Aντικείµενο της παρο σας µελέτης είναι η εθνική ταυτ τητα. Ο σκοπ ς

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Aντικείµενο της παρο σας µελέτης είναι η εθνική ταυτ τητα. Ο σκοπ ς"

Transcript

1 Aντικείµενο της παρο σας µελέτης είναι η εθνική ταυτ τητα. Ο σκοπ ς της είναι η βαθ τερη καταν ηση της φ σης της εθνικής ταυτ τητας, της δ ναµης και των δυνατοτήτων της, αλλά και η καταν ηση του ρ λου και λειτουργίας της στη νεωτερικ τητα. Ως νεωτερικ τητα ορίζουµε την περίοδο που ξεκινά µε την Αναγέννηση και το ιαφωτισµ στη δυτική Ευρώπη και χαρακτηρίζεται απ το σπάσιµο της παράδοσης, την εκκοσµίκευση, την επιστήµη και την εµπιστοσ νη στα επιτε γµατά της, και το βιοµηχανικ τρ πο παραγωγής. Η νεωτερικ τητα αναφέρεται στο ξεπέρασµα των φεουδαρχικών κοινωνιών του Μεσαίωνα και τη µετάβαση σε ένα νέο ιστορικ παράδειγµα που διήρκεσε απ τον 16ο-17ο περίπου αιώνα µέχρι και σήµερα 1. σο γενικ και αν φαίνεται εν πρώτοις αυτ το εγχείρηµα, εν το τοις δεν είναι α ριστο: το αντικείµεν µας είναι η εθνική ταυτ τητα αφ εαυτή και χι κάποια συγκεκριµένη στο χώρο και στο χρ νο εθνική ταυτ τητα. Ο λ γος είναι τι το συγκεκριµένο προσφέρει τη σε βάθος περιγραφή µιας περίπτωσης και µια ερµηνεία των ιδιαίτερων συστατικών στοιχείων της εθνικής ταυτ τητας εν ς συγκεκριµένου έθνους, ενώ η µελέτη αυτή επιδιώκει τον προσδιορισµ των βασικών χαρακτηριστικών της εθνικής ταυτ τητας εν γένει, τον κοιν παρανοµαστή λων των εθνικών ταυτοτήτων. Έτσι, δε θα ασχοληθο µε µε τα συστατικά στοιχεία που απαρτίζουν τις εθνικές ταυτ τητες, πως είναι η θρησκεία, η γλώσσα και άλλα, αλλά θα εστιάσουµε στον προσδιορισµ και ανάλυση των µηχανισµών που οδηγο ν ένα άτοµο και µια οµάδα στη συλλογική-εθνική τα τιση. 1. Υπάρχει κατά τις τελευταίες δ ο δεκαετίες µια συζήτηση για το αν βρισκ µαστε ακ µη στη νεωτερικ τητα ή έχουµε περάσει στη µετα-νεωτερική περίοδο. Σε αυτήν τη συζήτηση δε θα υπεισέλθουµε σε αυτήν τη µελέτη, αποδεχ µενοι τι βρισκ µαστε ακ µη στο παράδειγµα της νεωτερικ τητας, ή της λεγ µενης στερης νεωτερικ τητας, δηλαδή σε µια στερη φάση που µως δε συνιστά αλλαγή παραδείγµατος. [ 15 ]

2 Επ µενο βήµα µας, αφο αναλυθεί και κατανοηθεί πλήρως η έννοια της εθνικής ταυτ τητας, θα είναι να την εντάξουµε στο σ γχρονο πεδίο πολιτικής ανάλυσης, και συγκεκριµένα στο κοµµάτι εκείνο της στερης νεωτερικ τητας που αναφέρεται ως παγκοσµιοποίηση. Απώτερος σκοπ ς της µελέτης αυτής είναι η απάντηση στο ερώτηµα, ποιες είναι οι δυναµικές και οι προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας στη σ γχρονη εποχή της παγκοσµιοποίησης. Απάντηση που δε θα µπορο σε βεβαίως να δοθεί χωρίς να έχουµε πρώτα αναλ σει πλήρως την εθνική ταυτ τητα. Η ανάλυση µως αυτή απαιτεί την εκτεταµένη αναφορά στον εθνικισµ. Ο λ γος είναι τι ο εθνικισµ ς και η συνακ λουθη δη- µιουργία των εθνικών κρατών σηµασιοδοτο ν σε µεγάλο βαθµ τις εθνικές ταυτίσεις και προσδιορίζουν αρκετές απ τις δυναµικές και επιπτώσεις τους, τουλάχιστον στο πολιτικ επίπεδο. Επιπλέον, ο εθνικισµ ς και οι δυναµικές του εµπλέκονται εξίσου στη συζήτηση για την παγκοσµιοποίηση και το µέλλον των εθνικών ταυτοτήτων. Είναι λοιπ ν επιβεβληµένη η ανάλυση του εθνικισµο σε αυτή τη µελέτη. Η µεθοδολογία, ο τρ πος προσέγγισης του αντικείµένου σε αυτή τη µελέτη καθορίζεται απ το ίδιο το αντικείµενο. Η εθνική ταυτ τητα αποτελεί τη σ νθεση δ ο στοιχείων: του εθνικο και της ταυτ τητας. Το καθένα απ αυτά τα συστατικά στοιχεία πρέπει να αναλυθεί χωριστά και να κατανοηθεί σε σχέση µε την ίδια του την ιστορία και δυναµική, ώστε να µπορέσουν στη συνέχεια να ερµηνευτο ν σε συνδυασµ µεταξ τους. Επίσης, χρειάζεται να κατανοήσουµε χωριστά την υποκειµενική διάσταση απ την κοινωνική και πολιτική, δηλαδή να προσεγγίσουµε αρχικά τις ατοµικές διεργασίες συγκρ τησης ταυτ τητας για να προχωρήσουµε στην ανάλυση της εθνικής ταυτ τητας ως κοινωνικής και πολιτικής ταυτ τητας. Συνεπώς, απαιτείται µια πολυδιάστατη προσέγγιση. Η ανάγκη πολυδιάστατης προσέγγισης γίνεται ακ µα πιο έκδηλη καθώς η ιστορική και πολιτική, κυρίως, διάσταση του εθνικισµο και της παγκοσµιοποίησης εµπλέκονται σε ένα πολυσ νθετο ερµηνευτικ πλέγµα που αφορά τις ανθρώπινες αντιδράσεις στα ερεθίσµατα που αυτές θέτουν. Για τις ανάγκες της πολυδιάστατης αυτής προσέγγισης στράφηκα αρχικά στην κοινωνική ψυχολογία ως την επιστήµη που έχει ως αντικείµενο το σηµείο συνάντησης του κοινωνικο και του ατοµικο. Κεντρικ σηµείο της κοινωνικής ψυχολογίας, και ειδικά των θεωριών της κοινωνικής διάδρασης, είναι η σχέση ατ µου και κοινωνίας και η αλληλεπίδρασή τους. Οι κλασικοί της προσέγγισης αυτής (George Mead, Charles Cooley, Richard Jenkins κ.ά.) θεωρο ν την ταυτ τητα ως το αποτέλεσµα µιας συνεχο ς και αδιάκοπης διαδικασίας στο επίκεντρο της διάδρασης ανάµεσα στην κοινωνία και τα άτοµα. Ασχολο νται δηλαδή µε τη σηµασία του επηρεασµο των κοινωνικών επιδράσεων στα άτοµα και στη διαµ ρφωση της ταυτ τητάς τους και µε το σηµείο συνάντησης του [ 16 ]

3 ατοµικο µε το κοινωνικ. µως, ενώ σε περιγραφικ επίπεδο η προσέγγιση αυτή είναι εξαιρετικά ακριβής, δεν προβαίνει σε µια περισσ τερο αναλυτική εξέταση του κάθε συστατικο µέρους αυτής της σχέσης ή στην λεπτοµερέστερη εξήγηση της διαδικασίας. Συνεπώς, παραµένει η ανάγκη µελέτης του κάθε συστατικο στοιχείου του αντικειµένου µας χωριστά, καθώς επίσης και η ανάγκη ανάλυσης της διαδικασίας της τα τισης. σον αφορά στην ανάλυση της ταυτ τητας, η προσέγγιση που επιλέχτηκε είναι η ψυχαναλυτική. Η ψυχανάλυση δίνει ιδιαίτερη βαρ τητα στη διαδικασία της τα τισης και τοποθετεί στο κέντρο της ανάλυσής της το άτοµο και την ψυχοσ νθεσή του, τους ασυνείδητους µηχανισµο ς και τις ορµές που δραστηριοποιο νται εντ ς του. Έτσι, µε αυτή την προσέγγιση θα καταστεί δυνατή η γνωριµία µε τους µηχανισµο ς που διέπουν την τα τιση εν γένει και η καταν ηση της διαδικασίας σχηµατισµο ταυτοτήτων, οποιουδήποτε τ που ή µορφής. µως, ας µην θεωρηθεί τι θα προσεγγίσουµε το άτοµο σε αποµ νωση απ το κοινωνικ του περιβάλλον, είτε αυτ είναι η οικογένεια είτε µια µεγαλ τερη οµάδα. Απεναντίας, αφεν ς ο ανθρώπινος ψυχισµ ς αναλ εται σε σχέση µε τον τρ πο που τον διαµορφώνουν και οι εξωτερικοί παράγοντες, αφετέρου το άτοµο εντάσσεται σε οµαδοποιήσεις και εξετάζεται µέσα σε αυτές. Σε αυτ το πλαίσιο, η ψυχανάλυση αποτελεί ένα σηµαντικ συµπληρωµατικ εργαλείο στην ιστορική, κοινωνι(ολογι)κή και πολιτική προσέγγιση της εθνικής ταυτ τητας, χι µ νο επειδή προσφέρει µια ερµηνεία της τα τισης, αλλά και επειδή απαντά σε ερωτήµατα που απασχολο ν έντονα τους θεωρητικο ς στους σχετικο ς τοµείς. Για παράδειγµα, γιατί οι εθνικές ταυτ τητες είναι τ σο διεισδυτικές και τ σο ισχυρές ώστε να προκαλο ν την κινητοποίηση των ατ µων και των (εθνικών) οµάδων, πως συχνά παρατηρείται; Πώς ερµηνε εται ο παραλογισµ ς που συχνά αποδίδεται εξίσου στις εθνικές ταυτίσεις και στον εθνικισµ αλλά και η συνεχιζ µενη ισχ τους, παρά την απαξίωσή του ακραίου χαρακτήρα τους; Ο Schopflin επισηµαίνει τι για να διατηρεί τη δ ναµη και την παρουσία του ο εθνικισµ ς, πως και οι εθνικές ταυτ τητες, παρ λο τον παραλογισµ που του αποδίδεται, θα πρέπει «να λειτουργεί µε δικο ς του καν νες, καν νες που έχουν λογική εντ ς του πλαισίου του» (Schopflin 1995: 55). Αυτο ς τους καν νες και τη λογική µας αποκαλ πτει η ψυχαναλυτική προσέγγιση καθώς προσφέρει µια βαθιά ανάλυση των δυνάµεων και µηχανισµών που δρουν εντ ς του ανθρώπινου ψυχισµο και προκαλο ν αντιδράσεις και φαιν - µενα που εµφανίζονται ως παράλογα. Αυτά τα φαιν µενα είναι απολ τως κατανοητά και αιτιολογηµένα (άρα και λογικά µε την έννοια του Schopflin) αν ερµηνευτο ν εντ ς του πλαισίου τους. Αυτ το πλαίσιο, τον τρ πο που επιδρά το εξωτερικ στο εσωτερικ, βοηθά να κατανοήσουµε η ψυχανάλυση. Η εφαρµοστικ τητα της φροϋδικής θεωρίας σε κοινωνικά και πολιτικά φαι- [ 17 ] 2 Eθνική Tαυτ τητα στην Eποχή της Παγκοσµιοποίησης

4 ν µενα έχει επισηµανθεί και χρησιµοποιηθεί απ µελετητές και στο παρελθ ν (Parsons 1970, Φροϋδοµαρξισµ ς κλπ.). Αλλά και ο ίδιος ο Freud υποστήριζε τι «αυτ που χαρακτηρίζει την ψυχανάλυση ως επιστήµη δεν είναι το υλικ που έχει στα χέρια της, αλλά η τεχνική µε την οποία το αναλ ει. Μπορεί να εφαρµοστεί στην ιστορία των πολιτισµών, στην επιστήµη των θρησκειών Αυτ το οποίο στοχε ει και ανακαλ πτει είναι αυτ που είναι ασυνείδητο στην πνευµατική ζωή», ατοµικ ή συλλογικ (Freud 1917γ: 437). Συνεπώς, η επιστή- µη που εισήγαγε το ασυνείδητο και ανέλυσε τους µηχανισµο ς του µπορεί να χρησιµοποιηθεί στην ερµηνεία κοινωνικών (ως συλλογικών) φαινοµένων, µε την έννοια τι µπορεί να χρησιµοποιηθεί στην ανάλυση την ανθρώπινης συ- µπεριφοράς ταν το άτοµο εντάσσεται σε µια οµάδα. Μπορο µε να πο µε τι µε την ψυχαναλυτική µέθοδο δίνεται η δυνατ τητα ερµηνείας της ατοµικής παθολογίας, ανεξάρτητα απ το πλαίσιο. Ο Freud το εξέφρασε και πάλι χαρακτηριστικά: είναι αλήθεια τι η ατοµική ψυχολογία ασχολείται µε το άτοµο και τα µονοπάτια µέσα απ τα οποία αναζητά την ικανοποίηση των ορµών του µως, µ νο σπάνια και υπ εξαιρετικές συνθήκες είναι η ατοµική ψυχολογία σε θέση να αγνοήσει τις σχέσεις του υποκειµένου µε τους άλλους. Στη διανοητική ζωή του ατ µου κάποιος άλλος εµπλέκεται απαραιτήτως άρα, και εξ αρχής η ατοµική ψυχολογία, µε αυτή την ευρεία αλλά απολ τως δικαιολογηµένη έννοια, είναι ταυτ χρονα και κοινωνική ψυχολογία (Freud 1921: 95)*. Παρ λο που η ψυχανάλυση είναι κατάλληλη για την καταν ηση των ψυχολογικών διεργασιών της τα τισης και του τρ που αλληλεπίδρασης του εσωτερικο µε τον εξωτερικ κ σµο, δεν είναι βεβαίως αρκετή για να συλλάβει την πολυπλοκ τητα του κοινωνικο και του πολιτικο πλαισίου. Τα ευρ τερα φαιν µενα που καλο µαστε να αναλ σουµε χρήζουν πολιτικής ανάλυσης, καθώς πρ κειται σε µεγάλο βαθµ για πολιτικές και ιδεολογικές διαδικασίες που καθορίζουν την κοινωνική δραστηρι τητα και τις πολιτικές δοµές. Αλλά και η προσέγγιση των ίδιων των πολιτικών φαινοµένων δεν µπορεί να είναι µονοδιάστατη εφ σον υπάρχουν πολλά αλληλοσυµπληρο µενα πεδία. Η ανάλυση και ερµηνεία κοινωνικών και πολιτικών φαινοµένων φαινοµένων που εµπεριέχουν το άτοµο, την κοινωνία και τη θεσµική συγκρ τηση και οργάνωσή της στη διάδρασή τους αποτελεί, για παράδειγµα, το πεδίο της πολιτικής κοινωνιολογίας, χι µως και το προνοµιακ ή αποκλειστικ της πεδίο: η ειδικ τερη θε- µατολογία του εθνικισµο απαιτεί τη συµβολή της ιστορικής κοινωνιολογίας * Σηµ.: λες οι µεταφράσεις των ξεν γλωσσων αποσπασµάτων στα ελληνικά έχουν γίνει απ τη συγγραφέα. [ 18 ]

5 αλλά και µια γενικ τερη ιστορική γνώση των γεγον των, καθώς αφορά πολιτισµικά και ιστορικά συλλογικά υποκείµενα και την πορεία τους µέσα στο χρ νο. Επιπλέον, το αντικείµενο της εθνικής ταυτ τητας εµπεριέχει την ανάλυση της πολιτικής, ως πρακτικής και ως ιδεολογίας, ή καλ τερα ως πρακτικής που συνεπικουρείται απ την ιδεολογικοποίηση των µεταβλητών που καθορίζουν τη συλλογική ζωή και δράση (οικονοµικών, πολιτικών κλπ.). Συνεπώς, και σε αυτ το επίπεδο πέραν δηλαδή του διαχωρισµο ψυχολογικών και λοιπών διεργασιών ανακ πτει η αναγκαι τητα υιοθέτησης µιας πολυδιάστατης ανάλυσης, που θα ονοµάσουµε πολιτική ανάλυση. Λέγοντας πολιτική ανάλυση εννοο µε την κριτική σπουδή, ερµηνεία και αξιολ γηση φαινοµένων που άπτονται του πολιτικο, δηλαδή που αφορο ν τη συλλογική κατάσταση και δράση και τη θεσµική της συγκρ τηση εν µέσω ιδεολογιών, και η οποία προϋποθέτει την κριτική και πάλι ανάγνωση των (σηµαντικ τερων) προσεγγίσεων που αφορο ν τα ειδικ τερα πεδία που καθορίζουν το αντικείµεν της. Στο βαθµ που το αντικείµενο µιας τέτοιας ανάλυσης είναι εξ ορισµο πολυδιάστατο, εφ σον τα κοινωνικοπολιτικά γεγον τα εµπεριέχουν τον υποκειµενικ /ψυχολογικ, κοινωνικ, πολιτικ, οικονοµικ, αλλά και τυχαίο παράγοντα, η πολιτική τους ανάλυση θα πρέπει να ορίζει τις διάφορες πτυχές προς µελέτη, έχοντας πάντα κατά νου τη γνώση της ιστορίας, η οποία µε ένα διακριτικ τρ πο διδάσκει πάντα το παρ ν. Πριν προχωρήσουµε θα ήθελα να προβώ σε µια διευκρινιστική παρατήρηση. Ορισµένοι εκ των µελετητών που έχουν χρησιµοποιήσει την ψυχανάλυση στην ερµηνεία πολιτικών φαινοµένων ονοµάζουν την προσέγγισή τους µε ένα συγκεκριµένο τρ πο. Για παράδειγµα ο Ross (1995) χρησιµοποιεί τον ρο ψυχοπολιτισµική ερµηνεία (psychocultural interpretation) και οι Volkan (1995, 1998) και Λίποβατς (1990) πολιτική ψυχολογία για ν αναφερθο ν στην ψυχαναλυτική ερµηνεία της κοινωνίας ή/και της πολιτικής. Χωρίς να θεωρώ τι οι ροι αυτοί είναι αδ κιµοι ή µη-χρήσιµοι γι αυτ που περιγράφουν, δε χρησι- µοποιώ αυτο ς ή κάποιον παρ µοιο για δ ο λ γους. Ο πρώτος και σηµαντικ τερος είναι πως η παρο σα µελέτη δε συνιστά µια προσπάθεια ψυχαναλυτικής ερµηνείας της εθνικής ταυτ τητας, αλλά µια προσπάθεια ερµηνείας της εν γένει µέσω της ευρ τερης δυνατής οπτικής. Έτσι, χρησιµοποιείται η ψυχαναλυτική προσέγγιση ως ένα απ τα εργαλεία προσέγγισης του αντικειµένου µας και χι ως επαρκής ή µ νη ερµηνεία που προτείνεται σε αυτή τη µελέτη. ε τερον, ο ρος πολιτική ανάλυση, πως τον περιέγραψα αµέσως παραπάνω, καλ πτει πλήρως τ σο τον τρ πο προσέγγισης που θα ακολουθηθεί σο και τη συµπερίληψη της φροϋδικής θεωρίας ως µιας απ τις προσεγγίσεις. Πιστε ω τι η πληρέστερη ερµηνεία της εθνικής ταυτ τητας, πως και των περισσοτέρων πολιτικοκοινωνικών φαινοµένων, προϋποθέτει την, απαιτητική αλλά απαραίτητη, [ 19 ]

6 και πάντα σε συνδυασµ χρήση των επιστηµονικών προσεγγίσεων εντ ς συγκεκριµένου πεδίου δηλαδή, την επιστηµονική επικοινωνία στα πλαίσια της κριτικής πολιτικής ανάλυσης. Η έµφαση που δίνω σε αυτή την εισαγωγή στην επιλογή της ψυχαναλυτικής προσέγγισης δεν απορρέει απ την αντίστοιχη έκτασή της σε αυτή τη µελέτη, αλλά απ το γεγον ς τι δε συνηθίζεται ως προσέγγιση και, συνεπώς, απαιτείται η λεπτοµερής εξήγηση της επιλογής και της χρησιµ τητάς της. Oª OÀ µπµ πoà Tο βιβλίο που κρατά ο αναγνώστης στα χέρια του θα ακολουθήσει τρία µονοπάτια, τρεις θεµατικές εν τητες που, πως υποδηλώνει και ο τίτλος του, αποτελο ν και τα τρία µέρη αυτής της µελέτης: Τα τιση, Εθνικισµ ς, και Παγκοσµιοποίηση. Στο πρώτο µέρος του βιβλίου θα τεθο ν οι βάσεις ανάλυσης του ανθρώπινου ψυχισµο που είναι απαραίτητες για να προχωρήσουµε στη συγκεκριµένη ανάλυση της εθνικής ταυτ τητας. Το κεφάλαιο 1 είναι εισαγωγικ στις αρχές της ψυχανάλυσης και έχει σκοπ την εξοικείωση του αναγνώστη µε τις βασικές έννοιες της φροϋδικής θεωρίας, πως είναι το ασυνείδητο, οι ορµές, η αρχή της ευχαρίστησης και της πραγµατικ τητας κλπ., µε ιδιαίτερη έµφαση στη διαδικασία της τα τισης η οποία µας αφορά εδώ. Πρ κειται για µια σ νοψη των κεντρικών εννοιών της ψυχανάλυσης που γράφτηκε µε γνώµονα την ε λογη υπ θεση της σχετικής άγνοιας ή της έλλειψης εξοικείωσης µε την ψυχαναλυτική θεωρία ε λογη γιατί το βιβλίο αυτ αφορά ένα θέµα των κοινωνικών επιστη- µών (της κοινωνιολογίας και της πολιτικής επιστήµης κυρίως). Ως πολιτικ ς επιστήµονας και η ίδια δεν εµβάθυνα σο δελεαστικ και αν το βρήκα πολλές φορές περισσ τερο απ σο θεωρο σα τι απαιτείται για την επαρκή και ακριβή ανάγνωση του αντικειµένου µου µέσω αυτής της προσέγγισης. Είναι λοιπ ν µια περιληπτική εισαγωγή σε έννοιες και ορισµο ς της ψυχανάλυσης, που είναι µως το απαραίτητο υπ βαθρο για την ανάλυση που θα ακολουθηθεί για σους δεν έχουν γνώση της ψυχαναλυτικής θεωρίας. Η τα τιση είναι ένα θέµα που µας απασχολεί και στο δε τερο κεφάλαιο. Σε αυτ ασχολο µαστε κυρίως µε τη διαδικασία της τα τισης σε συλλογικ επίπεδο, τις οµαδικές ταυτίσεις, και µε τους µηχανισµο ς µέσω των οποίων τα µέλη µιας οµάδας αποκτο ν την ίδια ταυτ τητα. Εδώ η ψυχανάλυση προσφέρει µια ερµηνεία της ψυχολογίας της οµάδας (γνωστή και ως ψυχολογία των µαζών) και της παθολογίας της σε σχέση µε την οµαδική τα τιση γενικά και την εθνική τα τιση ειδικ τερα. Σε αυτ το κεφάλαιο θα αναλυθο ν φαιν µενα πως η [ 20 ]

7 ανάγκη παρξης εχθρών και η σχέση της µε την ορµή της επιθετικ τητας, η δηµιουργία µιας οµάδας µέσω της οµοι τητας και της διαφοράς κλπ. Με αυτά τα δ ο κεφάλαια το πρώτο µέρος προσφέρει εν συντοµία µια βασική καταν ηση της διαµ ρφωσης ταυτοτήτων που είναι απαραίτητη για να προχωρήσουµε στον προσδιορισµ των κοινωνικών και πολιτικών χαρακτηριστικών της εθνικής ταυτ τητας. Η καταν ηση αυτή θα µας συνοδε ει στη συνέχεια που, περνώντας στην κατεξοχήν ανάλυση της εθνικής ταυτ τητας µέσω του εθνικισµο, η ερµηνεία της ατοµικής συµπεριφοράς εντ ς της οµάδας θα είναι ιδιαίτερα χρήσιµη και συνεχώς παρο σα, πως για παράδειγµα στην ερµηνεία της απήχησης του εθνικισµο, της χειραγώγησης των ανθρώπινων ορ- µών και επιθυµιών σε πολιτικ επίπεδο κ.ο.κ. Έτσι, περνάµε στο δε τερο µέρος του βιβλίου που αφορά στον εθνικισµ και στην επιρροή του στην εθνική ταυτ τητα. Στο βαθµ που η µελέτη της εθνικής ταυτ τητας είναι αδ νατη χωρίς την εκτενή αναφορά στον εθνικισµ (ο οποίος εµπλέκεται και στη συζήτηση για την παγκοσµιοποίηση), η µελέτη αυτή είναι ταυτ χρονα και µια πολυδιάστατη ανάλυση του εθνικισµο. Το δε τερο µέρος αποτελείται απ δ ο κεφάλαια. Στο κεφάλαιο 3 αναζητείται απάντηση στο εξής ερώτηµα: πο οφείλεται η επικράτηση και απήχηση της εθνικής ταυτ τητας στη νεωτερικ τητα σε σχέση µε τις άλλες κοινωνικές και πολιτικές ταυτ τητες; Η απάντηση βρίσκεται στη σηµασιοδ τηση της εθνικής ταυτ τητας απ τον εθνικισµ, γεγον ς που την καθιστά ταυτ χρονα και εθνικιστική. Στο κεφάλαιο 3 ξεκινάµε ορίζοντας τον εθνικισµ και ερµηνε οντας τη σηµαντικ τητά του ως πολιτικής ιδεολογίας και χι µ νο που προσδίδει ξεχωριστή αξία και ποι τητα στο εθνικ κράτος. Ακολο θως διαχωρίζεται ο εθνικισµ ς απ τον πατριωτισµ και αξιολογο νται διάφοροι τ ποι εθνικισµο σε µια προσπάθεια να βρεθεί ο κοιν ς παρανοµαστής τους. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στη φαντασιακή διάσταση της εθνικής τα τισης, στα συγκεκρι- µένα αίτια της ισχυρής ασυνείδητης επιρροής του εθνικισµο, καθώς και στο ρ λο των µ θων και των στερεοτ πων. Τέλος, γίνεται µια προσπάθεια προσδιορισµο των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που αποκτά η ταυτ τητα µέσω του εθνικισµο. Στο κεφάλαιο 4 επιχειρείται η οριοθέτηση των στοιχείων που χαρακτηρίζουν την εθνική ταυτ τητα και την ξεχωρίζουν απ άλλες, παρ µοιου τ που ταυτ τητες. Επίσης, αποσαφηνίζονται ορισµένα ερωτηµατικά σχετικά µε την εθνική ταυτ τητα, τα εθνικά κράτη και τον εθνικισµ που εγείρονται απ την ανάλυση του τρίτου κεφαλαίου. Έτσι, εξετάζεται η συσχέτιση της µεγάλης απήχησης της εθνικής ταυτ τητας και του εθνικισµο µε το χρ νο εµφάνισης του τελευταίου, αλλά και µε τις ιδιαίτερες συνθήκες που διευκ λυναν τη δη- µιουργία και διάδοσή του είτε αυτές είναι πολιτικές, κοινωνικές, ιστορικές, ή [ 21 ]

8 οικονοµικές. Επίσης τίθεται το ερώτηµα: είναι ο εθνικισµ ς ένα φαιν µενο που εµφανίστηκε για πρώτη φορά στην ιστορία τους τελευταίους τρεις αιώνες; Π τε και γιατί δηµιουργήθηκε; Είναι τα εθνικά κράτη αποκλειστικά νεωτερικές οντ τητες; Τι είναι οι εθνοτικές ταυτίσεις και ποια η σχέση τους µε τις εθνικές; Ποιοι λ γοι συντελο ν στην εµφάνιση ή µεταστροφή του εθνικισµο προς ακραίες και επιθετικές µορφές; Με αυτά τα ερωτήµατα θα κλείσουµε το δε τερο µέρος, ρίχνοντας φως σε ορισµένα κοµµάτια της ιστορίας και των εννοιών που θα αποσαφηνίσουν περισσ τερο το αντικείµεν µας. Στα δ ο πρώτα µέρη, για την Τα τιση και τον Εθνικισµ, δίνεται απάντηση στο αρχικ ερώτηµα σχετικά µε τη φ ση της εθνικής ταυτ τητας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και τις συνθήκες υπ τις οποίες ισχυροποιείται ή παραµένει σε λανθάνουσα κατάσταση. Αυτή η ανάλυση παρέχει και τη βαθ τερη καταν ηση που είναι απαραίτητη για τον περαιτέρω προσδιορισµ µιας συγκεκριµένης εθνικής ταυτ τητας και την εξέτασή της υπ επιµέρους συνθήκες. Το τρίτο και τελευταίο µέρος του βιβλίου αναφέρεται στην παγκοσµιοποίηση και την ενδεχ µενη επίδρασή της στην εθνική ταυτ τητα. Βέβαια, υπάρχει η ιδιαιτερ τητα τι η µελέτη της εθνικής ταυτ τητας σε σχέση µε την παγκοσµιοποίηση δεν είναι απλά µια µελέτη της σε ένα συγκεκριµένο χωροχρονικ πλαίσιο αλλά, επιπλέον, η µελέτη της εντ ς του χωροχρονικο πλαισίου που ζει ήδη ο µελετητής. Αυτ δηµιουργεί µια επιπλέον πολυπλοκ τητα, γιατί απαιτεί τ σο την αποσαφήνιση εννοιών και γεγον των που είναι σ γχρονά µας σο και την αποστασιοποίηση απ αυτά. µως, η συµπερίληψη της παγκοσµιοποίησης υπαγορε θηκε απ µια πληθώρα επιχειρηµάτων αλλά και ρητορικών αναφορών στο δηµ σιο Λ γο, η εγκυρ τητα των οποίων έπρεπε να ελεγχθεί καθώς έθεταν υπ αµφισβήτηση βασικά συµπεράσµατα σχετικά µε τη φ ση των εθνικών ταυτίσεων και το µηχανισµ της τα τισης γενικ τερα. Έτσι, θα εξετάσουµε ορισµένα σηµαντικά και σχετικά µεταξ τους ερωτή- µατα. Η παγκοσµιοποίηση λέγεται τι παράγει νέες µορφές κοινωνικής αλλαγής, τ σο µέσα σο και ανάµεσα στα έθνη και στα κράτη, νέες πηγές και µορφές συγκρο σεων, και ως εκ το του; εγείρει νέα ζητήµατα σχετικά µε τις ταυτ τητες και τους πολιτισµο ς που πρέπει να ερµηνευτο ν και αξιολογηθο ν εκ νέου. Αρχικά, πρέπει να ελεγχθεί η ακρίβεια, θεωρητική και εµπειρική, και η έκταση αυτών των ισχυρισµών. Για παράδειγµα, απ τη µία υποστηρίζεται τι η οικονοµική παγκοσµιοποίηση, που αποδυναµώνει το εθνικ κράτος, συνεπικουρείται απ µια παγκοσµιοποίηση της κουλτο ρας, καθώς οι νέοι επηρεάζονται απ τους συνοµήλικο ς τους σε άλλες, µακρινές κοινωνίες. Απ την άλλη, µως, υπάρχει το αντεπιχείρηµα τι σο περισσ τερο επικοινωνο ν οι άνθρωποι µεταξ τους τ σο ανακαλ πτουν τις ιδιαιτερ τητές τους, τις οποίες µπορεί να τείνουν να αξιολογήσουν ως διαχωριστική γραµµή. Παροµοίως, και [ 22 ]

9 κατά συνέπεια, τίθενται ζητήµατα σχετικά µε την εθνική ταυτ τητα και τις δυνατ τητές της στο παρ ν και στο µέλλον. Ποιες οι προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας καθώς και αν ο κ σµος γίνεται ένα µικρ χωρι ; Πο βρίσκονται οι ρίζες των ατοµικών και συλλογικών ταυτίσεων καθώς και αν οι τοπικές, περιφερειακές και παγκ σµιες κουλτο ρες και πολιτισµοί αλληλοεπηρεάζονται, και πώς αυτές αναδιαµορφώνονται µέσω της γεωγραφικής και πολιτισµικής κινητικ τητας; Επίσης, ποιο είναι το µέλλον του εθνικισµο µέσα στις διαδικασίες της παγκοσµιοποίησης; Ποια η σχέση του εθνικισµο και της παγκοσµιοποίησης µε τις παρατηρο µενες εθνικές αφυπνίσεις, συγκρο σεις κλπ.; Η ανάλυση αυτών των ερωτηµάτων θα µας απασχολήσει στα τρία κεφάλαια του τρίτου µέρους, το οποίο θα ξεκινήσει µε το πέµπτο κεφάλαιο. Σε αυτ θα γίνει µια σ ντοµη εισαγωγή στη σχετική συζήτηση και θα καθοριστεί ο ορισµ ς εργασίας µας για την παγκοσµιοποίηση. Έτσι, το κεφάλαιο αυτ είναι εισαγωγικ στην έννοια της παγκοσµιοποίησης. Κατ πιν, στο κεφάλαιο 6 θα αναφερθο µε λεπτοµερώς στα σχετικά επιχειρήµατα και αντεπιχειρήµατα που αναφέρονται στον παρωχηµένο χαρακτήρα του εθνικο κράτους στην εποχή της παγκοσµιοποίησης. Στο βαθµ που το εθνικ κράτος αποτελείται απ το εθνικ και το κρατικ στοιχείο, θα απευθ νουµε χωριστά τα ερωτήµατα, πρώτα σον αφορά το κράτος και τις µεταβολές του λ γω της παγκοσµιοποίησης και στη συνέχεια σον αφορά στις µέχρι τώρα µεταβολές στις εθνικές ταυτίσεις. ηλαδή, σε αυτ το κεφάλαιο θα µας απασχολήσει ο βαθµ ς και η κατε θυνση της µεταβολής τ σο του ίδιου του κράτους σο και των µηχανισµών που δρουν εντ ς του και δηµιουργο ν/ενισχ ουν/υποστηρίζουν την εθνική τα τιση. Το µέληµά µας και στο επ µενο και τελευταίο κεφάλαιο θα είναι να αναδείξουµε τις δυναµικές και δυνατ τητες της εθνικής ταυτ τητας εντ ς του πλαισίου της παγκοσµιοποίησης. Έτσι στο κεφάλαιο 7 θα µας απασχολήσουν οι προοπτικές της εθνικής-ως-συλλογικής ταυτ τητας εντ ς της παγκοσµιοποίησης γενικά, δηλαδή χι σε συνάρτηση µε το εθνικ κράτος (που είναι το αντικείµενο µελέτης του έκτου κεφαλαίου), αλλά σε σχέση µε τις ιδιαίτερες συνθήκες που δηµιουργεί η παγκοσµιοποίηση στην στερη νεωτερικ τητα. Γι αυτ ν το σκοπ θα προσπαθήσουµε να καταγράψουµε τις προσλήψεις των ατ µων και των οµάδων σε σχέση µε την παγκοσµιοποίηση (π.χ. ποια εικ να έχουν γι αυτή), και να διαγράψουµε πιθανές τάσεις και εξελίξεις για την εθνική αλλά και γενικ τερη συλλογική τα τιση εντ ς αυτο του πλαισίου. πως επισήµανα και στην αρχή αυτής της εισαγωγής, ο στ χος µου σε αυτή την έρευνα είναι η κατάκτηση της µεγαλ τερης δυνατής καταν ησης της εθνικής ταυτ τητας. Η πολυπλοκ τητα του αντικειµένου, σε συνδυασµ µε την επιλογή προσέγγισής του µέσω πολλαπλών επιστηµονικών προσεγγίσεων, έχει ως αποτέλεσµα την ανάλυσή του εντ ς διαφορετικών πεδίων και την ανάδειξη [ 23 ]

10 πολλών ερωτηµάτων, η συνάφεια των οποίων προκ πτει απ την άµεση σχέση τους µε την εθνική ταυτ τητα. Αν και η κάθε µία απ τις θεµατικές Τα τιση, Εθνικισµ ς, Παγκοσµιοποίηση αποτελεί ένα ξεχωριστ επιστηµονικ πεδίο και µια µεγάλη συζήτηση απ µ νη της, και µάλιστα απαιτώντας συχνά διαφορετικές επιστηµονικές προσεγγίσεις καθαυτές, ταυτοχρ νως η κάθε µία συµπεριλαµβάνει ως υπο-εν τητα το ζήτηµα των εθνικών ταυτίσεων: και πάνω σε αυτ το κοιν σηµείο στηρίζεται ο συσχετισµ ς τους. Η κάθε µία απ τις θεµατικές εν τητες ανοίγει µπροστά µας απερι ριστες δυνατ τητες µελέτης, δυνατ τητες που, οµολογουµένως, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και δελεαστικές. Αυτή είναι και µια µεγάλη πρ κληση για µελλοντικές µελέτες. Προς το παρ ν, το βιβλίο αυτ στοχε ει στη σφαιρική καταν ηση της εθνικής τα τισης που θα συµβάλλει στην ευρ τερη καταν ησή της. Επίσης, ε χοµαι το βιβλίο αυτ να εκπληρώσει το σκοπ που πρέπει να έχει κάθε βιβλίο: να καλ ψει υπάρχοντα κενά και να συµβάλλει στη σχετική συζήτηση για το αντικείµενο που πραγµατε εται, να διεγείρει τη σκέψη των αναγνωστών του και να βοηθήσει στην ανάδειξη θεµάτων για µελλοντική έρευνα. [ 24 ]

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει KEΦAΛAIO 7 νωστίζονται λοι. Αυτ εντείνει τη σ γχυση σχετικά µε την παγκοσµιοποίηση και αποκρ πτει και τις διαφορές αυτών των οµάδων. ε τερον, αυτές οι οργανώσεις και τα κινήµατα διατρέχουν τον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 3. των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε αντίστοιχες κεντρικές (δηλαδή κρατικές)

KEΦAΛAIO 3. των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε αντίστοιχες κεντρικές (δηλαδή κρατικές) KEΦAΛAIO 3 και ο µαρξισµ ς έχουν σαφή εδαφικά ρια, πως και η Χριστιανοσ νη και το Ισλάµ στο Μεσαίωνα, αλλά ο εθνικισµ ς είναι µια διεθνής ιδεολογία» (Billig 1995: 22). Η τρίτη ερµηνεία για την επικράτηση

Διαβάστε περισσότερα

Yποστηρίξαµε τι η διαδικασία διαµ ρφωσης κοινής ταυτ τητας για τα µέλη

Yποστηρίξαµε τι η διαδικασία διαµ ρφωσης κοινής ταυτ τητας για τα µέλη φ βος και ο κοµφορµισµ ς εµπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία, γιατί δηµιουργο ν αλλά και δηµιουργο νται απ τη µεταδοτικ τητα αυτή. Ο Moscovici χρησιµοποιεί το ακ λουθο παράδειγµα για να περιγράψει µε απλά

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY του που κρίνουµε ως περισσ τερο σχετικά µε αυτ το αντικείµενο, χωρίς να υπονοο µε τι δεν υπάρχουν άλλα που να είναι σηµαντικά γενικ τερα. Στην εν τητα που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν στη συνέχεια (π.χ. στους Ορθ δοξους, Λακανικο ς κλπ.). Αυτ γιατί οι κυρι τερες σχολές ανέπτυξαν στην ουσία τη φροϋδική θεωρία,

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Yπάρχει ένα γενικ τερο ερώτηµα αν το έθνος είναι ένα δηµιο ργηµα του εθνικισµο. Περισσ τερο απ ερώτηµα είναι µια άποψη που τυγχάνει αρκετά µεγάλης αποδοχής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 6: Η μελέτη των επιδράσεων: Θεωρητικές προσεγγίσεις στη μελέτη της ιδεολογικής και πολιτικής λειτουργίας των ΜΜΕ Ιωάννης Καραγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

VAGONETTO. Ωρες: 09:00 17:00. t: (+30) e: w: Kρατήσεις: Fokis Mining Park Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας

VAGONETTO. Ωρες: 09:00 17:00. t: (+30) e: w:  Kρατήσεις: Fokis Mining Park Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας VAGONETTO Fokis Mining Park Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Ωρες: 09:00 17:00 Kρατήσεις: t: (+30) 2265 078819 e: info@vagonetto.gr w: www.vagonetto.gr 5 1 o χ λ μ Ε. Ο. Λ α μ ί α ς Ά μ φ ι σ σ α ς Τ. Κ. 3 3

Διαβάστε περισσότερα

6ο Μάθημα Πιθανότητες

6ο Μάθημα Πιθανότητες 6ο Μάθημα Πιθανότητες Σωτήρης Νικολετσέας, αναπληρωτής καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Ακαδημαι κο Έτος 2014-2015 Σωτη ρης Νικολετσε ας, αναπληρωτη ς καθηγητη ς 6ο Μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΉΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ρέθυμνο, 21-6-2016 Θέση του Π.Τ.Π.Ε. για το Επιστημονικό Πεδίο Επιστημών της Εκπαίδευσης για την εισαγωγή φοιτητών στα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Επιστημονικές βάσεις διοίκησης του ανθρωπίνου δυναμικού Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Επίλογος. Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Επίλογος. Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία Επίλογος Προς μια ανατρεπτική κοινωνική ψυχολογία Στο τέλος της εισαγωγής αυτού του βιβλίου παραθέσαμε, χωρίς να συζητήσουμε ιδιαίτερα, μία φράση του Serge Moscovici σύμφωνα με την οποία «η κοινωνική ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

τρόπος για να εμπεδωθεί η θεωρία. Για την επίλυση των παραδειγμάτων χρησιμοποιούνται στατιστικά πακέτα, ώστε να είναι δυνατή η ανάλυση μεγάλου όγκου

τρόπος για να εμπεδωθεί η θεωρία. Για την επίλυση των παραδειγμάτων χρησιμοποιούνται στατιστικά πακέτα, ώστε να είναι δυνατή η ανάλυση μεγάλου όγκου ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η γραμμική παλινδρόμηση χρησιμοποιείται για την μελέτη των σχέσεων μεταξύ μετρήσιμων μεταβλητών. Γενικότερα, η γραμμική στατιστική συμπερασματολογία αποτελεί ένα ευρύ πεδίο της στατιστικής ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ.

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. 2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο Εκτεταµένο Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού 2012-13 (και 2013-14) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. Καυκαλάς Εκπαιδευτικοί στόχοι του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (μάθημα επιλογής) Α τάξη Γενικού Λυκείου Α) Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Στο πλαίσιο της διδασκαλίας του μαθήματος επιλογής «Ελληνικός και Ευρωπαϊκός πολιτισμός»,

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο τρίτο και τελευταίο µέρος αυτο του βιβλίου θα εξετάσουµε την εθνική τα τιση και τις προοπτικές της στο σ γχρονο κ σµο, και ειδικ τερα στις

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και fiïâìô Tο ζήτηµα του πολέµου είναι ένα θέµα που η επιχειρηµατολογία τι η κυριαρχία του κράτους είναι περιορισµένη στην εποχή της παγκοσµιοποίησης υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ, ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΖΩΗΣ» ΣΤΡΑΤΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ, ΜΑΪΟΣ 2012 ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1998D0488 EL

1998D0488 EL 1998D0488 EL 27.02.2001 001.001 1 Το έγγραφο αυτ συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµε ει τα κοινοτικά ργανα "B ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Απριλίου 1998 για τον καθορισµ των οικολογικών κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 2. Έρευνα και θεωρία 2-1

Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα. Earl Babbie. Κεφάλαιο 2. Έρευνα και θεωρία 2-1 Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα Earl Babbie Κεφάλαιο 2 Έρευνα και θεωρία 2-1 Σύνοψη κεφαλαίου Μερικά παραδείγματα της κοινωνικής επιστήμης Επιστροφή σε δύο συστήματα λογικής Παραγωγική συγκρότηση θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 24 Φεβρουάριος :31 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 25 Φεβρουάριος :40

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 24 Φεβρουάριος :31 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 25 Φεβρουάριος :40 πρόβλημα Πρόβλημα είναι μια κατάσταση η οποία χρήζει αντιμετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Καθορισμός απαιτήσεων Η κατανόησης ενός προβλήματος αποτελεί συνάρτηση δυο

Διαβάστε περισσότερα

HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 H επικοινωνιακή διάσταση στην ανάλυση εν ς γεγον τος HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ συνιστά μια καθαρά επικοινωνιακή πρακτική που αγγίζει λο το φάσμα της ροής εν ς γεγον

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρ λογος....................................................... 15 ΚΕΦΑΛΑΙO ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή....................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Εισαγωγή 2.1 Μεταβολές στην ανθρώπινη κοινωνία 2.2 Η µεταβολή στη σ γχρονη περίοδο 4 [ 49 ] ÈÛ ÁˆÁ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΘΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΧΩΡΑ ΕΥδιάκριτες

Διαβάστε περισσότερα

16 ΒΑΣΙΛΙΚΗ Π. ΜΕΣΘΑΝΕΩΣ

16 ΒΑΣΙΛΙΚΗ Π. ΜΕΣΘΑΝΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με χαρά αποδέχθηκα την πρόταση της κυρίας Μεσθανέως να προλογίσω τον τόµο αυτό, ο οποίος, σε πολύ επεξεργασµένη µορφή, θέτει υπόψη της επιστηµονικής κοινότητας τα αποτελέσµατα της πολυετούς έρευνάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Φιλία Ίσαρη 2016-17 Σεμινάριο Πτυχιακής Εργασίας Διάγραμμα παρουσίασης Εισαγωγή στην Ποιοτική Έρευνα Σύγκριση με την ποσοτική έρευνα Πλεονεκτήματα και περιορισμοί Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 8: Η προεκλογική εκστρατεία: Εξελίξεις και χαρακτηριστικά Ιωάννης Καραγιάννης Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Περιοδολο γηση της προεκλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση Νομοθεσίας για το Φοιτητικο Στεγαστικο Επίδομα. β) οι γονείς του είναι κάτοικοι εξωτερικου η γ) είναι πάνω απο είκοσι πέντε (25) ετών, η

Κωδικοποίηση Νομοθεσίας για το Φοιτητικο Στεγαστικο Επίδομα. β) οι γονείς του είναι κάτοικοι εξωτερικου η γ) είναι πάνω απο είκοσι πέντε (25) ετών, η ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ ΕΠΙΔΟΜΑ Γενικά Μετά την ΚΥΑ που εξέδωσαν τα υπουργεία Παιδείας και Οικονομικών με την οποία επανακαθορίζονται οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά για τη χορη γηση του ετη σιου στεγαστικου επιδο

Διαβάστε περισσότερα

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠPOΛOΓOΣ........................................... 15 EIΣAΓΩΓIKA ΣXOΛIA................................. 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 23-104 Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αίαντος 3, 15235 Βριλήσσια Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu Εισαγωγικό Πρόγραμμα σε Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτιστική κληρονομιά ως κοινωνικό κατασκεύασμα. Ιωάννα Καταπίδη, PhD, MSc Research Fellow, Birmingham University

Η πολιτιστική κληρονομιά ως κοινωνικό κατασκεύασμα. Ιωάννα Καταπίδη, PhD, MSc Research Fellow, Birmingham University Η πολιτιστική κληρονομιά ως κοινωνικό κατασκεύασμα Ιωάννα Καταπίδη, PhD, MSc Research Fellow, Birmingham University Περιεχόμενο διάλεξης Εννοιολογική προσέγγιση Κληρονομιά και αξίες Περιεχόμενο Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία: Οι ανώτερες γνωστικές διεργασίες

Γνωστική Ψυχολογία: Οι ανώτερες γνωστικές διεργασίες Γνωστική Ψυχολογία: Οι ανώτερες γνωστικές διεργασίες ΤΟΠΟΣ Επιστημονικές Εκδόσεις Επιμέλεια-Διόρθωση: Μαρία Αποστολοπούλου Εξώφυλλο: ΜΟΤΙΒΟ Α.Ε. 2014 Εκδόσεις Τόπος & Νίκος Μακρής, Μπετίνα Ντάβου, Θανάσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ψυχολογία. Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι

Περιβαλλοντική Ψυχολογία. Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι Περιβαλλοντική Ψυχολογία Ορισμοί εννοιών Ιστορική αναδρομή Αντικείμενο Μέθοδοι Περιβάλλον Ένα σύνολο από φυσικούς, βιολογικούς ή κοινωνικούς παράγοντες ικανούς να έχουν άμεσο, έμμεσο, βραχυχρόνιο ή μακροχρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3625 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΤΡΙΤΟ Αρ. Φύλλου 439 11 Απριλίου 2012 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗ Αριθμ. 1112013979 Προκήρυξη θέσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής Πανεπιστήµιο Κύπρου Χρήστος Παντσίδης Παναγιώτης Σπύρου Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Β Α Σ Ι Λ Η Σ Φ Ι Λ Ι Α Σ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΟΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Το αντικείμενο της ψυχολογίας ως επιστήμης του ανθρώπου ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π α σα πνο η αι νε σα τω τον Κυ ρι. Π α σα πνο η αι νε σα α τω τον. Ἕτερον. Τάξις Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου, Ὀ Ν Ψαλµός. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη.

Π α σα πνο η αι νε σα τω τον Κυ ρι. Π α σα πνο η αι νε σα α τω τον. Ἕτερον. Τάξις Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου, Ὀ Ν Ψαλµός. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Τάξις Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου, Ὀ Ν Ψαλµός. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Κυ ρι ε ε λε η σον Ἦχος Πα Α µην Π α σα πνο η αι νε σα τω τον Κυ ρι ον Ἕτερον. Π α σα πνο η αι νε σα α τω τον Κυ υ ρι ι ον 1 ΙΩΑΝΝΟΥ Α. ΝΕΓΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 143 / 167 Hamiltonian γραφη ματα κύκλος Hamilton:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ - ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΠΕ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ - ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΠΕ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ POWERPOINT 2011 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Για την υποστη ριξη του ε ργου

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950).

Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950). Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950). Υποκλίμακα Πατριωτισμού (Ψευδο- πατριωτισμός): Μη κριτική αποδοχή κοινωνικών νορμών και απόρριψη άλλων εθνών ή έξω-ομάδων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο συνθετότητας και το εξάµηνο διδασκαλίας του κάθε µαθήµατος)

Διαβάστε περισσότερα