ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ - #4 - ΑΠΡΙΛΗΣ 12-1,5 ευρώ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ - #4 - ΑΠΡΙΛΗΣ 12-1,5 ευρώ"

Transcript

1 ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ - #4 - ΑΠΡΙΛΗΣ 12-1,5 ευρώ

2 Το περιοδικό game over εκδίδεται από την ομώνυμη συνέλευση κάθε δύο μήνες. Η συνέλευση game over συγκροτείται από φοιτητικά και εξωφοιτητικά στοιχεία. Έχει αντικείμενο την κρίση και την αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης συνολικά. Δεν έχουμε, ούτε θέλουμε να έχουμε σχέση με κόμματα, φοιτητικές παρατάξεις, μήντια, διανοούμενους, ερευνητικά προγράμματα, και οποιοδήποτε άλλο θεσμό. Ηλεκτρονική αλληλογραφία στο Το game over στηρίζει τη λέσχη κατασκόπων 21ου αιώνα Επιστρέφω στο σπίτι, αποκαμωμένος και γεμάτος αγωνία. Γιατί με πονούν όλα μου τα μέλη; Γιατί πονάω στον ώμο, στα μπούτια; Κι όμως, το καμινέτο και η σπάτουλα δεν ήταν και τόσο βαριά... Είναι σίγουρα η επανάληψη πανομοιότυπων κινήσεων. Και η ένταση στην προσπάθεια να ξεπεράσω την αδεξιότητά μου. Και ότι έμεινα όρθιος όλο αυτό το διάστημα δέκα ώρες. Και οι άλλοι όμως το ίδιο κάνουν. Είναι άραγε το ίδιο εξαντλημένοι; Σκέφτομαι: ανικανότητα του διανοούμενου για σωματική προσπάθεια. Απλοϊκότητα. Δεν πρόκειται μονάχα για σωματική προσπάθεια. Η πρώτη μέρα στο εργοστάσιο είναι τρομακτική για όλο τον κόσμο, πολλοί θα μου μιλήσουν γι αυτή στη συνέχεια, συχνά με αγωνία. Ποιό πνεύμα, ποιό σώμα μπορεί να αποδεχτεί, δίχως μια κίνηση εξέγερσης, την υποδούλωσή του σ αυτό το ρυθμό της αλυσίδας που εκμηδενίζει, που είναι ενάντια στη φύση; Την ταπείνωση και τη φθορά της αλυσίδας τη ζουν όλοι με την ίδια βιαιότητα, εργάτης και αγρότης, διανοούμενοι και χειρωνάκτες, μετανάστες και Γάλλοι. Και δεν είναι σπάνιο να δεις έναν καινούριο να πληρώνεται το μεροκάματό του το ίδιο κιόλας βράδυ της πρώτης μέρας, τρομαγμένος από το θόρυβο, τις λάμψεις, την τερατώδη διαστολή του χρόνου, τη σκληρότητα των ατελείωτα επαναλαμβανόμενων κινήσεων, τον αυταρχισμό των υπευθύνων και τη στεγνότητα των διαταγών, την καταθλιπτική ατμόσφαιρα φυλακής που παγώνει το τμήμα. Να μείνεις μήνες και χρόνια εκει μέσα; Μπορείς να το διανοηθείς; Όχι, καλύτερα η φυγή, η φτώχεια, η αβεβαιότητα κάποιας μικροδουλειάς οτιδήποτε άλλο! Κι εγώ, ο «εγκατεστημένος»*, θα τα καταφέρω άραγε; Τι θα γίνει αν αύριο εξακολουθώ να μην πετυχαίνω τις κολλήσεις; Θα με πετάξουν έξω; Τι ειρωνεία! Μιάμιση μέρα «εγκατάστασης» στο εργοστάσιο... και να με σχολάσουν λόγω ανικανότητας! Και τότε, οι άλλοι, αυτοί που δεν έχουν διπλώματα και που δεν είναι ούτε γεροδεμένοι ούτε επιδέξιοι στα χέρια, πως κερδίζουν το ψωμί τους; Έξω από το εργοστάσιο, η «εγκατάσταση» φαίνεται θεαματική, οι εφημερίδες την έχουν κάνει πραγματικό μύθο. Ιδωμένη από το εργοστάσιο, δεν είναι τίποτα το τρομερό. Ο καθένας απ αυτούς που δουλεύουν εδώ έχει μία περίπλοκη ατομική ιστορία συχνά πιο συνταρακτική και πιο περιπετειώδη από εκείνη του φοιτητή που έγινε προσωρινά εργάτης. Οι αστοί φαντάζοται πάντα πως έχουν το μονοπώλιο της ατομικής πορείας. Τι φάρσα! Το μόνο που έχουν είναι το μονοπώλιο του δημόσιου λόγου. Δείχνονται παντού. Οι άλλοι ζουν την ιστορία τους με ένταση, αλλά βυθισμένοι στη σιωπή. Κανείς δε γεννιέται ειδικευμένος εργάτης. Γίνεται. Άλλωστε, εδώ, στο εργαστάσιο, πολύ σπάνια λέει κάποιος για τον άλλον «ο εργάτης που...» Όχι. Λένε: «το άτομο που δουλεύει στη συγκόλληση», «το άτομα που δουλεύει τους προφυλακτήρες». Το άτομο. Δεν είμαι ούτε ο «εργάτης» ούτε ο «εγκατεστημένος». Είμαι «το άτομο που δουλέυει στις κούνιες». Και η ιδιαιτερότητά μου σαν «εγκατεστημένου» παίρνει την ανώδυνη θέση της στο ανακάτωμα των πεπρωμένων και των ειδών. Η μόνη πραγματική διαφορά με τους συντρόφους μου στο εργοστάσιο - ανάμεσα στους οποίους βρίσκονται και πολλοί ευκαιριακοί εργάτες που ήρθαν από το χωριό ή από άλλες χώρες - είναι πως εγώ θα μπορούσα πάντα να ξαναβρώ τη θέση μου, σα διανοούμενος. Ζω τον κόπο μου όπως αυτοί αλλά είμαι ελεύθερος να καθορίσω τη διάρκεια του. Νιώθω πολύ έντονα αυτή τη διαφορά, σα μια ιδιαίτερη ευθύνη. Δε μπορώ να την εξαφανίσω. Η καταπίεση, όση κι αν είναι, ποτέ δε θα μπορέσει να με χτυπήσει το ίδιο σκληρά μ αυτούς. e d i t o r i a l *«εγκατεστημένος», «εγκατάσταση»: όρος που κυριάρχησε στη Γαλλία μετά το κίνημα του Μάη του 68 και υποδηλώνει τους αγωνιστές που φοιτητές στην πλειοψηφία τους εγκατέλειψαν τα πανεπιστήμια και πήγαν να δουλέψουν στα εργοστάσια. Η «έξοδος» αυτή υπήρξε πραγματικά μαζική (εκατοντάδες φοιτητές «εγκαταστάθηκαν» στην περίοδο 69-71) και έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στη Γαλλία, κυρίως των ανειδίκευτων εργατών στην αλυσίδα συναρμολόγησης που στην πλειοψηφία τους ήταν μετανάστες και γυναίκες. Ιδεολογικό υπόβαθρο της «εγκατάστασης» ήταν η θέληση για απόρριψη των προνομίων που δίνει στο διανοούμενο επαναστάτη η κοινωνική του θέση και για σύνδεση με την εργατική τάξη ώστε να προωθηθεί η αμφισβήτηση στα εργοστάσια. Η αρχή της «εγκατάστασης» στηριζόταν στο να «υπηρετούμε το λαό» του Μάο Τσε Τουνγκ, που είναι άλλωστε ο πρώτος που μίλησε για «εγκατάσταση». Ο Εγκατεστημένος, Ρομπέρ Λινάρ

3 Ποιοι και γιατί κυνηγουν τους μετανάστες μικροπωλητές; Εδώ και αρκετό καιρό, οι μετανάστες μικροπωλητές στοχοποιούνται συστηματικά σαν ένα από τα προβλήματα του αθηναϊκού κέντρου με ότι αυτό συνεπάγεται. Απαγόρευση της εργασίας τους, βία και ρατσισμό. Η διασπορά των τόπων εργασίας τους (και) γύρω από τα κεντρικά πανεπιστήμια, αλλά κυρίως η αντίληψη ότι οι ζωές των από κάτω αυτής της πόλης μπορεί να κινούνται παράλληλα, αλλά όχι διαχωρισμένα, οδήγησε κάποια κομμάτια φοιτητών να δραστηριοποιηθούν έντονα γύρω από αυτό το ζήτημα. Αυτό που οι εφημερίδες ονομάζουν ένταση στα πανεπιστήμια δεν είναι τίποτα άλλο, από το ότι κόντρα στις αντιλήψεις των πανεπιστημιακών, των φυτών, του Καμίνη, των γονιών ή των μπάτσων αυτά τα κομμάτια δεν μπορούν να αντιληφθούν τα πανεπιστήμια σαν ξεκομμένες νησίδες, όπου ο καθένας κοιτάζει τη δουλειά του, όταν έξω από αυτά η βία και οι σκούπες είναι καθημερινές. Μέσα σε αυτό το κλίμα και παράλληλα με τις δράσεις στήριξης των μεταναστών από φοιτητές και μη, τον προηγούμενο μήνα τα αυτοδιαχειριζόμενα στέκια νομικής και αρχιτεκτονικής, τα συμβούλια για την αποασυλοποίηση της σκέψης, σύντροφοι και συντρόφισσες από την ασοεε και τα εμμε, αντιφασίστες και αντιφασίστριες, κόλλησαν στα πανεπιστήμια, αλλά και στην πόλη, μια αφίσα με κύριο στόχο την αναστροφή των κυρίαρχων ρατσιστικών επιχειρημάτων, καταλήγοντας στην αλληλεγγύη προς τους μετανάστες μικροπωλητές σαν ένα βαλλόμενο κομμάτι των από κάτω. Το κείμενο που κυκλοφόρησε μαζί με την αφίσα, τυπώθηκε σε αντίτυπα και μοιράστηκε στις μικροφωνικές που έγιναν στα προπύλαια και στο πολυτεχνείο, σε σχολές, καθώς και σε μαζικά μοιράσματα στην Πατησίων, την Πανεπιστημίου και την Αθηνάς. over 3

4 Εξηγήσαμε στο προηγούμενο τεύχος γιατί κάποιος / κάποια που σπουδάζει δεν πρέπει να θεωρείται σαν εργάτης εξαιτίας αυτής καθ εαυτής της κατάστασης του εκπαιδευόμενου. Όμως υπάρχει εργασία μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα (και δεν αναφερόμαστε ούτε σ αυτούς κι αυτές που αναγνωρίζεται επίσημα ότι δουλεύουν μέσα σ αυτό, δηλαδή καθηγητές, δασκάλους, διοικητικούς υπαλλήλους, εργάτες / εργάτριες καθαρισμού, κλπ, ούτε στους φοιτητές και τις φοιτήτριες που δουλεύουν εκτός εκπαίδευσης), και μάλιστα άμισθη εργασία! Εργασία που είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης, εργασία που δεν πληρώνεται ούτε αναγνωρίζεται σαν τέτοια, εργασία που αποσπάται είτε εκβιαστικά είτε παραπλανητικά. Το ζήτημα αυτό έχει το ενδιαφέρον του επειδή δείχνει το πως οι γενικές σχέσεις εξουσίας μεταξύ εκπαιδευτών και εκπαιδευόμενων μπορούν να φτάσουν ως το σημείο της στενά εννοημένης εργασιακής (ή σεξουαλικής) εκμετάλλευσης. Η πιο συνηθισμένη και καθαρή εκδοχή τέτοιου είδους άμισθης εργασίας μέσα (κυρίως) στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, είναι η γκάμα των διάφορων ενασχολήσεων φοιτητών και φοιτητριών, που εμφανίζονται μεν τυπικά σαν μέρος της εκπαίδευσής τους, ουσιαστικά όμως αξιοποιούνται από καθηγητές για το δικό τους (και οικονομικό) όφελος. Μπορεί να πρόκειται για διάφορα μικρά ερευνητικά θέματα / μαθήματα, τα οποία οι εκπαιδευόμενοι (συνήθως...) δεν ξέρουν ότι αποτελούν το υλικό μιας δουλειάς που έχει αναλάβει (ή πρόκειται να αναλάβει) επι πληρωμή, έναντι τρίτων, ο καθηγητής τους. Μπορεί να πρόκειται για διάφορες περιπτώσεις εργασίας - με - τον - καθηγητή (στο γραφείο του, ας πούμε) που γίνονται, υποτίθεται, για την εξοικείωση του εκπαιδευόμενου με τα πρακτικά καθήκοντα της δουλειάς που θα κάνει μελλοντικά, σαν πτυχιούχος, αλλά στην πράξη αποτελούν παροχή υπηρεσιών που κανονικά θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται σαν έμμισθη εργασία. Μπορεί να πρόκειται για το γενικευμένο σε διάφορες ειδικότητες και υποειδικότητες κόλπο της άσκησης ή της μαθητείας, που θεωρείται απαραίτητο μάθημα προκειμένου οι εκπαιδευόμενοι να πάρουν τον πτυχίο τους, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για (εξάμηνης διάρκειας συχνά) δωρεάν ή ελάχιστα πληρωμένη εργασία. Η οποία, μάλιστα, χρησιμοποιείται από τους τυχερούς εργοδότες στη θέση κανονικών εργατών. Μπορεί να πρόκειται για πρωτότυπες ιδέες και απόψεις φοιτητών και φοιτητριών, που δημιουργούνται στη σκέψη τους στη διάρκεια της εκπαίδευσής τους, αλλά αξιοποιούνται εμπορικά ή διανοητικά απ τους καθηγητές τους - μια μορφή απλήρωτης πνευματικής παραγωγής των εκπαιδευόμενων, που - φυσικά - δεν αναγνωρίζεται σαν τέτοια. Μπορεί, τέλος, να πρόκειται για κάτι άτυπα θεσμισμένο σε επίπεδο ιδρύματος. Απλούστατα, αντί να γίνονται προσλήψεις σε διάφορα πόστα, να ανατίθεται η δουλειά (χωρίς πληρωμή, εννοείται) σε φοιτητές. Το κοινό έδαφος σ όλες αυτές τις εκδοχές είναι ένα σετ αξιωμάτων, που αφορούν ταυτόχρονα την εργασία σαν τέτοια και, απ την άλλη, την εκπαίδευση και τους εκπαιδευόμενους. Το πρώτο αξίωμα υποστηρίζει ότι δουλειά με την έννοια της αμοιβόμενης δημιουργίας πλούτου, παραγωγής αξιών, είναι μόνο ό,τι αναγνωρίζεται επίσημα σαν τέτοιο - απ τα αφεντικά και τη νομοθεσία τους ή/και απ τα κυρίαρχα κοινωνικά πρότυπα. Και ξέρουμε βέβαια πως όχι μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα αλλά στο σύνολο των καπιταλιστικών κυκλωμάτων όλο και λιγότερα αναγνωρίζονται σαν δουλειά, κι όλο και περισσότερα βαφτίζονται απασχόληση, που σαν τέτοια μπορεί να αμοίβεται ελάχιστα ή και καθόλου... Το δεύτερο αξίωμα υποστηρίζει ότι η εκπαίδευση είναι μια διαδικασία στην οποία ο εκπαιδευόμενος δεν - μπορεί - να - κάνει (με τα χέρια ή το μυαλό) - οτιδήποτε - που - να - έχει - αξία, ακριβώς επειδή ακόμα μαθαίνει. Σ αυτή τη βάση ακόμα και καθήκοντα που (εκτός εκπαίδευσης) συνιστούν αναγνωρισμένες εκδοχές εργασίας, μέσα στην εκπαίδευση ενσωματώνονται σαν μέρος της. Για παράδειγμα: εκτελεί μια φοιτήτρια καθήκοντα τηλεφωνήτριας, ή γραμματέα, ή καθαρίστριας, στο γραφείο ενός καθηγητή που της δείχνει κάποια εύνοια; Μα αυτό είναι μέρος της εκπαίδευσής της - θα υποστήριζε, σαν αυτονόητο, η γενική ιδέα περί εκπαίδευσης. Ακόμα περισσότερο - ποιοί δεν το ξέρουν; - σε ότι αφορά τους μεταπτυχιακούς... Το ίδιο αυτό αξίωμα, ότι δηλαδή οι εκπαιδευόμενοι είναι, σαν τέτοιοι, αμαθείς και άρα όχι δημιουργικοί, αφορά τη διανοητική τους παραγωγή. Είναι ένα πράγμα το να λύνεις προβλήματα ή να μαθαίνεις κανόνες στα μαθηματικά, στη φυσική, στην ιατρική, στη στατική ή στη λογιστική, και είναι εντελώς διαφορετικό το να διατυπώνεις ενστάσεις, κριτική, εναλλακτικές προσεγγίσεις, πρωτότυπες παρατηρήσεις ή και εντελώς καινούργιες ιδέες στη λογοτεχνία, στην ιστορία, στην αρχιτεκτονική, στην κοινωνιολογία ή στην πληροφορική - όλα αυτά απ την σκοπιά του εκπαιδευόμενου. Το πρώτο θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν εκπαίδευση με την κυριολεκτική έννοια του πράγματος: εκμάθηση ήδη υπαρχουσών γνώσεων. Το δεύτερο όμως είναι παραγωγικό, δημιουργικό ακόμα κι όταν πρόκειται για πρωτόλειες ιδέες. Ο αληθινός κατάλογος εκείνων των καθηγητών της τριτοβάθμιας που επωφελήθηκαν και επωφελούνται οι ίδιοι (και οικονομικά, και σαν status) από τη διανοητική παραγωγή των φοιτητών τους (χωρίς, εννοείται, να κάνουν τον κόπο καν να τους μνημονεύσουν - πολύ λιγότερο να τους πληρώσουν!) θα πρέπει να είναι τεράστιος. Πολύ περισσότερο όταν αυτού του είδους η εκμετάλλευση της διανοητικής εργασίας των εκπαιδευόμενων γίνεται σχεδιασμένα και συστηματικά. Σε διάφορους γνωστικούς τομείς του καπιταλιστικού καταμερισμού οι προφέσορες λειτουργούν συνειδητά σαν μασκαρεμένα αφεντικά / εργοδότες - των φοιτητών και των φοιτητριών τους. Παίρνουν (επ αμοιβή) δουλειές από τρίτους, ή σχεδιάζουν οι ίδιοι να πουλήσουν το Χ ή το Ψ, κομματιάζουν τη δουλειά κατάλληλα ώστε να μπορεί να γίνει από επιμέρους άτομα, και ύστερα σερβίρουν τα κομμάτια, αθώα αθώα, σαν μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Οι εκπαιδευόμενοι μπορεί να αγνοούν όλο αυτό το background της εκπαίδευσής τους, ή, ακόμα χειρότερα, να το υποψιάζονται και να κολακεύονται. Ενώ, όμως, πρόκειται για εργασία απ την μεριά τους, με 4 game

5 την κλασσική έννοια της δουλειάς στον καπιταλισμό, τα πάντα πρέπει να την κουκουλώσουν. Το κύρος του καθηγητή, το φιλότιμο ή η σπασικλιά του φοιτητή, η αμοιβή ενός καλού βαθμού ή της μελλοντικής εύνοιας κ.ο.κ. Θα λέγαμε ότι αυτή η πραγματική και καθόλου ασήμαντη (σε έκταση και σε ένταση) παρουσία και εκμετάλλευση άμισθης εργασίας μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, ειδικά απ την τρίτη βαθμίδα και μετά, προσθέτει μια γερή διάσταση φεουδαρχίας μέσα σ έναν κατά τα άλλα καπιταλιστικό θεσμό, όπως είναι τα πανεπιστήμια. Κι αυτή η υλική πλευρά της εκπαιδευτικής φεουδαρχίας, πλεγμένη καλά με οικονομικά συμφέροντα, επικοινωνεί τέλεια με όλες τις υπόλοιπες πλευρές, ιδεολογικές και σχεσιακές, της εκπαίδευσης. Το παράδοξο - θεωρητικά μιλώντας - είναι το γιατί είναι πολύ περισσότεροι εκείνοι που, γενικά, αόριστα και φουλ ιδεολογικά, τρώνε κατά καιρούς τα νύχια τους για καυγά μέσα στα ιδρύματα, σε σχέση μ εκείνους που έχουν την παρατηρητικότητα και την ευθυκρισία να κτυπήσουν εμπόλεμα και κινηματικά σε αληθινούς στόχους. Ίσως να φταίει η παρακμή και η θολούρα της εποχής. Ή, ίσως να φταίει, η (ολέθρια) διάθεση συνεργασίας που αναπτύσσεται μερικές φορές ανάμεσα στον αφέντη και το δούλο... Τα έχει τέτοια χαρακτηριστικά η φεουδαρχία, ακόμα και στην καπιταλιστική της έκφανση. Εν τέλει, πέρα απ αυτήν καθ εαυτή την οποιαδήποτε αξία παράγεται από άμισθους εργαζόμενους φοιτητές και φοιτήτριες όπως περιγράψαμε την κατάσταση, η εθελοντική συμμετοχή των εκπαιδευόμενων σ όλα αυτά τα κόλπα έχει και μεσομακροπρόθεσμες συνέπειες. Τους μαθαίνει να δουλεύουν τζάμπα, ακόμα κι όταν βγουν στην αγορά εργασίας, έναντι μελλοντικών απολαβών (ανέλιξης, καριέρας, γνωριμιών, κλπ). Τους μαθαίνει επίσης, όσους τελικά πετυχαίνουν και γίνονται αφεντικά, να αντιμετωπίζουν τους δικούς τους εργαζόμενους με τις ίδιες απαιτήσεις. Τσάμπα δουλειά για το καλό σου. Ίσως, απ αυτήν την άποψη, η άμισθη εργασία των εκπαιδευόμενων μέσα στα πανεπιστήμια, να είναι πράγματι εκπαιδευτική! Διδάσκει την ηττοπάθεια έως εγωκεντρική δουλικότητα όταν γίνονται μισθωτοί, το να κάνουν θυσίες αν βλέπουν μπροστά τους προοπτικές ανόδου. Και διδάσκει την εργοδοτική σκληρότητα και βία, για όσους τα καταφέρουν να ανέβουν σε τέτοια θέση. εξετάσεις και ξερό ψωμί Στις αρχές του φλεβάρη η τότε υπουργός παιδείας, Άννα διαμαντοπούλου, πρόλαβε να ανακοινώσει την αλλαγή του συστήματος εξετάσεων για την εισαγωγή των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Και λέμε πρόλαβε, γιατί ήταν η τελευταία σημαντική αλλαγή που έκανε, πρίν αφήσει το αξίωμά της για τον μετέπειτα υπουργό Γιώργο Μπαμπινιώτη. Ποιός ξέρει, ίσως να ήταν μια τελευταία εξυπηρέτηση-ευχαριστώ προς τις διασυνδέσεις-κυκλώματα που την ανέβασαν σ αυτή τη θέση. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη ιστορία, που δεν είναι του παρόντος. Είναι όμως, και με το παραπάνω, οι αλλαγές αυτές που έχουν σχέση με τον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες, που επιθυμούν να εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα πρέπει να δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις σε όλες τις τάξεις του λυκείου και σε όλα τα μαθήματα. Το ότι το εκπαιδευτικό σύστημα, σε όλες του τις βαθμίδες, έχει απο καιρό χρεωκοπήσει, το έχουμε πεί και θα συνεχίσουμε να το λέμε, όπως και το ότι μας τραβάει μαζί του στον πάτο. Και το νέο νομοσχέδιο των εξετάσεων είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Το εκπαιδευτικό, δηλαδή οι άμεσα εμπλεκόμενοι (καθηγητές, πανεπιστημιακοί,φροντιστηριακοί, ιδιοκτήτες ιδιωτικών σχολείων, μεσάζωντες κλπ), στην προσπάθειά του να επιβιώσει ως συμπλεγμα κυκλωμάτων, βλέπει σαν τελευταία ελπίδα το να κρατηθεί γερά απο το πειθαρχικό και το ιδεολογικό του κομμάτι. 1 Δεν μπορούμε να περιπτωσιολογούμε για κάθε μαθητη σε κάθε οικογένεια. Το σίγουρο είναι, όμως, οτι αυτές οι αλλαγές θα έχουν πολύ συγκεκριμένες συνέπειες, κυρίως για τους μαθητές, αλλά και για τις οικογένειές τους. Δεν θέλουμε να υποστηρίξουμε το προηγούμενο σύστημα εξετάσεων. Κι εκείνο καταναγκασμούς είχε και αναπαρήγαγε ιδεολογία και βλακεία. Θέλουμε να πούμε πως, βάζοντας κανείς τόσες εξετάσεις στο λύκειο, από την αρχή του μάλιστα, είναι σαν να λέει σ ένα δεκαπεντάχρονο/η «μικρέ/ή άσε τις μαλακίες και σοβαρέψου, έχεις σημαντικά πράγματα να κάνεις» ή κάτι του τύπου «θα πιεστείς λίγο, αλλά αυτό είναι για την υπόλοιπη ζωή σου», κι άλλες τέτοιες παπαριές. Πάνε οι βόλτες, πάνε οι τσακωμοί, οι φιλίες, τα - τόσο σημαντικά γι αυτή την ηλικία - λάθη και οι έρωτες (Αν θές μπες στο facebook). Τα κεφάλια μέσα απο τα δεκαπέντε. Έτσι το σχολείο γίνεται ακόμα περισσότερο μια συνεχής διαδικασία πειθάρχησης. 2 Και για να το κάνει αυτό κανείς; Δε χρειάζεται μόνο πειθαρχία. Για να κάθεται κάποιος/α να διαβάζει απο τα δεκαπέντε, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του/της ότι πρέπει να πετύχει, χρειάζεται και ιδεολογία με το τσουβάλι. Την ιδεολογία, βέβαια, την τρώει κι απο αλλού, καλύτερα απο το σχολείο. Στα media και γενικά στον κόσμο των εικόνων. Πρέπει, όμως, να πιστεύει οτι αυτό που κάνει είναι σημαντικό (νάτη και η μεταφυσική). Κι ότι, αν το πετύχει, θα είναι κι αυτός σημαντικός. Ιδεολογία με τα μπούνια δηλαδη. Και φανταστείτε τι φρίκη μπορεί να φάει ένας δεκαοχτάχρονος/η, που για τρία χρόνια και παραπάνω over 5

6 σκέφτεται την ιατρική και τελικά το συστημα αξιολόγησης του είπε οτι είναι για την ζαμπονοκοπτική. Θα του έρθουν και τα τρία χρόνια, και τα σκατά που πίστευε, στο κεφάλι. Τώρα, όσον αφορά τα κυκλώματα που λέγαμε, ο νέος αυτός νόμος φαίνεται σαν να φωνάζει «ζήτω τα φροντιστήρια», αφού κάνει μια τεράστια χάρη στους ιδιοκτήτες των φροντιστηρίων και στον πεσμένο τζίρο τους! Κι αυτό επειδή στην ουσία αναγκάζει τους μαθητές να «είναι έτοιμοι» απο την πρώτη λυκείου για εξετάσεις, ή μάλλον καλύτερα, για να είναι έτοιμοι για τις εξετάσεις αυτές, θα πρέπει να έχουν «καλύψει τα κενά» τους απο το γυμνάσιο. Δεν θα πρέπει, όμως, να είναι και καλοί μαθητές στην πέμπτη και έκτη (τουλάχιστον) δημοτικού; Εέ; «Αφού, Αννούλα, σε τρία χρόνια θα ξεκινήσεις τις εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, ασε την μπιμπιμπό και διάβασε για τον παπαφλέσσα». Ο νέος νόμος, όμως, φωνάζει και «ζήτω τα ιδιωτικά σχολεία»! Τα ιδιωτικά, τα οποία άνθισαν με το νομοσχέδιο αρσένη, που έλεγε οτι προσμετράται ο βαθμός του σχολείου για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, τώρα θα τρίβουν τα χέρια τους. Γιατί, ή θα πρέπει στο δημόσιο σχολείο να κάνεις την κότα στον κύριο μαλακόπουλο, αν θές να πάρεις καλό βαθμό, ή πας στο ιδιωτικό και είσαι μια απολύτως εξασφαλισμένη - απο θέμα βαθμολογίας - οικογενειακή επένδυση. Εμείς δεν είμαστε μαθητές και δεν μπορούμε να μιλάμε ως τέτοιοι. Αλλά καταλαβαίνουμε πως, αν όχι οι ίδιοι, ποιοί μπορούν καλύτερα να μετατρέψουν το ερειπωμένο σχολείο σε χώρους και χρόνους που θα είναι υπέρ τους; Ο ετοιμοθάνατος θεσμός του σχολείου δεν αφήνει τετραγωνικό ελεύθερο για συζητήσεις, τσακωμούς και οποιαδήποτε σκέψη βρίσκεται έξω απο τα τετριμένα των μαθημάτων και των εξετάσεων. Μπορεί, όμως, να γίνει πεδίο αμφισβήτησης και κριτικής απο τους ίδιους τους θιγόμενους, τους μαθητές και τις μαθήτριες. Όχι για να το σώσουν, αλλά για να πάνε κόντρα στο βούλιαγμα των σχέσεων, των σκέψεων και της δημιουργικότητας αυτών και των φίλων τους. Μερικές μαθητικές παρέες, μπορούν να μιλήσουν πιο σωστά για το σχολείο, για τα ζόρια και τις ζωές τους, και μπορούν να κάνουν περισσότερα απο όσα διακυρήττουν πολλά «επαναστατικά-μαθητικάφοιτητικά» κόμματα. Κι όλες αυτές οι εξετάσεις και το άγχος; Είναι τελικά για να περάσει κανείς σ ένα πανεπιστήμιο που «μας έχει αφήσει» εδώ και καιρό. Τώρα, μάλλον ξέρουμε ποιές θα είναι οι οικογένειες που θα στείλουν τα παιδιά τους φροντιστήρια και ιδιωτικά μέσα στην κρίση. Και καταλαβαίνουμε, επίσης, πως πολλοί μαθητές και μαθήτριες, μέσα στα πιο πραγματικά προβλήματα της ανεργίας και των οικονομικών δυσκολιών, θα αναγκάζονται να παρατάνε το λύκειο ή ίσα που θα το τελειώνουν. Και μην πει κανείς πως αυτοί που είναι άξιοι και ικανοί θα πετύχουν. Γιατί τ αποτελέσματα αυτών που βγήκαν σαν οι πιο άξιοι και οι πιο πετυχημένοι των εξετάσεων του τωρινού εκπαιδευτικού συστήματος τα βλέπουμε κάθε μέρα. Τζιμάνια... _σχόλια 1. Γιατί με το γνωσιολογικό κομμάτι της εκπαίδευσης, το παιχνίδι είναι χαμένο από χέρι. Είναι τόσο ξεπερασμένο απο την αναδιάρθρωση του καπιταλισμού και τις νέες τεχνολογίες, που μάλλον δε μπορεί να παίξει μπάλα μ αυτό. Θεωρούμε, δηλαδή, πως το να βγεί να υποστηρίξει κανείς σήμερα ότι ο θεσμός του σχολείου είναι αυτός που μαθαίνει και παρέχει τις γνώσεις στους μαθητές είναι σαν να υποστηρίζει οτι πρέπει να μετακινούμαστε με κάρα και άλογα. 2. Θα μπορούσε να πεί κανείς πως είναι σουρρεαλιστικό το γεγονός ότι, ενώ η απομνημόνευση, σαν κεντρική λογική του εκπαιδευτικού, έχει ξεπεραστεί απο όλοκληρο τον υπόλοιπο καπιταλισμό, το εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθει να την κρατάει ψηλά, συνεχίζοντας σήμερα, το 2012, να κρίνει ποιός είναι καλός μαθητής και ποιός όχι με την γνωστή σε όλους μας παπαγαλία. Είναι μάλλον σαν ένα χοντροκομμένο αστείο που παίζεται εις βάρος των μαθητών και εις βάρος όλων μας. v 6 game

7 ψηφιακά βιώματα Είμαι στο δρόμο. Κάνω αριστερό κλικ και προχωράω πιο μπροστά. Βλέπω τη διαδρομή της πορείας που θ ακολουθήσω ήδη χαραγμένη μπροστά μου. Έτοιμη για μένα, πριν από μένα. Διαλέγω αν θέλω να στρίψω δεξιά ή αριστερά ή αν θα συνεχίσω ευθεία. Κάνω κλικ μπροστά μου. Διαλέγω να συνεχίσω ευθεία. Κάνω διπλό κλικ και ξαφνικά είμαι πιο κοντά στο κτήριο, στο αμάξι ή στον περαστικό που θέλω να δω. Έκανα ζουμ. Πλησίασα, όπως θα λέγαμε παλιότερα. Μετακινώντας το ποντίκι πάνω ή κάτω, διαλέγω το ύψος από το οποίο θέλω να βλέπω. Έχω τη δυνατότητα αν θέλω να κοιτάω τον δρόμο κάτω από τα πόδια μου ή τον ουρανό. Ένα κλικ διαφορά είναι. Στρίβω δεξιά, κάνω ζουμ σ ότι μ ενδιαφέρει, το παρατηρώ και συνεχίζω. Τόσο απλά. Με τη διαδικασία που περιγράφηκε παραπάνω μπορώ να «δω», να «γνωρίσω» μια πόλη στον ψηφιακό κόσμο σήμερα. Και με την ίδια ακριβώς διαδικασία μπορώ να «δω» ένα μουσείο ή ότι άλλο έχει έτοιμη την αντίστοιχη ψηφιακή εφαρμογή του. Με κλικ προχωράω, με διπλό κλικ κάνω ζουμ, με μετακίνηση του ποντικιού στρίβω, αλλάζω ώρα ή μέρος με τον ίδιο εύκολο τρόπο κλπ. Μπορεί ο δρόμος πάνω στον οποίο «κινούμαι» να είναι η Πατησίων. Μπορεί να είναι ακόμη και ο δρόμος κάτω από το σπίτι μου ή η γειτονιά μου. Μπορώ να «κινούμαι» και να «γνωρίζω» την πόλη μου. Μόνο που η διαδικασία με την οποία γνωρίζω, και εν τέλει μπορώ να πω ότι «ξέρω», την πόλη μου ή την γειτονιά μου, δεν έχει καμία σχέση. Γνωρίζω τη γειτονιά μου σημαίνει περπατάω και φτάνω όπου θέλω, είναι ενεργητική διαδικασία, δεν έρχεται αυτό σε εμένα. Ξέρω τη γειτονιά μου σημαίνει ναι, ξέρω τους δρόμους και τις όψεις των κτηρίων αλλά ξέρω κ όλες τους τις σχέσεις. Σημαίνει διαβάζω τη γειτονιά μου με πολλούς τρόπους. Με βάση την μυρωδιά των δέντρων ή τους συμπαθητικούς και αντιπαθητικούς γείτονες. Γνωρίζω τη γειτονιά μου τελικά, σημαίνει αισθάνομαι, σημαίνει βιώνω. Και είναι μια τελείως διαφορετική διαδικασία από αυτήν που περιγράφηκε πάνω γιατί η πόλη ή η γειτονιά είναι πραγματική. Και δεν ταυτίζεται με την ψηφιακή αναπαράστασή της. Στον ψηφιακό κόσμο διάφορες λέξεις παρερμηνεύονται καθώς οι έννοιες τους αλλάζουν και καταλήγουν να σημαίνουν κάτι διαφορετικό. Οι περισσότερες (αν όχι όλες) λέξεις που χρησιμοποιούμε είναι φορτισμένες με κοινωνικές σχέσεις, και με την κοινωνική εμπειρία του καθενός. Και κάποιες φορές σημαίνουν κάτι διαφορετικό για τον καθένα μας. Η ψηφιακή πραγματικότητα τώρα, σε πολλές περιπτώσεις παίρνει αυτές τις λέξεις και αλλάζει τις έννοιες τους. Στη συνέχεια τις επαναχρησιμοποιεί και, με άλλο περιεχόμενο πια, τις πλασάρει για δικές της. Είχαμε μιλήσει και παλιότερα για την ψηφιοποίηση της μνήμης, για τα ψηφιακά μέσα που μπορούν να «θυμούνται» για εμάς. Και στα πλαίσια αυτής της αλλαγής της «θέσης» που εδράζεται η μνήμη, η έννοια της «μνήμης» και του «θυμάμαι» άλλαξε. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και τώρα με την έννοια της λέξης «γνωρίζω / ξέρω». Η λέξη «ξέρω» μπορεί να είναι η ίδια, αλλά η εμπειρία που αυτή μεταφέρει είναι τελείως διαφορετική. Αυτό το «ξέρω» είναι το ίδιο με το «ξέρω» το ψηφιακό περιβάλλον ενός video game. Δεν το γνωρίζω, απλά το βλέπω. Και στην περίπτωση των ψηφιακών αναπαραστάσεων δεν ξέρουμε κάτι, απλά το βλέπουμε. Στον κόσμο των εικόνων όμως το «βλέπω» με το «ξέρω» έχουν καταλήξει σχεδόν ταυτόσημα. Γιατί γνωρίζω κάτι πραγματικά συμμετέχω σ αυτό, δρω ενεργητικά, δεν κοιτάζω απλά. Γνωρίζω σημαίνει βιώνω. Και βιώνω σημαίνει και βλέπω και ακούω και μυρίζω και πιάνω. Το πραγματικό «γνωρίζω» είναι ένα σύνολο διαδικασιών και πρακτικών. Όχι μόνο της όρασης ή του παθητικού κλικ. Όλα αυτά τα «γνωρίζω» του ψηφιακού κόσμου, θα μπορούσαμε να τα αποκαλέσουμε «ψηφιακά βιώματα». Το πραγματικό «γνωρίζω» όμως, μπορεί να κρύβει μέσα του και πόνο, μπορεί να κρύβει μέσα του και φόβο. Μα πάνω απ όλα αυτό που σίγουρα κρύβει είναι κόπο. Κόπο και χρόνο. Γιατί για να γνωρίσουμε κάτι πραγματικά πρέπει να του αφιερώσουμε χρόνο. Και συνεπώς και ενέργεια. Σε μια εποχή όμως που η κοινωνικές τάσεις προτάσσουν το εύκολο, κατά πόσο είμαστε πραγματικά διατεθειμένοι να «σπαταλήσουμε» χρόνο και ενέργεια για να γνωρίσουμε κάτι πραγματικά Και όταν περνάμε τον περισσότερο χρόνο της ημέρας μας «γνωρίζοντας» ψηφιακά, είμαστε πραγματικά σε θέση να ξεχωρίσουμε τα ψηφιακά βιώματα από τα πραγματικά, σε βάθος χρόνου Γιατί οι ψηφιακές αναπαραστάσεις είναι πολύ πιο «εντυπωσιακές» στο μάτι μας από την πραγματικότητα. Και η ευκολία στην παθητική «λήψη» εικόνων, μπορεί να καταστήσει την πραγματική ζωή απλά βαρετή. Όλα αυτά τα «γνωρίζω» του ψηφιακού κόσμου μπορεί να φαντάζουν τρομακτικά όπως τα περιγράψαμε, αλλά μπορούν να είναι έτσι μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις. Αν εμείς οι ίδιοι είμαστε σε θέση να ξεχωρίσουμε κάθε στιγμή τι γνωρίζουμε πραγματικά και τι απλώς βλέπουμε, μπορούμε να αντιληφθούμε την διαφορά της βιωμένης εμπειρίας από την επιπρόσθετη πληροφορία. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι στο μέσο, αλλά στη χρήση που του κάνουμε. Και όσο πιο πολύ γνωρίζουμε πράγματα ή καταστάσεις πραγματικά και όχι ιδωμένα αποκλειστικά μέσα από το εξιδανικευμένο ψηφιακό περιβάλλον, όσο πιο πολλές βιωμένες εμπειρίες κουβαλάμε, τόσο καλύτερα θα μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στην πραγματικότητα γύρω μας. over 7

8 Ανώνυμοι Θεαματικοί New kid on the block στο hall of fame των «κινημάτων» του ίντερνετ (για να μιλήσουμε και στη γλώσσα τους). Και αυτή τη φορά προσφέρεται και σε θεαματικό πακέτο. Με τη μάσκα του V για λόγκο και ένα σλόγκαν βγαλμένο σαν από τρέιλερ ταινίας χολυγουντιανής. Και το όνομα αυτών; Anonymous, που είναι - για όσους δεν το ξέρουν - η default επιλογή υπογραφής στα διάφορα φόρουμ. Από αυτά που είναι γνωστά σε σχέση με τη δράση τους και τη σύνθεση αυτής της ομάδας, και φυσικά και από αυτά που έχουμε καταλάβει και εμείς οι αδαείς, παραβλέποντας και τα θεαματικά στοιχεία με τα οποία έχουν (επίτηδες;) περιβληθεί, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά αυτών των υποκειμένων για το τί πιστεύουν - οι ίδιοι και οι υπόλοιποι - σε σχέση με αυτά που κάνουν που μας προβλημάτισαν. Αν και το να μιλάς για εικονικά πράγματα τους δίνει μια πραγματική διάσταση, η οποία αντικειμενικά τους λείπει, γενικά μιλώντας το όριο του τί είναι και τί δεν είναι πραγματικό τείνει να έχει μεταφερθεί προς την εικονικότητα του διαδικτύου και των υπολογιστών, που (θέλουν να) διαμεσολαβούν όλο και πιο καθολικά μεγάλο πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων. Αρχικά, η μάσκα σαν το σύμβολο που αντιπροσωπεύει και ομογενοποιεί όλους αυτους τους anonymous. Είναι γνωστό το ότι η μάσκα αυτή αντιπροσωπεύει τον Γκάι Φοξ και χρησιμοποιείται στο αντίστοιχο κόμικ και στην ταινία ως το προσωπείο ενός τιμωρού, που σκοπό έχει να αντιτεθεί και να κινητοποιήσει τις μάζες απέναντι σε μια δικτατορία που έχει επιβληθεί στην αγγλία. Έχει σημασία άραγε το ποιός ήταν ο Γκάι Φοξ στην πραγματικότητα; Ο Γκάι Φοξ, λοιπόν, ήταν ένας καθολικός που αντιτέθηκε στην επικράτηση του προτεσταντισμού στην Αγγλία το 16ο αι. και αποφάσισε ότι ο τρόπος να δείξει αυτή του την αντίθεση ήταν το να βάλει βόμβα στην τότε βουλή των λόρδων. Η βιομηχανία της διασκέδασης, λοιπόν, που ως γνωστόν αξιοποιεί εμπορικά οτιδήποτε αντιαυταρχικό, πήρε αυτό το σύμβολο της μάσκας και την τελική πράξη της ανατίναξης του κοινοβουλίου, άλλαξε την ιδεολογία που αντιπροσώπευε αυτός που εικονίζεται στη μάσκα και το έφερε στα μέτρα της εποχής, με αποτέλεσμα τελικά τη δημιουργία της γνωστής σε όλους ταινίας V for Vendetta. Και με αυτό τον τρόπο, διαστρεβλώνοντας τις ιδέες, έχουν φτάσει σήμερα διάφοροι να δοξάζουν το πρόσωπο ενός καθολικού. Γιατί η ιδεα που κρύβεται πίσω από το σύμβολο είναι μηδαμινής σημασίας μπροστά στο σύμβολο αυτό καθ'εαυτό, το οποίο αρκεί όλοι να φορέσουμε στο άμεσο μέλλον για να αντιτεθούμε σε κάθε τι "αυταρχικό", που όμως δεν ορίζεται και επακριβώς. Ας μην ξεχνάμε και το τέλος της ταινίας, όπου η ορδή των μασκαράδων κερδίζει - λόγω μεγέθους φυσικά - τον αγώνα απέναντι στην εξουσία. (για περισσότερα βλ. Sarajevo Μαρτίου). Δεύτερο στοιχείο είναι το μότο του τέλους των βίντεο που δημιουργούν οι anonymous για να προωθήσουν τις ιδέες τους στα εκάστοτε πεσίματά τους. Είμαστε οι Anonymous. Είμαστε λεγεώνα. Δεν συγχωρούμε, δεν ξεχνάμε. Να μας περιμένετε. Και αυτή η επική μουσική που το συνοδεύει. Ατάκα χωρίς νόημα, που όμως θα πρέπει να υπονοεί τα πάντα, έτσι ώστε η πρόκληση συναισθημάτων δέους (σαν καλό τρέιλερ) να ομογενοποιεί (όπως και η μάσκα άλλωστε) και να μαζικοποιεί το πλήθος, που έτσι ενοποιείται με την τελική ατάκα και σε καμιά περίπτωση με τις φράσεις και στο κείμενο που έχει προηγηθεί. Το τρέιλερ - βίντεο - μανιφέστο - προκήρυξη πιο πολύ ψάχνει για οπαδούς που θα κάνουν like παρά οτιδήποτε άλλο. Και τέλος το όνομα. Anonymous. Η default ανωνυμία του διαδικτύου δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να μεταβάλλουν το κατά πως αυτοί επιθυμούν να είναι η ταυτότητα τους, ανάλογα με το φόρουμ, το συνομιλητή και τη διάθεση της στιγμής. Η ανωνυμία προσφέρει κάλυψη και ασφάλεια, και ειδικά στο συγκεκριμένο μέσο, που συνοδεύεται με παντελή άγνοια σε σχέση με οτιδήποτε ορίζει τα υποκείμενα. Στο σαμποτάζ, λοιπόν, στο οποίο η ανωνυμία είναι απαραίτητη, το καταλληλότερο προφίλ που παραπέμπει σε αυτήν και την ενισχύει είναι ακριβώς αυτό. Το anonymous. Οι άνθρωποι της δύσης λοιπόν, ως καλά εξοικειωμένοι με την ευκολία του υπολογιστή, του διαδικτύου και της ανωνυμίας ή της μη ανάληψης ευθυνών, δελεάζονται από το προφίλ αυτό και μαζικοποιούνται γύρω του. Γιατί, όταν η αντιπαράθεση δεν στοιχίζει τίποτα, είναι πάντα πιο προσφιλής. Πέρα από τα φαινομενικά αυτά στοιχεία της ομάδας των anonymous, υπάρχουν βέβαια και οι σκοποί, οι στόχοι της συνεχιζόμενης δράσης τους. Στη δημιουργία τους πρωτοστάτησαν ομάδες χάκερς, αλλά ο απώτερος σκοπός ήταν η συγκέντρωση πλήθους για μαζικά πεσίματα σε ιστοσελίδες σαν μια μορφή διαμαρτυρίας. Γενικότερα, παρουσιάζονται αντιτιθέμενοι σε οτιδήποτε και οποιονδήποτε εμποδίζει την ελεύθερη διακίνηση πληροφορίας μέσω του ίντερνετ και έχουν μια συνεχή παρουσία, με μεταβαλλόμενους τακτικά στόχους, από το 2003 και έπειτα. Κοι- 8 game

9 τώντας αναδρομικά το πως εμφανίστηκαν, οι διάφορες δράσεις ενάντια σε φορείς του αμερικανικού κράτους (και όχι μόνο), σε σχέση με την αντίθεση τους στο νόμο για τα πνευματικά δικαιώματα στο διαδίκτυο, ήταν το τελευταίο τους - και με mediaκη κάλυψη - κατόρθωμα. Επίσης, μνημονεύεται σαν σημαντικό γεγονός και το πέσιμο στις ιστοσελίδες της mastercard, paypal κλπ. Αυτό έγινε με αφορμή τη διακοπή παροχής δυνατότητας στους πελάτες των εταιριών αυτών να χρηματοδοτούν το wikileaks μέσω των ιστοσελίδων τους, σε συνεργασία βέβαια με το αμερικανικό κράτος, σε σχέση με τις διαρροές εμπιστευτικών εγγράφων του που δημοσιεύτηκαν εκεί. Πολλά, λοιπόν, από τα πραγματοποιημένα σαμποτάζ τους στοχεύουν σε σελίδες τέτοιων οργανισμών. Αλλά όχι όλα. Ιδιαίτερα από το 2007 και έπειτα οι στόχοι γίνονται πια πολιτικοί και ο λόγος τους αποκτά χαρακτήρα μανιφέστου. Όλα αυτά που περιγράψαμε παραπάνω αποτελούν την "επένδυση" της ομάδας. Αλλά στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν, όπως η ανωνυμία και η μετατροπή του στόχου σε αυτοσκοπό, είναι σημεία των καιρών και εντοπίζονται σε διάφορες κοινωνικές διαδικασίες και σχέσεις, αν και εδώ έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Επειδή τώρα αυτά τα στοιχεία επενδύονται και με μια πολιτική χροιά, δηλαδή το ότι κάποιοι οργανώνονται για να κάνουν κάτι είναι σημαντικό, μπορούμε επομένως να τα εντοπίσουμε και να τα κριτικάρουμε, σε σχέση και με τις μορφές και με τα περιεχόμενα τους. Η ανωνυμία είναι βασικό συστατικό της ομάδας αυτής και προωθείται σε πολύ μεγάλο βαθμό και από το ίδιο το μέσο - το ίντερνετ. Όταν μιλάμε, δηλαδή, για τους anonymous, μιλάμε για μια οργάνωση ανοιχτή προς όλο τον κόσμο που θεωρεί τον εαυτό του anonymous. Και όχι ως πολιτική δράση anonymous, αλλά ως προς το πώς υπογράφει ο καθένας στα φόρουμ στα οποία συνδιαλέγεται. Όλοι, λοιπόν, αυτοί οι ανώνυμοι συναντιούνται στο ίντερνετ, στο οποίο η παραπλάνηση, οι πολλαπλές ταυτότητες ιδεολογικές,φυσικές κλπ είναι καθημερινό φαινόμενο. Δομούν μια ομάδα βάσει υπογραφής στις συνομιλίες και όχι βάσει κοινών στόχων και ιδεών, και συνεπώς δεν αντιπροσωπεύουν τίποτα παραπάνω από την ανωνυμία τους. Όταν, όμως, συμβαίνει αυτό, όταν τα μέλη της ίδιας της ομάδας δεν ξέρουν ποια είναι τα άλλα μέλη της, ποιοι μπαίνουν, ποιοι φεύγουν και τι αυτοί υποστηρίζουν, το πράγμα αρχίζει κάπως να ξεφεύγει από την έννοια της πολιτικής - ακόμα και της ακτιβιστικής - ομάδας και να πηγαίνει προς τον ιντερνετικο «χουλιγκανισμό». Το γεγονός, δηλαδή, ότι ο καθένας μπορεί να είναι μέλος της ομάδας οδηγεί σε αντιτιθέμενους, κάθε φορά διαφορετικούς στόχους, σκοπούς και ιδεολογίες που οδηγούν τελικά στη διάβρωση της ομάδας. Αυτό γίνεται εμφανές και έμπρακτα, μέσα από τη σπασμωδικότητα των δράσεων της. Η σύνθεση αυτή οδηγεί, λοιπόν, σε μια εικονική πολιτική δράση, μη σταθερή, μη συγκεκριμένη και συνεπώς πολύ αναξιόπιστη. Πέρα από τα προβλήματα, όμως, που δημιουργούνται στο εσωτερικό και στη δομή της ομάδας, η ανωνυμία και η ευκολία που αυτή προσφέρει στην ενασχόληση του καθενός με τους anonymous, οδηγεί και σε βαθύτερα προβλήματα, που έχουν να κάνουν και με τους ίδιους τους στόχους τους και την πολιτική τους υπόσταση. Όταν η ιδεολογία και οι κοινωνικο-πολιτικές πεποιθήσεις διαφέρουν από άτομο σε άτομο μέσα στην ίδια ομάδα, τότε το μοναδικό που έχει μείνει να ενώνει τα μέλη της είναι ο ίδιος ο στόχος. Έχουμε, λοιπόν, τη μετατροπή του στόχου σε αυτοσκοπό. Και αυτό είναι κάτι που θυμίζει πάρα πολύ τον προκάτοχο της δόξας σαν ιντερνετικό κίνημα, τουλάχιστον για τα ελληνικά δεδομένα, τους αγανακτισμένους. Όπως μέσα στους αγανακτισμένους βλέπαμε αφεντικά και εργάτες να διαδηλώνουν χωρίς πρόβλημα στον ίδιο χώρο, γιατί ο στόχος τους να διαλυθεί η κυβέρνηση ήταν ο ίδιος, έτσι ακριβώς και με τους anonymous. Η δύναμη, δηλαδή, πηγάζει από το πλήθος. Όχι από τους δεσμούς και τις σχέσεις που προσφέρει η κοινή ιδέα. Μπερδέυονται, λοιπόν, ιδεολογικά σαν ομάδα. Χρησιμοποιούν σύμβολα που τους έχει προσδωθεί αναρχική υπόσταση, λόγο που θυμίζει λίγο τους αγανακτισμένους, και δομή που χωράει τους φασίστες, τους μπάτσους και οποιονδήποτε άλλο θέλει να παρεισφρείσει. Στη συνέντευξη, μάλιστα, που έδωσαν στο έθνος δήλωσαν και ότι ότι η αστυνομία θα έπρεπε να κυνηγάει τους κουκουλοφόρους και όχι εμάς που είμαστε ελληνόπουλα, μεγαλωμένα με γαλλικά και πιάνο. Βέβαια, στο πέσιμο στο υπ.δικαιοσύνης είχαν και ένα βίντεο αφιέρωμα στο δεκέμβρη. Μόδα λοιπόν τα κινήματα του ίντερνετ. Μετά τους αγανακτισμένους και το promotion που τους έκαναν τα μμε, έχουμε τώρα καινούριο θέμα. Και προβάλλεται από παντού. Συνεντεύξεις σε εφημερίδες, στις ειδήσεις, σε εκπομπές και φυσικά στο διαδίκτυο ως ο νέος τρόπος αντίδρασης. Και δε λέμε. Καλό το σαμποτάζ. Καλή και η χρησιμοποίηση του μέσου ανταγωνιστικά. Αλλά σε τέτοιες περιόδους, όπου οι περιφράξεις πολλαπλασιάζονται και οι νόμοι για τα πνευματικά δικαιώματα όντως δημιουργούν προβλήματα με διαστάσεις πολύ μεγαλύτερες από τις προφανείς, μήπως το θέαμα και η μόδα οδηγούν σε αποπροσανατολισμό από το πρόβλημα; Μήπως τελικά η λύση δεν βρίσκεται στο μέσο και στην τυφλή προσήλωση στο στόχο, αλλά στις σχέσεις και στη συνδιαμόρφωση ιδεών που μπορούν να το υποβοηθήσουν; over 9

10 (πρώτο μέρος) Είναι ενδιαφέρον να βρίσκουμε (σα συνέλευση του game over) γνώμες και αναλύσεις απ τα ξένα που φωτίζουν την σημασία της αναλυτικής / πολιτικής έρευνας και δράσης που είναι ένα απ τα βασικά περιεχόμενά μας. Η ελληνική κοινωνία, σαν αφηρημένο σύνολο, και το ελληνικό φοιτηταριάτο, σαν εξίσου αφηρημένο υποσύνολο, μπορεί να θεωρούν ufo τις απόψεις που επεξεργαζόμαστε και παρουσιάζουμε, σε σχέση με τις πραγματικές αιτίες της εκπαιδευτικής κατάρρευσης... Και, ξαφνικά, ανακαλύπτει κανείς έναν παρεμφερή προβληματισμό, όχι απ τις τάξεις του κινήματος, αλλά εκ μέρους κάποιων καθεστωτικών, στον ένα ή στον άλλο βαθμό. Τι να κάνουμε τότε; Θα κάνουμε κάτι απλό. Θα παρουσιάσουμε (προσθέτοντας, με την μορφή σχολίου τη δική μας γνώμη ως τώρα) μια τέτοια άποψη, απ έξω. Γιατί δεν είναι η συνέλευση του game over οι εξωγήινοι - αλλά (οι πολύ περισσότεροι, το παραδεχόμαστε) που βολεύονται με το να μην καταλαβαίνουμε. Το κείμενο που ακολουθεί (σε δύο δόσεις, σ αυτό και στο επόμενο τεύχος) γράφτηκε πριν... λίγο περισσότερο από 10 χρόνια. Στις ηπα βέβαια, όπου χωρίς να είναι απαραίτητο οι εξελίξεις στο θέμα μας να προπορεύονται μια δεκαετία, απλά ίσως υπάρχουν πιο παρατηρητικοί καθεστωτικοί σε σχέση με τα μέρη. Συγγραφέας είναι ο Marc Prensky... 1 Να λοιπόν τι έλεγε ένας αμερικάνος εκπαιδευτικός τον Οκτώβρη του 2001 κάτω απ τον τίτλο digital natives, digital immigrants: Με εντυπωσιάζει το πώς, μέσα στον θόρυβο και στις συζητήσεις για την παρακμή της εκπαίδευσης στις ΗΠΑ, αγνοούμε τις πιο βασικές απ τις αιτίες της. Οι μαθητές μας έχουν αλλάξει ριζικά. Οι σημερινοί μαθητές δεν είναι πια το είδος των ανθρώπων για τους οποίους σχεδιάστηκε κάποτε το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Οι σημερινοί μαθητές και φοιτητές δεν έχουν αλλάξει απλά σαν ποσότητα σε σχέση με τον παρελθόν, ούτε απλά έχουν αλλάξει την αργκώ τους, τα ρούχα τους, το στυλ τους, όπως έτσι κι αλλιώς συνέβαινε με τις τελευταίες γενιές. Αυτό που συμβαίνει είναι μια πραγματικά μεγάλη ασυνέχεια. Κάποιος θα μπορούσε να μιλήσει για μοναδική ιδιομορφία ( singularity 2 ) - ένα γεγονός που αλλάζει τα πράγματα τόσο ριζικά ώστε δεν υπάρχει περίπτωση επιστροφής στο παρελθόν. Αυτή η - ας την πούμε έτσι - μοναδική ιδιομορφία είναι η καθιέρωση και πλατιά διασπορά της ψηφιακής τεχνολογίας τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Οι σημερινοί φοιτητές μας, για παράδειγμα, αντιπροσωπεύουν την πρώτη γενιά που μεγάλωσε μέσα σ αυτές τις νέες τεχνολογίες. Έχουν περάσει όλη τους τη ζωή κυκλωμένοι από (και χρησιμοποιώντας) υπολογιστές, βίντεο παιχνίδια, συσκευές ψηφιακής μουσικής, βιντεοκάμερες, κινητά τηλέφωνα, κι όλα τα υπόλοιπα παιχνίδια και εργαλεία της ψηφιακής εποχής. Ο μέσος σημερινός απόφοιτος κολλεγίου έχει περάσει στην ως τώρα ζωή του λιγότερες από ώρες διαβάζοντας, αλλά πάνω από ώρες παίζοντας video games (κι ας μην προσθέσουμε τις τηλεθέασης). Τα παιχνίδια στους υπολογιστές, τα , το internet, τα κινητά τηλέφωνα, και τα μηνύματα από απόσταση είναι δομικά στοιχεία της ζωής τους. Είναι λοιπόν σαφές ότι, σαν αποτέλεσμα αυτού του πανταχού παρόντος περιβάλλοντος και της γενικευμένης αλληλεπίδρασής τους μ αυτό, οι σημερινοί φοιτητές σκέφτονται και επεξεργάζονται την πληροφορία με ριζικά διαφορετικό τρόπο σε σχέση με τις προηγούμενες ανάλογες γενιές. Αυτές οι διαφορές πηγαίνουν πολύ μακρύτερα και πολύ βαθύτερα απ όσο υποψιάζονται ή καταλαβαίνουν οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί. Διαφορετικά είδη εμπειρίας οδηγούν σε διαφορετικές δομές του εγκεφάλου λέει ο dr. Bruce D. Berry, του Baylor College ιατρικής. Όπως θα δούμε με άλλη ευκαιρία, είναι αρκετά πιθανό ότι οι εγκέφαλοι των φοιτητών μας έχουν αλλάξει - και είναι διαφορετικοί απ τους δικούς μας - σα συνέπεια του τρόπου με τον οποίο έχουν μεγαλώσει. Όμως άσχετα, τελικά, με το εάν κάτι τέτοιο είναι πράγματι αληθινό, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι οι δικοί τους τρόποι κατανόησης έχουν αλλάξει. Είναι διαφορετικοί. Θα μιλήσω γι αυτό στη συνέχεια. 10 game

11 Πως θα ονομάζαμε αυτούς του καινούργιους φοιτητές; Κάποιοι αναφέρονται σ αυτούς σαν N-gen (απ το Net) ή σαν D-gen (απ το digital). Αλλά ο πιο χρήσιμος προσδιορισμός που έχω πετύχει ως σήμερα είναι αυτός των Ψηφιακών Ιθαγενών. Οι σημερινοί φοιτητές μας είναι όλοι ντόπιοι ομιλητές της ψηφιακής γλώσσας των υπολογιστών, των video games και του ίντερνετ. Οπότε τι είμαστε εμείς οι υπόλοιποι; Όσοι από εμάς δεν γεννήθηκαν στον ψηφιακό κόσμο αλλά, σε κάποιο μεταγενέστερο σημείο της ζωής τους, εντυπωσιάστηκαν απ αυτόν και υιοθέτησαν αρκετά ή πολλά στοιχεία των νέων τεχνολογιών είναι, και πάντα θα εννοούνται έτσι, Ψηφιακοί Μετανάστες. Η σημασία αυτής της διάκρισης είναι η εξής: καθώς οι Ψηφιακοί Μετανάστες μαθαίνουν - όπως άλλωστε κάνουν όλοι οι μετανάστες, άλλοι καλύτερα κι άλλοι λιγότερο καλά - να προσαρμόζονται στο (νέο) περιβάλλον τους, πάντα αναφέρονται σε κάποιο βαθμό, στις ρίζες τους που σημαίνει στο βιωμένο παρελθόν τους. Η προφορά του ψηφιακού μετανάστη μπορεί να φανεί σε απλά πράγματα, όπως για παράδειγμα στο να ψάχνει κανείς στο internet για πληροφορίες σαν δεύτερη και όχι σαν πρώτη επιλογή ή, το να διαβάζει το manual ενός προγράμματος υπολογιστή παρά να αναγνωρίζει ότι το πρόγραμμα το ίδιο θα τον διδάξει πως να το χρησιμοποιεί. Οι σημερινοί πιο μεγάλοι στην ηλικία κοινωνικοποιήθηκαν διαφορετικά απ ότι τα παιδιά τους, και τώρα βρίσκονται στη διαδικασία να μάθουν μια καινούργια γλώσσα. Όμως μια γλώσσα που μαθαίνεται αργότερα στη ζωή κάποιου (αυτό λένε οι επιστήμονες) εγκαθίσταται σε διαφορετικό σημείο του εγκεφάλου, σε σχέση με την μητρική. Υπάρχουν εκατοντάδες παραδείγματα της ξενικής προφοράς του ψηφιακού μετανάστη. Σ αυτά παριλαμβάνονται το να τυπώνεις το mail σου (ή να ζητάς απ την γραμματέα σου να στο τυπώσει...) το να τυπώνεις ένα έγγραφο απ τον υπολογιστή σου προκειμένου να του κάνεις επιμέλεια αντί να το κάνεις στην οθόνη ή το να φωνάζεις κάποιους να έρθουν αυτοπροσώπως στο γραφείο σου για να δείτε μαζί ένα ενδιαφέρον site αντί να τους στείλεις ηλεκτρονικά το URL. Είμαι σίγουρος ότι ο καθένας μπορεί να βρει αρκετά δικά του παρόμοια παραδείγματα, χωρίς μεγάλη προσπάθεια. Το δικό μου πιο αγαπημένο παράδειγμα είναι το τηλεφώνημα με την ερώτηση έλαβες το μου;. Όσοι από εμάς είμαστε Ψηφιακοί Μετανάστες μπορούμε (και θα έπρεπε) να γελάμε με την πάρτη μας και με την προφορά μας. Μόνο που το θέμα δεν είναι καθόλου για γέλια. Είναι πολύ σοβαρό, γιατί εάν επρόκειτο να μιλήσουμε για ένα πρόβλημα, το μεγαλύτερο τέτοιο που αντιμετωπίζει η εκπαίδευση σήμερα είναι ότι οι καθοδηγητές της, που είναι Ψηφιακοί Μετανάστες και μιλάνε σαν μητρική τους μια γλώσσα ξεπερασμένη (την γλώσσα της προ-ψηφιακής εποχής), προσπαθούν να διδάξουν έναν πληθυσμό νέων που μιλάει μια εντελώς διαφορετική γλώσσα. Κι αυτό οι Ψηφιακοί Ιθαγενείς το καταλαβαίνουν πολύ εύκολα - το σχολείο μοιάζει όλο και συχνότερα σαν ένα μέρος όπου κουβαλήσαμε διάφορους αμόρφωτους ξένους, με βαριά προφορά, να διδάξουν. Οι Ιθαγενείς δεν μπορούν να καταλάβουν καν τι λένε οι Μετανάστες. Τι στην ευχή σημαίνει, τέλος πάντων, πάρε έναν αριθμό στο τηλέφωνο ; Μιας και αυτό το ζήτημα αφορά μια ριζοσπαστική αλλαγή, επιτρέψτε μου να τονίσω μερικές απ τις πλευρές του. Οι Ψηφιακοί Ιθαγενείς έχουν συνηθίσει να λαμβάνουν τις πληροφορίες με μεγάλη ταχύτητα. Τους αρέσουν οι παράλληλες διαδικασίες και η πολλαπλότητα ενεργειών και καθηκόντων. Προτιμούν να ασχολούνται με τις εικόνες πριν απ το κείμενο παρά το ανάποδο. Προτιμούν την τυχαία πρόσβαση (όπως το hypertext). Λειτουργούν καλύτερα όταν είναι δικτυωμένοι. Γουστάρουν την άμεση ικανοποίηση και τις συχνές επιβεβαιώσεις. Προτιμούν τα παιχνίδια απ την σοβαρή δουλειά. (Μήπως κάτι απ τα προηγούμενα σας φαίνεται οικείο;) Αλλά οι Ψηφιακοί Μετανάστες δείχνουν ελάχιστη εκτίμηση γι αυτές τις νέες δεξιότητες που έχουν αποκτήσει οι Ιθαγενείς, κι έχουν τελειοποιήσει μέσα από πολλών χρόνων εξάσκηση και διάδραση. Αυτές οι ικανότητες είναι εντελώς ξένες για τους Μετανάστες, που εκπαιδεύτηκαν οι ίδιοι - κι έτσι διδάσκουν - αργά, βήμα - βήμα, σ ένα πράγμα κάθε φορά, ατομικά, και - πάνω απ όλα - με σοβαρότητα. Οι φοιτητές μου απλά δεν... όπως έκαναν άλλοτε γκρινιάζουν οι εκπαιδευτικοί Ψηφιακοί Μετανάστες. Δεν μπορώ να τους... ή να τους... Δεν δείχνουν καμία διάθεση για... ή για... (Συμπληρώστε τα κενά, υπάρχει μια μεγάλη γκάμα επιλογών). Αν και αυτό το απόσπασμα είναι μόνο το μισό του προβληματισμού του αμερικάνου πανεπιστημιακού (το δεύτερο στο επόμενο μέρος της αναφοράς μας), έχει καταστρώσει κιόλας την αναγνώριση του προβλήματος. Και, πρέπει να το παραδεχτούμε, κατ αρχήν δεν έχει άδικο. Έχει ενδιαφέρον, επιπλέον, ότι οι ψηφιακά ιθαγενείς και οι ψηφιακά μετανάστες δεν κατάγονται από διαφορετικά μέρη του κόσμου. Κατάγονται, όμως, από διαφορετικές φάσεις της καπιταλιστικής ανάπτυξης! Όμως ναι, είναι αλήθεια, οι νέες τεχνολογίες (πληροφορική, ψηφιακές επικοινωνίες, διαδίκτυο) έχουν δημιουργήσει κιόλας τον δικό τους ασαφή μεν αλλά διακριτό χωροχρόνο. Έτσι ώστε μια γενιά πριν (αυτή που προσπαθεί να κάνει λειτουργικό το παλιό εκπαιδευτικό σύστημα) και μια γενιά μετά (εκείνη που δεν το έχει καμία ανάγκη αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα έτσι όπως είναι, πλην όμως το υφίσταται) είναι δυο κόσμοι σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Βέβαια - κι αυτό είναι ένα σημαντικό μέρος της ερευνητικής / αναλυτικής δουλειάς μας σα συνέλευση του game over - το να διακρίνει κανείς αυτή την σε εξέλιξη (αλλά πολύ μεγάλη) αλλαγή μαθησιακού μοντέλου και τρόπων εννόησης της γνώσης και της πραγματικότητας, είναι μεν μια κρίσιμη αφετηρία, αλλά όχι ολόκληρη η κατανόηση εκείνου που συμβαίνει. Πρακτικά και θεωρητικά μάλιστα κανένα απ τα δύο μέρη, ούτε οι ψηφιακοί ιθαγενείς ούτε οι ψηφιακοί μετανάστες φαίνεται να καταλαβαίνουν αυτό που (τους) συμβαίνει. Οι πρώτοι επειδή θεωρούν εντελώς φυσική την ψηφιακή πραγματικότητα οπότε δεν αναρωτιούνται καθόλου τι συνεπάγεται αυτή για τις ζωές τους. Οι δεύτεροι, επειδή μπορούν να εκδηλώνουν συναισθηματικές αντιδράσεις του ενός ή του άλλου είδους απέναντι στον ψηφιακό κόσμο, αλλά οπωσδήποτε τον αντιμετωπίζουν σαν κάτι ξένο - συχνά μάλιστα σαν κάτι εχθρικό ή επικίνδυνο. Κι αυτή η διπλή άγνοια είναι επίσης ουσιαστικό μέρος της καθολικής παρακμής του υπάρχοντος εκπαιδευτικού συστήματος. Με τρόπους (και για λόγους) που αξίζουν και εντοπισμό και ανάλυση, ισχύει κι εδώ η γνωστή κουβέντα του Γκράμσι: το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο δεν έχει γεννηθεί ακόμα ενδιάμεσα εκδηλώνονται νοσηρά φαινόμενα... ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Ο νεοϋορκέζος εκπαιδευτικός Marc Prensky, 65 χρονών σήμερα, έχει δουλέψει σε διάφορα πόστα σχετικά με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την εκπαίδευση, τον σχεδιασμό της στρατηγικής επιχειρήσεων, και το αμερικανικό χρηματιστήριο. Έγινε ευρύτερα γνωστός το 2001 όταν με το άρθρο που αναδημοσιεύουμε εδώ καθιέρωσε τις έννοιες ψηφιακός ιθαγενής και ψηφιακός μετανάστης. 2 Singularity είναι κατ αρχήν ένας τεχνικός όρος της φυσικής, και αφορά την ασυνέχεια που μπορεί να εμφανιστεί σ ένα κατά τα άλλα ομοιογενές πεδίο, ένα είδος «διαφορετικής κατάστασης» όπου δεν ισχύουν οι συνηθισμένοι νόμοι. Με το ίδιο όνομα ωστόσο, και σε σχέση με τις νέες τεχνολογίες, έχει δημιουργηθεί εδώ και πολλά χρόνια στις ηπα και αλλού μια σύμπραξη τεχνολόγων, νεοφουτουριστών, κοινωνιολόγων και επιχειρηματιών, που ασχολούνται με τον «μελλοντικό κόσμο», όπου οι νέες τεχνολογίες θα έχουν μεταμορφώσει τα πάντα... over 11

12 Κόβει πολύ προσεκτικά στην πριονοκορδέλα. Προωθεί το ξύλο πιέζοντας όσο χρειάζεται για να μην καταστρέψει το μηχάνημα ή τα χέρια της. Το μέταλλο δεν αστειεύεται με τα δάχτυλα. Από τη μυρωδιά της κοπής επαληθεύει αυτό που ήδη ξέρει, ότι το ξύλο είναι καστανιά. Και επιπλέον ότι είναι αρκετά ξερό κομμάτι, έχει μείνει καιρό στο εργαστήριο. Αφού δώσει το γενικό σχήμα με το μηχάνημα μεταφέρει τα κομμάτια στον πάγκο. Με τα χειροκίνητα εργαλεία τα σμιλεύει μέχρι να διαμορφωθούν σωστά οι σύνδεσμοι. Θέλει ακρίβεια και συγκέντρωση αυτή η δουλειά, δεν πρέπει να κάνει λάθος γιατί μετά θα παιδευτεί να το διορθώσει. Χρησιμοποιεί και τα δύο χέρια πιέζοντας διαφορετικά με το καθένα, κόβοντας, τρυπώντας, ξύνοντας και πλανίζοντας αργά, αφαιρώντας με υπομονή δέκατα του χιλιοστού από την επιφάνεια. Δοκιμάζει τα κομμάτια αν ταιριάζουν, σφίγγει τη μέγγενη, τα ξανακόβει λίγο. Μόλις μοντάρει το σκελετό ελέγχει με τα ακροδάχτυλά της αν εξέχει κάποια ακμή. Με το μάτι δε φαίνεται, μόνο αν το ακουμπήσεις το καταλαβαίνεις. Ο σκελετός κολλιέται, αναμονή μία μέρα μέχρι να στεγνώσει και ξεκινάει το τρίψιμο. Το μυαλό ξεκουράζεται με την επαναλαμβανόμενη κίνηση, ξεφεύγει. Με υπομονή και διαλείμματα όταν τα χέρια και η αναπνοή κουράζονται, χαϊδεύει την επιφάνεια αναγνωρίζοντας και το παραμικρό σημάδι, ώσπου να νιώσει με την αφή της ότι είναι έτοιμο, χωρίς εγκοπές και αγριάδες. Ετοιμάζει τη βαφή. Από τη μυρωδιά ξέρει αν έχει πέσει περισσότερο πράσινο ή μπλε, ξέρει αν έχει τη σωστή πυκνότητα σε διαλυτικό. Με ρυθμό και συγκεκριμένο τρόπο για να μη λεκιάσει, απλώνει το χρώμα ενώ το βλέμμα επιθεωρεί τις κινήσεις της. Διάλειμμα για τσιγάρο και ξεκούραση από το μούδιασμα των χεριών. Μόλις στεγνώσει συνεχίζει. Δεύτερο χέρι, διάλειμμα, τρίψιμο, αστάρωμα, διάλειμμα, τρίψιμο ξανά, αστάρωμα ξανά, διάλειμμα, άλλο ένα τρίψιμο. Στο τελευταίο φινίρισμα σχεδόν κρατάει την ανάσα της. Οι αναθυμιάσεις ζαλίζουν και δεν πρέπει να κάνει λάθος τώρα, θα χαλάσει τόση δουλειά που έχει κάνει. Βερνίκι και τέλος. Πλένει τα εργαλεία και φεύγει. Ακόμα μία μέρα μέχρι να στεγνώσει. Μπαίνει στο εργαστήριο και το κοιτάει ανιχνευτικά, με τα ρουθούνια της πιάνει ακόμα τη μυρωδιά του βερνικιού. Απλώνει το χέρι με μιά μικρή αγωνία, σέρνει απαλά την παλάμη της πάνω στην επιφάνεια του ξύλου και τότε ξέρει πως είναι έτοιμο. Ανάσα και ανακούφιση. Άλλος ένας αποχωρισμός. Σταθερή θερμοκρασία, φωτεινή οθόνη, καρέκλα γραφείου και το σώμα μου διπλωμένο στις 90 μοίρες. Ακίνητη σε αυτή τη στάση, με τα μάτια μου να διατρέχουν σπασμωδικά την οθόνη και άλλη μια ορθή γωνία ανάμεσα στο μπράτσο και τον πήχη. Καρπός σταθερά οριζόντιος και τα δάχτυλα νευρικά πάνω στο ποντίκι εκτελούν τις εντολές. Εντολές από τον εγκέφαλο στο χέρι, από το χέρι στο πρόγραμμα -καμιά φορά νιώθω σαν να συμβαίνει το αντίστροφο. Τα κομμάτια του επίπλου πρέπει να σχεδιαστούν με ακρίβεια και λεπτομέρεια χιλιοστού. Προσπαθώ να το φανταστώ ολόκληρο με το μυαλό μου αλλά μοιάζει αδύνατο, ευτυχώς υπάρχει το 3d. Οι διατομές δίνονται από τον κατάλογο της εταιρίας, που τα παρέχει στο εργοστάσιο σε ποσότητα και φτιαγμένα με τη γνωστή ακρίβεια της μηχανής. Οι σύνδεσμοι είναι στάνταρ, αποφασίζω ποιός μου αρέσει, τα ξύλα είναι συγκεκριμένα, αυτά που στέλνει το πριστήριο στην εταιρεία. Διαβάζω τις ιδιότητες και επιλέγω το προτεινόμενο για το έπιπλο που φτιάχνω. Περνάω τα δεδομένα στο πρόγραμμα και βλέπω το σκελετό έτοιμο. Σκέφτομαι πώς θα είναι στην πραγματικότητα, τί χρώμα θα του ταίριαζε, ποιοί θα το αγόραζαν, σε τί σπίτια θα έμπαινε. Μετά προσπαθώ να φανταστώ το εργοστάσιο, τη ροή παραγωγής, πόσο υπολογισμένα είναι όλα, πόσο κοστίζουν τα λάθη σε υλικά και χρόνο, πόσο μικρό φαίνεται το ένα έπιπλο μπροστά στα χιλιάδες που θα βγούν μαζί με αυτό. Επιστρέφω τη σκέψη μου στην επιφάνεια εργασίας αναλογιζόμενη το βάρος των ψηφιακών μου κινήσεων μέσα σε αυτή την αλυσίδα, αλλάζω βαριεστημένα μερικές γραμμές και παίζω λίγο ακόμα με τη μορφή για να φαίνεται πιασάρικο. Ποιός χέστηκε στην τελική. Παράγονται τόσα διαφορετικά πράγματα που θα το βαρεθούν κι αυτό όπως και τόσα άλλα. Βάζω το πρόγραμμα να υπολογίσει την αντοχή στις καταπονήσεις και φτιάχνω τη λίστα με τα τελικά κομμάτια. Τα ελέγχω ξανά και ξανά, δεν πρέπει να γίνει λάθος, μπορεί να πεταχτεί έτσι ολόκληρη παρτίδα. Κλικάρω, κλικάρω και στέλνω το αρχείο για μια πρώτη αξιολόγηση. Γέρνω προς τα πίσω, να ξεκουράσω την πλάτη μου στην καρέκλα, ρουφάω μια γουλιά από το χλιαρό καφέ και ανοίγω το επόμενο αρχείο. Θα βγω έξω για τσιγάρο μόλις τελειώσω ακόμα ένα. 12 game

13 γυμνοσ - επιθ α / θ / ουδ - γυμνοσ, γυμνη, γυμνο [ji'mnos, ji'mni, ji'mno] 1που ειναι χωρισ ρουχα γυμνοσ αντρασ 2ξεκαθαροσ γυμνη αληθεια 3εκφ. νιωθω γυμνοσ Η εικόνα καθενός και καθεμίας έχει καταλήξει να διεκδικεί την αλήθεια για τον άνθρωπο από πίσω της. Τα στυλάκια ποικίλουνε, αλλά έχουν όλα ένα κοινό χαρακτηριστικό για την επιβεβαίωση τους: το εμπόρευμα και την πόζα. Το θέαμα είχε σαν αρχική του προϋπόθεση να μπορείς καταρχάς να αγοράσεις την εικόνα σου, και έβαζε έναν επιπλέον όρο, να μπορείς να την ερμηνέυσεις, όπως ένας ηθοποιός ερμηνεύει το ρόλο του, ακόμα και σε στιγμές που δε το σηκώνεις. Αν στο έξω αυτή η πόζα υποβοηθούταν από κάθε λογής διακοσμητικά στολίδια, θα έλεγε κανείς πως είναι άλυτο μυστήριο τί κάνουν όλοι αυτοί οι προσεκτικά χτισμένοι με μόστρα εαυτοί κεκλεισμένων των θυρών με τα σώματα τους γυμνά και αβοήθητα, καθώς ο γδυτός μας εαυτός φαίνεται με όρους θεάματος να είναι πιο φτωχός από τον ντυμένο. Αυτό δε σημαίνει ότι το θέαμα δεν είχε φτιάξει πρότυπα και ρόλους και για το γυμνό, από τη mainstream τσόντα μέχρι το στυλιζαρισμένο εναλλακτικό περιοδικό μοδας. Αυτά τα πρότυπα ρίχνανε το βάρος στο νεανικό, σφριγηλό σώμα, στα γυμναστήρια και τις κρέμες ημέρας, στην ατμόσφαιρα, είχαν άποψη για τον έρωτα, αλλά κατέληγαν να ζητούν πάλι κάτι παραπάνω, την πόζα. Ο γυμνός εαυτός διαχωριζόταν απο το γδυτό εαυτό, που ήταν απλά κάποιος/κάποια χωρίς ρούχα. Γινόταν ο τρόπος που σε αντιλαμβάνεται ο άλλος, στην πραγματικότητα εντελώς ξεκομμένα και άσχετα από αυτόν τον άλλον, όταν ποζάρεις γυμνός/γυμνή απεναντί του. Σκεφτείτε το ελεύθερο κάμπινγκ γυμνιστών σε χοτ καλοκαιρινό προορισμό, με φράγκα και όλα τα απαραίτητα αξεσουάρ, χωρίς κανένα και καλά κόλλημα. Δεν ήταν πάντα έτσι. Η σωματική γύμνια, για χρόνια χρησίμευε στο να γίνεται αντιληπτή σαν την πιο ενδεικτική αναπαράσταση της ντροπής, ή αντίστροφα της ξεδιαντροπιάς. Το βάρος της γύμνιας υποχωρούσε ωστόσο κάτω από το βάρος της τέχνης, και έτσι έμπαινε στα σαλόνια της αστικής τάξης. Οι πραγματικές μορφές γυμνότητας κατα τ άλλα απουσιάζαν, ήταν άρρητες, διώκονταν και εβρίσκαν χώρο μόνο σε κρυμμένα, μυστικά μέρη. Ο χριστιανισμός έλεγε πως με την αμαρτία το γυμνό σώμα γινόταν επαίσχυντο, οι μάγισσες χόρευαν γυμνές κάτω απο το φεγγαρόφωτο, αλλά η αναπαράσταση γυναικείων γυμνών στη τέχνη ήταν πέρα από συχνή, και αποδεκτή. Οι δυτικές κοινωνίες δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το βάρος της γύμνιας. Κατάφεραν ωστόσο σε μεγάλο βαθμό να το μειώσουν νοηματικά στην πιο προφανή μορφή του, τη σαρκική, για να μπορεί να καταναλωθεί. Η γύμνια δε γινόταν ποτέ τόσο αντιληπτή σα μόνο σωματική, όπως γίνεται σήμερα. Οι καταναλωτές καλούνται να την αναπαραστήσουν διαμορφώνοντας τα σώματα τους ανάλογα. Η αλήθεια είναι πως δεν την αντέχουν παρά σα στυλιζαρισμένη εικόνα. Όταν η κατανάλωση τελειώνει, η γύμνια μπαίνει στη καθημερινότητα θυμίζοντας κάτι από αμαρτία, συναισθηματική φτώχεια, και σοκάρει παλαιομοδίτικα, σαν κάτι ντροπιαστικό, φτωχό, και επίπονο. Γυμνός δε νιώθεις απλά κυριολεκτικά, όταν δεν φοράς ρούχα, γυμνός νιώθεις και όταν είσαι αβοήθητος, συντετριμμένος, στερημένος απο αυτά που έχεις ορίσει σαν απαραίτητα. Ξεφεύγει απ το να είναι απλά μόνο μια σωματική κατάσταση, γίνεται και συναισθηματική. γυμνη πολη Η διασκέδαση μέσω της κατανάλωσης, τα καφέ και τα μπαρ, είχαν, όσο ακόμα ήταν γεμάτα, πολύ σαφή όρια σχετικά με το πόση αλήθεια αντέχουνε. Και αυτά τα όρια ήταν τόσο ασαφή που έμοιαζαν για καιρό να μπορούν να καταπιούν τα πάντα και μετά να τα ξεράσουν κομμένα και ραμμένα στα μέτρα τους, στη ζωή. Ο κόσμος που διασκέδαζε καταναλώνοντας συντηρούσε μια εικόνα της πόλης αλά free press, που κατάπινε την πραγματικότητά της και την ξέρναγε σαν εναλλάκτικό lifestyle. Εδώ και καιρό τα περισσότερα free press, φωνάζουν με τον ίδιο εναλλάκτικο lifestyle τρόπο, πως η πόλη έχει γίνει επικίνδυνη, και πως οι υπήκοοι δεν αισθάνονται πια ασφάλεια σε αυτή. Αυτό που δε λένε ακόμη είναι πως η πόλη έχει ερημώσει, και πως οι υπήκοοι αναγνωρίζουν στη γυμνή πόλη, στα κλειστά μαγαζιά, στα άδεια μπαρ, ένα κομμάτι του δικού τους γυμνού εαυτού. Ο κόσμος έχει κόψει πολύ να βγαίνει προφανώς λόγω έλλειψης χρημάτων και έτσι η νυχτερινή ζωή μένει κενή από όλους αυτούς που θολώνανε τη βία της με την καλοπέρασή τους. Τα βράδια της καθημερινής, τα μπαρ συνεχίζουν να αναβοσβήνουν τα φώτα τους και να παίζουν δυνατά μουσική, για χάρη μιας έρημης πόλης, και στους δρόμους κυκλοφορούν σχεδόν μόνο όσοι ζουν σ αυτούς. Η πόλη, σαν μια χωρισμένη που επιμένει να βάφεται και να στολίζεται για να μη δείχνει μόνη και πληγωμένη, είναι στην πραγματικότητα γυμνή. Φανερώνει το άλλο της πρόσωπο, που για αυτούς που δεν έχουν μάθει παρά τη λάμψη της και δεν έχουν πια γεμάτα μαγαζιά να αποσπούν τη προσοχή τους, είναι ντροπιαστικό, φτωχό, επίπονο και καταλήγει τρομακτικό. Και είναι επιτακτικό αυτό το άλλο της πρόσωπο, το πραγματικό, να σβηστεί τώρα, που δεν υπάρχουν φράγκα για να το καλύψουνε. Να την αδειάσουν κι άλλο, να τη γεμίσουν μπάτσους, να μην φαίνεται τρομακτική, αντί για καλοπέραση, να ντυθεί ασφάλεια. Ξυλώνουν τα παγκάκια στην καρύτση, κυνηγάνε τους μετανάστες μικροπωλητές, μετακινούν τις πιάτσες, την ξαναοργανώνουν από την αρχή. Αν δεν το κάνουν αυτό, αν δεν το ζητάνε επίμονα οι κάτοικοί της, η πόλη θα συνεχίσει να τους θυμίζει πως χωρίς την κατανάλωση, είναι κι αυτοί γυμνοί, εκτεθειμένοι. Η γυμνή, ήσυχη, διακοσμημένη, ασφαλής πόλη, είναι για αυτούς προτιμότερη από μια πόλη γυμνή και πληγωμένη, όπως τα νεανικά γυμνά σώματα συνεχίζουν να είναι πιο εύκολα στο μάτι από τα πληγωμένα γυμνά κορμιά. over 13

14 Όταν ο υπολογιστής κοντράρει την θεά τύχη Η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό των περισσοτέρων, όταν τίθεται η γενική ερώτηση «σκέφτονται οι υπολογιστές;», είναι ένας εγκέφαλος μέσα στο κουτί του υπολογιστή (ίσως και με μανιβέλα για όσους έχουν πιο ζωηρή φαντασία). Αν, όμως, κάποιος ρωτούσε, κάπως προβοκατόρικα, «μπορεί ο υπολογιστής να διαλέξει έναν τυχαίο αριθμό και πώς;», θα μπορούσε να είναι η πρώτη εικόνα ένας κρουπιέρης που τραβάει χαρτιά από τράπουλα; Ή μήπως, ακόμα καλύτερα, κάποια ζάρια που ρίχνονται μέσα στο κουτί; Η ερώτηση δεν είναι εύκολο να απαντηθεί. Πάντως, έχει ενδιαφέρον να καταλάβουμε πώς οι ειδικοί του συστήματος άρχισαν (και συνεχίζουν) να την απαντούν για λογαριασμό τους και τις ιδεολογικές προεκτάσεις που έχει η απάντηση αυτή. Μια σύντομη ιστορική ανάδρομη θα βοηθήσει. Με το τέλος του Β ΠΠ, τα υπέρλαμπρα αστέρια της πολεμικής έρευνας και τεχνολογίας για λογαριασμό των ΗΠΑ, που έθεσαν τις βάσεις και έφτιαξαν τον πρώτο (ψηφιακό) υπολογιστή, όπως ο von Neumann, βρεθήκαν στην ανάγκη χρήσης τυχαίων αριθμών στα πρώτα προγράμματα τους. Η πρώτη λύση ήταν αυτή της χρήσης καταγεγραμμένων τυχαίων αριθμών από οποιαδήποτε πηγή, βασισμένη σε αυτό που κοινωνικά ήταν κατανοητό σαν «τυχαιότητα». Έτσι, κάποιος από τους φοιτητές-βοηθούς, όταν ο υπολογιστής ήθελε έναν τυχαίο αριθμό για να συνεχίσει την επεξεργασία του προγράμματος, έβαζε μια τρυπητή κάρτα (σαν να λέμε πληκτρολογούσε) με έναν αριθμό που θεωρούσε αυτός τυχαίο. Απλό, αλλά ανάμεσα σε αλλά είχε ένα βασικό πρόβλημα. Μέχρι να γίνει αυτή η διαδικασία της επιλογής του αριθμού και της εισαγωγής του, περνούσε πολύς χρήσιμος χρόνος, κάνοντας τον υπολογιστή να περιμένει. Η επομένη λύση, που ταίριαζε με την φύση και το είδος της μηχανής, ήταν να υπολογίζεται γρήγορα ένας «τυχαίος» αριθμός μέσα στο ίδιο το μηχάνημα, χωρίς κάποια ανθρωπινή παρέμβαση, με τους ψηφιακούς όρους που λειτούργει η ιδία η μηχανή. Μια αρχική μαθηματική - υπολογιστική μέθοδος που προέκρινε ο von Neumann ήταν αυτή: παίρνεις έναν αριθμό, είτε αποθηκευμένο από πριν είτε που έχει προκύψει την ώρα που τρέχει το πρόγραμμα, και τον τετραγωνίζεις. Από το αποτέλεσμα που προκύπτει από αυτή την πράξη επιλέγεις τόσα ψηφία, όσα είχε ο πρώτος αριθμός από την μέση του αριθμού που υπολογίστηκε. Π.χ. ο αριθμός 6349 έχει τετράγωνο το και άρα ο «τυχαίος» αριθμός που επιστρέφεται είναι το Έπειτα, αν ζητηθεί και άλλος, παίρνουμε τον αριθμό που επιστρέψαμε και επαναλαμβάνουμε την διαδικασία όπως και πριν. Όλη αυτή η υπολογιστική διαδικασία στόχο έχει να παράγει αριθμούς που φαίνονται τυχαίοι. Έτσι, ονομάζονται ψευδοτυχαίοι και ο αλγόριθμος που τους παράγει γεννήτρια ψευδοτυχαίων αριθμών. Ούτε ζάρια, λοιπόν, ούτε κρουπιέρης μέσα στο «μαγικό κουτί». Απλοί μαθηματικοί υπολογισμοί με φοβερή ταχύτητα. Η μαθηματική/στατιστική μελέτη αυτού του απλού αλγορίθμου του von Neumann έδειξε, σχετικά γρήγορα, ότι η ακολουθία των αριθμών που παράγονται επαναλαμβάνονται με ένα μοτίβο από αρκετά νωρίς, και ότι, αν βρεθεί ένα μηδέν στον «τυχαίο» αριθμό που θα χρησιμοποιηθεί για να παραχθεί ο επόμενος, τότε αρχίζει και παράγει μόνο μηδενικά. Αυτό όμως είναι σοβαρό πρόβλημα και τον λόγο έχουν πια οι ειδικοί. Ας κρατήσουμε αυτό, όμως, από πολιτική σκοπιά. Ότι, δηλαδή, διάφοροι προτεινόμενοι αλγόριθμοι που σήμερα μπορεί να κάνουν, πρέπει να πεταχτούν στα σκουπίδια αύριο, και κάποιος να κλείσει και το καπάκι φυσικά γρήγορα-γρήγορα, έτσι ώστε οι καινούργιοι να υποσχεθούν «περισσότερη και καλύτερη τυχαιότητα». Αν τώρα αυτό που περιγράφουμε σας φαίνεται μάλλον περιθωριακό, και ίσως ένα ζήτημα που αγγίζει τους ειδικούς του συστήματος και όχι τις ταπεινές ζωές μας, ίσως να το ξανασκεφτόσασταν. Αυτοί οι «ψευδο»-τυχαίοι αλγόριθμοι είναι κοινή μήτρα για πλήθος εφαρμογών του ψηφιακού κόσμου για την ικανή παράγωγη «τύχης». Φυσικά έχουν διαπρέψει στα παιχνίδια, όμως είναι απαραίτητα και στα λογισμικά χρηματικών συναλλαγών, είναι ο πυρήνας στις κληρώσεις τυχερών (κρατικών) παιχνιδιών, συστατικό στοιχείο στην κρυπτογράφηση δεδομένων, κι όλοι το έχουν χρησιμοποιήσει στην τυχαία επιλογή τραγουδιών από το winamp κ.α. Εδώ έχουμε, λοιπόν, έναν αλγόριθμο/μεθοδολογία που αξιώνει για τον εαυτό του να τον αποκαλούν αξιόπιστα «γεννήτρια παραγωγής ψευδοτυχαίων αριθμών». Αυτό το πρόγραμμα έχει κατασκευαστεί καλούμενο να αναπαραστήσει πειστικά αυτό που έχει ιστορικά προσδιοριστεί ως σήμερα τύχη, με αποδεκτούς κοινωνικά τρόπους ελέγχου. Καθώς καθιερώνεται το «πληροφοριακό οικοσύστημα» σαν ένα καθολικό πρότυπο ζωής, κάθε σχέση και έννοια μετασχηματίζεται, όχι απλά με την πρόσθεση κάποιων ψηφιακών χαρακτηριστικών του, αλλά κυρίως με την ριζική ανακατασκευή/επαναπροσδιορισμό των κοινωνικών σχέσεων στο σύνολο τους. Έτσι, έπρεπε να μπορεί η «τυχαιότητα» που παράγει η μηχανή να είναι μετρήσιμη υπολογιστικά για να ελέγχεται αν ισχύει η μη-προβλεψιμότητά της, πάλι όμως με υπολογιστικό τρόπο, και που, φυσικά, η (κάθε φορά) χρεωκοπία της δεν θα σημαίνει καθόλου την απεμπόληση των υπέρ-υπολογιστικών φαντασιώσεων της πειστικής αναπαράστασης της. Η πόρτα προς την γενική πορεία του βιο-πληροφοριακού παραδείγματος καθόλου δεν πρόκειται να σταματήσει να ανοίγει, παρά ίσως μόνο τα τριξίματα που και που να είναι πιο δυνατά. Όχι τυχαία, οι υπολογισμοί μέσω της μηχανής έχουν την κεντρικότητα τους σε αυτή την αναδιάρθρωση. Η ακρίβεια των υπολογισμών, η ορθότητα τους, η ταχύτητα εκτέλεσης τους και η συνθετότητα τους μέσω του λογισμικού και των ψηφιακών κυκλωμάτων του Η/Υ είναι οι νέοι φετιχισμοί. Θεωρείται, πλέον, «αυτο-νόητο» ότι τα κυκλώματα και οι οδηγίες διέλευσης των ηλεκτρονίων μπορούν να ενσωματώσουν στη μηχανή, με την υπολογιστική ακρίβεια και πολυπλοκότητα που αυτή προσφέρει απλόχερα, την παραγωγή «τύχης» με το τσουβάλι. Κάτι τέτοιο, όμως, είναι σημαντικό να πούμε, δεν μπορεί να ελεγχθεί κοινωνικά με κάποιους από τους ήδη διαμορφωμένους απτούς τρόπους. Να ελεγχθεί, με την έννοια του να νοηθεί ο τρόπος του μη-προβλέψιμου, μιας και τυχαίο είναι σε αυτή την περίπτωση το να μην μπορεί να επαληθευτεί. Μοιραία, λοιπόν, εδώ, πατάει πάνω στον τεχνολογικό φετιχισμό των δυτικών κοινωνιών όπου ο υπολογιστής είναι ένα μαγικό κουτί με εξωτικές ιδιότητες/ικανότητες. Ε, μια από αυτές είναι ότι μπορεί να παίξει και τον ρόλο της θεάς τύχης. Η ιδεολογία εδώ κατασκευάζει την πειστική αναπαράσταση που δεν αμφισβητείται, τροφοδοτώντας και τροφοδοτούμενη από την γενική κοινωνική διαμόρφωση αυτού του τεχνολογικού φετιχισμού. 14 game

15 παρελάσεις Στην παρέλαση της 25ης μαρτίου, βγήκε στους δρόμους, για άλλη μια φορά, ο πατριωτικός οχετός. Σε ολόκληρη τη χώρα ακουγόντουσαν τα γνωστά δεξιά-ατομικίστικα-μικροαστικά συνθήματα απο λογής λογής νοικοκυραίους, αριστερούς πατριώτες και φασίστες, περί του μνημονίου, των πολιτικών κλπ, οι οποίοι αυτή τη φορά σε διάφορες περιοχές έκαναν και επεισόδια (στημένα; Ποιός ξέρει;). Δε γουστάρουμε τις παρελάσεις. Είναι μια εθνικιστική γιορτή, που γίνεται για να μας υπενθυμίζει οτι οι σημαίες είναι ποτισμένες με αίμα και σκατά. Συνεπώς, γουστάρουμε να γιουχάρονται. Αυτό, όμως, που έγινε αυτή την 25η μαρτίου δεν ήταν καθόλου αυτό για το οποίο μιλάμε. Ήταν μια διαφορετική εκδοχή των διαδηλώσεων της πλατείας συντάγματος. Και δεν μας ψήνει. Γιατί τέτοια γεγονότα είναι βαθιά ακρο-δεξιά, τόσο βαθιά όσο και ο σκατένιος θεσμός των παρελάσεων. Και είναι τέτοια γιατί η διαδικασία απο την οποία βγαίνουν τέτοιες ενέργειες και τέτοιες αντιλήψεις (περι των πολιτικών και του ποσο λαμόγια είναι, περι των ξένων κρατών που υποδουλώνουν την ελλαδίτσα μας κλπ) είναι η αναπαραγωγή του αποπροσανατολισμού, της βλακείας και της σαπίλας που παράγουν κάθε λογής δημαγωγοί, κόμματα και media, με γνώμονα το (μικροαστικότατο) «πάση-θυσία- να-σωθώ-εγώ-και-το-μαγαζί -μου-και-το-σπίτι-μου». Όσα έγιναν στην παρέλαση της 25ης μαρτίου δεν είναι επαναστατικά. Είναι δεξιά και μας δείχνουν για ακόμη μια φορά πως, όταν οι μικροαστοί σηκώνονται απο τον καναπέ, δεν είναι για καλό. Και γιατί, αν κάποιοι σηκώνουν το χέρι στην παρέλαση για να μουτζώσουν τους πολιτικούς, είναι οι ίδιοι που μετά την παρέλαση να το σηκώνουν πάνω σε άλλους. Street/open malls Είναι αλήθεια ότι τις επιπτώσεις της υποτίμησης της εργασίας δεν τις βιώνουμε μόνο εμείς, αλλά και τα αφεντικά τα ίδια. Γιατί, όταν έχεις ρίξει τους μισθούς των υπαλλήλων σου τόσο πολύ, ποιός περιμένεις ότι θα αγοράζει αυτά που σου παράγουν Βέβαια αυτό, στα μυαλά των αφεντικών, μεταφράζεται σύμφωνα με τις προσταγές της θέσης τους, δηλαδή τον μεταξύ τους ανταγωνισμό. Και όταν τα πράγματα στριμώχνονται πολύ, το «όλοι εναντίον όλων» μπορεί εύκολα να μεταλλαχτεί σε συνασπισμούς αφεντικών εναντίoν άλλων τέτοιων. Διαβάζουμε, λοιπόν, σε άρθρο της καθημερινής, την πρόθεση των καταστηματαρχών του κέντρου να ενοποιήσουν τα μαγαζιά τους και να τα βγάλουν στο δρόμο. Ο στόχος είναι να δημιουργηθούν άτυπα εμπορικά κέντρα, που θα ανασχέσουν την κλεμμένη πελατεία από τα κανονικά, αρκεί βέβαια το κράτος να προσφέρει το κατιτίς του στην χρηματοδότηση. Εντάξει, το ότι λεφτά για χάρισμα απ την μεριά του κράτους δεν υπάρχουν (εξαιρούνται οι τράπεζες), το ξέρουν και οι ίδιοι, γι αυτό και έχουν βάλει στο μάτι το ΕΣΠΑ, δηλαδή τα κονδύλια της ευρωπαϊκής ένωσης. Αυτό που στην πραγματικότητα στοχεύουν, δεν είναι τίποτε άλλο από την κατάληψη των πεζοδρομίων και των λοιπών δημόσιων χώρων από τα εναπομείναντα καταστήματα, αυτό δηλαδή που έκαναν πάντα, απλά πιο εντατικά και χωρίς έξοδα. Το άλλο που διαβάζουμε πίσω από αυτήν την είδηση είναι η ακόμα πιο λυσσασμένη επίθεση που επιφυλάσσεται στους άλλους μόνιμους χρήστες των πεζοδρομίων, τους μετανάστες μικροπωλητές. Γιατί μπορεί οι έμποροι να μην είναι στην πλειοψηφία τους φασίστες, αλλά σίγουρα θα βρεθούν αυτόκλητοι σωτήρες να καθαρίσουν τα πεζοδρόμια στο όνομά τους. Το «παρεμπόριο stop» και τα γεγονότα στην Ερμού μπορούν να περιγράψουν χαρακτηριστικά την κατάσταση. Αν και τα αυξημένα καθήκοντα, που έχει αναλάβει η αστυνομία επί του θέματος το τελευταίο διάστημα, δείχνουν πως ίσως να μην χρειαστεί ούτε αυτό. Τώρα, το ότι το υπαίθριο εμπόριο μπορεί και να υποβαθμίζει και να αναβαθμίζει το κέντρο, ανάλογα με το αν πίσω απ τον πάγκο βρίσκεται μαύρος ή λευκός, δείχνει απλά το πόσο βαθειά έχει ριζώσει ο ρατσισμός σε αυτήν την κοινωνία. over 15

16

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία 1. Εισαγωγή 2. Τύποι 3. Ασκήσεις Γρηγοριάδης Ιωάννης Φυσική Η φυσική αποτελεί πεδίο στο οποίο μπορούν να διαπρέψουν οι μαθητές με δυσλεξία καθώς η ιδιαιτερότητα τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου - από τον Φουάτ σε τρεις εταιρίες χρήματα... μπλου μπρουμέλ, άλλη μια P.A κάπως έτσι και άλλη μία που μου είχες πει

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης.

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. - 2 - Συσσωρευµένη γνώση και ικανότητες Ευαισθητοποίηση και αξιολόγηση της ατοµικής ικανότητας ανάληψης δράσης. Κοινωνική δεξιότητα Ικανότητα εκµάθησης Μεθοδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Co-funded by the European Union Quest

Co-funded by the European Union Quest 1 Καλωσορίσατε στο παιχνίδι "Δώσε το στον επόμενο". Co-funded by the European Union Ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει να γνωρίσετε μια δικαιοσύνη φιλική προς το παιδί Παίκτες Ηλικία 14-18 4-6 Χρονών Βάλτε

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν διάφορα και σημαντικά προβλήματα. Ένα από αυτά είναι ο πόλεμος που έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη νερού, φαγητού και ιατρικής περίθαλψης και το χειρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθερία Γνώμης «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα τις

Ελευθερία Γνώμης «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα τις Διεθνής Σύμβαση του Ο.Η.Ε για τα δικαιώματα του παιδιού Άρθρο 12 Ελευθερία Γνώμης «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Οι μεγάλοι πρέπει να ακούν και να παίρνουν σοβαρά υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις;

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Μια χαρά είμαι. Εσύ; ΑΡΗΣ Κι εγώ πολύ καλά. Πάρα πολύ καλά! ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Σε βλέπω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος

Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α. Τσιάμης, Μ.Α., CPsychol Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Ο εαυτός μας Τι μπορούμε να κάνουμε Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μας Πως αντιδρούμε σε καταστάσεις ή περιβάλλοντα Είδη / Τύποι «Εαυτού»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-14 Σημειώσεις... 15 2 Μάθημα Πέμπτο- Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις πώς να διαχειριστείς την λεπτή γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση της Unity

Εγκατάσταση της Unity Εγκατάσταση της Unity Όπως έχουμε πει, θα χρησιμοποιήσουμε την Unity για να φτιάξουμε τα παιχνίδια μας. Η Unity είναι μια μηχανή παιχνιδιών (game engine). Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει απλά ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου

Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου Επιμέλεια-καταγραφή-σχεδιασμός: Ο δάσκαλος της Στ τάξης, Χρίστος Χατζηλοΐζου Απρίλιος 2015 Θέμα: Η αξιοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο δάσκαλος που με εμπνέει

Ο δάσκαλος που με εμπνέει Είναι πολύ σημαντικό για μένα η δασκάλα που μου κάνει μάθημα να με εμπνέει, γιατί έτσι θα ενδιαφέρομαι περισσότερο για τα μαθήματά μου και θα προσπαθώ να γίνομαι κάθε φορά καλύτερη. Θα προτιμούσα η δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ορθής Χρήσης Διαδικτύου

Πολιτική Ορθής Χρήσης Διαδικτύου Πολιτική Ορθής Χρήσης Διαδικτύου Θα χρησιμοποιώ το διαδίκτυο στο σχολείο μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς υπό την επίβλεψη κάποιου εκπαιδευτικού. Δεν θα αναρτώ προσωπικές μου πληροφορίες στο διαδίκτυο.

Διαβάστε περισσότερα

Μανίκας Γιώργος. Μανιάτη Ευαγγελία

Μανίκας Γιώργος. Μανιάτη Ευαγγελία Γ3 «Ειδικότερα εμείς ως μαθητές, οι οποίοι δεν έχουμε ακόμα τη δυνατότητα να ελέγχουμε άμεσα με το δικαίωμα της ψήφου μας τη δημοκρατία της χώρας μας, μπορούμε να συμβάλλουμε στο να υπάρχει δημοκρατικός

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή.

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή. Λίστες Τι είναι οι λίστες; Πολλές φορές στην καθημερινή μας ζωή, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, χρησιμοποιούμε λίστες. Τέτοια παραδείγματα είναι η λίστα του super market η οποία είναι ένας κατάλογος αντικειμένων

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις 135 Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις ΘΕΜΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 1. Κρίση; ποια κρίση; Μήπως την έχουμε εμείς; Ή μήπως κάποιοι άλλοι; Κάποια στιγμή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέμπτη 19 Νοεμβρίου Αγαπητή Κίττυ,

ΚΕΙΜΕΝΟ. Πέμπτη 19 Νοεμβρίου Αγαπητή Κίττυ, ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ Αγαπητή Κίττυ, ΚΕΙΜΕΝΟ Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 1942

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Έβδομο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-15 Σημειώσεις... 16 2 Μάθημα Έβδομο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθουμε τη δύναμη της αντίληψης. Θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-14 Σημειώσεις... 16 2 Μάθημα Τέταρτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τα #7 χαρακτηριστικά που πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2

Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2 Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2 Σπυριδούλα Μπέλλα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Αιγαίου 9/5/2017 Επικοινωνιακή ικανότητα γνώση ενός ομιλητή ως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η Τζούλι και η μαμά της έχουν βγει για να αγοράσουν ένα τζιν για το σχολείο. Παρατηρούν έναν πάγκο με την εξής ταμπέλα πάνω: 40% έκπτωση των τιμών στις ετικέτες

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 543 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Καρτσιώτης Θόδωρος Συντονιστής Επιμόρφωσης έργου Λαέρτη kartsiot@auth.gr Ρενιέρη Νικολίνα Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΑΠΟ:

Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΑΠΟ: Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟ: alexandra2005@yahoo.gr ΠΡΟΣ:elenitsasiop@gmail.com ΘΕΜΑ: Κυριακή, στο σπίτι μου! 1 Άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. Εισαγωγή Είμαστε μαθήτριες της Α τάξεως του Γενικού Λυκείου Βουλιαγμένης και ονομαζόμαστε Σοφία Παντελικίζη και Όλγα Καβουρίνου. Για

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο PMP , +

Ερωτηµατολόγιο PMP , + Ερωτηµατολόγιο PMP Διαβάστε προσεκτικά κάθε ένα από τα παρακάτω προβλήµατα. Για κάθε πρόβληµα υπάρχουν τέσσερις εναλλακτικές απαντήσεις από τις οποίες µόνο µία είναι η σωστή. Παρακαλώ επιλέξτε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα!

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα! Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ Κατανόηση γραπτού λόγου Γεια σου, Μαργαρίτα! Έμαθα να γράφω καλά. Ρώτησες πού μένω! Είμαι από την Ελλάδα αλλά μένουμε στην Αυστραλία.

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η αφορμή ( 1 ) Ήρθε η ώρα να παρουσιάσουν τις εργασίες τους. Η μια δεν ήξερε να βάλει το στικάκι στη θύρα, ενώ ο άλλος παιδευόταν να ανοίξει την

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Εστιάζει σε δυο σημεία του ρόλου του ΣΕΠ στο ΑΠΚΥ: 1) ως εκπαιδευτή ενηλίκων, δεδομένου ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται αποτελείται κατά αποκλειστικότητα από ενήλικους εκπαιδευόμενους. 2) ως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα