EN OΓΛΩΣΣIKH ANIΣOTIMIA.N. Mαρωνίτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "EN OΓΛΩΣΣIKH ANIΣOTIMIA.N. Mαρωνίτης"

Transcript

1 EN OΓΛΩΣΣIKH ANIΣOTIMIA.N. Mαρωνίτης H εισήγησή µου αφορµάται από ένα, απροσδόκητο ίσως, ερώτηµα, το οποίο στη σχηµατική και προληπτική διατύπωσή του έχει ως εξής: η διάζευξη ισχυρών και ασθενών γλωσσών (µε τους επιθετικούς προσδιορισµούς εντός ή εκτός εισαγωγικών) αποτελεί µόνον διαγλωσσικό πρόβληµα στο πλαίσιο της Eυρωπαϊκής Ένωσης; ή µήπως εµφανίζεται και ως ενδογλωσσική διαβάθµιση, µπορεί και διαµάχη, µε προβλεπόµενες και απρόβλεπτες συνέπειες; Tο ζήτηµα τούτο προκύπτει, κατά τη γνώµη µου, όταν και όπου µια εθνική γλώσσα διαθέτει αποδεδειγµένως µακράς διάρκειας ένδοξο παρελθόν, όπως λ.χ. συµβαίνει µε την αρχαία ελληνική και σε µικρότερο ίσως βαθµό µε τη λατινική. Σ αυτές τις περιπτώσεις η ενδογλωσσική διαβάθµιση στηρίζεται σε µια καταστατική σύγχυση, βάσει της οποίας ταυτίζονται η ίδια η γλώσσα και η παραγόµενή της γραµµατεία. Για να διατυπώσω το θέµα απλούστερα: η ανάδειξη της λογοτεχνικής παραγωγής µιας εποχής σε κλασική υποβάλλει συγχρόνως τη θέση ότι και ο βασικός γλωσσικός της τύπος είναι και αυτός κλασικός. Kάτι περισσότερο: η υψηλή στάθµη των λογοτεχνικών έργων σ αυτές τις περιπτώσεις αποδίδεται, εν µέρει ή εν όλω, στην υψηλή στάθµη της γλώσσας της. Έτσι δηµιουργείται το ζεύγος: κλασική γλώσσα-κλασική λογοτεχνία, λίγο πολύ ως σχέση αιτίου και αιτιατού. εν θα επιµείνω περισσότερο στον έλεγχο του αυθαίρετου αυτού ζεύγους, που έτσι κι αλλιώς θυµίζει το σοφιστικό δίληµµα αν το αβγό γέννησε την κότα ή η κότα το αβγό. Γεγονός πάντως παραµένει ότι η ενδογλωσσική αυτή ιδεολογία στιγµάτισε πολύ νωρίς την ελληνική γλώσσα, δηµιουργώντας ρήγµα ανάµεσα στην οµιλούµενη και στην επίσηµη γραπτή µορφή της. Yπαινίσσοµαι προφανώς το κίνηµα του Aττικισµού, το οποίο εµφανίζεται και εγκαθίσταται στον ελληνόφωνο, πολυεθνικό πια, χώρο στα όψιµα ελληνιστικά χρόνια. Kατά πόσο η γένεση του Aττικισµού θα πρέπει να χρεωθεί στους επιφανείς Γραµµατικούς της αλεξανδρινής εποχής ή και στην ίδια την επιστήµη της φιλολογίας, που τότε ιδρύεται, παραµένει ακόµη αµφίβολο ζητούµενο, µε το οποίο δεν πρόκειται εδώ να ασχοληθώ. Όταν ωστόσο ο Aττικισµός συστηµατοποιήθηκε και τελικώς κυριάρχησε, προέβαλε µε έµφαση ως υπόδειγµα προς µίµηση την αττική γλώσσα, σε µιαν εποχή που η αρχαία ελληνική γλώσσα είχε καταφανώς εξελιχθεί και έτεινε στη διαµόρφωση της κοινής. H απαίτηση της αναχρονιστικής αυτής γλωσσικής µίµησης κατέληξε να γίνει λίγο πολύ δόγµα, σύµφωνα µε το οποίο η παραγωγή αξιόλογης γραµµατείας στο παρόν δεν είναι δυνατή παρά µόνον µε δύο όρους: αν η γλώσσα γραφής µιµηθεί την προγενέστερη κλασική µορφή της αν τα παραγόµενα λογοτεχνικά έργα έχουν ως πρότυπα τα κείµενα της κλασικής περιόδου.

2 Tούτο βεβαίως σηµαίνει αυτόµατη υποτίµηση της οµιλούµενης γλώσσας, η οποία εφεξής θεωρείται ανεπαρκής, τουλάχιστον για να καλύψει τις εκφραστικές φιλοδοξίες των εγγραµµάτων. Ή για να µιλήσω µε όρους του Συνεδρίου µας η αττική γλώσσα και η αττική λογοτεχνία εκτιµήθηκαν ως ισχυρές µορφές, σε αντίθεση προς την ασθένεια της κοινής, η οποία κρίθηκε κατάλληλη µόνον για την παραγωγή παραλογοτεχνίας και για την κάλυψη των γλωσσικών αναγκών του αµαθέστερου λαού. εν θα επιµείνω περισσότερο. Θυµίζω µόνον ότι στον ελληνιστικό Aττικισµό ανάγονται οι αφορµές του γνωστού γλωσσικού µας ζητήµατος: το οποίο προχώρησε στα βυζαντινά και µεταβυζαντινά χρόνια οξύνθηκε στην περίοδο του νεοελληνικού διαφωτισµού δραµατοποιήθηκε προς τα τέλη του 19ου αιώνα και, µε την αντίσταση του µαχητικού δηµοτικισµού, εξελίχθηκε σε γενικότερο πολιτικό και ιδεολογικό πρόβληµα του καιρού µας. Yποτίθεται ότι ύστερα από τη µεταδικτατορική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 70, το χρόνιο γλωσσικό µας ζήτηµα βρήκε την οριστική λύση του προς όφελος της δηµοτικής. H λύση όµως αυτή παραµένει µερική και µάλλον τυπική, αν συνυπολογιστούν οι αυξανόµενες (µέσα στη δεκαετία του 80 και στη δεκαετία του 90) καταγγελίες για την ανεπάρκεια της οµιλούµενης γλώσσας, η πενία της οποίας προτείνεται να θεραπευθεί µε έµµεση έστω αναγωγή της στην αρχαία ελληνική γλώσσα και στις νεότερες λόγιες παραλλαγές της. Συµπέρασµα πρώτο και πρόχειρο: σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την ελληνική γλώσσα (σε µικρότερο ίσως βαθµό και την ελληνική λογοτεχνία), η αντίθεση ισχύος και ασθένειας παραµένει σταθερή το γλωσσικό παρελθόν διεκδικεί τον τίτλο του ισχυρού, ενώ το γλωσσικό παρόν εκτιµάται ως ελλειµµατικό και ασθενές. H καθιέρωση ανισοτιµίας ανάµεσα στην αρχαία ελληνική και στη νέα ελληνική γλώσσα ελέγχεται και στη µεταφραστική µας θεωρία και πρακτική, καθώς αµφισβητείται, απολύτως ή σχετικώς, η µεταφρασιµότητα της πρώτης στη δεύτερη ας πούµε της ισχυρότερης στην ασθενέστερη γλώσσα. Προτού εκθέσω, µε αναγκαστική συντοµία, τη γνώµη µου για τη βασιµότητα ή µη της προηγούµενης επιφύλαξης, οφείλω να οµολογήσω δύο τουλάχιστον ερείσµατα της δικής µου θέσης: το ένα είναι θεωρητικό, το άλλο πρακτικό το πρώτο δάνειο, το δεύτερο προσωπικό. Για να µην τα πολυλογώ: ως προς το γενικό πρόβληµα της µεταφρασιµότητας των κλασικών γλωσσών και των κλασικών κειµένων, παραπέµπω ευθέως στο συναρπαστικό µελέτηµα του Jean René Ladmiral, υπό τον ερωτηµατικό τίτλο «La traduction: des textes classiques?» (1991, 9-29). Ως προς το ειδικό εξάλλου ζήτηµα, κατά πόσον και πώς µεταφράζεται στις µέρες µας και στη γλώσσα µας η αρχαία ελληνική λογοτεχνία, επικαλούµαι την προσωπική µου εµπειρία, κυρίως από τη συνεχιζόµενη µετάφραση της οµηρικής Oδύσσειας.

3 εν έχει νόηµα να εκθέσω εδώ διεξοδικώς τις µεταφραστικές θέσεις του Ladmiral, οι οποίες προοδευτικώς τον οδηγούν στο ριζοσπαστικό του συµπέρασµα. Για λόγους αναγκαστικής συντοµίας, σχηµατοποιώ στο έπακρο τη βασική του υπόθεση. ιακρίνοντας ο Ladmiral, στη µεταφραστική θεωρία και πρακτική, δύο, αντικείµενες λίγο πολύ µεταξύ τους, επιλογές, εκείνη των «πηγαίων» και την άλλη των «στοχευόντων» [1] (οι όροι προφανώς αντιστοιχούν στο δίδυµο της µεταφρασεολογίας «γλώσσα-πηγή» και «γλώσσαστόχος») µελετά και ελέγχει τόσο τη µία όσο και την άλλη, από γλωσσολογική, φιλοσοφική, εν µέρει και από ψυχαναλυτική σκοπιά. Tο τελικό του πόρισµα είναι ότι: η δογµατική προσήλωση στην αξιολογική προτεραιότητα της γλώσσας-πηγή (την οποία οφείλει να υπηρετήσει και να µιµηθεί κατά το δυνατόν η γλώσσαστόχος), οδηγεί σε µια θεολογία της κλασικής γλώσσας [2] και των κλασικών κειµένων µε την έννοια ότι εδώ προϋποτίθεται ένας αρχικός και πρότυπος Λόγος, η µετάφραση του οποίου, αν δεν είναι εξ ορισµού αδύνατη, παραµένει εξ αποτελέσµατος γλωσσικά εξαρτηµένη και πληµµελής. Στον βαθµό όµως που ο Ladmiral συζητεί τη µεταφρασιµότητα κλασικών κειµένων της ελληνορωµαϊκής αρχαιότητας στις νεότερες γλώσσες, απορρίπτει την a priori υποτέλεια της µεταφραστικής γλώσσας στη µεταφραζόµενη γλώσσα και αντιπροτείνει τη γλωσσική τους ισοτιµία σε αναλογική βάση ενόψει µιας οµογενούς γλωσσικής πραγµατικότητας, η οποία εξειδικεύεται κατά περίπτωση στα οµόλογα «ιδιώµατά» της. Mε αυτό το µέτρο όλες οι γλώσσες κρίνονται συγχρόνως ίδιες και ί δ ι ε ς. [3] H µεταφορά της µεταφραστικής θεωρίας και πρακτικής του Ladmiral στα καθ ηµάς φαίνεται να λύνει το πρόβληµα της µεταφρασιµότητας των κλασικών κειµένων της αρχαίας ελληνικής γραµµατείας, χωρίς να θέτει ζήτηµα ανισοτιµίας ανάµεσα στη γλώσσα-πηγή και στη γλώσσαστόχος. Παρά ταύτα το συγκεκριµένο µεταφραστικό ζήτηµα εµφανίζεται στα γράµµατά µας κάπως ιδιόρρυθµο, επειδή στην περίπτωσή µας η γλώσσα-πηγή και η γλώσσα-στόχος συνανήκουν στον ίδιο γλωσσικό κορµό, όσο κι αν αποτελούν διακεκριµένους κλώνους στην εξέλιξή του. Mε τους όρους αυτούς θα περίµενε κάποιος ότι, στον τόπο µας και στις µέρες µας, η µετάφραση των αρχαιοελληνικών κειµένων θα ήταν και ευκολότερη και ευτυχέστερη, εξαιτίας της εσωτερικής συγγένειας, ή και συνέχειας, µεταφραζόµενης και µεταφραστικής γλώσσας. Στην πραγµατικότητα όµως συνέβη του αντίθετο. Aκριβώς επειδή, βάσει της µακραίωνης ενδογλωσσικής ιδεολογίας για την οποία µίλησα, η νεοελληνική θεωρήθηκε πενιχρό αποβλάστηµα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, της αµφισβητήθηκε και η µεταφραστική της ικανότητα, ειδικότερα ως προς τα κλασικά κείµενα της ελληνικής αρχαιότητας. Έτσι από καλός µεταφραστικός αγωγός, η δηµοτική γλώσσα αντιµετωπίστηκε ως ιδιαζόντως κακός αγωγός. Aποτέλεσµα της ενδογλωσσικής αυτής

4 ιδεοληψίας ήταν να αναπτυχθούν στη συντηρητική µεταφραστική θεωρία και πράξη του τόπου µας δύο, συµπληρωµατικές µεταξύ τους, τάσεις: η δογµατικότερη απέρριπτε εξαρχής τη δυνατότητα µετάφρασης των κλασικών κειµένων στη σύγχρονη νεοελληνική η µετριοπαθέστερη θεώρησε τη συγκεκριµένη µεταφραστική παραγωγή λύση εκπαιδευτικής και µόνον ανάγκης, επιµένοντας ότι οι νεοελληνικές µεταφράσεις κλασικών κειµένων µεταφέρουν απλώς το νόηµα του πρωτοτύπου, κατά κανένα όµως τρόπο δεν αποτελούν γλωσσικό και λογοτεχνικό ισοδύναµό του. Aξιοσηµείωτο είναι ότι η µεταφραστική αυτή υποτίµηση της νεοελληνικής περιορίστηκε στην αρχαία γλώσσα και στα αρχαία κείµενά της, ενώ δεν επεκτάθηκε, εµφανώς τουλάχιστον, στις νεοελληνικές µεταφράσεις και της ξενόγλωσσης λογοτεχνίας. O δηµοτικισµός και οι δηµοτικιστές αντέδρασαν σθεναρώς στην ιδεολογική αυτή ενδογλωσσική προκατάληψη, µεταφράζοντας διάσηµα κείµενα της αρχαιοελληνικής γραµµατείας, για να αποδείξουν έµπρακτα τη µεταφραστική επάρκεια της νεοελληνικής. Kατά τη γνώµη µου ωστόσο η µεταφραστική αυτή εξόρµηση σκόνταψε σε δύο, ιστορικά εξηγήσιµες, παρεξηγήσεις: αφενός συντήρησε την παραδοσιακή διάκριση ανάµεσα σε φιλολογικές και λογοτεχνικές µεταφράσεις αφετέρου χρησιµοποίησε κατά κανόνα ως µεταφραστικό γλωσσικό όργανο τον εκφραστικό κώδικα του µαχητικού δηµοτικισµού ή, στην καλύτερη περίπτωση, της µεσοπολεµικής µας λογοτεχνίας. Aποτέλεσµα της αναχρονιστικής αυτής, γλωσσικής και υφολογικής, µεταφραστικής επιλογής ήταν να παράγονται µέχρι πρό τινος νεοελληνικές µεταφράσεις κειµένων της αρχαίας γραµµατείας, που δεν παρακολουθούσαν την εξέλιξη της λογοτεχνικής µας γλώσσας, ύστερα µάλιστα από τον εµβολιασµό της µε τους τρόπους του ευρωπαϊκού µοντερνισµού. Θα κλείσω τη συνοπτική αυτή εισήγηση µεταφράζοντας τους προηγούµενους αρνητικούς προσδιορισµούς της µεταφραστικής αγωγής σε θετικούς, και τον αντικειµενικό της τόνο σε υποκειµενικό: 1. Tο γεγονός ότι στις νεοελληνικές µεταφράσεις των κλασικών κειµένων η γλώσσαπηγή και η γλώσσα-στόχος ανάγονται στο ίδιο γλωσσικό δέντρο (προκειµένου για την οµηρική Oδύσσεια θα έλεγα: στις ρίζες και στα πρόσφατα φυλλώµατά του) ευνοεί την ανάπτυξη ανάµεσα στις δύο συµβαλλόµενες γλώσσες (την πρωτότυπη και τη µεταφραστική) µιας ολικής σχέσης, που δηλώνει συγχρόνως οικειότητα και ανοικειότητα. Για να χρησιµοποιήσω ακόµη µια φορά µεταφρασµένους όρους του Ladmiral: την οµοιότητα και την «ιδιότητά» τους. 2. H µετάφραση σ αυτές τις περιπτώσεις αποτελεί την ασφαλέστερη µέθοδο διεισδυτικής και ωφέλιµης ανάγνωσης τόσο της πρωτότυπης γλώσσας όσο και του πρωτότυπου κειµένου. Θυµίζω εδώ, προς υποστήριξη, µια σχετική διάσηµη φράση του Derrida: «Mόνον όταν πληροφορούµαι πως κάποιος µεταφράζει ένα κείµενό µου, τότε είµαι βέβαιος πως µε διαβάζει πραγµατικά».

5 3. Όρος για να λειτουργήσει η γλώσσα-στόχος ισότιµα προς τη γλώσσα-πηγή, είναι να ενεργοποιηθούν και οι δύο συµβαλλόµενες γλώσσες µέσα στο µεταφραστικό κύκλωµα. Tούτο σηµαίνει, προκειµένου λ.χ. για τη µετάφραση της Oδύσσειας: το καταγραµµένο και «αδρανές» κείµενο κινητοποιείται µέσω της µετάφρασής του αλλά και η µεταφραστική γλώσσα αποκτά τη µέγιστη δυνατή κινητικότητα και ευλυγισία της. Έτσι επιτυγχάνεται µια ισότιµη διασταύρωση, η οποία συνεπάγεται την περιδίνηση των δύο συµβαλλοµένων γλωσσών, θα τολµούσα να πω: τον εναγκαλισµό τους. 4. Mε τους όρους αυτούς η διάκριση ανάµεσα σε φιλολογική και λογοτεχνική µετάφραση όχι µόνον δεν έχει πια αποχρώντα λόγο, αλλά στρεβλώνει εξαρχής τη µεταφραστική δοκιµή καθώς επιµένει στις διαφορές των δύο συµβαλλοµένων γλωσσών και θεωρεί εξ αποτελέσµατος αναπόφευκτη την ανισόρροπη σχέση τους, προς τη µία ή την άλλη κατεύθυνση. Όποιος, κατά την εκτίµησή µου, δεν µπορεί, ή δεν θέλει, να παρακάµψει το εκβιαστικό δίληµµα της φιλολογικής ή της λογοτεχνικής µετάφρασης, φρονιµότερο είναι να παραιτηθεί από τη µεταφραστική περιπέτεια. Προπαντός, όταν και όπου το προς µετάφραση κείµενο θεωρείται κλασικό αριστούργηµα. Γιατί µία από τις ιδιότητες των κλασικών κειµένων είναι ότι δεν επιδέχονται διχοτοµικού τύπου µεταφραστικές εισβολές. 5. Tέλος, προϋπόθεση για τη µετάφραση των αρχαίων ελληνικών κειµένων είναι η αποκαθήλωσή τους από τη συµβατική τους σταύρωση στο εικονοστάσι της κλασικής τελετουργίας. ιαφορετικά ο µεταφραστής ενδίδει είτε στον αποτρόπαιο τρόµο είτε στην παρακλητική προσευχή. Γιατί, όσο κι αν φαίνεται τερατώδες, το µεγάλο κείµενο δεν µεταφράζεται παρά µόνον µε όρους µεταφορικής ισοτιµίας. Για να το πω αλλιώς: το σθένος της ισχυρής γλώσσας συµβάλλεται µε το σθένος της ασθενούς γλώσσας στην ίδια στάθµη προσωρινά έστω, και όσο διαρκεί η µετάφραση. Βιβλιογραφικές αναφορές LADMIRAL, J. R La traduction: des textes classiques? Στο La Traduzione dei testi classici. Teoria, prassi, storia (Πρακτικά συνεδρίου, Παλέρµο 6-9 Απριλίου1988), επιµ. S. Nicosia, Νάπολη: M. D Αuria. [1] Κείµενο 1: Ladmiral, J.-R La traduction: des textes classiques? Στο La traduzione dei testi classici. Teoria, prassi, storia (Πρακτικά συνεδρίου, Παλέρµο 6-9 Απριλίου1988), επιµ. S. Nicosia, Nάπολη: M. D Auria, σελ

6 Από την εποχή του Κικέρωνα -ο οποίος αντιθέτει δύο µεταφραστικούς τρόπους, τον µεταφραστή ο οποίος ενεργεί «ως συγγραφέας» (ut orator) και τον µεταφραστή ο οποίος ενεργεί «ως µεταφραστής» (ut interpres), ως κοινός κι απλός µεταφραστής- µέχρι ένα σύγχρονο γλωσσολόγο, όπως ο Eugene A. Nida, ο οποίος αντιθέτει τη «δυναµική ισοδυναµία» στη «µορφική ισοδυναµία», στην πραγµατικότητα µία και µόνη διάκριση απασχολεί τη µετάφραση, την πρακτική της µετάφρασης και (στον ίδιο τουλάχιστον βαθµό) τη θεωρία της µετάφρασης. Να αναφέρω ακόµη τον Georges Mounin, ο οποίος αντιθέτει παράλληλα τις µεταφράσεις που είναι «σαν γυαλιά διάφανα», σε όσες είναι «σαν γυαλιά χρωµατιστά». Με άλλα λόγια, µου είχε φανεί χρήσιµο να επαναδιατυπώσω την απορία και είχα αναγκαστεί να ονοµάσω εκ νέου τους δύο πόλους της διάκρισης, επινοώντας αντίστοιχα τους νεολογικούς όρους πηγαίοι (sourciers) και στοχεύοντες (ciblistes) και βέβαια, πέρα από µια απλή αλλαγή των σηµαινόντων της ορολογίας, πρόκειται για έναν κάπως «εκσυγχρονισµένο» τρόπο να θέσω το πρόβληµα µε όρους λίγο διαφορετικούς και λίγο πιο συγκεκριµένους... Οι «πηγαίοι» µου είναι οι κατά λέξη µεταφραστές οι οποίοι µεταφράζουν ut interpr(et)es, εφαρµόζουν τη «µορφική ισοδυναµία» και η µετάφρασή τους είναι «σαν γυαλιά χρωµατιστά»: µένουν προσκολληµένοι στο σηµαίνον (στη «σηµατοδοτική δυνατότητα») της γλώσσας του κειµένου-πηγή που πρόκειται να µεταφράσουν. Αντίθετα, οι «στοχεύοντες» µεταφράζουν ut orator(es), εφαρµόζουν τη «δυναµική ισοδυναµία», οι µεταφράσεις τους είναι «διάφανα γυαλιά»: αφουγκράζονται το σηµαινόµενο ή, ακριβέστερα, τη σηµασία του λόγου-πηγή, µε άλλα λόγια του πρωτότυπου κειµένου που πρόκειται να αποδώσουν χάρη στα ίδια αποθέµατα που διαθέτει η γλώσσα-στόχος... Μετάφραση Θεόφιλος Τραµπούλης [2] Κείµενο 2: Ladmiral, J.-R La traduction: des textes classiques? Στο La traduzione dei testi classici. Teoria, prassi, storia (Πρακτικά συνεδρίου, Παλέρµο 6-9 Απριλίου1988), επιµ. S. Nicosia, Nάπολη: M. D Auria, σελ Η µετάφραση είναι πάντα κατά κάποιον τρόπο µετάφραση κλασικών κειµένων η παραδοχή αυτή µπορεί να διατυπωθεί µε µια άλλη σηµασία ευρύτερη και πιο «βαθιά», σηµασία φιλοσοφική, ακόµη ακόµη και σηµασία «θεολογική». Το κλασικό κείµενο είναι ένα κείµενο αναφοράς, ένα κείµενο που θεµελιώνει παράδοση: την παράδοση εκείνη, για παράδειγµα, που µας περιβάλλει και η οποία µε τη σειρά της προδικάζει και επιβάλλει την ερµηνεία που θα δώσουµε στα κείµενα και, εποµένως, και τη µετάφρασή τους. Τα κλασικά «µας» κείµενα συνιστούν τα ιστορικά θεµέλια του πολιτισµού µας συστήνουν τη πολιτισµική συνείδηση της παράδοσής µας.

7 Το κλασικό κείµενο είναι ένα κανονιστικό κείµενο µε την έννοια ότι συνιστά αυθεντία. Ο συγγραφέας ενός σπουδαίου κειµένου, ενός κειµένου κλασικού, είναι εγγυητής (auctor), πρότυπο. Και το ίδιο το κείµενο είναι ο εγγυητής αυτού που εγγράφεται στην υστεροφηµία του, µε άλλα λόγια αυτού που εγγράφεται στην παράδοση που το κείµενο εγκαινιάζει, στην ιστορία που έπεται και προκύπτει από το ίδιο το θεµελιώδες κείµενο. Εντούτοις, η αυθεντία του κειµένου γίνεται τυραννική για τους πηγαίους, οι οποίοι θεωρούν ως υποχρέωσή τους την οµολογία πίστης προς το γράµµα του κειµένου, το οποίο, αίφνης, δικαιολογεί απόλυτα την όνοµά του ως «κείµενο-πηγή» (µε όλες τις σηµασίες της λέξης), µέχρι τις παραµικρές του λεπτοµέρειες, µέχρι τα σηµαίνοντα της ίδιας της γλώσσας-πηγή. Το µεταφρασεολογικό ολίσθηµα είναι κατά τα λοιπά ένας µόνιµος πειρασµός για τον καθένα µας κι όχι µόνο για αυτούς που αποκαλώ «πηγαίους». Κάθε φορά που ο µεταφραστής βρίσκεται αντιµέτωπος µε ένα πρόβληµα στο οποίο δυσκολεύεται να δώσει λύση, τείνει να αναζητά την ψευδαίσθηση της ασφάλειας που του παρέχει η αναδίπλωση στο γράµµα του κειµένου-πηγή, γιατί του φαίνεται πως είναι το µόνο στέρεο πράγµα στο οποίο µπορεί να βασιστεί. Νοµίζει έτσι πως διακινδυνεύει λιγότερο: «κρατιέται απ τα κλαδιά», για να το πούµε έτσι. Οι δυσκολίες τον ξεπερνούν και εκείνος είναι αναγκασµένος να επιστρέψει στις σφαλερές διευκολύνσεις που του παρέχει η λέξη προς λέξη µετάφραση, τακτική που αντιστοιχεί σε κάποιο προγενέστερο στάδιο της δίγλωσσής του ικανότητας. Πρόκειται, το διαπιστώνουµε ξεκάθαρα, για το ίδιο το σχήµα της παλινδρόµησης. Ακόµη βαθύτερα, όµως, το σχήµα αυτό παραπέµπει σε µια ευρύτερη θεώρηση, στο βαθµό που ανήκουµε όλοι στον «πολιτισµό του βιβλίου» -θα έλεγα παραφράζοντας τη διατύπωση του Mohamed Arkoun- και ειδικότερα στον πολιτισµό του Βιβλίου. Εν αρχή ην ο Λόγος, µε άλλα λόγια το ιερό Κείµενο. Τούτο ισχύει τόσο για τους Χριστιανούς όσο και για τους Εβραίους και τους Μουσουλµάνους και ισχύει ακόµη και για τους άθεους και τους αγνωστικιστές της νεωτερικότητας, οι οποίοι ανδρώνονται στους κόλπους της δυτικής παράδοσης που είναι πάντα χριστιανική (ή, αν το προτιµάτε, ιουδαιοχριστιανική, όπως λένε), παρόλη -ή καλύτερα: εξαιτίας της ίδιας της εκκοσµίκευσης από την οποία προέκυψε ο σύγχρονος κόσµος. Όταν µου λέει κάποιος στην Γαλλία πως είναι άθεος, του απαντώ: «Μα και βέβαια! Πείτε µου µόνο, άθεος εβραίος ή άθεος χριστιανός;». Αφήνει κατάλοιπα µια παράδοση δισχιλιετής! Υπό αυτή την έννοια είµαστε όλοι «βιβλιολάτρες» -και θα επαύξανα, θα έλεγα πως είµαστε όλοι «βιβλιολάγνοι»...παίρνοντας την ελευθερία να προσδώσω στο τελευταίο αυτό επίθηµα την ισχυρή του σηµασία, τη σηµασία που παίρνει σε όρους όπως «οφθαλµολάγνος», «γεροντολάγνος», «κοπρολάγνος» κλπ, ωσάν να επρόκειτο για µια διαστροφή, για ένα µανιακό πάθος! Κατά τα άλλα, η ετυµολογία σε αυτή την περίπτωση εµπεριέχει και ένα φαινόµενο αντονοµασίας, το οποίο µας υπενθυµίζει ακουστικά πως διαβάζοντας ένα οποιοδήποτε βιβλίο διαβάζουµε λιγάκι και τη Βίβλο την οποία εσαεί νοσταλγούµε...

8 Η παρούσα µελέτη, λοιπόν, έχει ως ορίζοντα τη θεολογία της µετάφρασης. Παραµένοντας στην ίδια συλλογιστική ισοτοπία, θα ήταν δελεαστικό να προσοµοιάσουµε τους πηγαίους µε «αιρετικούς!», καθώς θύουν και αυτοί στην «ειδωλολατρία» του κειµένου-πηγή, το οποίο, κατά τη γνώµη τους, δεν είναι µονάχα ένα κλασικό κείµενο, αλλά ακόµη περισσότερο ένα Κείµενο ιερό κάνουµε λόγο δε για «ειδωλολατρία», γιατί ακριβώς σε αυτή την περίπτωση υπάρχει αναγωγή του γράµµατος του κειµένου, του σηµαίνοντος (το οποίο για την περίπτωση µεταβαπτίζεται ως «σηµατοδοτική δυνατότητα») σε φετιχιστικό αντικείµενο. Πρόκειται για διαστροφή της σχέσης µε τον γραπτό λόγο. Και διαπιστώνουµε πως εδώ µε όρους τέτοιους όπως η «αναγωγή σε φετιχιστικό αντικείµενο», η «διαστροφή» ή κιόλας η «παλινδρόµηση», περνάµε εύκολα από την ηθολογική ισοτοπία στην ψυχαναλυτική ισοτοπία... Αν τώρα πάλι πάρω κάποια απόσταση από την ίδια τη θεωρητική µου δέσµευση και αφήσω για λίγο τον πολεµικό οίστρο στον οποίον κινδύνευσα να παρασυρθώ, θα έλεγα πιο απλά πως υπάρχουν κατά βάση δύο εκδοχές της θεολογίας της µετάφρασης: η θεολογία του Γράµµατος και η θεολογία του Πνεύµατος. Την πρώτη την έκρινα ήδη ή, µάλλον, έκρινα, τις κατά γράµµα θεολογικές τις συνέπειες αποτόλµησα να διαγνώσω πως αποτελούν το άρρητο και υπονοούµενο µεταφυσικό αδια-νόητο στον λόγο όσων αποκάλεσα «πηγαίους» στον χώρο της µετάφρασης (κι ίσως ακόµη περισσότερο στον χώρο της θεωρίας της µετάφρασης, της µεταφρασεολογίας)... Μετάφραση Θεόφιλος Τραµπούλης [3] Κείµενο 3: Ladmiral, J.-R La traduction: des textes classiques? Στο La traduzione dei testi classici. Teoria, prassi, storia (Πρακτικά συνεδρίου, Παλέρµο 6-9 Απριλίου1988), επιµ. S. Nicosia, Nάπολη: M. D Auria, σελ Όταν καταλογίζουµε στον µεταφραστή πως δεν έχει σεβαστεί τα σηµαίνοντα της γλώσσαςπηγή -µε άλλα λόγια, πως δεν τα έχει αντιγράψει!- δεν θέλουµε στην πραγµατικότητα να δούµε, προτιµάµε δηλαδή να «αγνοούµε» (µε την έννοια του γερµανικού ignorien) τη διαφορική ιδιοσυγκρασία των γλωσσών, τον «ιδιωµατικό» καθαρά τρόπο της λειτουργίας τους. Έτσι, θέλουµε πάση θυσία το γερµανικό Angst να µεταφράζεται στα γαλλικά-στόχο ως angoisse, λες και το ζήτηµα είναι «να µεταφράσουµε ψυχαναλυτικά την ψυχανάλυση». Το ίδιο συµβαίνει όταν θέλουµε να µεταφράσουµε κατά λέξη το αγγλικό tea party µε το γαλλικό (;) partie de thé. Το ίδιο συµβαίνει κι όταν θέλουµε ο στίχος της Αντιγόνης του Σοφοκλή «Τί δ εστι; δηλοίς γαρ τι καλχαίνουσ έπος» να αναφέρεται στη «βαφή ενός κόκκινου λόγου». Σε όλα αυτά υπάρχει κάτι που παίρνει τη µορφή µιας υπερβουλησιοκρατικής, σκοταδιστικής άρνησης «της αρχής της γλωσσικής πραγµατικότητας». Είναι σαν να λησµονούµε τον θεµελιώδη πλουραλισµό των γλωσσών. Αυτό τον πλουραλισµό ακριβώς απηχεί ο µύθος της

9 Βαβέλ, της οποίας η αιώνια κατάρα είναι σαν το ίχνος που άφησε στο συλλογικό φαντασιακό του πολιτισµού µας η ουλή ενός πρωτόγονου τραύµατος έτσι θα την παροµοίαζα για να επιστρέψω στη θρησκευτική ισοτοπία που διαπερνά τη συλλογιστική µου, η οποία ισχυρίζοµαι πως µας διαπερνά ανέκαθεν όλους, ακόµη και παρά τη θέλησή µας. Είναι σαν να λησµονούµε πως η ανθρώπινη γλώσσα δεν υπάρχει παρά µόνον µέσα στις φυσικές γλώσσες. Είναι σαν να λησµονούµε πολύ απλά πως κάθε γλώσσα είναι από µόνη της ένα ολόκληρο σύµπαν ή, όπως θα έλεγε ο φιλόσοφος Χάιντεγγερ, ένα «πλάσµα του κόσµου». Το ίδιο, εξάλλου, µας δίδαξε εδώ και καιρό η δοµική γλωσσολογία. Μπορούµε µάλιστα να πούµε πολύ απλά τα πράγµατα: Μια γλώσσα δεν είναι µια άλλη γλώσσα! Μπορούµε µάλιστα να υποκύψουµε στην κάπως «παρωχηµένη» µόδα της γλωσσολογικής «τυποποίησης», γράφοντας τον τύπο: Γχ#Γψ. Κάθε γλώσσα έχει την δική της ταυτότητα η λεγόµενη «αρχή της γλωσσικής πραγµατικότητας» έγκειται ακριβώς σε αυτή την ιδιοσυγκρασία των γλωσσών. Αυτό κάνει τις γλώσσες και είναι ο εαυτός τους -και είναι, όπως το υπαινίσσεται πολύ σωστά και η ετυµολογία (δεν πειράζει αν την επικαλεστούµε µια φορά!): «ιδιώµατα». Εάν το παραγνωρίσουµε, δεν θα βρισκόµαστε πια εντός των ορίων της θεωρίας (της «µεταφρασεολογίας»), αλλά ως επί το πλείστον µέσα στην οµίχλη της ιδεολογίας και καµιά φορά, ας το αναγνωρίσουµε, µέσα στις εναλάµψεις της ποίησης... Αν όµως δεν µας εξυπηρετεί αυτή η πραγµατικότητα, γιατί θέλουµε να ασχολούµαστε µε τη µετάφραση; να µιλάµε για τη µετάφραση;... Μετάφραση Θεόφιλος Τραµπούλης

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Τυπολογία της ενδογλωσσικής µετάφρασης

Τυπολογία της ενδογλωσσικής µετάφρασης Τυπολογία της ενδογλωσσικής µετάφρασης Εισαγωγικό σηµείωµα Kαταγράφεται η ισχύουσα τυπολογία και παθολογία της ενδογλωσσικής µετάφρασης. Ειδικότερα: - Περιγράφονται οι βασικοί τύποι µετάφρασης: ο φιλολογικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ. 1. «Ορίζοντας τον ορισµό»

ΟΡΙΣΜΟΣ. 1. «Ορίζοντας τον ορισµό» ΟΡΙΣΜΟΣ 1. «Ορίζοντας τον ορισµό» ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ α). K.Marx: Θρησκεία είναι:! «η αλλοτριωµένη αυτοσυνείδηση και αυτογνωσία του ανθρώπου» «αντεστραµµένη κοσµοθεώρηση» «γενική

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

Περί της «Αρχής ανεξαρτησίας των κινήσεων»

Περί της «Αρχής ανεξαρτησίας των κινήσεων» Περί της «Αρχής ανεξαρτησίας των κινήσεων» Παρακολουθώ στο δίκτυο τις τελευταίες µέρες να γίνεται συζήτηση για την «Αρχή ανεξαρτησίας των κινήσεων» ή την «επαλληλία εξισώσεων κίνησης». Προσπαθώ στο µέτρο

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ E ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 717 7 Φεβρουαρίου 2017 ΤΕΥΧΟΣ ΤΡΙΤΟ Αρ. Φύλλου 99 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ - ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αριθμ. 1617010200/29-11-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΩΔΩΝ

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΩΔΩΝ Αθανασόπουλος Βαγγέλης, Το ποιητικό τοπίο του ελληνικού 19ου και 20ου αιώνα, Α τόμος, Κάλβος Σολωμός Παλαμάς Αθήνα 1998, Τρίτη έκδοση, Καστανιώτης «Πρόθεση και νόημα στις ωδές του Κάλβου», σσ. 25-35 ΣΚΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Οι δρόμοι των μεταφραστών και στοιχεία θεωρητικής μεταφρασεολογίας. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

133 Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης

133 Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης 133 Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό να προσφέρει στους φοιτητές του τις απαραίτητες γνώσεις της Γαλλικής γλώσσας, λογοτεχνίας, και του γαλλικού πολιτισμού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

1. H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες η ύπαιθρος κατέχει εξέχουσα θέση στον πολιτισµό της χώρας και στην ψυχή των κατοίκων της,

1. H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες η ύπαιθρος κατέχει εξέχουσα θέση στον πολιτισµό της χώρας και στην ψυχή των κατοίκων της, ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 Ο ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Ολγα Ιακωβίδου Αν. Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωπονίας, ΑΠΘ. 1. H ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Στις περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής:

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής: Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το σύστημα των τεσσάρων χυμών και η αρχή της μίμησης. Σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πρόγραµµα Πρόγραµµα Διά Βίου Μάθησης Μάθησης Ποίηση και Θέατρο στην Ποίηση και Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ελλάδα + Στόχος του προγράμματος Το πρόγραμμα επιμόρφωσης Ποίηση και Θέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Αποτελέσματα ερωτηματολογίου Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης Παναγιώτης ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ Ημερίδα Εργασίας «Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος Τέχνη και Πρόθεση εμπρόθετη διαμεσολάβηση (agency): η ικανότητα ενός εμπρόθετου δράστη να δρα συνειδητή υποσυνείδητη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Αγαπητοί συμμαθητές, στο κείμενό του, ο Θ. Π. Λιανός μας πληροφορεί πως παρά την έρευνα που κάνει πάνω στο θέμα της παγκοσμιοποίησης, δεν

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική ΙI. Λαγκρανζιανή συνάρτηση. Τµήµα Π. Ιωάννου & Θ. Αποστολάτου 3/2001

Μηχανική ΙI. Λαγκρανζιανή συνάρτηση. Τµήµα Π. Ιωάννου & Θ. Αποστολάτου 3/2001 Τµήµα Π Ιωάννου & Θ Αποστολάτου 3/2001 Μηχανική ΙI Λαγκρανζιανή συνάρτηση Είδαµε στο προηγούµενο κεφάλαιο ότι ο δυναµικός νόµος του Νεύτωνα είναι ισοδύναµος µε την απαίτηση η δράση ως το ολοκλήρωµα της

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Παρακολουθώντας τη συζήτηση που έχει αναπτυχθεί, σχετικά µε το «... Αν η αποµάκρυνση x του σώµατος δίνεται από τη σχέση x=αηµ(ωt+φ) η κίνηση του σώµατος ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

<<Γυναίκες στην ρομαντική εποχή της λογοτεχνίας>>

<<Γυναίκες στην ρομαντική εποχή της λογοτεχνίας>> Οι γυναίκες της ρομαντικής περιόδου οι οποίες άρχισαν να γράφουν ποίηση, μυθιστορήματα και άλλα λογοτεχνικά έργα. Η ρομαντική περίοδος ήταν μια εποχή μεγάλης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις Βασικές έννοιες της Λογικής 1 Πρόταση Στην καθημερινή μας ομιλία χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως: P1: «Καλή σταδιοδρομία» P2: «Ο Όλυμπος είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας» P3: «Η Θάσος είναι το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

H γλώσσα θεωρείται ιδιαίτερο σύστηµα,

H γλώσσα θεωρείται ιδιαίτερο σύστηµα, Δοµιστική µέθοδος διδασκαλίας - Δοµιστικά Προγράµµατα Γλωσσικής Διδασκαλίας Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας 20ός αιώνας: δοµισµός, F. de Saussure (1916) επιστηµονικό κίνηµα - το όνοµά

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Οι διαδικτυακές επαφές στο περιβάλλον του Facebook]

Κείµενο [Οι διαδικτυακές επαφές στο περιβάλλον του Facebook] 41 Διαγώνισµα 41 Διαδίκτυο & Κοινωνική Δικτύωση Κείµενο [Οι διαδικτυακές επαφές στο περιβάλλον του Facebook] Το συµπέρασµα στο οποίο καταλήγουν ερευνητικές µελέτες για τις αναπαραστάσεις της φιλίας στην

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Τι, πώς, γιατί;

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ. Τι, πώς, γιατί; ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Τι, πώς, γιατί; Κοινωνία Μάθηση Εκπαιδευτική Πολιτική Διδασκαλία Σχολικό Εγχειρίδιο Σκοπός Στόχοι Πρόγραμμα Σπουδών Κοινωνία Μάθηση Εκπαιδευτική Πολιτική Διδασκαλία Σκοπός Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Άρθρο του Ιωάννη Καζάζη Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Προέδρου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ Αρχαία Ελληνική θρησκεία ως "εθνική θρησκεία". Παράδοση +Συλλογική µνήµη. Ποικιλία παραδόσεων (ύθοι) + δυνατότητα πολλαπλής προσέγγισής τους Η ΦΩΩΝΗ ΤΩΩΝ ΠΟΙΗΤΩΩΝ Διάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Αυτή, δεν είναι μία κανονική παρουσίαση. Είναι μόνο μία αφορμή για προβληματισμό. Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών EGL Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Επίπεδο Προπτυχιακό Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚ. 2016-2017 1) Όλα τα θέματα θεωρίας που αφορούν α) τη δομή και τους τρόπους ανάπτυξης της παραγράφου β)τη συνοχή

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός]

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες. ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός] ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΕΠΑΛ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΚΕΙΜΕΝΟ [Ρατσισμός] Με την παραδοσιακή σημασία του όρου, ρατσισμός είναι το δόγμα

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 6 η : Μεταηθική Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 3: Δισσοί Λόγοι. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 3: Δισσοί Λόγοι. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 3: Δισσοί Λόγοι Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί της ενότητας 1. Δισσοί λόγοι: τί σημαίνει έχω δίκιο ή άδικο 2. Δίκαιο και εξουσία 1.Τί σημαίνει έχω δίκιο ή άδικο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1

ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1 ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Η έννοια της συνάρτησης είναι θεμελιώδης στο λογισμό και διαπερνά όλους τους μαθηματικούς κλάδους. Για το φοιτητή είναι σημαντικό να κατανοήσει πλήρως αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗΣ Ενότητα 1: Κώστας Χρυσαφίδης Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Ο όρος Θετικισμός και η σημασία του Ο όρος θετικισμός προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» 31 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» Η ΑΣΚΗΣΗ «Β1» ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 1 Γιάννης Ι. Πασσάς, M.Ed. Φιλόλογος Η άσκηση «Β1» αποτελεί το τρίτο σε βαρύτητα θέµα (µετά την Παραγωγή Λόγου και την Περίληψη)

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Εγκαινιάζουµε µια νέα σελίδα που θα αφορά παρουσιάσεις βιβλίων - προτάσεις προς τα µέλη µας, µε ένα κοινό θέµα κάθε φορά. Η αναφορά δεν θα έχει βιβλιοκριτικό

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο )

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2015-2016 Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) 5/9/16 ΔΕΥΤΕΡΑ Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Μελη ΔΕΠ 12-14 ΑΠ2, ΑΠ4 13/9/16 ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 8: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας 1 Κρίνει ο ιστορικός το παρελθόν αξιολογικά; Κάνει δηλαδή αξιολογικές κρίσεις; H κλίμακα των αξιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα