Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα"

Transcript

1 Σχολική επίδοση, κοινωνικοί λόγοι, βαθμός δυσκολίας αναγνώσματος και είδος αναγνώσματος: Διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου των μαθητών δημοτικού σχολείου Μαλαφάντης Κωνσταντίνος, Αν. Καθηγητής Παιδαγωγικής της λογοτεχνίας Φελούκα Βασιλική, Υπ. Δρ. Παιδαγωγικής, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Γαλανάκη Ευαγγελία, Αν. Καθηγήτρια Εξελικτικής Ψυχολογίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδαγωγικής της λογοτεχνίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Επιστημών Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασιλική Φελούκα Σχολική Σύμβουλος 7 ης Περιφέρειας Π.Ε. Αχαΐας Υποψήφια Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Επιστημών Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Ευαγγελία Γαλανάκη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εξελικτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Επιστημών Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Περίληψη: Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθούν οι διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου των Ελλήνων μαθητών Δ και Στ δημοτικού. Αναλυτικότερα, εξετάζεται κατά πόσον οι διαστάσεις του θεωρητικού μοντέλου των Wigfield και Guthrie (1995) ανιχνεύονται στο αναγνωστικό κίνητρο των Ελλήνων μαθητών δημοτικού σχολείου, η σπουδαιότητα των διαστάσεων αυτών για τους μαθητές, καθώς και οι μεταξύ τους συσχετίσεις. Ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών Δ και Στ Δημοτικού από σχολεία της Αθήνας και του ISSN

2 Πειραιά συμπλήρωσαν την ελληνική προσαρμογή του Ερωτηματολογίου Αναγνωστικών Κινήτρων (Motivations for Reading Questionnaire, Wigfield & Guthrie, 1995), το οποίο επιτρέπει μια λεπτομερή ανίχνευση της πολυδιάστατης φύσης του αναγνωστικού κινήτρου. Αναδείχθηκαν τέσσερις διακριτές, αν και σχετιζόμενες μεταξύ τους, διαστάσεις: Σχολική Επίδοση, Κοινωνικοί Λόγοι, Βαθμός Δυσκολίας Αναγνώσματος και Είδος Αναγνώσματος. Οι διαστάσεις αυτές είναι λιγότερες από τις διαστάσεις του πρωτότυπου ερωτηματολογίου. Ισχυρότερο κίνητρο για ανάγνωση προέκυψε η Σχολική Επίδοση και ακολουθούν το Είδος του Αναγνώσματος και ο Βαθμός Δυσκολίας του Αναγνώσματος, ενώ το χαμηλότερο κίνητρο για ανάγνωση είναι οι Κοινωνικοί Λόγοι. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές συνάφειες ανάμεσα σε ορισμένες διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου. Τα ευρήματα συζητούνται με αναφορά στα ευρήματα της σχετικής διεθνούς βιβλιογραφίας με τα οποία είναι σύστοιχα, καθώς σε όλες τις έρευνες αναγνωρίζεται η πολυδιάστατη φύση του αναγνωστικού κινήτρου. Τέλος, με βάση τα ευρήματα της έρευνας, προτείνονται παιδαγωγικές πρακτικές για την ενίσχυση του αναγνωστικού κινήτρου, με στόχο την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. Λέξεις-κλειδιά: κίνητρο, ανάγνωση, μαθητές, δημοτικό σχολείο. 1. Εισαγωγή «Το κίνητρο είναι αυτό που ενεργοποιεί τη συμπεριφορά» (Guthrie & Wigfield, 2000, σ. 406), το «καύσιμο» που οδηγεί κάθε άτομο στην αναζήτηση της μάθησης και της γνώσης (Atkinson, 2001). Συχνά είναι το στοιχείο εκείνο που διαφοροποιεί την προσωρινή και επιφανειακή μάθηση από τη μόνιμη και εσωτερικευμένη μάθηση (Edmunds & Bauserman, 2006). Επομένως, είναι αναγκαίο για τον εκπαιδευτικό να αντιλαμβάνεται τι κινητοποιεί τους μαθητές του και να ανακαλύπτει τις καλύτερες πρακτικές που δίνουν ώθηση στο κίνητρο γενικά και στο αναγνωστικό κίνητρο ειδικότερα. Το αναγνωστικό κίνητρο είναι η εσωτερική κατάσταση του ατόμου που το ωθεί να αναζητήσει αναγνωστικό υλικό, να επιδοθεί στην ανάγνωση και να επιμείνει σε αυτήν. Αν και το κίνητρο είναι μια πολύ μελετημένη έννοια στο πεδίο της Παιδαγωγικής και της Ψυχολογίας (στην ελληνική βιβλιογραφία βλ. Κωσταρίδου- Ευκλείδη, 1995, Τριλιανός, και στη διεθνή βιβλιογραφία Schunk, Pintrich, & Meece, 2007/2010), το αναγνωστικό κίνητρο ειδικότερα δεν έχει ερευνηθεί συστηματικά, ή τουλάχιστον όσο θα επέβαλε η σπουδαιότητα της ανάγνωσης ως πράξης γνώσης και δημιουργίας, που σχετίζεται με τον ανθρώπινο πολιτισμό. Από τις πιο σημαντικές ερευνητικές προσεγγίσεις των αναγνωστικών κινήτρων είναι αυτή των Wigfield και Guthrie (1995). Το Ερωτηματολόγιο Αναγνωστικών Κινήτρων (Motivations for Reading Questionnaire) που κατασκεύασαν αξιολογεί 11 διαφορετικές διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου, οι οποίες συνδέονται με τις γενικές θεωρίες για τα κίνητρα (Wigfield & Guthrie, Wigfield, Guthrie, & McGough, Wigfield, Βλ. και Μαλαφάντης, 2008). Οι διαστάσεις αυτές είναι οι ακόλουθες: (1) Αναγνωστική αξιοσύνη (reading efficacy), η οποία αναφέρεται στην πεποίθηση του μαθητή ότι μπορεί να επιτύχει στην ανάγνωση. (2) Αναγνωστική πρόκληση (reading challenge), η οποία αναφέρεται στην ικανοποίηση του μαθητή από την κυριαρχία του πάνω στο κείμενο ή από την αφομοίωση των πολύπλοκων ιδεών του κειμένου. (3) Αναγνωστική περιέργεια (reading curiosity), η οποία αναφέρεται στην επιθυμία του μαθητή να μαθαίνει για ένα συγκεκριμένο θέμα που τον ενδιαφέρει. (4) Ανάγνωση ως αισθητική απόλαυση (aesthetics-involvement), η οποία αναφέρεται στην απόλαυση που προσφέρει η ανάγνωση ενός καλογραμμένου βιβλίου, άρθρου ή άλλου ενδιαφέροντος αναγνωστικού υλικού. ISSN

3 (5) Σπουδαιότητα της ανάγνωσης (importance of reading), η οποία αναφέρεται στην αξιολόγηση της αξίας του ίδιου του αναγνωστικού έργου για τον αναγνώστη. (6) Αναγνώριση για την ανάγνωση (reading for recognition), η οποία αναφέρεται στην ικανοποίηση του μαθητή από την υλική αναγνώριση που λαμβάνει για την επιτυχία του στην ανάγνωση. (7) Ανάγνωση για βαθμούς (reading for grades), η οποία αναφέρεται στην επιθυμία του μαθητή να αξιολογείται θετικά από τον εκπαιδευτικό. (8) Ανταγωνισμός στην ανάγνωση (competition for reading), ο οποίος αναφέρεται στην επιθυμία του μαθητή να ξεπεράσει τους άλλους στην ανάγνωση. (9) Κοινωνικοί λόγοι για την ανάγνωση (social reasons for reading), οι οποίοι αναφέρονται στη διαδικασία κατά την οποία το παιδί μοιράζεται τις εμπειρίες που αποκομίζει από την ανάγνωση με την οικογένεια και τους φίλους του. (10) Συμμόρφωση στην ανάγνωση (reading compliance), η οποία αναφέρεται στην ανάγνωση που έχει τεθεί ως εξωτερικός στόχος ή απαίτηση. (11) Αποφυγή της αναγνωστικής εργασίας (reading work avoidance), η οποία αναφέρεται σε ό,τι δεν αρέσει στους μαθητές σχετικά με την ανάγνωση. Το αρχικό ερωτηματολόγιο, το οποίο περιείχε 82 ερωτήματα με σκοπό την αξιολόγηση των προαναφερόμενων διαφορετικών διαστάσεων, δόθηκε σε 105 μαθητές Δ και Ε δημοτικού δύο φορές μέσα στη διάρκεια του σχολικού έτους (Wigfield & Guthrie, 1995). Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι περισσότερο σαφείς και αξιόπιστες διαστάσεις ήταν οι κοινωνικοί λόγοι για ανάγνωση, ο ανταγωνισμός στην ανάγνωση, η αποφυγή της αναγνωστικής εργασίας, η αναγνωστική αξιοσύνη, η αναγνώριση για την ανάγνωση, η αναγνωστική πρόκληση, η αναγνωστική περιέργεια και η αισθητική απόλαυση. Με βάση τις αξιοπιστίες των διαστάσεων και τα χαρακτηριστικά των ερωτημάτων, εξαιρέθηκαν 28 ερωτήματα (Wigfield & Guthrie, 1995) και δημιουργήθηκε η αναθεωρημένη εκδοχή του ερωτηματολογίου με 53 ερωτήματα, τα οποία συνιστούν 11 διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου. Η αναθεωρημένη εκδοχή της κλίμακας χορηγήθηκε σε 600 περίπου μαθητές Ε και Στ δημοτικού, οι οποίοι συμμετείχαν σε ένα πρόγραμμα παρέμβασης με στόχο την ενίσχυση της αναγνωστικής τους κατανόησης, το φθινόπωρο του σχολικού έτους πριν αρχίσει η εφαρμογή του προγράμματος (Wigfield et al., 1996). Οι επιβεβαιωτικές αναλύσεις παραγόντων έδειξαν ότι οι διαφορετικές προτεινόμενες διαστάσεις του κινήτρου θα μπορούσαν να προσδιοριστούν εμπειρικά, ενώ οι αξιοπιστίες εσωτερικής συνέπειας των διαστάσεων ήταν αρκετά όμοιες με εκείνες της αρχικής εκδοχής. Το γενικό συμπέρασμα και των δύο ερευνών είναι η αναγνώριση της πολυδιάστατης φύσης του αναγνωστικού κινήτρου (Wigfield, 1997). Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθούν οι διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου των Ελλήνων μαθητών Δ και Στ δημοτικού με βάση αυτό το θεωρητικό μοντέλο του αναγνωστικού κινήτρου, το οποίο επιτρέπει μια λεπτομερή ανίχνευση της πολυδιάστατης φύσης του. Διερευνάται κατά πόσον οι διαστάσεις αυτές ανιχνεύονται στο αναγνωστικό κίνητρο των Ελλήνων μαθητών δημοτικού σχολείου, η σπουδαιότητα των διαστάσεων αυτών για τους μαθητές, καθώς και οι μεταξύ τους συσχετίσεις. 2. Μέθοδος 2.1 Συμμετέχοντες Οι συμμετέχοντες ήταν μαθητές Δ και Στ δημοτικού, ηλικίας 9-12 ετών, από 36 σχολεία της Νομαρχίας Αθηνών, της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής, καθώς και του Πειραιά (547 αγόρια και 589 κορίτσια, 563 Δ και 573 Στ δημοτικού). ISSN

4 Οι μαθητές προέρχονταν από τα τρία βασικά κοινωνικο-οικονομικά επίπεδα: 375 χαμηλό (π.χ., Αχαρνές, Ά. Λιόσια, Καμίνια), 382 μεσαίο (π.χ., Κυψέλη, Ηλιούπολη, Άλιμος) και 379 υψηλό (π.χ., Ψυχικό, Κηφισιά, Βούλα). Στη συντριπτική τους πλειονότητα είχαν ελληνική καταγωγή, όπως προέκυψε από τις δηλώσεις των ιδίων. 2.2 Μέσο συλλογής δεδομένων Ερωτηματολόγιο Αναγνωστικών Κινήτρων (Motivations for Reading Questionnaire, Wigfield & Guthrie, Wigfield & Guthrie, προσωπική επικοινωνία, 23 Οκτωβρίου 2005). Αποτελείται από 53 ερωτήσεις που κατηγοριοποιούνται σε 11 υποκλίμακες (διαστάσεις) αναγνωστικού κινήτρου, τις ακόλουθες: (1) Αναγνωστική αξιοσύνη (ερωτήσεις υπ αριθμόν 7, 15, 21. π.χ., «Ξέρω ότι θα τα πάω καλά στην ανάγνωση και τη γλώσσα την επόμενη χρονιά στο σχολείο»). (2) Πρόκληση (ερωτήσεις υπ αριθμόν 2, 5, 8, 16, 20. π.χ., «Μου αρέσει όταν οι ερωτήσεις στα βιβλία με κάνουν να σκέφτομαι»). (3) Περιέργεια (ερωτήσεις υπ αριθμόν 4, 10, 14, 19, 25, 29. π.χ., «Αν ο δάσκαλος μάς μιλήσει για κάτι ενδιαφέρον, ίσως θελήσω να διαβάσω περισσότερα γι αυτό») (4) Αισθητική (ερωτήσεις υπ αριθμόν 6, 12, 22, 30, 33, 35. π.χ., «Μου αρέσει πολύ να διαβάζω μια μεγάλη, περίπλοκη ιστορία ή ένα μυθιστόρημα») (5) Σπουδαιότητα (ερωτήσεις υπ αριθμόν 17, 27. π.χ., «Είναι πολύ σημαντικό για μένα να είμαι καλός αναγνώστης») (6) Συμμόρφωση (ερωτήσεις υπ αριθμόν 23, 34, 36, 46, 51. π.χ., «Διαβάζω γιατί πρέπει») (7) Αναγνώριση (ερωτήσεις υπ αριθμόν 18, 28, 37, 43, 47. π.χ., «Οι γονείς μου συχνά μου λένε πόσο καλά τα πηγαίνω στην ανάγνωση») (8) Βαθμοί (ερωτήσεις υπ αριθμόν 3, 38, 50, 53. π.χ., «Διαβάζω για να βελτιώσω τους βαθμούς μου») (9) Κοινωνική διάσταση (ερωτήσεις υπ αριθμόν 11, 26, 31, 39, 42, 45, 48. π.χ., «Επισκέπτομαι μια βιβλιοθήκη, συχνά μαζί με την οικογένειά μου») (10) Ανταγωνισμός (ερωτήσεις υπ αριθμόν 1, 9, 41, 44, 49, 52. π.χ., «Μου αρέσει να είμαι ο καλύτερος μαθητής στην ανάγνωση και τη γλώσσα») και (11) Αποφυγή αναγνωστικής εργασίας (ερωτήσεις υπ αριθμόν 13, 24, 32, 40. π.χ., «Δεν μου αρέσει να διαβάζω κάτι όταν οι λέξεις είναι πολύ δύσκολες»). Η κλίμακα είναι τετραβάθμια (Πολύ διαφορετικό από εμένα = 1 έως Πολύ όμοιο με εμένα = 4). Οι ερωτήσεις υπ αριθμόν 13, 24, 32 και 40 της υποκλίμακας Αποφυγή αναγνωστικής εργασίας κωδικοποιούνται αντίστροφα. Έγινε υπολογισμός καθεμίας διάστασης χωριστά, χωρίς υπολογισμό του συνολικού βαθμού του ερωτηματολογίου. Υψηλοί βαθμοί εκφράζουν θετικό αναγνωστικό κίνητρο. Οι δείκτες εσωτερικής συνέπειας αξιοπιστίας (Cronbach alpha) της αναθεωρημένης εκδοχής του πρωτότυπου ερωτηματολογίου σε μαθητές Δ και Ε Δημοτικού ανέδειξαν ως πιο αξιόπιστες τις διαστάσεις (Wigfield & Guthrie, 1995): Αναγνωστική αξιοσύνη (0.63 και 0.68, αντίστοιχα), Πρόκληση (0.68 και 0.80, αντίστοιχα), Περιέργεια (0.70 και 0.76, αντίστοιχα), Αισθητική απόλαυση (0.72 και 0.76, αντίστοιχα), Αναγνώριση (0.69 και στις δύο μετρήσεις), Κοινωνική διάσταση (0.78 και 0.72, αντίστοιχα) και Ανταγωνισμός (0.75 και 0.81, αντίστοιχα). Λιγότερο αξιόπιστες αναδείχθηκαν οι διαστάσεις: Σπουδαιότητα (0.59 και 0.52, αντίστοιχα), Βαθμοί (0.59 και 0.43, αντίστοιχα), Συμμόρφωση (0.62 και 0.55, αντίστοιχα) και Αποφυγή αναγνωστικής εργασίας (0.44 και 0.60, αντίστοιχα). Λόγω του μικρού αριθμού των συμμετεχόντων (105 μαθητές) συγκριτικά με τον αριθμό των ερωτημάτων (53) και των πολύ λίγων ερωτημάτων μέσα σε κάθε υποκλίμακα (π.χ., Σπουδαιότητα δύο ερωτήσεις, Αναγνωστική αξιοσύνη 3 ερωτήσεις), οι κατασκευαστές δεν προχώρησαν σε ανάλυση παραγόντων, αλλά σε ανάλυση μέσα σε καθεμία διάσταση, ώστε να δείξουν ότι είναι μονοπαραγοντική. ISSN

5 Και στην παρούσα έρευνα το ερωτηματολόγιο παρουσίασε ανάλογη αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας (δείκτη Cronbach alpha) με το πρωτότυπο ερωτηματολόγιο. Οι πιο αξιόπιστες διαστάσεις της κλίμακας είναι η Πρόκληση (0.65), η Αισθητική απόλαυση (0.67), η Αναγνώριση (0.67), η Κοινωνική διάσταση (0.73) και ο Ανταγωνισμός (0.79). Η διάσταση Αναγνωστική αξιοσύνη έχει πολύ χαμηλή αξιοπιστία (0.50), καθώς περιέχει μόνο τρία ερωτήματα, ενώ η διάσταση Σπουδαιότητα, αν και έχει υψηλότερη αξιοπιστία (0.59), γίνεται οριακά αποδεκτή, επειδή έχει μόνο δύο ερωτήματα. Όλες οι υπόλοιπες διαστάσεις (Περιέργεια, Συμμόρφωση, Βαθμοί και Αποφυγή αναγνωστικής εργασίας) έχουν μάλλον χαμηλή αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας (0.61, 0.29, 0.55 και 0.62, αντίστοιχα), η οποία δεν δικαιολογείται με βάση τον αριθμό των ερωτημάτων τους και επομένως αυτές οι υποκλίμακες δεν είναι αποδεκτές. Επειδή με βάση τους δείκτες εσωτερικής συνέπειας αξιοπιστίας δεν μπορούμε να εμπιστευθούμε ορισμένες υποκλίμακες, προχωρήσαμε σε επίλυση τεσσάρων παραγόντων, αυτών που παρουσίασαν ικανοποιητική εσωτερικής συνέπειας αξιοπιστία (0.85, 0.79, 0.73 και 0.66, αντίστοιχα). Η ελληνική εκδοχή του ερωτηματολογίου προέκυψε μετά από διαδοχικές μεταφράσεις του αγγλικού κειμένου στα ελληνικά, σύγκριση μεταξύ τους και επιλογή της τελικής ελληνικής μετάφρασης από δύο δίγλωσσα άτομα, αντίστροφη μετάφραση αυτής στα αγγλικά από τρίτο δίγλωσσο άτομο και σύγκρισή της με το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο, συζήτηση των διαφοροποιήσεων των μεταφράσεων και καθορισμό του τελικού ερωτηματολογίου. 2.3 Διαδικασία συλλογής δεδομένων Η παρούσα έρευνα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος για τη σχέση του παιδιού με την ανάγνωση (για άλλα τμήματα αυτού του προγράμματος βλ. Μαλαφάντης & Φελούκα, 2007, Μαλαφάντης, Φελούκα, & Γαλανάκη, υπό δημοσίευση). Αρχικά, η ελληνική εκδοχή του ερωτηματολογίου δόθηκε πιλοτικά σε 19 μαθητές Δ δημοτικού (το σύνολο μίας τάξης) και, με βάση τις απαντήσεις των παιδιών αυτών, έγιναν αλλαγές στη διατύπωση ορισμένων ερωτήσεων ώστε να είναι περισσότερο κατανοητές από τους μαθητές. Η έρευνα διεξήχθη από τη δεύτερη συγγραφέα, κατόπιν άδειας από το ΥΠΕΠΘ, γραπτής συγκατάθεσης των γονέων και ενημέρωσης των μαθητών και των δασκάλων για το σκοπό της έρευνας. Οι μαθητές συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο ομαδικά μέσα στις σχολικές τάξεις, αφού τους δόθηκαν αναλυτικές οδηγίες και παραδείγματα. Η δεύτερη συγγραφέας εκφωνούσε κάθε ερώτηση και περίμενε τους μαθητές να κυκλώσουν την απάντηση που προτιμούσαν προτού περάσει στην επόμενη ερώτηση. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου διαρκούσε περίπου 20. Η έρευνα διεξήχθη το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου Αποτελέσματα 3.1 Δομή του Ερωτηματολογίου Αναγνωστικών Κινήτρων Η διερευνητική ανάλυση παραγόντων με τη μέθοδο των κύριων συνιστωσών και ορθογώνια περιστροφή των αξόνων έδειξε ως καταλληλότερη την επίλυση τεσσάρων συνιστωσών (όπως είδαμε και την προηγούμενη υποενότητα). Για την ανάλυση αυτή, D = 0, (κριτήριο ΚΜΟ = 0.92, Bartlett s test of sphericity = 15149,710, df = 1378, p < 0.001). Οι τέσσερις παράγοντες είναι διακριτοί μεταξύ τους, αν και δύο ερωτήσεις (οι υπ αριθμόν 17 και 32) έχουν διπλές φορτίσεις, ενώ 13 ISSN

6 ερωτήσεις (οι υπ αριθμόν 7, 38, 3, 25, 53, 12, 19, 46, 16, 10, 6, 36, 4) δεν μετέχουν σε κανέναν παράγοντα με βάση το αυστηρό κριτήριο του 0.40 (βλ. Πίνακα 1). Πίνακας 1 Ανάλυση κύριων συνιστωσών του Ερωτηματολογίου Αναγνωστικών Κινήτρων Ερωτήσεις Συνιστώσες Είναι σημαντικό για μένα να λένε στο σχολείο ότι είμαι ένας από τους πιο καλούς αναγνώστες Μου αρέσει να μου λένε ότι διαβάζω καλά, να με επαινούν γι αυτό Είμαι πρόθυμος να προσπαθήσω πάρα πολύ, ώστε να διαβάζω καλύτερα από τους φίλους μου Μου αρέσει να είμαι ο μοναδικός μαθητής που γνωρίζει τη σωστή απάντηση σε κάτι που διαβάζουμε στο μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας Είμαι χαρούμενος όταν κάποιος αναγνωρίζει ότι διαβάζω καλά Μου αρέσει να τελειώνω την ανάγνωσή μου πριν από τους άλλους μαθητές Προσπαθώ να δίνω πιο πολλές σωστές απαντήσεις από ό,τι οι φίλοι μου Μου αρέσει να είμαι ο καλύτερος μαθητής στην ανάγνωση και τη γλώσσα Μου αρέσει να λέει ο δάσκαλος ότι διαβάζω καλά Ανυπομονώ να μάθω το βαθμό μου στο μάθημα τη ανάγνωσης και της γλώσσας Μαθαίνω από το διάβασμα πιο πολλά από ό,τι οι περισσότεροι μαθητές στην τάξη Είναι πολύ σημαντικό για μένα να είμαι καλός αναγνώστης Σε σύγκριση με άλλες δραστηριότητες που κάνω, είναι πολύ σημαντικό για μένα να είμαι καλός αναγνώστης Ξέρω ότι θα τα πάω καλά στην ανάγνωση και τη γλώσσα την επόμενη χρονιά στο σχολείο Οι βαθμοί είναι ένας καλός τρόπος για να βλέπεις πόσο καλά τα πηγαίνεις στην ανάγνωση Διαβάζω για να βελτιώσω τους βαθμούς μου Μου αρέσει να συζητάω με την οικογένειά μου αυτά που διαβάζω Σ εμένα και στους φίλους μου μάς αρέσει να ανταλλάσσουμε πράγματα για διάβασμα Συζητώ με τους φίλους μου γι αυτά που διαβάζω Μερικές φορές διαβάζω κάτι στους γονείς μου Μου αρέσει να βοηθώ τους φίλους μου στο μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας Νιώθω ότι γίνομαι φίλος με τους ανθρώπους που υπάρχουν μέσα στα ωραία βιβλία ISSN

7 26. Συχνά διαβάζω στον αδελφό μου ή στην αδελφή μου Επισκέπτομαι μια βιβλιοθήκη, συχνά μαζί με την οικογένειά μου Οι γονείς μου συχνά μου λένε πόσο καλά τα πηγαίνω στην ανάγνωση Οι φίλοι μου μερικές φορές μου λένε ότι είμαι καλός αναγνώστης Μου αρέσει πολύ να διαβάζω βιβλία που μιλούν γι ανθρώπους σε άλλες χώρες Διαβάζω για τα χόμπι μου, για να μάθω περισσότερα γι αυτά Μου αρέσει να διαβάζω για καινούρια πράγματα Οι γονείς μου με ρωτούν για το βαθμό μου στο μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας Όταν διαβάζω, φτιάχνω εικόνες στο μυαλό μου Διαβάζω για να αποκτήσω καινούριες γνώσεις για θέματα που με ενδιαφέρουν Προσπαθώ πάντα να τελειώνω την ανάγνωσή μου στην ώρα μου Συνήθως μαθαίνω δύσκολα πράγματα διαβάζοντας Έχω μερικά αγαπημένα θέματα που μου αρέσει να διαβάζω γι αυτά Δεν μου αρέσει να διαβάζω κάτι όταν οι λέξεις είναι πολύ δύσκολες Μου αρέσουν τα δύσκολα βιβλία, τα βιβλία που είναι πρόκληση για μένα Δεν μου αρέσουν οι ερωτήσεις για το λεξιλόγιο Αν η εργασία που έχω να κάνω με ενδιαφέρει πολύ τότε μπορώ να διαβάσω και κάτι δύσκολο Δεν είναι διασκεδαστικό να διαβάζεις περίπλοκες ιστορίες Διαβάζω όσο γίνεται λιγότερο για το μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας Είμαι καλός αναγνώστης Μου αρέσει όταν οι ερωτήσεις στα βιβλία με κάνουν να σκέφτομαι Αν ένα βιβλίο είναι ενδιαφέρον, θα το διαβάσω, ακόμη και αν είναι δύσκολο Κάνω πάντα τις εργασίες μου στο μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας, ακριβώς όπως τις θέλει ο δάσκαλος Μου αρέσει πολύ να διαβάζω μια μεγάλη, περίπλοκη ιστορία ή ένα μυθιστόρημα Είναι πολύ σημαντικό για μένα να τελειώνω κάθε εργασία μου στο μάθημα της ανάγνωσης και της γλώσσας Αν ο δάσκαλος μάς μιλήσει για κάτι ενδιαφέρον, ίσως θελήσω να διαβάσω περισσότερα γι αυτό Μου αρέσει να διαβάζω ιστορίες μυστηρίου ISSN

8 22. Διαβάζω ιστορίες φαντασίας Δεν μου αρέσει όταν υπάρχουν πάρα πολλά πρόσωπα σε μια ιστορία που διαβάζω Διαβάζω πολλές περιπετειώδεις ιστορίες Διαβάζω γιατί πρέπει Ποσοστό εξηγούμενης διασποράς 32.3% Cronbach alpha Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, η πρώτη συνιστώσα περιλαμβάνει τα ερωτήματα υπ αριθμόν 44, 43, 41, 49, 47, 52, 9, 1, 28, 50, 21, 17 και 27. Η ερώτηση υπ αριθμόν 17, αν και παρουσιάζει διπλή φόρτιση (0.42 και 0.39 στην πρώτη και τρίτη συνιστώσα, αντίστοιχα), με βάση το αυστηρό κριτήριο του 0.40 μετέχει τελικά στην πρώτη συνιστώσα. Η δεύτερη συνιστώσα περιλαμβάνει τα ερωτήματα υπ αριθμόν 48, 31, 45, 42, 39, 35, 26, 11, 18, 37, 14 και 29. Η τρίτη συνιστώσα περιλαμβάνει τα ερωτήματα υπ αριθμόν 13, 5, 24, 20, 32, 34, 15, 2, 8 και 51. Η τέταρτη συνιστώσα περιλαμβάνει τα ερωτήματα υπ αριθμόν 30, 22, 40, 33, 23 και 32. Η ερώτηση υπ αριθμόν 23 έχει αρνητική συνάφεια (-0.44) με όλη την υπόλοιπη συνιστώσα, δηλαδή ο μαθητής δηλώνει «διαβάζω, γιατί θέλω, όχι γιατί πρέπει να διαβάσω». Επίσης, η ερώτηση υπ αριθμόν 32 παρουσιάζει διπλή φόρτιση, καθώς μετέχει στην τρίτη συνιστώσα (0.48) και στην τέταρτη (0.46). Οι συνιστώσες αυτές μπορούν να ονομαστούν, με βάση το εμφανές περιεχόμενο των ερωτήσεων που τις αποτελούν, ως εξής: (α) Σχολική Επίδοση, π.χ., «Είναι σημαντικό για μένα να λένε στο σχολείο ότι είμαι ένας από τους πιο καλούς αναγνώστες», (β) Κοινωνικοί Λόγοι, π.χ., «Μου αρέσει να συζητάω με την οικογένειά μου αυτά που διαβάζω», (γ) Βαθμός Δυσκολίας Αναγνώσματος, π.χ., «Μου αρέσουν τα δύσκολα βιβλία, τα βιβλία που είναι πρόκληση για μένα» και (δ) Είδος Αναγνώσματος, π.χ., «Μου αρέσει να διαβάζω ιστορίες μυστηρίου». Πίνακας 2 Μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις και δείκτες Cronbach a των συνιστωσών των αναγνωστικών κινήτρων (Ν = 1.136) Συνιστώσες αναγνωστικού κινήτρου Μ (SD) Cronbach α Σχολική Επίδοση 3.24 (0.52).85 Κοινωνικοί Λόγοι 2.76 (0.56).79 Βαθμός Δυσκολίας Αναγνώσματος 3.13 (0.48).73 Είδος Αναγνώσματος 3.21 (0.63) Συγκριτική ισχύς των συνιστωσών του αναγνωστικού κινήτρου Οι αναλύσεις πολυωνυμικών εκ των προτέρων συγκρίσεων για τις τέσσερις συνιστώσες έδειξαν στατιστικά σημαντική διαφορά, F(3, 3405) = , p < 0.001, η 2 = Από τρεις προκαθορισμένες συγκρίσεις (ευθύγραμμη, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια) προέκυψε ότι η διάσταση Κοινωνικοί Λόγοι είναι σημαντικά χαμηλότερη από τις άλλες τρεις διαστάσεις, F(1, 1135) = , p < 0.001, η 2 = ISSN

9 3.3 Σχέση μεταξύ των τεσσάρων συνιστωσών του αναγνωστικού κινήτρου Όπως φαίνεται στον Πίνακα 3, οι Κοινωνικοί Λόγοι έχουν μέτρια προς σχετικά υψηλή θετική συνάφεια με το Βαθμό Δυσκολίας Αναγνώσματος, μέτρια θετική συνάφεια με το Είδος του Αναγνώσματος και χαμηλή προς μέτρια θετική συνάφεια με τη Σχολική Επίδοση. Ο Βαθμός Δυσκολίας του Αναγνώσματος έχει σχετικά υψηλή θετική συνάφεια με το Είδος του Αναγνώσματος και χαμηλή προς μέτρια θετική συνάφεια με τη Σχολική Επίδοση. Γενικά, οι τέσσερις παράγοντες είναι μεν σχετιζόμενοι μεταξύ τους, αλλά διακριτοί. Πίνακας 3 Δείκτες συνάφειας Pearson r μεταξύ των συνιστωσών του αναγνωστικού κινήτρου Αναγνωστικά Κίνητρα Σχολική Επίδοση *** 0.36*** Κοινωνικοί Λόγοι 0.39*** *** 0.43*** 3. Βαθμός Δυσκολίας Αναγνώσματος 0.36*** 0.51*** *** 4. Είδος Αναγνώσματος *** 0.53*** - Σημείωση. * p <.05. ** p <.01. *** p < Ερμηνεία των ευρημάτων Προτάσεις για την εκπαιδευτική πράξη Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας είναι σύστοιχα με τα ερευνητικά δεδομένα της σχετικής διεθνούς βιβλιογραφίας. Σε όλες τις έρευνες αναγνωρίζεται η πολυδιάστατη φύση του αναγνωστικού κινήτρου. Οι Wigfield και Guthrie (1995) κατασκεύασαν ένα ερωτηματολόγιο με 11 διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου, από τις οποίες κάποιες αναδείχθηκαν περισσότερο αξιόπιστες και κάποιες λιγότερο αξιόπιστες, ενώ άλλοι ερευνητές (Guthrie et al., 1996) κατέληξαν σε 14 διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου. Οι Wigfield, Wilde, Baker, Fernandez-Fein και Scher (1996) έδειξαν ως διακριτές και αξιόπιστες μόνον έξι διαστάσεις του, χωρίς, ωστόσο, να προσδιορίσουν τα ερωτήματα που συνιστούσαν αυτές τις διαστάσεις. Παρότι σε διάφορες έρευνες (Baker & Wigfield, Wigfield & Guthrie, 1995, Wigfield et al., 1996) το αναγνωστικό κίνητρο φαίνεται να είναι πολυδιάστατο, εντούτοις δεν προέκυψε σαφής υποστήριξη για την προτεινόμενη θεωρητική δομή των 11 παραγόντων. Οι έρευνες στις οποίες έγινε διερευνητική ανάλυση παραγόντων έδειξαν δομή έξι ή επτά παραγόντων. Δύο άλλες έρευνες στις οποίες χρησιμοποιήθηκε μέρος του Ερωτηματολογίου Αναγνωστικών Κινήτρων ανέδειξαν διαφορετικό αριθμό διαστάσεων (πέντε έναντι έξι) και ερωτημάτων (28 έναντι 31), χωρίς, ωστόσο, να προσδιορίσουν τα ερωτήματα που αποτελούσαν κάθε διάσταση (Cox & Guthrie, Guthrie, Wigfield, Metsala, & Cox, 1999). Οι Watkins και Coffey (2004) ανέδειξαν οκτώ διαστάσεις και εξέφρασαν ερωτηματικά σχετικά με την ύπαρξη των 11 παραγόντων ως διακριτών πτυχών του αναγνωστικού κινήτρου (βλ. επίσης και Edwards & Bagozzi, 2000). Εντούτοις, το Ερωτηματολόγιο Αναγνωστικών Κινήτρων αποκαλείται «ένα έγκυρο και αξιόπιστο ερωτηματολόγιο» (Guthrie & Wigfield, 1999, σ. 200) και οι 11 διαστάσεις του περιγράφονται ως σημαντικές «όψεις του κινήτρου των μαθητών που μπορούν να επηρεάσουν την ανάγνωση» (Pressley, 2002, σ. 289). Στην παρούσα έρευνα σε Έλληνες μαθητές δημοτικού σχολείου αναδείχθηκαν τέσσερις διαστάσεις του αναγνωστικού κινήτρου. Το ισχυρότερο κίνητρο για ανάγνωση ISSN

10 είναι η Σχολική Επίδοση. Τα παιδιά προτιμούν να διαβάζουν κυρίως για να είναι καλοί αναγνώστες και για να τα πηγαίνουν καλά στο σχολείο, καλύτερα από τους συμμαθητές τους, να αναγνωρίζονται και να επαινούνται από το δάσκαλο και τους συμμαθητές τους για την προσπάθειά τους και να παίρνουν καλούς βαθμούς. Είναι εμφανής η εξωγενής φύση των κινήτρων των παιδιών (Ryan & Deci, 2000). Το εύρημα αυτό είναι αναμενόμενο, αν λάβουμε υπόψη μας ότι στο δημοτικό σχολείο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επίδοση στην ανάγνωση: το παιδί πρέπει να μάθει να διαβάζει και αξιολογείται διαρκώς για τη δεξιότητά του αυτή. Επίσης, το παιδί σχολικής ηλικίας είναι προσανατολισμένο στις εξωτερικές αμοιβές για την επίδοσή του. Η επιδοκιμασία του δασκάλου έχει μεγάλη αξία για όλα τα επιτεύγματά του, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η ανάγνωση. Η αποδοχή από τους συνομηλίκους και για την αναγνωστική ικανότητα, αλλά και η κοινωνική σύγκριση είναι κυρίαρχα φαινόμενα αυτής της αναπτυξιακής περιόδου (Cole & Cole, 2011). Τέλος, είναι πιθανόν η μεγάλη σπουδαιότητα της σχολικής επίδοσης ως αναγνωστικού κινήτρου να προκύπτει και από τη γνωστή τάση των παιδιών να δίνουν κοινωνικά επιθυμητές-αρεστές απαντήσεις στα ερωτηματολόγια.). Η Σχολική Επίδοση, ως κίνητρο, στηρίζεται στις θεωρίες στόχων (goal theories. Wentzel, 1991a, 1991b. Juvonen & Wentzel, 1996). Αυτές σχετίζονται με την εστίαση του ατόμου σε άμεσους, συνδεόμενους με την επίδοση και τον καθορισμό της επιτυχίας, στόχους (Ames, Dweck & Leggett, Nicholls, 1984), καθώς και με τη διάκριση μεταξύ στόχων απόδοσης και στόχων μάθησης (Dweck & Elliott, Dweck & Leggett, 1988), ή μεταξύ στόχων απόδοσης και στόχων κυριαρχίας (Ames, 1992). Εξίσου ισχυρά κίνητρα προέκυψαν το Είδος του Αναγνώσματος, δηλαδή ο βαθμός στον οποίο το περιεχόμενο του αναγνώσματος είναι ελκυστικό για τα παιδιά, και ο Βαθμός Δυσκολίας του Αναγνώσματος, δηλαδή πόσο δύσκολο είναι το ανάγνωσμα που διαβάζουν. Τα παιδιά δήλωσαν ότι τους αρέσει να διαβάζουν ιστορίες μυστηρίου, φαντασίας και περιπέτειας, εύρημα σύμφωνο και με άλλες έρευνες για τα αναγνωστικά ενδιαφέροντα των παιδιών της ίδιας ηλικίας (π.χ., Μαλαφάντης, 2005). Το ότι σε αυτή τη συνιστώσα έχει αρνητική φόρτιση η δήλωση «Διαβάζω γιατί πρέπει» υποδηλώνει ότι εδώ οι μαθητές απαντούν με βάση το ενδογενές κίνητρό τους να διαβάσουν βιβλία που τους ενδιαφέρουν και τους ευχαριστούν. Επίσης, τα παιδιά δήλωσαν ότι τους αρέσουν τα δύσκολα βιβλία που είναι πρόκληση για αυτά, οι μεγάλες περίπλοκες ιστορίες, οι δύσκολες ιστορίες, οι δύσκολες ερωτήσεις για το λεξιλόγιο, τους αρέσει να διαβάζουν κάτι που έχει πολύ δύσκολες λέξεις και γενικά τους αρέσουν τα δύσκολα, διαβάζουν γιατί τους αρέσει να διαβάζουν τα συγκεκριμένα είδη και όχι γιατί πρέπει. Η συνιστώσα αυτή ενδέχεται πράγματι να αντανακλά το μαθητή που έχει υψηλή αξιοσύνη στην ανάγνωση και ενδογενές ενδιαφέρον και που επιμένει στην ανάγνωση, παρά τις δυσκολίες που αυτή μπορεί να παρουσιάζει, ιδιαίτερα όταν το αναγνωστικό υλικό είναι ελκυστικό για αυτόν. Ωστόσο, και εδώ είναι πιθανό να ανιχνεύει κανείς πάλι την τάση των παιδιών να δίνουν κοινωνικά επιθυμητές-αρεστές απαντήσεις, δηλαδή να παρουσιάζουν μια ωραιοποιημένη εικόνα μικρού αναγνώστη. Το θέμα της επίδρασης του κοινωνικά επιθυμητού στις απαντήσεις των παιδιών σε τέτοια, σχολικά, ζητήματα, θα άξιζε να γίνει αντικείμενο περαιτέρω έρευνας. Το Είδος του Αναγνώσματος και ο Βαθμός Δυσκολίας του Αναγνώσματος, ως κίνητρα, στηρίζονται στις πεποιθήσεις του ατόμου για την ικανότητα και την αξιοσύνη, καθώς και τη δυσκολία του (αναγνωστικού) έργου. Όλα αυτά ερμηνεύονται στα πλαίσια της θεωρίας της αυτοαποτελεσματικότητας (self-efficacy theory. Bandura, 1977, Schunk, 1991), τη θεωρία αιτιακών αποδόσεων (attribution theory. Weiner, 1985), τις θεωρίες ενδογενούς κινήτρου (intrinsic motivation theories. Deci & Ryan, ISSN

11 1985. Ryan & Deci, 2000), αλλά και τις θεωρίες ενδιαφέροντος (Alexander, Kulikowich, & Jetton, Hidi, Renninger, Hidi, & Krapp, Renninger & Wozniak, Schiefele, 1991, 1996a, 1996b. Tobias, 1994). Οι Κοινωνικοί Λόγοι εμφανίστηκαν ως το λιγότερο ισχυρό κίνητρο για ανάγνωση. Λιγότερο συχνά, δηλαδή, τα παιδιά διαβάζουν για να επικοινωνήσουν με την οικογένεια και τους φίλους τους, για να μάθουν για τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων, ή πηγαίνουν στη βιβλιοθήκη για να διαβάσουν και, γενικά, συνδέουν την ανάγνωση με την κοινωνική επαφή. Το εύρημα αυτό δεν είναι τόσο αισιόδοξο, διότι φαίνεται να υποδηλώνει χαμηλότερο ενδογενές κίνητρο για ανάγνωση, σε σύγκριση με την ανάγνωση για επίδοση, για παράδειγμα. Φαίνεται να υπάρχει ακόμη αρκετός δρόμος για τους Έλληνες μαθητές δημοτικού μέχρι να επιτύχουν να συνδέσουν κατά τρόπο συνειδητό (ώστε να το δηλώσουν σε ένα ερωτηματολόγιο) την ανάγνωση με τις ανθρώπινες σχέσεις και να μην την αντιλαμβάνονται ως μια καθαρά «σχολική» δραστηριότητα, αποκομμένη από την καθημερινή ζωή και τα βιώματά τους εντός και εκτός του σχολείου. Οι Κοινωνικοί Λόγοι στηρίζονται στις θεωρίες ενδογενούς κινήτρου (Deci & Ryan, Ryan & Deci, 2000) και στις θεωρίες στόχων επίδοσης (Ames, Dweck & Leggett, Nicholls, 1979, Nicholls, Cobb, Yackel, Wood, & Wheatley, 1990). Οι συνάφειες μεταξύ Κοινωνικών Λόγων, Βαθμού Δυσκολίας Αναγνώσματος, Είδους Αναγνώσματος και Σχολικής Επίδοσης έδειξαν ότι πρόκειται για τέσσερις διακριτές μεν, αλλά σχετιζόμενες διαστάσεις. Το εύρημα ότι τα παιδιά που αναγνωρίζουν την κοινωνική πλευρά του αναγνωστικού κινήτρου επιλέγουν και τα πιο δύσκολα αναγνώσματα και κάνουν λόγο για το ελκυστικό περιεχόμενό τους, ενώ λιγότερο επιλέγουν να διαβάσουν για σχολική επίδοση, συνάδει με τις υποθετικές ερμηνείες που διατυπώσαμε παραπάνω για το περιεχόμενο και τη σπουδαιότητα των τεσσάρων διαστάσεων του αναγνωστικού κινήτρου. Γενικά, η ανάγνωση για σχολική επίδοση, αν και είναι η πιο συχνά αναφερόμενη διάσταση αναγνωστικού κινήτρου, φαίνεται να είναι κάτι διαφορετικό από τις άλλες τρεις διαστάσεις, όπως δείχνουν οι ασθενέστερες συνάφειες που έχει με αυτές, σε σύγκριση με τις συνάφειες των άλλων διαστάσεων μεταξύ τους. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας μπορούν να συνδεθούν με εκπαιδευτικές πρακτικές που οδηγούν σε βελτιώσεις του αναγνωστικού κινήτρου (Guthrie & Humenick, 2004), με απώτερο στόχο την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, αλλά και την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. Οι πρακτικές αυτές περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: (α) Επιλογή των βιβλίων ή των δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ανάγνωσης. (β) Παροχή ευκαιριών στους μαθητές για συνεργασία με τους συμμαθητές τους στις δραστηριότητες ανάγνωσης. (γ) Παροχή κειμένων που είναι ενδιαφέροντα για εκπαιδευτικές δραστηριότητες. (δ) Παροχή πειραματικών διαδικασιών ή αλληλεπιδράσεων σχετικών με την καθημερινή ζωή, που συνδέονται με τις δραστηριότητες συγκεκριμένων βιβλίων ανάγνωσης (Guthrie, Wigfield, & Perencevich, 2004b). Ο εκπαιδευτικός μπορεί και πρέπει να καλλιεργήσει το αναγνωστικό κίνητρο των μαθητών του με διάφορους τρόπους, όπως οι ακόλουθοι: (α) Παρέχοντας ένα πλούσιο κειμενικό περιβάλλον στους μαθητές, ειδικά σε εκείνους που δεν έχουν τέτοιο περιβάλλον στο σπίτι τους, ώστε να μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε ποικίλο και ελκυστικό αναγνωστικό υλικό (Corcoran & Mamalakis, 2009). ISSN

12 (β) Δημιουργώντας ευκαιρίες συνεργατικής μάθησης για τους μαθητές στην αναζήτηση της νέας γνώσης. Η αυξανόμενη προσοχή στο κοινωνικό κίνητρο στην τάξη μπορεί να οδηγήσει σε αναγνώστες με υψηλότερη εσωτερική παρώθηση και επιτυχία στην ανάγνωση (Guthrie & Wigfield, 2000). Η συνεργατική μάθηση στην τάξη βοηθά τους μαθητές να αυξήσουν την αίσθηση του «ανήκειν» (Anderman, 1999), η οποία συνδέεται με αύξηση του κινήτρου για ανάγνωση και μάθηση (Nicholls & Miller, 1994). (γ) Εφαρμόζοντας κατάλληλες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, όπως η Εννοιοκεντρική Διδασκαλία της Ανάγνωσης (Concept-Oriented Reading Instruction- CORI) (Guthrie et al., Guthrie, Wigfield, & VonSecker, Guthrie, Wigfield, & Perencevich, 2004a), η οποία περιλαμβάνει τη σύνδεση της ανάγνωσης και της επιστήμης (π.χ., φυσικές επιστήμες, κοινωνικές επιστήμες κ.ά.) ως ενιαίο όλο, με στόχο να ενθαρρύνεται στους μαθητές η ανάπτυξη της αναγνωστικής κατανόησης και του κινήτρου για ανάγνωση. Η ενίσχυση του αναγνωστικού κινήτρου των μαθητών επιτυγχάνεται με τρόπους όπως οι εξής: (α) Δραστηριότητες ελκυστικών πειραματικών εφαρμογών σε διαφορετικά θέματα (π.χ., δραστηριότητες παρατήρησης, περίπατοι στη φύση, συστηματική έρευνα, πραγματικά πειράματα), συνδεδεμένες άμεσα με ενδιαφέροντα κείμενα, με στόχο να γεννηθεί στους μαθητές η επιθυμία να μάθουν περισσότερα για το συγκεκριμένο θέμα (Hidi & Harackiewicz, Schiefele, 2001). (β) Σύνδεση των ενδιαφερόντων και ερωτήσεων των μαθητών με ενδιαφέροντα βιβλία διαφορετικού αναγνωστικού επιπέδου (Davis & Tonks, 2004), που περιλαμβάνουν επεξηγηματικά και αφηγηματικά κείμενα. (γ) Ενίσχυση του ενδογενούς κινήτρου των μαθητών, με την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της αυτονομίας τους ως αναγνωστών (Guthrie et al., 2004b. Turner, 1995). (δ) Παροχή ουσιαστικών και σημαντικών επιλογών στους μαθητές (π.χ., επιλογή συγκεκριμένων βιβλίων για την απάντηση των ερωτημάτων τους). (ε) Προαγωγή της αυτοέκφρασης των μαθητών, με το να τους ζητάμε να μοιραστούν την εργασία τους με τους συμμαθητές τους. (στ) Ενθάρρυνση των ερωτήσεών τους. (ζ) Παροχή διαφορετικού επιπέδου κειμένων για τους μαθητές με διαφορετικό επίπεδο ικανότητας, έτσι ώστε όλοι να έχουν βιώματα επιτυχίας (Wigfield, Guthrie, Tonks, & Perencevich, 2004). (η) Χρήση ποικίλων συνεργατικών δραστηριοτήτων, όπως για παράδειγμα κύκλοι ιδεών και λογοτεχνίας (Guthrie & McCann, 1996) και ποικίλες ομάδες συνεργατικής μάθησης (Wigfield, Guthrie, Tonks, & Perencevich, 2004). Τέλος, περαιτέρω έρευνα είναι αναγκαία για την διερεύνηση των χαρακτηριστικών εκείνων του ίδιου του παιδιού και του πλαισίου του (π.χ. σχολικού περιβάλλοντος) που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αναγνωστικής επίγνωσης, του υψηλού αναγνωστικού κινήτρου, των ενδογενών κινήτρων για ανάγνωση, της σύνδεσης της ανάγνωσης με τη ζωή, εν τελει στη διαμόρφωση μιας ταυτότητας αναγνώστη από τα πρώτα μαθητικά χρόνια. Βιβλιογραφικές παραπομπές Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (1995). Ψυχολογία κινήτρων. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (1998). (Επιμ. Έκδ.). Τα κίνητρα στην εκπαίδευση Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. ISSN

13 Μαλαφάντης, Κ. Δ. (2005). Το παιδί και η ανάγνωση: Στάσεις, προτιμήσεις, συνήθειες. (Πρόλογος: Μ. Κασσωτάκης). Αθήνα: Γρηγόρη. Μαλαφάντης, Κ. Δ., & Φελούκα, Β. (2007). Το αναγνωστικό κίνητρο των παιδιών: Διαστάσεις και σχέση με το φύλο, το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο και τη χώρα καταγωγής. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 43, Μαλαφάντης, Κ. Δ. (2008). Η πολυδιάστατη φύση του αναγνωστικού κινήτρου μέσα από το λόγο των μαθητών Στ δημοτικού. Στο Ά. Κατσίκη-Γκίβαλου, Τ. Καλογήρου, & Ά. Χαλκιαδάκη (Επιμ. Έκδ.), Φιλαναγνωσία και Σχολείο (σσ ). Αθήνα: Πατάκης. Μαλαφάντης, Κ. Δ., & Φελούκα, Β. (2013). Οι αναγνωστικές προτιμήσεις των μαθητών δημοτικού σχολείου και οι μεταξύ τους σχέσεις. Στο Ά. Κατσίκη-Γκίβαλου & Δ. Πολίτης (Επιμ. Έκδ.), Καλλιεργώντας τη φιλαναγνωσία: πραγματικότητες και προοπτικές (σσ ). Αθήνα: Διάδραση. Μαλαφάντης, Κ. Δ., Φελούκα, Β., & Γαλανάκη, Ε. (υπό δημοσίευση). Οι αναγνωστικές προτιμήσεις των μαθητών/μαθητριών του Δημοτικού Σχολείου σε σχέση με το φύλο, την ηλικία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και τη σχολική επίδοση. Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, Σχολή Επιστημών Αγωγής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα. Τριλιανός, Α. (2002). Η παρώθηση του μαθητή για μάθηση. Αθήνα: Αυτοέκδοση. Alexander, P. A., Kulikowich, J. M., & Jetton, T. L. (1994). The role of subject-matter knowledge and interest in the processing of linear and nonlinear texts. Review of Educational Research, 64, Ames, C. (1992). Classrooms: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84, Anderman, L. H. (1999). Classroom goal orientation, school belonging, and social goals as predictors of students positive and negative affect following the transition to middle school. Journal of Research and Development in Education, 32, Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children s motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading Research Quarterly, 34, Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, Bandura, A. (1994). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman. Cole, M., & Cole, S. R. (2011). Η ανάπτυξη των παιδιών. Αθήνα: Τυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός. Corcoran, C. A., & Mamalakis, A. (2009). Fifth grade students perceptions of reading motivation techniques. Reading Improvement, 46, Cox, K. E., & Guthrie, J. T. (2001). Motivational and cognitive contributions to students amount of reading. Contemporary Educational Psychology, 26, Davis, M. H., & Tonks, S. (2004). Diverse texts and technology for reading. In J. T. Guthrie, A. Wigfield, & K. C. Perencevich (Eds.), Concept-oriented reading instruction (pp ). Mahwah, NJ: Erlbaum. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Plenum. Dweck, C. S., & Elliott, E. S. (1983). Achievement motivation. In P. H. Mussen (Ed.), Handbook of child psychology (3 rd ed., Vol. IV. pp ). New York: John Wiley & Sons. ISSN

14 Dweck, C. S., & Leggett, E. L. (1988). A social-cognitive approach to motivation and personality. Psychological Review, 95, Edmunds, K. M., & Bauserman, K. L. (2006). What teachers can learn about reading motivation through conversations with children? The Reading Teacher, 59, Edwards, J. R., & Bagozzi, R. P. (2000). On the nature and direction of relationships between constructs and measures. Psychological Methods, 5, Feather, N. T. (1982a). Expectancy-value approaches: Present status and future directions. In N. T. Feather (Ed.), Expectations and actions: Expectancy-value models in psychology (pp ). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Guthrie, J. T., & Humenick, N. M. (2004). Motivating students to read: Evidence for classroom practices that increase reading motivation and achievement. In P. McCardle & V. Chhabra (Eds.), The voice of evidence in reading research (pp ). Baltimore: Paul H. Brookes. Guthrie, J. T., & McCann, A. (1996). Idea circles: Peer collaborations for conceptual learning. In L. B. Gambrell & J. F Almasi (Eds.), Lively discussions! Fostering engaged reading (pp ). Newark, DE: International Reading Association. Guthrie, J. T., & Wigfield, A. (1999). How motivation fits into a science of reading. Scientific Studies of Reading, 3, Guthrie, J. T., & Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. In M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Eds.), Handbook of reading research (Vol. 3, pp ). Mahwah, NJ: Erlbaum. Guthrie, J. T., Wigfield, A., & Perencevich, K. (2004a). Motivating reading comprehension: Concept Oriented Reading Instruction. Mahwah, NJ: Erlbaum. Guthrie, J. T., Wigfield, A., & Perencevich, K. C. (2004b). Scaffolding for motivation and engagement in reading. In J. T. Guthrie, A. Wigfield, & K. C. Perencevich (Eds.), Motivating reading comprehension: Concept Oriented Reading Instruction (pp ). Mahwah, NJ: Erlbaum. Guthrie, J. T., Wigfield, A., & VonSecker, C. (2000). Effects of integrated instruction on motivation and strategy use in reading. Journal of Educational Psychology, 92, Guthrie, J. T., Wigfield, A., Metsala, J., & Cox, K. (1999). Motivational and cognitive predictors of text comprehension and reading amount. Scientific Studies of Reading, 3, Hidi, S. (1990). Interest and its contribution as a mental resourse for learning. Review of Educational Research, 60, Hidi, S., & Harackiewicz, J. M. (2000). Motivating the academically unmotivated: A critical issue for the 21st century. Review of Educational Research, 70, Juvonen, J., & Wentzel, K. R. (1996). Social motivation: Understanding children's school adjustment. New York: Cambridge University Press. Nicholls, J. G. (1979b). Quality and equality in intellectual development: The role of motivation in education. American Psychologist, 34, Nicholls, J. G. (1984). Achievement motivation: Conceptions of ability, subjective experience, task choice, and performance. Psychological Review, 91, Nicholls, J. G., Cobb, P., Yackel, E., Wood, T., & Wheatley, G. (1990). Students theories of mathematics and their mathematical knowledge: Multiple dimensions of assessment. In G. Kulm (Ed.). Assessing higher order thinking in mathematics (pp ). Washington, DC: American Association for the Advancement of Science. ISSN

15 Nicholls, J. D., & Miller, R. B. (1994). Cooperative learning and student motivation. Contemporary Educational Psychology, 19, Pressley, M. (2002). Reading instruction that works: The case for balanced teaching (2nd ed.). New York: Guilford. Renninger, K. A., & Wozniak, R. H. (1985). Effect of interest on attentional shift, recognition, and recall in young children. Developmental Psychology, 21, Renninger, K. A., Hidi, S., & Krapp, A. (1992). The role of interest in learning and development. Hillsdale, NJ: Erlbaum. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and wellbeing. American Psychologist, 55, Schiefele, U. (1991). Interest, learning, and motivation. Educational Psychologist, 26, Schiefele, U. (1996a). Motivation und Lernen mit Texten (Motivation and Learning Text). Gottingen: Hogrefe. Schiefele, U. (1996b). Topic interest, text representation, and quality of experience. Contemporary Educational Psychology, 21, Schiefele, U. (2001). The role of interest in motivation and learning. In J. J. Collis & S. Messick (Eds.), Intelligence and personality: Bridging the gap in theory and measurement (pp ). Mahwah, NJ: Erlbaum. Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educational Psychologist, 26, Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J. L. (2010). Τα κίνητρα στην εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg. (Έτος έκδοσης πρωτοτύπου 2007) Tobias, S. (1994). Interest, prior knowledge, and learning. Review of Educational Research, 64, Turner, J. C. (1995). The influence of classroom contexts on young children's motivation for literacy. Reading Research Quarterly, 30, Watkins, M. W., & Coffey, D. Y. (2004). Reading motivation: multidimensional and indeterminate. Journal of Educational Psychology, 96, Weiner, B. (1985). An attributional theory of achievement motivation and emotion. Psychological Review, 92, Wentzel, K. R. (1991a). Relations between social competence and academic achievement in early adolescence. Child development, 62, Wentzel, K. R. (1991b). Social competence at school: Relation between social responsibility and academic achievement. Review of Educational Research, 61, Wigfield, A. (1997). Children s motivations for reading and reading engagement. In T. J. Guthrie & A. Wigfield (Eds.), Reading engagement: Motivating readers through integrated instruction (pp ). Newark, Delaware: International Reading Association. Wigfield, A., & Guthrie, J. T. (1995). Dimensions of children s motivations for reading: An initial study. Reading Research Report, 34, Wigfield, A., & Guthrie, J. T. (1997). Relations of children s motivation for reading to the amount and breadth of their reading. Journal of Educational Psychology, 89, Wigfield, A., Guthrie, J. T., & McGough, K. (1996). A questionnaire measure of children s motivations for reading (Instructional Resource No 22). Athens, GA: National Reading Research Center. ISSN

16 Wigfield, A., Guthrie, J. T., Tonks, S., & Perencevich, K. C. (2004). Children s motivation for reading: Domain specificity and instructional influences. Journal of Educational Research, 97, Wigfield, A., Wilde, K., Baker, L., Fernandez-Fein, S., & Scher, D. (1996). The nature of children s motivations for reading, and their relations to reading frequency and reading performance (Reading Research Rep. No. 63). Athens, GA: National Reading Research Center, University of Georgia and University of Maryland. ISSN

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία Διεύθυνση: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σχολή Επιστημών Αγωγής Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς ONOMA: Kιοσέογλου Γρηγόριος, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΘΕΣΗ: Καθηγητής στη Στατιστική Εφαρμοσμένη στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σύντομο Βιογραφικό:

Διαβάστε περισσότερα

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa. Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.gr Περίληψη Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ Ακαδημαϊκή Θέση Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. email: fbonoti@uth.gr Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντώνης Βεντούρης Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δυσκολία κειμένων Δυσκολία ερωτημάτων (items) Ίση βαρύτητα πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Εφαρμογή Δικτυακών Προσομοιώσεων (applets) για τη Διδασκαλία των Ταλαντώσεων

Ανάπτυξη και Εφαρμογή Δικτυακών Προσομοιώσεων (applets) για τη Διδασκαλία των Ταλαντώσεων Ανάπτυξη και Εφαρμογή Δικτυακών Προσομοιώσεων (applets) για τη Διδασκαλία των Ταλαντώσεων Μιχαλούδης Απόστολος 1, Χατζηκρανιώτης Ευριπίδης 2 1 Καθηγητής Φυσικής, Ιδιωτικός τομέας michaloudis@ymail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ Κασσώτη Όλγα, Κλιάπης Πέτρος Δασκάλα M.Ed, Σχολ. Σύμβουλος Π.Ε. kassoti@sch.gr kliapis@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση βασισμένη στο Ηλεκτρονικό Παιχνίδι

Μάθηση βασισμένη στο Ηλεκτρονικό Παιχνίδι Μάθηση βασισμένη στο Ηλεκτρονικό Παιχνίδι Aπαγορεύεται η μερική ή ολική αναδημοσίευση ή αναμετάδοση ή διασκευή και αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό ή ηχογραφικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ Φώτιος Μονιούκας Βασίλειος Αγγελής Εισαγωγή Η μετάβαση των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα τμήματα της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Παιδαγωγική & Εκπαιδευτική Έρευνα

Ελληνική Παιδαγωγική & Εκπαιδευτική Έρευνα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ 7 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ελληνική Παιδαγωγική & Εκπαιδευτική Έρευνα 19-21 Νοεμβρίου 2010 Πανεπιστημιούπολη Γάλλου, Ρέθυμνο ΠΡΑΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή:

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Μελέτη περίπτωσης οικισμού Δροσερού Ξάνθης Διδώ Παπαθεοδώρου, Βασίλης Παυλόπουλος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο: Σύγχρονες προσεγγίσεις αξιολόγησης ΓΙΑ τη μάθηση μέσα από τη διαδικασία eportfolio (ηλεκτρονικός φάκελος επιτευγμάτων)

Εργαστήριο: Σύγχρονες προσεγγίσεις αξιολόγησης ΓΙΑ τη μάθηση μέσα από τη διαδικασία eportfolio (ηλεκτρονικός φάκελος επιτευγμάτων) Εργαστήριο: Σύγχρονες προσεγγίσεις αξιολόγησης ΓΙΑ τη μάθηση μέσα από τη διαδικασία eportfolio (ηλεκτρονικός φάκελος επιτευγμάτων) Αναστασία Οικονόμου Προϊστάμενη Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Άντρη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες"

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα Νέες τεχνολογίες 1. Πρόλογος Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες" Π. Ματζάκος, Α.-Μ. Σκουρτσή, Μ. Φιλιοπούλου Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών

Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών Η συμβολή των στρατηγικών στην εκμάθηση των γλωσσών Πολυξένη Μανώλη Καθηγήτρια Αγγλικών, Υποψ. Διδάκτωρ, Π.Τ.Π.Ε. Παν/μίου Θεσσαλίας pegyma@hotmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή 1 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή Εισαγωγή Πηγές: Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (2010). Intergroup bias. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή των στάσεων και πεποιθήσεων των μαθητών για τα Μαθηματικά και την επίλυση προβλήματος κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο

Αλλαγή των στάσεων και πεποιθήσεων των μαθητών για τα Μαθηματικά και την επίλυση προβλήματος κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο Αλλαγή των στάσεων και πεποιθήσεων των μαθητών για τα Μαθηματικά και την επίλυση προβλήματος κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο Καγκουρά Θεώνη Πανεπιστήμιο Αθήνας Σπύρου Παναγιώτης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0311 (ΒΙΕ)/21

ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0311 (ΒΙΕ)/21 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Η ΔΕΣΜΗ 2009-2010 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Τίτλος Έργου: Κωδικός Έργου: «ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ;» Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαμορφωτική αξιολόγηση στη διδασκαλία και μάθηση των μαθηματικών. Παρασκευή Μιχαήλ Χρυσάνθου Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η διαμορφωτική αξιολόγηση στη διδασκαλία και μάθηση των μαθηματικών. Παρασκευή Μιχαήλ Χρυσάνθου Πανεπιστήμιο Κύπρου Η διαμορφωτική αξιολόγηση στη διδασκαλία και μάθηση των μαθηματικών Παρασκευή Μιχαήλ Χρυσάνθου Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Το άρθρο αυτό καταπιάνεται με το θέμα της διαμορφωτικής αξιολόγησης στα μαθηματικά.

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟ ΜΑΘΗΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 ΕΝΤΥΠΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Ή ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Oι ερευνητικές εργασίες ή οι προτάσεις πρέπει να συμπληρωθούν σε ειδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα PROFLEC

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα PROFLEC Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα PROFLEC Professional Learning through Reflection promoted by Feedback and Coaching Δρ. Μαρία Νικολαΐδου Δρ. Γιασεμίνα Καραγιώργη Δρ. Θεόδωρος Θεοδώρου Δρ. Αλεξάνδρα Πετρίδου ΚΕΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η μεθοδολογία της έρευνας αυτής στηρίζεται στο Νατουραλιστικό υπόδειγμα (Naturalistic Paradigm) (Guba, Lincoln,

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η μεθοδολογία της έρευνας αυτής στηρίζεται στο Νατουραλιστικό υπόδειγμα (Naturalistic Paradigm) (Guba, Lincoln, Χιονίδου-Μοσκοφόγλου, Μ. (1999). Τι γνωρίζουν οι δάσκαλοι και οι δασκάλες για τα Προβλήματα Πρόσθεσης και Αφαίρεσης. Στο: A. Gagatsis,et. al (Ed.) Proceedings of the 2 nd Mediterranean Conference on Mathematics

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων

Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων Εφαρμογή της μεθόδου Predict Observe Explain στην οριζόντια βολή με χρήση προσομοιώσεων Απόστολος Μιχαλούδης 1, Ευριπίδης Χατζηκρανιώτης 2 michaloudis@yahoo.com, evris@physics.auth.gr 1 Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 76-10434 ΑΘΗΝΑ - email vbrinia@aueb.gr - ASOE GR, www.aueb.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002)

Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002) Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002) ΟΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΤΑΝ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Σόνια Καφούση & Χρυσάνθη Σκουµπουρδή

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη»

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Οι Κύκλοι της Επιμόρφωσης κατά την πιλοτική εφαρμογή των νέων ΠΣ και ο ρόλος του Εκπαιδευτικού Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Μικρές Αγγελίες Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΡΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης

ΖΑΡΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης ΖΑΡΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Λέκτορας Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Κρήτης «Οι απόψεις των νηπιαγωγών για τη χρήση του διαδικτύου στο νηπιαγωγείο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Επώνυµα / Όνοµα Λοϊζίδου Ιερείδου Νάταλη ιεύθυνση ηµητρίου Χαραλάµπους, 3, 3020 Λεµεσός

Επώνυµα / Όνοµα Λοϊζίδου Ιερείδου Νάταλη ιεύθυνση ηµητρίου Χαραλάµπους, 3, 3020 Λεµεσός Βιογραφικό Σηµείωµα Προσωπικές πληροφορίες Επώνυµα / Όνοµα Λοϊζίδου Ιερείδου Νάταλη ιεύθυνση ηµητρίου Χαραλάµπους, 3, 3020 Λεµεσός Τηλέφωνα επικοινωνίας (357) 25372130, (357) 99851998 Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η σχολική εμπειρία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι στη ζωή του παιδιού και του εφήβου. Ανάλογα με την ποιότητά της μπορεί να αποτελέσει προστατευτικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα