Απόστολος Λ. Πιερρής ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΑΕΤΩΜΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Απόστολος Λ. Πιερρής ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΑΕΤΩΜΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ"

Transcript

1 1 Απόστολος Λ. Πιερρής ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΑΕΤΩΜΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ Έρευνες στην Αισθητή Ιδέα του Κλασσικού Ι Ιστορικά, Χρονολογικά, Προκαταρκτικά Μνήσομαι οὐδὲ λάθωμαι Ἀπόλλωνος Ἑκάτοιο, ὅν τε θεοὶ κατὰ δῶμα Διὸς τρομέουσιν ἰόντα, καί ρά τ ἀναΐσσουσιν ἐπισχεδὸν ἐρχομένοιο πάντες ἀφ ἑδράων, ὅτε φαίδιμα τόξα τιταίνει. Λητὼ δ οἴη μίμνε παραὶ Διὶ τερπικεραύνῳ, ἥ ρα βιόν τ ἔχάλασσε καὶ ἐκλήισε φαρέτρην, καὶ οἱ ἀπ ἰφθίμων ὤμων χείρεσσιν ἑλοῦσα τόξον ἀνεκρέμασε πρὸς κίονα πατρὸς ἑοῖο πασσάλου ἐκ χρυσέου, τὸν δ εἰς θρόνον εἷσεν ἄγουσα.

2 2 τῷ δ ἄρα νέκταρ ἔδωκε πατὴρ δέπαϊ χρυσείῳ δεικνύμενος φίλον υἱόν. ἔπειτα δὲ δαίμονες ἄλλοι ἔνθα καθίζουσιν, χαίρει δέ τε πότνια Λητὼ οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτεν. Ὁμηρικὸς Ὕμνος εἰς Ἀπόλλωνα, vv Aber hier ist noch mehr: der ragende Leib und das durchleuchtete Haupt des Apollon. Er ist ein Wendepunkt, nicht nur jener Epoche. Wer ihn gesehen hat, für den gibt es kein Zurück. Ernst Buschor, Die Skulpturen des Zeustempels zu Olympia, 1924, ad fin. Το Δυτικό Αέτωμα του Ναού του Διός στην Ολυμπία αποτελεί την τελειότερη έκφραση του κλασσικού Ελληνισμού. Είναι αυτό καθ εαυτό το κάλλος ως πλέρια Φανέρωση του Απόλυτου. Δεν δείχνει δύναμη περισσεύουσα πάνω από την ασυμβίβαστη αρμονία. Δεν ξεχύνει ερασμιότητα κατακλύζουσα την σοβαρότητα του αψεγάδιαστου κάλλους. Δεν ευωδιάζει χάρη επιτροχάζουσα υπέρ την ασυγκίνητη σεμνότητα της τελειότητας. Ζει χωρίς κίνηση. Είναι η ορατή εικόνα της αιωνιότητας μέσα στον χρόνο εικόνα που είναι το ίδιο το εικονιζόμενο, Φαινόμενο ταυτόν προς το Είναι. Εδράζεται στο απόλυτο κέντρο της ύπαρξης. Το Απόλυτο Φαινόμενο. Γύρο από τον Απόλλωνα ο χρόνος σταματά. Και με το ανέκφραστο Κάλλος του Αιώνιου αποκαλύπτεται ο Ανθός του Κόσμου ως η Μοίρα του Χρόνου που υφαίνει το γίγνεσθαι.

3 3 κάλλος του. Το Μέγα Μυστήριο του Ελληνισμού στέκει γυμνό στο υπέρτατο *** Η Ολυμπία απέκτησε νέα λάμψη μετά τους Περσικούς Πολέμους ως κέντρο Ελληνισμού με σύμβολο τον τότε οικοδομηθέντα Ναό του Διός. Μετά τη μάχη των Πλαταιών οι νικητές αποφάσισαν ευχαριστήριες προσφορές στους θεούς για την ευτυχή έκβαση του πολέμου (Ηρόδοτος ΙΧ, 81). Ο Απόλλων στους Δελφούς, ο Ζευς στην Ολυμπία και ο Ποσειδών στην Ισθμία ήσαν οι τρεις θεοί που έλαβαν τα σχετικά αναθήματα. Η προσφορά στον Απόλλωνα ήταν ένας χρυσούς τρίπους επί χάλκινου κίονος περί τα 6 μ. ύψος, που αποτελείτο από όφι τρικέφαλο (όπως το βλέπει ο Ηρόδοτος) ή τρία περιελισσόμενα ερπετά. Τον τρίποδα τον έλιωσαν οι Φωκείς κατά τον Τρίτο Ιερό Πόλεμο (Παυσανίας Χ, 13-19), αλλά ο οφιώδης κίων διατηρείται (εκτός από τις κεφαλές των όφεων, μια των οποίων σώζεται στο Μουσείο της Πόλης) στον Ιππόδρομο της Πόλης, μεταφερθείς εκεί από τον Μ. Κωνσταντίνο (cf. R. Meiggs D. Lewis, A Selection of Greek Historical Inscriptions, Nο. 27). Οι πόλεις που συμμετείχαν στον Περσικό Πόλεμο είναι εγγεγραμμένες κατά τριάδες στο σώμα των όφεων: είναι 31, με πρώτη τριάδα αποτελούμενη «Λακεδαιμόνιοι Αθαναίοι Κορίνθιοι». Στην Ολυμπία το ανάθημα συνίστατο σε «δεκάπηχυ» ορειχάλκινο άγαλμα του Διός (Ηρόδοτος, loc. cit.), «τοῦτο τέτραπται μὲν πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον», με επιγεγραμμένες τις μετασχούσες πόλεις στα δεξιά του βάθρου (Παυσανίας V, 23, 1-2). Το άγαλμα εποίησε ο Αναξαγόρας Αιγινήτης, τον οποίο οι αρχαίοι ιστορικοί της τέχνης παρέβλεπαν (Παυσανίας 3). Το αφιέρωμα θα έγινε με πρωτοβουλία των Σπαρτιατών,

4 4 οπότε συνάδει η επιλογή γλύπτη της Αιγινητικής Σχολής για το έργο. Οι πόλεις σε αυτό το ανάθημα ήσαν 27 (παραλείπονται οι Θεσπιές, Ερέτρια, Λευκάς και Σίφνος) και υπάρχουν επιμέρους διαφορές στην κατάταξη (με την αυτή πάντως πρώτη τριάδα). Σημασία έχει ότι ο Παυσανίας τονίζει πως από τους Βοιωτούς συμμετείχαν μόνον οι Πλαταιείς (άρα οι Θεσπιείς, παρά την αντίθεσή τους προς τη Θηβαϊκή ηγεμονία της Βοιωτίας, θα είχαν επαμφοτερίζουσα διάθεση) και από την Τριφυλία μόνο οι Λεπρεάτες (παρά τη Νέδα). Οι Ηλείοι υπάρχουν και στις δυο λίστες, αν και στη μάχη των Πλαταιών έφθασαν μετά τη νίκη, ετιμώρησαν δε εν συνεχεία τους στρατηγούς για την καθυστέρηση (Ηρόδοτος ΙΧ, 77, 3). Στην άμυνα του Ισθμού ενώ επέπρωτο η Σαλαμίνα, συμμετείχαν (Ηρόδοτος VIII, 72), αλλά εκεί δεν διεξήχθη αγών. Το 471 π.χ. «οἱ Ἠλεῖοι πλείους καὶ μικρὰς πόλεις οἰκοῦντες εἰς μίαν συνωκίσθησαν τὴν ὀνομαζομένην Ἦλιν» (Διόδωρος, ΧΙ, 54, 1). Cf. Στράβων VIII, 3, 2 pp Cas. Με αφορμή τον συνοικισμό επέβαλαν την κυριαρχία τους στην Πισάτιδα και σε όλη την Τριφυλία, πλην Λεπρέου, με το οποίο συνέπραξαν, αφού ήταν η μόνη πόλις της Τριφυλίας που είχε λάβει μέρος στους Περσικούς Πολέμους με το πλευρό των Συμμάχων και είχε αναγραφεί στα νικητήρια αναθήματα εις Δελφούς και Ολυμπία (και ασφαλώς και στην Ισθμία). Σε αυτές τις κινήσεις των Ηλείων φαίνεται να αναφέρεται ο Στράβων VIII, 3, 30 p. 355 Cas.: καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Πύλον τὸν ἠμαθόεντα εἰς τὸ Λέπρεον συνῴκισαν, χαριζόμενοι τοῖς Λεπρεάταις κρατήσασι πολέμῳ, καὶ ἄλλας πολλὰς τῶν κατοικιῶν κατέσπασαν, ὅσας γ ἐώρων αὐτοπραγεῖν ἐθελούσας, καὶ φόρους ἐπράξαντο. Ο Θουκυδίδης εξηγεί τις περιστάσεις της βοήθειας των Ηλείων προς τους Λεπρεάτες και τη συνέχεια των γεγονότων μέχρι του Πελοποννησιακού Πολέμου (V, 31). Βέβαια η επικυριαρχία των Ηλείων εφ όλης της Τριφυλίας ανάγεται αρχικά στον Β Μεσσηνιακό Πόλεμο ( π.χ. κατά Παυσανία), οπότε Αρκάδες και Τριφύλιοι συμμάχησαν

5 5 κατά των Λακεδαιμονίων και υπέρ των Μεσσηνίων (Στράβων VIII, 3, 30 p. 355 Cas.), οπότε οι Σπαρτιάτες βοήθησαν στην υπαγωγή της Πισάτιδος και Τριφυλίας υπό την επιρροή των Ηλείων. Οι Ηλείοι είχαν μια χαλαρή συνεργασία με την Αντισπαρτιατική ζώνη που διέσχιζε την Πελοπόννησο (Άργος-Αρκαδία-Τριφυλία). Στράβων VIII, 4, 10 p. 362 Cas.: τὴν δὲ δευτέραν [sc. κατάκτησιν τῶν Μεσσηνίων ἀπὸ τοὺς Σπαρτιάτες] καθ ἣν ἑλόμενοι συμμάχους Ἀργείους τε καὶ Ἠλείους καὶ Πισάτας <καὶ Ἀρκάδας> ἀπέστησαν, Ἀρκάδων μὲν Ἀριστοκράτην τὸν Ὀρχομενοῦ βασιλέα παρεχομένων στρατηγῶν, Πισατῶν δὲ Πανταλέοντα τὸν Ὀμφαρίωνος. Cf. την λεπτομερή εξιστόρηση του Παυσανία IV, 15, 7-8 και τα εξής κεφάλαια. Στην κρίσιμη μάχη «ἐπὶ τῇ καλουμένῃ Μεγάλῃ Τάφρῳ» οι Ηλείοι δεν παρίστανται (Παυσανίας IV, 17, 7) ούτε Αργείοι, άρα μένουν Αρκάδες σύμμαχοι και Πισαίοι, γι αυτό ο Στράβων μνημονεύει αρχηγούς αυτών των δύο μόνον ενώ αναφέρει ως συμμάχους και Ηλείους και Αργείους. Στο τέλος του Β Μεσσηνιακού Πολέμου κατά την 28η Ολυμπιάδα (668 π.χ.), οι Ηλείοι είχαν πόλεμο προς τους Δυμαίους (Αφρικανός, Ολυμπιάδων Αναγραφή, Ολ. κη ) και απασχολημένοι με αυτόν δεν αντιστάθηκαν στην τέλεση των Ολυμπίων από τους Πισάτες. Μια αντιπάθεια των Ηλείων προς τη Σπάρτη κατά τους χρόνους μετά τον Β Μεσσηνιακό Πόλεμο ίσως υποδηλώνει η αναφορά του Παυσανία V, 9, 1: πένταθλον τε γὰρ παίδων ἐπὶ τῆς ὀγδόης ὀλυμπιάδος καὶ τριακοστῆς (628 π.χ.) ἐτέθη, καὶ ἐπ αὐτῷ τὸν κότινον Εὐτελίδα Λακεδαιμονίου λαβόντος οὐκέτι ἀρεστὰ Ἠλείοις ἦν πεντάθλους εἰσέρχεσθαι παῖδας. Ο Ευτελίδης είχε νικήσει και στην πάλη παίδων κατά την αυτή Ολυμπιάδα (Παυσανίας VI, 15, 4). Η χλιαρή συμπαράταξη των Ηλείων με τη Σπάρτη στον Β Μεσσηνιακό Πόλεμο φαίνεται ότι έδωσε τη θέση της σε μια ψυχρότητα, ή και κατά ευνοϊκή περίσταση αντιπαλότητα, που εκδηλώθηκε και με κάποια μορφή συνέργειας με τους Πισάτες, ειδικά στη διαχείριση του

6 6 Ολυμπιακού ιερού και των αγώνων. Ο βασιλεύς της Πίσας Πανταλέων είχε συμμετάσχει ενεργότερα στον πόλεμο υπέρ των Μεσσηνίων. Παρά ταύτα φαίνεται να επέτυχε μια ικανή περιφερειακή ισχύ ώστε από την 26η Ολυμπιάδα (676 π.χ.) οι Πισάτες είχαν επιρροή και συνδιοργάνωναν τα Ολύμπια: μετὰ <δὲ> τὴν ἕκτην καὶ εἰκοστὴν Ὀλυμπιάδα οἱ Πισᾶται τὴν οἰκείαν ἀπολαβόντες αὐτοὶ συνετέλουν, τὸν ἀγῶνα ὀρῶντες εὐδοκιμοῦντα χρόνοις δ ὕστερον μεταπεσούσης πάλιν τῆς Πισάτιδος εἰς τοὺς Ἠλείους, μετέπεσεν εἰς αὐτοὺς πάλιν καὶ ἡ ἀγωνοθεσία (Στράβων VIII, 3, 30 p. 355 Cas.). Πιθανότατα αυτή τη συνδιοίκηση Ηλείων Πισατών προϋποθέτει η αύξηση του αριθμού της υπέρτατης αρχής των Αγώνων, του Αγωνοθέτη, από ένα εις δύο ακριβώς την 25η Ολυμπιάδα, αν και ο Παυσανίας χαρακτηρίζει Ηλείους και τους δυο κατά κλήρο οριζόμενους, που όμως μπορεί να σημαίνει Ηλείους με την ύστερη έννοια της συνολικής διευρυμένης επικρατείας (Παυσανίας V, 9, 4-6): τὰ δὲ ἐπὶ τοῖς ἀγωνοθετοῦσιν ὡς κατὰ τὰ αὐτὰ ἃ καθεστηκότα ἦν ἐξ αῤχῆς καὶ ἐφ ἡμῶν ἐς αὐτοὺς νομίζουσιν, ἀλλὰ Ἴφιτος μὲν τὸν ἀγῶνα ἔθηκεν αὐτὸς μόνος, καὶ μετὰ Ἴφιτον ἐτίθεσαν ὡσαύτως οἱ ἀπὸ Ὀξύλου πέμπτῃ δὲ <καὶ εἰκοστῇ> ὀλυμπιάδι ἀνδράσι δύο ἐξ ἁπάντων λαχοῦσιν Ἠλείων ἐπετράπη ποιῆσαι τὰ Ὀλύμπια, καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἀπὸ ἐκείνου διέμεινε τῶν ἀγωνοθετῶν ὁ ἀριθμὸς τῶν δύο, ἑβδόμῃ δὲ ὀλυμπιάδι καὶ ἑβδομηκοστῇ ἐννέα ἑλλανοδίκας κατέστησαν τρισὶ μὲν δὴ ἐπετέτραπτο ἐξ αὐτῶν ὁ δρόμος τῶν ἵππων, τοσούτοις δὲ ἑτέροις ἐπόπταις εἶναι τοῦ πεντάθλου, τοῖς δὲ ὑπολειπομένοις τὰ λοιπὰ ἔμελε τῶν ἀγωνισμάτων. δευτέρᾳ δὲ ἀπὸ ταύτης ὀλυμπιάδι προσετέθη καὶ ὁ δέκατος ἀθλοθέτης. ἐπὶ δὲ τῆς τρίτης καὶ ἑκατοστῆς φυλαί τε Ἠλείοις δώδεκα καὶ εἷς ἀπὸ φυλῆς ἑκάστης ἐγένετο Ἑλλανοδίκης. Πιεσθέντες δὲ ὑπὸ Ἀρκάδων πολέμῳ μοῖράν τε ἀπέβαλον τῆς γῆς καὶ ὅσοι τῶν δήμων ἦσαν ἐν τῇ ἀποτμηθείσῃ χώρᾳ, καὶ οὕτως ἐς ὀκτώ τε ἀριθμὸν φυλῶν ἐπὶ τῆς τετάρτης συνεστάλησαν ὀλυμπιάδος καὶ ἑκατοστῆς, καὶ Ἑλλανοδίκαι σφίσιν ἴσοι ταῖς φυλαῖς

7 7 ᾑρέθησαν. ὀγδόῃ δὲ ἐπὶ ταῖς ἑκατὸν ὀλυμπιάδι ἐπανῆλθον αὖθις ἐς ἀνδρῶν δέκα ἀριθμόν, καὶ ἤδη τὸ ἀπὸ τούτου διαμεμήνηκεν ἐς ἡμᾶς. [Διόρθωσα στην τέταρτη γραμμή το «πεντηκοστῇ» με τον Schubart (σελ. ΧΙΧ της έκδοσής του, του Παυσανία) σε «πέμπτῃ καὶ εἰκοστῇ» (680 π.χ.). Επίσης παρακάτω στην έκτη και έβδομη γραμμή το «πέμπτῃ δὲ ὀλυμπιάδι καὶ εἰκοστῇ» σε «ἑβδόμῃ δὲ ὀλυμπιάδι καὶ ἑβδομηκοστῇ» (472 π.χ.) για να ταιριάζει η αναδιάρθρωση της αγωνοθεσίας στους Ολυμπιακούς αγώνες με τον συνοικισμό της Ήλιδος. Αν δεν ήταν για αυτό θα προτιμούσα παλαιογραφικά τη διόρθωση του O. Müller (Rhein. Museum, 1834, p. 168) σε «πέμπτῃ δὲ ὀλυμπιάδι καὶ ἑβδομηκοστῇ», αν και πάλι δύσκολα θα έδενε τέτοια αναμόρφωση αμέσως προ της μάχης των Πλαταιών. Χωρίς ισχυρό και επαρκή λόγο ο Rathberger ευνοεί «ὀγδόη δὲ καὶ ἑβδομηκοστῇ»]. Οι δύο αγωνοθέτες από το 680 π.χ., ας υποθέσουμε άτυπα ίσως εις εκ των Ηλείων και εις εκ των Πισατών, σηματοδοτούσαν το νέο modus vivendi στις μεταξύ των δύο φυλών σχέσεις μετά τον Β Μεσσηνιακό Πόλεμο. Αυτό κράτησε μέχρι τη συντριβή των Πισατών και περιοίκων από τους Ηλείους περί το 572 π.χ. (Παυσανίας VI, 22, 2; V, 10, 2; V, 6, 3). Η συνεννόηση μεταξύ των δύο φυλών για έναν αιώνα ήταν μάλλον ασταθής, με προστριβές, και είχε τα οξύτερα προβλήματά της. Την 34η Ολυμπιάδα (644 π.χ.) ο Πανταλέων την τέλεσε χωρίς τους Ηλείους δια της βίας (Παυσανίας VI, 22, 2). Ο Αφρικανός αναφέρει (Συναγωγή Ολυμπιονικών) την 28η (668 π.χ.) ως διενεργηθείσα υπό των Πισαίων, αλλά ο χρόνος συνέπιπτε με το τέλος του Β Μεσσηνιακού Πολέμου και οι Ηλείοι ήσαν απασχολημένοι με τον προς Δυμαίους δικό τους πόλεμο στο άλλο άκρο της επικράτειάς τους: ταύτην ἦξαν Πισαῖοι, Ἠλείων ἀσχολουμένων διὰ τὸν πρὸς Δυμαίους πόλεμον. Μάλλον τότε κατέληξαν σε συνθήκη (ρητή ή σιωπηλή) για τη συνδιοργάνωση των Αγώνων. Οπότε σε τέτοια συμφωνία πρέπει να

8 8 αναφέρεται παραποιώντας την υπέρ των Πισατών η πληροφορία του Αφρικανού για την 30η Ολυμπιάδα (660 π.χ.): Πισαῖοι Ἠλείων ἀποστάντες ταύτην τ ἦξαν καὶ τὰς ἑξῆς κβ. Να εναρμονίσουμε τις πληροφορίες εξηγούμενοι ότι 22 Ολυμπιάδες αγωνοθέτησαν μαζί, ή τέλος πάντων με ανοχή αν όχι συνεννόηση, υπό 2 Αγωνοθέτες. Φθάνουμε έτσι στην 52η Ολυμπιάδα (572 π.χ.) οπότε οι Ηλείοι έθεσαν οριστικά τέρμα στην ασταθή και τεταραγμένη συναντίληψη. Τελευταία μείζων προστριβή ήταν του 588 π.χ., όταν ο μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του Πανταλέοντος Δαμοφών δημιούργησε την ιδέα στους Ηλείους ότι νεωτερίζει, οι Ηλείοι αντέδρασαν εισβάλλοντες στην Πισάτιδα στρατιωτικά, ο δε Δαμοφών με δυσκολία τους έπεισε με υποσχέσεις και όρκους ότι επρόκειτο για παρεξήγηση: ὀγδόῃ δὲ ἐπὶ ταῖς τεσσαράκοντα ὀλυμπιάδι Δαμοφῶν ὁ Πανταλέοντος ὑπόνοιαν μέν τινα παρέσχεν Ἠλείοις νεώτερα ἐς αὐτοὺς βουλεύειν, ἐσβαλόντας δὲ ἐς τὴν Πισαίαν σὺν ὅπλοις ἀπελθεῖν οἴκαδε ἀπράκτους ἔπεισε δεήσεσί τε καὶ ὅρκοις. Πύρρου δὲ τοῦ Πανταλέοντος μετὰ Δαμοφῶντα τὸν ἀδελφὸν βασιλεύσαντος Πισαῖοι πόλεμον ἑκούσιον ἐπανείλοντο Ἠλείοις. συναπέστησαν δέ σφισιν ἀπὸ Ἠλείων Μακίστιοι καὶ Σκιλλούντιοι, οὗτοι μὲν ἐκ τῆς Τριφυλίας, τῶν δὲ ἄλλων περιοίκων Δυσπόντιοι. τούτοις καὶ μάλιστα ἐς τοὺς Πισαίους οἰκεῖα ἦν, καὶ οἰκιστὴν Δυσποντέα γενέσθαι σφίσιν Οἰνομάου παῖδα ἐμνημόνευον. Πισαίους μὲν δὴ καὶ ὅσοι τοῦ πολέμου Πισαίοις μετέσχον, ἐπέλαβεν ἀναστάτους ὑπὸ Ἠλείων γενέσθαι. Παυσανίας VI, 22, 3-4. Έναν αιώνα αργότερα, περί το 472 π.χ., έγινε η τελική εκκαθάριση των λογαριασμών. Από τα λάφυρα των κατακτηθέντων και ενσωματωθέντων πια νότιων περιοχών με πρώτη την Πισάτιδα οι Ηλείοι οικοδόμησαν το μέγα σύμβολο του Ελληνισμού, τον Ναό του Διός στην Ολυμπία. Το διαθέσιμο κεφάλαιο θα διογκώθηκε και από

9 9 την αυξημένη εισροή εσόδων λόγω της μεγενθυνόμενης σημασίας των Ολυμπίων και της αποκλειστικής πλέον εκμετάλλευσης του ιερού και των αγώνων από τους Ηλείους. Την ίδια εποχή έγινε η μεγάλη αναδιοργάνωση των αγώνων, ορίσθηκαν 9 Αγωνοθέτες, ένας εξ εκάστης φυλής της διευρυμένης Ηλειακής επικράτειας και συνοικίσθηκε η Ήλις ως πρωτεύουσα της επικράτειας, αυτής που συμπεριέλαβε τελικά την Τριφυλία προς Νότο μέχρι Φιγαλείας στην Αρκαδία και Λεπρέου παρά την Νέδα. [Ένα σημαντικό επεισόδιο αυτής της διαμάχης για τον έλεγχο της χώρας περί και προς νότο του Αλφειού είναι αυτό που ιστορεί ο Παυσανίας VI, 22, 3-4. Το επεισόδιο είχε ως αποτέλεσμα, όπως είδαμε, ώστε «Πισαίους μὲν δὴ καὶ ὅσοι τοῦ πολέμου Πισαίοις μετέσχον, ἐπέλαβεν ἀναστάτους ὑπὸ Ἠλείων γενέσθαι». Η πολεμική αυτή εμπλοκή άρχισε επί της 48ης Ολυμπιάδος ( π.χ.) και κατέληξε στον επόμενο βασιλέα της Πισάτιδος, περί το 472 π.χ.]. Οι Ηλείοι εμπέδωσαν οριστικά την κυριαρχία τους σε όλη την περιοχή από Πισάτιδος μέχρι Μεσσηνίας κατά τις δύο δεκαετίες μετά τη Μάχη των Πλαταιών. [Ήταν η εποχή κατοχύρωσης και συσσώρευσης ισχύος εκ μέρους σημαντικών πόλεων όπως οι Θήβες και το Άργος που προσπάθησαν να κάνουν δια μιας την ενσωμάτωση γειτονικών πόλεων που Σπάρτη και Αθήνα είχαν συντελέσει στις αντίστοιχες περιφέρειές τους κατά την διάρκεια μακρών αιώνων και αγώνων]. Τελευταίες πράξεις της διαδικασίας αυτής ηγεμονικής προβολής των Ηλείων στην περιφέρεια της Δυτικής Πελοποννήσου αναφέρει ο Ηρόδοτος IV, 148, 4. Ομιλεί για τους Μινύες που από τη Λακωνία κατέφυγαν στη χώρα των Παρωρεατών και Καυκώνων (Τριφυλία) όταν ο Θήρας εξήγε από τη Σπάρτη την αποικία στη Θήρα. Οι Μινύες τότε μετακινηθέντες στην Δυτική Πελοπόννησο τους ντόπιους κατοίκους

10 10 «ἐξελάσαντες ἐκ τῆς χώρης σφέας αὐτοὺς ἓξ μοίρας διεῖλον, καὶ ἔπειτα ἔκτισαν πόλιας τάσδε ἐν αὐτοῖσι, Λέπρεον, Μάκιστον, Φρίξας, Πύργον, Ἔπιον, Νούδιον τουτέων δὲ τὰς πλεῦνας ἐπ ἐμέο Ἠλεῖοι ἐπόρθησαν». Το πρώτο ξεκαθάρισμα των Ηλείων θα έγινε με τους Πισάτες για την Ολυμπία. Αυτό πιθανότερο να συνέβη λίγο πριν τον συνοικισμό της Ήλιδας: ήταν η δυναμική αρχή για ό,τι ακολούθησε. Τότε συνέλαβαν οι Ηλείοι να συνοδεύσουν την περιφερειακή προβολή τους με ένα έργο μείζονος κλίμακας, αντάξιο της Ολυμπίας και σύμβολο του πνεύματός της. 300 χρόνια μετά την πρώτη Ολυμπιάδα (776 π.χ.) με την οποία αρχίζει η ακάθεκτη ορμή εις πολιτισμική δημιουργία του Ελληνισμού, οι Ηλείοι, λίγο μετά το 476 π.χ. αρχίζουν την οικοδόμηση του Ναού του Διός. Παυσανίας V, 10, 2: ἐποιήθη δὲ ὁ ναὸς καὶ τὸ ἄγαλμα τῷ Διῒ ἀπὸ λαφύρων, ἠνίκα Πίσαν οἱ Ἠλεῖοι καὶ ὅσον τῶν περιοίκων ἄλλο συναπέστη Πισαίοις πολέμῳ καθεῖλον. [Η επιχειρηματολογία του Furtwängler (υιοθετηθείσα από Urlich, Purgold) προς κατάδειξη ότι άρχισε η οικοδόμηση του ναού περί το 468 π.χ., είναι ισχνότατη και πρέπει να αντιστραφεί: η χρονολόγηση θραυσμάτων επιγραφής από τη θεμελίωση χρειάζεται να αναθεωρηθεί βάσει της λογικής του μείζονος πράγματος (οικοδόμηση του Ναού) και όχι αντιστρόφως. Cf. Σχόλια στην έκδοση Hitzig-Bluemner, II, 1 pp Και εξάλλου η διαφορά μερικών ετών δεν αξίζει στην προκειμένη περίπτωση τον κόπο της επιχειρηματολογίας]. Η διατύπωση του Παυσανία στο V, 10, 2 υποδηλώνει την εν ενί σχεδίω οικοδόμηση του Ναού και ποίηση του αγάλματος. Αυτό αφ εαυτού ενισχύει την ιδέα ότι αετώματα και χρυσελεφάντινος Ζευς είχαν περαιωθεί μέχρι την αρχή του δεύτερου ημίσεος του 5 ου αιώνα, οπότε Φειδίας και (θα δούμε) Αλκαμένης ήσαν ελεύθεροι να ασχοληθούν με το νέο μέγα σχέδιο, την ανίδρυση του Παρθενώνα στην Ακρόπολη, του οποίου η πραγμάτωση άρχιζε ακριβώς τότε.

11 11 Ο Ναός του Διός ολοκληρώθηκε μέχρι τη Μάχη της Τανάγρας το 457 π.χ., η οικοδόμησή του διήρκεσε δηλαδή περί τα 15 έτη, όσα και ο Παρθενών μετά. Μια χρυσή ασπίς κρεμάστηκε κάτω από επίχρυση Νίκη που επέκειτο στη γωνία της κορυφής του πρόσθιου αετώματος ήταν αφιέρωμα των Σπαρτιατών, δεκάτη από τα λάφυρα της νίκης τους στην περιβόητη μάχη κατά των Αθηναίων και Αργείων. ἐν δὲ Ὀλυμπίᾳ λέβης ἐπίχρυσος ἐπὶ ἑκάστῳ τοῦ ὀρόφου τῷ πέρατι ἐπίκειται, καὶ Νίκη κατὰ μέσον μάλιστα ἔστηκε τὸν ἀετόν, ἐπίχρυσος καὶ αὕτη. ὑπὸ δὲ τῆς Νίκης τὸ ἄγαλμα ἀσπὶς ἀνάκειται χρυσῆ, Μέδουσαν τὴν Γοργόνα ἔχουσα ἐπειργασμένην. τὸ ἐπίγραμμα δὲ τὸ ἐπὶ τῇ ἀσπίδι τούς τε ἀναθέντας δηλοῖ καὶ καθ ἥντινα αἰτίαν ἀνέθεσαν λέγει γὰρ δὴ οὕτω, Ναὸς μὲν φιάλαν χρυσέαν ἔχει, ἐκ δὲ Τανάγρας τοὶ Λακεδαιμόνιοι συμμαχία τ ἀνέθεν δῶρον ἀπ Ἀργείων καὶ Ἀθαναίων καὶ Ἰώνων, τὰν δεκάταν νίκας εἵνεκα τῶ πολέμω. (Παυσανίας V, 10, 4. Cf. I, 29, 9; Θουκυδίδης Ι, ; Διόδωρος ΧΙ, 81). Τρία τμήματα μαρμάρινου στελέχους φέροντος την επιγραφή βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές στην Ολυμπία (Olympia V, Inschriften, No. 253). Προφανώς έκειτο επί του εδάφους σε στήλη και αναπαρήγε την επιγραφή που είχε χαραχθεί στην ασπίδα και βρισκόταν πάνω από το αέτωμα. Έτσι εξηγείται και η διαφορά της γενικής «τοῦ πολέμου», που γράφεται κατά το κοινό στην επιγραφή, ενώ ο Παυσανίας δίνει τη διαλεκτικά σωστή γραφή «τῶ πολέμω». Η μαρμάρινη επιγραφή μπορεί να είναι και λίγο μεταγενέστερη, όταν έγινε η σκέψη ή συνειδητοποιήθηκε η ανάγκη να τεκμηριωθεί τι γράφει εκεί ψηλά (68 πόδες δίδει ο Παυσανίας για το μέγιστο ύψος, μ. αν πρόκειται για Ρωμαϊκούς πόδες όπως ο Dörpfeld υποθέτει). Ο Ναός είχε δομικά ολοκληρωθεί λοιπόν, μετά της μαρμάρινης στέγης και των αετωμάτων, το 457/6, όταν έγινε η αφιέρωση. Από τον

12 12 γλυπτικό διάκοσμο οι 12 μετόπες του πρόναου και του οπισθόδομου είχαν τοποθετηθεί στην αρχιτεκτονική δομή του ναού. Αλλά δεν υπάρχει παρόμοια τεχνική ανάγκη για τα γλυπτά των αετωμάτων και τα επαέτια στοιχεία. (Νίκη στην κορυφή και λέβητες (τριποδικοί) στα δυο άκρα της ανατολικής όψης μόνον μάλλον παρά και των δύο. Η διατύπωση του Παυσανία υποδηλώνει μια μόνο τριάδα Νίκης και λεβήτων, αφού μια μόνο χρυσή ασπίδα ήταν το Λακεδαιμόνιο ανάθημα). Ακόμη περισσότερο δεν ήταν ανάγκη να είναι αμέσως έτοιμο με την αρχιτεκτονική ολοκλήρωση του ναού και το λατρευτικό άγαλμα του θεού. Βέλτιστη υπόθεση είναι ότι τα αετώματα τελείωσαν περί το 455 π.χ. ( με διαφορά μεταξύ τους, νωρίτερα το ανατολικό και αργότερα το δυτικό και για λόγους οικοδομικής τεχνικής και για λόγους τεχνοτροπίας και μορφολογίας), και μερικά χρόνια αργότερα, και πάντως μέχρι το 449, το άγαλμα. Με την πολιτική κυριαρχία του Περικλή στην Αθήνα από το 450/449 π.χ. (που έγινε απόλυτη από το 445/444 π.χ.) συνδυάστηκε η πολιτισμική-καλλιτεχνική εποπτεία του Φειδία (κάτι ανάλογο σαν του David στην Γαλλική Επανάσταση, την Υπατεία και την Αυτοκρατορία του Μ. Ναπολέοντος). Και τα γιγαντιαία έργα ανάπλασης της Ακρόπολης και οι μυριοτάλαντοι ναοί που διασπάθιζαν τους συμμαχικους φόρους σε λαικές επιδοτήσεις κατά το κατηγορητήριο της ολιγαρχικής αντιπολίτευσης, άρχισαν ένα χρόνο αργότερα. Αρχιτέκτων του Ναού στην Ολυμπία ήταν εντόπιος, ο Ηλείος Λίβων (Παυσανίας V, 10, 3). Το υλικό από κοινή ντόπια πέτρα, σημειώνει ο Παυσανίας, είναι «ἐπιχώριος πῶρος» (ibid.). Η στέγη από μάρμαρο Πεντελικό (ibid.). Μερικά κομμάτια προκύπτει από τα ανασκαφικά δεδομένα ότι ήταν από Πάριο μάρμαρο. (Λογικότερη ιδέα αυτή από το να υποθέσουμε ότι αρχικά ήταν εξ ολοκλήρου από Πάριο μάρμαρο, ενώ αργότερα αντικαταστάθηκε (γιατί;) εντελώς από Πεντελικό. (Η

13 13 αντικατάσταση και προσθήκη λεοντοκέφαλων υδρορροών είναι άλλο πράγμα). Η αρχιτεκτονική δομή είναι αυστηρή, εναρμόνια στιβαρή, «διατονική» και μεγαλοπρεπής: η πεμπτουσία του Δωρικού ρυθμού, μεταξύ του ΔυτικοΕλληνικού βάρους και της Αττικής χάρης. Η μορφή ισορροπεί ακριβώς στην απόλυτη αιχμή της ύπαρξης, συντονίζεται οξύτατα με την τελειότητα του Είναι όπου όλη η δύναμη του όντος έχει ουσιωθεί εις κάλλος. Ο ναός συνελήφθη ως μνημείο Ελληνισμού. Ο γλυπτικός διάκοσμος ανήκει σε τρεις διαφορετικούς καλλιτέχνες. Και χωρίς τη μαρτυρία του Παυσανία θα έπρεπε να καταλαβαίνουμε ότι οι τρεις ομάδες των δυο αετωμάτων και των μετοπών επιδεικνύουν τρεις διαφορετικές μορφολογικές τροπικότητες. (Cf. e.g. L. Alscher, Zum Anteil Verschiedener Bildhauerschulen an der Ausführung der Giebelskulpturen von Zeustemple. Der Zeus und der Apollonmeister, πρόχειρα στο H.-V. Herrmann, Die Olympia-Skulpturen, pp. 287 sqq.). Οι μετόπες έγιναν αναγκαστικά πρώτες και ενσωματώθηκαν στην αρχιτεκτονική δομή πριν την ολοκλήρωση του Ναού. Θα αναλύσω το θέμα αλλού, αλλά υποδηλώνουν Αιγινητική τεχνοτροπία και μορφολογία. Για τα αετώματα έγινε διαγωνισμός. Υπό την κυριαρχία του Αγωνιστικού Ιδεώδους και το πνεύμα του πανταχού κρατούντος Αγώνος και της συνεπακόλουθης Αριστείας, επιζητήθηκε το άριστο για το σύμβολο της αριστείας. (Μαρτυρίες για διαγωνισμούς γλυπτικών συνθέσεων μειζόνων έργων πολλαπλασιάζονται στον Χρυσούν Αιώνα. Για αυτό έγινε χρυσούς. Περιβόητος έμεινε ο αγών για την πληγωμένη Αμαζόνα). Τεκμηρίωση του γεγονότος προκειμένου για τον Ναό του

14 14 Διός στην Ολυμπία έχουμε από την αναθηματική επιγραφή στην τριγωνική μνημειακή βάση της Νίκης του Παιωνίου. Τις περιστάσεις του αφιερώματος εκθέτει ο Παυσανίας (V, 26, 1): Μεσσηνίων δὲ τῶν Δωριέων οἱ Ναύπακτόν ποτε παρὰ Ἀθηναίων λαβόντες ἄγαλμα ἐν Ὀλυμπίᾳ Νίκης ἐπὶ τῷ κίονι ἀνέθεσαν. τοῦτό ἐστιν ἔργον μὲν Μενδαίου Παιωνίου, πεποίηται δὲ ἀπὸ ἀνδρῶν πολεμίων, ὅτε Ἀκαρνᾶσι καὶ Οἰνιάδαις, ἐμοὶ δοκεῖν, ἐπολέμησαν. Μεσσήνιοι δὲ αὐτοὶ λέγουσι τὸ ἀνάθημά σφισιν ἀπὸ τοῦ ἔργου τοῦ ἐν τῇ Σφακτηρίᾳ νήσῳ μετὰ Ἀθηναίων, καὶ οὐκ ἐπιγράψαι τὸ ὄνομα τῶν πολεμίων σφᾶς τῷ ἀπὸ Λακεδαιμονίων δείματι, ἐπεὶ Οἰνιαδῶν γε καὶ Ἀκαρνάνων οὐδένα ἔχειν φόβον. [Ο Παυσανίας κατά κανόνα σαφώς διακρίνει το τι συνάγει (στηριζόμενος σε δεδομένα που αναφέρει) από το τι ασφαλώς γνωρίζει. Π.χ. στην περίπτωση του Ναού του Επικούριου Απόλλωνος ρητά αναφέρει ως αρχιτέκτονα τον Ικτίνο, ενώ συνάγει την ερμηνεία που δίνει της σημασίας του θείου επιθέτου, «Επικούριος» από δυο γεγονότα, ένα εκ των οποίων είναι ακριβώς ποιος ήταν ο αρχιτέκτων του έργου]. Η επιγραφή στο τριπρισματικό βάθρο της Νίκης βρέθηκε στις ανασκαφές. Olympia V, Νο. 259: Μεσσάνιοι καὶ Ναυπάκτιοι ἀνέθεν Διὶ Ὀλυμπίῳ δεκάταν ἀπὸ τῶν πολεμίων. Παιόνιος ἐποίησε Μενδαῖος καὶ τ ἀκρωτήρια ποιῶν ἐπὶ τὸν ναὸν ἐνίκα. Όπως ο Παυσανίας υποδηλώνει, η επιγραφή δεν αναφέρει ποιοι ήσαν οι πολέμιοι. Ο λόγος δεν μπορεί να είναι ειδικά ο φόβος των Σπαρτιατών όπως υποστήριζαν οι Μεσσήνιοι. Πολλά αναθήματα μιλούν γενικώς για εχθρούς, πιθανότατα γιατί προέρχονται από πολλές επιχειρήσεις και εναντίον διαφόρων αντιπάλων και όχι από μια μέγιστη

15 15 και περιβόητη νίκη. (Σωστά οι Dittenberger και Purgold ad loc. col. 381). Ο λόγος της αφιέρωσης δεν μπορεί επίσης να είναι, τουλάχιστον αποκλειστικά, τα γεγονότα της Σφακτηρίας (425 π.χ.), γιατί αν και συμμετείχαν ενεργά στην Αθηναϊκή επιτυχία εκεί Μεσσήνιοι (Θουκυδίδης IV, 9, 1; 32, 2; 36, 1), εντούτοις η νίκη εκείνη είχε περισσότερο τεράστια ηθική και ψυχολογική σημασία παρά κάποια σημαντική υλική, ώστε να δικαιολογεί το ανάθημα, το οποίο σε τέτοια περίπτωση θα ανέφερε τους Αθηναίους ως συναναθέτες και όχι τους απόντες και αμέτοχους γηγενείς Ναυπακτίους. ( Μεσσάνιοι και Ναυπάκτιοι δεν είναι οι εν Ναυπάκτῳ Μεσσήνιοι απλώς, όπως σωστά ο Curtius παρατήρησε, cf. op.cit. col Αν και πάλι η συμπερίληψη των Ναυπακτίων στην επιγραφή μπορεί να είναι πράξη αβροφροσύνης για τους συμπολίτες που de facto αποτελούσαν την ασθενέστερη και υποδεέστερη ομάδα στον νέο συνοικισμό της Ναυπάκτου από τους Μεσσηνίους. Ή Μεσσάνιοι να είναι άλλοι Μεσσήνιοι και όχι οι εν Ναυπάκτω εγκατασταθέντες από τους Αθηναίους). Η αφιέρωση αφορά πάντως ασφαλώς σε γεγονότα μετά την εγκατάσταση Μεσσηνίων στη Ναύπακτο από τους Αθηναίους (μετά το 460 π.χ.). Το γεγονός σηματοδοτούσε την συνολική αλλαγή στρατηγικής στην Αθήνα κατά το τέλος της δεκαετίας π.χ. Το 464 π.χ. (Ολυμπιάς 79η) έγινε ο μεγάλος σεισμός στη Σπάρτη και η επανάσταση των Ειλώτων, Μεσσηνίων συλλήβδην ονομαζόμενων διότι αυτοί ήσαν οι κυριότεροι υποτελείς στη Σπάρτη (Θουκυδίδης Ι, 101, 2). [Την ιστορία διηγείται ο Θουκυδίδης Ι, ; Παυσανίας IV, 24, 4-7; cf. Διόδωρος ΧΙ, 70; Πλούταρχος, Κίμων, 16]. Τελευταίο προπύργιο των Μεσσηνίων κατέστη πάλι η Ιθώμη (όπως στον Α Μεσσηνιακό Πόλεμο), όπου άντεξαν μια δεκαετία (Θουκυδίδης Ι, 103, 1). Η Σπάρτη βρέθηκε σε ανάγκη, προσκάλεσε εις βοήθεια τους συμμάχους, ο Κίμων διείπε τα πράγματα στην Αθήνα υπέρμαχος της

16 16 πολιτικής συνεργασίας με τη Σπάρτη σε διπολική γεωπολιτική βάση, παρευρέθη στρατηγών ο ίδιος εις ενίσχυση της πολιτικής του με ισχυρή δύναμη στην Ιθώμη, αλλά υποπτευθέντες οι Αθηναίοι απεπέμφθησαν υπό των Σπαρτιατών. Η Κιμώνεια πολιτική κατέρρευσε, ο Κίμων εξωστρακίσθη και οι Αθηναίοι για πρώτη φορά υιοθέτησαν στρατηγική φανερής αντιπαράθεσης προς τη Σπάρτη. Όταν τελικά, κατά το 455 π.χ. οι Σπαρτιάτες εξέβαλαν υποσπόνδους τους Μεσσήνιους από την Ιθώμη, οι Αθηναίοι παρέδωσαν στους βουλομένους εξ αυτών τη Ναύπακτο που είχαν πρόσφατα αποσπάσει από τους Λοκρούς Οζόλες. Ο Παυσανίας (IV, 25) διηγείται ότι εδραιωμένοι στη Ναύπακτο και ήρωες μεταξύ βαρβάρων αυτοί που ηττήθηκαν από τους Σπρτιάτες όχι κατ έλλειμμα ανδρείας και ύφεση αρετής («οἵ μηδὲ Λακεδαιμονίων ἀνδρίᾳ, τύχῃ δὲ ἠλλαττώθησαν», Παυσανίας IV, 25, 5), επιχείρησαν να πολυπραγμονήσουν στρεφόμενοι κατά των Ακαρνάνων και καταλαβόντες για ένα χρόνο τις Οινιάδες με την εύφορη γη στο δέλτα του Αχελώου. Δυνατόν ο Παυσανίας να εννοεί αυτές τις πολεμικές ανδραγαθίες όταν ερμηνεύει τους πολεμίους του αναθήματος στην Ολυμπία Ακαρνάνες και Οινιάδες (V, 26, 1). Οι οποίες ενδέχεται να συνεχίστηκαν κατά την κατάσταση επίσημου διπολισμού που επεκράτησε στην Ελλάδα μετά τα μέσα του αιώνα και πριν την έκρηξη του Πελοποννησιακού Πολέμου. Αλλά πιθανότερο είναι ο συσχετισμός του Παυσανία να είναι προς τις επιχειρήσεις των Αθηναίων στην Ακαρνανία κατά την αρχή του Πελοποννησιακού Πολέμου για τη στερέωση της φιλοαθηναϊκής μερίδας εκεί και συγκεκριμένα κατά των Οινιάδων, οι οποίες ήσαν «ἀεί ποτε πολέμιοι». Στις επιχειρήσεις αυτές ( π.χ.) συνέπραξαν ισάριθμα οι Μεσσήνιοι της Ναυπάκτου και υπήρξε λεία (Θουκυδίδης, ΙΙ ; cf. III, 7). Μετά την επιτυχία στη Σφακτηρία και τη σύλληψη των Σπαρτιατών

17 17 εκεί, οι Αθηναίοι τοποθέτησαν Μεσσήνιους από τη Ναύπακτο εις φυλακή της Πύλου. Οι Μεσσήνιοι αυτοί λήστευαν τη Λακωνική (δηλαδή την περί την Πύλο Μεσσηνία), οι δε Λακεδαιμόνιοι όντες αμαθείς και άπρακτοι σε ληστρικούς πολέμους και αντάρτικο είχαν έναν επιπλέον λόγο να επιδιώκουν την ειρήνευση με τους Αθηναίους (Θουκυδίδης IV, 41). Το λογικότερο είναι από αυτήν τη συσσωρευμένη λεία 4 περίπου ετών ( π.χ.), συν την άλλη, προγενέστερη κατά την αρχή του πολέμου και συγχρονίζουσα συνεχιζόμενη κατά τα Πυλιακά, από τους κοντινούς στη Ναύπακτο στόχους, να προέρχεται το ανάθημα της Νίκης του Παιωνίου, που έτσι μπορεί να χρονολογηθεί στην αρχή της Νικιείου Ειρήνης (421 π.χ.). Η χρονολόγηση αυτή είναι βαρύνουσα για την εκτίμηση του γλύπτη που ανέλαβε το ανατολικό αέτωμα, του ίδιου του Παιώνιου. Το σημαντικότερο στοιχείο της επιγραφής είναι η τελευταία προσθήκη: καὶ τ ἀκρωτήρια ποιῶν ἐπὶ τὸν ναὸν ἐνίκα. Το ρήμα σημαίνει συγκεκριμένη νίκη σε διαγωνισμό, σε κάποιον πραγματικό αγώνα, και όχι γενικά και αφηρημένα την εκ των υστέρων υπεροχή. Πρόκειται για αγώνα και για κρίση καλλιτεχνική. Περί τίνος πράγματος το λέει «τὰ ἀκρωτήρια». Τα ακρωτήρια επί τον ναόν δεν είναι εύλογο να σημαίνει τη Νίκη και τους λέβητες υπέρ το ανατολικό αέτωμα. Η αναφορά πρέπει να είναι σε κάτι σημαντικότερο από το ίδιο το έργο του οποίου αναθηματική επιγραφή είναι τα λεγόμενα. (Η ρητορική αύξηση είναι εικόνα και σήμα γενικής αξιολογικής αύξησης στο κλασσικό πνεύμα). Η ιδέα του υφολογικού anticlimax είναι απεχθής, δυσαρμόνια. Ακρωτήρια σημαίνει εδώ το αέτωμα που είναι ως στέγη πάνω από τον ναό. Ακριβώς με αυτή την έννοια ο Πλούταρχος ονομάζει «ακρωτήριον» το ναώδες αέτωμα στην οικεία του Καίσαρος (Καίσαρ, 63, 9). Στον φανταστικό Ναό του Ποσειδώνος ( εἶδος βαρβαρικὸν ἔχοντος ) που

18 18 αισθητοποιεί ο Πλάτων στον Κριτία, τα ακρωτήρια είναι επίχρυσα, τα αετώματα δηλαδή: «πάντα δὲ ἔξωθεν περιήλειψαν τὸν νεὼν ἀργύρῳ, πλὴν τῶν ἀκρωτηρίων, τὰ δὲ ἀκρωτήρια χρυσῷ τὰ δ ἐντός, τὴν μὲν ὀροφὴν ἐλεφαντίνην ἰδεῖν πᾶσαν χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ καὶ ὀρειχάλκῳ πεποικιλμένην, τὰ δὲ ἄλλα πάντα τῶν τοίχων τε καὶ κιόνων καὶ ἐδάφους ὀρειχάλκῳ περιέλαβον (Κριτίας, 116d). Ο παραλληλισμός εξωτερικούεσωτερικού κάνει σαφέστερη τη δύναμη της σημασίας ακρωτήρια = αετώματα με τα εναέτια αγάλματα. Το βάθρο με τη Νίκη του Παιωνίου έκειτο νοτιοανατολικά της εισόδου του Ναού. Τα ακρωτήρια της επιγραφής είναι λοιπόν τα εγγύς ευρισκόμενα εναέτια αγάλματα, ο γλυπτικός διάκοσμος του ανατολικού αετώματος του Ναού. Εναρμονίζεται αυτή η ερμηνεία με τη ρητή δήλωση του Παυσανία ότι τα γλυπτά του ανατολικού αετώματος δημιούργησε ο Παιώνιος. τὰ μὲν δὴ ἔμπροσθεν ἐν τοῖς ἀετοῖς ἐστὶ Παιωνίου, γένος ἐκ Μένδης τῆς Θρᾳκίας, τὰ δὲ ὄπισθεν αὐτῶν Ἀλκαμένους, ἀνδρὸς ἡλικίαν τε κατὰ Φειδίαν καὶ δευτερεῖα ἐνεγκαμένου σοφίας ἐς ποίησιν ἀγαλμάτων (Παυσανίας V, 10, 8). Αετοί = το αέτωμα (cf. επίσης Παυσανίας Ι, 24, 5; ΙΙ, 11, 8; VIII, 45, 6; 7; Ευστάθιος Σχόλια στην Ιλιάδα, Ω 317). Σε διαγωνισμό ταυτόχρονο ή χωριστό ο Παιώνιος κέρδισε αναλαβών το ανατολικό αέτωμα, ο δε Αλκαμένης το Δυτικό. Ο Φειδίας εποίησε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός. Ο Παυσανίας το περιγράφει αναλυτικότατα ως θαύμα (V, 11). Αναφέρει και τις μετόπες με τα κατορθώματα του Ηρακλή, αλλά δεν δίνει όνομα γλύπτη (V, 10, 9). Η περιγραφή του Ναού του Διός είναι εξαιρετικά προσεγμένη και λεπτομερής. Η επιγραφή της Νίκης του Παιωνίου εναρμονίζεται προς τις πληροφορίες του Παυσανία.

19 19 Ο ακριβέστερος προσδιορισμός των σχετικών χρονολογιών, πότε έγιναν τα γλυπτά των αετωμάτων, των μετοπών και το λατρευτικό άγαλμα του Διός, προϋποθέτει την ανάλυση των έργων. Στο τελευταίο στάδιο της οικοδομής του ναού, επομένως γύρω στο 460 π.χ. το αργότερο, τοποθετούνται οι μετόπες. Προς το μέσο και μετά εκείνης της δεκαετίας ταιριάζουν τα δύο αετώματα. Θα δούμε αν μια a priori πιθανότητα να ανήκει ο Ζευς του Φειδίου στο μισό του αιώνα και την άμεση αρχή της επόμενης δεκαετίας μπορεί να επαληθευθεί. Η λογική διαδοχή είναι: Μετόπες (~ 460 π.χ. για την 80 η Ολυμπιάδα) Ανατολικό Αέτωμα και επαέτια επ αυτού (~ 456 π.χ. για την 81 η Ολυμπιάδα και το ανάθημα των Λακεδαιμονίων μετά την Μάχη της Τανάγρας) Δυτικό Αέτωμα (~ 452 π.χ. για την 82 η Ολυμπιάδα) Χρυσελαφάντινο Άγαλμα (~ μέχρι το 448 π.χ. για την 83 η Ολυμπιάδα. Πενταετείς Σπονδές το 450, Θάνατος του Κίμωνα και Ειρήνη του Καλλία μεταξύ Αθηνών και Περσίας το 449 π.χ.) *** Η γλυπτική αποκορύφωση σε συμβολισμό και μορφή του Ναού του Διός συντελείται στο Δυτικό Αέτωμα με τον Απόλλωνα στην Κενταυρομαχία. Η κλασσική μελέτη κάθε πράγματος αρχίζει από το τέλος, την ακμή και αποκορύφωση, της ουσίας του. *** Και πρώτα ορισμένες προσανατολιστικές ομοιότητες.

20 20 1) Έχει επισημανθεί η φυσιογνωμική συνάφεια μεταξύ της Κεφαλής του Απόλλωνα και του «Ξανθού Αγοριού» από την Ακρόπολη. Συγκρίνετε ειδικότερα την όψη Fig. 113 (H. Payne and G. Mackworth Young, Archaic Marble Sculpture from the Acropolis) με p. 19 (R. Hamann, Olympische Kunst) και Abb. 46 (G. Rodenwaldt und W. Hege, Olympia) και Frontispiece (Ashmole etc.); Fig (Payne+Young) με p. 21 (Hamann), Abb. 47 (Rodenwaldt-Hege) και Figs. 106 και 108 (B. Ashmole, N. Yalouris and A. Frantz, Olympia, The Sculptures of the Temple of Zeus); Fig. 570 (G. Richter, Kouroi) με Fig. 109 (Ashmole etc.); Fig (Payne+Young) με Fig. 107 (Ashmole etc.) και Abb. 47 (Rodenwaldt-Hege). Φυσιογνωμία, δομή προσώπου, κόμμωση, έκφραση συγκλίνουν σε έναν τύπο και μια ιδέα. Η συνάφεια εκτείνεται και στην τεκτονική του σώματος. Τα ισχία και η ήβη του «Ξανθού Αγοριού» έχουν πιθανότατα διασωθεί στο απόσπασμα Fig. 572 (Richter. Πλάγια και οπίσθια όψη Figs Richter). Συγκρίνετε με το αντίστοιχο μέρος του Απόλλωνα, Frontispiece και Abb. 43 (Rodenwaldt- Hege) και Figs (Ashmole etc.). Ιδιαίτερα εμφαντικός είναι ο σχηματισμός των ιλιακών μυών. 2) Κεφαλή του Λαπίθη του οποίου το χέρι δαγκώνει Κένταυρος, Figs , 90 (Ashmole etc.), Abb. 55 (Rodenwaldt-Hege) με την Κεφαλή από τις Μετόπες του Παρθενώνα Tafel 184 (Fr. Brommer, Die Metopen des Parthenon). 3) Κεφαλή του Θησέα, Figs (Ashmole etc.) με την Κεφαλή του Λαπίθη που ανήκει στην περίφημη νότια μετόπη 4 του Παρθενώνα, Tafel και Tafel 177 (Brommer). [Η μετόπη με την ευγενική όψη του Κενταύρου]. Cf. επίσης Tafel (Brommer). Και στη Νότια Μετόπη 1, Tafel ) Για σωματική δομή, αν και η λογική της σύνθεσης σε αέτωμα και μετόπη είναι τελείως διαφορετική, συγκριτέος ο Λαπίθης Figs (Ashmole etc.) = Abb. 56 και 58 (Rodenwaldt-Hege) = Abb. 30 (Hamann) και ο

21 21 συμμετρικόs Λαπίθης στην άλλη πλευρά του αετώματος Figs. 139, 140, 142 (Ashmole etc.) = Abb. 63 (Rodenwaldt-Hege), με τον Λαπίθη της Νότιας Μετόπης 2 του Παρθενώνα Tafel 165, 167 (Brommer). Αν αφαιρέσουμε τη μεγαλύτερη κλίση στον Λαπίθη της Ολυμπίας με ότι αυτό συνεπάγεται σε μυϊκή ένταση, η σωματική τεκτονική συγκλίνει. 5) Κένταυρος Figs. 82, 86, 87 και 89 (Ashmole etc.) με Κένταυρο Tafeln (Brommer). 6) Η «Αφροδίτη Louvre-Neapel, γνωστή σε πληθώρα αντιγράφων, συνάπτεται στο πρόσωπο τριών από αυτών (συμπεριλαμβανομένων των δύο καλύτερων που δίνουν την ονομασία του τύπου) με τη Δηϊδάμεια και τη νεαρή Λαπίθισσα στη γωνία του Δυτικού Αετώματος της Ολυμπίας. Συγκρίνετε (λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Αφροδίτες είναι άτονα και μαλακά αντίγραφα σπουδαιότατου πρωτοτύπου) τα πρόσωπα της Αφροδίτης Louvre (Tafel 1, M. Brinke, Die Aphrodite Louvre-Neapel, στο Antike Plastik, Lieferung 25, pp. 7 sqq.), της Αφροδίτης Neapel 5997 (Tafel 11 Brinke) και της Αφροδίτης Neapel 5998 (Tafel 25 Brinke) με τη Δηϊδάμεια (Figs Ashmole etc.) και τη νεαρότερη έρπουσα Λαπίθισσα στη γωνία (Fig. 62 Ashmole etc.). Θα δείξω σε επόμενη μελέτη ότι η Αφροδίτη Louvre-Neapel αντιγράφει την περιβόητη Αφροδίτη εν Κήποις του Αλκαμένη (cf. Ch. Waldstein, Alcamenes and the Establishment of the Classical Type in Greek Art, pp ). Η σύλληψη της Κενταυρομαχίας ως πολεμικής μεν διαμάχης μέχρι φόνου, αλλά και ως αγωνιστικής αθλητικής αντιπαράθεσης δίκην πάλης και παγκρατίου, με την αντίστοιχη επίδειξη επιφανούς σωματικής τελειότητας εν έργω και εντάσει, είναι χαρακτηριστική τόσο του Δυτικού Αετώματος όσο και της Κενταυρομαχίας στις μετόπες του Παρθενώνα, όσο και σε σύγχρονες αγγειογραφικές συνθέσεις. Από την Ολυμπία σχετικά είναι τα συμπλέγματα Fig. 73 και 86 (Ashmole κ.λπ.). Στον

22 22 Παρθενώνα οι νότιες μετόπες βρίθουν από παλαιστικές λαβές και πυγμαχικές προβολές. V. Tafeln 187, 217, 229, 233 (παγκράτιο) [Brommer]. Το μοτίβο να πάει να σπάσει ο Κένταυρος μια στάμνα στο κεφάλι του Λαπίθη (Tafeln Brommer) επαναλαμβάνεται σε αγγειογραφία στη Φλωρεντία, No. 489 (E. Pfuhl, Malerei und Zeichnung der Griechen, III Band) = Abb. 5 (E. Löwy, Polygnot, Ein Buch von griechischer Malerei) όπου ο Κένταυρος έχει Σατυρική κεφαλή και ο Λαπίθης είναι Απολλωνόμορφος. (Aπό τον Ζωγράφο της Κενταυρομαχίας της Φλωρεντίας). Cf. Abb. 5 (Löwy).

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 3. Κλασική Αρχιτεκτονική και Τοπογραφία. Αθηναϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά Διαφέρομεν δὲ καὶ ταῖς τῶν πολεμικῶν μελέταις τῶν ἐναντίων τοῖσδε Το ρήμα διαφέρομεν φανερώνει ότι η εξέταση των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες

Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες 1 Απόστολος Πιερρής Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες *** Η Ανάδυση της Μορφής στα Ορειχάλκινα Ειδώλια της Ολυμπίας ΙΙΙ. Ο Άλτης 11 Φεβρουαρίου 2015 2 Οι «Απόλλωνες» της Ολυμπίας δείχνουν την ανάδυση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 6 IOYΝIOY 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Πλέομεν οὖν ὅσον τριακοσίους Είχαμε διανύσει λοιπόν, κατά το θαλάσσιο σταδίους ταξίδι μας περίπου τριακόσια στάδια καὶ προσφερόμεθα νήσῳ μικρᾷ και πλησιάζαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου. Ενότητα 9

Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου. Ενότητα 9 Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου Ενότητα 9 Διδακτική πρόταση: Πόπη Πούγιουρου, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Εποπτεία: Λουκία Χατζημιχαήλ, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Σύντομη αφόρμηση Αξιοποιούμε την προϋπάρχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Γραμματική: Συμφωνόληκτα 3 Κλήση αφωνόληκτων 4-6 Κλίση ημιφωνόληκτων 7-15 Ασκήσεις 16-23 Εργασία για το σπίτι 24 Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1, 1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1, 1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑÏΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1.

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. Μετάφραση Γιατί η ηθική αρετή έχει σχέση με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα γιατί κάνουμε τα τιποτένια για την ευχαρίστηση, ενώ απέχουμε από τα όμορφα εξαιτίας της λύπης. Γι αυτό πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ: ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ: ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ: ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΘΗΝΑ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 1 ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ: ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή: Α. Αρχαία Μεσσήνη...3 Β. Μνημεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Η ΠΥΛΟΣ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Η Πύλος αναφέρεται πάμπολλες φορές στα βυζαντινά κείμενα και θα ήταν δύσκολο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ ΣΧΟΛΙΚΟΝ ΕΤΟΣ: 2002-2003 ΣΙΚΑΓΟ ΙΛΛΙΝΟΪΣ Η.Π.Α. Φωτογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου. Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο. Α Τετράμηνο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Δειγματικό Εξεταστικό Δοκίμιο Α Τετράμηνο Το δειγματικό δοκίμιο αξιολόγησης που ακολουθεί βασίζεται στον γενικό τύπο διαγωνίσματος που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση   Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές  Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Οι αρετές λοιπόν δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως, ούτε όμως είναι αντίθετο με τη φύση μας να γεννιούνται μέσα μας, αλλά εμείς έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια Β1, 5-8 Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015 Α. Έτσι λοιπόν εφοδιασμένοι οι άνθρωποι αρχικά κατοικούσαν σκόρπια, ενώ δεν υπήρχαν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον, φανερόν τίς δ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν.

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ

ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ 6ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ν. ΙΩΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : 2 Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ΕΛ. ΣΑΡ Η ΟΙ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΕΡΕΧΘΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΩΝ : ΒΑΡΑΜΠΟΥΤΗ ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΗ ΣΤΕΛΛΑΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ. Δημιουργία Προκείμενου. Σύντομη περίληψη της Ιστορίας

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ. Δημιουργία Προκείμενου. Σύντομη περίληψη της Ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ Με αφορμή το παραμύθι Η δέκατη τρίτη Θεά και τα κλεμμένα γλυπτά (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΕΛΗΣ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010) θα σχεδιάσουμε και θα υλοποιήσουμε τις αρχές του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη-κράτος είναι ένα είδος κοινότητας και ότι κάθε κοινότητα έχει συσταθεί για την επίτευξη κάποιου αγαθού (πράγματι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 212ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 18-21.

ΘΕΜΑ 212ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 18-21. ΘΕΜΑ 212ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 18-21. 2. Να αναφέρετε τα Διδακτικά έργα του Ξενοφώντα και να δώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο δύο έργων αυτής της κατηγορίας. 3. α) ἀποκρίνομαι, αὐτοκράτωρ, καθαιρῶ,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου Τευχος δευτερο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους Ασκήσεις επί λίθου Άσκηση 1η Οι θησαυροί του ιερού Οι ιερείς της Βραυρωνίας Αρτέμιδος κάνουν απογραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Η Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΥΣΜΑ) δραστηριοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο της Ακροπόλεως.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Ω Ν ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΗΝ Α Ρ Χ Α Ι Ο Τ Η Τ Α

Τ Ο Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Ω Ν ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΗΝ Α Ρ Χ Α Ι Ο Τ Η Τ Α Τ Ο Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Ω Ν ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΣΤΗΝ Α Ρ Χ Α Ι Ο Τ Η Τ Α KEIMENO: Βασιλική Κοντοδημάκη, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής ΣΣΕ Στην πρώτη τους μορφή οι Ολυμπιακοί Αγώνες διακρίνονταν από

Διαβάστε περισσότερα

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με τη θεματογραφία αυτή προσπαθεί να κάνει μια νέα προσέγγιση στην εξοικείωση του μαθήματος της θεματογραφίας των Αρχαίων Ελληνικών. Τα κείμενα είναι επιλεγμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ: Α) Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (322a-d)

Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (322a-d) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Σούνιο 1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Ξημέρωμα στο Σούνιο Είμαι ένα σύνθεμα από ξένο μεγαλείο. Τα όσα θωρείς στην ύπαρξή μου είναι όλα ξένα,

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1 Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη είναι ένα είδος κοινότητας και ότι κάθε κοινότητα έχει συγκροτηθεί για κάποιο αγαθό, (πράγματι όλοι κάνουν τα πάντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες. ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες. ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ12: Τέχνες Ι: Εικαστικές τέχνες ΘΕΜΑ 1 η ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τα αρχιτεκτονικά γλυπτά, λόγω της θέσης και του μεγέθους τους, είχαν πάντα δημόσιο χαρακτήρα:

Διαβάστε περισσότερα

Αντίστροφα θέματα. Επειδή γνωρίζω ότι εσύ είσαι ενάρετος νέος, σου λέγω ότι δεν πρέπει να συναναστρέφεσαι τους σοφιστές.

Αντίστροφα θέματα. Επειδή γνωρίζω ότι εσύ είσαι ενάρετος νέος, σου λέγω ότι δεν πρέπει να συναναστρέφεσαι τους σοφιστές. 1 Αντίστροφα θέματα Δίνονται τα πιο κάτω κείμενα στα νέα ελληνικά, με σκοπό να αποδοθούν στα αρχαία ελληνικά, αξιοποιώντας το λεξιλόγιο, τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα που γνωρίζετε. Α Νέα Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15

ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15 ΘΕΜΑ 107ο Λυσία, Ἐν βουλῇ Μαντιθέῳ δοκιμαζομένῳ ἀπολογία, 14-15 ΜΑΡΣΤΡΙΑ συνεβούλευον τοῖς ἄλλοις ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἔδωκα δυοῖν ἀνδροῖν τριάκοντα δραχμὰς ἑκατέρῳ οὐχ ὡς πολλὰ κεκτημένος ἀλλ ἵνα παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4.

ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4. ΘΕΜΑ 151ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: ὥστ' ἐκείνης τῆς νυκτὸς παρασκευάζειν τὴν πόλιν. 2. Τι γνωρίζετε για τη μόρφωση του Ξενοφώντα και ποιες ιστορικές μορφές άσκησαν επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

---------------------------

--------------------------- 1 Αρχαία α Λυκείου: Ξενοφώντος «Ελληνικά» Βιβλίο 2. Κεφάλαιο ΙΙ. 1-4 A µέρος (Κείµενο & Μετάφραση - Νόηµα- σχόλια) 1-4 : Σελίδα σχολικού βιβλίου 63 1-2: H ρύθµιση της κατάστασης από το Λύσανδρο 1 Κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

08/11/2006. Στην έκθεση Αθήνα-Σπάρτη περιλαµβάνονται αρχαία ελληνικά έργα τέχνης, όπως έργα πλαστικής, µεταλλοτεχνίας, µικροτεχνίας και αγγειογραφίας.

08/11/2006. Στην έκθεση Αθήνα-Σπάρτη περιλαµβάνονται αρχαία ελληνικά έργα τέχνης, όπως έργα πλαστικής, µεταλλοτεχνίας, µικροτεχνίας και αγγειογραφίας. Νέα Υόρκη, ΗΠΑ. "Αθήνα-Σπάρτη: Από τον 8ο αι. π.χ. έως τον 5ο αι. π.χ." Έκθεση 08/11/2006 Το Κοινωφελές Ίδρυµα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης παρουσιάζει, σε συνεργασία µε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, την έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1.Μετάφραση ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Πώς σου φαίνεται ο τρόπος με τον οποίο προβάλλονται σήμερα;...

ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Πώς σου φαίνεται ο τρόπος με τον οποίο προβάλλονται σήμερα;... ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Μπαίνοντας στην εξωτερική είσοδο του μουσείου κοίταξε γύρω σου τον περιβάλλοντα χώρο. 1. Τι σου κάνει περισσότερο εντύπωση;... 2. Πώς σου φαίνεται η εξωτερική όψη του Μουσείου;...

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 242ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 3, 50-51. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω ἡμεῖς θανατοῦμεν. Μονάδες 30

ΘΕΜΑ 242ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 3, 50-51. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω ἡμεῖς θανατοῦμεν. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 242ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 3, 50-51. 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω ἡμεῖς θανατοῦμεν. 2. Πώς δικαιολογείται ο χαρακτηρισμός του Ξενοφώντα ως «ρεπόρτερ» και πώς αποτυπώνεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 )

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 ) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 ) Τῷ περί πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καί τίς ἑκάστη καί ποία τις, σχεδόν πρώτη σκέψις περί πόλεως ἰδεῖν, τί ποτέ ἐστιν ἡ πόλις. Νῦν γάρ ἀμφισβητοῦσιν,

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ»

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΤΟ 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΤΟΥ 9 ΟΥ ΣΠ Αγαπητέ Κύριε-α Συνάδελφε. Με διαταγή του ΓΕΣ μετατίθεστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Αν νομίζουν κάποιοι ότι η τεχνική αυτή της οικονομικής κρίσης είναι κάτι καινούριο, πλανώνται πλάνη οικτράν...

Αν νομίζουν κάποιοι ότι η τεχνική αυτή της οικονομικής κρίσης είναι κάτι καινούριο, πλανώνται πλάνη οικτράν... Αν νομίζουν κάποιοι ότι η τεχνική αυτή της οικονομικής κρίσης είναι κάτι καινούριο, πλανώνται πλάνη οικτράν... Για να ρίξουμε μια ματιά στο απώτατο παρελθόν: (update 13.02.2014) Δείτε το παρακάτω βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα