Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακή Εργασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακή Εργασία"

Transcript

1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακή Εργασία Φοιτητής: Αγγελίδης Γεώργιος Επιβλέπων Καθηγητής: Πολυμένης Βασίλειος Η πιθανή αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστηµα 1

2 Η πιθανή αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστηµα Αγγελίδης Γεώργιος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής : Πολυμένης Βασίλειος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος

3 Copyright Αγγελίδης Γεώργιος, 2010 Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. All rights reserved. Η έγκριση της διπλωματικής εργασίας από το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει απαραιτήτως και αποδοχή των απόψεων του συγγραφέα εκ μέρους του Τμήματος. 3

4 Περιεχόμενα Περίληψη... 6 Abstract... 7 Κεφάλαιο 1-Εισαγωγή... 8 Κεφάλαιο 2 - Η ιστορία της δημιουργίας του Ελληνικού δημόσιου χρέους Κεφάλαιο 3 Η τρέχουσα κατάσταση σε μεγέθη Σύνθεση Χρέους Ανά λήξη (Χρέος εκδοθέν την περίοδο Ιαν.-Μαρ. 2010) Λήξεις Ομολόγων στις 19/05/ Μέση Σταθμική Διάρκεια Υφιστάμενου Χρέους από 31/03/ Μέσο σταθμικό κόστος και διάρκεια ετήσιου δανεισμού στις 31/03/ Πιστοληπτική Ικανότητα (Rating) Κατανομή τίτλων κατά την έκδοση Κατανομή ανά χώρα επενδυτή (Απρίλιος 2010) Κατανομή ανά τύπο επενδυτή (Απρίλιος 2010) Κεφάλαιο 4 Τα πιθανά σενάρια Η περίπτωση της επιμήκυνσης του χρέους Η περίπτωση της επιμήκυνσης με ταυτόχρονη περικοπή κουπονιού Προβλέποντας ζημιές για τις 3 από τις 4 μεγάλες τράπεζες το Κεφάλαιο 5 Εξέταση παραμέτρων τρέχουσας κατάστασης Το μακροοικονομικό περιβάλλον Έκθεση Ελληνικών τραπεζών σε ΟΕΔ (GGBs) Παραδείγματα αναδιάρθρωσης χρέους: τα υπέρ και τα κατά Κεφάλαιο 6 - Αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα Λογιστική μεταχείριση των Ελληνικών τραπεζών Υπολογισμός ΚΠΑ (Net Present Value) Αναδιάρθρωση με επιμήκυνση χρέους Η επίδραση επί των Ελληνικών τραπεζών Αναδιάρθρωση με επιμήκυνση χρέους και μείωση κουπονιού Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας - Financial Stability Fund Ευαισθησία των απομειώσεων λογιστικής αξίας σε κουπόνι και απόδοση Ευαισθησία δεικτών equity tier 1 σε κουπόνι και αποδόσεις των Ελληνικών ομολόγων

5 6.5. Αναδιάρθρωση με περικοπή χρέους (haircut) Τι μπορούν να κάνουν οι τράπεζες για υποστηρίξουν τα κεφάλαια τους Κεφάλαιο 7 - Αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και το Ευρωπαϊκό Τραπεζικό Σύστημα Κεφάλαιο 8 - Η περίπτωση της Αργεντινής και σύγκριση με Ελλάδα Η Ελλάδα συμμετέχει σε μία νομισματική ένωση Ο μηχανισμός στήριξης ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ Σύνθεση δημοσίου χρέους Ισχυρό ελληνικό τραπεζικό σύστημα Πολιτική σταθερότητα και κοινωνική συναίνεση Κεφάλαια 9 - Τα ΜΕΔ, Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (NPLs, Non Perfoming Loans) προβλέπεται να κορυφωθούν το Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του συστήματος θα κορυφωθούν σε 11.8% το Απόθεμα εξασφαλίσεων σχετικά με το χαρτοφυλάκιο δανείων Κεφάλαιο 10 - Πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων σε περίπτωση αναδιάρθρωσης του χρέους Δυσκολία αναδιάρθρωσης ομολογιακού χρέους Δυσκολία αναδιάρθρωσης ομολόγων χωρίς προτάσεις συλλογικής δράσης Holdout problem ή Πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων Κεφάλαιο 11 - Εκροές καταθέσεων τραπεζικού συστήματος Κεφάλαιο 12 - Δείκτης μετοχικού κεφαλαίου και πως υπολογίζεται Κεφάλαιο 13 Επίλογος Βιβλιογραφία Παράρτημα - Πίνακες

6 Περίληψη Στόχος αυτής της μελέτης είναι να εξετάσει την περίπτωση της αναδιάρθρωσης του Ελληνικού δημόσιου χρέους και να εντοπίσει τις επιπτώσεις αυτής, στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, και όχι μόνο. Η μελέτη προσπαθεί να αναδείξει τους πιο αναμενόμενους τρόπους μεθόδους αναδιάρθρωσης του χρέους και τα προβλήματα που θα προκαλέσει η καθεμιά από αυτές στα τραπεζικά ιδρύματα, ενώ παράλληλα πραγματοποιείται σύγκριση και με περιπτώσεις άλλων χωρών που προχώρησαν σε κάποιου είδους αναδιαπραγμάτευση του χρέους τους. Με αυτό το στόχο αντλήθηκαν σημαντικές πληροφορίες τόσο από βιβλιογραφικές αναφορές, δημοσιεύσεις και διαδικτυακές πηγές από το εξωτερικό, όσο και από το εσωτερικό. Το κύριο συμπέρασμα της εργασίας είναι πως κάθε μορφή αναδιάρθρωσης θα προκαλέσει μεγάλες δυσκολίες από πλευράς ρευστότητας στις Ελληνικές τράπεζες, ενώ δεν αποκλείεται ο κίνδυνος μετάδοσης του προβλήματος (Domino Effect) και σε άλλα κράτη που διατηρούν Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου. 6

7 Abstract The aim of this study is to examine the case of a Greek public debt restructuring and identify its impact on domestic banking system and beyond. The study tries to highlight the most expected ways - methods of debt restructuring and the problems would be caused each of them to the banks, while a comparison with other countries, which have moved to some kind of renegotiation of their debt, is made. For this purpose, important information was drawn from bibliographic reports, publications, web sources from abroad and from the Greek market. The main conclusion of this paper is that any form of restructuring would cause great difficulties in terms of liquidity to Greek banks, while it is not ruled out the risk of transmission of evil to other states that maintain Greek Government Bonds. 7

8 Κεφάλαιο 1-Εισαγωγή Η κρίση των δημοσιονομικών δεν είναι ούτε πρωτόγνωρο φαινόμενο ούτε Ελληνικό. Η κρίση του χρέους απασχολεί σήμερα ολόκληρη την Ευρώπη όπως τη δεκαετία του 80 απασχολούσε τη Λατινική Αμερική και τη δεκαετία του 90 το Μεξικό, την ανατολική Ασία και τη Ρωσία. Εκείνο που κάνει τη διαφορά σήμερα είναι το γεγονός ότι αυτή μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο με συνέπειες απρόβλεπτων οικονομικών και κοινωνικών διαταράξεων. Ήδη η κρίση των επισφαλών δανείων (subprime loans), έφερε το σύστημα σε συνθήκες μερικής αστάθειας στις ΗΠΑ και μια γενικευμένη ευρωπαϊκή κρίση χρέους μπορεί να δημιουργήσει μεγάλες ταλαντώσεις που θα κάνουν πολύ δύσκολη την επαναφορά. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν σταθεροποιητές, η κρίση μπορεί να γενικευθεί. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο η τρόικα (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) δεν θα επιτρέψει τη διασπορά των συνεπειών του ελληνικού χρέους. Μέχρι τώρα η κρίση του χρέους ήταν φαινόμενο που ενδημούσε στις χώρες του Τρίτου Κόσμου. Το δεύτερο σημείο που κάνει τη διαφορά είναι πως η κρίση τώρα έχει μεταφερθεί και σε χώρες που θεωρητικά εντάσσονταν στον αναπτυγμένο κόσμο. Από τη μεταπολεμική διεθνή πρακτική, γνωρίζουμε πως η χρηματοδότηση του Τρίτου Κόσμου, από τη Δύση, απέβλεπε στη δημιουργία αναπτυξιακών συνθηκών μέσα από τις οποίες θα βελτιώνονταν το βιοτικό επίπεδο των λαών. Η χρηματοδότηση έπαιρνε είτε τη μορφή δανεισμού είτε τη μορφή άμεσων επενδύσεων. Οι πολιτικές αυτές απέτυχαν, εκτός λίγων εξαιρέσεων, για πολλούς λόγους κυριότεροι των οποίων ήταν ταυτόχρονα η διαφθορά και οι σκληροί δυσμενείς όροι δανεισμού που αγνοούσαν τη τοπική ιδιαιτερότητα των οικονομιών. Στις εξαιρέσεις όμως των χωρών που πέτυχαν, έχει καταγραφεί η λειτουργία του εξής μηχανισμού αλληλεπίδρασης. Η βιομηχανική χρηματοδότηση των αναπτυσσομένων χωρών επέφερε αύξηση των εξαγωγών των δυτικών χωρών. Έχει αποδειχθεί πως μια αύξηση των εισαγωγών κατά 10% των 8

9 αναπτυσσομένων χωρών συνεπάγεται αύξηση του εθνικού εισοδήματος των αναπτυγμένων χωρών κατά 1%. Η αύξηση αυτή λειτουργεί με τη σειρά της ευεργετικά στην αύξηση των εξαγωγών των υπό ανάπτυξη χωρών κατά 3%. Το συμπέρασμα είναι πως αν αξιοποιηθεί παραγωγικά η ξένη χρηματοδότηση τότε οι υπό ανάπτυξη χώρες μπορούν να ωφεληθούν. Δυστυχώς όμως όχι μόνον δεν αξιοποιούνταν παραγωγικά οι ξένες εισροές κεφαλαίου, στις περισσότερες υπό ανάπτυξη χώρες, αλλά χρησιμοποιούνταν για να χρηματοδοτούν τις ανάγκες του πολιτικού κύκλου δηλαδή τη ψηφοθηρία των πολιτικών, μέσω της διεύρυνσης της δημοσιοϋπαλληλίας και του χρηματισμού του πολιτικού προσωπικού. Έτσι δημιουργήθηκε η κρίση του χρέους του Τρίτου Κόσμου, που πρακτικά αυτό σήμαινε πως τα νέα συναφθέντα δάνεια, αντί να χρηματοδοτήσουν πολιτικές ενδογενούς ανάπτυξης, χρησιμοποιούνταν για να καλύψουν τα παλιά. Στο τέλος της δεκαετίας του 80, οι τράπεζες δάνειζαν τις χώρες του Τρίτου Κόσμου, αλλά και την Ελλάδα, με προθεσμία εξόφλησης 7-8 ετών. Μεσολαβούσε μια περίοδος χάριτος 3-4 χρόνων κατά την οποία πληρώνονταν μόνο οι τόκοι και όχι το κεφάλαιο. Αυτό όμως είχε σαν συνέπεια ότι στα υπόλοιπα 4 χρόνια έπρεπε να εξοφληθεί ολόκληρο το κεφάλαιο, δηλαδή τόκοι και χρεολύσια μαζί. Οι τοκοχρεολυτικές δόσεις ήταν τόσο μεγάλες ώστε οι οφειλέτριες χώρες ήταν αδύνατο να ανταποκριθούν. Για παράδειγμα, εφτά χώρες της Λατινικής Αμερικής το 1987, όφειλαν το ποσό των 305 δις δολαρίων και σε μόνο πέντε χρόνια έπρεπε να καταβάλουν ποσό ύψους 233 δις δολαρίων ή το 83% του συνολικά οφειλόμενου ποσού. Όπως θεώρησε το ΔΝΤ, με τη κρίση του πετρελαίου και την πτώση των τιμών των πρώτων υλών, κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο. 9

10 Κεφάλαιο 2 - Η ιστορία της δημιουργίας του Ελληνικού δημόσιου χρέους Στην Ελλάδα σήμερα η κρίση του χρέους βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Το ύψος των συσσωρευμένων δανείων είναι τόσο μεγάλο που κάνει πολλούς να πιστεύουν πως η έξοδος από το φαύλο κύκλο είναι σχεδόν αδύνατη. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που θεωρούν πως η διαχείριση του χρέους είναι εφικτή. Για να δούμε ποια από τις δύο απόψεις είναι σωστή θα πρέπει να πιάσουμε το νήμα της υπερχρέωσης από την άκρη του. 1) Η Ελλάδα μετά το πόλεμο και μέχρι το 1960 δεν μπορούσε να δανεισθεί από τις διεθνείς αγορές γιατί είχε ανεξόφλητα προπολεμικά δάνεια. Παρά τους επαίνους των Ρούσβελτ και Τσώρτσιλ για την αποφασιστική συνδρομή της Ελλάδας στην νίκη των συμμαχικών δυνάμεων, οι ξένες τράπεζες, ακόμα και η Παγκόσμια Τράπεζα, υπό την πίεση των ομολογιούχων, δεν χρηματοδοτούσαν τα προγράμματα ανασυγκρότησης που τόσο ανάγκη είχε η χώρα. Έπρεπε πρώτα να επέλθει ρύθμιση των δανειακών υποχρεώσεων. 2) Οι δυνάμεις κατοχής προέβησαν σε εξωτερικό δανεισμό ύψους 4,3 δις δολαρίων, τον οποίο αποπλήρωσε ο ελληνικός λαός και ακόμα και σήμερα η Γερμανία παρά το ότι υπάρχουν έγγραφες συμφωνίες ανάληψης των υποχρεώσεων εξόφλησης, δεν έχει καταβάλει το ποσό. 3) Από το 1960 έως το 1974 τα εξωτερικά δάνεια ήταν περιορισμένα και χαμηλού αμελητέου ύψους. Και τούτο γιατί τα ελλείμματα του ισοζυγίου πληρωμών καλύπτονταν με το παρά πάνω, από τις εισροές των αδήλων πόρων, δηλαδή ναυτιλιακό, τουριστικό και μεταναστευτικό συνάλλαγμα. 4) Κατά τη περίοδο 1975 έως 1981 ο εξωτερικός δανεισμός ανέρχεται ραγδαία, λόγω της πετρελαϊκή κρίσης και λόγω της μείωσης του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, και φθάνει στο ποσό των 5,190 εκατομμυρίων δολαρίων. Η περίοδος απόσβεσης είναι 7-8 χρόνια και το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ποσού λαμβάνεται κατά τα τρία τελευταία χρόνια της περιόδου, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι δανειακές ανάγκες της χώρας κατά τα έτη

11 5) Από το 1982 έως το 1987, τα εξωτερικά δάνεια έφθασαν το ύψος των 13,175 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο εξωτερικός δανεισμός θα ήταν μεγαλύτερος ασφαλώς αν δεν είχαν εισρεύσει στη χώρα κοινοτικές ενισχύσεις ύψους 6.06 εκατομμυρίων δολαρίων. Κατά την περίοδο αυτή των 13 χρόνων, μετά τη πτώση της χούντας, η χώρα κατέγραψε εξωτερικό δανεισμό ύψους 18,365 εκατομμυρίων δολαρίων, από τα οποία τα 14,770 εκατομμύρια ή το 80,65%, διατέθηκαν για την εξυπηρέτηση του. Το υπόλοιπο ποσό δηλαδή εκατομμύρια ήταν πολύ μικρό για να καλύψει ανάγκες εκτέλεσης μεγάλων προγραμμάτων ανάπτυξης ώστε με την απόδοση τους να καλυφθούν οι δανειακές υποχρεώσεις. Αυτοί οι όροι σύναψης των δανείων ήταν πράγματι δυσμενείς. 6) Το ΔΝΤ, είχε υπολογίσει εκείνη την περίοδο, πράγμα που αποδείχθηκε, πως η Ελλάδα μεταξύ του 1988 και 1992 θα έπρεπε να καταβάλει τοκοχρεολύσια ύψους $19 δις και άρα έπρεπε να δανεισθεί άλλα $20δις για εξυπηρέτηση του χρέους. 7) Τη διετία παρατηρήθηκε σημαντική μείωση του ρυθμού αύξησης του εξωτερικού δανεισμού, με τάσεις μηδενισμού, λόγω του προγράμματος λιτότητας που εφαρμόσθηκε για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. 8) Ως ποσοστό του ΑΕΠ το εξωτερικό χρέος, το 1987, βρισκόταν στο 33,7%, πολύ καλή επίδοση αν συγκρινόταν με την αντίστοιχη της Ιταλίας, της Δανίας ή της Τουρκίας. Από την άλλη πλευρά όμως το εσωτερικό χρέος αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς. Το 1987 έφθασε να είναι 2,414 δις δραχμές, αυξημένο κατά 47% μέσα σε δύο χρόνια. Όμως το εσωτερικό χρέος δεν είναι το ίδιο επικίνδυνο με το εξωτερικό χρέος. Το συνολικό δημόσιο χρέος, εσωτερικό και εξωτερικό, το 1988, έφθασε στο 78% του ΑΕΠ. Για να έχουν νόημα αυτοί οι αριθμοί θα πρέπει να πούμε πως οι σχέσεις: δανειακές ανάγκες προς δημόσια έσοδα, δανειακές ανάγκες προς αξία εξαγωγών και δανειακές ανάγκες προς ρυθμούς ανάπτυξης, βρισκόταν μέσα στα επιτρεπτά όρια της διεθνούς πρακτικής, τα οποία δεν απειλούσαν τη γενική ισορροπία της οικονομίας. 9) Κατά τη δεκαετία του 1990 τα πράγματα ξέφυγαν τελείως και υπερέβησαν αυτά τα όρια. Το 1992 το εξωτερικό χρέος σκαρφάλωσε στο 87.8% του ΑΕΠ, το 1993 στο 110.1%, το 1997 στο 114.0%, το 2000 στο 113.4%, για να μειωθεί το 2003 στο 107.8%, το 2004 στο 108.5%, για να μειωθεί στο 99,8% το 2008 και να εκτοξευθεί 11

12 στο 113.4% το Τώρα το πρόγραμμα της σταθεροποίησης προβλέπει πως το 2011 το χρέος θα ανέλθει στο 120.6% και θα μειωθεί το 2013 στο 113.4% του ΑΕΠ. Ως προς τη σχέση δανειακές υποχρεώσεις προς κρατικά έσοδα το 2005 αυτή ήταν στο 68.1%. Δηλαδή τα κρατικά έσοδα ήταν 44 δις ευρώ και οι τοκοχρεολυτικές δόσεις 30 δις. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η ένταξη της Ελλάδος στην ευρωζώνη βελτίωσε αρκετά τους όρους δανειοδότησης της χώρας από τις διεθνείς χρηματαγορές. Οι τιμές των Ελληνικών ομολόγων κατέγραψαν άνοδο (και επομένως μείωση της απόδοσης) τόσο κατά την ένταξη της χώρας στο ευρώ όσο και τη περίοδο κοντά στην απόφαση για την ένταξη της στην ευρωζώνη. Το μεσοσταθμικό κόστος δανεισμού από 6.2% το 2000 μειώθηκε σε 3.4% το ΑΠΟΔΟΣΗ 10ΕΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Πηγή: TradingEconomics.com / Επεξεργασία: Συγγραφέας Διπλωματικής Σήμερα το 2010, οι τιμές των Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου έχουν καταβαραθρωθεί, ενώ το κόστος δανεισμού της χώρας, αν δανείζονταν από τις διεθνείς χρηματαγορές (και όχι μέσω του σχεδίου διάσωσης), θα ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό του 2000 και θα προσέγγιζε το 12%. Τα κρατικά έσοδα υπολογίζονται στα 55 δις ευρώ ενώ οι δαπάνες εξυπηρέτησης 53,2 δις. Δηλαδή το 97% των εσόδων. Ασφαλώς υπάρχει το «μαξιλάρι» της διάσωσης από τη τρόικα το οποίο όμως θα πρέπει σε 3 χρόνια να αποπληρωθεί. 10) Μέχρι το 2015 η Ελλάδα θα πρέπει να καταβάλει συσσωρευμένα τοκοχρεολύσια ύψους 240 δις ευρώ (ωστόσο αναμένεται έγκριση επιμήκυνσης της 12

13 περιόδου αποπληρωμής έως το 2024 αντί το Μαΐου του 2015 που προέβλεπε το αρχικό μνημόνιο). Στο μεταξύ, με δεδομένη και την ύφεση, τα κρατικά έσοδα στη καλύτερη περίπτωση της βέλτιστης επιτυχίας του προγράμματος, υπολογίζονται, στην ίδια περίοδο, στα 250 δις. Και αν ακόμα το ώριμο χρέος είναι το 60% του συνολικού, και αν ο δείκτης του ΑΕΠ είναι θετικός, και αν οι τιμές του πετρελαίου είναι σταθερές, ακόμα και τότε ο ρυθμός αύξησης των δανειακών αναγκών δεν θα μειωθεί. Τεράστια ποσά κεφαλαίων θα κατευθύνονται προς την εξυπηρέτηση του χρέους και τεράστιοι όγκοι προϊόντος εργασίας θα δαπανώνται για την εξυπηρέτηση του. 11) Το κύριο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι το εξωτερικό χρέος αλλά το αναπτυξιακό διαρθρωτικό. Για να μπορέσει όμως να επιλυθεί το δεύτερο θα πρέπει πρώτα ή ταυτόχρονα, να αντιμετωπιστεί η μεγάλη τρύπα στο ισοζύγιο πληρωμών. Με τα σημερινά δεδομένα το πρόβλημα του χρέους θα γίνει διαχειρίσιμο αλλά το τίμημα θα είναι μία μείωση του βιοτικού επιπέδου τουλάχιστον κατά 40%. Η λύση στο πρόβλημα αυτό βρίσκεται στην ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας. Η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας καθορίζεται από την ανάπτυξη της παραγωγικότητας και εξαρτάται επίσης από τις αποδόσεις και από το μέλλον της βιομηχανίας, ιδίως δε από την ικανότητά της να προβαίνει σε διαρθρωτικές αναπροσαρμογές. 13

14 Κεφάλαιο 3 Η τρέχουσα κατάσταση σε μεγέθη Στη χώρα μας ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους είναι αυτός που μεριμνά για τη χρηματοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου, τη βελτίωση του κόστους δανεισμού και την επίτευξη της καλύτερης δυνατής διάρθρωσης του δημοσίου χρέους ανάλογα με τις ανάγκες της χώρας και τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες. Συγκεκριμένα, λαμβάνοντας υπόψη το εγκεκριμένο από τον Υπουργό Οικονομικών ετήσιο πρόγραμμα κάλυψης των δανειακών αναγκών του Δημοσίου, ο Ο.Δ.ΔΗ.Χ. αναλαμβάνει δράσεις αναφορικά με: Κατάρτιση και υλοποίηση δανειακού προγράμματος Διαχείριση του χαρτοφυλακίου του χρέους Σύνταξη εκθέσεων και υποβολή προτάσεων προς το Υπουργείο Οικονομικών σχετικά με την πολιτική διαχείρισης και διάρθρωσης του δημόσιου χρέους Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για σύναψη δανείων και διαχείριση χαρτοφυλακίου σε οργανισμούς και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Το χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης στις ανέρχεται σε 310,4 δις. Το 94% του ανωτέρω χρέους είναι υπό τη διαχείριση του Ο.Δ.ΔΗ.Χ., επομένως αποτελεί την καταλληλότερη πηγή για την λήψη στοιχείων όσον αφορά το Ελληνικό χρέος. Το σύνολο των δεδομένων της συγκεκριμένης ενότητας προέρχεται από την ιστοσελίδα του οργανισμού: 3.1 Σύνθεση Χρέους Ανά λήξη (Χρέος εκδοθέν την περίοδο Ιαν.- Μαρ. 2010) Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 14

15 3.2. Λήξεις Ομολόγων στις 19/05/2010 Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 3.3. Μέση Σταθμική Διάρκεια Υφιστάμενου Χρέους από 31/03/2010 Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 15

16 3.4. Μέσο σταθμικό κόστος και διάρκεια ετήσιου δανεισμού στις 31/03/2010 Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 3.5. Πιστοληπτική Ικανότητα (Rating) Agency Rating Προοπτική Τελευταία Ενημέρωση Moody s: Ba1 Σταθερή Ιούνιος 2010 S&P: BB+ Αρνητική Απρίλιος 2010 Fitch: BBB- Αρνητική Απρίλιος 2010 R&I: ΒΒΒ- Αρνητική Μάιος 2010 Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 16

17 3.6. Κατανομή τίτλων κατά την έκδοση Κατανομή ανά χώρα επενδυτή (Απρίλιος 2010) Η διευρυμένη γεωγραφική κατανομή των επενδυτών παραμένει ένας σημαντικός στόχος για την εκδοτική πολιτική. Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους Κατανομή ανά τύπο επενδυτή (Απρίλιος 2010) Υψηλή προτεραιότητα αποτελεί η επιλεκτική κατανομή τίτλων σε θεσμικούς επενδυτές όπως ασφαλιστικά ταμεία, Κεντρικές Τράπεζες, κλπ. Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους 17

18 Κεφάλαιο 4 Τα πιθανά σενάρια Προσεκτικής εξέτασης χρήζουν οι ελληνικές τράπεζες καθώς, παρά τις τρέχουσες χαμηλές τους αποτιμήσεις, προβλέπεται αναδιάρθρωση της λογιστικής αξίας ενώ δεν μπορεί να αγνοηθεί ο αυξημένος κίνδυνος αναδιάρθρωσης του ελληνικού κυβερνητικού χρέους. Η βασική υπόθεση είναι ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να πραγματοποιήσει τους στόχους των EΕ/ΔΝΤ για τα μέτρα λιτότητας, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται το γεγονός ότι θα χρειαστούν επιπλέον μέτρα λιτότητας μετέπειτα. Αυτός μας κάνει να σκεφτούμε πως η πτώση του ΑΕΠ κατά 4% το 2010 (μέσος όρος εκτιμήσεων 3.85%) και κατά 2,7% το 2011 όπως προβλέπεται από τον οδηγό του ΔΝΤ μπορεί να είναι αρκετά αισιόδοξη, δεδομένων του τρέχοντος ΑΕΠ και των βιομηχανικών δεδομένων. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΔΝΤ (ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ) Πηγή: ΔΝΤ, Unicredit Στη μελέτη αυτή, ερευνώνται ορισμένα σενάρια για την Ελλάδα όπως: η επιμήκυνση του χρέους και η επιμήκυνση του χρέους σε συνδυασμό με μία περικοπή (haircut) του κουπονιού των ομολόγων ή απευθείας περικοπή (haircut) του χρέους Η περίπτωση της επιμήκυνσης του χρέους Ως συγκριτικό μέτρο για την επιμήκυνση του χρέους θα χρησιμοποιηθεί η περίπτωση της Ουρουγουάη, καθώς στο πρόσφατο παρελθόν (2003) η αναδιάρθρωση του χρέους της στέφθηκε με επιτυχία. Ωστόσο, επισημαίνεται πως η 18

19 Ουρουγουάη είχε την πολυτέλεια της υποτίμησης του νομίσματος της σε συνδυασμό με τον επαναπρογραμματισμό του χρέους της. Μια αναδιάρθρωση στη Ελλάδα θα έχει το όφελος της παροχής χρόνου, ώστε να εφαρμόσει τα μέτρα σταδιακά και σε μακρύτερη περίοδο, ωστόσο όμως δεν αρκεί για την μείωση του τρέχοντος δημοσιονομικού ελλείμματος. Το σενάριο αυτό θα αναγκάσει τις Eurobank και Πειραιώς να αντλήσουν κεφάλαια (ενώ η δεύτερη ήδη αναμένεται να προχωρήσει σε ΑΜΚ 800 εκ. στο τέλος του Ιανουαρίου του 2011). Το αριστερό διάγραμμα παρακάτω δείχνει την επίδραση της επιμήκυνσης κατά 5 χρόνια στην υλική αξία (tangible book value) των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών, ενώ το διάγραμμα στα δεξιά δείχνει την επίδραση στους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας του πρώτου τριμήνου του 2010 (1Q10 equity tier 1 ratios). ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΟΤΙΜΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Unicredit 4.2. Η περίπτωση της επιμήκυνσης με ταυτόχρονη περικοπή κουπονιού Αν πάμε την παραπάνω υπόθεση ένα βήμα παραπέρα και ερευνήσουμε την επιμήκυνση κατά πέντε χρόνια σε συνδυασμό με μια μείωση του κουπονιού κατά το ήμισυ για το σύνολο του χρέους, η επίδραση στις τράπεζες θα είναι ακόμα πιο οδυνηρή. Αυτό σημαίνει περικοπές κατά μέσο όρο γύρω στο 23% στα ΟΕΔ, Ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου (GGB, Greek Government Bonds) από την ονομαστική τους αξία, και απομειώσεις στις Ελληνικές Τράπεζες κατά μέσο όρο 21% (καθώς δεν διατηρούνται όλα το ομόλογα μέχρι τη λήξη). 19

20 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΟΤΙΜΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΟΨΙΜΟ ΚΟΥΠΟΝΙΟΥ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Unicredit Βάσει αυτού του σεναρίου, οι Ελληνικές Τράπεζες θα μπορέσουν να ανεβάσουν τους βασικούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας (equity tier 1 ratios) πίσω στο 8% χωρίς την συμμετοχή της αγοράς, κάτι που πιθανότατα θα μεγέθυνε τα μερίδια του δημοσίου (μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Υποθέτοντας πως τα νέα κεφάλαια θα αντλούνταν με ένα discount - έκπτωση 30% από τις τρέχουσες τιμές των μετοχών, αυτό θα κάνει τις τράπεζες να διαπραγματεύονται κατ εκτίμηση για το 2010 πάνω από μια φορά από την λογιστική τους αξία (P/TBV>1, Price/Tangible Book Value ) στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο η αγορά δεν φαίνεται να το λαμβάνει αυτό υπόψη. ΠΙΘΑΝΑ ΜΕΡΙΔΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΝΕΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑ ΔΕΙΚΤΗ P/TBV Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Unicredit Σε περίπτωση μεγάλων απομειώσεων στα ΟΕΔ, οι Ελληνικές Τράπεζες θα μπορούσαν να πουλήσουν μέρη των λειτουργικών δραστηριοτήτων τους, ωστόσο όλες έχουν μεγάλου μεγέθους κενά χρηματοδότησης (3-5 δις ), γεγονός το οποίο τις κάνει λιγότερο ελκυστικές. Η Εθνική έχει την επιλογή της πώλησης της 20

21 Finansbank. Σύμφωνα με υπολογισμούς η Εθνική θα μπορούσε να πραγματοποιήσει κεφαλαιακά κέρδη ύψους 4.2 δις, και επομένως να καλύψει μια περικοπή (haircut) έως και 27% επί της ονομαστικής αξίας των ΟΕΔ Προβλέποντας ζημιές για τις 3 από τις 4 μεγάλες τράπεζες το 2010 Χρησιμοποιώντας τη συσχέτιση (correlation) ανάμεσα σε ανεργία και μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs, Non-Perfoming Loans) στην Ελλάδα, υπολογίζεται πως το εγχώριο σύστημα μη εξυπηρετούμενων δανείων θα κορυφωθεί το 2012 στο 11.8%, δηλαδή αύξηση περίπου άλλες 4 ποσοστιαίες μονάδες. Εφαρμόζοντας αυτή την υπόθεση στις τράπεζες, αυξάνεται το κόστος του κινδύνου. Προβλέπεται πως όχι μόνο η Πειραιώς αλλά και η Alpha και η Eurobank θα έχουν ζημιές στο Ζημίες για δύο συναπτά έτη για την Πειραιώς θα οδηγούσαν τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας tier 1 σε δυσάρεστα επίπεδα. Προβλέπεται ότι ο δείκτης equity tier 1 της Πειραιώς για το 2011 θα είναι 6,7% και γι αυτό το λόγο κρίνεται απαραίτητη η ΑΜΚ που αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον 1 ο μήνα (2011), ειδικότερα μετά τα stess-test, τα οποία πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι (2010) σε συνεργασία με την ΕΕ και το ΔΝΤ. 21

22 Κεφάλαιο 5 Εξέταση παραμέτρων τρέχουσας κατάστασης Μια ενδεχόμενη αναδιάρθρωση χρέους θα έχει καθοριστικές συνέπειες στις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες. Μια επιμήκυνση παρόμοιας της Ουρουγουάης το 2003 (επέκταση της λήξης κατά 5 χρόνια) δημιουργεί πρόβλημα κεφαλαίου μόνο για τη Eurobank και την Πειραιώς. Αν πάμε ένα βήμα παραπέρα και σε συνδυασμό με την επιμήκυνση υπάρξει και περικοπή κουπονιού στο μισό, οι επιδράσεις θα είναι πολύ πιο έντονες. Οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, equity tier 1, θα πέσουν ανάμεσα σε 2.2% (Πειραιώς) και 6.7% (Alpha). Υπολογίζεται ότι για την επιστροφή των δεικτών σε επίπεδο 8% υπάρχει το ενδεχόμενο αύξησης του μεριδίου του κράτους από 21% στο 62%. Αυξάνοντας το κεφάλαιο με έκπτωση (discount) 30% από τις τρέχουσες τιμές των μετοχών, οι ελληνικές τράπεζες θα διαπραγματεύονται με δείκτη P/TBV 2010E από 1x έως 1.8x. Το βασικό σενάριο παραμένει ότι το σχέδιο λιτότητας της Ελλάδας θα είναι επιτυχές, αλλά πολύ οδυνηρό στη πορεία πραγματοποίησης του. Οι Ελληνικές τράπεζες εισήλθαν στη κρίση καλά τοποθετημένες, με μεγάλη ρευστότητα και φερεγγυότητα. Ωστόσο οι πρόσφατες κυβερνητικές υποβαθμίσεις έχουν προκαλέσει αβεβαιότητα και δυστυχία. Το ΔΝΤ σε αναφορά του στις 5 Μαΐου 2010 αναγνώρισε πως «τα τραπεζικά προβλήματα θα μπορούσαν να ενταθούν, γεγονός το οποίο θα μεγέθυνε τους δημοσιονομικούς κίνδυνους». Ένα άλλο σχόλιο που επισημαίνεται στην αναφορά του ΔΝΤ, και με το οποίο πολλοί συμφωνούν, είναι ότι «Οι κίνδυνοι του προγράμματος διάσωσης είναι υψηλοί. Οι απαιτούμενες αλλαγές είναι πρωτοφανείς και θα πάρουν πολύ χρόνο για να εφαρμοστούν, και κόπο για να αναγνωρισθούν. Οποιαδήποτε αιφνίδια αναταραχή θα μπορούσε να επιβαρύνει την οικονομία και το τραπεζικό σύστημα, έστω και αν το ταμειακό πρόγραμμα τηρείται». Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα όσον αφορά τις ελληνικές τράπεζες. Επίσης, παρά το βασικό σενάριο που υποστηρίζει την επιτυχή εφαρμογή των μέτρων λιτότητας, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος αναδιάρθρωσης του κυβερνητικού χρέους, η οποία ανάλογα με το πώς θα 22

23 πραγματοποιηθεί μπορεί να έχει αρκετά αρνητικές συνέπειες για τις τράπεζες. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα spreads των 5ετών κυβερνητικών CDS παραμένουν σε υψηλά επίπεδα (γύρω στο 800), αντιλαμβανόμαστε πως οι αγορές χρέους βλέπουν υψηλό κίνδυνο αναδιάρθρωσης στο μέλλον Το μακροοικονομικό περιβάλλον Η ΕΕ και το ΔΝΤ έχουν ενωθεί ώστε να παρέχουν στην Ελλάδα αμφίπλευρα δάνεια έως και 110 δις συνολικά (τριετή ανοικτή συμφωνία χρηματοδότησης από το ΔΝΤ παράλληλα με την οικονομική υποστήριξη των εταίρων της ΕΕ ύψους 80 δις ). Τα κεφάλαια από το ΔΝΤ αναμένεται να καλύψουν το προβλεπόμενο οικονομικό κενό του ελληνικού δημοσίου για τα επόμενα τρία χρόνια (ενώ ενδέχεται παράταση αποπληρωμής). Στη παραπάνω συμφωνία περιλαμβάνεται ένα πολυετές πρόγραμμα σταθερότητας, οι κύριοι στόχοι του οποίου είναι να: μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα σε λιγότερο από 3% του ΑΕΠ έως το 2014, με σταθεροποίηση του χρέους ως προς το ΑΕΠ έως το 2013 και την σταδιακή μείωση μετέπειτα, διασφαλίσει τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, και επαναφέρει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας μέσω διαρθρωτικών δομικών αλλαγών. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΔΝΤ (ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ) Πηγή: ΔΝΤ, Unicredit Το 2009 το δημόσιο χρέος ανέρχονταν σε 273 δις, 115% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα του προϋπολογισμού έφτασε το 15.4%. 23

24 Όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα στα δεξιά, η εικόνα της ληκτότητας του χρέους επισημαίνει πως υπάρχουν μεγάλες ανάγκες αναχρηματοδότησης τα επόμενα 3 με 5 χρόνια. Η μέση υπολειπόμενη ληκτότητα είναι 8 χρόνια, λόγω των μερικών αλλά μεγάλων μακροπρόθεσμων εκδόσεων, παρά το γεγονός ότι το ένα τρίτο του χρέους χρήζει αναχρηματοδότησης μέσα στα επόμενα 3 χρόνια, και το μισό μέσα στα επόμενα 5 χρόνια. ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Πηγή: ΔΝΤ, Unicredit 5.2. Έκθεση Ελληνικών τραπεζών σε ΟΕΔ (GGBs) Οι τέσσερις Ελληνικές τράπεζες που εξετάζονται στη παρούσα εργασία κατέχουν περίπου το 15% του δημόσιου χρέους το πρώτο τρίμηνο του ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 1Q10 Εκατομμύρια Alpha Eurobank NBG Piraeus ΟΕΔ 4,200 7,700 19,500 8,000 -στο HTM χαρτοφυλάκιο 3,600 3,850 13,200 4,300 -στο AFS χαρτοφυλάκιο 600 3,850 4,600 2,600 -στο trading χαρτοφυλάκιο Μ.Δ. Μ.Δ. 1,600 1,100 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Unicredit 24

25 ΟΕΔ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Unicredit Από τον παραπάνω πίνακα μπορούμε να αντιληφθούμε πως τα ομόλογα διατηρούνται σε διαφορετικές περιοχές του ισολογισμού. Πριν την εξέταση της πιθανής αναδιάρθρωσης του χρέους στην Ελλάδα, πρέπει να κατανοηθεί ο τρέχων λογιστικός τρόπος αντιμετώπισης των ομολόγων, καθώς ο λόγος για τον οποίο κατέχονται μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική ζημία. Ο τρέχων λογιστικός τρόπος αντιμετώπισης είναι: Εμπορικό χαρτοφυλάκιο ή Trading - όλα τα ομόλογα αποτιμώνται με βάση τις τιμές της αγοράς (marked to market), με οποιαδήποτε αλλαγή στην εύλογη αξία τους να μεταφέρεται στη κατάσταση αποτελεσμάτων και επομένως στα ίδια κεφάλαια. Διακράτηση στη λήξη χαρτοφυλάκιο ή Hold To Maturity - όλα τα ομόλογα αποτιμώνται με βάση τις τιμές της αγοράς (marked to market), αλλά κάθε κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται άμεσα στα κεφάλαια (και όχι μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων) έως ότου πουληθούν ή όταν οι ζημιές κριθούν μόνιμες, όπου κάθε κέρδος ή ζημία πραγματοποιείται μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων. Επίσης, οι ζημιές δεν μεταφέρονται στα κεφάλαια έως ότου πουληθούν ή θεωρηθούν βλαβερά. Διαθέσιμο προς πώληση χαρτοφυλάκιο ή Available For Selling - όλα τα ομόλογα καταχωρούνται στο κόστος κτήσης. Τα κέρδη ή οι ζημίες αναγνωρίζονται μόνο όταν πουληθούν ή υπάρξει ανεπανόρθωτη βλάβη. 25

26 5.3. Παραδείγματα αναδιάρθρωσης χρέους: τα υπέρ και τα κατά Η αναδιάρθρωση του χρέους επιφέρει μείωση της παρούσας αξία του χρέους και είναι η οποιαδήποτε επίσημη ενέργεια συμφωνείται μεταξύ πιστωτή και χρεώστη, η οποία μετατρέπει τους πρότερους καθορισμένους όρους αποπληρωμής. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει συγχώρεση (για μερικό ή ολόκληρο το δάνειο), ή αναπρογραμματισμό. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα αναδιάρθρωσης χρέους στο παρελθόν. Παρακάτω εκθέτονται μερικά από αυτά. ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΕΡΩΣΗΣ ΧΡΕΟΥΣ (Πηγή: ΔΝΤ) Αργεντινή, 2005 Όροι Η πρόταση του "Μπουένος Άιρες" επικεντρώθηκε σε ένα «μενού» τριών τίτλων - ονομαστικών ομολόγων χωρίς μείωση στην ονομαστική αξία, εκπτωτικών ομολόγων με υψηλή μείωση, και "οιονεί ονομαστικών" ομολόγων στο ενδιάμεσο εκδιδόμενα σε μια σειρά νομισμάτων, συμπεριλαμβανομένου του εγχώριου νομίσματος συνδεδεμένο με τον δείκτη τιμών καταναλωτών. Μια άλλη καινοτομία της ανταλλαγής ήταν ότι όλα τα εργαλεία θα περιελάμβαναν μία αποσπώμενη "εγγύηση ΑΕΠ" με πληρωμές συνδεόμενες με την ανάπτυξη του ΑΕΠ. Επίδραση Ο μέσος όρος μείωσης της αξίας (haircut) ήταν 71-75%: περίπου το 71% επί των ονομαστικών, 75% επί των εκπτωτικών και 73% επί των ενδιάμεσων. Εκουαδόρ, 2000 Όροι Επιλογή ανταλλαγής των αθετημένων ομολόγων με ομόλογα 30ετίας σε δολάρια, με την επιλογή μετατροπής των ομολόγων 30ετίας σε 12ετίας για επιπλέον μείωση του χρέους. Επίδραση Μείωση της ονομαστικής αξίας των ομολόγων κατά 27%. 26

27 Ρωσία, 2000 Όροι Τα Prins & IANs αντηλλάγησαν με νέα 30ετή Ευρωομόλογα, τα οποία επίσης χαρακτηρίστηκαν κουπόνια υπό το άρτιο και επιβαρύνθηκαν με μείωση του επιτοκίου και 7-χρόνια περίοδο χάριτος. Τα PDIs αντηλλάγησαν με εξειδικευμένα 10ετή Ευρωομόλογα στο άρτιο και με 6 χρόνια περίοδο χάριτος. Το ποσό των PDI που αντηλλάγησαν ήταν ίσο με το οφειλόμενο ποσό μείον την καταβολή μετρητών 0.27 δις δολαρίων ΗΠΑ. Επίδραση Μείωση της ονομαστικής αξίας των ομολόγων κατά 42%. Μολδαβία, 2002 Όροι Οι πιστωτές έλαβαν μία άμεση πληρωμή του 10% του οφειλόμενου κεφαλαίου και ένα νέο 7ετές ομόλογο το οποίο θα αποπληρώνονταν σε δόσεις. Το πρόγραμμα αποπληρωμής των δόσεων ήταν περισσότερο επιβαρυμένο στη λήξη. Επίδραση Μείωση της ονομαστικής αξίας των ομολόγων κατά 10%. Πακιστάν, 1999 Όροι Τα υπάρχοντα Ευρωομόλογα αντηλλάγησαν για νέα ομόλογα με δόσεις με συνολική λήξη στα χρόνια συμπεριλαμβανομένου μια περίοδο χάριτος 3 ετών και κουπόνι με τοκομερίδιο 10%. Επίδραση Αύξηση της ονομαστικής αξίας των ομολόγων κατά 1%. Ουκρανία, 2000 Όροι Οι απαιτήσεις αντηλλάγησαν για νέα (χρηματοδοτικά) εργαλεία με κουπόνια και λήξη 7 ετών, συμπεριλαμβανομένου και μια περίοδο χάριτος ενός έτους. Στους επενδυτές προσφέρθηκε η επιλογή ενός Ευρωπαϊκού ομολόγου σε ευρώ, το οποίο 27

28 είχε κουπόνι 10%, και ενός Ευρωπαϊκού ομολόγου σε δολάρια Αμερικής με κουπόνι 11%. Επίδραση Καμία μείωση στην ονομαστική αξία του ομολόγου. Ουρουγουάη, 2003 Όροι Στους επενδυτές προσφέρθηκαν δύο επιλογές. Σύμφωνα με την πρώτη επιλογή (επιλογή της «επιμήκυνσης»), κάθε υπάρχων ομόλογο θα ανταλλάσσονταν για ένα ομόλογο με ίδιο κουπόνι και επιμηκυμένη λήξη (5 χρόνια μεγαλύτερη, γενικά), αναμιγμένο σε ορισμένες περιπτώσεις με ένα 30ετές ομόλογο. Σύμφωνα με την δεύτερη επιλογή (επιλογή «ομολόγου αναφοράς»), οι επενδυτές θα λάμβαναν λιγότερα σε αριθμό ομόλογα, με μεγαλύτερη λήξη αλλά και με μεγαλύτερη ρευστότητα από αυτά της πρώτης επιλογής, επίσης αναμιγμένα σε ορισμένες περιπτώσεις με ένα 30ετές ομόλογο Επίδραση Η καθαρή παρούσα αξία των μελλοντικών ροών των νέων ομολόγων ήταν περίπου 20% μικρότερη από την ΚΠΑ των ροών των ομολόγων που αντηλλάγησαν, με κοινό συντελεστή προεξόφλησης (16%, το τεκμαρτό επιτόκιο όταν ξεκίνησε η ανταλλαγή) Παρακάτω εξετάζονται λεπτομερώς ορισμένες πιθανές διαδρομές τις οποίες η Ελλάδα θα μπορούσε να ακολουθήσει όσον αφορά την αναδιάρθρωση του χρέους της. 28

29 Κεφάλαιο 6 - Αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα Η αναδιάρθρωση χρέους αναφέρεται στην επίσημη αναβολή εξυπηρέτησης πληρωμών του χρέους και την εφαρμογή νέων, αλλά και εκτεταμένες λήξεις στο αναβαλλόμενο ποσό. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει και την προσαρμογή του επιτοκίου του κουπονιού Λογιστική μεταχείριση των Ελληνικών τραπεζών Είναι ενδιαφέρον να εξετάσουμε τις επιπτώσεις της αναδιάρθρωσης του χρέους στις ελληνικές τράπεζες. Στα πλαίσια μιας αναδιάρθρωσης, οι τράπεζες θα πρέπει να μετακινήσουν τα ομόλογα που κατέχουν αυτή τη στιγμή (λαμβάνοντας ως εκ τούτου τυχόν βλάβες που μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί - ειδικά για τα ΟΕΔ του χαρτοφυλακίου προς διατήρηση μέχρι τη λήξη (ΗΤΜ)) και στη συνέχεια να τα αντικαταστήσουν με τα νέα ομολόγα εκτεταμένης ωρίμανσης. Τα νέα επιμηκυμένα ομόλογα θα πρέπει να καταχωρηθούν στη Καθαρή Παρούσα Αξία (Net Present Value). Σύμφωνα με το ΔΛΠ 39, το ποσό της ζημίας υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας του στοιχείου ενεργητικού και της παρούσας αξίας των εκτιμώμενων ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού στοιχείου ενεργητικού. Συγκεκριμένα, για κάθε χαρτοφυλάκιο: Trading τα ομόλογα θα αποτιμηθούν στην αγοραία αξία την ημερομηνία της ολοκλήρωσης της αναδιάρθρωσης (χρησιμοποιώντας το επιτόκιο της ημέρας ) ως συνήθως και οποιαδήποτε διαφορά στην αξία θα μεταφέρονταν στα αποτελέσματα χρήσεως ως συνήθως. AFS η νέα αξία των ομολόγων θα υπολογιστεί σύμφωνα με τη νέα λήξη ή / και τα νέα κουπόνια για να υπολογισθεί η νέα ΚΠΑ με το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Ενδεχόμενες απώλειες / κέρδη έναντι του ποσού θα πρέπει να λαμβάνονται μέσω της Κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσεως και, επομένως, των ιδίων κεφάλαιων και να μεταφέρονται στο μετοχικό κεφάλαιο. 29

30 Επιπροσθέτως, οποιαδήποτε άλλη ζημία ή κέρδος που είχε ληφθεί άμεσα στο μετοχικό κεφάλαιο θα παγιοποιείται και θα λαμβάνεται μέσω των ιδίων κεφαλαίων. HTM η νέα αξία των ομολόγων θα υπολογιστεί χρησιμοποιώντας τη νέα λήξη ή / και τα νέα κουπόνια στον υπολογισμό της νέας ΚΠΑ, επίσης χρησιμοποιώντας το αρχικό πραγματικό επιτόκιο. Ενδεχόμενες απώλειες / κέρδη έναντι του ποσού θα πρέπει να λαμβάνονται μέσω της Κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσεως και, επομένως, τα ίδια κεφάλαια και να μεταφέρονται στο μετοχικό κεφάλαιο Υπολογισμός ΚΠΑ (Net Present Value) Η NPV υπολογίζεται από την εξίσωση: NPV = c + c c B n (1 + r) (1 + r) (1 + r) (1 + r) n Όπου: c = ετήσια πληρωμή κουπονιού (σε ) r = επιτόκιο n = χρόνια μέχρι τη λήξη B = ονομαστική αξία Για παράδειγμα, ένα 5ετές ομόλογο ονομαστικής αξίας 100 το οποίο πληρώνει ετήσιο κουπόνι 4% και απόδοση 8% αξίζει σήμερα 84. Υπολογισμός ΚΠΑ παραδείγματος Έτος NPV Ετήσιο κουπόνι Συντελεστής προεξόφλησης Προεξοφλημένη αξία

31 6.3. Αναδιάρθρωση με επιμήκυνση χρέους Παρακάτω εξετάζεται λεπτομερώς η αναδιάρθρωση χρέους της Ελλάδας και η επίπτωση στις ελληνικές τράπεζες σε περίπτωση που η Ελλάδα κάνει κάτι παρόμοιο με την Ουρουγουάη. Το 2003 η Ουρουγουάη είχε συνολικό χρέος $ 10.7 δις, από το οποίο 55% ήταν του ιδιωτικού τομέα και 45% των διάφορων οργανισμών. Το Μάιο του 2003 η Ουρουγουάη αναδιάρθρωσε όλα τα ομόλογα της, εγχώρια και εξωτερικού. Το αρχικά προσφερόμενο ποσό ήταν $ 5.15 δις, το οποίο αποδέχτηκε κατά 92,9%. Δεν υπήρξε καμία παύση πληρωμών, περικοπή (haircut) του κεφαλαίου ή αλλαγή στα κουπόνια. Η Ουρουγουάη αντί αυτού επέκτεινε την ημερομηνία λήξης κάθε ομολόγου κατά 5 χρόνια. Το πλεονέκτημα αυτής της κίνησης ήταν ότι η Ουρουγουάη δεν παρέμεινε εκτός των διεθνών κεφαλαιαγορών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στη πραγματικότητα, αναδιάρθρωσε το χρέος της στις 29 Μαΐου του 2003 και επέστρεψε στις αγορές μόνο μερικούς μήνες αργότερα. Ολόκληρη η αναδιάρθρωση χρέους ήταν σημαντική για την αποφυγή της χρεοκοπίας, αντίθετα με την Αργεντινή, η οποία το αναδιάρθρωσε μετά την χρεοκοπία. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στην Ουρουγουάη να έχει αυτό που θεωρείται ένας πιο μεθοδικός τρόπος αναδιάρθρωσης. Υπήρχαν διάφορες ενδιαφέρουσες προτάσεις, οι οποίες ενθάρρυναν τη μετατροπή ομολόγων με μετέπειτα ημερομηνία λήξης. Για παράδειγμα, οι αρχές δεσμεύτηκαν για την ολοκλήρωση της ανταλλαγής (swap) αν η συμμετοχή ήταν μεγαλύτερη του 90%, ενώ ήταν στη διακριτική τους ευχέρεια αν η συμμετοχή ήταν 80%-90%. Ωστόσο η ανταλλαγή δεν θα προχωρούσε αν υπήρχε μικρότερη του 80% αφομοίωση. Οι αρχές φέρθηκαν επίσης έξυπνα όσον αφορά το τρόπο να πείσουν τους ομολογιούχους να ανταλλάξουν το παλιό χρέος με νέο. Οι αρχές δήλωσαν ότι αν ήταν ανίκανοι να εξυπηρετήσουν ολόκληρο το χρέος, θα εξυπηρετούσαν το νέο αντί του παλιού χρέους. Οι αρχές χρησιμοποίησαν ρυθμιστικά και νομικά κίνητρα για να αποφύγουν την μη-συμμετοχή. Για παράδειγμα, εκείνοι που αντάλλασαν ομόλογα εξωτερικού έπρεπε να εγκρίνουν τις συγκαταθέσεις εξόδου, οι οποίες θα μείωναν την 31

32 ικανότητα εκείνων που κρατούσαν παλιά ομόλογα να επιβάλουν την εξυπηρέτηση του χρέους. Για το εγχώριο χρέος το οποίο δεν ανταλλάσσονταν, οι αρχές συμπεριέλαβαν στάθμιση κινδύνου 100%, και έγινε ακατάλληλο να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση για ρευστότητα από την Κεντρική Τράπεζα. Αυτό οδήγησε σε μέση συμμετοχή, όσον αφορά την ανταλλαγή, της τάξης του 93% και μείωση της ΚΠΑ περίπου 20%, χρησιμοποιώντας επιτόκιο προεξόφλησης 16% (κοντά στα επιτόκια που εφαρμόζονταν στην ημερομηνία εξόφλησης). Χρησιμοποιώντας το ανακοινωμένο για την ανταλλαγή επιτόκιο προεξόφλησης 12%, η μείωση της ΚΠΑ θα ήταν ελαφρώς μικρότερη, κοντά στο 13%. Η απάντηση των αγορών χρέους σε αυτή την εθελοντική ανταλλαγή ήταν τα κυβερνητικά spreads (απόκλιση επιτοκίων δανεισμού) να προσεγγίσουν τα επίπεδα της Αργεντινής, παρά την κατά δύο βαθμίδες χαμηλότερη πιστοληπτική βαθμολόγηση της Ουρουγουάης. Επίσης, υπήρξαν δύο θετικά αποτελέσματα: Δόθηκε στην Ουρουγουάη ο χρόνος να βελτιώσει της οικονομίας της. Βγήκε το θέμα του χρέους από το μέση. Ωστόσο πρέπει να επισημανθεί πως στο παράδειγμα μας η Ουρουγουάη είχε το πλεονέκτημα του δικού της νομίσματος, το οποίο θα μπορούσε να υποτιμήσει παράλληλα με την αναδιάρθρωση του χρέους Η επίδραση επί των Ελληνικών τραπεζών Παρακάτω παρατίθεται ένας συνοπτικός πίνακας της επίδρασης της επιμήκυνσης της λήξης των ΟΕΔ κατά 5 χρόνια στους δείκτες equity tier 1 του 1 ου τριμήνου του

33 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΝΑΘΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ EQUITY TIER 1 ΤΟΥ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2010 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, εκτιμήσεις Unicredit ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, εκτιμήσεις Unicredit ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ Αlpha Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading Μ/Δ Μ/Δ 0 AFS % 1% 8 HTM, LaR 3,600 3, % 7% 250 Σύνολο 4,200 4,

34 Eurobank Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Half AFS, half HTM 3,100 3, % 3% 90 Half AFS, half HTM 3,100 3, % 6% 171 Half AFS, half HTM 1,500 1,550 > % 8% 126 Σύνολο 7,700 7, NBG Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading 1,620 1, % 28% 452 AFS 4,620 4, % 1% 66 HTM, LaR 13,220 14, % -1% -184 Σύνολο 19,460 21, Piraeus Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading 1,100 1, % 30% 335 AFS 2,600 2, % 3% 85 HTM, LaR 4,300 4, % 6% 269 Σύνολο 8,000 8, Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Bloomberg Στην παραπάνω ανάλυση πρέπει να γίνουν κάποιες επισημάνσεις: Η Πειραιώς είναι η μόνη τράπεζα που αποκαλύπτει το μέσο κουπόνι, το οποίο ήταν 4%. Το ίδιο χρησιμοποιείται στον υπολογισμό της ΚΠΑ και για τις άλλες τράπεζες. 34

35 Εκτός της Εθνικής Τράπεζας, οι άλλες τράπεζες δεν αποκαλύπτουν την τρέχουσα λογιστική αξία των ΟΕΔ στα βιβλία τους. Θεωρείται ως εκ τούτου ότι η λογιστική αξία των ομολόγων που διατηρούνται στα trading και AFS χαρτοφυλάκια είναι 95% και αυτή του HTM χαρτοφυλακίου ίση με 98%. H Εθνική Τράπεζα δεν αποκαλύπτει τη διάρκεια του trading χαρτοφυλακίου της, οπότε παίρνουμε το μέσο όρο των άλλων διαρκειών. Υποθέτουμε ως αρχικό πραγματικό επιτόκιο τη μέση απόδοση της προηγούμενης διετίας των ομολόγων από 3 ως 10 έτη, και χρησιμοποιούμε αυτό ως προεξοφλητικό επιτόκιο για τα ομόλογα των χαρτοφυλακίων HTM και AFS. Σημειώνεται επίσης ότι στο πλαίσιο αυτού του σεναρίου για τα ομόλογα που κατείχε στο ΗΤΜ χαρτοφυλάκιο η Εθνική Τράπεζα, θα μπορούσε να υπάρξει πιθανή απομείωση, καθώς η ΕΤΕ φαίνεται να έχει αγοράσει τα ομόλογα κάτω από την εκτεταμένη διάρκεια του υπολογισμού της ΚΠΑ στη δευτερογενή αγορά ή να μετακινήθηκαν από το trading χαρτοφυλάκιο, έχοντας κάνει μεγάλη προσαρμογή σε αγοραίες αξίες (mark-to-market) για την ανακατάταξη τους. Επίσης τονίζεται ότι σε περίπτωση που συμβεί το σενάριο της επιμήκυνσης, είναι πιθανόν η Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα να μετακινήσουν ομόλογα από το trading στο HTM χαρτοφυλάκιο, κάτι το οποίο θα μείωνε την επίδραση στην απομείωση των ιδίων κεφαλαίων σε 4% για την Εθνική Τράπεζα και 22% για την Πειραιώς. Επίσης θα σήμαινε μείωση στο δείκτη Equity Tier 1 μόνο στο 9,5% για την Εθνική Τράπεζα και 6% για την Πειραιώς. ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΕΔ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, εκτιμήσεις Unicredit 35

36 Οι απομειώσεις ως ποσοστό των ΟΕΔ είναι χαμηλότερες κατά μέσο όρο από ό, τι είδαμε στην Ουρουγουάη, αλλά αυτό οφείλεται κυρίως σε λογιστικό χειρισμό. Στην Ουρουγουάη, η ΚΠΑ υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας τη τρέχουσα απόδοση της αγοράς. Τώρα, μόνο το χρέος που διατηρείται στο trading χαρτοφυλάκιο έχει ΚΠΑ υπολογισμένη βάσει της σημερινής απόδοση της αγοράς. Για τα ομόλογα των AFS και HTM χαρτοφυλακίων, χρησιμοποιείται η αρχική απόδοση (όπως εξηγήθηκε πιο πάνω). Ο κύριος λόγος που υπάρχουν απομειώσεις στην παρούσα ανάλυση για τα ομόλογα των AFS και ΗΤΜ χαρτοφυλακίων οφείλεται στο γεγονός πως πιστεύεται ότι πολλά ομόλογα αγοράστηκαν στη δευτερογενή αγορά σε υψηλότερες αποδόσεις από ό, τι το κουπόνι. Αν τα ομόλογα έχουν αγοραστεί με απόδοση ίδια με το κουπόνι, η επιμήκυνση δεν θα έχει καμία επίπτωση στον υπολογισμό της ΚΠΑ και επομένως, οποιοδήποτε ομόλογο που διατηρείται στα AFS και ΗΤΜ χαρτοφυλάκια θα απέφευγε οποιαδήποτε περικοπή (haircut). Δεχόμαστε ότι επεκτείνοντας το προφίλ της ληκτότητας του Ελληνικού χρέους δεν επηρεάζεται το υψηλό χρέος σε σχέση με το επίπεδο του ΑΕΠ ή το έλλειμμα του προϋπολογισμού άμεσα. Ωστόσο, δίνει στην Ελλάδα τον απαραίτητο χρόνο ώστε να θεσπίσει μέτρα λιτότητας για μια πιο παρατεταμένη περίοδο, πριν επιστρέψει και πάλι στην αγορά για την άντληση κεφαλαίων. Το σημερινό πακέτο διάσωσης ύψους 110 δισ από ΕΕ / ΔΝΤ, επιτρέπει στην Ελλάδα να αποφύγει την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές μέχρι τρία χρόνια - αν και πολλοί πιστεύουν πως τα 110 δισ. ευρώ δεν θα είναι αρκετά για να καλύψουν τα τρία έτη. Η επέκταση της διάρκειας με τον τρόπο αυτό επιτρέπει, επίσης, στην Ελλάδα να συνεχίσει τη χρηματοδότηση της με τα προηγούμενα επίπεδα επιτοκίου (4,9% το 2008 και 5% το 2009), κάτι το οποίο, όμως, μπορεί πολύ λίγο να βοηθήσει στην μεταβολή του ελλείμματος του προϋπολογισμού. 36

37 ΠΡΟΦΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Πηγή: Bloomberg, εκτιμήσεις Unicredit 6.4. Αναδιάρθρωση με επιμήκυνση χρέους και μείωση κουπονιού Μια επιμήκυνση των Ελληνικών κρατικών ομολόγων κατά 5 έτη παράγει ως θεωρητικό αποτέλεσμα την επέκταση του προγράμματος του ΔΝΤ και επομένως, μη επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές για 5 χρόνια, αντίθετα με την υποστήριξη του ΔΝΤ ότι θα επιστέψει στις αγορές ως 3 έτη. Συνεπώς, πάμε την ανάλυση ένα βήμα παραπέρα και περιλαμβάνουμε και μια μείωση του κουπονιού κατά το ήμισυ. Αυτό θα επιτρέψει στην ελληνική κυβέρνηση να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΥΠΟΝΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ EQUITY TIER 1 ΤΟΥ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΤΟΥ 2010 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 37

38 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙΟΥ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήεις Τμήματος Έρευνας Unicredit ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΠΙΜΥΚΗΝΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΗΣ ΚΟΥΠΟΝΙΟΥ Αlpha Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading Μ/Δ Μ/Δ 0 AFS % 13% 77 HTM, LaR 3,600 3, % 23% 814 Σύνολο 4,200 4, Eurobank Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Half AFS, half HTM 3,100 3, % 14% 441 Half AFS, half HTM 3,100 3, % 21% 663 Half AFS, half HTM 1,500 1,550 > % 29% 439 Σύνολο 7,700 7,950 1,544 38

39 NBG Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading 1,620 1, % 41% 656 AFS 4,620 4, % 18% 831 HTM, LaR 13,220 14, % 10% 1378 Σύνολο 19,460 21,050 2,865 Piraeus Τοποθέτηση Λογιστική αξία ΟΕΔ (εκατ. ) Εκτιμώμενη ονομαστική αξία (εκατ. ) Απομένουσα διάρκεια για τη λήξη (χρόνια) Λογιστική αξία (%) Αξία εκτεταμένης λήξης (+5χρόνια) Πιθανή απομείωση από την ονομαστική αξία (%) Πιθανή απομείωση από την λογιστική αξία (%) Πιθανή απομείωση (εκατ. ) Trading 1,100 1, % 43% 469 AFS 2,600 2, % 18% 472 HTM, LaR 4,300 4, % 21% 888 Σύνολο 8,000 8,300 1,829 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Bloomberg Επισημαίνεται πως αν συμβεί το σενάριο αυτό, η Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα πιθανότατα θα μετακινήσουν τα ομόλογα στο HTM χαρτοφυλάκιο, γεγονός το οποίο θα μειώσει την επίδραση της απομείωσης των ιδίων κεφαλαίων σε 43% για την Εθνική και 62% για την Πειραιώς, με τον δείκτη equity tier 1 να μειώνεται σε 5.7% για την Εθνική και 2.9% για την Πειραιώς. ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΕΔ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Unicredit 39

40 Το σενάριο της χρονικής επιμήκυνσης κατά 5 χρόνια και της μείωσης του κουπονιού στο μισό θα αφήσει όλες τις Ελληνικές τράπεζες χωρίς κεφάλαια. Το συνολικό ποσό που θα απαιτούνταν θα ήταν 6.8 δις. Δεδομένου ότι στην ανάλυση αυτή υποθέτουμε ότι θα ήταν μια τακτική αναδιάρθρωση, με τα κεφάλαια από το ΔΝΤ και την ΕΕ να μένουν στην άκρη, η αναχρηματοδότηση αύτη θα μπορούσε να αντληθεί αν όχι από την αγορά, από το ιδρυθέν Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Financial Stability Fund) από το ΔΝΤ Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας - Financial Stability Fund Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας των 10 δις έχει ιδρυθεί από το ΔΝΤ για να παρέχει στις ελληνικές τράπεζες ένα δίχτυ ασφαλείας σε περίπτωση ανάγκης επιπλέον κεφαλαίων, που δεν μπορούν να βρεθούν από τον ιδιωτικό τομέα. Στη περίπτωση αυτή, το ΤΧΣ θα παρέχει κεφάλαια στις τράπεζες υπό την μορφή προνομιούχων μετοχών, οι οποίες θα μπορούν να μετατραπούν μετέπειτα σε κοινές μετοχές. Το πρόβλημα που δημιουργείται με αυτό είναι ότι η αγορά θα θέλει κεφάλαια, και όχι προνομιούχες μετοχές, ώστε οι τράπεζες να εξασφαλίσουν ότι είναι καλά τοποθετημένες όσον αφορά την κεφαλαιοποίηση τους. Αν δούμε για παράδειγμα την αναχρηματοδότηση των τραπεζών του Ηνωμένου Βασιλείου το 2008, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω της κυβέρνησης, αρχικά ήταν υπό τη μορφή προνομιούχων μετόχων, ωστόσο μετά άλλαξε σε κεφάλαιο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, προτάθηκε από την κυβέρνηση μέσω ανοικτής προσφοράς. Επομένως, οι μέτοχοι είχαν το δικαίωμα αρχικής άρνησης και της μετέπειτα εξαγοράς όλων των υπολοίπων μετοχών από την κυβέρνηση. Καθώς η αρχική έκπτωση ήταν τόσο μεγάλη (Royal Bank of Scotland 8.5%), η τιμή της μετοχής έπεσε κάτω από αυτή και η απορρόφηση από τους μετόχους ήταν ελάχιστη. 40

41 ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ ΜΕ ΚΟΨΙΜΟ ΚΟΥΠΟΝΙΟΥ Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έέρευνας Unicredit Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο, πιθανότατα η Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα θα μεταφέρουν ομόλογα από το trading στο ΗΤΜ χαρτοφυλάκιο, κίνηση η οποία θα μειώσει το πιθανό μερίδιο του ΤΧΣ σε 21% για την Εθνική και 59% για την Πειραιώς. Αν υποθέσουμε αναχρηματοδότηση με τιμή νέων μετοχών 30% μειωμένη από τις τρέχουσες (18 Ιουνίου 2010: ΑΛΦΑ 4.69, ΕΥΡΩΒ 4.22, ΕΤΕ 8.41, ΠΕΙΡ 3.89), αυτό θα αφήσει τις Ελληνικές τράπεζες (εκτός της Alpha) να διαπραγματεύονται με λόγο τιμή προς λογιστική αξία (P/BV) 2010 πάνω από τη μονάδα, το οποίο θεωρείται υψηλό σε περίπτωση πραγματοποίησης αυτού του σεναρίου καθώς είναι φανερό πως οι τράπεζες τα επόμενα χρόνια δεν θα καλύπτουν το κόστος κεφαλαίου τους. ΛΟΓΟΣ ΤΙΜΗ/ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ 2010e (P/TBV 2010E) ΤΩΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ Πηγή: Bloomberg, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 41

42 Καθώς το κουπόνι και τα αρχικά επίπεδα επιτοκίου (χρησιμοποιούμενες αποδόσεις) είναι εκτιμήσεις, οι ακόλουθες σελίδες παρουσιάζουν την ευαισθησία των απομειώσεων της Λογιστικής Αξίας των στοιχείων και τους δείκτες equity tier 1 σε αυτές τις υποθέσεις Ευαισθησία των απομειώσεων λογιστικής αξίας σε κουπόνι και απόδοση ALPHA ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% -6% -2% 3% 7% 11% 16% 20% 24% 29% 3% -14% -10% -6% -2% 3% 7% 11% 15% 19% 4% -21% -17% -13% -9% -5% -1% 2% 6% 10% 5% -28% -24% -20% -16% -13% -9% -5% -1% 2% 6% -34% -30% -26% -23% -19% -16% -12% -8% -5% 7% -39% -36% -32% -29% -25% -22% -18% -15% -11% 8% -44% -41% -37% -34% -31% -27% -24% -21% -17% 9% -48% -45% -42% -39% -36% -32% -29% -26% -23% 10% -52% -49% -46% -43% -40% -37% -34% -31% -28% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit EUROBANK ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% -12% -2% 8% 18% 28% 38% 47% 57% 67% 3% -29% -20% -11% -1% 8% 17% 27% 36% 45% 4% -45% -36% -27% -19% -10% -1% 8% 17% 26% 5% -59% -51% -43% -34% -26% -17% -9% 0% 8% 6% -72% -64% -56% -48% -40% -32% -24% -16% -8% 7% -84% -76% -69% -61% -53% -46% -38% -30% -23% 8% -95% -87% -80% -73% -65% -58% -51% -43% -36% 9% -104% -97% -90% -83% -76% -69% -62% -55% -48% 10% -113% -106% -99% -93% -86% -79% -73% -66% -59% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 42

43 NBG ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% -3% 6% 16% 26% 35% 45% 55% 64% 74% 3% -28% -19% -9% 0% 10% 19% 28% 38% 47% 4% -51% -42% -32% -23% -14% -5% 4% 13% 22% 5% -72% -63% -54% -45% -36% -27% -19% -10% -1% 6% -91% -82% -74% -65% -57% -48% -39% -31% -22% 7% -109% -100% -92% -84% -75% -67% -59% -50% -42% 8% -125% -117% -109% -101% -93% -85% -77% -68% -60% 9% -140% -132% -124% -117% -109% -101% -93% -85% -77% 10% -154% -146% -139% -131% -124% -116% -108% -101% -93% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit PIRAEUS ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% -16% -15% -15% -14% -14% -14% -14% -13% -13% 3% -35% -35% -35% -34% -34% -34% -33% -33% -33% 4% -53% -53% -52% -52% -52% -51% -51% -51% -51% 5% -69% -69% -69% -68% -68% -68% -67% -67% -67% 6% -84% -84% -83% -83% -83% -82% -82% -82% -81% 7% -97% 97% -97% -96% -96% -96% -95% -95% -95% 8% -110% -109% -109% -108% -108% -108% -107% -107% -107% 9% -120% -120% -120% -119% -119% -119% -118% -118% -118% 10% -130% -130% -130% -129% -129% -128% -128% -128% -128% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Ευαισθησία δεικτών equity tier 1 σε κουπόνι και αποδόσεις των Ελληνικών ομολόγων 43

44 ALPHA ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% 7.9% 8.3% 8.7% 9.0% 9.4% 9.7% 10.1% 10.5% 10.8% 3% 7.3% 7.6% 8.0% 8.3% 8.7% 9.0% 9.3% 9.7% 10.0% 4% 6.7% 7.0% 7.3% 7.7% 8.0% 8.3% 8.7% 9.0% 9.3% 5% 6.2% 6.5% 6.8% 7.1% 7.4% 7.7% 8.0% 8.3% 8.7% 6% 5.7% 6.0% 6.3% 6.6% 6.9% 7.2% 7.5% 7.8% 8.1% 7% 5.2% 5.5% 5.8% 6.1% 6.4% 6.7% 7.0% 7.2% 7.5% 8% 4.9% 5.1% 5.4% 5.7% 5.9% 6.2% 6.5% 6.8% 7.0% 9% 4.5% 4.8% 5.0% 5.3% 5.5% 5.8% 6.1% 6.3% 6.6% 10% 4.2% 4.4% 4.7% 4.9% 5.2% 5.4% 5.7% 5.9% 6.2% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit EUROBANK ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% 6.4% 7.1% 7.8% 8.5% 9.2% 9.9% 10.6% 11.3% 12.0% 3% 5.1% 5.8% 6.4% 7.1% 7.8% 8.4% 9.1% 9.8% 10.4% 4% 4.0% 4.6% 5.2% 5.9% 6.5% 7.1% 7.8% 8.4% 9.0% 5% 3.0% 3.6% 4.2% 4.8% 5.4% 6.0% 6.6% 7.2% 7.8% 6% 2.0% 2.6% 3.2% 3.8% 4.3% 4.9% 5.5% 6.0% 6.6% 7% 1.2% 1.8% 2.3% 2.9% 3.4% 3.9% 4.5% 5.0% 5.6% 8% 0.5% 1.0% 1.5% 2.0% 2.5% 3.1% 3.6% 4.1% 4.6% 9% -0.2% 0.3% 0.8% 1.3% 1.8% 2.3% 2.8% 3.3% 3.8% 10% -0.8% -0.4% 0.1% 0.6% 1.1% 1.6% 2.0% 2.5% 3.0% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit NBG ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% 9.1% 10% 10.5% 11.2% 11.9% 12.6% 13.4% 14.1% 14.8% 3% 7.2% 7.9% 8.6% 9.3% 10.0% 10.7% 11.4% 12.1% 12.8% 4% 5.5% 6.2% 6.9% 7.6% 8.2% 8.9% 9.6% 10.3% 10.9% 5% 4.0% 4.7% 5.3% 6.0% 6.6% 7.3% 7.9% 8.6% 9.2% 6% 2.6% 3.2% 3.8% 4.5% 5.1% 5.7% 6.4% 7.0% 7.6% 7% 1.3% 1.9% 2.5% 3.1% 3.7% 4.3% 4.9% 5.6% 6.2% 8% 0.0% 0.6% 1.2% 1.8% 2.4% 3.0% 3.6% 4.2% 4.8% 9% -1.1% -0.5% 0.1% 0.7% 1.2% 1.8% 2.4% 3.0% 3.6% 10% -2.1% -1.6% -1.0% -0.4% 0.1% 0.7% 1.3% 1.8% 2.4% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 44

45 PIRAEUS ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΥΠΟΝΙ 4%, ΑΠΟΔΟΣΗ 5.15% Κουπόνι Απόδοση 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9% 10% 2% 6.2% 6.2% 6.3% 6.3% 6.3% 6.3% 6.3% 6.4% 6.4% 3% 4.8% 4.8% 4.8% 4.9% 4.9% 4.9% 4.9% 5.0% 5.0% 4% 3.5% 3.5% 3.6% 3.6% 3.6% 3.6% 3.7% 3.7% 3.7% 5% 2.3% 2.4% 2.4% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 6% 1.3% 1.3% 1.4% 1.4% 1.4% 1.4% 1.4% 1.5% 1.5% 7% 0.3% 0.4% 0.4% 0.4% 0.5% 0.5% 0.5% 0.5% 0.5% 8% -0.5% -0.5% -0.5% -0.4% -0.4% -0.4% -0.4% -0.3% -0.3% 9% -1.3% -1.3% -1.2% -1.2% -1.2% -1.2% -1.1% -1.1% -1.1% 10% -2.0% -2.0% -1.9% -1.9% -1.9% -1.9% -1.9% -1.8% -1.8% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 6.5. Αναδιάρθρωση με περικοπή χρέους (haircut) Επίσης εξετάζουμε την επίδραση της απόφασης της Ελληνικής κυβέρνησης για απευθείας περικοπή (haircut) του χρέους παρά το γεγονός ότι όπως έχει παρατηρηθεί σπάνια έχει συμβεί κάτι τέτοιο στο παρελθόν. Συνήθως προτιμάται μια αλλαγή από ένα τύπο χρέους σε άλλο. Η αναδιάρθρωση με απευθείας περικοπή θα ήταν μια δυσάρεστη επιλογή, ειδικά για τις τράπεζες. Σε περίπτωση οποιασδήποτε περικοπής δεν δίνεται στις τράπεζες φορολογική προστασία, καθώς για παράδειγμα μια περικοπή των ΟΕΔ κατά 30% θα σήμαινε απώλειες 5δις για την Εθνική Τράπεζα, οπότε η φορολογική ελάφρυνση με συντελεστή 25% θα ήταν περίπου 1.25 δις, αξία ίση με τον φόρο του ομίλου της Εθνικής για 5 χρόνια και επομένως είναι απίθανο να δοθεί ως όφελος. Η Εθνική στο 1 ο τρίμηνο του 2010 έχει ήδη περικόψει 7.5% κατά μέσο όρο των ΟΕΔ των trading, AFS και HTM χαρτοφυλακίων της. Επομένως, όταν υπολογίζεται η επίδραση σε equity tier 1 και tier 1, η αξία απομείωσης στο trading και HTM χαρτοφυλάκιο πρέπει να ληφθεί υπόψη, ώστε να αποφευχθεί ο διπλός υπολογισμός της επίδρασης της απομείωσης επί των κεφαλαίων. 45

46 ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ (HAIRCUT) ΟΕΔ ΣΤΟ ΔΕΙΚΤΗ EQUITY TIER 1 ΚΑΙ ΣΤΟ ΔΕΙΚΤΗ TIER 1 ΓΙΑ ΤΟ 1ο ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΟΥ 2010 Equity tier 1 δείκτης tier 1 δείκτης ΟΕΔ haircut Alpha Eurobank NBG Piraeus Alpha Eurobank NBG Piraeus 0% 8.5% 7.4% 9.9% 7.7% 11.5% 11.0% 11.1% 9.1% 10% 7.8% 6.1% 8.5% 5.8% 10.8% 9.7% 9.8% 7.2% 20% 7.0% 4.4% 5.4% 3.7% 9.9% 8.0% 6.7% 5.1% 30% 6.1% 2.8% 2.3% 1.5% 9.1% 6.4% 3.6% 2.9% 40% 5.3% 1.1% -0.8% -0.7% 8.3% 4.7% 0.5% 0.7% 50% 4.4% -0.5% -3.9% -2.9% 7.4% 3.1% -2.6% -1.5% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Αν εξετάσουμε την περίπτωση της αναδιάρθρωσης χρέους κατά 30%, θα απέφερε άμεσο όφελος στην κυβέρνηση όσον αφορά το επίπεδο της μετακύλυσης του χρέους αλλά και στις πληρωμές επιτοκίου. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΥΠΟΘΕΤΩΝΤΑΣ 30% ΠΕΡΙΚΟΠΗ (HAIRCUT) ΣΤΟ ΧΡΕΟΣ Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Τι μπορούν να κάνουν οι τράπεζες για υποστηρίξουν τα κεφάλαια τους Όλες οι τράπεζες έχουν δραστηριότητες στην Ανατολική Ευρώπη, οι οποίες μπορεί να είναι ελκυστικές σε άλλες τράπεζες, όπως η HSBC και Société Générale. Ωστόσο υπάρχουν σημαντικά κενά χρηματοδότησης σε όλες αυτές τις δραστηριότητες, τα οποία στη παρούσα αγορά θα μειώσουν την ελκυστικότητα τους. 46

47 ΚΕΝΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ 1 ου ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2010 ΣΕ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗ Πηγή: Στοιχεία Εταιρίας, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Σημειώνεται πως η Εθνική Τράπεζα έχει κενό χρηματοδότησης περίπου 2 δις στη Τουρκία, επιπλέον των 3.2 δις του παραπάνω διαγράμματος Η Εθνική Τράπεζα θα μπορούσε να πουλήσει τη Finansbank Στο χειρότερο των περιπτώσεων σενάριο, η Εθνική Τράπεζα έχει την επιλογή της πώλησης της Finansbank (αναμένεται να πραγματοποιηθεί πώληση μειοψηφικού πακέτου περίπου 20% της Finansbank μεταξύ 15 Ιανουαρίου και 15 Φεβρουαρίου 2011 με σκοπό την άντληση 1 δις ). Οι περισσότερες τράπεζες στη Τουρκία κατέχονται ήδη από ξένους, οπότε δεν είναι εύκολη η είσοδος μιας τράπεζας σε μια τέτοια αγορά. Αυτό συνδέεται και με το γεγονός πως η Finansbank αποτελεί μια από τις κορυφαίες Τουρκικές τράπεζες και πως ακόμα και σε σύγκριση με τις περισσότερες αγορές της Ευρώπης, η Τουρκία είναι ελκυστική και με άνω του μέσου όρου ανάπτυξη. Η Finansbank αποτελεί το κόσμημα της Εθνικής Τράπεζας και επομένως θα έκανε οτιδήποτε για να τη διατηρήσει (σε κάθε περίπτωση θα διατηρήσει το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της Finansbank το οποίο δεν θα είναι μικρότερο από το 75% του μετοχικού κεφαλαίου της). Αν η Εθνική εξέταζε την αναδιάρθρωση του χρέους, κάτι το οποίο θα μείωνε σημαντικά τα κεφάλαια της (όπως αναλύθηκε παραπάνω με μία περικοπή 30% θα μειωνόταν τα κεφάλαια της κατά 5 δις), δεν έχει άλλη επιλογή. Παρακάτω παρουσιάζεται η επίπτωση της πώλησης της Finansbank με βάση τα νούμερα του 1ου τριμήνου Κεντρικά σημεία: 47

48 Χωρίς την Finansbank, το υπόλοιπο του ομίλου της Εθνικής θα έχει δείκτη equity tier 1 capital 8.7% Τον υψηλότερο μεταξύ των υπολοίπων ελληνικών τραπεζών. Οι Τούρκοι τραπεζίτες διαπραγματεύονται σε πολλαπλάσιο 1.6x των παγίων των βιβλίων του 2010E (Ε=Εκτίμηση). Ωστόσο η Εθνική θα μπορούσε να πουλήσει την Finansbank με καπέλο και σε αξία ίση με ~2x αυτή των βιβλίων, λαμβάνοντας κέρδος 2.5 δις από την πώληση σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς. Πουλώντας την Finansbank θα απελευθερώνονταν 1.8 δις υπεραξία (goodwill). Η Εθνική θα μπορούσε να έχει συνολικά κεφάλαια ύψους 4.2 δις, ποσό που θα μπορούσε να καλύψει περικοπή 27% επί της ονομαστικής αξίας των ΟΕΔ. ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ 1 ου ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2010 Εκατομμύρια Όμιλος Finansbank Όμιλος χωρίς την Finansbank Equity tier 1 κεφάλαια 6,727 2,145 4,582 Σταθμισμένο σε κίνδυνο ενεργητικό 67,818 15,432 52,386 Equity tier 1 δείκτης 9.9% 13.9% 8.7% Πηγή: Όμιλος Εθνικής Τράπεζας, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΩΛΗΣΗΣ FINANSBANK ΑΠΟ ΟΜΙΛΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Τιμή πώλησης (εκατ. ) 4,949 FB κεφάλαια 2,481 Κέρδος πώλησης 2,468 Απελευθέρωση υπεραξίας 1,75 Καθαρή βελτίωση κεφαλαίων 4,218 Πηγή: Όμιλος Εθνικής Τράπεζας, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 48

49 Κεφάλαιο 7 - Αναδιάρθρωση χρέους στην Ελλάδα και το Ευρωπαϊκό Τραπεζικό Σύστημα Ο φόβος εξάπλωσης της κρίσης έχει καλύψει ολόκληρη την Ευρώπη. Πολλοί βλέπουν την Ελλάδα ως το πρώτο κομμάτι του ντόμινο το οποίο θα πέσει, σε ένα σενάριο που εξελίσσεται ως εξής: τα αυστηρά μέτρα λιτότητας της Ελλάδας δεν επαρκούν, η κρίση χρέους βαθαίνει, και ο κίνδυνος αθέτησης των κυβερνητικών ομολόγων προς τις άλλες οικονομίες της Ευρώπης μεγαλώνει. Καθώς το πρώτο κομμάτι του ντόμινο (Ελληνική Οικονομία) πέφτει, χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, ή η Ιταλία αρχίζουν να πέφτουν, και μια μικρή οικονομική κρίση μετατρέπεται σε Ευρωπαϊκή τραγωδία. Επομένως, η κυβερνητική κρίση χρέους μπορεί να βλάψει την πραγματική οικονομία, με την Ευρώπη να καταλήγει σε ένα φαύλο κύκλο, ακόμα υψηλότερων ελλειμμάτων, μικρότερων ρυθμών ανάπτυξης, έκρηξης της ανεργίας και μείωσης της ανταγωνιστικότητας. Η αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας θα επηρεάσει σημαντικά και το Ευρωπαϊκό Τραπεζικό Σύστημα, καθώς πλήθος ευρωπαϊκών τραπεζών έχουν στην κατοχή τους ελληνικό κυβερνητικό χρέος. Το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη κατέχουν τράπεζες της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Αγγλίας. Πηγή: Bank for International Settlements 49

50 Οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί της Ευρώπης διατηρούν πάνω από 61 δις. σε ελληνικό και πορτογαλικό κυβερνητικό χρέος, κυβερνητικά ομόλογα με τη χειρότερη απόδοση μέχρι τώρα αυτό τον χρόνο (11/05/2010). Οι οργανισμοί αυτοί επίσης διατηρούν πάνω από 73 δις σε ισπανικά κυβερνητικά ομόλογα, σύμφωνα με δεδομένα του πρακτορείου Bloomberg και εταιρικές αναφορές και παρουσιάσεις. Τα ελληνικά κυβερνητικά ομόλογα έχασαν 28% επενδυτών αυτό το χρόνο, σύμφωνα με πίνακες που καταρτίζονται από το Bloomberg και την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία της Κοινωνίας Χρηματοοικονομικών Αναλυτών. Τα πορτογαλικά ομόλογα έχασαν 10%, ενώ τα Ισπανικά έχασαν 0.8%. Ο Standard & Poor s (οργανισμός αξιολόγησης) μείωσε την αξιολόγηση του ελληνικού χρέους κατά τρείς βαθμίδες σε BB+, ή junk όπως χαρακτηρίζονται διεθνώς τα ομόλογα με αυτή την αξιολόγηση. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει την έκθεση των Ευρωπαϊκών Χρηματοπιστωτικών Οργανισμών σε ελληνικά ομόλογα. Τα παρακάτω δεδομένα είναι υποκείμενα σε αλλαγή και δημοσιεύθηκαν στις 11 Μαΐου του Η σειρά με την οποία παρατίθενται είναι αλφαβητική. Εταιρία Έκθεση σε Ελληνικά ομόλογα Aareal Bank καθόλου έκθεση Aegon 92 εκ. κρατικά Ageas 3.8 δισ. κρατικά Allianz 900 εκ. κρατικά Aviva 150 εκ. Axa 500 εκ. κρατικά Banco Popolare 91 εκ. κρατικά Barclays 200 εκ. BBVA ασήμαντη έκθεση BNP Paribas 5 δισ. κρατικά, 3 δισ. εταιρικά BPCE (συμπεριλαμβανομένου Natixis) 2.2 δισ. κρατικά Caisse des Depots μέτρια έκθεση CNP Assurances 113 εκ. κρατικά Commerzbank 3.1 δισ. κρατικά, άλλα του ευρύτερου δημοσίου Credit Agricole 3.8 δισ. κρατικά, κατέχει την Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος Credit Suisse μη διαθέσιμα στοιχεία Danske Bank limited πολύ περιορισμένα 50

51 Deutsche Bank όχι πολλά- άμεση έκθεση De. Postbank 1.3 δισ. κρατικά Delta Lloyd 261 εκ. κρατικά, 4 εκ. του ευρύτερου δημοσίου Dexia μη διαθέσιμα στοιχεία DnB NOR καθόλου κρατικά, 20 εκ.$ ναυτιλιακά δάνεια Erste Bank 700 εκ. κρατικά, 300 εκ. τραπεζικά Generali 749 εκ. κρατικά Group Credit Mutuel 888 εκ. (συμπεριλαμβανομένου 755 εκ. κρατικά), μέσω της CM5-CIC* Hannover Re 35 εκ. κρατικά και ευρύτερου δημοσίου HSBC 1.5 δισ. κρατικά Hypo Real Estate 7.8 δισ. κρατικά, 2 δισ. μη κρατικά IKB μη διαθέσιμα στοιχεία ING 3 δισ. κρατικά Intesa 1 δισ. κρατικά KBC περίπου 1.2 δισ. κρατικά Lloyds ελάχιστα κρατικά Mediobanca 400 εκ. κρατικά Monte Paschi 20 εκ. Munich Re 2 δισ. κρατικά Natixis 954 εκ. κρατικά Nordea μη διαθέσιμα στοιχεία Prudential καμία έκθεση Raiffeisen** 245 εκ. μη κρατικά RBS 1.5 δισ. Santander 200 εκ. κρατικά Scor καμία έκθεση SEB πολύ περιορισμένα SNS Reaal 266 εκ. κρατικά Soc. Generale 3 δισ. κρατικά, κατέχει 54% της Γενικής Τράπεζας Standard Chartered καμία έκθεση Svenska Handelsbanken καθόλου κρατικά, 16 εκ. SK τραπεζικά Swedbank 72 εκ. SK κρατικά Swiss Life 250 εκ. SF κρατικά Swiss Re 800 εκ. $ κρατικά UBI Banca 24 εκ. κρατικά UBS σχεδόν καθόλου UniCredit ασήμαντη έκθεση Vienna Insurance 258 εκ. έκθεση σε Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιταλία, Ισπανία και Ιρλανδία Zurich Fin. 399 εκ. $ κρατικά * CM5-CIC εκπροσωπεί 76% του Mutuel Group ** Raiffeisen International Bank Holding AG και Raiffeisen Zentralbank Oesterreich AG Πηγή: Bloomberg 51

52 Κεφάλαιο 8 - Η περίπτωση της Αργεντινής και σύγκριση με Ελλάδα Η εμπειρία από την κρίση της Αργεντινής το 2001 έχει πολλές ομοιότητες με την σημερινή κρίση στην Ελλάδα. Πολλοί αναλυτές βλέποντας αυτές τις ομοιότητες στην πορεία των δύο οικονομιών αναμένουν και παρόμοια έκβαση. Θεωρούν δε ότι οι λύσεις που προκρίνονται για την αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος είναι παρόμοιες με τις προσπάθειες στην Αργεντινή, άρα αναποτελεσματικές και απλώς καθυστερούν το αναπόφευκτο. Δηλαδή στάση πληρωμών ή / και αναδιάρθρωση του χρέους με απώλειες για τους επενδυτές, σε συνδυασμό με έξοδο από το ευρώ και υποτίμηση. Υπάρχουν, όμως, κρίσιμες διαφορές οι οποίες κάνουν δυνατή και πιο βέβαια μια διαφορετική έκβαση για την Ελλάδα. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ - ΕΛΛΑΔΑΣ Αργεντινή (2001) Ελλάδα (2009) ΑΕΠ (δισ., τρέχουσες τιμές) 299, ΑΕΠ (% μεταβολή, σε πραγματικές τιμές) Πληθωρισμός (%) Ανεργία (%) Έλλειμμα Γενικής Κυβέρνησης (δισ. ) Έλλειμμα Γενικής Κυβέρνησης (%ΑΕΠ) Δημόσιο Χρέος (δισ. ) Δημόσιο Χρέος (%ΑΕΠ) Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (%ΑΕΠ) Εξωτερικό Χρέος (% ΑΕΠ) Μεταβολή Real Effective Exchange Rate σε σχέση με το 1991 για την Αργεντινή, και το 2001 για την Ελλάδα Πηγή: IMF, OECD, ΕΛ.ΣΤΑΤ. Η Αργεντινή στις αρχές της δεκαετίας του 90 αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα: δημοσιονομική απειθαρχία, χρήση νομισματικής επέκτασης για κάλυψη των ελλειμμάτων, διόγκωση χρέους και οικονομική στασιμότητα. Προκειμένου να ξεφύγει από τον φαύλο κύκλο εφάρμοσε ένα πρόγραμμα 52

53 μεταρρυθμίσεων και σταθεροποίησης βασισμένου σε μια σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία. Αρχικά οι προσπάθειες σημείωσαν σημαντική επιτυχία: ισχυρή ανάπτυξη, τιθάσευση του πληθωρισμού και μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών και εισροές κεφαλαίων. Η αποτυχία, όμως, ολοκλήρωσης των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών, η μειωμένη ανταγωνιστικότητα, η δυναμική του δημοσίου χρέους, η οικονομική ύφεση και η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού προκάλεσαν κρίση εξυπηρέτησης του χρέους και τελικά την χρεοκοπία και την εγκατάλειψη της σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας. Η τελική έκβαση, όμως δεν είναι προδιαγεγραμμένη για την Ελλάδα, καθώς υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις, οι οποίες αναλύονται στις παρακάτω ενότητες του παρόντος κεφαλαίου Η Ελλάδα συμμετέχει σε μία νομισματική ένωση Δεν πρόσδεσε μονομερώς το νόμισμά της σε ένα ξένο, αλλά το αντικατέστησε με το ευρώ. Η αξιοπιστία της πολιτικής διατήρησης σταθερής ισοτιμίας με το δολάριο στην Αργεντινή ήταν υπό συνεχή και αυξανόμενη αμφισβήτηση. Στην Ελλάδα η έξοδος από το ευρώ δεν είναι δυνατή νομικά, δεν μπορεί να επιβληθεί από τις αγορές και αποτελεί επιλογή με τεράστιο κόστος. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει κερδοσκοπικές επιθέσεις στα συναλλαγματικά της διαθέσιμα και υποτιμητικές στο νόμισμά της. Επιπλέον η ΕΚΤ λειτουργεί ως «lender of last resort» (δανειστής ύστατης ανάγκης) και το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι πολύ πιο ισχυρό και δεν αντιμετωπίζει κινδύνους από την ύπαρξη δύο παράλληλων νομισμάτων Ο μηχανισμός στήριξης ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ Η ελληνική κρίση δεν είναι μόνο ελληνική, γρήγορα αποδείχτηκε ότι υπήρχαν επιπλοκές για το σύνολο της ευρωζώνης. Η χρεοκοπία της Ελλάδας θα προκαλούσε διάχυση της κρίσης στις υπόλοιπες, επίσης ευάλωτες, οικονομίες του ευρωπαϊκού νότου και η ίδια η ύπαρξη του ευρώ θα ετίθετο υπό αμφισβήτηση. Η διαφορά αυτή 53

54 με την Αργεντινή εκδηλώθηκε με την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης του ΔΝΤ και της ΕΕ. Ο ρόλος του ΔΝΤ στην Αργεντινή υπήρξε ιδιαίτερο αντικείμενο ανάλυσης και κριτικής. Η τελική αποτυχία, όμως, έθεσε υπό αμφισβήτηση το ρόλο και την αποτελεσματικότητά του. Ιδίως η αποτυχία του ως εγγυητή της επαρκούς συμμόρφωσης της χώρας στις απαιτήσεις του προγράμματος αποτελεί και λόγο ανησυχίας στην ελληνική κρίση. Η εμπειρία της Αργεντινής άλλαξε, όμως και τον τρόπο λειτουργίας του ΔΝΤ. Οι παρεμβάσεις σχεδιάζονται πλέον με τέτοιον τρόπο ώστε να καθιστούν το κόστος της χρεοκοπίας ακόμα πιο μεγάλο, λαμβάνοντας υπόψη τις αδυναμίες και τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας και ενισχύοντας τις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές. Το μέγεθος δε της παρέμβασης είναι τέτοιο ώστε να δίνει χρόνο για τη εφαρμογή των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών, έστω και αν τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν πιεστικά. Τέλος στην περίπτωση της Ελλάδας η παρακολούθηση είναι κοινή με τη Ε.Ε., η οποία συνδιαμορφώνει και το πλαίσιο λειτουργίας του μηχανισμού Σύνθεση δημοσίου χρέους Το ελληνικό δημόσιο χρέος Γενικής Κυβέρνησης διακρατείται, στο μεγαλύτερο μέρος του (80%), από ξένους, μειώνοντας τα κίνητρα για εξώθηση της χώρας σε χρεοκοπία. Επιπλέον, είναι σχεδόν εξολοκλήρου σε ευρώ και όχι σε ξένο νόμισμα, σε αντίθεση με την Αργεντινή όπου το 90% ήταν σε ξένο νόμισμα, καθιστώντας την εξυπηρέτησή του δύσκολη καθώς τα συναλλαγματικά αποθέματα (εξαιτίας και των χαμηλών εξαγωγικών εσόδων) δεν επαρκούσαν υπό την πίεση της ανάγκης διατήρησης της σταθερής ισοτιμίας Ισχυρό ελληνικό τραπεζικό σύστημα Στην Ελλάδα επιπλέον το τραπεζικό σύστημα είναι πολύ πιο ισχυρό, με επαρκείς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας, ενώ σε αντίθεση με την Αργεντινή δεν αντιμετωπίζει συναλλαγματικό κίνδυνο και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών μπορεί να λειτουργήσει ως lender of last resort. Ο μηχανισμός στήριξης 54

55 ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας, της ρευστότητας και της εποπτείας των τραπεζικών ιδρυμάτων, διότι αναγνωρίζει την ευρωστία του τραπεζικού συστήματος ως κεντρική προϋπόθεση επιτυχίας Πολιτική σταθερότητα και κοινωνική συναίνεση Στην Αργεντινή η όλη προσπάθεια απέτυχε λόγο της πολιτικής αστάθειας και της αδυναμίας επιβολής των αλλαγών, με κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Η προσπάθεια στηρίχθηκε στον απότομο δημοσιονομικό περιορισμό που βάθυνε την ύφεση και στην δημιουργία εσωτερικής υποτίμησης με τη δημιουργία αποπληθωρισμού. Στην Ελλάδα αναγνωρίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας βαθύτερης ύφεσης, για αυτό και το πρόγραμμα έχει μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και επιχειρείται η τήρηση μιας ισορροπίας. 55

56 Κεφάλαια 9 - Τα ΜΕΔ, Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (NPLs, Non Perfoming Loans) προβλέπεται να κορυφωθούν το 2012 Χρησιμοποιώντας τη συσχέτιση (correlation) μεταξύ ανεργίας και μη εξυπηρετούμενων δανείων (Non Performing Loans - NPLs), με τη πρόβλεψη του ΔΝΤ για ανεργία 14.8%, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του ελληνικού τραπεζικού συστήματος αναμένεται να κορυφωθούν στο 11.8% στις αρχές του Επισημαίνεται ξανά το πολύ μικρότερο αποθεματικό εγγυήσεων της Πειραιώς για τις επιχειρήσεις σχετικά με το δανειακό της χαρτοφυλάκιο, σε σχέση με τις υπόλοιπες ελληνικές τράπεζες. Παρά το γεγονός πως αυτό δεν οφείλεται σε καλύτερη ποιότητα ή εξασφαλίσεις, υπάρχουν φόβοι ότι μπορεί να έχει σχέση και με αυτό. Υπολογίζεται πως το έλλειμμα αυτό θα είναι ίσο με 180 μονάδες βάσης του κεφαλαίου. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του ελληνικού τραπεζικού συστήματος κυμάνθηκαν κατά μέσο όρο στο 7.7% στα τέλη του Αντίθετα με τις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των στεγαστικών στην Ελλάδα είναι υψηλότερα από τα μη εξυπηρετούμενα επιχειρησιακά δάνεια. Αναμένεται, ωστόσο, πως αυτή η τάση θα αναστραφεί καθώς η ύφεση στην Ελλάδα βαθαίνει. ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΔΑΝΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Πηγή: Τράπεζας της Ελλάδος, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 56

57 ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΥΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Πηγή: Στοιχεία Εταιρίας, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 9.1. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του συστήματος θα κορυφωθούν σε 11.8% το 2012 Η ανεργία στην Ελλάδα εμφανίζει σταθερά ανοδική πορεία, γεγονός που τροφοδοτεί την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στο παρακάτω γράφημα, παρουσιάζονται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του Ελληνικού συστήματος έναντι της ανεργίας στην Ελλάδα ανά τρίμηνο από τις αρχές του ΜΕΔ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Πηγή: ΔΝΤ, Τράπεζας της Ελλάδος, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Χρησιμοποιώντας την πρόβλεψη του ΔΝΤ (Μάιος 2010) για κορύφωση της ανεργίας σε 14.8%, υπολογίζεται πως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του συστήματος θα αυξηθούν από 7.7% το 4 ο τρίμηνο του 2009 (4Q09) σε 11.8%, αύξηση κατά

58 ποσοστιαίες μονάδες από τα τέλη του Δεκεμβρίου. Στην ανάλυση αυτή μπορεί να υπάρξουν παρερμηνείες καθώς : Τα δεδομένα φτάνουν μόνο μέχρι το 2007 Δεν έχουμε δεδομένα παρόμοιων κρίσεων ώστε να συγκρίνουμε και να δούμε αν η τάση αλλάζει σε πολύ δύσκολες στιγμές Τα χρησιμοποιούμενα νούμερα των μη εξυπηρετούμενων δανείων υπολογίζονται από τις τράπεζες και αθροίζονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά αυτά δεν είναι πάντα συγκρίσιμα με τους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων όπως υπολογίζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΠ 7 (IFRS 7). Στις νέες προβλέψεις, ενσωματώνεται η επέκταση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με κορύφωση το 1ο τρίμηνο του 2012 παρά τις προηγούμενες προσδοκίες μας για κορύφωση το αν και αναμένεται το μεγαλύτερο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων να καταγραφεί το 2010 και Επίσης, αναμένεται και επομένως ενσωματώνεται στις προβλέψεις η υπόθεση πως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των επιχειρήσεων θα αναπτυχθούν με γρηγορότερο ρυθμό από αυτά των στεγαστικών. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ (1o ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΟΥ 2009 ΩΣ 4o ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΟΥ 2012) Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 58

59 Χρησιμοποιώντας τις λεπτομερείς αποκαλύψεις των ετήσιων δελτίων (βλέπε παρακάτω πίνακα), αντιλαμβανόμαστε ότι σε όλες τις περιπτώσεις εκτός της Πειραιώς, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι χαμηλότερος από τον δείκτη των βλαβερών δανείων. Παρόλα αυτά, αποδεχόμαστε πως η κατηγοριοποίηση των βλαβερών δανείων είναι υποκειμενική και ποικίλει ανάλογα με την τράπεζα. Τα δάνεια που είναι υπερήμερα από 1-90 μέρες αλλά δεν είναι βλαβερά (απομειωμένα) φαίνεται να είναι μεταξύ 10% και 17% των καταγεγραμμένων δανείων ανάλογα με την τράπεζα. Αυτό ίσως έχει να κάνει με την διάσπαση των δανείων στη καταχώρηση, καθώς, σύμφωνα με μερικές τράπεζες, οι επιχειρήσεις τείνουν να πληρώνουν αργότερα αλλά εντός διαστήματος 90 ημερών. Προς έκπληξη, αυτή η κατηγορία των υπερήμερων από 1-90 μέρες, αλλά όχι βλαβερών δανείων, δεν εμφανίζεται να έχει αλλάξει σημαντικά μεταξύ 2008 και 2009 ως ποσοστό των καταγεγραμμένων δανείων. ΜΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ, ΥΠΕΡΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΑΝΕΙΑ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ Καταγεγραμμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (>90 ημέρες) Alpha Eurobank NBG Piraeus % 5.7% 3.9% 6.7% 4.0% 6.4% 3.6% 5.1% Τοξικά δάνεια 4.5% 6.7% 3.9% 6.8% 4.6% 6.9% 3.0% 4.4% Τοξικά δάνεια & μη τοξικά υπερήμερα πάνω από 90 μέρες 5.0% 7.2% 4.3% 7.3% 5.6% 8.0% 4.3% 6.2% Μη τοξικά υπερήμερα <90 μέρες 10.0% 8.5% 13.9% 12.2% 9.9% 9.9% 16.0% 16.7% Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 9.2. Απόθεμα εξασφαλίσεων σχετικά με το χαρτοφυλάκιο δανείων Δεδομένου ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να ορισθούν τα προβληματικά δάνεια, εκ των οποίων όλες είναι υποκειμενικές και πιθανότατα μη συγκρίσιμες μεταξύ των τραπεζών, κρίνεται σκόπιμο για λόγους συμβατότητας να εξεταστεί το απόθεμα εξασφαλίσεων (εγγυήσεων) ως ποσοστό των δανείων ανά τύπο δανείου και ανά τράπεζα. 59

60 ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΑΝΑ ΤΥΠΟ 2009 Μονάδες Βάσεις Alpha Eurobank NBG Piraeus Στεγαστικά Καταναλωτικά Επιχειρηματικά Σύνολο Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Η Πειραιώς έχει πολύ λιγότερες εξασφαλίσεις σε σύγκριση με τις υπόλοιπες υπό εξέταση τράπεζες όσον αφορά το μέγεθος του χαρτοφυλακίου των δανείων. Αυτό ανησυχεί από την άποψη ότι μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο την επόμενη διετία, καθώς δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύουμε πως το χαρτοφυλάκιο των δανείων της είναι καλύτερης ποιότητας από αυτό των υπολοίπων ή ότι περιέχει καλύτερες υποθήκες. Παράγοντες του τραπεζικού κλάδου υποστηρίζουν πως η Πειραιώς αύξησε το μέγεθος του χαρτοφυλακίου δανείων της πολύ γρηγορότερα από τις υπόλοιπες απλά προσφέροντας χαμηλότερα επιτόκια. Το γεγονός αυτό υπονοεί, πως η Πειραιώς έχει στο χαρτοφυλάκιο της οριακούς πελάτες (πελάτες με μικρότερη πιθανότητα αποπληρωμής). Η Εurobank διατηρεί ύποπτα χαμηλό επίπεδο εξασφαλίσεων όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών. Ωστόσο, καθώς δεν έχουμε μια ανάλυση δανείων προς εγγυήσεις, είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα. Η Alpha έχει φαινομενικά ένα χαμηλό επίπεδο εξασφαλίσεων όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο των καταναλωτικών δανείων. Έχει ελαφρώς χαμηλότερο επίπεδο πιστωτικών καρτών στο χαρτοφυλάκιο αυτό από τις υπόλοιπες αλλά υπολογίζεται ότι έχει μόνο 4% του αποθέματος εξασφαλίσεων από τις πιστωτικές κάρτες σε αντίθεση με το 8.4% της Εθνικής. Μέρος αυτού του χαμηλού επιπέδου εξασφαλίσεων μπορεί να σχετίζεται με την πολιτική της Alpha όσον αφορά τη διαγραφή καταναλωτικών δανείων, σύμφωνα με την οποία διαγράφει ολόκληρο το ποσό οποιουδήποτε καταναλωτικού δανείου σε καθυστέρηση πάνω από 360 μέρες. Δεν υπάρχει αρκετή καθοδήγηση σχετικά με τις εξασφαλίσεις και οι περισσότερες από τις τράπεζες (εκτός της Εθνικής) γνωστοποιούν την εύλογη αξία των 60

61 εξασφαλίσεων των δανείων σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένων. Έχοντας αυτό ως οδηγό, βλέπουμε ότι η Πειραιώς έχει το χαμηλότερο επίπεδο εξασφαλίσεων, τόσο για το σύνολο των δανείων σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένων, αλλά και των επιχειρηματικών δανείων σε καθυστέρηση αλλά όχι απομειωμένων. Επίσης, η Πειραιώς δεν φαίνεται να έχει πολύ περισσότερες εξασφαλίσεις για τα εταιρικά μη εξυπηρετούμενα δάνεια από την Alpha. ΥΠΟΘΗΚΕΣ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΩΝ ΚΑΘΗΣΤΕΡΗΜΕΝΩΝ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΠΟΜΕΙΩΜΕΝΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ Υποθήκες ως ποσοστό των καθυστερημένων αλλά όχι απομειωμένων δανείων Καθυστερημένα αλλά όχι απομειωμένα δάνεια ως ποσοστό του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου Alpha Eurobank Piraeus 73% 66% 57% 9% 13% 19% Υποθήκες ως ποσοστό των καθυστερημένων αλλά όχι απομειωμένων επιχειρηματικών δανείων Καθυστερημένα αλλά όχι απομειωμένα επιχειρηματικά δάνεια ως ποσοστό του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου 89% 62% 56% 5% 4% 13% Υποθήκες ως ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων Επιχειρηματικά μη εξυπηρετούμενα δάνεια ως ποσοστό του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου Επιχειρηματικά μη εξυπηρετούμενα δάνεια ως ποσοστό του συνολικού επιχειρηματικού δανειακού χαρτοφυλακίου 90% 55% 100% 4% 4% 3% 6% 7% 4% Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Δεδομένων των αμφιβολιών όσον αφορά το απόθεμα των εξασφαλίσεων ανά τύπο δανείων μεταξύ των τραπεζών, εξετάζονται μόνο τα τμήματα του δανειακού χαρτοφυλακίου όπου το απόθεμα εξασφαλίσεων εμφανίζεται αρκετά χαμηλότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες υπό εξέταση τράπεζες: καταναλωτικό απόθεμα της Alpha, στεγαστικό απόθεμα της Eurobank και το εταιρικό απόθεμα της Πειραιώς. Παρακάτω παρουσιάζονται οι εξασφαλίσεις που απαιτούνται για κάθε ένα από αυτά τα αποθέματα των εξασφαλίσεων ώστε να φτάσουν στο μέσο όρο των υπολοίπων τριών τραπεζών. Το έλλειμμα είναι κατά πολύ μεγαλύτερο στη Πειραιώς υπολογίζεται ότι φτάνει το 14% του μετοχικού κεφαλαίου (equity capital) του 1 ου 61

62 τριμήνου του 2010 ή 180 μονάδες βάσεις από τον δείκτη equity tier 1 του 1 ου τριμήνου % ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ EQUITY TIER 1 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Επιπρόσθετα, αυξάνοντας το συνεπαγόμενο κόστος κινδύνου σε κάθε τράπεζα ώστε να ληφθεί υπόψη η επιδείνωση της μακροοικονομικής κατάστασης της Ελλάδας, συμπεριλαμβάνεται περίπου το ένα τρίτο αυτού του ελλείμματος για την Πειραιώς και την Alpha, για χρόνια μέχρι το ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΑ ΤΡΑΠΕΖΑ (ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΑΣΗΣ) Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Το επίπεδο των λειτουργικών κερδών προ των εξασφαλίσεων προς τα δάνεια ποικίλει ανάμεσα στις τράπεζες. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η Πειραιώς έχει τα μικρότερα ρυθμιστικά αποθέματα (λόγω των χαμηλών περιθωρίων της) και η Εθνικής Τράπεζα τα υψηλότερα (λόγω της Τουρκίας). Η Eurobank δεν βλέπει μείωση στα ρυθμιστικά της αποθέματα το 2010, καθώς δεν έχει καταγράψει τόσο μεγάλα 62

63 κέρδη από συναλλαγές (trading) επί των ΟΕΔ το Αναμένεται αυτά τα κέρδη να μετατραπούν σε ζημίες το 2010 για τις υπόλοιπες τράπεζες, και επομένως να προκληθεί πτώση στο ρυθμιστικό απόθεμα των λειτουργικών κερδών. ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΕΡΔΩΝ Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΕ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΚΟΣΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 2010Ε Κόστος κινδύνου (μβ) Alpha Eurobank NBG Piraeus % 8.7% 10.9% 8.2% % 8.3% 10.6% 7.8% % 8.0% 10.2% 7.5% % 7.6% 9.9% 7.2% % 7.2% 9.6% 6.8% % 6.9% 9.3% 6.5% % 6.1% 8.6% 5.9% % 5.4% 8.0% 5.2% Πηγή: Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit 63

64 Κεφάλαιο 10 - Πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων σε περίπτωση αναδιάρθρωσης του χρέους Ως έχει δείξει η ιστορία, οι περιπτώσεις αθέτησης δημόσιου χρέους δεν είναι σπάνιες. Η αθέτηση αυτή προκαλεί σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς οικονομικές αγορές. Για την μείωση αυτών των επιδράσεων, είναι απαραίτητο να αναδιαρθρωθεί το δημόσιο χρέος εγκαίρως και με τρόπο αποδοτικό. Ωστόσο, η αναδιάρθρωση γίνεται πολύ δύσκολα, εξαιτίας της μεταβολής των συστατικών του δημόσιου χρέους από τραπεζικά δάνεια σε ομολογιακό χρέος. Καθώς, οι ομολογιούχοι είναι διασκορπισμένοι και διαφοροποιημένοι, με αποτέλεσμα η συμφωνία μεταξύ τους να είναι πολύ δύσκολη. Η κύρια τεχνική αναδιάρθρωσης των δημόσιων ομολόγων είναι η «προσφορά ανταλλαγής» ή «exchange offer» υπό την οποία οι κυβερνήσεις εκδίδουν νέα ομόλογα τα οποία εκφράζουν τα σχέδια αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, η τεχνική αυτή προκαλεί το γνωστό διεθνώς ως «holdout problem», δηλαδή πρόβλημα συμφωνίας, το οποίο προκαλείται όταν κάποιοι ομολογιούχοι απορρίπτουν την «προσφορά ανταλλαγής» και απαιτούν την πλήρη αποπληρωμή των αρχικών ομολόγων, διαλύοντας με τον τρόπο αυτό την τακτική και μεθοδική διαδικασία αναδιάρθρωσης Δυσκολία αναδιάρθρωσης ομολογιακού χρέους Η αναδιάρθρωση δημόσιου χρέους έχει γίνει πολύπλοκη με την μετάβαση του δημοσίου χρέους από τραπεζικά δάνεια σε ομόλογα, η οποία πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 90. Υπάρχουν δύο παράγοντες για τους οποίους η αναδιάρθρωση είναι πολύπλοκη. Ο πρώτος είναι πως η κινητικότητα των ομολόγων κάνει την αναγνώριση των πιστωτών πολύ δύσκολη. Δεδομένου της ανάπτυξης της δευτερογενούς αγοράς, τα ομόλογα διαπραγματεύονται τόσο ενεργά, που είναι σχεδόν αδύνατον να αναγνωριστούν εγκαίρως οι κάτοχοι τους. Επομένως είναι δύσκολο για τις χώρες που έχουν δανειστεί να επικοινωνήσουν με τους πιστωτές τους. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η δυσκολία συμφωνίας των απόψεων των πιστωτών. Ακόμα και 64

65 αν αυτοί αναγνωριστούν, είναι αδύνατο να υπάρξει συμφωνία επί του σχεδίου αναδιάρθρωσης μεταξύ των διασκορπισμένων και διαφοροποιημένων πιστωτών Δυσκολία αναδιάρθρωσης ομολόγων χωρίς προτάσεις συλλογικής δράσης Είναι αλήθεια πως τα κυβερνητικά ομόλογα, τα οποία δεν περιέχουν «προτάσεις συλλογικής δράσης» ή όπως είναι γνωστό διεθνώς «collecting action clauses CACs», που κάνουν δυνατή τη λήψη απόφασης από ικανή πλειοψηφία ομολογιούχων να παραμερίσουν την γνώμη των υπολοίπων ομολογιούχων, υπάρχει ιδιαίτερα μεγάλη δυσκολία κατά την διαδικασία της αναδιάρθρωσης. Η απουσία αυτού του είδους προτάσεων κάνει την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους δυσκολότερη, επειδή οι δανειζόμενες χώρες πρέπει να συλλέξουν ανώνυμους ψήφους για την τροποποίηση των όρων πληρωμής ώστε να αναδιαρθρωθούν τα ομόλογα. Τα ομόλογα τα οποία περιέχουν CACs δεν είναι ακόμα πολλά. Εξαιτίας αυτού του δεδομένου, οι αναπτυσσόμενες χώρες αξιοποιούν την λεγόμενη «προσφορά ανταλλαγής» ή «exchange offer» όταν αναδιαρθρώνουν δημόσια χρέη. Η «προσφορά ανταλλαγής» αφορά την έκδοση νέων ομολόγων, η οποία αντικατοπτρίζει το σχέδιο αναδιάρθρωσης του χρέους, και την ανταλλαγή αυτών με τα υπάρχοντα παλιά ομόλογα. Κάνοντας αυτό, οι δανειζόμενες χώρες αναδιαρθρώνουν τα χρέη τους χωρίς να λαμβάνουν ανώνυμες ή ικανής πλειοψηφίας ψήφους από τους διασκορπισμένους ομολογιούχους. Ωστόσο, η τεχνική αυτή δεν στερείται δυσκολίας. Αν οι κάτοχοι των υπαρχόντων ομολόγων απορρίψουν την «προσφορά ανταλλαγής», δεν υπάρχει νόμιμος τρόπος να αναγκαστούν να την δεχτούν. Το πρόβλημα αυτό αποκαλείται «Holdout problem» ή «Πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων», και έχει σημαντική επίδραση στην αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους, αποθαρρύνοντας και τους υπολοίπους που σκέπτονταν να αποδεχτούν το σχέδιο αναδιάρθρωσης. 65

66 10.3. Holdout problem ή Πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων Η «προσφορά ανταλλαγής» παράγει το «πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων». Η προσφορά ανταλλαγής από μόνη της δεν μπορεί να αναγκάσει τους κατόχους των υπαρχόντων ομολόγων να δεχτούν τα νέα ομόλογα τα οποία ενσωματώνουν το πλάνο αναδιάρθρωσης. Επομένως, δημιουργείται διαφορετική, μερικές φορές άδικη, κατάσταση ανάμεσα σε κατόχους νέων ομολόγων και εκείνους των υπαρχόντων ομολόγων. Το «πρόβλημα συμφωνίας ομολογιούχων» αποτελεί μορφή προβλήματος συλλογικής δράσης. Το πρόβλημα συλλογικής δράσης είναι κλασσικό παράδειγμα της θεωρίας των παιγνίων και συγκεκριμένα «το δίλλημα του φυλακισμένου». Το δίλλημα αυτό παρουσιάζεται συχνά όταν υπάρχει διαφορά μεταξύ της απόδοσης ενός ατόμου και απόδοσης μιας ομάδας ως σύνολο, αν αυτοί ακολουθούν διαφορετική στρατηγική. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το περιεχόμενο της προσφοράς ανταλλαγής, κάποιοι πιστωτές ατομικά θα σκέφτονταν ότι ίσως να είναι καλύτερα γι αυτούς να μην συμμετάσχουν στη διαδικασία, να μην αποδεχτούν το νέο χρέος, το ύψος του οποίου είναι μειωμένο. Αντιθέτως, μπορεί να κρατήσουν τα υπάρχοντα ομόλογα και να απαιτήσουν την πλήρη αποπληρωμή τους. Αν κάποιος πληρωθεί, οι υπόλοιποι πιστωτές οι οποίοι αποδέχτηκαν την προσφορά ανταλλαγής θα νοιώσουν αδικημένοι. Αυτή η εγωιστική ενέργεια βλάπτει την απόδοση της ομάδας ως σύνολο, επειδή αν κάθε επενδυτής προσπαθεί να έχει πλήρη αποπληρωμή, το γεγονός αυτό ίσως καθυστερήσει τη διαδικασία αναδιάρθρωσης και τελικά μειώσει τους πόρους και την ικανότητα των δανειζόμενων χωρών να αποπληρώσουν το χρέος τους. Αν κάθε πιστωτής μπορούσε να επικοινωνήσει με τους άλλους, ή τουλάχιστον γνώριζε ότι οι υπόλοιποι πιστωτές θα συμμετείχαν στη διαδικασία αναδιάρθρωσης, αυτού του είδους το δίλλημα δεν θα εμφανιζόταν. Ωστόσο, ακόμα και αν κάθε ομολογιούχος γνωρίζει την συμπεριφορά των υπολοίπων πιστωτών, θα υπάρχουν ακόμα πιστωτές που θα λειτουργούν αυτόνομα. Η μείωση του δημόσιου χρέους η οποία πραγματοποιείται υπό το σχέδιο αναδιάρθρωσης, θα βελτιώσει την ικανότητα των δανειζόμενων χωρών για αποπληρωμή υπό τους αρχικούς όρους. Αυτό δημιουργεί το κίνητρο κάποιος να μην συμμετάσχει στη διαδικασία αναδιάρθρωσης και απλά να επωφεληθεί του πλεονεκτήματος προοπτικών βελτιωμένης αποπληρωμής. 66

67 Το πρακτικό αποτέλεσμα του προβλήματος συμφωνίας ομολογιούχων που σχετίζεται με την προσφορά ανταλλαγής περιγράφεται πολύ καλά στο άρθρο του Mr. Lee C. Buchheit. Το άρθρο αυτό υπογραμμίζει ότι η προσφορά ανταλλαγής κάνει εύκολο για τους κατόχους των υπαρχόντων ομολόγων να επισπεύσουν τις νομικές ενέργειες. Από τη στιγμή που η προσφορά ανταλλαγής αφαιρεί τους πιστωτές που επιθυμούν να συνεργαστούν στην αναδιάρθρωση του χρέους, αυξάνεται το ποσοστό των ομολογιούχων που είναι κατά της αναδιάρθρωσης. Ως αποτέλεσμα, γίνεται εύκολο για τους υπόλοιπους ομολογιούχους να επισπεύσουν την άσκηση της πρότασης (CAC) της οποίας το τυπικό όριο είναι τουλάχιστον 25%. 67

68 Κεφάλαιο 11 - Εκροές καταθέσεων τραπεζικού συστήματος Οι εκροές καταθέσεων για το ελληνικό σύστημα από τον Ιανουάριο ως τον Απρίλιο ήταν 6.4%, με τον Απρίλιο (2010) να είναι ο χειρότερος μήνας, καθώς σημειώθηκε πτώση 2.5%. Οι τράπεζες άρχισαν να δέχονται καταθέσεις τον Μάιο, ενώ η τμηματοποίηση της χρηματοδότησης από χρόνο σε χρόνο έδειξε αύξηση της χρηματοδότησης από την ΕΚΤ. Η Πειραιώς έχει το λιγότερο ευνοϊκό προφίλ χρηματοδότησης, με την μεγαλύτερη εξάρτηση στην ΕΚΤ. Ωστόσο, αυτό βοηθάει το Καθαρό Εισόδημα Επιτοκίου (Net Interest Income) καθώς τελευταία η χρηματοδότηση από την ΕΚΤ είναι φθηνότερη από την πληρωμή τόκων για καταθέσεις στην Ελλάδα. Οι εκροές καταθέσεων για το ελληνικό σύστημα ήταν συνολικά 4% για το 1 ο τρίμηνο του Κοιτάζοντας τις τράπεζες, η Εθνική και η Πειραιώς κατάφεραν να απολέσουν λιγότερες καταθέσεις από το σύστημα, ενώ η Alpha και η Eurobank έχασαν περισσότερες καταθέσεις από το σύστημα, με την Eurobank να χάνει 7%! ΡΟΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ 1 Ο ΤΡΙΜΗΝΟ 2010 Εκατομμύρια Alpha Eurobank NBG Piraeus Ελληνικό σύστημα 4 ο τρίμηνο ,000 37,100 56,847 25, ,470 1 ο τρίμηνο ,100 34,500 55,631 24, ,613 ποσοστιαία μεταβολή -5% -7% -2% -3% -4% Συνολικά δάνεια 40,500 42,900 51,000 30,075 Δάνεια προς καταθέσεις (συνολικά) 119% 124% 92% 120% Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Οι εκροές καταθέσεων από τις τράπεζες ήλθαν σε μια πολύ δύσκολη στιγμή, όπου γενικά η χρηματοδότηση είναι πολύ ακριβή και δύσκολο να βρεθεί. Αυτό επηρέασε τις τράπεζες: παρακάτω παρουσιάζεται ο διαχωρισμός της χρηματοδότησης ανά τύπο για το 1 ο τρίμηνο του

69 ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ 1 Ο ΤΡΙΜΗΝΟ 2010 Πηγή: Στοιχεία Εταιριών, Εκτιμήσεις Τμήματος Έρευνας Unicredit Η Πειραιώς, παρά το γεγονός ότι έχει εκροές καταθέσεων των νοικοκυριών σε αναλογία με το σύστημα για το 1 ο τρίμηνο του 2010, έχει λιγότερο ευνοϊκή δομή χρηματοδότησης από τις υπόλοιπες, με ελαφρώς μεγαλύτερη εξάρτηση από την ΕΚΤ, και μικρότερο ποσοστό χρηματοδότησης προερχόμενο από καταθέσεις. Ειρωνικά, ωστόσο, αυτό ευνοεί το Καθαρό Εισόδημα Επιτοκίου της Πειραιώς καθώς η ΕΚΤ είναι φθηνότερη πηγή (1% επιτόκιο) από τις καταθέσεις των νοικοκυριών στην Ελλάδα (οι προθεσμιακές καταθέσεις στην Ελλάδα κόστιζαν περίπου 2.5% τον Μάρτιο). 69

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Q1.15 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 104% σε επίπεδο Ομίλου και 95% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ.

Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ. Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ. Πληροφορίες εποπτικής φύσεως σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκεια της NEW MELLON ASSET AND WEALTH MANAGEMENT Α.Ε.Π.Ε.Υ., τους κινδύνους που αναλαμβάνει καθώς και τη διαχείρισή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014 7 Νοεμβρίου Αποτελέσματα Γ Τριμήνου Αύξηση των οργανικών κερδών προ προβλέψεων κατά 8,0% το Γ τρίμηνο. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 3,7% το Γ τρίμηνο και 11,4% σε συγκρίσιμη βάση το εννεάμηνο.

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 «Η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, η οποία πλήττει την Ελληνική κοινωνία έχει συρρικνώσει σημαντικά το σύνολο της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την περίοδο Ιανουαρίου 2014 - Ιουνίου 2014

Δραστηριότητες του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την περίοδο Ιανουαρίου 2014 - Ιουνίου 2014 Δραστηριότητες του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την περίοδο Ιανουαρίου 2014 - Ιουνίου 2014 1) Πιστωτικά ιδρύματα που έλαβαν κεφαλαιακή ενίσχυση Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) Συστημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2011

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2011 0 ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εσόδων 1 Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης 2 Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοοικονοµικά Αποτελέσµατα Έτους 2013 GENIKI Bank Μέλος του Οµίλου Τράπεζας Πειραιώς

Χρηµατοοικονοµικά Αποτελέσµατα Έτους 2013 GENIKI Bank Μέλος του Οµίλου Τράπεζας Πειραιώς Χρηµατοοικονοµικά Αποτελέσµατα Έτους 2013 GENIKI Bank Μέλος του Οµίλου Τράπεζας Πειραιώς - Περαιτέρω Ενίσχυση των Υψηλών Χρηµατοοικονοµικών εικτών και Θωράκιση του Ισολογισµού - Βελτίωση του Λειτουργικού

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2010

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2010 0 ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εσόδων 1 Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών στα ίδια κεφάλαια 2 Ενδιάμεση ενοποιημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1 ΟΥ 6ΜΗΝΟΥ 2013. Αποτελέσματα 1 ου 6μήνου 2013 - Δηλώσεις Διοίκησης. Μιχάλης Σάλλας, Πρόεδρος ΔΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1 ΟΥ 6ΜΗΝΟΥ 2013. Αποτελέσματα 1 ου 6μήνου 2013 - Δηλώσεις Διοίκησης. Μιχάλης Σάλλας, Πρόεδρος ΔΣ Αποτελέσματα 1 ου 6μήνου 2013 - Δηλώσεις Διοίκησης «Με την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης και της αναδιάρθρωσης, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα γυρίζει σελίδα. H αποκατάσταση της κεφαλαιακής βάσης των

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Cytrustees Investment Public Company Limited. Ενδιάμεσες συνοπτικές οικονομικές καταστάσεις για την ενιαμηνία που έληξε την 30 Σεπτεμβρίου 2015

Cytrustees Investment Public Company Limited. Ενδιάμεσες συνοπτικές οικονομικές καταστάσεις για την ενιαμηνία που έληξε την 30 Σεπτεμβρίου 2015 Ενδιάμεσες συνοπτικές οικονομικές καταστάσεις για την ενιαμηνία που έληξε την 30 Σεπτεμβρίου 2015 Περιεχόμενα Σελίδα Ενδιάμεση συνοπτική κατάσταση συνολικού εισοδήματος ενιαμηνίας 2 Ενδιάμεσος συνοπτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

ACTIBOND GROWTH FUND PUBLIC COMPANY LIMITED ΜΗ ΕΛΕΓΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Περίοδος από 1 Ιανουαρίου µέχρι 30 Ιουνίου 2005

ACTIBOND GROWTH FUND PUBLIC COMPANY LIMITED ΜΗ ΕΛΕΓΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Περίοδος από 1 Ιανουαρίου µέχρι 30 Ιουνίου 2005 ΜΗ ΕΛΕΓΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Περίοδος από 1 Ιανουαρίου µέχρι 30 Ιουνίου 2005 MH-ΕΛΕΓΜΕΝΕΣ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Λογαριασµός Αποτελεσµάτων 1 Ισολογισµός

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 2015 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης («Comprehensive Assessment»)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS)

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου, 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αύξηση µεριδίου αγοράς κατά 1% στις Καταθέσεις και τις Χορηγήσεις Οργανικά Κέρδη 1 263 εκατ. (+7%) - Καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Ή ΠΡΟΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΗ.

Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Ή ΠΡΟΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΗ. Ανακοίνωση ΕΚΔΟΣΗ ΜΕΤΑΤΡΕΨΙΜΩΝ ΧΡΕΟΓΡΑΦΩΝ- ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ (Tier 2 Capital) Λευκωσία, 30 Απριλίου 2008 Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Ή ΠΡΟΤΡΟΠΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Απαιτήσεις (ΔΛΠ 39) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Εισαγωγή Οι απαιτήσεις είναι βασικά αντικείμενο του: ΔΛΠ 39 «Χρηματοπιστωτικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιμέτρηση» (Financial

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών ΟΜΙΛΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΤΟΥΣ Δελτίο Τύπου, 29.08.14 2014 Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων και Μεγεθών Αποτελέσματα 4 ου 3μήνου 2014 Τα επαναλαμβανόμενα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη (εξαιρουμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες

Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Δηλώσεις Διοίκησης Η υλοποίηση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) είχε αναπόφευκτα πολύ μεγάλες αρνητικές επιπτώσεις στα οικονομικά αποτελέσματα και στα ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ- ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου υπολόγισε τις κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού τομέα μέσω ανεξάρτητου διαγνωστικού

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κύριοι Μέτοχοι,

Αξιότιμοι κύριοι Μέτοχοι, ======================================================= ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1.1.2006-31.12.2006

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Προκειμένου να εξετάσουμε την οικονομική κατάσταση μίας οικονομικής μονάδας σε μακροχρόνια κλίμακα θα πρέπει να αναλύσουμε την διάρθρωση των κεφαλαίων της. Λέγοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΡ. - 2.900 1.250 1.900 1.585 1.280 Π.ΚΤΡ. - 2.900 1.147 1.599 1.224 907 Κ.Π.Α. 1.977

ΚΤΡ. - 2.900 1.250 1.900 1.585 1.280 Π.ΚΤΡ. - 2.900 1.147 1.599 1.224 907 Κ.Π.Α. 1.977 1.Έχετε να επιλέξτε για την κατάθεση ενός ποσού 150 Euro, στην τράπεζα Αλφα µε σταθερό επιτόκιο 10% για 5 έτη και ανατοκισµό στο τέλος κάθε έτους, και την κατάθεση 148 Euro στην τράπεζα Βήτα µε το ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Ενσώματα Πάγια Μεταγενέστερη Αποτίμηση (ΔΛΠ 16), Ζημίες Απομείωσης (ΔΛΠ 36) και Επιχορηγήσεις (ΔΛΠ 20) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Αποτίμηση Παγίων μετά την Αρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc.

11.2.2 Είδη δαπανών. Μιχάλης Δούμπος, Αναπλ. Καθηγητής Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης mdoumpos@dpem.tuc. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων 1 Η ομολογία είναι ένα εμπορικό έγγραφο, με το οποίο η εκδότρια εταιρεία αναγνωρίζει (ομολογεί) ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (σύμφωνα με τον Ν. 3556/2007)

ΙΙ. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (σύμφωνα με τον Ν. 3556/2007) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΙ. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (σύμφωνα με τον Ν. 3556/2007) Κύριοι Μέτοχοι, Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ν. 2190/1920 άρθρο 43 α παρ.3 & 4, άρθρο 107 παρ. 3 και άρθρο 136 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 4

Credit Risk Διάλεξη 4 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credt Rsk Διάλεξη 4 Αντιστάθμιση πιστωτικού κινδύνου Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unp.gr http://web.xrh.unp.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα