Γεωπολιτιστική διαδρομή στην Αίγινα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γεωπολιτιστική διαδρομή στην Αίγινα"

Transcript

1 3ο Συνέδριο GEOschools Γεωπολιτιστική διαδρομή στην Αίγινα Αναστασία Κουτσουβέλη Γεωργία Φέρμελη Μιχαήλ Δερμιτζάκης ΑΘΗΝΑ, 28 & 29 Σεπτεμβρίου ο Συνέδριο GEOschools

2 Γεωπολιτιστική διαδρομή στην Αίγινα 1 Αθήνα, 2013

3 2 Συγγραφή- επιμέλεια κειμένων-σχεδιασμός: Αναστασία Κουτσουβέλη Γεωργία Φέρμελη Μιχαήλ Δερμιτζάκης Φωτογραφίες από το αρχείο των συγγραφέων ISBN: Copyright: Συγγραφείς Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

4 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ... 5 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΝΗΣΙ BIBΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ηνήσος Αίγινα βρίσκεται στο Σαρωνικό κόλπο και απέχει μόλις 15,5 μίλια από το λιμάνι του Πειραιά. Έχει έκταση 82,63 km και το μεγαλύτερο υψόμετρο είναι 532 m στο Όρος, ενώ το μήκος των ακτών φθάνει τα 56,5km. Τα περισσότερα βουνά είναι ηφαιστειογενή και είναι δόμοι και κώνοι με μικρή κλίση και ύψος που δεν ξεπερνά τα 250m (Εικ. 1). Εικόνα 1: α) Σαρωνικός κόλπος, β) Αίγινα Στην αρχαιότητα ονομαζόταν Οινόη ή Οινώνη και οι πρώτοι κάτοικοί της ήλθαν από την Πελοπόννησο κατά τη Νεολιθική Εποχή ( π.χ.). Από το 1827 έως το 1829 υπήρξε πρωτεύουσα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους μετά την απελευθέρωση από τον Τουρκικό ζυγό. Το 1829 η πρωτεύουσα της Ελλάδος μεταφέρθηκε στο Ναύπλιο. 4 Η Αίγινα ανήκει στο ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου δηλ. σ ένα ενεργό νησιωτικό ηφαιστειακό τόξο που βρίσκεται στα όρια της λιθοσφαιρικής πλάκας της Αφρικής, η οποία βυθίζεται κάτω από την μικρο-πλάκα του Αιγαίου που είναι τμήμα της Ευρασιατικής πλάκας. Τα ηφαίστεια που απαρτίζουν το ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου ((Εικ. 2).είναι τα ακόλουθα από ΒΔ/κά προς ΝΑ/κά : Σουσάκι Αγίων Θεοδώρων ή Κρομμυωνία, Αίγινα, Μέθανα, Πόρος, Μήλος, Αντίπαρος, Σαντορίνη, Χριστιανά, Νίσυρος, Γυαλί, Κως. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Αίγινα είναι ανενεργή τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον (Morris, 2000), όπως και στο δυτικότερο τμήμα του ηφαιστειακού αυτού τόξου. Αντίθετα, ανατολικότερα π.χ. στη Σαντορίνη υπήρξε ηφαιστειακή δραστηριότητα και στους ιστορικούς χρόνους αλλά και στο πρόσφατο παρελθόν, οπότε θεωρείται ενεργό ηφαίστειο. Είναι γνωστό ότι η ηφαιστειότητα έχει άμεση σχέση με τις κινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών της Γης. Τα ηφαίστεια βρίσκονται σε ρηξιγενείς περιοχές και η λάβα μέσα από τα ρήγματα βγαίνει στην επιφάνεια με ήρεμο τρόπο σε τεράστιες ποσότητες. Ακόμη μέσα από ρωγμές βγαίνουν ατμοί, αέρια κλπ.

6 ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηγεωλογική ιστορία της Αίγινας είναι στενά συνδεδεμένη με τη γεωλογική εξέλιξη του Σαρωνικού Κόλπου, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου είναι ένα τεκτονικό βύθισμα (graben) που δημιουργήθηκε την ίδια εποχή με τον Κορινθιακό κόλπο (Μέσο-Άνω Μειόκαινο (Biju-Dival et al., 1978) που βρίσκεται από την άλλη πλευρά του Ισθμού της Κορίνθου. Τα τεκτονικά αυτά βυθίσματα είναι ενεργά μέχρι τις μέρες μας μολονότι στον Κορινθιακό οι κινήσεις είναι πιο έντονες. 5 Εικόνα 2: Ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγίου Η ηφαιστειότητα λοιπόν στην περιοχή εμφανίζεται λόγω των βαθέων ρηγμάτων του graben (τεκτονικό βύθισμα) στο Σαρωνικό Κόλπο μέσω των οποίων οδηγείται στην επιφάνεια του φλοιού της Γης, το μάγμα που παράγεται στο μανδύα. Τα ηφαιστειακά πετρώματα της Αίγινας και η ιστορία τους τράβηξαν το ενδιαφέρον των Γεωλόγων από τα τέλη του 19 ου αιώνα. Έτσι οι πρώτοι γεωλόγοι που επισκέφθηκαν το νησί ήταν οι P. Boblaye και T. Virlet το 1833, όμως η πρώτη συστηματική γεωλογική έρευνα των ηφαιστειακών πετρωμάτων στην Αίγινα ξεκίνησε το από τον H. Washigton, ενώ ο Van Leyden το 1940 ήταν αυτός που

7 διαχώρισε με λεπτομέρεια τις δύο ηφαιστειακές φάσεις. Έκτοτε πολλοί ερευνητές έχουν ασχοληθεί με το γεωπεριβάλλον της Αίγινας, την ηφαιστειακή δραστηριότητα και την πολύπλοκη γεωλογική δομή του νησιού (Εικ. 3). Εικόνα 3. Απόσπασμα γεωλογικού χάρτη ν. Αίγινας (Dietrich et al., 1992, εκδ. ΙΓΜΕ). Τα πετρώματα που απαντώνται στο νησί μπορούν να διαχωριστούν σε 3 ομάδες: Το προνεογενές υπόβαθρο (ή Αλπικό) που συνίσταται κυρίως από ασβεστόλιθους ηλικίας εκατομ χρόνια πριν από σήμερα (Πέρμιο-Άνω Κρητιδικό) και έχουν πολύ περιορισμένη εξάπλωση (Εικ. 4). 6 Εικόνα 4. Προνεογενές υπόβαθρο

8 2) Τα νεογενή και τεταρτογενή ιζήματα που είναι χερσαίας, λιμναίας, θαλάσσιας και υφάλμυρης προέλευσης καταλαμβάνουν το 1/3 της συνολικής έκτασης του νησιού και αναπτύσσονται κυρίως στο βόρειο τμήμα (Εικ. 5). 7 Εικόνα 5. Πλειοκαινικά και Πλειστοκαινικά ιζήματα 3) Τα ηφαιστειακά πετρώματα που καταλαμβάνουν τα 2/3 της συνολικής έκτασης του νησιού και έχουν συμβάλλει στη δημιουργία του σημερινού μορφολογικού αναγλύφου (Εικ. 6). Εικόνα 6: Δακίτες Τα παλαιότερα πετρώματα της Αίγινας έχουν πολύ περιορισμένη έκταση και απαντώνται σε μικρές εμφανίσεις στα βόρεια και κεντρικά του νησιού (Κουταλού, Παλαιόμυλοι, Καμάρα) και στις ακτές του Κόλπου Σάρπα και νότια της Πέρδικας. Ανήκουν στην Υποπελαγονική Ζώνη και συνίστανται

9 από ρηγματωμένους και ελαφρώς πτυχωμένους ασβεστολίθους και έχουν αποτεθεί κατά διαστήματα, από 295 εκατ. χρόνια (Κατώτερο Πέρμιο) έως 65 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα (Ανώτερο Κρητιδικό). Τα πετρώματα της Υποπελαγονικής στις περιοχές νότια από τους Παλιόμυλους, στους Αλώνες και νότια της Καμάρας έχουν καλυφθεί από υπολείμματα στρωμάτων που είναι αλλόχθονα και επωθημένα (δηλ. έχουν αποτεθεί μακριά σε άλλη περιοχή και έχουν μεταφερθεί εδώ από ισχυρές τεκτονικές κινήσεις). Συνίστανται από ασβεστόλιθους ηλικίας Ανωτέρου Ιουρασικού έως Κατωτέρου Κρητιδικού ( εκατ. χρόνια), οφειολιθικό mélange και φλύσχη ηλικίας Ανωτέρου Κρητιδικού - Ηωκαίνου (99-33 εκατ. χρόνια) (Παλιόμυλοι και Σουβάλα) (Εικ. 7). 8 Εικόνα 7: Εμφάνιση φλύσχη στη Σουβάλα ηλικίας Ανωτέρου Κρητιδικού - Ηωκαίνου (99-33 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα). Τα περιορισμένης έκτασης οφειολιθικά πετρώματα συνίστανται κυρίως από μαξιλαροειδείς μορφές λάβας (pillow lava) και βασάλτες των οποίων υπέρκεινται ραδιολαρίτες λατοποπαγή και πολυγενείς οφειολιθικοί ψαμμίτες. Τα νεογενή ιζήματα, τα ηφαιστειακά πετρώματα και τα ηφαιστειο-κλαστικά υλικά επίκεινται ασυμφώνως στο προνεογενές υπόβαθρο. Τα ιζηματογενή πετρώματα τα οποία έχουν αποτεθεί πριν από 8 εκατ. χρόνια έως χρόνια πριν από σήμερα (Ανώτερο Μειόκαινο μέχρι Ολόκαινο) και είναι θαλάσσιας, λιμναίας, χερσαίας και υφάλμυρης προέλευσης, απαντώνται κυρίως στο βόρειο τμήμα του νησιού και καταλαμβάνουν το 1/3 της συνολικής του έκτασης. Τα ηφαιστειακά πετρώματα έχουν ηλικία από 4,4 έως 1,6 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα (Κατώτερο Πλειόκαινο-Μέσο Πλειστόκαινο) και δημιουργήθηκαν σε δύο κύριες ηφαιστειακές φάσεις με

10 πολλές και διαφορετικές εκρήξεις. Κατά τη διάρκεια των ηφαιστειακών εκρήξεων και εκχύσεων λαβών μεγάλες ποσότητες από δακίτες, ανδεσίτες, τόφους και ηφαιστειακά λατυποπαγή κάλυψαν το κεντρικό και νότιο τμήμα του νησιού (σχεδόν τα 2/3 της συνολικής του έκτασης) και έδωσαν το μορφολογικό ανάγλυφο που βλέπουμε σήμερα. Τα Νεογενή ιζήματα χωρίζονται σε δύο μεγάλες ενότητες: την ενότητα της Σουβάλας και την ενότητα Μεσαγρού-Αγ.Θωμά. Η ενότητα της Σουβάλας περιλαμβάνει τα παλαιότερα ιζήματα και είναι χερσαίας, λιμναίας και υφάλμυρης προέλευσης. Τα χερσαία (ή ηπειρωτικά) ιζήματα είναι κροκαλοπαγή και αποτέθηκαν κατά τη διάρκεια 8-6 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα, με τη χρονολόγηση του έγινε βάσει 2 δοντιών από Hipparion s.s. που βρέθηκαν (Rögl et al., 1993) μέσα σ αυτά. Τα υπερκείμενα ιζήματα είναι λιμναίας και υφάλμυρης προέλευσης και συνίστανται από μάργες, άμμους και μαργαϊκούς ασβεστολίθους που αποτέθηκαν κατά τη διάρκεια 6,15-5,3 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα βάσει του προσδιορισμού των μικρο-απολιθωμάτων (οστρακώδη) που περιέχουνι (Hilgen et al., 1995, Krijgsmen et al., 1999). Η ενότητα Μεσαγρού-Αγ. Θωμά περιλαμβάνει νεώτερα ιζήματα που υπέρκεινται εκείνων της Σουβάλας και είναι κυρίως θαλάσσιας προέλευσης. Τα ιζήματα επαφής των δύο ενοτήτων δεν έχουν βρεθεί. Συνίστανται κυρίως από μάργες, αργίλους και διατομίτες που περιέχουν μακροαπολιθώματα (υπολείμματα ψαριών, μαλάκια) και μικροαπολιθώματα (τρηματοφόρα) (Benda et al., 1979). Η απόθεσή τους έγινε κατά τη διάρκεια 5,23 4,12 εκατ. χρόνια πρίν από σήμερα (Κατώτερο Πλειόκαινο) (Lourens et al., 2004, Hinsbergen et al., 2004). Στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας κάτω από το Ξενοδοχείο Απόλλων εμφανίζονται σε τομή τα Πλειοκαινικά ιζήματα και περιέχουν μια πλούσια πανίδα μακροαπολιθωμάτων αβαθούς θάλασσας από Βραχιόποδα, Γαστερόποδα, Δίθυρα, Εχινοειδή κ.ά. 9 Οι ηφαιστειακές εκρήξεις και εκχύσεις λάβας στην Αίγινα, (η οποία βρίσκεται αρκετά κοντά στο περιθώρειο του τόξου του νοτίου Αιγαίου) συνδέονται άμεσα με την νεοτεκτονική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής. Τα νεοτεκτονικά ρήγματα τα οποία έδωσαν διέξοδο στο μάγμα από το μανδύα προς την επιφάνεια του φλοιού της Γης σχηματίζουν ένα σύμπλεγμα από 3 συστήματα ρηγμάτων (Dietrich et al., 1993), τα οποία από το παλαιότερο προς το νεότερο έχουν ως ακολούθως : Σύστημα ρηγμάτων με διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ που έδρασε κατά την περίοδο Μέσου-Άνω Μειοκαίνου (16-6 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα) και επανέδρασε κατά την περίοδο του Κατωτέρου Πλειοκαίνου (5,3-3,2 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα) με διεύθυνση ΒΒΑ-ΝΝΔ. Σύστημα ρηγμάτων με διεύθυνση Α-Δ που έδρασε κατά το Πλειόκαινο (5,3-1,8 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα). Σύστημα ρηγμάτων με διεύθυνση ΑΒΑ-ΔΝΔ που έδρασε κατά το Πλειο-Πλειστόκαινο. Τα ηφαιστειακά πετρώματα έχουν καλύψει τα 2/3 της συνολικής έκτασης του νησιού και δημιουργήθηκαν σε δύο κύριες φάσεις. Τα βρίσκουμε να υπέρκεινται των προνεογενών ασβεστολίθων και των Κάτω Πλειοκαινικών ιζημάτων (Σουβάλας, Μεσαγρού-Αγ.Θωμά). Έχουν δε προσδιοριστεί 12 ηφαιστειακά κέντρα που έδρασαν κατά τις δύο αυτές φάσεις. Η πρώτη φάση έδωσε δακίτες σε 4 διαφορετικές εκρήξεις (Dietrich et al., 1993, Morris, 2000). Η πρώτη και παλαιότερη έκρηξη ήταν στην περιοχή της Σκοτεινής και έδωσε δακίτες ηλικίας από 4,4 έως 4,2 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα. Η δεύτερη έκρηξη έγινε στην περιοχή της Παλαιοχώρας, η τρίτη έδωσε μια «αλυσίδα» από δακίτες στις περιοχές Σκοτεινή Τρίκορφη-Καμάρα, αλλά και προς Νότιο- Ανατολικά στην περιοχή Κήποι. Η τέταρτη και τελευταία έκρηξη-έκχυση ήταν μικρής έκτασης και έλαβε

11 χώρα περίπου στην ευρύτερη περιοχή που βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι της Χρυσολεόντισσας στο κέντρο του νησιού. Οι 3 τελευταίες εκρήξεις έγιναν κατά την περίοδο από 4,2 έως 3,8 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα. Στη συνέχεια πέρασε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα περί τα 2 εκατ. χρόνια αδράνειας για να αρχίσει η δεύτερη φάση ηφαιστειότητας, η οποία είχε μικρή διάρκεια αλλά έδωσε ανδεσίτες σε μεγάλη ποσότητα. Κατά την 2 η φάση σχηματίστηκαν οι υψηλότερες κορυφές του νησιού, δηλαδή το Όρος (532 m) και οι Λαζαρήδες (447m και 461m). Στο Όρος έχουν προσδιοριστεί 3 ηφαιστειακά κέντρα, το ένα στο υψηλότερο σημείο. Στην περιοχή Κακοπέρατο (κόλπος του Μαραθώνα), οι ανδεσίτες έχουν πάχος 100m και εύρος 1000m. Όλες οι εκρήξεις και εκχύσεις έγιναν μέσα στο Πλειστόκαινο περί τα 1,6 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα. Έκτοτε καμία άλλη ηφαιστειακή δραστηριότητα (ούτε φουμαρόλες) υπήρξε στο νησί. (Dietrich et al., 1993). Υπάρχει όμως Υδροθερμική Δραστηριότητα σε δύο ζώνες. Η μεγαλύτερη υδροθερμική ζώνη έχει κύρια διεύθυνση Β-Ν και αναπτύσσεται πλησίον της περιοχής της Σουβάλας, όπου υπάρχουν και αντίστοιχα θερμά Λουτρά. Τα θερμά νερά έχουν σχετικά χαμηλή θερμοκρασία, αφού δεν ξεπερνά τους 25 ο C. Ακόμη υδροθερμική δραστηριότητα εμφανίζεται στις περιοχές βόρεια και νότια από το Βουνό Δένδρου, ενώ στην περιοχή της Κουταλού παρατηρούνται υδροθερμικές εξαλλοιώσεις (hydrothermal alteration). Η δεύτερη υδροθερμική ζώνη είναι μικρότερη και εμφανίζεται ανατολικά, στα πετρώματα του ακρωτηρίου Κυρ-Αννίτσα (Όρμος Αγ. Μαρίνας) κατά μήκος της ρηξιγενούς ζώνης με κύρια διεύθυνση ΒΒΑ-ΝΝΔ. Μετά το πέρας της ηφαιστειακής δραστηριότητας κατά την περίοδο του Κατωτέρου Πλειστοκαίνου, και όταν η θάλασσα άρχισε να αποσύρεται από την επικράτηση του ψυχρού κλίματος, στις νέες παραλίες που αναδύθηκαν (κυρίως στα βόρεια του νησιού) υπήρχε άφθονη ασβεστιτική άμμος. Ο άνεμος μετέφερε αυτή την ασβεστιτική άμμο και προς το εσωτερικό του νησιού, σχηματίζοντας κατά θέσεις ένα ορίζοντα πάχους περίπου 10m. 10 Στη συνέχεια η διείσδυση του νερού της βροχής διέλυσε ένα μέρος της άμμου και συγκόλλησε τα υλικά του ορίζοντα αυτού, οπότε σχηματίστηκε κατά το Μεσο-Ανώτερο Πλειστόκαινο ένα πορώδες ελαφρύ πέτρωμα. Το πέτρωμα αυτό ονομάζεται «αμμούχος μαργαϊκός ασβεστόλιθος», τοπικά το αποκαλούν «πόρος» και τον βρίσκουμε να επικάθειται ασύμφωνα επί των Πλειοκαινικών κυρίως ιζημάτων στα ΒΔ/κά του νησιού. Το πέτρωμα αυτό («πόρος») το έχουν εκμεταλλευτεί ευρέως από την αρχαιότητα τόσο τοπικά όσο και σε άλλες περιοχές στο Αιγαίο. Χρησιμοποιήθηκε για βαριές κατασκευές, στη θεμελίωση κτιρίων αλλά και στη γλυπτική. Κοντά στο Ακρωτήρι Πλακάκια υπήρχαν λατομεία όπου γινόταν εξόρυξη του «πόρου», απ όπου στη συνέχεια μεταφερόταν στην τοπική αγορά αλλά πιθανόν και σ εκείνη της Αθήνας. Η δημιουργία του Σαρωνικού κόλπου οφείλεται, όπως ήδη έχει αναφερθεί, στις νεοτεκτονικές κινήσεις που έχουν δράσει στην Ελληνική επικράτεια. Στην τελική σημερινή μορφή του Σαρωνικού έχουν συμβάλλει επίσης οι κλιματικές συνθήκες και οι ευστατικές κινήσεις τα τελευταία χρόνια. Ο Σαρωνικός κόλπος λόγω των νεοτεκτονικών κινήσεων διαχωρίζεται σε 2 μέρη από ένα ύβωμα σε μορφή ρηχής πλατφόρμας με διεύθυνση Β-Ν και μέγιστο βάθος 70 μέτρα περίπου. Επί της πλατφόρμας αυτής βρίσκονται τα Μέθανα και τα νησιά Αίγινα, Αγκίστρι και Σαλαμίνα, στα οποία

12 υπάρχουν μεγάλες εμφανίσεις ηφαιστειακών πετρωμάτων Πλειοκαινικής (5,3-1.8 εκατ. χρόνια) και Πλειστοκαινικής ηλικίας (1,8-0,01εκατ. χρόνια). Είναι δεδομένο ότι παγκοσμίως η στάθμη της θάλασσας περί τα χρόνια πριν από σήμερα βρισκόταν περί τα μέτρα χαμηλότερα της σημερινής (Chappell & Schackleton, 1987, Lambeck, 1996). Ηταν η εποχή που είχαμε τις χαμηλότερες θερμοκρασίες της τελευταίας παγετώδους περιόδου. Για την Ελλάδα υπάρχουν επίσης ανάλογα ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Από σεισμογραφικά δεδομένα (van Andel & Lianos, 1983) για την περιοχή νότια της Αργολικής χερσονήσου έχει βρεθεί ότι η στάθμη τής θάλασσας πριν χρόνια ήταν χαμηλότερη τής σημερινής κατά 120 μέτρα. Επί πλέον ιζηματολογικές έρευνες (Λουκούσης & Αναγνώστου 1993) στο Σαρωνικό κόλπο έχουν καταδείξει ότι η ύπαρξη της ρηχής πλατφόρμας σε βάθος 70m. απομόνωσε το Δυτικό Σαρωνικό από την ανοικτή θάλασσα και στην περιοχή υπήρχε μια Παλαιολίμνη (Παλαιολίμνη Επιδαύρου κατά Μαριολάκο et al., 2002) το βάθος της οποίας έφθανε τα ~100 μέτρα (Λυκούσης et al., 1993). Στον Παλαιογεωγραφικό χάρτη (Εικ. 8) του Σαρωνικού κόλπου σύμφωνα με τους Μαριολάκο και Θεοχάρη 2002, απεικονίζεται η μορφή που είχε ο Σαρωνικός κόλπος πριν χρόνια. Την περίοδο αυτή το κεντρικό τμήμα του Σαρωνικού έχει χερσεύσει και η Αττική ήταν ενωμένη με την Πελοπόννησο. Στη χέρσο αυτή συμπεριλαμβάνονταν τα νησιά Σαλαμίνα, Αίγινα, Αγκίστρι διάφορα ενδιάμεσα νησάκια και η χερσόνησος των Μεθάνων. Περί τα χρόνια πριν από σήμερα άρχισε να αποκαθίσταται σταδιακά η επικοινωνία του αποκομμένου Δυτικού τμήματος του Σαρωνικού με το ανοικτό πέλαγος διότι η θερμοκρασία παγκοσμίως έχει αρχίσει να αυξάνει, οι συσσωρευμένοι πάγοι αρχίζουν να λιώνουν και η στάθμη της θάλασσας γύρω στα χρόνια πριν από σήμερα αρχίζει να ανέρχεται με σταθερό ρυθμό για να φθάσει στο σημερινό επίπεδο στα χρόνια πριν από σήμερα. 11 Εικόνα 8: Αναπαράσταση του Σαρωνικού κόλπου πριν από (κατά Μαριολάκο & Θεοχάρη, 2002)

13 Στην Εικόνα 9, απεικονίζονται οι μεταβολές της στάθμης της θάλασσας τα τελευταία χρόνια όπως τις έχουν αποδώσει οι Kraft et al., Εικόνα 9. Μεταβολές της στάθμης της θάλασσας τα τελευταία χρόνια (Kraft et al., 1985). Στον Παλαιογεωγραφικό χάρτη (Εικ. 10) του Σαρωνικού κόλπου κατά Μαριολάκο και Θεοχάρη 2002 απεικονίζεται η μορφή που είχε ο Σαρωνικός κόλπος πριν χρόνια. Την περίοδο αυτή η στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει αρκετά, αλλά εξακολουθεί να είναι χαμηλότερη της σημερινής κατά 70 μέτρα. Η Αττική δεν ενώνεται πλέον με την Πελοπόννησο, όμως η Σαλαμίνα εξακολουθεί να συνδέεται με την Αττική και η χερσόνησος των Μεθάνων με την Αργολίδα. Στο κέντρο του Σαρωνικού η Αίγινα είναι ενωμένη με το Αγκίστρι και τα μικρότερα νησάκια σχηματίζοντας ένα μεγάλο ενιαίο νησί. 12 Εικόνα 10: Αναπαράσταση του Σαρωνικού κόλπου πριν από (κατά Μαριολάκο & Θεοχάρη, 2012)

14 Στην Εικόνα 11 απεικονίζεται ο Σαρωνικός στην τελική σημερινή του μορφή, που είναι ίδια εδώ και χρόνια περίπου. Εικόνα 11: Ο Σαρωνικός κόλπος στην τελική σημερινή του μορφή, που είναι ίδια εδώ και χρόνια περίπου (κατά Μαριολάκο & Θεοχάρη, 2012). Όλες αυτές οι κλιματικές αλλαγές, η ανύψωση της στάθμης της θάλασσας και η παράλληλη μείωση της έκτασης της ξηράς προκάλεσε έντονα συναισθήματα δέους και φόβου στον προϊστορικό άνθρωπο, που δημιούργησε μύθους με θεούς και ήρωες για να δικαιολογήσει και εξηγήσει τα διάφορα φυσικά φαινόμενα. 13

15 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ηιστορία της Αίγινας αρχίζει από τη Νεολιθική εποχή περί τα π.χ, τότε που εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι κάτοικοι, οι οποίοι ήλθαν από την Πελοπόννησο και έκτισαν δύο οικισμούς. Ο ένας οικισμός βρισκόταν στην περιοχή της Κολώνας όπως αποκαλείται σήμερα, και ο δεύτερος στην περιοχή του Ναού της Αφαίας. Στην αρχή της εποχής του Χαλκού ( π.χ.) δύο νέα «φύλα» κατέφθασαν στο νησί, Μυκηναίοι από την κυρίως Ελλάδα και Μινωίτες από το νησί της Κρήτης. Αυτοί εγκαταστάθηκαν στις ήδη κατοικημένες περιοχές και ανέπτυξαν σχέσεις με τους κατοίκους της Αττικής, Πελοποννήσου, Κυκλάδων και Κρήτης. Ένα τρίτο κύμα εποίκησης της Αίγινας έγινε από τους Αχαιούς οι οποίοι αναμείχθηκαν με τους εποίκους που είχαν κατά καιρούς εγκατασταθεί στην περιοχή της Κολώνας. Περί τα π.χ η Αίγινα κατακτήθηκε από τους Δωριείς, οι οποίοι έκτισαν την πρωτεύουσά τους στην περιοχή της σημερινής πόλης της Αίγινας. Γρήγορα απέκτησαν δύναμη εκμεταλλευόμενοι τη θέση του νησιού μεταξύ της Αττικής και της Πελοποννήσου. Ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με τους Φοίνικες από τους οποίους έμαθαν πολλά μυστικά για το εμπόριο αλλά και για το ασήμι. Στα 600 π.χ. κατείχαν πλέον τον καλύτερο στόλο στην τότε Ελληνική επικράτεια, είχαν ιδρύσει πολλές αποικίες και είχαν δημιουργήσει το πρώτο νόμισμα για τις εμπορικές τους συναλλαγές. Το νόμισμα αυτό ονομάστηκε «χελώνα» τόσο για σχήμα του, όσο και για την εικόνα της χελώνας που είχαν αποτυπώσει (χαράξει) σ αυτό. Εκεί, θα έκτιζαν αργότερα ( π.χ.) τον Ναό του Απόλλωνος σε δωρικό ρυθμό από τον αμμούχο μαργαϊκό ασβεστόλιθο («πόρος») του Πλειστοκαίνου. 14 Κατά τον Αριστοτέλη εκείνη την εποχή στην Αίγινα υπήρχαν σκλάβοι. Από το π.χ. ήταν η Χρυσή Εποχή της Αίγινας, κτίστηκαν μεγαλοπρεπή δημόσια κτίρια, σπίτια και ναοί (Ναός της Αφαίας, Ιερό του Δελφίνιου Απόλλωνα (Κολώνα), Βωμός του Ελλανίου Διός). Η παρακμή της Αίγινας άρχισε στα μέσα του 5 ου π.χ. αιώνα την περίοδο των Περσικών πολέμων, διότι μολονότι πολέμησαν εναντίον των Περσών στη ναυμαχία της Σαλαμίνας αρχικά είχαν δεχτεί να συνεργαστούν μαζί τους προκαλώντας την μήνι των Αθηναίων που τους θεώρησαν προδότες. Μετά την ήττα των Περσών και στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, οι Αθηναίοι κυριάρχησαν και άρχισε μια μακρά περίοδος υποταγής της Αίγινας διαδοχικά στους Αθηναίους, Μακεδόνες, Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Ενετούς και Τούρκους. Κατά τον 9 ο μ.χ. αιώνα οι πειρατές καταδυνάστευαν με επιδρομές τους κατοίκους του Αιγαίου και της Μεσογείου γενικότερα. Τότε οι Αιγινήτες έχοντας αγανακτήσει από τις πειρατικές επιδρομές αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πρωτεύουσά τους και το λιμάνι της και να τη μεταφέρουν εσωτερικά. Στα 896 μ.χ. έκτισαν μια νέα πόλη πλησίον της περιοχής που βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι του Αγίου Νεκταρίου. Είναι η σημερινή Παλιόχωρα. Η πόλη αυτή κατοικήθηκε συνεχώς μέχρι το 19 ο αιώνα οπότε και εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους της. Από τη Μεσαιωνική αυτή πόλη σήμερα υπάρχουν μόνον ερείπια και κυρίως ένας σημαντικός αριθμός από εκκλησίες και εξωκλήσια. Στα μ.χ. το νησί καταστράφηκε από τον πειρατή Μπαρμπαρόσα και πολλοί κάτοικοι το εγκατέλειψαν, ενώ ένα μεγάλο μέρος των ανθρώπων πωλήθηκαν ως σκλάβοι.

16 Το οι Ενετοί κατέλαβαν την Αίγινα, και κατά την προσφιλή τους συνήθεια έκτισαν τα τείχη και το κάστρο στην Παλαιοχώρα, τμήματα των οποίων σώζονται μέχρι σήμερα. Το 1827 η πόλη της Αίγινας ανέκτησε για 2 χρόνια την παλιά της δόξα, όταν έγινε πρωτεύουσα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους μετά την απελευθέρωση από τον Τουρκικό ζυγό. 15

17 16

18 Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΝΗΣΙ Στάση 1-Κυψέλη - Άγιοι Ανάργυροι Εικόνα 12. Αγιοι Ανάργυροι 17 Στάση 2- Καμάρες: Επαφή Πλειοκαίνου-Πλειστοκαίνου Τα νεώτερα πετρώματα της Αίγινας είναι οι αμμούχοι μαργαϊκοί ασβεστόλιθοι ή «πόρος», όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι. Αποτέθηκαν κατά την Πλειστοκαινική περίοδο (1,8-0,01 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα), όταν η θάλασσα άρχισε να αποσύρεται λόγω της έναρξης παγετωδών περιόδων (όταν το κλίμα είναι ψυχρό, αυξάνεται η συσσώρευση των πάγων και χαμηλώνει η στάθμη της θάλασσας). Οι αμμούχοι μαργαϊκοί ασβεστόλιθοι εντοπίζονται σε μεγάλη έκταση στα ΒΔ/κά του νησιού και σε μικρότερες εμφανίσεις στα ΒΑ/κά. Το πάχος τους φθάνει κατά θέσεις τα 10 μέτρα, έχουν χρώμα κιτρινόφαιο και επίκεινται ασύμφωνα στα ανώτερα μέλη της ενότητας της Σουβάλας, τα οποία έχουν χρώμα υπόλευκο έως κιτρινόλευκο. Πρόκειται για ένα σχηματισμό που αποτελείται από μάργες, άμμους και ενστρώσεις μαργαϊκών ασβεστολίθων. Κατά θέσεις περιέχουν φακοειδείς ενστρώσεις από ηφαιστειακά υλικά (Εικ. 13).

19 Εικόνα 13. Φακοειδείς ενστρώσεις από ηφαιστειακά υλικά Εμφανίζονται σε τομές κατά μήκος της βόρειας ακτής και του οδικού δικτύου, καθώς και μέσα σε ρεματιές ως αποτέλεσμα της διάβρωσης. Στις ίδιες περιοχές απαντώνται συνήθως σε επαφή και οι δύο σχηματισμοί μαζί (Εικ. 14). 18 Εικόνα 14. Επαφή Πλειοκαικών και Πλειστοκαινικών ιζημάτων.

20 Στάση 3- Λατομείο αδρανών υλικών: Ενότητα Σουβάλας Εικόνα 15. Πλειοκαινικά ιζήματα-ενότητα Σουβάλας 19 Μέσα στο λατομείο αδρανών υλικών υπάρχει εμφάνιση των βαθύτερων στρωμάτων της ενότητας Σουβάλας σε τομή μεγάλου πάχους (Εικ. 15). Μέσα στα παλαιότερα ιζήματα από αυτά που είναι χερσαίας προέλευσης βρέθηκαν 2 δόντια από Hipparion ss (Rögl et al., 1993). Εικόνα 16. Αναπαράσταση παλαιοπεριβάλλοντος (9-5,5 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα)

21 To συγκεκριμένο ζώο έζησε στη Γη πριν από 8-6 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (Εικ. 16). Μ αυτό τον τρόπο προσδιορίστηκε η χρονική περίοδος που αποτέθηκαν αυτά τα ιζήματα δηλ. πριν 8-6 εκατ. χρόνια. Τα ανώτερα μέλη που παρατηρούνται στην τομή είναι μάργες και άμμοι κιτρινωπού χρώματος λιμναίας και υφάλμυρης προέλευσης. Ο σχηματισμός είναι έντονα ρηγματωμένος καθώς έχει δεχθεί την επίδραση της νεοτεκτονικής δραστηριότητας στην περιοχή με κύριες διευθύνσεις ΒΒΑ-ΝΝΔ και Α-Δ. Στάση 4-Παλαιοχώρα: Δακίτες-«Σπασμένο βουνό» 20 Εικόνα 17. Δακίτες-στηλοειδής κατάτμηση Στην περιοχή δεσπόζουν οι δακιτικές λάβες που αποτέθηκαν κατά τη δεύτερη έκρηξη της πρώτης ηφαιστειακής δραστηριότητας στο νησί και η οποία έγινε από 4,2 έως 3,8 εκατ. χρόνια πριν από σήμερα. Οι λάβες εδώ παρουσιάζουν τις χαρακτηριστικές μορφές κατάτμησης λόγω της ταχύτερης ψύξης στην περιφέρεια. Ο δακιτικός δόμος (Αγίου Νεκταρίου) με πρότυπη στηλοειδή κατάτμηση έχει μορφή «γαρύφαλλου», όπου διακρίνεται ο μίσχος εξώθησης του μάγματος προς την επιφάνεια (κατακόρυφη στηλοειδής κατάτμηση) και στη συνέχεια φαίνεται η πλευρική εξώθηση του μάγματος (υπο-οριζόντια στηλοειδής κατάτμηση) συμπληρώνοντας την εικόνα του «γαρύφαλλου» (Εικ. 17).

22 Εικόνα 18. Παλαιοχώρα Απέναντι ακριβώς είναι η Παλαιοχώρα ή Παλιόχωρα. ΟΙ αρχαιολόγοι θεωρούν ότι στην ίδια θέση υπήρχε η αρχαία πόλη Οίη. Είναι μια Μεσαιωνική πόλη που υπήρξε πρωτεύουσα της Αίγινας από τον 9 ο π.χ. αιώνα έως τον 19 ο μ.χ. Κτίστηκε το 890 π.χ. όταν οι Αιγινήτες αγανακτισμένοι από τις συνεχείς επιδρομές των Σαρακηνών πειρατών, αποφάσισαν να μεταφέρουν την Πρωτεύουσά τους από την παραλία στο εσωτερικό. Μοιάζει με το Μυστρά, είχαν κτίσει από το 13 ο έως το 18 ο αιώνα περίπου 350 εκκλησίες και εξωκλήσια. Σήμερα όμως σώζονται μόνο περί τις 30 εκκλησίες σε πολλές από τις οποίες υπάρχουν τοιχογραφίες σε κακή όμως κατάσταση. Το κάστρο στο υψηλότερο σημείο, κτίστηκε από τους Ενετούς το Μέσα στα τείχη υπήρχαν 60 οικίες, 6 στέρνες και 2 μεγάλες καθολικές εκκλησίες. Η Παλαιοχώρα εγκαταλείφθηκε το 19ο αιώνα, όταν οι κάτοικοι άρχισαν σταδιακά να επιστρέφουν στα παράλια. Λέγεται και «πόλη φάντασμα» (Εικ. 18). 21 Εικόνα 19. «Σπασμένο Βουνό»

23 ΝΑ/κά της Παλαιοχώρας παρατηρείται μία περίεργη μορφολογία, η οποία οφείλεται στις γεωλογικές διεργασίες τεκτονικής και διάβρωσης. Η απόθεση των πρώτων ηφαιστειακών υλικών έγινε πάνω στα πλειοκαινικά ιζήματα, τα οποία και κάλυψαν κατά θέσεις. Η νεοτεκτονική δραστηριότητα στην περιοχή δημιούργησε ένα βύθισμα που διευκόλυνε την επιφανειακή διάβρωση του ηφαιστειακού υλικού και έδωσε το μορφολογικό ανάγλυφο που βλέπουμε σήμερα με τους εναπομείναντες δακιτικούς «βράχους» ένθεν και εκείθεν του βυθίσματος. Ο πρώτος ερευνητής που το παρατήρησε (Washington, 1895) το παρομοίωσε ως «σπασμένο βουνό» (Broken mountain), θεωρώντας όμως ότι πρόκειται για μεμονωμένους μικρούς δόμους (Εικ. 19). Στάση 5-Αγία Μαρίνα: Πλειοκαινικά απολιθωματοφόρα στρώματα Ο όρμος της Αγίας Μαρίνας έχει δημιουργηθεί από τη διάβρωση των ιζηματογενών αποθέσεων της ενότητας Μεσαγρού-Αγίου Θωμά, που δεσπόζουν στο κεντρικό τμήμα του όρμου. Δυτικά (ακρωτήρι Αγίας Μαρίνας) και ανατολικά (ακρωτήρι Κυρ-Αννίτσας) των ιζηματογενών αποθέσεων, που εύκολα διαβρώνονται, απαντώνται δακιτικές λάβες που έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στη διάβρωση. 22 Εικόνα 20. Μακρο-απολιθώματα Άνω-Πλειοκαινικής ηλικίας (Αγία Μαρίνα). Στην παράκτια ζώνη του όρμου ακριβώς κάτω από το ξενοδοχείο «Απόλλων» εμφανίζονται σε τομή τα ανώτερα μέλη των θαλάσσιων πλειοκαινικών ιζημάτων που απαντώνται στο νησί. Στη βάση της τομής παρατηρούνται μάργες γκρίζου χρώματος που περιέχουν μόνο μικρο-απολιθώματα (βενθονικά τρηματοφόρα), ενώ οι ανώτεροι ορίζοντες συνίστανται από υπόλευκες έως γκριζόλευκες μάργες με ενστρώσεις τόφων, οι οποίες περιέχουν πλούσια πανίδα μακρο-απολιθωμάτων (βραχιόποδα, δίθυρα, γαστερόποδα, εχινοειδή και ψάρια). Στη συγκεκριμένη τομή έχουν βρεθεί και προσδιοριστεί (Dikeoulia & Dermitzakis, 1984) τα ακόλουθα χαρακτηριστικά απολιθώματα του Πλειοκαίνου: Flabellipecten flabelliformis, Flabellipecten αlessii, Amussium cristatum, Chlamys latissima, Chlamys zenonis, Chlamys rodians, Hinnites crispum, Hinnites ercolanianus, Pecten reghiensis, Echinicyamus pussilus, Psamechinus punicus etc. (Εικ. 20).

24 Στάση 6-Ναός Αφαίας Ο ναός της Αφαίας (Εικ. 21 & 22) βρίσκεται στο ΒΑ/κό τμήμα του νησιού, πάνω από τον κόλπο της Αγ. Μαρίνας. Ο ναός έχει κτιστεί πάνω σε πλειοκαινικές ενστρώσεις μαργαϊκού ασβεστολίθου κίτρινου χρώματος. Στα Δυτικά του ναού (στην ευρύτερη περιοχή) υπάρχει εμφάνιση των Τριαδικών ασβεστολίθων γκρίζου χρώματος και στα Ανατολικά δακιτικές λάβες της πρώτης ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το μεγαλύτερο μέρος του ναού είναι κτισμένο από τον Πλειστοκαινικό αμμούχο μαργαϊκό ασβεστόλιθο «πόρο», γι αυτό είχαν καλυφθεί από κονίαμα για να το προστατεύσουν αλλά και να το διακοσμήσουν. 23 Εικόνα 21. Ναός της Αφαίας (δυτική άποψη) Για τα δωμάτια των ιερέων είχαν χρησιμοποιηθεί δομικοί λίθοι από δακίτη. ( Ένα πηγάδι έχει κατασκευαστεί στο ΒΑ/κό άκρο του ναού μέσα στους υποκείμενους πλειοκαινικούς μαργαϊκούς ασβεστολίθους). Μαζί με τον Παρθενώνα και το ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο σχηματίζουν ένα ισοσκελές τρίγωνο. Ο ναός που βλέπουμε σήμερα κτίστηκε τον 5 ο π.χ. αιώνα και είναι ο τρίτος κατά σειρά που ανεγέρθη σ αυτό το σημείο. Ο πρώτος ναός κτίστηκε τον 7 ο π.χ. αιώνα, όπως μαρτυρά επιγραφή που βρέθηκε στα θεμέλια του βωμού και σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο της Αίγινας. Ήταν ένα απλό τετράγωνο κτίριο από το οποίο σήμερα σώζονται μόνο κάποια υπολείμματα του θεμελίου του βωμού.

25 Τον 6 ο π.χ. αιώνα ο ναός ξανακτίστηκε στην ίδια θέση (για 2 η φορά). Απ αυτόν σώζονται μόνο κάποια κομμάτια δομικών λίθων που χρησιμοποιήθηκαν στην επόμενη κατασκευή. 24 Εικόνα 22. Ναός της Αφαίας (νότια άποψη) Ο τρίτος ναός που βλέπουμε σήμερα έχει κτιστεί το 490 π.χ. και είναι περίπτερος δωρικού ρυθμού με 6 κολώνες στο πλάτος και 12 κολώνες στο μήκος. Οι κολώνες έχουν μια ελαφριά κλίση προς το εσωτερικό του ναού, το οποίο χωριζόταν σε 3 πτέρυγες (διαδρόμους) από μια διπλή σειρά από 5 κολώνες (η κάθε μία). Η οροφή ήταν διακοσμημένη με χρυσά αστέρια και το πάτωμα ήταν καλυμμένο από λεπτό κονίαμα ερυθρού χρώματος, ίχνη του οποίου μπορεί κανείς να δεί και σήμερα. Ανατολικά από τον Πρόπυλο υπήρχαν 5 μεγάλα δωμάτια που χρησίμευαν ως κατοικίες των ιερέων. Το 1969 ο ναός κτυπήθηκε από κεραυνό και γκρεμίστηκε η γωνιακή ΝΑ/κή κολώνα. Έκτοτε έχει τοποθετηθεί αλεξικέραυνο. Το Δυτικό αέτωμα περιέχει 13 αγάλματα με τη θεά Αθηνά στο κέντρο. Το ανατολικό αέτωμα λίγο μετά την κατασκευή του καταστράφηκε από κεραυνό, κατασκευάστηκε εκ νέου το 480 π.χ. με την Αθηνά να βρίσκεται πάλι στο κέντρο του. Τα 2 αετώματα μολονότι έχουν κατασκευαστεί με χρονική διαφορά 10 ετών μόνον παρατηρούνται διαφορές στην τεχνοτροπία, καθώς στο Ανατολικό αέτωμα τα σώματα είναι πιο μυώδη, οι πτυχές στα ενδύματα πέφτουν πιο φυσικά και η έκφραση στα πρόσωπα είναι πιο φυσική. Τα γλυπτά των αετωμάτων βρέθηκαν το 1811 από μία ομάδα βρετανών και γερμανών αρχαιολόγων οι οποίοι τα μετέφεραν στο εξωτερικό και βρίσκονται στη γλυπτοθήκη του Μονάχου από το 1833.

26 Στην αρχή ο ναός της Αφαίας θεωρήθηκε ότι είναι αφιερωμένος στη θεά Αθηνά, όμως κατά τις ανασκαφές του 1901 βρέθηκε μια επιγραφή στα θεμέλια ότι ανήκε στην Κρητική θεότητα της Αφαίας (άφαντη), φίλη της θεάς Αρτέμιδος. Υπάρχει ένας σχετικός μύθος κατά τον οποίο η κρητική θεότητα Βριτομάρτις άθελά της προκάλεσε φλογερό πάθος στο βασιλιά Μίνωα και προσπαθώντας να διαφύγει έπεσε στη θάλασσα. Κάποιοι ψαράδες τη βρήκαν και την οδήγησαν στην Αίγινα. Πολύ σύντομα ένας από τους ψαράδες την ερωτεύτηκε και όταν τις έδειξε τις προθέσεις του εκείνη τράπηκε σε φυγή προς το δάσος της Άρτεμης. Τότε ξαφνικά εξαφανίστηκε από προσώπου Γης (έγινε άφαντη δηλ. Αφαία). Οι νησιώτες αφιέρωσαν τον ναό στην Αφαία. Είναι πιθανόν λοιπόν η προ-ελληνική λατρεία της Αφαίας, η οποία ήλθε από την Κρήτη στην Αίγινα να «συνδυάστηκε» ενδεχομένως με τη λατρεία της θεάς Αθηνάς. Στάση 7-Όρος: Ανδεσίτες Στην περιοχή αυτή εκτείνονται οι ανδεσιτικές λάβες της νεώτερης και τελευταίας ηφαιστειακής δραστηριότητας που έλαβε χώρα στην Αίγινα περί τα 1,6 εκατ χρόνια πριν από σήμερα. Είναι η περίοδος κατά την οποία σχηματίστηκαν τα υψηλότερα βουνά του νησιού Όρος (532m) και Λαζαρίδες (447m και 461m). Στο Όρος έχουν εντοπιστεί 3 ηφαιστειακά κέντρα έκχυσης ανδεσιτικής λάβας, το ένα εξ αυτών βρίσκεται στη κορυφή. Οι ανδεσίτες καλύπτουν μόλις το 5% της επιφάνειας που καταλαμβάνουν τα ηφαιστειακά πετρώματα στο νησί (Εικ. 23). 25 Εικόνα 23. Όρος - ανδεσίτες Η περιοχή του Όρους είναι συνδεδεμένη με τη λατρεία του Ελλάνιου Δία και τον πρώτο μυθικό βασιλιά της Αίγινας τον Αιακό. Ο Αιακός ήταν γιός του Δία και της νύμφης Αίγινας από την οποία πήρε και το νησί το όνομά του. Ενίοτε η περιοχή αναφέρεται και ως Ελλάνιο Όρος. Ο μύθος αναφέρει ότι

27 κατά την περίοδο της μεγάλης ξηρασίας που έστειλε ο Δίας στους Έλληνες, επειδή θύμωσε με τον Πέλοπα που σκότωσε το βασιλιά της Αρκαδίας Στύμφαλο, ο Αιακός κατά τον Μαντείο των Δελφών, ήταν ο μόνος άξιος για να προσευχηθεί και να παρακαλέσει τον Δία να αλλάξει γνώμη. Έτσι ο Αιακός ανέβηκε στο Όρος να προσευχηθεί για να σταματήσει η καταστροφική ξηρασία που μάστιζε την Ελλάδα. Πράγματι κατά το μύθο, ο Δίας μετά τις προσευχές του Αιακού άλλαξε γνώμη και έστειλε τις πολυπόθητες βροχές. Αργότερα ο Αιακός έκτισε στην περιοχή ιερό προς τιμή του Ελλάνιου Δία. Στάση 8-Αίγινα Στην κατεύθυνση από το Όρος προς την πόλη της Αίγινας συνανατάμε το Ελληνικό Κέντρο Περίθαλψης Αγρίων Ζώων, το οποίο ξεκίνησε τη δράση του το Το κέντρο παραλαμβάνει και θεραπεύει τραυματισμένα, εξαντλημένα ή δηλητηριασμένα ζώα, τα περισσότερα εκ των οποίων ανήκουν σε προστατευόμενα είδη. Φτάνοντας στη γραφική πόλη της Αίγινας ο επισκέππτης μπορεί να θαυμάσει νεοκλασσικά κτίρια, εκκλησίες αλλά και την ψαραγορά και τις χαρακτηριστικές βάρκες μανάβηδες στην παραλία (Εικ. 24). 26 Εικόνα 24. Βάρκες μανάβηδες Αξίζει επίσης, να επισκεφθεί τη δημοτική Βιβλιοθήκη, το Κυβερνείο, το Εϋνάρδειο ίδρυμα, το Θέατρο, τον Πύργο Μαρκέλλου, την Παναγίτσα και τον Άγιο Νικόλαο.

28 BIBΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλεξοπούλου Νικολίτσα (2011): Πιθανές συγγενικές σχέσεις και φαινόμενα Μείξης στα Ηφαιστειακά κέντρα του Δυτικού ηφαιστειακού Τόξου του Αιγαίου και προσδοκιμότητα του ηφαιστειακού κινδύνου στην περιοχή. Διδ. Διατριβή Πν/μίου Πατρών σελ.128. Benda, L., Jonkers, H.A., Meulenkamp, J.E., Steffens, P., Biostratigraphic correlations in the Eastern Mediterranean Neogene: 4. Marine microfossils, sporomorphs and radiometric data from the lower Pliocene of Ag.Thomas, Aegina, Greece. Newsl. Statigr. 8, Biju-Dival B., Letouzey J., Montadert L. (1978). Structure and evolution of the Mediterranean Basins. Initial Reports of the Deep Sea Drilling Project. Leg 42, , Washington. Boblaye P. et Virlet Th., Exp. Sc. De Moree. Sect. des Sc. Phys. T. II, 2eme partie, Geol. et Miner. p , , Paris. Chappell, J. & Shackleton, N. (1986) : Oxygen isotopes and sea level. Nature, 324, Dietrich V., Gaitanakis P., Mercolli I., Oberhaensli R. (1993). Geological Map of Greece Aegina Island, 1: Bull. Geol. Soc. Greece ΧΧVIII/3 p Fytikas, M., Innocenti,F., Manetti, P., Mazzuoli, R., Peccerillo, A., Villari, L., Tertiary to Quarternary evolution of volcanism in the Aegean region. In: Dixon, J.E. (Ed.), The Geological Evolution of the Eastern Mediterranean. Geol. Soc. London Spec. Publ. 17, Georgiades-Dikeoulia E., Dermitzakis M., (1984). Field guide tothe neogene of Aegina Island (Saronikos gulf Greece), Athens. Georgiades-Dikeoulia E., Dermitzakis M., (1993). Field guide to Aegina Island for IGCP 329Project. Hilgen, F.J., Krijgsman, W., Langereis, C.G., Lourens, L.J., Santarelli, A., Zachariasse, W.J., Extending the astronomical (polarity) time scale into the Miocene. Earth Planet. Sci. Lett. 136, Kraft, J.C., Belknap, D.F. & Demarest, J.M., Geological studies of coastal change applied to archaeological settings. In: Archaeological Geology, Ed. G. Rapp and J.A. Gifford, Yale University Press. Krijgsman, W., Hilgen, F.J., Raffi, I., Sierro, F.J., Wilson, D.S., Chronology, causes and progression of the Messinian salinity crisis. Nature 400, Lambeck, K., Sea-level changes and shore-line evolution in Aegean Greece since Upper Paleolithic time. Antiquity, 70, Λειβαδίτης Γ., Γεωλογικαί και Γεωμορφολογικαί παρατηρήσεις επί της νήσου Αίγίνης. Διδακτορική διατριβή, Αθήνα σελ. 64.

29 Leyden, R. Van (1940): Der Vulkanismus des Golfes von Aegina und seine Beziehungen zur Tektonik. Publ. Stiftung Vulkaninst. J. Friedlander, 1: 151p., 12 pl., 57 fig.; Zurich. Lourens, L.J., Hilgen, F.J., Long-periodie variations in the Earth s obliquity and their relationship to third-order eustatic cycles and late Neogene glaciations. Quat. Int. 40, Λυκούσης, Β. & Αναγνώστου Χ., Ιζηματολογκή και παλαιογεωγραφική εξέλιξη του Σαρωνικού Κόλπου στο τέλος του Τεταρτογενούς. Δ.Ε.Γ.Ε., Τ. XXVIII/1, σ , Αθήνα (1993). Μαριολάκος Η., Θεοχάρης Δ., Η Γέννηση της Αίγινας και της Σαλαμίνας και η Γεωμυθολογική τους ερμηνεία Πρακτ. 6 ου Πανελληνίου Γεωγραφικού Συνεδρίου Τομ.Ι. σελ Mariolakos I., Kranioti A., Markatselis E., Papageorgiou M., Water, mythology and environmental education, Elvevier, Desalination 213, p Morris, A., Magnetic fabric and paleomagneticc analyses of the Plio-Quarternary calcalkaline series of Aegina Island. South Aegean volcanic arc, Greece. Earth Planet.Sci.Lett176, Muller, P., Keuzer, H. Lenz H., Harre W. (1979) : Radiometric dating of two Extrusives from a Lower Pliocene marine section on Aegina Island, Greece. Newsl. Stratigr. 8(1): 70-78, 1fig., 4 tab.; Stuttgart. Papanikolaou, D., Lykoussis, V., Chronis, G., Pavlakis, P., A comparative study of neotectonic basins across the Hellenic Arc: the Messiniakos, Argolikos, Saronikos, and Southern Evoikos Gulfs. Basin Res, Research 1, Pe, G.G., Petrology and geochemistry of valcanic rocks of Aegina, Greece, Bull. Volcanol. 37, Pe-Piper, G., Piper, D.J.W., Reynolds, P.H., Paleomagnetic stratigraphy and radiometric dating of the Pliocene volcanic rocks of Aegina, Greece. Bull. Valcanol 46, 1-7. Rögl, F., Bernor, R.L., Dermitzakis, M.D., Müller, C., Stancheva, M., On the Pontian correlation in the Aegean (Aegina Island). Newsl. Stratigr. 24, Shackleton, N.J Oxygen isotopes, ice volume and sea-level, Quaternary Science Review 6: Van Adel, T.H. & N. Lianos Prehistoric and historic shorelines of the southern Argolid Peninsula: a subbottom profiler study, Nautical Archaeology 12(4):

30 ΧΑΡΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ 29

31 ΟΛΟΚΑΙΝΟ Αλλουβιακές αποθέσεις Σύγχρονα πλευρικά κορήματα και κώνοι κορημάτων Ποταμολιμναίες και λιμναίες αποθέσεις ΠΛΕΙΣΤΟΚΑΙΝΟ Παράκτιες αποθέσεις Παλαιά πλευρικά κορήματα και κώνοι κορημάτων Πορόλιθος Ποτάμιες- υφάλμυρες και λιμναίες αποθέσεις ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ (ΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΠΥΡΟΚΛΑΣΤΙΚΑ) Υπερσθενικός ανδεσίτης Ανδεσίτης Βασαλτικός ανδεσίτης ή υπεραλουμινούχος βασάλτης Κεροστιλβικός ανδεσίτης Ρυοδακίτης ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΗΣ ΗΡΕΜΙΑΣ ΣΤΟ ΟΡΙΟ ΤΟΥ ΠΛΕΙΟ- ΠΛΕΙΣΤΟΚΑΙΝΟΥ Επικλαστικές εκχύσεις Ηφαιστειοκλαστικές εκχύσεις ΥΠΟΜΝΗΜΑ Κεροστιλβικός δακίτης Βιοτικός- κεροστιλβικός δακίτης Ανδεσιτικός δακίτης Πυροκλαστικά πετρώματα ΝΕΟΓΕΝΕΣ ΠΛΕΙΟΚΑΙΝΟ Αποθέσεις αβαθούς θάλλασα (Κατ.- Ανωτ. Πλειόκαινο) ΕΠΩΘΗΜΕΝΗ ΣΕΙΡΑ Φλύσχης (Μαιστρίχτιο- Κατ. Ηώκαινο) Ασβεστόλιθοι με Globotruncana ( Καμπάνιο- Μαιστρίχτιο) Ασβεστόλιθοι με Globotruncana και μάργες ( Τουρώνιο- Κονιάσιο) Ασβεστόλιθοι ( Κενομάνιο- Τουρώνιο) Οφιολιθικό melange ΑΥΤΟΧΘΟΝΗ ΣΕΙΡΑ (ΥΠΟΠΕΛΑΓΟΝΙΚΗ ΖΩΝΗ) Ασβεστόλιθοι με Globotruncana ( Κονιάσιο- Μαιστρίχτιο) Ρουδιστοφόροι ασβεστόλιθοι (Κενομάνιο- Τουρώνιο) Ασβεστολιθικός- κερατολιθικός σχηματισμός (Δογγέριο- Μάλμιο) Ασβεστόλιθοι ( Ραίτιο- Δογγέριο) Ασβεστόλιθοι μερικώς ανακρυσταλλωμένοι (Ανίσιο- Νόριο) Ασβεστόλιθοι και κλαστικά ιζήματα (Πέρμιο- Σκύθιο) Ρήγμα Επώθηση Υδροθερμικώς εξαλλοιωμένη ζώνη Αργιλικές αποθέσεις Ρήγμα πιθανό Διεύθυνση και κλίση στρωμάτων Θερμά νερά ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ Ν. ΑΙΓΙΝΑΣ ΑΠΟ DIETRICH et al ΕΚΔΟΣΗ ΙΓΜΕ ΤΗΣ

32 31

33 32

34 HELLENIC REPUBLIC National and Kapodistrian University of Athens Under the Auspices of the Hellenic Ministry of Education & Religious Affairs HELLENIC REPUBLIC MINISTRY OF EDUCATION & RELIGIOUS AFFAIRS PREFECTURAL DIRECTORATE OF P. & S. EDUCATION OF ATTICA 1 ST DIRECTORATE OF SECONDARY EDUCATION OF ATHENS DEPARTMENT OF ENVIRONMENTAL EDUCATION "This project has been funded with support from the European Commission. This publication [communication] reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein." ISBN:

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΝΗΣΟΥ ΠΑΡΟΥ

ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΝΗΣΟΥ ΠΑΡΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΝΗΣΟΥ ΠΑΡΟΥ Δρ. Διονύσης Ματαράγκας* Δρ. Μυρσίνη Βαρτή-Ματαράγκα* Γεωλόγοι *ΙΓΜΕ, Μεσογείων 70, Αθήνα 115 27 Fax: 7779467, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 333 Πανεπιστήμιο Πατρών Τομέας Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Εργαστήριο Τεκτονικής ΔIΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα

Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα Σχέδιο Μαθήματος Φύλλο Εργασίας Τα ηφαίστεια στην Ελλάδα Εισαγωγή: Η σύγχρονη - σε γωολογικούς όρους ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Ελληνική Επικράτεια πηγαίνει πίσω περίπου 40 εκατομμύρια χρόνια και συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1-4 Ιουνίου 2010 Πρόγραμμα - Δρομολόγιο Σύνταξη Επιμέλεια: Καθηγητής Μιχ. Σταματάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ ΟΨΙΑΝΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΠΥΡΙΤΟΛΙΘΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΑΡΜΑΡΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΜΗΣ ΑΠΌ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: ΑΛΕΠΟΧΩΡΙ ΙΣΘΜΙΑ ΝΕΜΕΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: ΑΛΕΠΟΧΩΡΙ ΙΣΘΜΙΑ ΝΕΜΕΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: ΑΛΕΠΟΧΩΡΙ ΙΣΘΜΙΑ ΝΕΜΕΑ Υπεύθυνοι: Καθηγ. Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ, Αναπλ. Καθηγ. Χ. ΝΤΡΙΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΜΑΣΚΟΤ ΚΑΙ ΑΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Η περιγραφή δηµιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραµµα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ α) Παρατηρήσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 Π2 ρόμος που συμπίπτει με γραμμή απορροής ρέματος Φ2 Π3 Μπάζα από οικοδομικά υλικά,

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE MOTION AREA)

1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE MOTION AREA) 1 PGGH_ATHENS_004 PanGeo classification: 6_Unknown, 6_Unknown. 1_ObservedPSI, Confidence level-low Type of Motion: subsidense 1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια ιδακτικοί στόχοι: Να προβληµατιστούν σχετικά µε το πώς δηµιουργείται ένα ηφαίστειο, ποια είναι τα µέρη ενός ηφαιστείου και ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΑΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ COPYRIGHTS: TOBIAS SCHORR 1996 S & A. PΑΡΑΙΟANNOU. Μέθανα

ΜΕΘΑΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ COPYRIGHTS: TOBIAS SCHORR 1996 S & A. PΑΡΑΙΟANNOU. Μέθανα ΜΕΘΑΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ COPYRIGHTS: TOBIAS SCHORR 1996 S & A. PΑΡΑΙΟANNOU Μέθανα Τα Μέθανα είναι μια από τις γνωστές λουτροπόλεις της Ελλάδος. Ο ισθμός του Στενού συνδέει την χερσόνησο Μεθάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι Όχι Ναι αλλά όχι μόνο x

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι Όχι Ναι αλλά όχι μόνο x www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΤΕΥΧΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ Η περιγραφή δηµιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραµµα LiRe: CARDET Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Υδροπερατοί σχηµατισµοί. Ανάπτυξη φρεάτιων υδροφόρων οριζόντων. α/α ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ.

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Υδροπερατοί σχηµατισµοί. Ανάπτυξη φρεάτιων υδροφόρων οριζόντων. α/α ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του υδρογεωλογικού καθεστώτος της λεκάνης του Αλµυρού Βόλου και σε συνδυασµό µε την ανάλυση του ποιοτικού καθεστώτος των υπόγειων νερών της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Βογιατζή Χρυσάνθη Προσοµοίωση Παράκτιου Υδροφορέα Βόρειας Κω

Περίληψη. Βογιατζή Χρυσάνθη Προσοµοίωση Παράκτιου Υδροφορέα Βόρειας Κω i Περίληψη Η περιοχή που εξετάζεται βρίσκεται στην νήσο Κω, η οποία ανήκει στο νησιωτικό σύµπλεγµα των ωδεκανήσων και εντοπίζεται στο νοτιοανατολικό τµήµα του Ελλαδικού χώρου. Ειδικότερα, η στενή περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της.

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1: ΞΑΝΑΘΥΜΟΜΑΣΤΕ... 1. Τι ήταν η Παγγαία; Η Παγγαία ήταν ένα συμπαγές κομμάτι με όλες τις ηπείρους που σχηματίστηκε κατά την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών πριν 200 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα μοτίβα Επίπεδο 1

Βρες τα μοτίβα Επίπεδο 1 31/03/2012 Βρες τα μοτίβα Επίπεδο 1 Συμπληρώστε τα κενά με τα κατάλληλα σχήματα ώστε να παραχθεί ένα μοτίβο. Μπορείτε να αναγνωρίσετε και να αναπαράγετε το μοτιβο; Ποιες ενέργειες είναι διαθέσιμες? Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Stratigraphy Στρωματογραφία

Stratigraphy Στρωματογραφία Stratigraphy Στρωματογραφία τι είναι η στρωματογραφία? είναι ο κλάδος της γεωλογίας που ασχολείται με την μελέτη των στρωμένων πετρωμάτων στον χώρο και στο χρόνο. branch of geology dealing with stratified

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΗΘΥ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Η κεντρική θεματική ενότητα παρουσιάζει το πολύπλοκο σύμπλεγμα των ελληνικών νησιών και διηγείται τη γεωλογική ιστορία της περιοχής του Αιγαίου, που γεννήθηκε από τον

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η γνωριμία με τα σημαντικότερα γεγονότα που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ηφαίστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιού

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ: 40 49 17 Ν 14 25 32 Ε ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ. EYXARISTOYME GIA TIN PROSOXI

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ Η., ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ Ι., ΛΑΔΑΣ Ι..

ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ Η., ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ Ι., ΛΑΔΑΣ Ι.. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Νο 72 ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ Η., ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ Ι., ΛΑΔΑΣ Ι.. (2001). Παλαιογεωγραφική εξέλιξη της ΝΔ Πελοποννήσου κατά το Τεταρτογενές. Πρακτικά 9 ου Συνέδριου Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας,, Δελτίο Ελλην

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ Ηφαίστειο είναι ένα φυσικό άνοιγμα της επιφάνειας της γης απ όπου βγαίνουν κατά καιρούς φλόγες, καπνός και στερεά υλικά λιωμένα(λάβα) που προέρχονται από το

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Ιωάννης Ηλιόπουλος Παγκόσμια Γεωδυναμική 1 Η θέση της Ελλάδας στο Παγκόσμιο γεωτεκτονικό σύστημα 2 Γεωλογική τοποθέτηση η της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό χώρο Πανάρχαια Ευρώπη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή: Η σεισμικότητα μιας περιοχής χρησιμοποιείται συχνά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικών με τις τεκτονικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εκεί. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΛΙΝΑ (00003) «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Ομάδα Εργασίας: εωγραφία Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΩ1_Κ07Δ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Μάθημα Τίτλος Δραστηριότητας Τάξη εωγραφία ΕΛΛΑΔΑ: ΕΩΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Δ Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΙΓΙΟΥ- ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΗ ΓΕΩΤΡΗΣΗ Γ4 ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΕΣ CROSS HOLE"

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΙΓΙΟΥ- ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΗ ΓΕΩΤΡΗΣΗ Γ4 ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΕΣ CROSS HOLE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΙΓΙΟΥ-

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ 7,1 της 4/9/2010 ΤΟΥ CANTERBURY ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ο ΣΕΙΣΜΟΣ 7,1 της 4/9/2010 ΤΟΥ CANTERBURY ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ο ΣΕΙΣΜΟΣ 7,1 της 4/9/2010 ΤΟΥ CANTERBURY ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Μαρίνος 1 Π., Ροντογιάννη 1 Θ., Χρηστάρας 2 Β., Τσιαμπάος 1 Γ., Σαμπατακάκης 3 Ν. 1. Εθνικό Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο Emphasys Centre!

Καλωσορίσατε στο Emphasys Centre! Καλωσορίσατε στο Emphasys Centre! This project has been funded with support from the European Commission. This communication reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.2 - Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης Υπόγειων Υδάτω

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.2 - Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης Υπόγειων Υδάτω Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Υπόγειων Υδάτω Σελιδα 2 από 100 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΧΘ 0.00-87.00 7 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 1.1 Αντικείμενο της Μελέτης 7 1.2 Προσέγγιση 7 2 ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ 9 2.1 Επισκόπηση 9 2.2 Γεωλογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΑΣ ΔΙΑΤΜΗΤΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΑΣ ΔΙΑΤΜΗΤΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΓΕΩΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ" ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: "ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ" ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ: ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ ΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΤΣΑΡΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΘΕΜΑ: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΑΙΓΙΑΛΙΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Συγγραφείς : Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Τι είναι το Τσουνάμί; tsu και nami κύμα του λιμανιού σειρά από ωκεάνια κυμάτα κατά τα οποία μετατοπίζονται μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4 Περιβάλλον και Ανάπτυξη 2 η Κατεύθυνση Σπουδών Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1. Το ηφαίστειο Mount Merapi Η Ινδονησία κατέχει την αδιαμφισβήτητα ηγετική θέση στον κόσμο σε ενεργά ηφαίστεια και σεισμούς. Το Mount Merapi βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ)

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΜΕΑΣ: ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ) ΛΥΤΟΣΕΛΙΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΑΤΡΑ 2014 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1.Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 2.1 Μορφολογία. 3. 2.2 Γεωλογική σύσταση και δομή.. 4. 2.2.1 Γενικά. 4. 2.2.2 Γεωλογική-στρωματογραφική διάρθρωση του Ν.

Περιεχόμενα. 2.1 Μορφολογία. 3. 2.2 Γεωλογική σύσταση και δομή.. 4. 2.2.1 Γενικά. 4. 2.2.2 Γεωλογική-στρωματογραφική διάρθρωση του Ν. Περιεχόμενα σελ Πρόλογος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΟΜΗ Ν. ΑΧΑΪΑΣ 3 2.1 Μορφολογία. 3 2.2 Γεωλογική σύσταση και δομή.. 4 2.2.1 Γενικά. 4 2.2.2 Γεωλογική-στρωματογραφική διάρθρωση του Ν. Αχαΐας 5

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» ημειώζεις Δσρωπαϊκού Γικαίοσ και Δσρωπαϊκής Ολοκλήρωζης

ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» ημειώζεις Δσρωπαϊκού Γικαίοσ και Δσρωπαϊκής Ολοκλήρωζης ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ τολή Κοινωνικών, Ανθρωπιζηικών Δπιζηημών και Σετνών Σμήμα Γιεθνών και Δσρωπαϊκών ποσδών ΔΓΡΑ JEAN MONNET «ΝΔΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΙ ΔΤΡΩΠΑΪΚΔ ΝΟΜΙΚΔ ΠΟΤΓΔ» ημειώζεις Δσρωπαϊκού Γικαίοσ και Δσρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιογεωγραφικη εξελιξη του Βορειου Ευβοϊκου Κολπου στο Ανωτατο Τεταρτογενες

Παλαιογεωγραφικη εξελιξη του Βορειου Ευβοϊκου Κολπου στο Ανωτατο Τεταρτογενες 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 745 Παλαιογεωγραφικη εξελιξη του Βορειου Ευβοϊκου Κολπου στο Ανωτατο Τεταρτογενες Σακελλαρίου Δ.*, Καψιμάλης Β., Ρουσάκης Γ., Γεωργίου Π., Καμπέρη Ε., Κανελλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΕΓΚΟΠΕΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΛΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ 1

ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΕΓΚΟΠΕΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΛΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ 1 ΚΑΝΕΛΛΑ ΒΑΛΚΑΝΟΥ 161 ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΕΓΚΟΠΕΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΛΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ 1 Κανέλλα Βαλκάνου 2 1 Παρουσίαση της διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ»

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» Παπανδρέου Σταυρούλα Β Γενική Αρ.Μητρώου: 1. Μάθηµα ιδακτική ενότητα Η διδακτική ενότητα αφορά τις αλλαγές στην επιφάνεια της γης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

D3.4 Didactic Methodology and Multimedia Instructions GR Version 1.0 31/01/2015

D3.4 Didactic Methodology and Multimedia Instructions GR Version 1.0 31/01/2015 IDentifEYE D3.4 Didactic Methodology and Multimedia Instructions GR Version 1.0 31/01/2015 Project Authors Reviewer IDentifEYE CCS, EF COIN This project has been funded with support from the European Commission.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΩ ΜΕΙΟΚΑΙΝΟ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

ΠΑΛΑΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΩ ΜΕΙΟΚΑΙΝΟ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Μελέτη στα πλαίσια του προγράμματος NEAR ZERO ENERGY EFFICIENT BUILDINGS ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ Τον Οκτώβριο του 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια έκθεση σχετικά με τις πληροφορίες που

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση. Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις. Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα

Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση. Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις. Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση 505690-LLP-1-2009-1-IT-KA3-KA3MP Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις Μηχανισμός υπολογισμού του ανθρακικού αποτυπώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 9-17 ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ Βαρτή - Ματαράγκα Μ. και Ματαράγκας. Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα