Εκπαιδευτικό υλικό προγράµµατος αντιµετώπισης της παιδικής επιθετικότητας για την πρωτοβάθµια εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εκπαιδευτικό υλικό προγράµµατος αντιµετώπισης της παιδικής επιθετικότητας για την πρωτοβάθµια εκπαίδευση"

Transcript

1 Εκπαιδευτικό υλικό προγράµµατος αντιµετώπισης της παιδικής επιθετικότητας για την πρωτοβάθµια εκπαίδευση ΠΥΞΙ Α: Επταπυργίου 151, Συκιές, Τηλ.. & Fax: : , ,

2 Συγγραφή & επιµέλεια: Μαρία Κυριακίδου, Αναπληρώτρια Επιστηµονικά Υπεύθυνη, σχολική ψυχολόγος, προσωποκεντρική σύµβουλος, Κυριακή Φυλακτού, κοινωνική ανθρωπολόγος Επιστηµονικά Υπεύθυνη ΠΥΞΙ ΑΣ: Μάρω Βασσάρα, κλινική ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια, σύµβουλος τοξικοεξάρτησης Γραφιστική επιµέλεια: Άννα Βλάσκου, κοινωνική επιµελήτρια

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Το σπίτι των παιδιών» είναι ένα εκπαιδευτικό υλικό για παιδιά δηµοτικού. Επεξεργάζεται θέµατα που συνδέονται µε την παιδική επιθετικότητα και την πρόληψη της. Το υλικό βασίζεται στη βιωµατική προσέγγιση και χρησιµοποιεί δραστηριότητες ενεργητικής µάθησης, κατάλληλες για τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Προσπαθεί να προσφέρει ένα φανταστικό πλαίσιο «το σπίτι των παιδιών», στο οποίο τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία µέσα σε ένα κλίµα εµπιστοσύνης και ασφάλειας να επεξεργαστούν θέµατα της καθηµερινότητας τους. «Το σπίτι των παιδιών» είναι ο κόσµος των παιδιών, εκεί όπου τα ίδια τα παιδιά είναι ελεύθερα να εκφραστούν, χωρίς την κριτική των ενηλίκων. Παράλληλα το σπίτι των παιδιών µπορεί να είναι και το σχολείο τους, εκεί που συναντιούνται µεταξύ τους, επικοινωνούν, παίζουν, καβγαδίζουν και κάποιες φορές πληγώνουν το ένα το άλλο. Τα θέµατα παρουσιάζουν µια ακολουθία, έτσι ώστε αρχικά τα παιδιά να εξοικειωθούν µε τη διαδικασία και το πνεύµα του προγράµµατος. Στη συνέχεια προχωρούν στο θέµα, συζητώντας για την επικοινωνία και τη συναισθηµατική εκπαίδευση και από εκεί συνέχεια στην παιδική επιθετικότητα και τις εκφράσεις της στο σχολείο. Το πρόγραµµα κλείνει µε τα δικαιώµατα των παιδιών και τον αποχαιρετισµό της οµάδας. 1

4 Συγκεκριµένα περιλαµβάνονται οι ακόλουθες ενότητες: Ενότητα 1: Γνωριζόµαστε µε την οµάδα -Συµφωνούµε για τους όρους του παιχνιδιού Ενότητα 2: Κατασκευάζοντας το σπίτι των παιδιών Ενότητα 3: Φτιάχνοντας ένα σχολείο χωρίς επιθετικότητα Ενότητα 4: Αναγνωρίζοντας & εκφράζοντας συναισθήµατα: Το χαλί των συναισθηµάτων Ενότητα 5: Εκφράζοντας το θυµό και τη τσατίλα µας Ενότητα 6: Λέξεις που πληγώνουν Ενότητα 7: Επικοινωνία: «Ακούει κανείς;» Ενότητα 8: Η επίσκεψη των ξένων Ενότητα 9: Επιλύνοντας τις διαφορές µε τους άλλους Αποφεύγοντας τις συγκρούσεις Ενότητα 10: Πράγµατα που ζητούν από εµένα οι άλλοι και µ ενοχλούν Ενότητα 11: Τα δικαιώµατά των παιδιών Ενότητα 12: Αποχαιρετώντας την οµάδα αξιολογώντας το πρόγραµµα Το υλικό έχει τη δυνατότητα προσαρµογής ανάλογα µε τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της οµάδας, αλλά και τις ανάγκες και την εµπειρία του εκπαιδευτικού. Είναι απαραίτητο ο εκπαιδευτικός που θα το εφαρµόσει να έχει εκπαιδευτεί σχετικά και να έχει σταθερή εποπτεία, καθώς κατά τη διάρκεια του προγράµµατος διακινούνται συναισθήµατα στα παιδιά, αλλά και στον ίδιο. Ένα πρόγραµµα για την αντιµετώπιση της επιθετικότητας δεν υπόσχεται να εξαφανίσει την επιθετικότητα, ο στόχος είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναγνωρίσουν τις αντιλήψεις τους για την επιθετικότητα, να βρουν άλλους τρόπους έκφρασης των συναισθηµάτων τους, να καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση των παιδιών για τα συναισθήµατα των άλλων και να εµπνεύσει µιαν ατµόσφαιρα οµαδικότητας και ενδιαφέροντος. 2

5 Γνωριζόµαστε µε την οµάδα Συµφωνούµε για τους όρους του παιχνιδιού Σκεπτικό Στόχος Η εξοικείωση των παιδιών µε τη διαδικασία της οµάδας Η αναγνώριση από πλευράς των παιδιών των στοιχείων που είναι απαραίτητα µέσα σε µιαν οµάδα Είναι η πρώτη συνάντηση της οµάδας στο πλαίσιο του προγράµµατος, έτσι είναι καλό να εισάγουµε οµαλά τα παιδιά στο στόχο του προγράµµατος και στο πνεύµα των συναντήσεων. Ωστόσο δεν πρόκειται για µιαν οµάδα που συναντιέται για πρώτη φορά. Τα παιδιά γνωρίζονται µεταξύ τους και έχουν κατά πάσα πιθανότητα καθιερώσει τρόπους επικοινωνίας κι έχουν υιοθετήσει συγκεκριµένους ρόλους στην οµάδα. Σηµαντικό θα είναι να τους εισάγουµε στη διαδικασία της οµάδας διευκολύνοντας τους να αναγνωρίσουν το τι βοηθά την καλή λειτουργία µιας οµάδας και το τι την παρεµποδίζει. Αν η οµάδα συναντιέται για πρώτη φορά είναι σηµαντικό να δοθεί χρόνος για τη γνωριµία των παιδιών. Σε αυτή την περίπτωση µια ωραία δραστηριότητα γνωριµίας µπορεί να αξιοποιηθεί πριν από οτιδήποτε άλλο. ιαδικασία Εισαγωγή: Μιλήστε λιγάκι στα παιδιά για αυτό το πρόγραµµα που πρόκειται να κάνετε όλοι µαζί σαν οµάδα, όπου θα έχετε την ευκαιρία να συζητήσετε πολλά ενδιαφέροντα θέµατα, αλλά και να παίξετε όλοι µαζί. Α) Σε πρώτη φάση είναι καλό να βοηθήσετε τα παιδιά να στρέψουν την προσοχή στην οµάδα και στον εαυτό τους, πριν κληθούν να κουβεντιάσουν για το πώς είναι µια οµάδα. Για το σκοπό αυτό θα µπορούσατε να χρησιµοποιήσετε µία από τις παρακάτω δραστηριότητες: Καθοδηγούµενη φαντασία: Με τη δική σας καθοδήγηση βοηθήστε τα παιδιά να χαλαρώσουν και να κάνουν µέσα από την αφήγηση σας ένα περίπατο φαντασίας. Καλέστε τα παιδιά να φανταστούν µια παρέα παιδιών που παίζει χαλαρά µέσα σε ένα λουλουδιασµένο λιβάδι. Μπορείτε αν θέλετε, να χρησιµοποιήσετε το κείµενο της καθοδηγούµενης χαλάρωσης που ακολουθεί. (βλ. καρτέλα) Παραµύθι: Μπορείτε να αφηγηθείτε στα παιδιά ένα παραµύθι που µιλά για µια παρέα. Μπορείτε αν θέλετε να βασιστείτε στο κείµενο της καθοδηγούµενης χαλάρωσης και να το διαµορφώσετε ανάλογα. 3

6 Σωµατική χαλάρωση: Ζητήστε από τα παιδιά να σχηµατίσουν ένα µεγάλο κύκλο όρθιοι και να περπατήσουν όλοι µαζί ο ένας πίσω από τον άλλον µε τη συνοδεία µουσικής. Αφήστε να κάνουν 1-2 φορές τον κύκλο και στη συνέχεια ζητήστε τους να ανοίξουν τα χεράκια σα φτερά και να τα τινάξουν σα να θέλουν να διώξουν από πάνω τους άµµο. Ένα επόµενο βήµα θα είναι να πατήσουν τα ποδαράκια τους σα να πατούσαν σταφύλια. Και τέλος να αφήσουν το κεφάλι να πέσει µια δεξιά και µια αριστερά σα να είναι µαριονέτες που έχουν αφήσει το σκοινί που της κρατά. Ζωγραφική: Μπορείτε εναλλακτικά να βάλετε χαλαρωτική µουσική και να ζητήσετε από τα παιδιά να ζωγραφίσουν µια παρέα παιδιών είτε ατοµικά, είτε σε µικρές οµάδες. Η ζωγραφική µπορεί να ακολουθήσει τη σωµατική χαλάρωση. Από τις παραπάνω δραστηριότητες διαλέξτε αυτή που σας ταιριάζει καλύτερα και στην οποία πιστεύετε πως η οµάδας σας θα ανταποκριθεί καλύτερα. Εργασία σε οµάδες: Ζητήστε από τα παιδιά να σχηµατίσουν µικρές οµάδες και να συζητήσουν: Α) τι βοηθά µιαν οµάδα παιδιών να γίνει µια καλή παρέα Β) τι εµποδίζει µιαν οµάδα παιδιών να γίνει παρέα Μπορείτε αν θέλετε να τους προτείνετε να καταγράψουν ή και να ζωγραφίσουν τα συµπεράσµατα τους σε µεγάλες κόλλες. Στην ολοµέλεια: Ζητήστε από τα παιδιά να παρουσιάσουν ή να σας δείξουν τα συµπεράσµατα τους. Θέµατα προς συζήτηση: Κατά πόσο τα όσα είπαν µπορούν να ισχύσουν και για την τάξη τους Πόσο σηµαντικό θα είναι να φροντίσουν όλα αυτά θέµατα στη δική τους οµάδα στο πλαίσιο του προγράµµατος. Είναι ευκαιρία και για το δάσκαλο να θυµίσει σηµαντικά στοιχεία που ίσως έχουν ξεχαστεί π.χ. να ακούει ο ένας τον άλλον, να µην κοροϊδεύουν κ.α. Κλείσιµο Πως τους φάνηκε η 1η τους συνάντηση. Αν έµαθαν κάτι για τους εαυτούς τους ή τους συµµαθητές τους. Υλικά που θα χρειαστείτε Κασετόφωνο και µουσική, αν θέλετε µπορείτε να συνοδεύσετε την πρώτη δραστηριότητα µε απαλή µουσική. Η µουσική συχνά βοηθά στη χαλάρωση. Μεγάλες κόλλες και χρώµατα, αν πρόκειται να ζητήσετε από τα παιδιά να καταγράψουν ή να ζωγραφίσουν τις συζητήσεις τους 4

7 Καρτέλα ραστηριότητα: Καθοδηγούµενη χαλάρωση ή άλλως ένα µικρό ταξίδι στο λιβάδι µε τα παιδιά Βολευτείτε στις θέσεις σας. Καθίστε αναπαυτικά. Ελπίζω όλοι να είστε άνετα. Κλείστε τα µατάκια και διώξτε κάθε σκέψη µακριά. Ας προσπαθήσουµε να συγκεντρωθούµε στο σώµα µας. Ας ακούσουµε την αναπνοή µας, ο καθένας τη δική του αναπνοή. Μπορείτε να σφίξετε δυνατά τη χούφτα του δεξιού σας χεριού, όσο πιο πολύ µπορείτε, σα να κρατάτε ένα κοµµάτι πλαστελίνη και το ζουλάτε. Αφήστε το να χαλαρώσει. Μπορείτε τώρα να σφίξετε δυνατά τη χούφτα του αριστερού σας χεριού, όσο πιο πολύ µπορείτε. Αφήστε το να χαλαρώσει. Μπορείτε να σφίξετε το δεξί σας πόδι, σα να πατάτε κάτι δυνατά κάτω στο πάτωµα. Αφήστε το να χαλαρώσει. Μπορείτε τώρα να σφίξετε το αριστερό σας πόδι σας, σα να πατάτε κάτι δυνατά κάτω στο πάτωµα. Αφήστε το να χαλαρώσει. Ας φανταστούµε τώρα ένα γλάρο που έρχεται από µακριά προς το µέρος µας σιγά-σιγά. Στην αρχή είναι µια µικρή κουκίδα κάτω στον ορίζοντα. Καθώς πλησιάζει µεγαλώνει. Πετά ρυθµικά προς το µέρος µας. Είναι ένα µεγάλος γλάρος που µπορεί να µας αγκαλιάσει απαλά και γλυκά µε τις φτερούγες του. Ο γλάρος είναι µπροστά στα πόδια σας, τα χαϊδεύει απαλά σα να φοράτε γούνινα καλτσάκια, µπορείτε να κουνήσετε τα δαχτυλάκια σας εκεί µέσα και να τα κουνήσετε, να τσαλαβουτάτε µέσα στα πούπουλα του, όπως στο νερό. Ο γλάρος σας καλεί να ανεβείτε στην πλάτη του και να ταξιδέψετε µαζί του στον κόσµο των παιδιών. Μπορείτε να ξαπλώσετε πάνω στην πλάτη του, να απλωθείτε, όπως απλώνεστε πάνω στην άµµο στην παραλία. Περνάτε βουνά, περνάτε ποτάµια, περνάτε θάλασσες. Από ψηλά όλα είναι µικρά και πολύχρωµα. Φτάνετε τελικά σε µια όµορφη κοιλάδα. Ένα µεγάλο λιβάδι γεµάτο λουλούδια. Χαρούµενες φωνές ακούγονται γέλια και κουβεντούλες. Μια αγαπηµένη παρέα παιδιών. Παίζουν όλα µαζί γελάνε, τραγουδάνε. Φαίνονται όλα πολύ χαρούµενα τους και πολύ αγαπηµένα. Μπορείτε να τα βγάλετε όσες φωτογραφίες θέλετε για να τις πάρετε µαζί σας φεύγοντας, να τα θυµάστε. Ανεβείτε ξανά πάνω στο γλάρο που σας περιµένει υποµονετικά. Απλωθείτε στις φτερούγες του για να σας φέρει σιγά-σιγά πίσω. Περνάτε θάλασσες, ποτάµια, βουνά, πόλεις. Πλησιάζετε προς το µέρος µας. Ο γλάρος σας φέρνει πίσω σε αυτήν εδώ την αίθουσα. Μπορείτε να κατέβετε από την πλάτη του, να τον αποχαιρετίσετε και να τον αφήσετε να φύγει. Γυρίσατε πια σε αυτήν εδώ την αίθουσα και µπορείτε σιγά-σιγά να ανοίξετε τα µάτια σας. Σηµείωση.: είναι σηµαντικό να καθοδηγήσετε τα παιδιά µε σταθερή και ήρεµη φωνή. ιανθίσετε το κείµενο µε µικρές παύσεις ενδιάµεσα για να δίνετε και το χρόνο στα παιδιά να χαλαρώσουν. 5

8 Κατασκευάζοντας το σπίτι των παιδιών Στόχος Η αναγνώριση από πλευράς των παιδιών των στοιχείων που είναι απαραίτητα µέσα σε µιαν οµάδα Η αναγνώριση της σπουδαιότητας του καθενός µέσα σε µιαν οµάδα και του δικαιώµατος του να ανήκει εκεί µε ότι ο ίδιος διαθέτει ως άνθρωπος Σκεπτικό Σε αυτές τις πρώτες συναντήσεις θέλουµε να ενισχύσουµε τους δεσµούς της οµάδας και να καλλιεργήσουµε ένα κλίµα ζεστασιάς, αποδοχής και επικοινωνίας. Το παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να φτιάξουν κάτι όλοι µαζί. Καλούνται να συνεργαστούν και να παράγουν έργο όλοι µαζί. Σε αυτή την ενότητα γίνεται και η εισαγωγή στο σκηνικό του προγράµµατος, «το σπίτι των παιδιών». ιαδικασία Εισαγωγή : Ρωτήστε τα παιδιά αν ξέρουν πως χτίζονται τα σπίτια, αν θα θελαν να κάνουν ένα δικό τους σπίτι. Πείτε τους πως σήµερα θα έχουν τη µοναδική ευκαιρία να φτιάξουν το δικό τους σπίτι, το σπίτι των παιδιών και να το κάνουν όπως πραγµατικά το θέλουν. ραστηριότητα «Κατασκευάζοντας το σπίτι των παιδιών»: Μπορείτε να δηµιουργήσετε µικρές οµάδες 4-5 ατόµων. Η κάθε οµάδα θα κληθεί σε συγκεκριµένο χρόνο λεπτών να κατασκευάσει ένα σπίτι όπως το θέλει. Α) το σπίτι µπορεί να είναι µια χάρτινη κατασκευή Β) το σπίτι µπορεί να ζωγραφιστεί Εσείς θα επιλέξετε τη µορφή της δραστηριότητας, ανάλογα µε το τι θεωρείτε κατάλληλο για τη δική σας οµάδα. Στην ολοµέλεια: Ζητήστε από τα παιδιά να παρουσιάσουν τη δουλειά τους Θέµατα προς συζήτηση: ιευκολύνετε τους να εκφράσουν τα συναισθήµατα τους. Πιθανόν να υπάρχουν κάποιοι απογοητευµένοι γιατί δεν πρόλαβαν, θυµωµένοι, στεναχωρηµένοι, χαρούµενοι κ.α. Πως δούλεψαν µέσα στις οµάδες, αν µοίρασαν ρόλους, δουλειές ή όχι. Τι πήγε και τι δεν πήγε καλά. Αν έγιναν αποδεκτές όλες οι προτάσεις ή υπήρξαν κάποιες ιδέες που δεν εισακούστηκαν. Πως ένιωσαν αυτοί που δεν εισακούστηκαν. 6

9 Κλείσιµο Πως τους φάνηκε η συνάντηση. Αν έµαθαν κάτι για τους εαυτούς τους ή τους συµµαθητές τους. Μπορείτε να τους ζητήσετε να βαθµολογήσουν τη συνάντηση από το 1 έως το 10. Υλικά που θα χρειαστείτε Μεγάλες κόλλες χαρτιού και χρώµατα, αν πρόκειται να ζητήσετε από τα παιδιά να ζωγραφίσουν το σπίτι τους. Πολύχρωµα χαρτόνια, ψαλίδια, κόλλες, αν πρόκειται να ζητήσετε από τα παιδιά να κατασκευάσουν το σπίτι. 7

10 Φτιάχνοντας ένα σχολείο χωρίς επιθετικότητα Στόχος Να διερευνήσουν τις αντιλήψεις τους για την επιθετικότητα που εκδηλώνεται µέσα στο σχολείο. Να συζητήσουν τους παράγοντες που ευνοούν την επιθετικότητα και πως µπορούν να την αντιµετωπίσουν. Nα µπουν στη θέση των άλλων µελών της σχολικής κοινότητας και να δουν το πρόβληµα από όλες τις πλευρές. Σκεπτικό Τα παιδιά σε αυτή την ενότητα αρχίζουν και προσεγγίζουν το θέµα της επιθετικότητας. Καλούνται να στρέψουν την προσοχή τους στο σχολείο και να σκεφτούν κατά πόσο αυτό τους αφορά. Είναι η πρώτη αναφορά που γίνεται στο θέµα του προγράµµατος. Τα παιδιά στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης έχουν την ευκαιρία να προσεγγίσουν το θέµα σε πρώτη φάση κυρίως γνωστικά, να το παρατηρήσουν, να φανταστούν πως το βλέπουν οι άλλοι γονείς και εκπαιδευτικοί. Ήδη από αυτή τη συνάντηση µπαίνουν στη διαδικασία να αναζητήσουν τρόπους αντιµετώπισης, προσπαθώντας να δουν τη δική τους συµβολή και πως οι ίδιοι µπορούν να προστατεύσουν το σχολείο τους από την επιθετικότητα. ιαδικασία Εισαγωγή: Μια καλή εισαγωγή συνήθως κλέβει το ενδιαφέρον των συµµετεχόντων και κάνει τη συµµετοχή τους πιο σίγουρη. Σήµερα τα παιδιά θα έχουν τη µοναδική ευκαιρία να πάρουν µέρος σε µια τηλεοπτική εκποµπή όπου θα τους ακούσουν και θα τους δουν όλοι (φίλοι, παππούδες, γείτονες κ.α.) Εργασία σε µικρές οµάδες Χωρίστε την οµάδα σε 4 µικρότερες οµάδες: Γονείς, εκπαιδευτικοί, µαθητές & δηµοσιογράφοι. Εξηγήστε τους τι πρέπει να κάνουν, όπως φαίνεται και στις καρτέλες. ώστε όσο χρόνο νοµίζετε ότι χρειάζεται. Συνήθως για τη συζήτηση στις µικρές οµάδες είναι αρκετά. Εξάλλου ο στόχος µας είναι κυρίως να έχουν τη δυνατότητα να προβληµατιστούν και να ανταλλάξουν απόψεις γύρω από το θέµα. ραστηριότητα: TALK SHOW «Ένα σχολείο χωρίς επιθετικότητα» Για τη δραµατοποίηση του TALK SHOW ίσως χρειάζεται περισσότερος χρόνος, Στο TALK SHOW συµµετέχουν ένας ή δύο εκπρόσωποι από τις µικρές οµάδες ως καλεσµένοι, οι υπόλοιποι αποτελούν το φοβερό κοινό που µπορεί να κάνει τόσο την εκποµπή, όσο και τη συζήτηση πιο πλούσια. Το φοβερό κοινό µπορεί να υποβάλλει τις ερωτήσεις του και καλό θα είναι να υπάρξει χρόνος για αυτό. 8

11 Από τη στιγµή που ξεκινήσει η εκποµπή καλό θα είναι να θυµάστε ότι ο συντονισµός είναι ευθύνη των δηµοσιογράφων. Εσείς µπορείτε να τους δείξετε εµπιστοσύνη κι αυτοί µε τη σειρά τους να αναλάβουν την ευθύνη. Με λίγα λόγια χαλαρώστε, χαρείτε τη δραστηριότητα και µάθετε µέσα από τις εµπειρίες των άλλων. Πέρα από το πολύ γέλιο που συνήθως υπάρχει εκφράζονται και πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις. Σηµ.: Η ίδια δραστηριότητα µε µια µικρή προσαρµογή µπορεί να χρησιµοποιηθεί για ενήλικες και παιδιά κι επίσης για πολλά διαφορετικά θέµατα. Το θετικό που έχει είναι ότι δίνει τη δυνατότητα να ξεπερασθούν οι γενικότητες και να επικεντρωθούν τα µέλη στο συγκεκριµένο δικό τους περιβάλλον στο όποιο συνυπάρχουν (στην περίπτωση µας το σχολείο). Είναι σηµαντικό ότι έχουν τη δυνατότητα να µπουν στη θέση του άλλου και να προσπαθήσουν να καταλάβουν τα πράγµατα από την πλευρά του άλλου. Θέµατα προς συζήτηση: Πως τους φάνηκαν οι ρόλοι τους. Πως ήταν για αυτούς να παίζουν τους δασκάλους, τους γονείς, τους δηµοσιογράφους. Αν έµαθαν κάτι από αυτή τη δραστηριότητα. Κλείσιµο Να σηκωθούν όρθιοι στον κύκλο και να τιναχτούν καλά-καλά να πέσουν τα «κοστούµια» και οι «µάσκες» από τους ρόλους τους. Στη συνέχεια να περπατήσουν ελεύθερα στο χώρο λέγοντας ποιοι είναι. Υλικά που θα χρειαστείτε Απλά υλικά για να φτιάξετε το σκηνικό της τηλεόρασης και κέφι! Καρτέλες µε τις οδηγίες για την κάθε µικρή οµάδα (ακολουθούν). 9

12 Είστε µαθητές και µαθήτριες ενός δηµοτικού σχολείου και σας καλούµε σε µια κοινωνική εκποµπή, ενός τηλεοπτικού καναλιού ιδιαίτερα ευαισθητοποιηµένου σε κοινωνικά θέµατα. Το θέµα της εκποµπής είναι: «ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ στο σχολείο µας: τι φταίει και τι µπορούµε να κάνουµε» Στην εκποµπή θα συµµετέχουν κάποιοι από τους δασκάλους σας και κάποιοι από τους γονείς σας για να πουν κι εκείνοι τη γνώµη τους για όλα αυτά και να δείτε κι όλοι µαζί τι µπορείτε να κάνετε. Αν κάποιοι από εσάς διστάζουν και λίγο ντρέπονται να βγουν στην τηλεόραση µπορείτε να διαλέξετε κάποιους που θα σας εκπροσωπήσουν. Και µην ανησυχείτε µπορεί να είστε λίγο µικροί σε σχέση µε τους άλλους προσκεκληµένους µας, αλλά κάποια πράγµατα τα ξέρετε καλύτερα από όλους τους άλλους για σας και το σχολείο σας. Σας περιµένουµε µε ανυποµονησία για να ακούσουµε την πολύτιµη γνώµη σας και τις ιδέες σας. Σηµείωση: Στη µικρή οµάδα για να επεξεργαστείτε τα θέµατα και να προετοιµάσετε τις απαντήσεις σας έχετε 15, ενώ η εκποµπή που θα ακολουθήσει θα διαρκέσει

13 Είστε οι δάσκαλοι & οι δασκάλες ενός δηµοτικού σχολείου και σας καλούµε σε µια κοινωνική εκποµπή, ενός τηλεοπτικού καναλιού ιδιαίτερα ευαισθητοποιηµένου σε κοινωνικά θέµατα. Το θέµα της εκποµπής είναι: «ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ στο σχολείο µας: τι φταίει και τι µπορούµε να κάνουµε» Στην εκποµπή θα συµµετέχουν κάποιοι από τους µαθητές σας και κάποιοι από τους γονείς τους για να πουν κι εκείνοι τη γνώµη τους για όλα αυτά και να δείτε κι όλοι µαζί τι µπορείτε να κάνετε. Κάποιοι από εσάς θα χρειαστεί να βγουν στην τηλεόραση και να εκπροσωπήσουν τους άλλους. Μεταξύ σας θα αποφασίσετε ποιοι. Μην αγχώνεστε από τα φώτα της δηµοσιότητας εσείς είστε ίσως οι καλύτεροι γνώστες της κατάστασης και των συνθηκών που επικρατούν στο σχολείο σας. Σας περιµένουµε µε ανυποµονησία για να ακούσουµε την πολύτιµη γνώµη σας και τις ιδέες σας. Σηµείωση: Στη µικρή οµάδα για να επεξεργαστείτε τα θέµατα και να προετοιµάσετε τις απαντήσεις σας έχετε 15, ενώ η εκποµπή που θα ακολουθήσει θα διαρκέσει

14 Είστε τα µέλη του συλλόγου γονέων ενός δηµοτικού σχολείου και σας καλούµε σε µια κοινωνική εκποµπή, ενός τηλεοπτικού καναλιού ιδιαίτερα ευαισθητοποιηµένου σε κοινωνικά θέµατα. Το θέµα της εκποµπής είναι: «ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ στο σχολείο µας: τι φταίει και τι µπορούµε να κάνουµε» Στην εκποµπή θα συµµετέχουν κάποιοι από τους δασκάλους του σχολείου και κάποιοι από τους µαθητές και τις µαθήτριες για να πουν κι εκείνοι τη γνώµη τους για όλα αυτά και να δείτε κι όλοι µαζί τι µπορείτε να κάνετε. Κάποιοι από εσάς θα χρειαστεί να βγουν στην τηλεόραση και να εκπροσωπήσουν τους άλλους. Μεταξύ σας θα αποφασίσετε ποιοι. Μην αγχώνεστε από τα φώτα της δηµοσιότητας εσείς είστε ίσως οι καλύτεροι γνώστες της κατάστασης και των συνθηκών που επικρατούν στο σχολείο. Σας περιµένουµε µε ανυποµονησία για να ακούσουµε την πολύτιµη γνώµη σας και τις ιδέες σας. Σηµείωση: Στη µικρή οµάδα για να επεξεργαστείτε τα θέµατα και να προετοιµάσετε τις απαντήσεις σας έχετε 15, ενώ η εκποµπή που θα ακολουθήσει θα διαρκέσει

15 Είστε οι δηµοσιογράφοι, αρχισυντάκτες-παρουσιαστές µιας κοινωνικής εκποµπής, ενός τηλεοπτικού καναλιού ιδιαίτερα ευαισθητοποιηµένου σε κοινωνικά θέµατα. Το θέµα της εκποµπής είναι: «ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ στο σχολείο µας: τι φταίει και τι µπορούµε να κάνουµε» Στην εκποµπή της εβδοµάδας έχετε στρέψει την προσοχή σας σε ένα συγκεκριµένο δηµοτικό σχολείο. Έχετε προσκαλέσει τους µαθητές, τους δασκάλους και τους γονείς του σχολείου για να συζητήσετε µαζί τους τις συνθήκες που ενισχύουν την επιθετικότητα µέσα στο σχολείο και να αναζητήσετε από κοινού τρόπους αντιµετώπισης. Μέλη των παραπάνω οµάδων ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση σας. Έτσι στην εκποµπή έχετε τη χαρά να φιλοξενείτε τόσο στο πάνελ, όσο και στο ακροατήριο γονείς, εκπαιδευτικούς και µαθητές. Εσείς θα πρέπει να τους συντονίσετε και να τους βοηθήσετε να εκθέσουν τις απόψεις τους για το τι κατά τη γνώµη τους φταίει, αλλά και να τους ζητήσετε συγκεκριµένες προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης. Περιµένουµε µε ανυποµονησία τα συµπεράσµατα της εκποµπής σας, γιατί ξέρουµε πως η δουλειά που κάνετε διαπνέεται από κοινωνική ευαισθησία. Σηµείωση: Στη µικρή οµάδα για να επεξεργαστείτε τα θέµατα και να προετοιµάσετε τις απαντήσεις σας έχετε 15, ενώ η εκποµπή που θα ακολουθήσει θα διαρκέσει

16 Αναγνωρίζοντας & εκφράζοντας συναισθήµατα «Το χαλί των συναισθηµάτων» Στόχος Η αναγνώριση του εύρους των συναισθηµάτων που µπορούν να νιώσουν Η αποδοχή των ευχάριστων, αλλά και των δυσάρεστων συναισθηµάτων ιαδικασία Σκεπτικό Η αναγνώριση και έκφραση συναισθηµάτων συνδέονται άµεσα µε την ψυχική υγεία των παιδιών και τη συναισθηµατική νοηµοσύνη τους. Μέσα σε αυτή τη ενότητα επιδιώκουµε να βοηθήσουµε τα παιδιά να αναγνωρίσουν σε ένα γνωστικό αρχικά επίπεδο πόσο πολλές και διαφορετικές συναισθηµατικές εµπειρίες µπορούν να βιώσουν και πόσο αποδεκτά είναι όλα τα συναισθήµατα και ευχάριστα και δυσάρεστα. Εισαγωγή Μια µικρή εισαγωγή στην έννοια του συναισθήµατος ίσως είναι απαραίτητη - ιδιαίτερα για τα µικρά παιδιά- για να µπορέσουν στη συνέχεια να κατανοήσουν τις οδηγίες και να δουλέψουν στο πλαίσιο της δραστηριότητας. ραστηριότητα «Ο χορός των συναισθηµάτων» Σε έναν κύκλο περπατούν γύρω-γύρω ο ένας πίσω από τον άλλον. Τους ζητάτε να περπατήσουν χαρούµενα, µε βαρεµάρα, µε θυµό, µε λύπη κ.α. Μπορείτε να προσθέσετε κι άλλα συναισθήµατα κατά βούληση. ραστηριότητα το χαλί των συναισθηµάτων Χωρίστε τα παιδιά σε µικρές οµάδες 4-5 ατόµων. ώστε τους χρωµατιστές κόλλες χαρτιού, µπογιές, κόλλες, ψαλιδάκια. Ζητήστε να φτιάξουν ένα µαγικό χαλί για το σπίτι των παιδιών. Η µαγική ιδιότητα αυτού του χαλιού είναι ότι είναι υφασµένο µε όλα τα συναισθήµατα που νιώθουν οι άνθρωποι. Τα παιδιά µπορούν σε αυτή τη συνάντηση να γίνουν οι νάνοι που θα υφάνουν αυτό το µαγικό χαλί και θα προσπαθήσουν να βάλουν επάνω όλα τα συναισθήµατα. Στην ολοµέλεια ζητήστε από την κάθε οµάδα να παρουσιάσει τη δουλειά της και να σας παρουσιάσει όλα τα συναισθήµατα που εντόπισε. Θέµατα προς συζήτηση: Πως δούλεψαν µέσα στις οµάδες. Ποια συναισθήµατα έβαλαν πρώτα πάνω στο χαλί. Αν υπάρχουν συναισθήµατα που δεν έβαλαν στο χαλί τους και γιατί. Είναι σηµαντικό να µεταφερθεί στα παιδιά ένα πνεύµα καλωσορίσµατος όλων των συναισθηµάτων, ευχάριστων και δυσάρεστων, αφού ούτως ή άλλως όλα τα βιώνουµε. Κλείσιµο Πως τους φάνηκε η συνάντηση. Μπορείτε να τους ζητήσετε να βαθµολογήσουν τη συνάντηση από το 1 έως το 10. Υλικά που θα χρειαστείτε Μεγάλες κόλλες χαρτιού, χρώµατα, ψαλίδια, κόλλες 14

17 Εκφράζοντας το θυµό και τη τσατίλα µας Στόχος Να καταλάβουν τα παιδιά πως βιώνουν το θυµό τους. Να καταλάβουν πως αντιδρούν όταν θυµώνουν. Να ανταλλάξουν ιδέες για τους υγιείς τρόπους έκφρασης του θυµού. Σκεπτικό Στην προηγούµενη ενότητα τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να αναγνωρίσουν ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήµατα που βιώνουν οι άνθρωποι. Σε ένα πρώτο επίπεδο είδαν ότι αυτά είναι εξίσου αποδεκτά και δε γίνεται να απαγορέψει κάποιος ορισµένα συναισθήµατα, ακόµη και αν αυτά αναστατώνουν τον ίδιο ή τους άλλους. Σε αυτή την ενότητα τα παιδιά στρέφονται περισσότερο στα δυσάρεστα συναισθήµατα και συγκεκριµένα στο θυµό. Γίνεται µια προσπάθεια να µιλήσουν τα παιδιά για το θυµό τους, να τον αναγνωρίσουν και να αναγνωρίσουν τους τρόπους µε τους οποίους αντιδρούν όταν θυµώνουν, να δουν πως αυτός κάποιες φορές συνδέεται µε την επιθετικότητα. Επιπλέον τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να διαφοροποιήσουν το συναίσθηµα από τη συµπεριφορά και να αναζητήσουν αποδεκτούς τρόπους έκφρασης του θυµού. ιαδικασία Εισαγωγή: Μπορείτε να πείτε στα παιδιά πως σήµερα θα έχουν την ευκαιρία να µιλήσουν για κάτι που όλους µας αφορά, αν και καµιά φορά νοµίζουµε ότι είναι κακό, το θυµό. Εργασία σε µικρές οµάδες Α) Η τάξη χωρίζεται σε µικρές οµάδες. Η κάθε οµάδα παίρνει µια εικόνα, όπου εµφανίζονται παιδιά αντίστοιχης ηλικίας σε σκηνές σύγκρουσης και θυµού. Καλούνται να δουλέψουν οµαδικά και να συζητήσουν πάνω σε τρία ερωτήµατα: Πως νιώθουν τα πρόσωπα της ιστορίας. Τι σκέφτονται. Πως αντιδρούν. Τι συνέπειες έχει η συµπεριφορά για τους ίδιους και τους άλλους. Μπορούν επίσης να δώσουν κι έναν τίτλο στη σκηνή τους. Β) Στην οµάδα της τάξης παρουσιάζουν οι µικρές οµάδες τα συµπεράσµατα τους. Γ) Στη συνέχεια όλοι µαζί φτιάχνουν έναν κατάλογο µε άλλους πιο βοηθητικούς τρόπους που θα είχαν να προτείνουν στα πρόσωπα των ιστοριών τους για να εκφράσουν το θυµό τους. Μπορούν να φιλοτεχνήσουν τον κατάλογο τους σαν αφίσα χρησιµοποιώντας χρώµατα και εικόνες Θέµατα συζήτησης: Πως νιώθω το θυµό µου, στο σώµα, στην καρδιά µου, στο µυαλό µου. Πως συνήθως αντιδρώ όταν θυµώνω. Οι συνέπειες της συµπεριφορά µας στους άλλους. Τι άλλο µπορούµε να δοκιµάσουµε. Κλείσιµο Πως τους φάνηκε η συνάντηση. Μπορείτε αν θέλετε να τους ζητήσετε να πουν µια λέξη που εκφράζει την εντύπωσή τους απ τη συνάντηση. Υλικά που θα χρειαστείτε Εικόνες που δείχνουν σκηνές όπου φαίνονται άνθρωποι θυµωµένοι. Μπορείτε να χρησιµοποιήσετε τις εικόνες που υπάρχουν στο υλικό ή άλλες που νοµίζετε ότι είναι καταλληλότερες. 15

18 16

19 17

20 18

21 19

22 «Λέξεις που πληγώνουν» Σκεπτικό Στόχος Να αναγνωρίσουν τα συναισθήµατα που προκαλούνται µέσα τους από τα λόγια των άλλων. Να αναγνωρίσουν τους τρόπους µε τους οποίους αντιδρούν σε αυτά. Να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους αντίδρασης. Η επιθετικότητα συχνά συνδέεται µε απογοήτευση, µε ζήλια, µε θυµό, µε την αίσθηση της απόρριψης, της κριτικής. Σε αυτή την ενότητα θέλουµε να στρέψουµε την προσοχή των παιδιών στο πως εισπράττουν τα λόγια των άλλων, ενηλίκων ή συνοµηλίκων. Να αναγνωρίσουν τα συναισθήµατα που τους προκαλούν και τους τρόπους µε τους οποίους αντιδρούν σε αυτά. Είναι σηµαντικό τα παιδιά να κατανοήσουν πως επηρεάζονται από τα λόγια των άλλων και στο βαθµό που µπορούν να προστατευτούν από αυτά. Επίσης, σηµαντικό είναι να πάρουν ένα µήνυµα πως η εικόνα του εαυτού τους δεν ταυτίζεται µε τα λόγια και τις κρίσεις των άλλων. ιαδικασία Εισαγωγή Μπορείτε να µιλήσετε στα παιδιά για το θέµα της σηµερινής σας συνάντησης, ρωτώντας τους ίσως αν υπάρχουν λόγια που τους λένε οι άλλοι µεγάλοι ή µικροί που τους στεναχωρούν, τους ενοχλούν, τους πληγώνουν Πείτε πως σήµερα στο σπίτι θα κάνετε µια µεγάλη συνέλευση, όπου ο καθένας θα έχει την ευκαιρία να θυµηθεί και να µοιραστεί µε τους άλλους τέτοιες εµπειρίες, γιατί υπάρχει ένα παλιό µπαούλο όπου φυλάγονται τέτοιες κουβέντες κι ίσως τώρα που έχουν γνωριστεί αρκετά µπορούν να το ανοίξουν όλοι µαζί και να κουβεντιάσουν για αυτά. ραστηριότητα Μέσα σε ένα κουτί µπορείτε να βάλετε χαρτάκια µε φρασούλες που πληγώνουν, ενοχλούν. Καλέστε τα παιδιά να διαλέξουν µέσα από το κουτί κάποια φράση. Μπορούν να διαβάζουν τη φράση τους στην οµάδα και να πουν αν ακούνε τέτοιες φράσεις στη ζωή τους. Πως νιώθουν όταν κάποιος τους λέει κάτι τέτοιο. Πως συνήθως αντιδρούν σε αυτά τα λόγια. Τι θα ήθελαν να του πουν. ραστηριότητα «η κορνίζα µου» Αν υπάρχει χρόνος µπορείτε να ζητήσετε από τα παιδιά να καταγράψουν σε µια κορνίζα (ακολουθεί το έντυπο) το όνοµα τους και ένα τουλάχιστον χαρακτηριστικό τους για το οποίο είναι περήφανοι για τον εαυτό τους και θα ήθελαν να το πουν και στους άλλους. Μπορούν να βάλουν τις κορνίζες τους στον τοίχο και να τις καµαρώσουν όλοι µαζί. Κλείσιµο Σε µια µεγάλη κορνίζα να διαλέξει ο καθένας για τον εαυτό του ένα χρώµα που εκφράζει τη διάθεση του και να βάλει µε αυτό τη σφραγίδα του στην κορνίζα. 20

23 21

24 Επικοινωνία: «Ακούει κανείς;» Στόχος Να αναγνωρίσουν τα παιδιά τα διαφορετικά συναισθήµατά που βιώνουν ότανοιάλλοιδεντουςακούν και όταν τους ακούνε Να αναγνωρίσουν την αναγκαιότητα της προσεκτικής ακρόασης για την επικοινωνία Σκεπτικό Η ύπαρξη της επικοινωνίας, δηλαδή των συνθηκών εκείνων που επιτρέπουν σε κάποιον να ακούγεται από τους άλλους, αλλά και να τους ακούει αποτελεί βασική συνθήκη στο να αντιµετωπιστούν συγκρούσεις, προβλήµατα και παρεξηγήσεις. Η επικοινωνία δεν είναι µία κατάσταση την οποία πρέπει να επιδιώκουµε µόνο όταν εµφανίζονται δυσκολίες, καθώς τότε µπορεί να εµφανιστεί ως πλαστή και δε στηρίζεται σε πραγµατικές σχέσεις εµπιστοσύνης. Είναι µια διαδικασία που ο καθένας θα πρέπει να φροντίζει να καλλιεργεί και να τροφοδοτεί δηµιουργώντας έτσι ζεστές και αληθινές σχέσεις, ώστε σε περιπτώσεις συγκρούσεων και διαφορών να είναι πιο εύκολο για τον καθένα να «µπει» στη θέση του άλλου, να κατανοήσει τη συµπεριφορά του και να επιλυθούν οµαλότερα τα προβλήµατα. Στην ενότητα αυτή τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να βιώσουν δύο διαφορετικές καταστάσεις επικοινωνίας στην πρώτη οι άνθρωποι δεν ακούνε ο ένας τον άλλο, ενώ στη δεύτερη όλοι ακούγονται. ιαδικασία Εισαγωγή. Εισαγάγετε την έννοια της επικοινωνίας. Τι γίνεται όταν προσπαθούµε να πούµε κάτι και οι άλλοι δε µας ακούνε; Σας έχει τύχει ποτέ να γυρνάτε από το σχολείο και να µιλάτε στην µητέρα σας ενώ εκείνη µαγειρεύει; Τι πιστεύετε, σας ακούει; Πως νιώθετε να µιλάτε σε κάποιον που δε σας κοιτάει; Σας έχει συµβεί κάτι παρόµοιο µε τους φίλους σας; Πόσο σηµαντικό είναι για µας να νοιώθουµε ότι οι άλλοι µας ακούνε και µας καταλαβαίνουν; Εσείς κάνετε το ίδιο για τους άλλους; Ας δούµε µερικά παραδείγµατα. ραστηριότητα «Ακούει κανείς;» Είµαστε στο σπίτι των παιδιών και όλα τα παιδιά βρίσκονται στα διάφορα δωµάτια. «Σηκωθείτε όλοι και πλησιάστε στον τοίχο. Σταθείτε όρθιοι µε το πρόσωπο να βλέπει τον τοίχο. Αρχίστε να µιλάτε όλοι µαζί παράλληλα βλέποντας τον τοίχο. Μπορείτε να πείτε ότι θέλετε. Πως περάσατε την προηγούµενη µέρα, ένα θέµα που σας απασχολεί, ένα ανέκδοτο, οτιδήποτε. Μιλάτε για τρία λεπτά µε αυτόν τον τρόπο. Μετά γυρνάµε όλοι µαζί στον κύκλο. 22

25 Θέµατα προς συζήτηση: -Πως ήτανε για σας που µιλούσατε και δεν σας άκουγε κανείς; - Πως νιώσατε; - Υπάρχουν φορές στη ζωή σας που έχετε νιώσει παρόµοια; Θέλει να πει κάποιος ένα παράδειγµα; - Πως θα θέλατε να ήταν αλλιώς τα πράγµατα; ραστηριότητα «Η ιστορία της κολοκυθιάς» Τα παιδιά καλούνται να φτιάξουν ένα παραµύθι όλα µαζί. Ο µόνος κανόνας είναι να µιλούν µε τη σειρά ο ένας µετά τον άλλον. ε σχολιάζουν, δε συζητούν, ακούνε αυτό που έχει πει ο προηγούµενος και προσθέτουν το δικό τους κοµµάτι στο παραµύθι. Ο καθένας έχει την ευκαιρία να βάλει το δικό του στοιχείο στην ιστορία και παράλληλα να το συνδυάσει µε τα κοµµάτια των υπολοίπων. Θέµατα προς συζήτηση Πως ήταν για σας να φτιάχνετε µιαν ιστορία όλοι µαζί; Πως ήταν να σας ακούνε οι άλλοι; Ας συγκρίνουµε τις δύο δραστηριότητες. Σε ποια από τις δύο δραστηριότητες αισθανθήκατε καλύτερα Κλείσιµο «Ας καθίσουµε στον κύκλο πιάνοντας τα χέρια των διπλανών µας. Κλείστε τα µάτια σας και θυµηθείτε τις δραστηριότητες της σηµερινής µέρας. Ξαναδείτε µε τη φαντασία σας την πορεία της συνάντησης από την αρχή ως το τέλος, σαν ταινία.. Μετά, Ανοίξτε τα µάτια σας.» (Από το βιβλίο 205 βιωµατικές ασκήσεις για εµψύχωση οµάδων των Ζ. Αρχοντάκη &.Φιλίππου) Όποιο από τα µέλη της οµάδας θέλει µπορεί να πει πως του φάνηκε η συνάντηση. 23

26 «Η επίσκεψη των ξένων» Στόχος Να καταλάβουν τα παιδιά πως αισθάνεται κάποιος ο οποίος διαφέρει από τους Στόχος άλλους και πέφτει θύµα περίγελου Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά ότι κάποιες συµπεριφορές τους προς τους άλλους που διαφέρουν µπορεί να πληγώνουν Να αισθανθούν τα παιδιά ότι όλοι έχουν την ανάγκη να ανήκουν κάπου και να είναι αποδεκτοί όπως είναι Εισαγωγή. ιαδικασία Σκεπτικό Ο καθένας µας είναι διαφορετικός. Μπορεί να υπάρχει διαφορά στην εµφάνιση π.χ. στο χρώµα του δέρµατος, του ύψους, σε ανατοµικά χαρακτηριστικά το προσώπου όπως είναι τα αυτιά, η µύτη, τα γυαλιά µυωπίας κλπ. Σε ορισµένες περιπτώσεις τα χαρακτηριστικά αυτά µπορεί να αποτελέσουν τον λόγο περίγελου ή περιθωριοποίησης κάποιων παιδιών. Τα παιδιά άλλωστε είναι αυθόρµητα και ο αυθορµητισµός τους µπορεί να τους οδηγήσει σε συµπεριφορές που πληγώνουν. Πολλές φορές αποδέκτες συµπεριφορών αυτού του είδους είναι παιδιά µεταναστών, µε προέλευση, συνήθως, από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ή της Αλβανίας. Η περιθωριοποίηση προκαλεί πολλά συναισθήµατα µπορεί να πληγώσει, να ντροπιάσει, να θυµώσει, να αγχώσει. ηµιουργούνται υποοµάδες, κάποιοι γίνονται οι µόνιµοι «αποδιοποµπαίοι τράγοι» και τα παιδιά πιθανόν µαθαίνουν ότι τέτοιες συµπεριφορές είναι αποδεκτές. Η περιθωριοποίηση και η αποµόνωση αποτελούν µορφές επιθετικότητας που επηρεάζουν αρνητικά τη συναισθηµατική κατάσταση των παιδιών που τις υφίστανται, αλλά επίσης και αυτών που την προκαλούν. Κάντε µια µικρή εισαγωγή για το τι σηµαίνει να είναι κανείς διαφορετικός. Μπορείτε να ρωτήσετε τα παιδιά ποιον θεωρούν εκείνα διαφορετικό από τους άλλους. Κάντε µια µικρή συζήτηση, χωρίς όµως να επεκταθείτε πολύ καθώς ακολουθεί σχετική άσκηση. ραστηριότητα «Η επίσκεψη των ξένων» Η τάξη χωρίζεται σε µικρές οµάδες. Από την κάθε οµάδα βγαίνει ένας εθελοντής που θα έχει ένα διαφορετικό ρόλο. Η κάθε οµάδα αποτελεί µια παρέα παιδιών που έχει την οδηγία να παίζει ένα παιχνίδι της αρεσκείας της. Οι εθελοντές που έχουν βγει έξω από τις µικρές οµάδες έχουν την οδηγία να παίξουν το ρόλο ενός παιδιού που διαφέρει από τα υπόλοιπα. (το ένα µπορεί να προέρχεται από άλλη χώρα, το άλλο να έχει κάποιο κινητικό πρόβληµα και το τρίτο κάποιο ανατοµικό ή εµφανισιακό χαρακτηριστικό διαφορετικό από τα συνήθη). Ούτως ή άλλως αυτό που θέλουµε είναι να δώσουµε την ευκαιρία στα παιδιά να παρατηρήσουν τη συµπεριφορά τους απέναντι σε οποιαδήποτε διαφορετικότητα. 24

27 Στους τρεις εθελοντές δίνετε ξεχωριστά από τους άλλους τις ακόλουθες οδηγίες: Ο καθένας πρόκειται να πάει σε µια οµάδα και να επιδιώξει να ενταχθεί στην οµάδα αυτή, θα προσπαθήσει να τον δεχτούν τα παιδιά στο σπίτι τους. Ζητούµε από τα µέλη της κάθε οµάδας να διαδραµατίσουν µε τη σειρά τη σκηνή τους λειτουργώντας ο καθένας όσο πιο φυσικά µπορεί. Αφήστε τη δραµατοποίηση να εξελιχθεί και όταν θεωρήσετε ότι έχει φτάσει σε ένα ικανοποιητικό σηµείο σταµατήστε την. Συνεχίστε µε τη δεύτερη και µε την τρίτη οµάδα. Μετά από την κάθε δραµατοποίηση ακολουθεί µια µικρή συζήτηση. Είναι σηµαντικό να βοηθήσετε τα παιδιά να µοιραστούν τα συναισθήµατα που βίωσαν και τις σκέψεις τους. Ερωτήσεις που µπορούν να βοηθήσουν σε αυτό είναι οι ακόλουθες: - Πως αισθάνθηκε το παιδί που έχει την ιδιαιτερότητα µε τον τρόπο που το δέχονται οι άλλοι; - Πως αισθάνθηκαν οι οι υπόλοιποι; - Πως τους φαίνεται το νέο µέλος; - Παρατήρησε ο καθένας κάτι στη συµπεριφορά του; - Θα ήθελε να αλλάξουν κάτι αν ξαναέπαιζαν τη σκηνή; Αφού τελειώσετε µε τα µέλη της οµάδας ρωτήστε τους άλλους τι παρατήρησαν στη διαδικασία της συγκεκριµένης οµάδας. Τι έχουν να σχολιάσουν, να προτείνουν; Συζήτηση: Μετά από όλα αυτά τι έχουν να πούνε για τη διαφορετικότητα; Τελικά ποιος είναι ο «διαφορετικός»; Μήπως υπό κάποιες συνθήκες θα µπορούσαµε να είµαστε όλοι διαφορετικοί; Πως νιώθει κανείς όταν είναι διαφορετικός; Τι θα είχανε να πούνε τελικά; Θέλουνε κάτι να αλλάξει στη συµπεριφορά τους; Κάτι να διατηρήσουν; Κλείσιµο Ζητήστε από τα παιδιά να καθίσουν στη θέση που ήταν πριν στο σπίτι των παιδιών και να αποτελειώσουν αυτό που έκαναν πριν έχοντας στο µυαλό τους όλα όσα διαδραµατίστηκαν στη σηµερινή συνάντηση. Κατόπιν ζητήστε από τα παιδιά να σταθούν στον κύκλο Τους ζητάτε να λυγίσουν ελαφρά τα γόνατα και να πατήσουν καλά τα πέλµατα στη γη. Μετά να χαλαρώσουν και να κλείσουν τα µάτια τους. Να πιάσουν τα χέρια των διπλανών τους και να σφίξουν απαλά τα χέρια δίνοντας ενέργεια ο ένας στον άλλο από αριστερά προς τα δεξιά. Τους ζητάτε να ανοίξουν αργά αργά τα µάτια τους. (Από το βιβλίο 205 βιωµατικές ασκήσεις για εµψύχωση οµάδων των Ζ. Αρχοντάκη &.Φιλίππου) 25

28 Επιλύνοντας τις διαφορές µας µε τους άλλους- Αποφεύγοντας τις συγκρούσεις Στόχος Να αναγνωρίσουν τα συναισθήµατα που τους κάνουν ευάλωτους στις συγκρούσεις Να κατανοήσουν πως εµπλέκονται σε καταστάσεις συγκρούσεων. Να ασκηθούν τα παιδιά σε δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων. Σκεπτικό Οι συγκρούσεις είναι κάτι ιδιαίτερα σύνηθες στην καθηµερινότητα του σχολείου. Τα παιδιά όλων των ηλικιών εµπλέκονται σε συγκρούσεις καθηµερινά. Επιτίθενται και δέχονται επιθέσεις. Τα παιδιά δεν ξέρουν να διαχειρίζονται τα συναισθήµατα τους και δυσκολεύονται να οριοθετήσουν τους άλλους αλλά και τον εαυτό τους. Πολλές φορές αυτή τους η αδυναµία είναι παράγοντας που τους οδηγεί σε συγκρούσεις. Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αναγνωρίσουν τα συναισθήµατα που βιώνουν όταν µπαίνουν σε συγκρούσεις και το κόστος που αυτό έχει για τους ίδιους, αλλά και για τις σχέσεις τους. Επιπλέον καλούνται να διερευνήσουν τρόπους αποφυγής των συγκρούσεων και επίλυσης των διαφορών τους µε ήπιο τρόπο. ιαδικασία Εισαγωγή µε καταιγισµό ιδεών Γίνεται µια µικρή συζήτηση γύρω από τους πιο συχνούς λόγους για τους οποίους καβγαδίζουν τα παιδιά µεταξύ τους. Οι λόγοι συγκεντρώνονται στον πίνακα. Ο/Η δάσκαλος/α µαζί µε την οµάδα της τάξης επιλέγει τις καταστάσεις που θα ήθελαν τα παιδιά να δουλέψουν. Μπορεί να έχει ετοιµάσει κι ο ίδιος από πριν κάποιες συνήθεις καταστάσεις Εργασία σε µικρές οµάδες Η τάξη χωρίζεται σε µικρές οµάδες. Η κάθε οµάδα παίρνει µιαν κατάσταση και ετοιµάζει ένα µικρό παίξιµο ρόλων, δίνοντας τη δική της λύση στην ιστορία. Στην ολοµέλεια Η κάθε οµάδα έχει το χρόνο να παρουσιάσει το σκετσάκι της στους άλλους. Στη συνέχεια έχουν τη δυνατότητα µε τη βοήθεια του δασκάλου να πουν πως ήταν για αυτούς το ότι έπαιξαν τους συγκεκριµένους ρόλους, αν µπόρεσαν να καταλάβουν τη θέση του παιδιού που έπαιξαν, τη θέση του άλλου παιδιού ή της οµάδας των παιδιών και τέλος αν έµειναν ικανοποιηµένοι από την έκβαση της ιστορίας. 26

29 ραστηριότητα «Χρυσός οδηγός για να τα βγάζουµε πέρα στους καβγάδες». Συντάσσουν όλοι µαζί έναν οδηγό επίλυσης συγκρούσεων, ξεκαθαρίζοντας τις παγίδες στις συγκρούσεις (π.χ. θυµώνω και βρίζω κι αντί να σταµατά η σύγκρουση πιο πολύ µπερδεύονται τα πράγµατα) και τις καλές κινήσεις που µπορούν να κάνουν (π.χ. προσπαθώ να συζητήσω µε τον άλλον, να δω και τη δική του πλευρά, ψάχνω εναλλακτικές λύσεις) Κλείσιµο Να πουν στον κύκλο τι θα ήθελαν να κρατήσουν/ τι έµαθαν από τη σηµερινή τους συνάντηση και να βάλουν την υπογραφή τους στον κατάλογο. 27

30 Πράγµατα που ζητούν από µένα οι άλλοι και µε ενοχλούν Σκεπτικό Στόχος Ηαναγνώρισηότιτοσώµα καιοεαυτόςτουςτους ανήκουνστους ίδιους και κανείς δεν µπορεί να το αντιµετωπίζει κατά βούληση Ηαναγνώρισητου δικαιώµατος τους να λένε όχι σε ότι δεν είναι ευπρόσδεκτο γιαταίδια Η ενίσχυση του αυτοσεβασµού Πολύ συχνά τα παιδιά έρχονται αντιµέτωπα µε αιτήµατα και συµπεριφορές που τους κάνουν να νιώθουν άβολα, τους ενοχλούν. Είναι σηµαντικό τα παιδιά να αναπτύξουν την αίσθηση του ελέγχου του εαυτού τους, την αίσθηση ότι οι ίδιοι είναι οι κύριοι τους σώµατος και του εαυτού τους. Αυτή η ενότητα εισάγει την ιδέα της αυτοπροστασίας από τα πειράγµατα, τα ανεπιθύµητα αιτήµατα και χάδια, τις επιθέσεις που µπορεί να προέρχονται από συνοµηλίκους και ενήλικες. Πολλές φορές τα παιδιά αισθάνονται αδύναµα µπροστά στους ενηλίκους, καθώς νοµίζουν πως εκείνοι γνωρίζουν καλύτερα και αισθάνονται υποχρεωµένα να δεχτούν οποιοδήποτε αίτηµα τους και να υποστούν οποιαδήποτε συµπεριφορά τους. Η ενότητα αυτή ενισχύει τον αυτοσεβασµό και την εµπιστοσύνη των παιδιών στα δικά τους κριτήρια αξιολόγησης και τους ενθαρρύνει στο να διαφοροποιούνται από τους άλλους και να αρνούνται αυτό που τους ζητούν αν αισθάνονται άβολα µε αυτό. ιαδικασία Εισαγωγή. Πολλές φορές οι άλλοι κάνουν πράγµατα ή µας ζητούν πράγµατα µε τα οποία δε συµφωνούµε. Αισθανόµαστε άβολα ή ενοχλούµαστε. Καµιά φορά αυτό µπορεί να προέρχεται από άλλα παιδιά ή από τους µεγάλους. Ας σκεφτούµε τέτοιες περιπτώσεις. Ας πει ο καθένας από ένα παράδειγµα, όπου βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να του ζητά κάποιος κάτι που δεν του αρέσει. Ας συγκεντρώσουµε µέσα σε ένα σακί όλα αυτά τα παραδείγµατα. 28

31 ραστηριότητα Σε µικρές οµάδες δώστε στα παιδιά ορισµένα από αυτά τα θέµατα, π.χ. κάποιο παιδί µου ζητά να σπάσω ένα τζάµι, κάποιο παιδί µου επιτίθεται και µε χτυπά, ένας µεγάλος µου ζητά να πάω να κάτσω στην αγκαλιά του, ενώ εγώ δε θέλω. Στις µικρές οµάδες καλούνται να κουβεντιάσουν για το πώς νιώθουν τα παιδιά όταν βρίσκονται σε µια τέτοια θέση πως αντιδρούν όταν βρίσκονται σε τέτοια θέση αν υπάρχει κάτι που νοµίζουν ότι θα ήθελαν να πουν, αλλά φοβούνται ραστηριότητα «Το βιβλίο του µπορώ να πω όχι» Ψάχνουν να βρουν τι θα µπορούσαν να πούνε σε όσους τους πιέζουν ενήλικες ή παιδιά και φτιάχνουν το βιβλίο του Μπορώ να πω όχι, όπου περιλαµβάνουν όλες αυτές τους τις ιδέες. To κάθε παιδί παίρνει ένα φύλλο χαρτιού και καταγράφει κάποιες περιπτώσεις στις οποίες πιστεύει ότι δικαιούται να πει όχι. Επίσης, µπορεί να καταγράψει και τον τρόπο, την έκφραση µε τη οποία µπορεί να αρνηθεί. Με τα φύλλα που θα συγκεντρώσετε µπορείτε να φτιάξετε το βιβλίο του Μπορώ να πω όχι. Στη συνέχεια µπορούν να φιλοτεχνήσουν το βιβλίο τους, να το ζωγραφίσουν, να το βάψουν και να το κρατήσουν στη βιβλιοθήκη του σπιτιού των παιδιών. Κλείσιµο Ζητήστε από τα παιδιά να σταθούν όρθια στον κύκλο και µπαίνοντας ένας-ένας µε τη σειρά στον κύκλο να δείξουν µε µια κίνηση ή µια γκριµάτσα µε ποια διάθεση φεύγουν από την οµάδα 29

32 Τα δικαιώµατα µου Στόχος Η ενίσχυση του αυτοσεβασµού Η ενηµέρωση των παιδιών για τα δικαιώµατα τους Σκεπτικό Ήδη στην προηγούµενη ενότητα τα παιδιά έχουν εξοικειωθεί µε την ιδέα ότι µπορούν να λένε όχι και να αρνούνται να δεχθούν πράγµατα που οι άλλοι θέλουν να τους επιβάλλουν. Σηµαντικό ωστόσο είναι τα παιδιά να ενηµερωθούν για τα δικαιώµατα τους και να ευαισθητοποιηθούν γύρω από αυτά. ιαδικασία Εισαγωγή µε καταιγισµό ιδεών. Ο κάθε άνθρωπος παιδί ή ενήλικας έχει κάποια δικαιώµατα που κανείς δεν µπορεί να αµφισβητήσει. Ποια νοµίζετε ότι είναι αυτά; Τα δικαιώµατα που αναφέρουν τα παιδιά συγκεντρώνονται στον τοίχο. ραστηριότητα «Ζωγραφίζοντας τα δικαιώµατα µας» Σε µικρές οµάδες τα παιδιά αναλαµβάνουν να ζωγραφίσουν ένα από τα βασικά δικαιώµατα που συνδέονται µε τον αυτοσεβασµό και την αυτοπροστασία. Έτσι όπως αυτά τα αντιλαµβάνονται. Μπορούν στη συνέχεια να κάνουν µιαν έκθεση µε τα έργα τους µέσα στην τάξη. Τα δικαιώµατα των παιδιών παρατίθενται στην επόµενη σελίδα Θέµατα προς συζήτηση Πόσο σηµαντικό είναι να σέβονται όλοι αυτά τα δικαιώµατα και πως µπορούν τα ίδια τα παιδιά να τα διαφυλάξουν. Κλείσιµο Πως σας φάνηκε η σηµερινή µέρα; Κλείνοντας πείτε στα παιδιά ότι η επόµενη συνάντηση είναι η τελευταία. (Με αυτό τον τρόπο τα προετοιµάζεται για το κλείσιµο της οµάδας.) 30

33 Η ιακήρυξη των Ψυχολογικών ικαιωµάτων του Παιδιού Η ιεθνής Ένωση Ψυχολόγων ISPA, µε αφορµή το ιεθνές έτος παιδιού το 1979, πρότεινε και υιοθέτησε την ιακήρυξη των Ψυχολογικών δικαιωµάτων του παιδιού. Η «Τριάδα των Ψυχολογικών ικαιωµάτων» αποτελείται από τρεις βασικές κατηγορίες δικαιωµάτων που έχουν σηµασία από Ψυχολογική σκοπιά και που είναι θεµελιώδη για την ποιότητα ζωής και την πλήρη, οµαλή ανάπτυξη του παιδιού: 1. Κάθε παιδί έχει ικαίωµα Στοργής και Προστασίας 1.1 ικαίωµα να έχει αγάπη, στοργή και κατανόηση. 1.2 ικαίωµα να ζει σε περιβάλλον ελεύθερο από κινδύνους ψυχικού ή σωµατικού τραύµατος ή κακοποίησης. 1.3 ικαίωµα να έχει προστασία, στήριξη και συνηγορία. 2. Κάθε παιδί έχει ικαίωµα Προσωπικής, Πνευµατικής και Κοινωνικής ανάπτυξης 2.1 ικαίωµα προσωπικής ταυτότητας και ανεξαρτησίας και ελευθερία να εκδηλωθεί σε αυτούς τους τοµείς. 2.2 ικαίωµα ευκαιριών πνευµατικής και ηθικής ανάπτυξης. 2.3 ικαίωµα να έχει ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις και να είναι υπεύθυνο µέλος σε οµάδες. 3. Κάθε παιδί έχει ικαίωµα Εκπαίδευσης και Παιχνιδιού 3.1 ικαίωµα σχολικής, τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης και να έχει όλους τους αναγκαίους κατάλληλους πόρους και ιδιαίτερα µέσα. 3.2 ικαίωµα για πλήρεις ευκαιρίες για παιχνίδι, ψυχαγωγία και δραστηριότητες µε βάση τις επιθυµίες και τα όνειρά του. 2.3 ικαίωµα να έχει άριστες συνθήκες σωµατικής και ψυχικής ανάπτυξης και εµψύχωσης και ενδυνάµωσής του σε αυτούς τους τοµείς. 31

34 «Αποχαιρετώντας το σπίτι των παιδιών» Σκεπτικό Στόχος Να αναγνωρίσουν τα παιδιά τα όσα αποκόµισαν κατά τη διάρκεια του προγράµµατος Να αξιολογήσουν το πρόγραµµα της Να αποχαιρετήσουν την οµάδα και το σπίτι των παιδιών Το πρόγραµµα έφτασε στο τέλος του, η τελευταία συνάντηση είναι συνάντηση κλεισίµατος και αξιολόγησης του τι συνέβη και τι αντίκτυπο είχε στον καθένα. Η οµάδα στις 12 συναντήσεις διήνυσε µια πορεία έχοντας σα βάση ένα σπίτι, ένα σπίτι που συνυπάρχουν τα παιδιά και θα µπορούσε να παραλληλιστεί µε το χώρο του σχολείου. Στη διάρκεια του προγράµµατος τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα και να θέσουν τα ίδια µε τη συµµετοχή του συντονιστή τους όρους λειτουργίας της οµάδας. Στη δεύτερη συνάντηση κατασκεύασαν το χώρο τους, έτσι όπως θα ήθελαν να είναι και µιλώντας για θέµατα συνεργασίας και επαφής στην οµάδα. Κατόπιν, η οµάδα έθεσε τις προϋποθέσεις δηµιουργίας ενός σχολείου που συµβάλει στη µείωση της επιθετικότητας. Μέσα από την έκφραση των συναισθηµάτων τα µέλη της οµάδας είδαν τα αρνητικά και τα θετικά συναισθήµατα, τον τρόπο που εκφράζεται ο εκνευρισµός και ο θυµός. Στη συνέχεια «ειπώθηκαν» οι «λέξεις που πληγώνουν» και µπορεί να είναι η αιτία ή η αφορµή επιθετικών συµπεριφορών. Αναγνωρίστηκε η σηµασία της επικοινωνίας ως µέσο επίλυσης διαφορών και διαµόρφωσης καλών σχέσεων. Συζητήθηκε η διαφορετικότητα που µπορεί να αποτελέσει αφορµή για κακοµεταχείριση ή µη κατανόηση µε αποτέλεσµα να παρατηρούνται εντάσεις, συγκρούσεις, δυσκολίες. Τελικά διερευνήθηκαν οι τρόποι µε τους οποίους εκφράζονται οι συγκρούσεις και δόθηκε η ευκαιρία στα µέλη της οµάδας να αναζητήσουν άλλους τρόπους επίλυσης συγκρούσεων. Επίσης, τα παιδιά είδαν ότι έχουν δικαιώµατα και µπορούν να λένε όχι όταν τους ζητούν κάτι οι µεγάλοι που τα ίδια θεωρούν ότι τους ενοχλεί ή τους προσβάλει. Η τελευταία συνάντηση δίνει τη δυνατότητα να αξιολογήσει ο καθένας τον αντίκτυπο που είχαν όλες αυτές οι εµπειρίες στον ίδιο και στην οµάδα. Και να ολοκληρώσει την πορεία που έκανε ως πρόσωπο στο πλαίσιο του προγράµµατος, αλλά και να αποχαιρετήσειτην οµάδα και το σπίτι των παιδιών. 32

35 ιαδικασία Εισαγωγή. Υπενθυµίστε στα παιδιά ότι η σηµερινή συνάντηση είναι η τελευταία. Μιλήστε τους λιγάκι για το τι έχει προηγηθεί. ώστε την ευκαιρία στα παιδιά να µοιραστούν τις εµπειρίες τους από το πρόγραµµα. Τι θυµούνται από τις συναντήσεις, αν υπάρχει κάτι που έµαθαν για τους εαυτούς τους και τους συµµαθητές τους. Κάντε µια σύνδεση των όσων έχουν διαδραµατιστεί στην οµάδα µε το θέµα της επιθετικότητας και ζητήστε τους να σας πουν πως θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν τα όσα έµαθαν στο πρόγραµµα για την αντιµετώπιση της δικής τους επιθετικότητας ή των άλλων. ραστηριότητα «Η πορεία της οµάδας» Χωρίστε τα παιδιά σε οµάδες και ζητήστε από κάθε οµάδα να κάνει µια ζωγραφιά που να δείχνει την πορεία της οµάδας, τι έχει γίνει µέχρι τώρα (ό,τι θυµούνται τα παιδιά). Αφού τελειώσουν ζητήστε τους να κολλήσουν τις ζωγραφιές τη µία δίπλα στην άλλη. Να µιλήσει η κάθε οµάδα για τη ζωγραφιά τους και στο τέλος όλοι µαζί να πούνε τι κοινό υπάρχει στις ζωγραφιές, τι λείπει. ραστηριότητα «Τα κλειδιά του σπιτιού» ώστε στο κάθε παιδί δύο από τα κλειδιά που θα βρείτε στη συνέχεια. Πείτε τους ότι µε αυτά τα κλειδιά θα κλείσουν το σπίτι που περάσανε τις 12 αυτές συναντήσεις. Στο ένα κλειδί να γράψουν κάτι που κρατάνε από το πρόγραµµα (π.χ. κάτι που έµαθαν, κάποια σηµαντική για αυτά εµπειρία κλπ), και ενώ στο άλλο κάτι που θέλουν να αφήσουν πίσω στο σπίτι (π.χ. το θυµό τους για κάποιον, µια συµπεριφορά τους ή οτιδήποτε άλλο). Αφού τα γράψουν τα κρατάνε για τον εαυτό τους και όποιος θέλει µπορεί να πει τι έγραψε. Όλοι µαζί στο τέλος βγείτε έξω και κλείστε το «σπίτι» - την αίθουσα. 33

36 34

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ, ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ» ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ

«ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ, ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ» ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ, ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ» ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Καστανάκη Μαρία, ΠΕ 70 Δαβράδου Άννα, ΠΕ 70 ΣΧΟΛΕΙΟ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥΡΝΙΩΝ ΧΑΝΙΑ, 2015 Σελίδα 1 από 16 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς «Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς Το «Ειρήνη» αποτελεί ένα εκπαιδευτικό υλικό απευθυνόμενο σε παιδιά ηλικίας 5 έως 8 ετών. Περιλαμβάνει: Μια ταινία κινουμένων σχεδίων (διάρκειας 7 λεπτών) Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ : ΙΑ ηµοτικό Σχολείο Πάφου Συντονιστική Οµάδα 1. Τώνια Ιωαννίδου (Συντονίστρια) 2. Μιχαλίνα Κωνσταντινίδου 3. Κάκια Ανδρονίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η ΠΑΛΕΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΜΠΛΟΥΧΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14

Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE. Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Ταξιδεύουμε με το καράβι των σχολείων WE.CARE Β τάξη 1 ου Δημοτικού Σχολείου Πλωμαρίου Λέσβου Σχολικό έτος 2013-14 Η τάξη μας συμμετείχε στο Διεθνές πρόγραμμα WE.C.A.R.E. Πρόκειται για ένα δίκτυο σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων .Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων 1 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 26/4/2007 Μέρος Α (α) Οι µαθητές του Ναυστάθµου παρουσιάζουν διάφορες εικόνες από τα Χανιά, αξιοθέατα, το κλίµα των Χανίων, παραδοσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΥΘΡΟ ΟΝΤΑ 2007-2008 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΥΘΡΟ ΟΝΤΑ 2007-2008 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1) Γνωρίζω καλύτερα τον εαυτό μου ( ιαστάσεις της Αυτοαντίληψης, Αυτοεκτίμηση *) ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΡΑΣΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΥΘΡΟ ΟΝΤΑ 2007-2008 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ελισάβετ Γεωργίου D.Ed.-M.A. Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. «Ουδείς εκών κακός» Σωκράτης Εάν ανατρέξουµε στην ιστορία της σχολικής µάθησης, θα δούµε ότι από αρχαιοτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ.

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 103ov Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Κισσόνεργας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών

Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών Εκπαίδευση Οµάδας Μεγάλων Οδηγών Περιεχόµενα 1. Σκεπτικό εκπαίδευσης οµάδας ΜΟ 2. Περιγραφή 3. Ενδεικτικό ωρολόγιο πρόγραµµα 4. Εκπαιδευτική µεθοδολογία (µε βήµατα) 5. Θέµατα (στόχος, βήµατα) ΣΟ Υπευθυνότητες

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο)

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) - Με πόσους τρόπους μπορούμε να διηγηθούμε μια ιστορία; - Μπορούμε να την πούμε ο ένας στον άλλο. - Μπορούμε να την γράψουμε. - Μπορούμε να τη ζωγραφίσουμε κομμάτι-κομμάτι.

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί www.kyg.gr 2310 450 941 6940402054 Επίσης: YouTube - therapeutikopaixnidi Πηγές www.autismcentre.org SonRise www.horison.nl

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

εικαστικό ημερολόγιό μου Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

εικαστικό ημερολόγιό μου Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Όνομα: Τάξη: χολείο: εικαστικό ημερολόγιό Το μου Για τη σχολική χρονιά 2014-2015 ΥΥΓ Δ ΛΤΜΥ ΔΥΘΥΝΗ ΔΗΜΤΗ ΔΥΗ ήλιος πατέρας µητέρα αδερφός εγώ αλωσόρισες φίλε μου στη 2η έκδοση του εικαστικού ημερολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα