαμηλής κοινωνικής τάξης φοιτητές απ ότι για τους υψηλής κοινωνικής τάξης αφού οι τελευταίοι ανεξαρτήτου του αντικειμένου σπουδών που θα επιλέξουν θα λάβουν υψηλές αποδοχές λόγω των οικογενειακών διασυνδέσεων. Επίσης, ο Kelsall et al. (1972) βρίσκει πιο πιθανό οι πρωτοετείς φοιτητές της χαμηλής κοινωνικής τάξης να επιλέξουν τεχνολογικά πεδία σπουδών τα οποία βρίσκονται εκ φύσεως πιο κοντά στην χειρωνακτική εργασία των πατέρων τους. Σύμφωνα με τον Becker (1975), το κόστος και οι αποδόσεις της εκπαίδευσης είναι οι κύριοι παράγοντες που προσδιορίζουν τις εκπαιδευτικές επιλογές. Επίσης, συναντάται η άποψη πως κάποια επιστημονικά πεδία σπουδών μπορεί να είναι πιο στενά συνδεδεμένα με επαγγέλματα για τα 13

15 οποία η παρουσία των κοινωνικών διασυνδέσεων να είναι πιο σημαντική στην επίτευξη καλύτερης εργασιακής σταδιοδρομίας και στην απολαβή μεγαλύτερων αποδόσεων από την επένδυση σε εκπαίδευση. Οι Blakemore and Low (1984) εφαρμόζουν μια προσέγγιση της θεωρίας ανθρώπινου κεφαλαίου για να εξηγήσουν την επιλογή επαγγέλματος μέσω της επιλογής αντικειμένου σπουδών και βρίσκουν πως οι γυναίκες πρωτοετείς φοιτήτριες επιλέγουν ως αντικείμενο σπουδών σχολές οι οποίες εκτίθενται λιγότερο σε ατροφία και απαξίωση. Ο Hansen (2001) για παράδειγμα, βρήκε πως η μεταγενέστερη επίδραση των κοινωνικών τάξεων στις αποδόσεις της εκπαίδευσης ποικίλει ανάμεσα στα επιστημονικά πεδία σπουδών και τείνει να είναι μεγαλύτερη στα ανθρωπιστικά παιδαγωγικά πεδία σπουδών. Επιπλέον, αφού, υπό την παρουσία ατελειών στην αγορά κεφαλαίου τα χαμηλής κοινωνικής τάξης άτομα μπορεί να αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος για την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η κλασσική οικονομική θεωρία προβλέπει ότι αυτά τα άτομα θα διεκδικήσουν υψηλότερες αποδόσεις για την επένδυση τους σε πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Αυτές οι υψηλές αποδόσεις θα αποκτηθούν με την επιλογή υψηλού κόστους αντικειμένου σπουδών. Για αυτόν τον λόγο οι φοιτητές της χαμηλής κοινωνικής τάξης θα επιλέξουν υψηλών αποδόσεων σχολές. Οι Oosterbeek and Webbink (1997) χρησιμοποίησαν δεδομένα από την Ολλανδία προκειμένου να αναλύσουν την επιλογή του να επιλέξει κάποιος ή όχι τις τεχνολογικές σχολές σπουδών. Οι ερευνητές αυτοί βρήκαν πως οι φοιτητές που προέρχονταν από υψηλού εισοδήματος οικογένειες ήταν λιγότερο πιθανό να επιλέξουν τα τεχνικά πεδία σπουδών αλλά πιο πιθανό να εμείνουν στην επιλογή τους άπαξ και επέλεξαν τα εν λόγω πεδία σπουδών. Ο Van de Werfhorst et al. (2001) χρησιμοποιώντας δεδομένα για την Ολλανδία κατέληξε πως τα παιδιά της πολιτιστικής ελίτ τάξης τείνουν να επιλέξουν αντικείμενα σπουδών όπου μπορούν να 14

16 αποκτήσουν πολιτιστικό κεφάλαιο για παράδειγμα δεν επιλέγουν τεχνολογικά πεδία ειδίκευσης, ενώ, τα παιδιά της οικονομικής ελίτ τάξης υπο-εκπροσωπούνται στις σχολές τεχνών και στις ανθρωπιστικές σχολές. Σε αντίθεση οι φοιτητές της χαμηλής κοινωνικής τάξης υπερεκπροσωπούνται στα οικονομικά και στις μηχανολογικές επιστήμες (προσοδοφόρα πεδία σπουδών). Οι Davies and Guppy (1997) ανέλυσαν την επιλογή αντικειμένου σπουδών χρησιμοποιώντας μίκρο-δεδομένα από τις Η.Π.Α. Παρατήρησαν πως οι άνδρες ήταν πιο πιθανό από τις γυναίκες να επιλέξουν προσοδοφόρα επιστημονικά πεδία σπουδών. Επιπλέον, υψηλών ικανοτήτων άτομα και χαμηλής κοινωνικής τάξης άτομα είναι πιο πιθανό να εισαχθούν σε υψηλών αποδόσεων σχολές. Οι Rochat και Demeulemeester (2001) διερεύνησαν την διαδικασία επιλογής αντικειμένου σπουδών χρησιμοποιώντας δεδομένα από το Βέλγιο. Βρήκαν πως οι φοιτητές με πατέρα υψηλής ειδίκευσης όπως μάνατζερ, δημόσιους υπαλλήλους και διδακτικό προσωπικό, έχουν σχετικά μεγαλύτερη πιθανότητα να εγγραφούν σε σύντομο κύκλο σπουδών όπως σπουδές καλών τεχνών και παιδαγωγικές σχολές και από τα μεγαλύτερης διάρκειας διδακτικά προγράμματα στις σχολές μηχανολογίας. Ταυτόχρονα είναι συγκριτικά λιγότερο πιθανό να επιλέξουν από τα μεγάλης διάρκειας προγράμματα τις κοινωνικό-οικονομικές σχολές. Οι Montmarquette et al. (2002) εκτιμώντας διάφορα υποδείγματα, όπως multinomial logit υπόδειγμα, probit υπόδειγμα και Heteroscedastic extreme value υπόδειγμα, με στοιχεία από τον Καναδά για τη διερεύνηση της επιλογής αντικειμένου σπουδών παρατήρησαν πως η επιλογή αντικειμένου σπουδών από τους πρωτοετείς φοιτητές εξαρτάται από τις ολοκληρωμένες αναμενόμενες αποδόσεις της εκπαίδευσης σε σχέση με άλλα επιστημονικά πεδία που θα μπορούσαν να είχαν επιλέξει. Τις αναμενόμενες αποδόσεις της εκπαίδευσης τις εξετάζουν σύμφωνα με την διαφαινόμενη πιθανότητα επιτυχίας ή αποτυχίας ως προς την ολοκλήρωση των 15

17 σπουδών στην επιστήμη επιλογής. Κατέληξαν πως η αναμενόμενες αποδόσεις της εκπαίδευσης σχετίζονται ισχυρά με την επιλογή αντικειμένου σπουδών. Υπάρχουν βέβαια διαφορές στην εν λόγω επίδραση από το φύλο και την φυλή. Οι γυναίκες φαίνεται να επηρεάζονται λιγότερο από τις αναμενόμενες αποδόσεις της εκπαίδευσης απ ότι οι άνδρες ως προς την επιλογή αντικειμένου σπουδών. Σύμφωνα με τους ίδιους τους ερευνητές αυτό μπορεί να συμβαίνει διότι οι γυναίκες παρατάνε για μη ακαδημαϊκούς λόγους τις ανώτατες σπουδές με μεγαλύτερη ευκολία απ ότι οι άνδρες. Ως εκ τούτου, η διαφαινόμενη πιθανότητα επιτυχίας σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο σπουδών για αυτές δεν είναι τόσο σημαντική. Ως προς την φυλή παρατηρείται πως οι αναμενόμενες αποδόσεις αναφορικά με την επιλογή αντικειμένου σπουδών είναι πιο σημαντικές για τους λευκούς παρά για τους μαύρους. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνονται και από τα τρία διαφορετικά υποδείγματα εκτίμησης που χρησιμοποιούν. Ακόμη, παρατηρούν πως οι πρωτοετείς φοιτητές που έλαβαν δάνειο για την κάλυψη των εκπαιδευτικών τους αναγκών είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να επιλέξουν ως αντικείμενο σπουδών τις παιδαγωγικές σχολές και τις σχολές τεχνών απ ότι οι φοιτητές με πατέρα αντίστοιχου επιπέδου εξειδίκευσης. Για την περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου οι Van de Werfhorst et al. (2003) ανέλυσαν τις εκπαιδευτικές επιλογές των ατόμων και τις εκπαιδευτικές τους επιδόσεις για την γενιά Βρετανών του 1958 χρησιμοποιώντας δεδομένα από την Εθνική Έρευνα Παιδικής Ανάπτυξης (National Child Development Study). Εστίασαν στον ρόλο των κοινωνικών τάξεων, του πολιτιστικού και οικονομικού κεφαλαίου και των ικανοτήτων στην απόφαση προς φοίτηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Βρετανία. Εκτίμησαν ένα multinomial logit υπόδειγμα για τα αντικείμενα σπουδών που αποφοίτησαν οι φοιτητές και έλαβαν ως ερμηνευτικές μεταβλητές, μεταβλητές σχετικές το οικογενειακό περιβάλλον (όπως κοινωνική τάξη γονέων, μέτρα για το 16

18 απόθεμα πολιτιστικού κεφαλαίου κ.α.) τις ικανότητες (προφορικές και μαθηματικές ικανότητες) καθώς και μέτρα για συγκριτικά πλεονεκτήματα σε αντικείμενα σπουδών ανάμεσα στους φοιτητές. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα παιδιά που προέρχονται από γονείς επιστημονικού τομέα ειδίκευσης προτιμούν πεδία σπουδών όπως η ιατρική και η νομική ακόμη και μετά τον έλεγχο για διαφορετικό επίπεδο ικανοτήτων ανάμεσα στο δείγμα. Παρόλο αυτά οι συγγραφείς δεν εντόπισαν περαιτέρω επιδράσεις ως προς τις διαφορετικές κοινωνικές τάξεις αλλά όπως οι ίδιοι υποστήριξαν αυτό μπορεί να οφείλεται στην ιδιαιτερότητα των δεδομένων τα οποία επέλεξαν προς εξέταση. Ακόμη μία έρευνα για την Βρετανία από τον Massimiliano Bratti (2004) διερευνά την πιθανότητα επιλογής συγκεκριμένου αντικειμένου σπουδών σύμφωνα με την κοινωνική τάξη από την οποία προέρχεται ο πρωτοετής φοιτητής. Εκτιμώντας ένα trinomial probit υπόδειγμα για αρκετές γενεές παρατήρησε πως δεν εμφανίζονται διαφορές ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις ως προς την επιλογή διαφορετικού αντικειμένου σπουδών. Η διεθνής εμπειρική βιβλιογραφία σχετικά με το θέμα της διαγενεακής κινητικότητας της εκπαίδευσης περιστρέφεται γύρω από την κεντρική ιδέα πως υπάρχει ισχυρή, θετική συσχέτιση μεταξύ του μορφωτικού επιπέδου των γονέων και της εκπαίδευσης που θα λάβουν τα παιδιά τους. Υπάρχουν πολλές μελέτες που παρουσιάζουν εκτενή αναφορές σχετικά με τον βαθμό συσχέτισης του επιπέδου εκπαίδευσης των γονέων και των ατόμων ανά γενεά. Στο πλαίσιο αυτής της κατεύθυνσης μελετάται η διαγενεακή κινητικότητα και παρακάτω παρατίθενται τα κυριότερα συμπεράσματα από την διεθνή βιβλιογραφία. Οι Zaidi and Zolyomi (2007) χρησιμοποίησαν στοιχεία από την βάση δεδομένων EU-SILC για το έτος 2005 και μελέτησαν τη διαγενεακή κινητικότητα στην εκπαίδευση για διάφορες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής ένωσης και κατέληξαν πως υπάρχει ισχυρή θετική συσχέτιση του επιπέδου 17

19 εκπαίδευσης του πατέρα και των παιδιών τους για όλες τις υπό εξέταση χώρες. Ακόμη, βρέθηκε πως το χαμηλό εκπαιδευτικό υπόβαθρο των γονέων επηρεάζει αρνητικά την ευκαιρία των παιδιών να λάβουν υψηλού επιπέδου εκπαίδευση δηλαδή η επίδραση του εκπαιδευτικού επιπέδου του πατέρα βρέθηκε να επηρεάζει συστηματικά την πιθανότητα των παιδιών να λάβουν τριτοβάθμια-ανωτάτη εκπαίδευση. Η πιθανότητα τα παιδιά να έχουν αποκτήσει τριτοβάθμια εκπαίδευση ως αποτέλεσμα του ότι οι γονείς έχουν λάβει ανώτατου επιπέδου εκπαίδευση είναι υψηλή για χώρες όπως η Ιταλία, η Πολωνία και η Πορτογαλία. Αντίθετα, στη Γερμανία η σχέση αυτή εμφανίζεται να είναι περιορισμένη. Η επίδραση αυτή των γονέων φαίνεται να διαφοροποιείται με βάση το φύλο των παιδιών. Το εκπαιδευτικό επίπεδο του πατέρα φάνηκε να επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τα αγόρια απ ότι τα κορίτσια όμως αυτό δεν αποτελεί κανόνα για όλες τις υπό εξέταση χώρες. Επιβεβαιώνεται για παράδειγμα για την Σουηδία αλλά απορρίπτεται για χώρες όπως η Φινλανδία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο. Τα αποτελέσματα διαφοροποιούνται όταν τα αποτελέσματα ερευνώνται για την μητέρα. Φαίνεται πως η επίδραση των μητέρων είναι αυξημένη στην περίπτωση των κοριτσιών συγκριτικά με την περίπτωση των αγοριών. Ακόμη, ο ρόλος της μητέρας παρατηρείται να είναι μεγαλύτερος στην διαγενεακή μεταφορά της δυσχερής θέσης στην ανωτάτη εκπαίδευση παρά στα χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης. Η συγκεκριμένη έρευνα καταλήγει στο ότι εφόσον επιβεβαιώνεται ένας μηχανισμός μεταφοράς χαρακτηριστικών από γενιά σε γενιά θα πρέπει να κατανοηθεί και να διερευνηθεί η δομή του ώστε να προσδιοριστεί το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο τα άτομα δρουν και αναπτύσσονται. Σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος των θεσμικών παραγόντων στη διαμόρφωση του βαθμού της διαγενεακής κινητικότητας στο επίπεδο εκπαίδευσης. Οι Checchi et al. (1999) συγκρίνουν τα εκπαιδευτικά συστήματα των Η.Π.Α. και Ιταλίας και εξάγουν συμπεράσματα για την 18

20 εισοδηματική ανισότητα και την διαγενεακή κινητικότητα των επαγγελμάτων αλλά και του μορφωτικού επιπέδου για αυτές τις χώρες. Οι Η.Π.Α. προάγουν την Ιδιωτική εκπαίδευση, με το μεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητών να φοιτεί σε ιδιωτικά σχολεία ενώ, η Ιταλία στηρίζει την Δημόσια εκπαίδευση η οποία εξυπηρετείτε από τα κρατικά φορολογικά έσοδα. Δεδομένων αυτών των εκπαιδευτικών συνθηκών προκύπτει πως η Ιταλία χαρακτηρίζεται από ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση διότι τα παιδιά από φτωχές οικογένειες δεν αποκλείονται από τα δημόσια πανεπιστήμια ενώ στις ΗΠΑ η ανισότητα αμβλύνεται από το γεγονός ότι οι φτωχότερες οικογένειες αδυνατούν να επενδύσουν αρκετά σε καλύτερη εκπαίδευση για τα παιδιά τους για παράδειγμα να επιλέξουν ένα καλύτερο και μάλλον ακριβότερο ιδιωτικό πανεπιστήμιο- οπότε αυτό επηρεάζει το μελλοντικό εισόδημα των παιδιών. Αν και την παραπάνω διαπίστωση σχετικά με την εισοδηματική ανισότητα επιβεβαιώνει η εμπειρική ανάλυση για τις δυο χώρες ωστόσο, η παρατηρούμενη διαγενεακή κινητικότητα παρουσιάζεται χαμηλότερη στην Ιταλία και υψηλότερη στις Η.Π.Α. Σύμφωνα με την εν λόγω έρευνα το πιθανότερο σενάριο εξήγησης είναι πως οι φτωχότερες οικογένειες στην Ιταλία υποτιμούν τον παράγοντα της υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης διότι θεωρούν πως μεγαλύτερη προσωπική προσπάθεια τον αντισταθμίζει υποτιμούν επίσης τα ταλέντα των παιδιών τους καλλιεργώντας έτσι στις επόμενες γενιές μία αίσθηση χαμηλής αυτοεκτίμησης όπου συγκρατεί τις επενδύσεις σε εκπαίδευση και δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που ευθύνεται για την χαμηλή κινητικότητα στην Ιταλία. Στις Η.Π.Α. αντιθέτως, η πληθώρα εκπαιδευτικών ιδρυμάτωνεπιλογών που υπάρχει, παρά την αποκεντρωμένη λειτουργία τους, προσελκύει μεγαλύτερες επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο και οι φτωχότερες οικογένειες διατίθενται να αναλάβουν ένα υψηλότερο κόστος ώστε να λάβουν τα παιδιά τους καλύτερη ποιότητα εκπαίδευσης, αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο παρατηρείται στις Η.Π.Α. υψηλότερη διαγενεακή κινητικότητα. Η 19

21 παραπάνω θεωρητική προσέγγιση που αναπτύχθηκε στην προσπάθεια επεξήγησης της αντίφασης των δύο χωρών, αποκαλείται στην βιβλιογραφία ως θεωρία παγίδας κινήτρων. Οι Chevalier et al. (2003) σε μία διακρατική μελέτη αναλύουν διάφορες πτυχές της διαγενεακής κινητικότητας της εκπαίδευσης. Δεδομένης της θετικής σχέσης που υπάρχει μεταξύ γονικού επιπέδου εκπαίδευσης και του επιπέδου εκπαίδευσης των παιδιών τους προσπαθούν να ποσοτικοποιήσουν την σχέση αυτή για ένα μεγάλο αριθμό χωρών χρησιμοποιώντας διάφορες μεθοδολογίες ώστε να εξετάσουν και τον βαθμό κινητικότητας της εκπαίδευσης. Ως κινητικότητα της εκπαίδευσης θεωρούν οποιαδήποτε μεταβολή που προήλθε από την επίδραση του μορφωτικού επιπέδου του πατέρα όσον αφορά το επάγγελμα του, την επίδραση της εκπαίδευσης που έλαβε το παιδί σχετικά με το επάγγελμα που εξασκεί, την επίδραση του επαγγέλματος του πατέρα επί του επαγγέλματος του παιδιού καθώς και την επίδραση του επιπέδου εκπαίδευσης του πατέρα στο επίπεδο εκπαίδευσης του παιδιού. Χρησιμοποιώντας διαστρωματικά δεδομένα ανά γενεά για κάθε χώρα εκτιμούν κάποιους γνωστούς από την βιβλιογραφία δείκτες ανισότητας και κινητικότητας και συμπεραίνουν πως τα ελεύθερα, δημόσια εκπαιδευτικά συστήματα οπού υπάρχει ισότητα πρόσβασης χαρακτηρίζονται από αυξημένη διαγενεακή κινητικότητα στο επίπεδο εκπαίδευσης. Από την εμπειρική αυτή ανάλυση δεν επιβεβαιώνεται γενικά η θεωρία της παγίδας κινήτρων σύμφωνα με την οποία τα κίνητρα που δημιουργεί στα άτομα και ιδιαίτερα στα φτωχά άτομα ένα τέτοιο δημόσιο σύστημα δεν ευνοεί την διαγενεακή κινητικότητα της εκπαίδευσης. Η μελέτη αυτή δεν επιβεβαιώνει την παραπάνω θεωρία ούτε στην περίπτωση της Ιταλίας και Η.Π.Α. όπως είδαμε να υποστηρίζουν οι Checchi et al. (1999) οι οποίοι καταλήγουν πως αυτά τα άτομα επωφελούνται περισσότερο από ένα λιγότερο ομογενές και αποκεντρωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. 20

22 Σε δεύτερο στάδιο ανάλυσης στην παρούσα εργασία οι Chevalier et al. (2003) βρήκαν πως η κινητικότητα της εκπαίδευσης τείνει να είναι μεγαλύτερη για τους άνδρες παρά για τις γυναίκες ενώ, η εκπαιδευτική ανισότητα τείνει, ασθενώς μεν, να συσχετίζεται αρνητικά με την οριακή απόδοση της εκπαίδευσης και για τα δύο φύλα. Ακόμη βρίσκουν ενδείξεις πως η κινητικότητα ως ισότητα ευκαιριών έχει αυξηθεί διαχρονικά αλλά η κινητικότητα ως μεταβολή του επαγγέλματος ανά γενεά ή του επιπέδου εκπαίδευσης ένα γενεά έχει σχετικά μείνει αμετάβλητη. Ωστόσο, δεν παρατηρείτε τάση σύγκλισης των χωρών. Τέλος, οι διαφορές των οριακών τιμών των αποτελεσμάτων ανάμεσα στα δύο φύλα υποδηλώνουν πως η διαγενεακή κινητικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τους θεσμικούς κρατικούς παράγοντες. 2γ. Εμπειρική ένδειξη Ελλάδας Οι εμπειρικές μελέτες στην Ελλάδα που πραγματεύονται το θέμα της διαγενεακής κινητικότητας σε σχέση με διάφορα ζητήματα της αγοράς εργασίας και την εισοδηματική ανισότητα είναι περιορισμένες. Βέβαια περισσότερο περιορισμένες είναι οι μελέτες για τη διαγενεακή κινητικότητα πάνω σε θέματα εκπαίδευσης. Οι περισσότερες έρευνες πάνω στο αντικείμενο έχουν στηριχθεί κυρίως σε απλά περιγραφικά στατιστικά μέτρα και καταλήγουν πως τα παιδιά που προέρχονται από γονείς με καλύτερο επίπεδο εκπαίδευσης και καλύτερο επαγγελματικό υπόβαθρο είναι πιο πιθανό να επιτύχουν στις εισαγωγικές εξετάσεις της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και άρα να λάβουν υψηλού επιπέδου εκπαίδευση απ ότι οι μαθητές που προέρχονται από τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, υπονοώντας έτσι πως υπάρχει άνιση πρόσβαση στις ίσες ευκαιρίες στην Ελλάδα.( Psacharopoulos and Papas(1987, 1991); Psacharopoulos (1988); Polydoridis (1995); Psacharopoulos and Tassoulas (2004); Psacharopoulos and Papakonstantinou (2005). 21

23 Οι Daouli, et al., (2010) μελέτησαν εμπειρικά την ύπαρξη του μηχανισμού της διαγενεακής κινητικότητας στο μορφωτικό επίπεδο των Ελληνίδων. Χρησιμοποίησαν δεδομένα από την βάση δεδομένων της Ελληνικής Έρευνας Οικογενειακού Προϋπολογισμού (Greek Household Budget Survey) που δίνει την δυνατότητα αντιστοιχίας του μορφωτικού επιπέδου των ατόμων με αυτό των γονέων τους. Διερεύνησαν τις συσχετίσεις των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων διαμέσου των γενών, εκτιμώντας Μαρκοβιανές μήτρες και πολλούς δείκτες κινητικότητας για ομάδες ατόμων που γεννήθηκαν μεταξύ των ετών και καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η κινητικότητα από την επίδραση της εκπαίδευσης μεταξύ μητέρας κόρης και πατέρα-κόρης συγκλίνει διαχρονικά. Για παράδειγμα, μία κόρη που γεννήθηκε την περίοδο από έναν πατέρα με "υψηλό" μορφωτικό επίπεδο έχει 2,6 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να λάβει ίδιου επιπέδου εκπαίδευση από μία κόρη της οποίας ο πατέρας ανήκει στο "βασικό" επίπεδο εκπαίδευσης. Με άλλα λόγια βρέθηκε ότι το μορφωτικό επίπεδο της μητέρας έχει σημαντικά μεγαλύτερη επίδραση στην εκπαιδευτική πορεία των παιδιών. Οι Chryssakis and Soulis (2001) διερεύνησαν την ύπαρξη συνθηκών άνισης πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα. Από την έρευνά τους προκύπτει πως τα παιδιά των ατόμων που ασκούν χειρονακτική εργασία υποεκπροσωπούνται στα Ελληνικά πανεπιστήμια. Το ίδιο συμβαίνει με τα παιδιά των ατόμων που ασκούν γεωργικά επαγγέλματα, τα παιδιά των ανέργων και τα παιδιά των συνταξιούχων. Ενώ τα παιδιά που προέρχονται από γονείς που ασκούν διοικητικά επαγγέλματα, επαγγέλματα γραφείου ή πωλήσεων είναι σχεδόν δύο φορές πιθανότερο από τον εθνικό μέσο όρο να επιτύχουν στις εισαγωγικές εξετάσεις της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, οι Antoninis and Tsakoglou (2001) διαπιστώνουν ότι το ποσοστό των μαθητών που παρακολουθεί τεχνικό λύκειο έναντι του ενιαίου λυκείου είναι μεγαλύτερο για τα παιδιά- 22

24 μαθητές που προέρχονται από νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Επίσης, οι συγκεκριμένοι ερευνητές υπογραμμίζουν τον ρόλο του οικογενειακού εισοδήματος ως μια σημαντική πηγή δημιουργίας άνισης πρόσβασης στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση μέσω των δαπανών για φροντιστηριακά μαθήματα. Τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη διαπίστωση συνδέονται στενά με τη κοινωνικό-οικονομική κατάσταση της οικογένειας των μαθητών και δεν είναι τυχαίο ότι κατά μέσο όρο η επένδυση σε συμπληρωματικά φροντιστηριακά μαθήματα των παιδιών είναι 3,7 φορές μεγαλύτερη στις οικογένειες με υψηλά εισοδήματα. Παρόμοια στοιχεία παρουσιάζουν οι Psacharopoulos and Papakonstantinou (2005) οπού βρήκαν ότι τα παιδιά των πιο εκπαιδευμένων άρα και καλύτερα αμειβομένων εργαζομένων υπερεκπροσωπούνται εντονότερα στις επιστήμες υγείας και κυρίως την ιατρική καθώς και στις πολυτεχνικές επιστήμες, ενώ σε χαμηλότερο βαθμό στις οικονομικό-διοικητικές επιστήμες. Επίσης, οι Tsakoglou and Antoninis (1999) αποδίδουν την εμμονή των εισοδηματικών ανισοτήτων διαμέσου των γενιών σε αυτό ακριβώς το γεγονός, ότι δηλαδή τα παιδιά των προνομιούχων υπερεκπροσωπούνται στις υψηλού κόστους σχολές όπως είναι η ιατρική και η μηχανική. Ο Patrinos (1992, 1995) χρησιμοποιώντας δεδομένα για την περίοδο διερευνά κατά πόσο το κοινωνικό-οικονομικό υπόβαθρο των ατόμων επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσής τους και άρα τυχόν μισθολογικές ανισότητες. Δεδομένου ότι η ανώτατη εκπαίδευση είναι το πιο δαπανηρό και ταυτόχρονα το καλύτερο επίπεδο εκπαίδευσης από πλευρά διεκδίκησης μελλοντικών αμοιβών, ερευνά τον βαθμό στον οποίο η πρόσβαση του παιδιού στο πανεπιστήμιο επηρεάζεται από το μορφωτικό επίπεδο του πατέρα του. Αποδεικνύει ότι τα άτομα με πατέρες με υψηλά επίπεδα εκπαίδευσης είναι πιθανότερο και τα ίδια να λάβουν αντίστοιχου επιπέδου εκπαίδευση. Επιπλέον, υποστηρίζει πως στην περίπτωση της Ελλάδας η απόδοση της εκπαίδευσης είναι μεγαλύτερη για αυτούς με υψηλότερο κοινωνικό-οικονομικό 23

25 υπόβαθρο και εξηγεί πως αυτό μάλλον συμβαίνει διότι στην Ελλάδα η αγορά εργασίας λειτουργεί κατά ένα μεγάλο βαθμό με διασυνδέσεις και γνωριμίες, τις οποίες οι σε μεγαλύτερο μορφωτικό επίπεδο πατέρες κατέχουν και κληροδοτούν στα παιδιά τους. Ακόμη, οι οικονομικά προνομιούχοι είναι σε θέση να υποστηρίξουν μεγαλύτερη περίοδο αναζήτησης εργασίας απ ότι οι ασθενέστεροι που θα επιλέξουν για βιοποριστικούς λόγους σχετικά πιο γρήγορα μια εργασία που ίσως δεν θα ανταμείβει πλήρως την επένδυση σε εκπαίδευση που έλαβαν. Αξίζει βέβαια να αναφερθεί ότι ο Gouvias (1998) υποστηρίζει πως οι ανισότητες που έχουν διαπιστωθεί σε ότι αφορά την επαγγελματική κατάσταση των γονέων είναι μεγαλύτερες απ ότι οι ανισότητες σχετικά με το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων. Κεφάλαιο 3. Πηγές Στατιστικών δεδομένων και περιγραφή τους 3α. Χρονοσειρές για το σύνολο της χώρας Τα δεδομένα προς ανάλυση για την δημιουργία χρονοσειρών για το σύνολο της χώρας προέρχονται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ) και αφορούν την ανωτάτη εκπαίδευση στην Ελλάδα. Πρέπει να διευκρινιστεί σε αυτό το σημείο πως ως ανωτάτη εκπαίδευση θεωρούμε μόνο τα τμήματα επιστημών του Α.Ε.Ι. ενώ στην παρούσα εργασία με τον όρο ανωτέρα εκπαίδευση θα εννοούμε από εδώ και στο εξής την φοίτηση στα τμήματα σπουδών του Τ.Ε.Ι. Τα δεδομένα αφορούν κατανομές που έχουν σχέση με τον εγγραφόμενο σπουδαστικό πληθυσμό. Συγκεκριμένα, αφορούν τον αριθμό των πρωτοετών φοιτητών της ανωτάτης εκπαίδευσης τα έτη ανά επάγγελμα πατρός και ανά επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων. Να σημειωθεί ωστόσο πως δεν αναφερόμαστε στον πραγματικό αριθμό των πρωτοετών φοιτητών στις αναφερθείσες χρονιές αλλά στον αριθμό των πρωτοετών φοιτητών για τους οποίους διαθέτουμε τα ζητούμενα στοιχεία. Βέβαια το δείγμα αυτό δεν απέχει πολύ από τον 24

26 πραγματικό αριθμό των πρωτοετών φοιτητών στην ανωτάτη εκπαίδευση και όσο φτάνουμε στο σήμερα, στις υπό εξέταση χρονοσειρές, τα δεδομένα καλύπτουν με μεγαλύτερη πληρότητα το σύνολο του πραγματικού πληθυσμού των πρωτοετών φοιτητών. Τα δεδομένα για τις χρονιές εκδίδονται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ σε ετήσιο τεύχος, τη «Στατιστική της Εκπαιδεύσεως». Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει στοιχεία που αναφέρονται σε όλες τις κατηγορίες και βαθμίδες της εκπαίδευσης. Διαθέσιμα στοιχεία υπάρχουν από το έτος 1926/7 ωστόσο η κατανομή των πρωτοετών φοιτητών σε σχέση με τις κατηγορίες όπου ενδιαφέρουν την παρούσα εργασία ξεκινάει από τα προαναφερθέντα υπό εξέταση έτη. Τα στοιχεία της «Στατιστική της Εκπαιδεύσεως» προκύπτουν από τακτικές έρευνες που διενεργεί κάθε χρόνο η Υπηρεσία Στατιστικής στο Υπουργείο Εθνικής παιδείας και Θρησκευμάτων. Η έρευνες αυτές διεξάγονται σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις των διεθνών Οργανισμών (ΟΥΝΕΣΚΟ, ΟΟΣΑ κ.λ.π) και σε αυτές εφαρμόζεται η απογραφική μέθοδος των συνολικών στοιχείων καθώς και η μέθοδος των ατομικών στοιχείων. Για τα έτη υπάρχει ένα κενό στοιχείων για τις υπό εξέταση κατανομές ανά κατηγορία ενδιαφέροντος ενώ για τα έτη αντλούμε δεδομένα από τα «στατιστικά θέματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» της ίδιας στατιστικής υπηρεσίας. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν πρωτογενή στοιχεία από το Ατομικό Δελτίο Φοιτητή Σπουδαστή που αφορούν στους φοιτητές που εγγράφονται για πρώτη φορά ή όχι ανά σχολή-τμήμα, γραμματικές γνώσεις γονέων και επαγγέλματα αυτών. Το χρησιμοποιούμενο σύστημα ταξινόμησης είναι σύμφωνο με το διεθνές πρότυπο ταξινόμησης για την εκπαίδευση της UNESCO (ISCED) και καλύπτονται όλες οι σχολές-τμήματα των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας. Στις παραπάνω χρονοσειρές αρχικά, εξετάζεται η ύπαρξη συγκεκριμένων δομών και τάσεων στην διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των πρωτοετών φοιτητών της χώρας ανά επίπεδο 25

27 ειδίκευσης του πατέρα καθώς και ανά επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων τους. Η τάση που προκύπτει διορθώνεται με σταθμιστές έτσι ώστε να αφαιρεθεί η επίδραση της γενικότερης αύξησης του πληθυσμού ανά κατηγορία ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα για τα έτη οι σταθμιστές που χρησιμοποιήθηκαν για το επίπεδο ειδίκευσης των γονέων αφορούν το ποσοστό αύξησης ή μείωσης των ανδρών άνω των 40 ετών στο σύνολο του εργατικού δυναμικού. Ενώ για τα ίδια έτη οι σταθμιστές για τα επίπεδα εκπαίδευσης των γονέων αφορούν την αύξηση ή μείωση γενικά του ποσοστού των ανδρών και των γυναικών άνω των 40 ετών ανά επίπεδο εκπαίδευσης στον πληθυσμό. Οι εν λόγω σταθμιστές προέκυψαν από τις απογραφές των ετών 1971, 1981, 1991 και 2001 και για τις ενδιάμεσες χρονιές δημιουργήθηκαν σύμφωνα με την μέθοδο γραμμικής παρεμβολής. Ενώ, για τα έτη χρησιμοποιήθηκαν τα δημοσιευμένα στοιχεία από την τριμηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού (β τρίμηνο) για τους άνδρες απασχολούμενους άνω των 45 ετών στο σύνολο του ανδρικού εργατικού πληθυσμού και για τα άτομα άνω των 45 ετών ανά επίπεδο εκπαίδευσης στον αντίστοιχο, ως προς το φύλο των ατόμων, πληθυσμό. Το επάγγελμα του πατέρα έχει ταξινομηθεί σε τρεις μεγάλες κατηγορίες ειδίκευσης, όπως φαίνεται στον πίνακα 1. Ταξινόμηση, που έγινε προσπαθώντας να υπάρχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ομοιογένεια των ομάδων ειδίκευσης όσον αφορά τα επίπεδα εξειδίκευσης των επαγγελμάτων που ανήκουν σε κάθε κατηγορία. Για παράδειγμα, τα επαγγέλματα που ανήκουν στην κατηγορία υψηλής ειδίκευσης απαιτούν στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων την κατοχή κάποιου τίτλου σπουδών της ανωτάτης ή ανωτέρας εκπαίδευσης. Σε αντίθεση, με τα περιλαμβανόμενα επαγγέλματα της κατηγορίας μέσης ειδίκευσης όπου αρκεί το απολυτήριο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή τίτλος σπουδών κάποιας επαγγελματικής τεχνικής μεταλυκειακής σχολής. 26

28 Πίνακας 1. Ταξινόμηση επαγγελμάτων πατέρα ανά κατηγορία ειδίκευσης -Μέλη των βουλευόμενων σωμάτων -Πρόσωπα που ασκούν επιστημονικά, καλλιτεχνικά επαγγέλματα -Επαγγέλματα διοικήσεως & διευθύνσεως -Ελεύθερα επαγγέλματα, τεχνικά & άλλα παρεμφερή Υψηλής ειδίκευσης -Τεχνολόγοι βοηθοί & ασκούντες συναφή επαγγέλματα -Υπάλληλοι γραφείου & ασκούντες συναφή επαγγέλματα -Έμποροι, πωλητές & άλλα συναφή επαγγέλματα -Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών Μέσης ειδίκευσης -Ειδικευμένοι τεχνίτες & ασκούντες συναφή επαγγέλματα -Τεχνίτες και εργάτες (εκτός γεωργίας) και χειριστές μεταφορικών μέσων -Απασχολούμενοι σε ορυχεία, μεταλλεία, λατομεία & γεωτρήσεις -Απασχολούμενοι σε μεταφορές & επικοινωνίες -Χειριστές σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων Χαμηλής ειδίκευσης -Γεωργικά, αλιευτικά & δασικά επαγγέλματα -Ειδικευμένοι, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι -Ανειδίκευτοι εργάτες, χειρώνακτες & μικροπωλητές -Υπηρεσίες προστασίας & προσωπικές εν γένει υπηρεσίες &ψυχαγωγίας Σημείωση: Η κατηγοριοποίηση έγινε προσπαθώντας να υπάρχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ομοιογένεια ως προς τον βαθμό εξειδίκευσης κάθε επιπέδου όσο και μισθολογική ομοιογένεια ανά επίπεδο. Το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων έχει ταξινομηθεί σε τρία επίπεδα όπως αυτό φαίνεται στον παρακάτω πίνακα 2. Η ταξινόμηση έγινε σύμφωνα με την βαθμίδα εκπαίδευσης που ολοκλήρωσε ο κάθε γονέας και μας επιτρέπει να διακρίνουμε την διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού των φοιτητών των οποίων οι γονείς ανήκουν σε ένα από περιγραφόμενα εκπαιδευτικά επίπεδα. Οι απαραίτητες διορθώσεις με σταθμιστές ώστε να αφαιρεθούν οι πληθυσμιακές αλλαγές έχουν γίνει. Στον ίδιο πίνακα μπορεί να δει κανείς πώς κατανέμονται τα ποσοστά των πρωτοετών φοιτητών ανά γονέα και ανά επίπεδο εκπαίδευσης των τελευταίων για τις χρονιές Βέβαια, δεν ήταν δυνατό να βρεθούν στοιχεία από την ίδια στατιστική πηγή για τις ενδιάμεσες χρονιές: και

29 Πίνακας 2. Κατανομή πρωτοετών φοιτητών της ανωτάτης εκπαίδευσης ανά επίπεδο εκπαίδευσης γονέων. Σύνολο πρωτοετών φοιτητών ΥΨΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Διδακτορικό δίπλωμα - Μεταπτυχιακό δίπλωμα - Πτυχιούχοι ανωτάτωνανωτέρων σχολών ΜΕΣΑΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Απόφοιτοι λυκείουγυμνασίου ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Απόφοιτοι δημοτικού σχολείου - Μη περατώσαντες το δημοτικό σχολείο - Αναλφάβητοι Πατέρας Μητέρα Πατέρας Μητέρα Πατέρας Μητέρα Έτος % 9.75% 31.23% 34.06% 45.41% 56.19% % 9.70% 30.74% 31.95% 47.82% 58.35% % 10.16% 31.14% 32.69% 45.90% 57.15% % 20.27% 30.42% 35.48% 36.27% 44.25% % 21.74% 31.31% 36.93% 34.23% 41.33% % 24.96% 31.73% 37.91% 30.84% 37.13% % 26.20% 32.99% 39.34% 28.30% 34.46% % 28.55% 32.99% 40.18% 26.50% 31.27% % 32.97% 35.58% 42.81% 20.30% 24.22% % 33.53% 40.43% 49.11% 16.25% 17.36% % 34.82% 40.83% 49.12% 15.08% 16.06% % 35.12% 41.45% 49.78% 14.50% 15.10% % 37.07% 41.61% 49.71% 13.13% 13.22% % 38.99% 41.27% 49.34% 12.00% 11.67% % 39.73% 42.75% 49.18% 11.42% 11.09% % 40.30% 43.11% 49.18% 11.22% 10.52% % 42.22% 43.17% 48.62% 10.02% 9.16% Πηγή: Ελληνική Στατιστική αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) Σημείωση: Για τα έτη και δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία από την στατιστική υπηρεσία. Το σύνολο των πρωτοετών φοιτητών της κάθε χρονιάς αναφέρεται στο σύνολο των επεξεργασμένων ατομικών στατιστικών δελτίων φοιτητών. Παρουσιάζονται τα ποσοστά πριν την διόρθωση με σταθμιστές όπως περιγράφεται στο κείμενο. 3β. Πρωτογενή δεδομένα για την οικονομετρική ανάλυση Τα πρωτογενή δεδομένα προς επεξεργασία προήλθαν από την Ελληνική στατιστική υπηρεσία (ΕΛ.ΣΤΑΤ.). Τα δεδομένα αυτά αφορούν ένα σύνολο πληροφοριών που ζητούνται να 28

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Δασολογία-Περιβάλλον Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 16 Σεπτεμβρίου 2010 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίμηνο 2010 Κατά το Β τρίμηνο του 2010 ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 4.426.992

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δρ Ηλίας Μαρκάτζιης Διευθυντής Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα 1. Καταγράφεται σαφής σχέση µεταξύ µορφωτικού επιπέδου και οικονοµικής κατάστασης. Κατά την εξέταση του επιπέδου εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τον αναλφαβητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Μαρτίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ τρίμηνο 2009 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσματα της δειγματοληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φυσική Αγωγή Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήματα: ς, Ποιμαντικής & Κοινωνικής ς 1 Μελέτη απορρόφησης του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμες Επικοινωνίας Τμήμα Δημοσιογραφίας & Μ.Μ.Ε. 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Γεωπονική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ. Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση

Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση Νικόλαος Κανελλόπουλος (ΚΕΠΕ) Θεόδωρος Μητράκος (Τράπεζα της Ελλάδος) Πάνος Τσακλόγλου (ΟΠΑ/ΣΟΕ) Ιωάννης Χολέζας (ΚΕΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 10 / 9 / 2014 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ: 2011 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιστορία-Αρχαιολογία Τμήμα Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΓΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Κράτος Πρόνοιας, Δεξιότητες και Εκπαίδευση

ΣΥΚΓΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Κράτος Πρόνοιας, Δεξιότητες και Εκπαίδευση ΣΥΚΓΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Κράτος Πρόνοιας, Δεξιότητες και Εκπαίδευση Όπως είδαμε, η θεωρία των προνοιακών παραγωγικών συστημάτων (welfare production regimes WPR), συνδέει το μοντέλο καπιταλισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) παρουσιάζει την Έρευνα Εργατικού Δυναμικοί για το Γ Τρίμηνο του 2016. Επισημαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση 3.2 Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε συνολικά στα παραγόμενα αποτελέσματα (εκροές) μέσα από την επεξεργασία συγκεκριμένων δεικτών εκροών. Οι δείκτες διακρίνονται σε τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα δασκάλων

Αποτελεσματικότητα δασκάλων Αποτελεσματικότητα δασκάλων Αποτελεσματικότητα δασκάλων Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κοινά αποδεκτος ορισμός για την ποιότητα των δασκάλων. Τι σημαίνει ποιότητα δασκάλου ; ατομικά χαρακτηριστικά και προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, Αύγουστος 2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ Η Γενική Γραµµατεία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Οικονομική Επιστήμη Τμήμα Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ειδικ ική έκδο ση ενημ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ J J J J οικονομικά μη ενεργοί Σ ΤΑΤ ΙΣΤΙΚ ΑΡΧΗ

ειδικ ική έκδο ση ενημ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ J J J J  οικονομικά μη ενεργοί Σ ΤΑΤ ΙΣΤΙΚ ΑΡΧΗ Ποσοστιαία κατανομή του εργατικού δυναμικού κατά φύλο, ομάδες ηλικιών και επίπεδο εκπαίδευσης, Πίνακας. κατά κατηγορία και διάρκεια ανεργίας, στο σύνολο της Χώρας, - Διάρκεια ανεργίας ανέργων Τώρα θα αρχίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010

ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου. Φεβρουάριος 2010 ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Φεβρουάριος 2010 Α.Π.Θ Ιδρυματικά Υπεύθυνη Βαβάτση Χριστάκη Νόρμα, Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής. Επιμέλεια/ Συντονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ρέθυμνο, 21-6-2016 Θέση του Π.Τ.Π.Ε. για το Επιστημονικό Πεδίο Επιστημών της Εκπαίδευσης για την εισαγωγή φοιτητών στα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 Περιεχόµενα Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κοινωνικός αποκλεισµός και εκπαίδευση Θεωρητικές προσεγγίσεις 30 1.1 Κοινωνικός αποκλεισµός 30 1.1.1 Η εκπαίδευση ως παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Β τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 28 Σεπτεμβρίου 2006 Η Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Πειραιάς 20.03.2006 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2004/2005 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Κτηνιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - AD HOC MODULE 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - AD HOC MODULE 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 25 Νοεμβρίου 2016 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - AD HOC MODULE 2015 Η Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Συνάρτηση παραγωγής εκπαιδευτικού αποτελέσματος

Συνάρτηση παραγωγής εκπαιδευτικού αποτελέσματος Συνάρτηση παραγωγής εκπαιδευτικού αποτελέσματος Τι γνωρίζουμε; Συνάρτηση παραγωγής Μεγιστοποίηση κερδών Συνάρτηση παραγωγής Y = f(x 1, x 2 ) (27) π = f(x 1, x 2 ) p 1 x 1 p 2 x 2 (28) Για δεδομένες ποσότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

B Μελέτη Απορρόφησης Αποφοίτων ΤΕΙ Κρήτης [ ]

B Μελέτη Απορρόφησης Αποφοίτων ΤΕΙ Κρήτης [ ] B Μελέτη Απορρόφησης Αποφοίτων ΤΕΙ Κρήτης [2006 2009] Το Γραφείο Διασύνδεσης του ΤΕΙ Κρήτης τον Αύγουστο του 2013, ολοκλήρωσε την B Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων για τους απόφοιτους 2006 2009. Για την διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ

Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ Κύρια στατιστικά στοιχεία Ποσοστά απασχόλησης κατά φύλο, ηλικία και μορφωτικό επίπεδο Το 2014, στις χώρες της ΕΕ (EU-28) το ποσοστό απασχόλησης για τα άτομα ηλικίας 15 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Μαρτίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσµατα της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΙΤΑΛΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ Η εκπαίδευση στην Ελλάδα χωρίζεται κυρίως σε τρία επίπεδα, ονομασμένα πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, με ένα επιπρόσθετο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ Έρευνα του Τ.Ε.Ε. 2006

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ Έρευνα του Τ.Ε.Ε. 2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ Έρευνα του Τ.Ε.Ε. 2006 196 Πέτρου Πατιά Πηγή: Τ.Ε.Ε., Έρευνα για την επαγγελματική κατάσταση και απασχόληση των διπλωματούχων μηχανικών, Φεβρουάριος 2007 http://portal.tee.gr/portal/page/portal/professional_issues/neoi_mixanikoi/

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Ιουνίου 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2013 Κατά το Α Τρίμηνο του 2013 ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 3.595.921

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Ιουνίου 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 16 Ιουνίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 16 Ιουνίου 2011 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Α Τρίμηνο 2011 Κατά το Α Τρίμηνο του 2011 ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 4.194.429

Διαβάστε περισσότερα

/15

/15 Ερευνα χρόνου παρακολούθησης φοιτητών στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών Επιμέλεια Νίκος Γιαννακόπουλος Επεξεργασία δεδομένων Βλάντανα Τζίνοβιτς Εισαγωγή δεδομένων Φωτεινή Γατομάτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Άνιση η ανάκαμψη της απασχόλησης στην Ευρώπη

Άνιση η ανάκαμψη της απασχόλησης στην Ευρώπη ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Άνιση η ανάκαμψη της απασχόλησης στην Ευρώπη Μέχρι το 2025 προβλέπονται σημαντικές διαφορές στην προσφορά και ζήτηση δεξιοτήτων μεταξύ κρατών μελών Το 2020 η απασχόληση στην ΕΕ εκτιμάται

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ)

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΠΙ) Διεθνής Έρευνα Δεξιοτήτων Ενηλίκων H πιο διεξοδική και εκτενής διεθνής έρευνα μελέτης των δεξιοτήτων και ικανοτήτων ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αν και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας εθεωρείτο στο παρελθόν, ως κοινωνικό αγαθό, σήµερα βασίζεται σε ιδιωτικοοικονοµικά κριτήρια και στην ύπαρξη ασφάλισης. Είναι λοιπόν φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Επικαιροποίηση γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Επικαιροποίηση γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εσωτερική Αξιολόγηση Προγράμματος Ανάλυση Αποτελεσμάτων Ερωτηματολογίου Αποφοίτων του Προγράμματος Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων Α.Ε.Ι. (Π.Ε.Γ.Α.) Επικαιροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας.

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας. Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Οικονομική της Εργασίας Εξετάσεις Ιούνιος 2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής 1. (0,10 μονάδες) Εάν ο αριθμός των ανέργων ισούται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες

ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες ΜΕΛΕΤΗ ICAP Group για την Απασχόληση και την Ανεργία Για πρώτη φορά λιγότεροι οι απασχολούμενοι από τους οικονομικά ανενεργούς πολίτες 10 Ιουνίου 2011 Η δραματική επιδείνωση της ελληνικής οικονομίας την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Γ. Γ. ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α τρίμηνο 2006 Πειραιάς, 29 Ιουνίου 2006 Η Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης Βήματα-κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 2001

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 2001 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΙΑΡΚΕΙΑ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ 1 (ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ) Λυκούργου 14 16, 1 66 Αθήνα Τηλεφωνικό Κέντρο: 2 3289,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 8: Περιβάλλον και Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ Ι ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2005 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος στην ελληνική έκδοση, Ευαγγελία Παπαπέτρου 17 Σημείωμα του επιμελητή, Θεόδωρος Κουτρούκης 19 Πρόλογος στη νέα έκδοση 21 Ευχαριστίες 29

Πρόλογος στην ελληνική έκδοση, Ευαγγελία Παπαπέτρου 17 Σημείωμα του επιμελητή, Θεόδωρος Κουτρούκης 19 Πρόλογος στη νέα έκδοση 21 Ευχαριστίες 29 Περιεχόμενα Πρόλογος στην ελληνική έκδοση, Ευαγγελία Παπαπέτρου 17 Σημείωμα του επιμελητή, Θεόδωρος Κουτρούκης 19 Πρόλογος στη νέα έκδοση 21 Ευχαριστίες 29 1 Εισαγωγή 31 1.1 Μια οικονομική αφήγηση για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διπλωματική Εργασία ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΙΛΚΟΥ Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1-1 Μια οικονομική ιστορία για την αγορά εργασίας 1-2 Οι Δρώντες στην αγορά εργασίας 1-3 Γιατί χρειαζόμαστε τη θεωρία; Παράρτημα: Μια εισαγωγή στην ανάλυση παλινδρόμησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά δεδομένα για τα τραπεζικά στελέχη στην Ελλάδα.

Βασικά δεδομένα για τα τραπεζικά στελέχη στην Ελλάδα. Κεφάλαιο 3 Βασικά δεδομένα για τα τραπεζικά στελέχη στην Ελλάδα. 1. Πηγή δεδομένων εισαγωγικές παρατηρήσεις. Το Παρατηρητήριο Απασχόλησης του τραπεζικού κλάδου, διμερής θεσμός που ιδρύθηκε με την κλαδική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα