ΘΕΜΑ: Οπτική Προσοχή και Θεωρία του Αντιληπτικού Φορτίου - Μοντελοποίηση των Επιδράσεων του Αντιληπτικού Φορτίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑ: Οπτική Προσοχή και Θεωρία του Αντιληπτικού Φορτίου - Μοντελοποίηση των Επιδράσεων του Αντιληπτικού Φορτίου"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ατοµική Διπλωµατική Εργασία ΘΕΜΑ: Οπτική Προσοχή και Θεωρία του Αντιληπτικού Φορτίου - Μοντελοποίηση των Επιδράσεων του Αντιληπτικού Φορτίου Μύρια Κάλβαρη

2 Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Ιστορική Αναδροµή 1.2 Αναφορά στις διάφορες επιστήµες που ασχολούνται µε το νου (Νευροπληροφορική, Γνωστική Ψυχολογία, Υπολογιστική Νοηµοσύνη) Κεφάλαιο 2: Ανάλυση και επεξηγήσεις της οπτικής προσοχής 2.1 Πως ο νους αντιλαµβάνεται και µοντελοποιεί τον κόσµο 2.2 Μελέτη της οπτικής προσοχής (αναφορά σε προγενέστερα πειράµατα) 2.3 Επιλεκτική Οπτική Προσοχή Κεφάλαιο 3: Πειραµατική Μελέτη 3.1 Πείραµα 1 (Περιεκτική Περιγραφή του πειράµατος: Perceptual Load Theory της Nilli Lavie) 3.2 Πείραµα 2 (More Salient Distractors: Περιγραφή, Επεξηγήσεις) 3.3 Πείραµα Πείραµα Πείραµα 5 Κεφάλαιο 4: Πείραµα Οπτικής Προσοχής 4.1 Σκοπός Πειράµατος 4.2 Μεθοδολογία και Σχεδιασµός Πειράµατος 4.3 Ανάλυση Αποτελεσµάτων

3 Κεφάλαιο 5: Συµπεράσµατα 5.1 Συµπεράσµατα Πειράµατος 5.2 Προτεινόµενο Υπολογιστικό Μοντέλο βάση των συµπερασµάτων που προέκυψαν 5.3 Μελλοντική Εργασία

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Ιστορική Αναδροµή 1.2 Αναφορά στις διάφορες επιστήµες που ασχολούνται µε το νου (Νευροπληροφορική, Γνωστική Ψυχολογία, Υπολογιστική Νοηµοσύνη)

5 1.1 Ιστορική Αναδροµή Τις τελευταίες δεκαετίες, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, έχουν γίνει απαραίτητοι στην κάθηµερινότητα του ανθρώπου και αποτελούν την πρακτική απόδειξη της επιστήµης των υπολογιστών. Ο άνθρωπος τα τελευταία χρόνια τείνει να αυτοµατοποιήσει διάφορες αριθµητικές και λογικές πράξεις, καταφέυγοντας στην εφεύρεση υπολογιστικών µηχανών που βρίσκονται συνεχώς υπό εξέλιξη. Μέσα από την επιθυµία του να καλυτερεύσει και να απλοποιήσει τη ζωή του, ο άνθρωπος, αναζητά ακόµα πιό εξειδικευµένα εργαλεία και συσκευές, που οδηγούν στη συστηµατική και ραγδαία πρόοδο της τεχνολογίας και ειδικότερα της πληροφορικής. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια της εµφάνισής του, ο άνθρωπος, εφηύρε µηχανικά εργαλεία που το βοηθούσαν να κάνει υπολογισµούς. Μια από τις πιο γνωστές εφευρέσεις, είναι ο άβακας, ο οποίος πρωτοεµφανίστηκε στη Βαβυλωνία, γύρο στο 3000 π.χ.. Σε µεταγενέστερες εποχές, o Σκωτσέζος εφευρέτης των λογαρίθµων, John Napier ( ), θέλοντας να απλοποιήσει το έργο του πολλαπλασιασµού, ανακάλυψε τις ράβδους του Napier, όπως είχαν ονοµαστεί, γύρο στο 1610, που αποτελούν ένα πρώιµο υπολογιστή. Λίγα χρόνια µετά, ο Charles Babbage ( ), κατάφερε να δηµιουργήσει δύο µηχανικές συσκευές: τη Μηχανή της Διαφοράς και τον πρόδροµο του σύγχρονου ψηφιακού υπολογιστή, την Αναλυτική Μηχανή. Στη συνέχεια, η Ada Augusta Byron ( ), που διατηρούσε φιλική σχέση µε τον Babbage, έγινε γνωστή ως ο πρώτος προγραµµατιστής του κόσµου, χάρη σε αναφορά της που έκανε στην Αναλυτική Μηχανή του Babbage και στη δηµιουργία του πρώτου αλγόριθµου, που προοριζόταν για επεξεργασία, από κάποια υπολογιστική µηχανή. Η ανάπτυξη και εφεύρεση υπολογιστικών συσκευών, συνεχίστηκε µέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα, χωρίς όµως να σταµατήσει εκεί. Οι προσπάθειες για αυτοµατοποίηση των υπολογισµών δεν γίνονταν µόνο από τον κλάδο των Μαθηµατικών. Αναπτύχθηκαν υπολογιστικές µηχανές για ειδικούς σκοπούς, όπως για παράδειγµα, το 1919, ο E.O. Carissan ( ), αξιωµατικός του Γαλλικού πεζικού, ανέπτυξε µια µηχανή που είχε τη δυνατότητα να παραγοντοποιεί ακέραιους αριθµούς και να ελέγχει κατά πόσο ένας ακέραιος αριθµός είναι πρώτος. Κατ επέκταση,

6 κατασκευάστηκαν ηλεκτροµηχανικές υπολογιστικές συσκευές, για ψυχαγωγικούς σκοπούς. Το 1928, στο Διεθνές Συνέδριο των Μαθηµατικών, ο Γερµανός µαθηµατικός David Hilbert ( ), έθεσε το ερώτηµα της αυτοµατοποίησης µεθόδων, που µπορούν να αποφασίσουν οποιαδήποτε µαθηµατική ή λογική πρόταση. Δηλαδή, πρότεινε να κατασκευαστεί, εάν ήταν δυνατό, µια µηχανή που να υπολογίζει εάν µια πρόταση είναι αληθής ή όχι. Απάντηση στο συγκεκριµένο πρόβληµα, το οποίο είχε ονοµαστεί «Το Πρόβληµα του Τερµατισµού» έδωσε, το 1936, o Alan Turing, κατασκευάζοντας ένα συστήµα, που έδειχνε ότι υπάρχουν προβήµατα, τα οποία δεν λύνονται ούτε από µηχανές. Λίγα χρόνια µετά, κατά τη διάρκεια του πολέµου το 1940, η ανάγκη για επιβίωση, οδήγησε στη γένεση του ψηφιακού ηλεκτρονικού υπολογιστή. Αν και οι περιόδοι πολέµου οδηγούν σε παρακµή, εντούτις, κατά το δεύτερο παγκόσµιο πόλεµο, η επιστήµη των υπολογιστών παρουσίασε ιδιαίτερη πρόοδο. Αναπτύχθηκε η επιστήµη της βαλλιστικής, που έχει ώς αντικείµενο έρευνας την εκτόξευση, κίνηση και συµπεριφορά βληµάτων πυροβολικού, σε επίπεδο εφαρµογής. Επίσης, δηµιουργήθηκαν υπολογιστικά προγράµµατα, που χρησιµοποιούνταν για αποκριπτογράφιση των στρατιωτικών κωδικών. Ο γνωστότερος ηλεκτρονικός υπολογιστής που εξυπηρετούσε τις στρατιωτικές υπηρεσίες ήταν ο ENIAC, ο οποίος σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τους John Vincent Atanasoff ( ) και John William Mauchly ( ). Κατά την περίοδο του 20ου αιώνα οι υπολογιστές συνέχισαν να εξελίσσονται σε επίπεδο υλικού και λογισµικού. Η ανακάλυψη του transistor και αργότερα, η δηµιουργία µικροεπεξεργαστών, έφερε την επανάσταση των υπολογιστών, σε επίπεδο υλικού. Τη δεκαετία του 1950, ανακαλύφθηκε η έννοια του µεταγλωττιστή, ενώ την ίδια εποχή ο Alan Turing εισήγαγε στον τοµέα της Τεχνητής Νοηµοσύνης, το Turing Test, στα πλαίσια της σκέψης και της συνείδησης. Στο τέλος της δεκαετίας του 1960, άρχισε να λειτουργεί το ARPAnet, που αντιπροσωπεύει τον πρόδροµο του σηµερινού Internet. Επίσης, συνεχίστηκε η ανάπτυξη γλωσσών προγραµµατισµού και λειτουργκών συστηµάτων. Ένα από τα σηµαντικότερα λειτουργικά συστήµατα, το Unix, αναπτύχθηκε στα εργαστήρια Bell από τους Ken Thompson και Dennis Retchie. Επιπλέον, ο Retchie σε συνεργασία µε τον Brian Kernighan ανέπτυξαν µια πολύ σηµαντική και ευρέως γνωστή γλώσσα προγραµµατισµού, την C. Το Μάρτιο του 1976, εµφανίστηκε ο CRAY-1, ο πρώτος υπερυπολογιστής, ο

7 οποίος µπορούσε να κάνει 160 εκατοµύρια πράξεις το δευτερόλεπτο. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι το 1981, παρουσιάστηκε στην αγορά, ο πρώτος επιτυχηµένος φορητός ηλεκτρονικός υπολογιστής Osborne I. Όπως µπορούµε να δούµε η πληροφορική ως επιστήµη, δεν ασχολείται µόνο µε την επίλυση Μαθηµατικών προβληµάτων, αλλά σχετίζεται και µε πολλούς άλλους κλάδους, όπως για παράδειγµα η Φυσική, η Βιολογία, η Γενετική και η Ψυχολογία. Η πληροφορική γενικότερα ως επιστήµη, ασχολείται µε την επεξεργασία και τη διαχείρηση όλων των ειδών πληροφορίας, µε τη σχεδίαση και τη κατασκευή λογισµικών συστηµάτων, τη κατασκευή και χρήση δικτύων επικοινωνίας και τη βελτιστοποίηση της νοηµοσύνης. Η παρούσα διπλωµατική εργασία, έχει ως πεδίο έρευνας τη σχέση της Πληροφορικής και της Ψυχολογίας. Σε επόµενο κεφάλαιο περιγράφονται αναλυτικά οι περιοχές που σχετίζονται µε τους δύο αυτούς κλάδους. 1.2 Αναφορά στις διάφορες επιστήµες που ασχολούνται µε το νου (Νευροπληροφορική, Γνωστική Ψυχολογία, Υπολογιστική Νοηµοσύνη) Νευροπληροφορική Νευροπληροφορική είναι το πεδίο που ασχολείται µε την οργάνωση των πληροφοριών της Νευροεπιστήµης, αναπτύσσοντας υπολογιστικά µοντέλα που περιγράφουν τις νοητικές λειτουργίες και εφαρµόζοντας αναλυτικά εργαλεία, µε απότερο στόχο την ολοκλήρωση και την ανάλυση των πειραµατικών δεδοµένων. Επιπλέον, για να κατανοήσουµε τις λειτουργίες του εγκεφάλου και να εµβαθύνουµε τις γνώσεις µας, στον συγκεκριµένο τοµέα έρευνας, είναι απαραίτητο, οι υποκατηγορίες που αποτελούν τον κλάδο της Νευροπληροφορικής (Γνωστική Ψυχολογία, Συµπεριφορική Νευροεπιστήµη, Συµπεριφορική Γενετική), να συνεχίσουν να µοιράζονται δεδοµένα και ευρήµατα, µε αποτελεσµατικό τρόπο. Η ανάγκη για τη δηµιουργία βάσεων δεδοµένων που να µοιράζονται νευροεπιστηµονικές πληροφορίες, όπως επίσης και της εύρεσης ενός τρόπου κατασκευής εργαλείων που να αυξάνουν τον όγκο και την τροπικότητα των νευροεπιστηµονικών δεδοµένων, οδήγησε το

8 1989, στις Ηνωµένες Πολιτίες Αµερικής, τις National Institute of Mental Health (NIMH), the National Institute of Drug Abuse (NIDA) and the National Science Foundation (NSF) provided the National Academy of Sciences Institute of Medicine, στη δηµιουργία µιας προσεχτικής ανάλυσης και µελέτης του τοµέα αυτού. Στη παρούσα δεκαετία, έχει συλλεχθεί ένα µεγάλο ποσό πληροφοριών, που αφορούν τον εγκέφαλο και τις λειτουργίες του. Η επιστήµη της πληροφορικής, σε συνδυασµό µε την επιστήµη του νου, παρήγαγε πλεονεκτήµατα και στα δύο πεδία της επιστήµης. Από την µια άποψη, η πληροφορική µοντελοποίησε την επεξεργασία πληροφοριών του εγκεφάλου, µέσω ηλεκτρονικών τεχνολογιών και εφαρµογών για την οργάνωση βάσεων δεδοµένων, την µοντελοποίηση των διεργασιών και την επικοινωνία στην έρευνα του εγκεφάλου. Από την άλλη, σηµαντικές ανακαλύψεις στη Νευροεπιστήµη, οδήγησαν στην ανάπτυξη µεθόδων στις Τεχνολογίες της Πληροφορικής. Γνωστική Ψυχολογία Η Γνωστική Ψυχολογία, αποτελεί κατεύθυνση του κλάδου Ψυχολογίας και ασχολείται µε την ερµηνεία των φαινοµένων της αντίληψης και των νοτητικών διεργασιών, µε στόχο την κατανόηση της ανθρώπινης συµπεριφοράς. Κατ επέκταση, το τµήµα Γνωστικής Ψυχολογίας εξετάζει και ερµηνεύει τις λειτουργίες της µνήµης, της προσοχής, της αντίληψης, της σκέψης, της δηµιουργικότητας και της επίλυσης προβληµάτων. Ο συγκεκριµένος όρος πρωτοπαρουσιάστηκε και περιγράφηκε ρητά από τον Ulrich Neisser το 1967, στο βιβλίο του Cognitive Psychology, ώστε να δώσει τη δυνατότητα µελέτης εννοιών υψηλότερου επιπέδου, όπως παραδείγµατος χάριν η σκέψη. Επίσης, ο κλάδος της Γνωστικής Ψυχολογίας µελετά αναλυτικά τον µετασχηµατισµό της πληροφορίας σε γνώση και επικεντρόνεται στην µελέτη των γνωστικών λειτουργιών κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας των πληροφοριών. Τέλος, είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι ο συγκεκριµένος κλάδος µοιράζεται το ίδιο αντικείµενο µελέτης µε την Τεχνητή Νοηµοσύνη, η οποία σχεδιάζει και υλοποιεί υπολογιστικά συστήµατα, που αντιγράφουν την ανθρώπινη συµπεριφορά και προσπαθούν να επιτύχουν ένα ορισµένο ποσοστό εφυϊας, όπως η µάθηση, η εξαγωγή συµπερασµάτων, η επίλυση προβληµάτων κ.τ.λ..

9 Υπολογιστική Νοηµοσύνη Η Υπολογιστική Νοηµοσύνη, είναι ένας κλάδος που ασχολείται µε την σχεδίαση και την υλοποίηση αλγορίθµων που βασίζονται σε φυσικές διαδικασίες και προσπαθεί να λύσει προβλήµατα του πραγµατικού κόσµου, που δεν µπορούν να λυθούν από παραδοσιακές προσεγγίσεις. Οι περιοχές µε τις οποίες αλληλεπιδρά η υπολογιστική νοηµοσύνη, είναι πολλές και κάποιες από αυτές περιγράφονται σε επόµενες παραγράφους. Αρχικά, τα νευρωνικά δίκτυα, είναι µια πολύ γνωστή µέθοδος επίλυσης προβληµάτων που εµφανίζονται κυρίως στη βιολογία, στις επιχειρήσεις και στην ιατρική. Αντιπροσωπεύουν ένα είδος δικτύων που προσπαθούν να αντιγράψουν τη λογική του ανθρώπινου εγκεφάλου. Τη συγκεκριµένη ιδιότητα, την αποκτούν µέσα από την εκπαίδευσή τους µε βοηθητικά παραδείγµατα, τα οποία βοηθούν στην εκµάθηση του προβλήµατος, που τείνουν να επιλύσουν. Για την εκπαίδευση τους, χρησιµοποιούνται κανόνες που τείνουν να ελαχιστοποιούν το λάθος, µε στόχο την αποδοτικότερη επίλυση του προβλήµατος. Επίσης, ασχολείται µε τους Γενετικούς Αλγόριθµους, οι οποίοι αποτελούνται από συστήµατα επίλυσης προβληµάτων, που αφορούν αρχές της Γενετικής Εξέλιξης και της Κληρονοµικότητας. Έχοντας ως δεδοµένα, ένα πληθυσµό κωδικοποιηµένων πιθανών λύσεων, εφαρµόζονται σε αυτά γενετικοί τελεστές, οι οποίοι αντιγράφουν τον τρόπο µε τον οποίο αναπαράγονται και µεταλλάσσονται τα χρωµοσώµατα των κυττάρων, των ζωντανών οργανισµών, ώστε να επιλέγεται το καλύτερο.

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ανάλυση και Επεξηγήσεις της Οπτικής Προσοχής 2.1 Πως ο νους αντιλαµβάνεται και µοντελοποιεί τον κόσµο 2.2 Μελέτη της οπτικής προσοχής 2.3 Επιλεκτική Οπτική Προσοχή

11 2.1 Πως ο νους αντιλαµβάνεται και µοντελοποιεί τον κόσµο Ψυχολόγοι και ερευνητές σε όλο τον κόσµο προσπάθησαν κατά καιρούς να ορίσουν και να κατανοήσουν το νου. Υπάρχουν πολλές θεωρίες, σχετικές µε το συγκεκριµένο θέµα, µια εκ των οποίων είναι αυτή των Premock και Woodruff του 1978, οι οποίοι πίστευαν ότι ο νους, είναι η ικανότητα του ατόµου να κατανοεί τις δικές του νοητικές καταστάσεις και αυτές των άλλων. Επίσης, η Hala το 1997, δήλωσε ότι ο νους, είναι η επίγνωση και η κατανόηση του τι σκέφτονται, τι αισθάνονται και τι κάνουν οι άλλοι, είναι σηµαντικές για την αποτελεσµατικότητα του ατόµου, στο κοινωνικό περιβάλλον. Για να κατανοήσουµε τις διεργασίες που διέπουν την οπτική προσοχή, θα ήταν χρήσιµο να µελετηθούν κάποια θέµατα που αφορούν τον εγκέφαλο. Αρχικά, πρέπει να αναφερθούµε στο γεγονός ότι, όλες οι γνωστικές λειτουργίες, όπως η σκέψη, η αντίληψη και η προσοχή, συνδέονται µε τα συστήµατα του εγκεφάλου. Ορισµένα συστήµατα, όπως το οπτικό, αντιστοιχούν σε αισθητήριες ενότητες, τα συστατικά των οποίων, δεν είναι διαµοιρασµένα σε ξεχωριστά τµήµατα του εγκεφάλου, αλλά είναι κατανεµηµένα σε όλο τον εγκέφαλο και συνδέονται µε µακρούς ινώδεις συνδέσµους, που ονοµάζονται fiber tracts. Στις οπτικές περιοχές του εγκεφάλου, όπως για παράδειγµα στη V1, είναι τοπογραφικά τοποθετηµένοι οι νευρώνες, που αποτελούν τη στοιχειώδης µονάδα επεξεργασίας του νευρικού συστήµατος και είναι υπεύθυνοι για τη µεταβίβαση ηλεκτρικών σηµάτων, µεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου. Οι νευρώνες συγκεντρώνονται στο νεοφλοιό τµήµα του εγκεφάλου, που σχετίζεται µε τις σύνθετες γνωστικές διεργασίες και αποτελεί ένα ιστό, στον οποίο βρίσκονται περίπου νευρώνες, ανά κυβικό εκατοστό.

12 Όσον αφορά τη δοµή τους, οι νευρώνες αποτελούνται από τέσσερα βασικά µέρη. Το κυτταρικό σώµα, στο οποίο είναι τοποθετηµένος ο πυρήνας και ασχολείται µε την εκτέλεση των αναπαραγωγικών και µεταβολικών λειτουργιών του κυττάρου, δηλαδή, είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της ζωής του κυττάρου και για τη σύνδεση του νευρικού άξονα µε τους δενδρίτες. Οι δενδρίτες µε τη σειρά τους, είναι υπεύθυνοι για τη λήψη πληροφοριών από τους υπόλοιπους νευρώνες. Η λειτουργία της µάθησης, σχετίζεται µε τη δηµιουργία νέων νευρωνικών συνδέσεων, εποµένως έχουµε αυξηµένο µέγεθος διακλάδωσης των δενδριτών στον εγκέφαλο. Κατ επέκταση, ο νευροάξονας, ευθύνεται για τη µεταβίβαση ενός ηλεκτρικού σήµατος από το τελικό άκρο, στους υπόλοιπους νευρώνες. Στο τελικό άκρο βρίσκονται τα τελικά κοµβία, τα οποία αποτελούν µικρούς όζους στο τέλος του νευροάξονα και δεν έχουν άµεση επαφή µε τους δενδρίτες του γειτονικού άξονα, αλλά υπάρχει ένα µικρό κενό, που ονοµάζεται σύναψη. Σύµφωνα µε πειράµατα που έχουν γίνει, οι συνάψεις είναι πολύ σηµαντικές για τις ανθρώπινες γνωστικές λειτουργίες, αφού πολλές ασθένειες, όπως η νόσος Alzheimer, οφείλονται στην µειωµένη απόδοση της συναπτικής µεταβίβασης των νευρωνικών ώσεων. Μέχρι αυτό το σηµείο, µελετήθηκαν οι νευρώνες, που αποτελούν τα κυριότερα κύτταρα, που ασχολούνται µε τη µεταβίβαση πληροφοριών στον εγκέφαλο. Σε επόµενο στάδιο θα µελετηθούν οι περιοχές του εγκεφάλου και θα εστιάσουµε στην οπτική προσοχή, που είναι και το θέµα της συγκεκριµένης διπλωµατικής εργασίας. Κάθε ηµισφαίριο του εγκεφάλου διαιρείται σε τέσσερεις λοβούς. Αρχικά, έχουµε τον Μετωπιαίο λοβό, ο οποίος σχετίζεται µε την οµιλία, ενώ το δεξί και το αριστερό κοµµάτι

13 του λοβού, είναι υπεύθυνα για διαφορετικές λειτουργίες. Το δεξί ηµισφαίριο ασχολείται µε της µη-λεκτικές πλευρές της οµιλίας, όπως για παράδειγµα το χιούµορ, ο τόνος της φωνής ή τα συναισθήµατα και το αριστερό ηµισφαίριο καθορίζει τα γλωσσικά επίπεδα, όπως η σύνταξη και η γραµµατική. Η κυριότερη όµως λειτουργία του, έχει σχέση µε την προσωπικότητα, τις συγκινήσεις και τη µετάφραση των σκέψεων σε πράξεις. Πίσω από το µετωπιαίο λοβό, έχουµε το Βρεγµατικό λοβό, που είναι υπεύθυνος για την εκδήλωση των εκούσιων κινήσεων, όπως επίσης και για τη σύνθεση πληροφοριών που προέρχονται από διάφορες αισθήσεις. Σε περίπτωση βλάβης στον Βρεγµατικό λοβό, παρατηρείται αδυναµία αναγνώρισης αντικειµένων, προβλήµατα κατά την ανάγνωση, δυσκολία επίλυσης µαθηµατικών πράξεων και αδυναµία επικέντρωσης της οπτικής προσοχής. Ο Κροταφικός λοβός, σχετίζεται κυρίως µε την ακοή, την αντίληψη σύνθετων εικόνων, την κατανόηση της οµιλίας, όπως επίσης και µε συµπεριφορές, που είναι υπεύθυνες για τα κίνητρα και το συναίσθηµα. Τέλος, ο Ινιακός λοβός, έχει ως κύρια λειτουργία του, την επεξεργασία, ολοκλήρωση και ερµηνεία των οπτικών ερεθισµάτων και αποτελείται από τρία µέρη, τον πρωτοταγή οπτικό φλοιό, που χρησιµοποιείται για την αναγνώριση του µεγέθους, του χρώµατος, του φωτός, της κίνησης κ.τ.λ. των οπτικών ερεθισµάτων, από τον οπτικό δευτεροταγή φλοιό, ο οποίος ερµηνεύει τις πληροφορίες που προέρχονται από τον πρωτοταγή οπτικό φλοιό και το θάλαµο και από τον τριτοταγή οπτικό φλοιό, που είναι υπεύθυνος για την ολοκλήρωση της επεξεργασίας πληροφοριών, συσχετίζοντας οπτικές και άλλες αισθητικές πληροφορίες, ώστε να είναι δυνατή η αναγνώριση των οπτικών ερεθισµάτων. Ας µελετήσουµε καλύτερα την όραση και τις λειτουργίες της, µε στόχο να εµβαθύνουµε στον τοµέα της προσοχής σε µετέπειτα στάδιο. Αρχικά, θα ήταν χρήσιµο να ορίσουµε το «τι είναι αντίληψη». Η αντίληψη, αποτελεί τη διαδικασία κωδικοποίησης των πληροφοριών που λαµβάνουµε από τα αισθητήρια όργανα και αντιπροσωπεύει µια ζωντανή απόδειξη ότι η επεξεργασία και ερµηνεία των οπτικών ερεθισµάτων είναι διαφορετική για κάθε ανθρώπινο ον. Πριν φτάσουµε στο σηµείο της επεξεργασίας, θα περιγράψουµε αναλυτικά την διαδικασία κωδικοποίησης των πληροφοριών από το οπτικό σύστηµα και τον τρόπο µε τον οποίο καταλήγουν τελικά στον εγκέφαλο.

14 Η λειτουργία της όρασης, ξεκινά από τον κερατοειδή χιτώνα, ο οποίος πραγµατοποιεί τα τρία τέταρτα της εστίασης και καταλήγει στον αµφιβληστροειδή χιτώνα. Οι ακτίνες φωτός που εισέρχονται από τον κερατοειδή χιτώνα, χρησιµεύουν στην κατασκευή του ειδώλου του αντικειµένου που παρατηρείται, ενώ ο φακός ολοκληρώνει τη διαδικασία της εστίασης στον αµφιβληστροειδή χιτώνα, όπου δηµιουργείται τελικά το είδωλο. Οι οπτικοί υποδοχείς, είναι υπεύθυνοι για τη λήψη ενός συνόλου πληροφοριών, που µεταφέρονται κατά µήκος του οπτικού νεύρου, διαµέσου ινών, και καταλήγουν στο οπτικό χίασµα, όπου οι πληροφορίες χωρίζονται µε τέτοιο τρόπο, ώστε, από το ένα µισό του αµφιβληστροειδούς καταλήγουν στην αντίθετη πλευρά του εγκεφάλου, σχηµατίζοντας έτσι ένα αντεστραµµένο οµοίωµα του ειδώλου. Αναλύοντας της διεργασίες που διέπουν την λειτουργία της όρασης, φτάνουµε στο σηµείο να αναρωτηθούµε, ποιόν ακριβώς ρόλο έχει η οπτική προσοχή στην όλη διαδικασία. 2.2 Μελέτη της Οπτικής Προσοχής Η προσοχή, είναι ένα είδος γνωστικής διαδικασίας, κατά την οποία παρατηρείται επιλεκτική εστίαση σε ένα σηµείο του χώρου, αγνοώντας άλλα αντικείµενα του περιβάλλοντος. Μπαίνοντας στη διαδικασία να παρατηρήσετε τον κόσµο γύρο σας, µπορείτε να αντιληφθείτε ότι, περιβάλλεστε από εκατοµµύρια ερεθίσµατα, που συµβάλουν στη διέγερση και των πέντε αισθήσεων. Για παράδειγµα µπορείτε να νιώσετε το δροσερό αεράκι, που φυσά, να ακούσετε κάποιο αυτοκίνητο που περνά, ή να παρατηρήσετε το χώρο, που σας περιτριγυρίζει. Υπάρχουν τέσσερεις βασικές λειτουργίες που σχετίζονται άµεσα µε την προσοχή, οι οποίες θα αναφερθούν και θα αναλυθούν σε αυτό το κεφάλαιο της συγκεκριµένης διπλωµατικής εργασίας.

15 Αρχικά, θα µιλήσουµε για την κατανεµηµένη προσοχή, που αφορά το διαχωρισµό των νοητικών πόρων σε τµήµατα, µε στόχο την ταυτόχρονη επεξεργασία, περισσότερων του ενός είδους πληροφοριών, µε αποτέλεσµα την εκτέλεση ποικίλων έργων, στο ίδιο χρονικό διάστηµα. Για παράδειγµα, θα µπορούσαµε να φανταστούµε τι συµβαίνει την ώρα που οδηγούµε. Ένας οδηγός µπορεί εύκολα να µιλά ή να ακούει µουσική, ενώ συγχρόνως, παρατηρεί τι συµβαίνει στο δρόµο. Βέβαια, σε οποιαδήποτε περίπτωση εµποδίου που τείνει να αντιµετωπίσει, εστιάζει την προσοχή του στην οδήγηση, ακυρώνοντας οποιοδήποτε άλλο είδος πληροφορίας λάµβανε µέχρι στιγµής. Μια άλλη λειτουργία της προσοχής που θα αναφέρουµε, ονοµάζεται επαγρύπνηση και ανίχνευση σήµατος. Ενώ προσπαθούµε να ανιχνεύσουµε την εµφάνιση ενός συγκεκριµένου ερεθίσµατος που µας ενδιαφέρει, βρισκόµαστε συνεχώς σε επαγρύπνηση και αναµένουµε να λάβουµε δράση, όταν καταφέρουµε να εντοπίσουµε τον στόχο που µας ενδιαφέρει. Μπορείτε για παράδειγµα να φανταστείτε ότι περπατάτε σε ένα σκοτεινό δρόµο και προσπαθείτε να ανιχνεύσετε επικίνδυνους θορύβους, ή φιγούρες. Επιπλέον, η προσοχή, συνδέεται άµεσα µε τη λειτουργία της αναζήτησης, κατά την οποία προσπαθούµε να εντοπίσουµε συγκεκριµένα ερεθίσµατα που µας ενδιαφέρουν. Η τελευταία λειτουργία, που σχετίζεται µε την προσοχή, καλείται επιλεκτική προσοχή και αποτελεί το θέµα του επόµενου κεφαλαίου. Εν συντοµία, η επιλεκτική προσοχή, αφορά την εστίαση της προσοχής µας σε µεµονωµένα ερεθίσµατα, ώστε να αυξάνεται η ικανότητα µας να τα επεξεργαζόµαστε, χρησιµοποιώντας µια ποικιλία γνωστικών διαδικασιών. Σύµφωνα µε έρευνες, που έγιναν το 1994 από τους Posner και Dehaene, η λειτουργία της προσοχής «Δεν εντοπίζεται ούτε σε µια µεµονωµένη εγκεφαλική περιοχή, ούτε σε ολόκληρη την έκταση του εγκεφάλου». Πιο συγκεκριµένα, η Farah, ασχολήθηκε µε την έρευνα ασθενών που έπασχαν από µονόπλευρη χωρική παραµέληση και παρουσίαζαν δυσλειτουργίες κατά τη διαδικασία της προσοχής. Ένα άτοµο που πάσχει από τη συγκεκριµένη ασθένεια, τείνει να αγνοεί το µισό µέρος του οπτικού του πεδίου, ενώ έχει υποστεί αλλοιώσεις στον βρεγµατικό λοβό. Η συγκεκριµένη ασθένεια βοήθησε την ερευνήτρια να καταλήξει στο συµπέρασµα ότι, η διαδικασία της προσοχής είναι αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης µιας ποικιλίας συστηµάτων που σχετίζονται µε αυτή, τα οποία εµπλέκονται µε αµοιβαίο τρόπο, το ένα στη λειτουργία του άλλου.

16 Εµβαθύνοντας στην έρευνα της προσοχής, είναι αξιόλογο να αναφέρουµε ότι, ο Posner, το 1995, κατάφερε να αναγνωρίσει ένα πρόσθιο σύστηµα προσοχής στον µετωπιαίο λοβό, που ενεργοποιείται ενόσω εκτελούνται έργα, που αφορούν τη σηµασιολογική αναγνώριση λέξεων και ένα οπίσθιο σύστηµα στο βρεγµατικό λοβό, το οποίο συνδέεται µε µέρος του θαλάµου και µε κάποιες περιοχές του µεσεγκεφάλου, που είναι απαραίτητες για τη κίνηση των οφθαλµών. Επιπλέον, το οπίσθιο σύστηµα της προσοχής, χρησιµοποιείται σε περιπτώσεις, που το άτοµο χρειάζεται να εστιάσει την προσοχή του, άλλοτε κοντά η µακριά. Αφορά δηλαδή εκτέλεση έργων οπτικοχωρικής προσοχής. Γενικότερα, η οπτική προσοχή, είναι ένα πληροφοριακό σύστηµα, που χωρίζεται σε δύο στάδια επεξεργασίας. Αρχικά, η προσοχή κατανέµεται οµοιόµορφα, πάνω στην γενική, οπτική σκηνή και οι πληροφορίες που συλλέγονται, επεξεργάζονται παράλληλα. Στο επόµενο στάδιο, η προσοχή επικεντρώνεται σε µια συγκεκριµένη περιοχή της οπτικής σκηνής, ενώ η επεξεργασία των πληροφοριών γίνεται πλέον σειριακά. 2.3 Επιλεκτική Προσοχή Ο Αµερικάνος φιλόσοφος και ψυχολόγος William James, το 1890, πίστευε ότι, «Ο καθένας ξέρει τι είναι προσοχή. Είναι η κατάκτηση µε το νου, µε σαφή και έντονη µορφή, ενός απ αυτά τα αντικείµενα ή νήµατα της σκέψης που µοιάζουν ταυτόχρονα. Εστίαση, συγκέντρωση, συνειδητοποίηση, είναι η ουσία της. Σηµαίνει αποµάκρυνση από κάποια πράγµατα, για να µπορέσουµε να χειριστούµε αποτελεσµατικά άλλα.». Ειδικότερα, µπορούµε να πούµε ότι, η προσοχή είναι η διεργασία, κατά την οποία, επιλέγουµε τις πληροφορίες, µε τις οποίες θέλουµε να αλληλεπιδράσουµε. Σύµφωνα µε τον James, επειδή τις περισσότερες φορές, περιβαλλόµαστε από πολλά διαφορετικά οπτικά ερεθίσµατα, χρησιµοποιούµε εστιασµένη προσοχή, ώστε να επιλέγουµε, να παρατηρούµε τα ερεθίσµατα, που έχουν µεγαλύτερη σπουδαιότητα για µας. Τι εννοούµε όµως µε τον όρο εστιασµένη προσοχή;

17 Αν προσπαθήσετε να παρατηρήσετε, το χώρο στον οποίο βρίσκεστε, θα αναληφθείτε ότι προσέχετε ένα αντικείµενο τη φορά, ή ένα µέρος του οπτικού χώρου που σας περιβάλλει. Ψυχολόγοι από όλο τον κόσµο έχουν προσπαθήσει, κατά καιρούς, να αποδείξουν ή να απορρίψουν τη θεωρία του James. Για παράδειγµα, ο Posner, πίστευε ότι η οπτική προσοχή µπορεί να παροµοιαστεί µε ένα προβολέα, ο οποίος µπορεί να εστιάσει σε ένα συγκεκριµένο µέρος του οπτικού πεδίου. Αναλυτικότερα, ο Posner πίστευε ότι ανά πάσα χρονική στιγµή, παρατηρούµε ένα µικρό µέρος του χώρου που µας περιβάλλει, και µπορούµε να εστιάζουµε σε κάθε αντικείµενο, που έχει ενδιαφέρον. Από µια άλλη οπτική γωνία, οι Eriksen και James διατύπωσαν την άποψη ότι, η εστιασµένη προσοχή µοιάζει µε ένα φακό, που µπορεί να µεγεθύνει ή να σµικρύνει την περιοχή εστίασης της προσοχής, κατά βούληση. Αυτή η πρόταση, µπορεί να θεωρηθεί ορθή, αν σκεφτούµε ότι, κατά τη διάρκεια που περπατάµε, βλέπουµε το χώρο γύρο µας σαν ένα σύνολο (µεγέθυνση), ενώ όταν συναντήσουµε κάποιο εµπόδιο, η προσοχή µας εστιάζεται στο εµπόδιο που συναντούµε (σµίκρυνση), ώστε να αποφύγουµε τη σύγκρουση. Ποιο συγκεκριµένα, θα µπορούσαµε να πούµε ότι, η εστιασµένη προσοχή χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, βάση του τρόπου µε τον οποίο εστιάζουµε. Η πρώτη κατηγορία, ονοµάζετε Ενδογενής ή Top-Down προσέγγιση και αναφέρεται στην προσοχή, που µεταφέρεται συνειδητά από τον άνθρωπο σε συγκεκριµένο χώρο. Η συγκεκριµένη προσέγγιση, λαµβάνει χώρα κυρίως στον πρόσθιο οπτικό φλοιό και τα βασικά γαγγλία, ενώ έρευνες έδειξαν ότι οι συγκεκριµένες εκτελεστικές λειτουργίες, σχετίζονται και µε άλλες πτυχές του εγκεφάλου, όπως η εργαζόµενη µνήµη. Αντιθέτως, η άλλη κατηγορία ονοµάζεται Εξωγενής ή Bottom- Up προσέγγιση και περιγράφει την προσοχή, κατά την οποία ο ανθρώπινος εγκέφαλος εστιάζει ασυνείδητα σε κάτι, όπως για παράδειγµα όταν ακούσουµε ξαφνικά ένα εκκωφαντικό θόρυβο και η προσοχή µας εστιάζεται ακούσια σε αυτόν. Βάση ερευνών, η Bottom-Up προσέγγιση, σχετίζεται µε τον βρεγµατικό και τον κροταφικό φλοιό. Στο παρόν στάδιο, δεν έχει καταφέρει κανένας να ορίσει ρητά την επιλεγµένη οπτική προσοχή, εντούτοις, υπάρχουν πολλοί ερευνητές, που ασχολήθηκαν και συνεχίζουν να ασχολούνται µε το συγκεκριµένο θέµα, θέτοντας, ο καθένας, τη δική του προσέγγιση στο θέµα, που είτε

18 συµπίπτει, είτε αντιτίθεται, στις θεωρίες που παρουσιάστηκαν µέχρι στιγµής. Ας µιλήσουµε, λοιπόν, για τις θεωρίες Early και Late Selection. O Broadbent, έδωσε το δικό του στίγµα στις θεωρίες της εστιασµένης, οπτικής προσοχής. Πίστευε ότι, η προσοχή χωρίζεται σε δύο στάδια. Αυτό της προ-προσοχής, κατά το οποίο, το σύστηµα µεγάλης χωρητικότητας, εντοπίζει µόνο, τις απλές ιδιότητες ενός ερεθίσµατος, ενώ, στη συνέχεια, οι αναπαραστάσεις του ερεθίσµατος, περνούν διαµέσου του bottleneck συστήµατος προσοχής, στο σύστηµα µικρής χωρητικότητας, όπου αναλύονται οι ιδιότητες, που αφορούν την ταυτότητα του, καθώς επίσης και οι ιδιότητες που προσελκύουν περισσότερο την προσοχή. Σε γενικές γραµµές, η θεωρία Early Selection, συνεπάγεται ότι, µπορούµε να αναγνωρίζουµε, οτιδήποτε βλέπουµε, υπό την προϋπόθεση ότι, δίνουµε προσοχή σε αυτό, ενώ µπορούµε να εντοπίσουµε κάποια φυσικά χαρακτηριστικά τους, ακόµα και όταν δεν δίνουµε την απαραίτητη προσοχή. Μια από τις γνωστότερες θεωρίες, που αντιτίθενται της θεωρίας Early Selection, καλείται Late Selection και υποστηρίζει ότι, όλες οι αντιληπτές ιδιότητες των ερεθισµάτων, που παρουσιάζονται στο υποκείµενο, συλλέγονται από, ένα σύστηµα µεγάλης χωρητικότητας, έχοντας ως αποτέλεσµα, οι πληροφορίες, που κωδικοποιούνται, να µεταφέρονται συνειδητά, στο σύστηµα µικρής χωρητικότητας, όπου αποθηκεύονται στη βραχύχρονη µνήµη. Πιο συγκεκριµένα, θα µπορούσαµε να πούµε ότι η θεωρία του Late Selection, απαιτεί ψηλότερη εγκεφαλική λειτουργία και εποµένως µια πιο λεπτοµερή ανάλυση των ερεθισµάτων, ενώ η θεωρία Early Selection, γίνεται µε πιο αυτόµατο και άµεσο τρόπο, αφού το υποκείµενο, πιστεύεται ότι µπορεί να αναγνωρίσει το αντικείµενο, που βλέπει, από το πρώτο στάδιο επεξεργασίας. Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγµα, στα πλαίσια της εστιαζόµενης προσοχής είναι το «The Cocktail Party Phenomenon». Το παράδειγµα αυτό περιγράφει το φαινόµενο κατά το οποίο, όταν βρισκόµαστε σε ένα χώρο που εµφανίζει πολυκοσµία, µπορεί να µην ακούµε τι λένε οι υπόλοιποι γύρο µας, αλλά αν ακούσουµε το όνοµά µας εστιάζουµε την προσοχή µας, προς την οµάδα ανθρώπων που το πρόφεραν. Συνεπώς, καταγράφουµε όλη τη συζήτηση, χωρίς να το αντιλαµβανόµαστε. Αυτό έρχεται σε αντιπαράθεση µε την θεωρία Early Selection, που υποστηρίζει ότι, τα ερεθίσµατα φιλτράρονται, µε βάση τα φυσικά τους χαρακτηριστικά, ενώ η επεξεργασία της σηµασίας τους, γίνεται σε µετέπειτα στάδιο.

19 Ένα από τα γνωστότερα πειράµατα που έγιναν, στα πλαίσια της επιλεκτικής, οπτικής προσοχής, ήταν το Stroop Task, κατά το οποίο, τα υποκείµενα καλούνταν να αναγνωρίσουν τα χρώµατα των γραµµάτων, µέσα από µια στήλη από λέξεις, που είτε είχαν άσχετο νόηµα, ή ονόµαζαν κάποιο χρώµα, µε τη δυσκολία ότι η λέξη «πράσινο», για παράδειγµα, εµφανιζόταν µε µπλε χρώµα κ.τ.λ. Το συγκεκριµένο παράδειγµα, έρχεται σε αντιπαράθεση, µε τη θεωρία της επιλεκτικής προσοχής. Αν προσπαθήσετε να προφέρετε τα χρώµατα που βλέπετε στην πιο πάνω εικόνα, θα προσέξετε ότι, χωρίς να το αντιλαµβάνεστε, µπαίνετε στη διαδικασία να διαβάζετε τη λέξη και όχι να αναγνωρίσετε το χρώµα. Εποµένως, η θεωρία της επιλεκτικής προσοχής, παρουσιάζει αδυναµίες, όταν εµπλέκονται αυτόµατες λειτουργίες, όπως για παράδειγµα η ανάγνωση. Η συγκεκριµένη θεωρία, είναι ευρέως γνωστή µε την ονοµασία Stroop Effect. Γενικότερα, το θέµα της οπτικής προσοχής και ο τρόπος µε τον οποίο επεξεργαζόµαστε τα οπτικά ερεθίσµατα, που λαµβάνουµε, έγινε θέµα έρευνας, από πολλούς ερευνητές, οι απόψεις των οποίων, άλλοτε συγκρούονται και άλλοτε συµπίπτουν. Μια από τις γνωστότερες έρευνες που έγιναν, στα πλαίσια της οπτικής προσοχής, είναι αυτή των ερευνητών Nillie Lavie και Sally Cox, οι οποίες πίστευαν ότι, η επιλεκτική, οπτική προσοχή λειτουργεί πρόωρα (early selection), όταν το αντιληπτικό φορτίο είναι ψηλό, ενώ, σε αντίθετη περίπτωση, λειτουργεί µετέπειτα (late selection). Στο επόµενο κεφάλαιο, γίνεται

20 µια περιεκτική ανάλυση του πειράµατος, των Lavie and Cox, που αποτελεί και µια από τις θεµελιώδεις πηγές, της παρούσας διπλωµατικής εργασίας.

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος.

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Προσοχή Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Ηπροσοχήεµπλέκεται στην επιλογή των στοιχείων του περιβάλλοντος που επιθυµούµε να επεξεργαστούµε, και παράλληλα στην αγνόηση στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία Θεματική Ενότητα 2: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη Πληροφορική 2 Τεχνητή νοημοσύνη 1 2 Τι είναι τεχνητή νοημοσύνη; Τεχνητή νοημοσύνη (AI=Artificial Intelligence) είναι η μελέτη προγραμματισμένων συστημάτων τα οποία μπορούν να προσομοιώνουν μέχρι κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ Ιστότοπος Βιβλίου http://www.iep.edu.gr/ και «Νέα Βιβλία ΙΕΠ ΓΕΛ και ΕΠΑΛ» 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή Καθ. Κ. Κουρκουµπέτης Σηµείωση: Οι διαφάνειες βασίζονται σε µεγάλο βαθµό σε αυτές που συνοδεύονται µε το προτεινόµενο σύγγραµµα. 1

Διαβάστε περισσότερα

«Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των αντιλήψεων, σκέψεων, συναισθημάτων,

«Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των αντιλήψεων, σκέψεων, συναισθημάτων, 9 Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Το πρόβλημα της συνείδησης Μια απόπειρα ορισμού της συνείδησης «Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Καθ. Κ. Κουρκουµπέτης Οι διαφάνειες βασίζονται σε µεγάλο βαθµό σε αυτές που συνοδεύονται µε το προτεινόµενο σύγγραµµα. 1 Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Χρήστος Παντσίδης Παναγιώτης Σπύρου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΡΑ ΟΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΡΑ ΟΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ Τεχνικές Προγραµµατισµού Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Γλώσσες Προγραµµατισµού, Θεωρία Γλωσσών Προγραµµατισµού 1999-2002 Θεωρία Γλωσσών 1996-2000, 2000-2002 Αρχές Γλωσσών Προγραµµατισµού 2002-2005 Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1 Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γραφικές παραστάσεις µε υπολογιστές έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που οι ε- πιστήµονες που δούλευαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας Κεφάλαιο 1 1. Τα δεδομένα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όταν υποβάλλονται σε 2. Το πρόβλημα μεγιστοποίησης των κερδών μιας επιχείρησης είναι πρόβλημα 3. Για την επίλυση ενός προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE Τ.Θ. 5, Πανε ιστήµιο Πατρών, 650 Πάτρα, P.O. Box 5, University of Patras, 6 50 Patra ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΟΙ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες Η διάγνωση των διαταραχών λόγου πρέπει να γίνεται έγκαιρα, μόλις οι γονείς αντιληφθούν οτι κάτι ισως δεν πάει καλά και πρέπει να παρουσιάσουν το παιδί τους στον ειδικό. Ο ειδικός θα λάβει μέτρα για την

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου Θεματική Ενότητα 10: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους μελέτης του εγκεφάλου. Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κεφάλαιο 1. Ψυχολογία: Τα στάδια εξέλιξης μίας επιστήμης ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Οι ρίζες της Ψυχολογίας: Το μονοπάτι προς μία επιστήμη του νου. Οι πρόγονοι

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας Θεματική Ενότητα 8: Στόχοι: Η εξοικείωση των φοιτητών με τις επιδράσεις, από άλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Πέρα όµως από την Γνωσιακή/Εννοιολογική ανάλυση της δοµής και του περιεχοµένου των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηµατικών του Δηµοτικού ως προς τις έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή και συνείδηση

Προσοχή και συνείδηση Προσοχή και συνείδηση Κεφάλαιο 3 Δρ. Άννα Παυλίνα Χαραλάμπους Προσοχή Η προσοχή είναι το μέσο με το οποίο επιλέγουμε για ενεργητική επεξεργασία μια περιορισμένη ποσότητα πληροφοριών από το άπειρο αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων Α.Καραπέτσας

Διδάσκων Α.Καραπέτσας Διδάσκων Α.Καραπέτσας Άνδρες και γυναίκες είναι εξίσου έξυπνοι, κάθε φύλο όμως με το δικό του τρόπο. (Science Illustrated, Σεπτέμβριος,2010) 2 Διαφέρουμε εγκεφαλικά? 3 Ο Richard Haier, (του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 4 Γνωστική ψυχολογία Οι πληροφορίες του περιβάλλοντος γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από τον εγκέφαλο μέσω γνωστικών διαδικασιών (αντίληψη, μνήμη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο. Έτσι ο προγραµµατισµός µε τη ΓΛΩΣΣΑ εστιάζεται στην ανάπτυξη του αλγορίθµου και τη µετατροπή του σε σωστό πρόγραµµα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο. Έτσι ο προγραµµατισµός µε τη ΓΛΩΣΣΑ εστιάζεται στην ανάπτυξη του αλγορίθµου και τη µετατροπή του σε σωστό πρόγραµµα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο 1. Επιλογή της κατάλληλης γλώσσας προγραµµατισµού Εκατοντάδες γλώσσες προγραµµατισµού χρησιµοποιούνται όπως αναφέρθηκε σήµερα για την επίλυση των προβληµάτων µε τον υπολογιστή, τη δηµιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΙΑ ΠΑΓΓΕ Πληροφορική Η επιστήμη που ασχολείται με: τη συλλογή την αποθήκευση την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΔΟΜΕΣ Δομή Ομάδας Σύνολο Α και μια πράξη η πράξη είναι κλειστή ισχύει η προσεταιριστική ιδότητα υπάρχει ουδέτερο στοιχείο υπάρχει αντίστροφο στοιχείο ισχύει η αντιμεταθετική

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa. Πληροφορική 1 Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.gr/~organosi/ 2 Η δομή του μαθήματος Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

4. Ο Άνθρωπος (Μέρος 3) (HUMAN-computer interaction) Μοντέλα µνήµης, Νοητικά µοντέλα, Μεταφορές, Άλλα µοντέλα

4. Ο Άνθρωπος (Μέρος 3) (HUMAN-computer interaction) Μοντέλα µνήµης, Νοητικά µοντέλα, Μεταφορές, Άλλα µοντέλα 4. Ο Άνθρωπος (Μέρος 3) (HUMAN-computer iteractio) Μοντέλα µνήµης, Νοητικά µοντέλα, Μεταφορές, Άλλα µοντέλα Μοντέλο Ανθρώπινης Μνήµης (Atkiso, 1968) Αισθητήρια µνήµη, διαφορετική για κάθε αισθητήριο αγωγό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα Σαλαµίνα 17 Μαρτίου 2012 09:30 πµ Κινηµατοθέατρο Ναυστάθµου

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I Θεματική Ενότητα 3: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για τις πολλές

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο Άνθρωπος (Μέρος 1) (HUMAN-computer interaction) Αισθήσεις Αισθητήρια Αντίληψη Κινητήριο Σύστηµα

2. Ο Άνθρωπος (Μέρος 1) (HUMAN-computer interaction) Αισθήσεις Αισθητήρια Αντίληψη Κινητήριο Σύστηµα 2. Ο Άνθρωπος (Μέρος 1) (HUMAN-computer interaction) Αισθήσεις Αισθητήρια Αντίληψη Κινητήριο Σύστηµα Ανθρώπινες Ικανότητες n Δεν µεταβάλλονται µε γρήγορους ρυθµούς n Υπάρχουν συγκεκριµένα µετρήσιµα όρια

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος <<Ασκήσεις λόγου>> σε ηλικιωμένους με Ήπια Νοητική Διαταραχή

Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος <<Ασκήσεις λόγου>> σε ηλικιωμένους με Ήπια Νοητική Διαταραχή lysitsas.kon@gmail.com 9th Panhellenic Conference on Alzheimer's Disease and 1st Mediterranean on Neurodegenerative Diseases Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος σε ηλικιωμένους με

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Αντίληψη. Η αντίληψη συμπεριλαμβάνει την ερμηνεία, είναι δηλαδή μια ερμηνευτική διαδικασία.

Αντίληψη. Η αντίληψη συμπεριλαμβάνει την ερμηνεία, είναι δηλαδή μια ερμηνευτική διαδικασία. Αντίληψη «Ο όρος αντίληψη αναφέρεται στα μέσα με τα οποία οι πληροφορίες, οι οποίες αποκτώνται μέσω των αισθητηρίων οργάνων μετατρέπονται σε εμπειρίες αντικειμένων, γεγονότων, ήχων, γεύσεων κ.λ.π.» (Roth,

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 2: Ο Άνθρωπος Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Βιοπληροφορική και Πολυµέσα. Ειρήνη Αυδίκου Αθήνα

Βιοπληροφορική και Πολυµέσα. Ειρήνη Αυδίκου Αθήνα Βιοπληροφορική και Πολυµέσα Αθήνα 1.2.2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πως σχετίζεται µε τα Πολυµέσα 2. Τι είναι η Βιοπληροφορική 3. Χρήσεις 4. Συµπεράσµατα 5. Βιβλιογραφία Βιοπληροφορική και Πολυµέσα 2 1. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία και Μάθηση. Στέλλα Βοσνιάδου Πανεπιστήµιο Αθηνών

Γνωστική Ψυχολογία και Μάθηση. Στέλλα Βοσνιάδου Πανεπιστήµιο Αθηνών Γνωστική Ψυχολογία και Μάθηση Στέλλα Βοσνιάδου Πανεπιστήµιο Αθηνών Θεωρίες της επεξεργασίας πληροφοριών Η σκέψη είναι επεξεργασία πληροφοριών Περιγραφή των δοµικών χαρακτηριστικών (περιορισµών) της σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων)

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) Edward de Bono s Six Thinking Hats Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) ρ. Αικατερίνη Πουστουρλή, για το ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΕΡΡΩΝ 19-01- Dr.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση

710 -Μάθηση - Απόδοση 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 6η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Παρατήρηση Αξιολόγηση & Διάγνωση Η διάλεξη αυτή περιλαμβάνει: Διαδικασία της παρατήρησης & της αξιολόγησης Στόχοι και περιεχόμενο παρατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6.1 Η έννοια του προγράµµατος. 6.2 Ιστορική αναδροµή. 6.2.1 Γλώσσες µηχανής. ΗΜ04-Θ1Α 1. Ένα πρόγραµµα σε γλώσσα µηχανής είναι µια ακολουθία δυαδικών ψηφίων. 5. Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Αντίληψη. Αντίληψη είναι η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος.

Αντίληψη. Αντίληψη είναι η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος. Αντίληψη Αντίληψη εί η γνωστική διεργασία που µας επιτρέπει να έχουµε µία εικόνα του εξωτερικού αλλά και του εσωτερικού περιβάλλοντος. Ηαντίληψηαποτελείκρίσιµη και αναγκαία προϋπόθεση για οποιαδήποτε γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» - Κρυπτογραφία είναι - Κρυπτανάλυση είναι - Με τον όρο κλειδί. - Κρυπτολογία = Κρυπτογραφία + Κρυπτανάλυση - Οι επιστήµες αυτές είχαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

2. Δυναμικό και χωρητικότητα αγωγού.

2. Δυναμικό και χωρητικότητα αγωγού. . Δυναμικό και χωρητικότητα αγωγού. Σε όλα τα σηµεία ενός αγωγού, σε ηλεκτροστατική ισορροπία, το δυναµικό είναι σταθερό. Για παράδειγµα, στην φορτισµένη σφαίρα του διπλανού σχήµατος τα σηµεία Α και Β

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας)

Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας) Ανάπτυξη εφαρµογών σε προγραµµατιστικό περιβάλλον (στοιχεία θεωρίας) Εισαγωγή 1. Τι είναι αυτό που κρατάς στα χέρια σου. Αυτό το κείµενο είναι µια προσπάθεια να αποτυπωθεί όλη η θεωρία του σχολικού µε

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή

Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: Εισαγωγή στις έννοιες Αλγόριθµοι και Πολυπλοκότητα, Οργάνωση Δεδοµένων και Δοµές Δεδοµένων Χρήσιµοι µαθηµατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Περιεχόμενα Παρουσίαση μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Γενική περιγραφή των διαδικασιών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Αθηνών. Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Στέλλα Βοσνιάδου 11/23/2006

Πανεπιστήµιο Αθηνών. Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Στέλλα Βοσνιάδου 11/23/2006 Μνήµη Στέλλα Βοσνιάδου Τµήµα ΜΙΘΕ Πανεπιστήµιο Αθηνών 11/23/2006 Εισαγωγή στην Ψυχολογία Στέλλα Βοσνιάδου Τα τρία στάδια της µνήµης Κωδικοποίηση Αποθήκευση Ανάσυρση Η µνήµη απαιτεί οι πληροφορίες που έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή

Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή Προσεγγίζοντας παιδαγωγικά τη γλώσσα της σύγχρονης τέχνης με τη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών: Η περίπτωσης της Mec Art του Νίκου Κεσσανλή Πανάγου Ελένη, Ερευνήτρια του Ινστιτούτου Πολιτιστικής & Εκπ/κής

Διαβάστε περισσότερα

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν:

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 10 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ» ΜΕΡΟΣ Α: ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι οι υποδοχείς και ποιος είναι ο ρόλος τους; 2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ας δούµε ένα παράδειγµα ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Τοµείς έρευνας της ψυχολογίας

Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ας δούµε ένα παράδειγµα ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Τοµείς έρευνας της ψυχολογίας ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή στην ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc. PhD Φυσικοθεραπεία Μάθηµα1 ο Είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και τις νοητικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Διδακτική Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ανάλυση προβλήματος

Κεφάλαιο 1 Ανάλυση προβλήματος Κεφάλαιο 1 Ανάλυση προβλήματος 1.1 Η έννοια πρόβλημα Με τον όρο πρόβλημα εννοείται μια κατάσταση η οποία χρειάζεται αντιμετώπιση, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή, ούτε προφανής. 1.2 Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό ιαγώνισµα Πληροφορικής Γ Γυµνασίου Γιώργος Λιακέας Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Ερωτήσεις

Επαναληπτικό ιαγώνισµα Πληροφορικής Γ Γυµνασίου Γιώργος Λιακέας Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Ερωτήσεις Επαναληπτικό ιαγώνισµα Πληροφορικής Γ Γυµνασίου (νέο βιβλίο Πληροφορικής Γυµνασίου Αράπογλου, Μαβόγλου, Οικονοµάκου, Φύτρου) Γιώργος Λιακέας Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Ερωτήσεις 1. Τι είναι ο Αλγόριθµος;

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 11: Θέματα Διδακτικής Προγραμματισμού: βασικές δομές (μεταβλητή, επανάληψη, επιλογή)

Ενότητα 11: Θέματα Διδακτικής Προγραμματισμού: βασικές δομές (μεταβλητή, επανάληψη, επιλογή) Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα