Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση"

Transcript

1 ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(3): Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση ΣΚΟΠΟΣ Τα άτομα με νοητική υστέρηση (ΝΥ) αποτελούν μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα με σημαντικούς κοινωνικούς και ψυχοσωματικούς περιορισμούς, η οποία καλείται καθημερινά να υπερκεράσει αναρίθμητες δυσκολίες. Οι δυσχέρειες αυτές επηρεάζουν και την ψυχοσωματική υγεία των γονέων τους, με απότοκες δυσμενείς επιπτώσεις στην ίδια την ποιότητα ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση της ποιότητας ζωής και η αξιολόγηση της υγείας των γονέων των ατόμων με ΝΥ. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Στη μελέτη συμμετείχαν 354 γονείς, ηλικίας 48,15±14,20 ετών, τα παιδιά των οποίων φοιτούσαν σε Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης ή διέμεναν σε ιδρύματα φιλοξενίας για άτομα με ΝΥ. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο «επισκόπηση υγείας SF-36» (βαθμολογία 0 100), το οποίο διερευνά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχοκοινωνική υγεία του υπό εξέταση πληθυσμού. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η βαθμολόγηση των κλιμάκων της επισκόπησης υγείας SF-36 έδωσε τα ακόλουθα αποτελέσματα: Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ): 74,35±23,77, ρόλος σωματικός (ΡΣ): 75,81±37,04, σωματικός πόνος (ΣΠ): 67,23±29,55, γενική υγεία (ΓΥ): 62,47±22,13, ζωτικότητα (ΖΩ): 57,66±20,75, κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ): 71,97±27,69, ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ): 68,27±39,77 και ψυχική υγεία (ΨΥ): 58,32±22,43. Για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των μετρήσεων εφαρμόστηκε ο συντελεστής alpha του Cronbach. Η εσωτερική συνοχή της συνολικής βαθμολογίας των κλιμάκων ανήλθε στο 0,903. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους U των Mann-Whitney και Kruskal-Wallis. Η αύξηση της ηλικίας επηρέασε αρνητικά τις κλίμακες: ΣΛ: U=11.088, ΡΣ: U=11.898, ΣΠ: U=11.070, ΓΥ: U=10.422, ΖΩ: U= και ΚΛ: U= (p 0,007), ενώ η ύπαρξη γάμου τις κλίμακες του ΡΣ: U=11.898, p=0,020 και του ΡΣΘ: U=11.376, p=0,004. Παράλληλα, ενώ η μεταβλητή του φύλου δεν κατείχε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ποιότητας ζωής, η αύξηση του αριθμού των τέκνων σε μια οικογένεια συνοδευόταν από έκπτωση της ποιότητας ζωής (ΡΣ: x 2 =51,665, ΣΠ: x 2 =16,485, ΚΛ: x 2 =19,301, ΡΣΘ: x 2 =30,670, ΨΥ: x 2 =6,840, p 0,03). Επίσης, ο γονέας που έπασχε από κάποια μορφή χρόνιας νόσου παρουσίαζε χειρότερη ποιότητα ζωής (ΣΛ: U=3.618, ΡΣ: U=10.566, ΣΠ: U=5.652, ΖΩ: U=8.334, ΚΛ: U=9.414 και ΓΥ: U=3.114, p<0,001), ενώ, αντίθετα, το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο συνοδευόταν και από μια καλύτερη ποιότητα ζωής, επηρεάζοντας θετικά την πλειοψηφία των κλιμάκων (ΣΛ: x 2 =21,446, ΣΠ: x 2 =6,201, ΓΥ: x 2 =13,827, ΖΩ: x 2 =10,292, ΚΛ: x 2 =17,114 και ΨΥ: x 2 =27,250, p<0,05). Τέλος, σημαντική ήταν η διαπίστωση ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) από τα επιθυμητά επίπεδα επηρέαζε αρνητικά την ποιότητα ζωής (ΣΛ: x 2 =28,137, ΡΣ: x 2 =11,348, ΣΠ: x 2 =25,325, ΓΥ: x 2 =70,140, ΖΩ: x 2 =41,868, ΨΥ: x 2 =20,897, p 0,01). ΣΥΜΠΕΡΑΣ- ΜΑΤΑ Οι γονείς των ατόμων με ΝΥ παρουσιάζουν χαμηλούς δείκτες ποιότητας ζωής αναφορικά τόσο με τη σωματική όσο και με την ψυχοκοινωνική υγεία. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(3): Θ.Β. Καστανιάς, Ε.Θ. Δούδα, Σ.Α. Μπάτσιου, Σ.Π. Τοκμακίδης Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Κομοτηνή Health-related quality of life in parents of children with intellectual disability Λέξεις ευρετηρίου Νοητική υστέρηση Ποιότητα ζωής SF-36 Σωματική υγεία Ψυχοκοινωνική υγεία Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής τις τελευταίες τρεις δεκαετίες αποτελεί βασικό ερευνητικό αντικείμενο των κοινωνικών και των βιοϊατρικών επιστημών, 1 με στόχο τον εντοπισμό των παραμέτρων εκείνων που επιδρούν

2 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 319 καθοριστικά στη διαμόρφωση της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας, καθώς και στην αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών παρεμβάσεων που ακολουθούνται. 2 4 Παρά το γεγονός ότι η έννοια της ποιότητας ζωής είναι ιδιαίτερα δύσκολο να προσδιοριστεί, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) 5 αναφέρει αυτήν ως την υποκειμενική αντίληψη που έχει ο άνθρωπος για το ρόλο του στη ζωή, σε σχέση με τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας στην οποία ζει και σε συνάρτηση με το σύστημα αξιών του, τους προσωπικούς του στόχους, τις επιθυμίες του και τις ανησυχίες που ενίοτε τον διακατέχουν. Τα άτομα με ΝΥ αποτελούν έναν ιδιαίτερο πληθυσμό, ο οποίος παρουσιάζει αρκετά παθοφυσιολογικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την υγεία, τη λειτουργική ικανότητα, το προσδόκιμο επιβίωσης και κατά συνέπεια την ίδια την ποιότητα ζωής. 6 9 Από τα δεδομένα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας καθίσταται εμφανές ότι η μειωμένη λειτουργική ικανότητα και τα προβλήματα υγείας των ατόμων με ΝΥ επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και των γονέων τους Επί πλέον, έχει παρατηρηθεί μια σημαντικά αρνητική συσχέτιση μεταξύ της ψυχικής υγείας του γονέα και του βαθμού αναπηρίας του παιδιού, υποδηλώνοντας ότι όσο αυξάνονται τα προβλήματα, τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει το παιδί, τόσο περισσότερο επιδεινώνεται και η ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του γονέα. 10,13,16 Σε διεθνές επίπεδο, αρκετές είναι οι μελέτες που καταγράφουν υψηλά επίπεδα άγχους, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα ενοχών, 11 μειωμένη σωματική λειτουργικότητα, αυξημένο αίσθημα κόπωσης, το οποίο μπορεί να φθάσει μέχρι και τα όρια της ψυχοσωματικής εξουθένωσης για τους γονείς των παιδιών με ΝΥ. 13,14 Επί πλέον, τα ερευνητικά δεδομένα δεικνύουν ότι οι γονείς ατόμων με κάθε είδους αναπηρία περιορίζουν τις κοινωνικές τους επαφές και γενικά παύουν να ικανοποιούν σε σημαντικό βαθμό βασικές προσωπικές τους ανάγκες, με άμεση αρνητική επίπτωση στην ίδια την ποιότητα ζωής τους. 15 Αναφορικά με την ύπαρξη διαφορών στην ποιότητα ζωής μεταξύ μητέρας και πατέρα, τα συμπεράσματα δεν είναι απολύτως σαφή. 12 Έτσι, ενώ σε μια μελέτη που διερεύνησε τις διαφορές μεταξύ των γονέων ατόμων με ΝΥ και του γενικού πληθυσμού διαπιστώθηκε μεγάλη έκπτωση της ποιότητας ζωής στους γονείς των παιδιών με ΝΥ, χωρίς, ωστόσο, την ύπαρξη σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο φύλων, 17 σε άλλη μελέτη φάνηκε ότι οι μητέρες παιδιών με σύνδρομο Down, το οποίο συνοδεύεται και από ΝΥ, έφεραν χαμηλότερες τιμές στην κλίμακα της αντιλαμβανόμενης ζωτικότητας, συγκριτικά με τους πατέρες, ενώ, παράλληλα, αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στην ανατροφή των παιδιών. 13 Ομοίως, σε άλλη μελέτη παρατηρήθηκε ότι το 20% των μητέρων παιδιών με ΝΥ παρουσίαζε σοβαρές σωματικές διαταραχές, εξ αιτίας των αυξημένων δυσκολιών που αντιμετώπιζαν τα παιδιά τους, σε αντίθεση με τις μητέρες παιδιών του γενικού πληθυσμού, όπου το αντίστοιχο ποσοστό προσέγγιζε μόλις το 3%. 14 Επισημαίνεται ότι δεδομένα αναφορικά με την ψυχοσωματική υγεία των γονέων που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις παρέχουν πολύτιμη πληροφόρηση για το πώς η αναπηρία επηρεάζει όχι μόνο το άτομο, αλλά και το οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει και μεγαλώνει. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των γονέων των ατόμων με ΝΥ που φοιτούσαν σε διάφορες βαθμίδες των Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, καθώς και όσων φιλοξενούνταν σε ιδρύματα της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας, αφού από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση δεν βρέθηκαν σχετικά δεδομένα από τον ελλαδικό χώρο, ενώ η πληροφόρηση που πηγάζει από τη διεθνή βιβλιογραφία κρίνεται μάλλον περιορισμένη. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο «επισκόπηση υγείας SF-36», το οποίο αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα εργαλεία, γενικής χρήσης, που διαθέτουν οι ανθρωπιστικές επιστήμες για την ταυτόχρονη αξιολόγηση της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας, τόσο του γενικού πληθυσμού όσο και ομάδων ασθενών. 18,19 Η γενικότητα αυτή των ερωτήσεων που χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο εργαλείο επιτρέπει την επιτυχή αξιολόγηση της ποιότητας ζωής οποιασδήποτε πληθυσμιακής ομάδας. 20 Το ερωτηματολόγιο της επισκόπησης υγείας SF-36 απαρτίζεται από οκτώ κλίμακες (σωματική λειτουργικότητα [ΣΛ], κοινωνική λειτουργικότητα [ΚΛ], σωματικός πόνος [ΣΠ], ψυχική υγεία [ΨΥ], ζωτικότητα [ΖΩ], ρόλος συναισθηματικός [ΡΣΘ], ρόλος σωματικός [ΡΣ], γενική υγεία [ΓΥ]), κάθε μια από τις οποίες δομείται από 2 10 ερωτήσεις κλειστού τύπου, 2 6 διαβαθμίσεων (διαφορική κλίμακα και κλίμακα αθροιστικής βαθμολόγησης τύπου Likert). Το άθροισμα των ερωτήσεων όλων των κλιμάκων ισούται με 36. Κάθε κλίμακα βαθμολογείται από (όσο υψηλότερη βαθμολογία τόσο καλύτερη η υγεία). Για την εκπόνηση της μελέτης, η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε σε εθελοντική βάση κατά το χρονικό διάστημα , έπειτα από ενημέρωση των γονέων. Όλοι οι συμμετέχοντες στην έρευνα έδωσαν έγγραφη συγκατάθεση, ενώ για τη διεξαγωγή της ελήφθη έγκριση από τα διοικητικά συμβούλια των αρμοδίων φορέων. Ο έλεγχος πληρότητας συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου ανήλθε στο 95%. Το ποσοστό απόκρισης του υπό εξέταση δείγματος έφθασε το 71,8%. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της αυτο-αναφοράς, μέσω της συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου επισκόπησης υγείας SF-36,

3 320 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν κατόπιν προφορικών και γραπτών οδηγιών και χωρίς τη φυσική παρουσία του ερευνητή. Η εν λόγω συνθήκη εφαρμόστηκε προκειμένου να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αντικειμενικότητα των απαντήσεων του δείγματος, μέσω της απουσίας της άμεσης αλληλεπίδρασης ερευνητή και συμμετεχόντων στην έρευνα. 21 Το δείγμα αποτελείτο από 354 γονείς ατόμων με ΝΥ. Βάσει των κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών που συλλέχθηκαν, η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 48,15±14,20 ετών (άνδρες: 54,7±17,56 [μέγιστη τιμή: 85,69 ελάχιστη τιμή: 20,01], γυναίκες: 45,17±11,89 [μέγιστη τιμή: 72,73 ελάχιστη τιμή:19,13]), το 74,6% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες, το 59% ήταν παντρεμένοι, το 73,6% είχε 2 3 παιδιά, ενώ αναφορικά με το μορφωτικό επίπεδο του υπό μελέτη πληθυσμού, ποσοστό της τάξης του 42,1% ήταν απόφοιτοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Βάσει του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ), το 72,6% χαρακτηριζόταν από αποκλίνουσα σωματική μάζα, ενώ το 38,7% παρουσίαζε χρόνια προβλήματα υγείας. Το 9,8% των συμμετεχόντων στην έρευνα δεν ήταν οι φυσικοί γονείς των ατόμων με ΝΥ αλλά είχαν αναλάβει την κηδεμονία τους, λόγω αδυναμίας ή απουσίας του βιολογικού γονέα. Έτσι, αιτιολογούνται και οι ελάχιστες τιμές της ηλικίας του δείγματος που παρατίθενται πιο πάνω. Στατιστική ανάλυση Η επεξεργασία των δεδομένων και οι στατιστικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν μέσω της επαγωγικής και της περιγραφικής Στατιστικής και αφορούσαν στην κατανομή συχνοτήτων, την αλληλεπίδραση μεταξύ σωματομετρικών, δημογραφικών προσδιοριστών της ποιότητας ζωής, την καταγραφή των αποτελεσμάτων των κλιμάκων σε μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις, ενώ ο έλεγχος της αξιοπιστίας των μετρήσεων διενεργήθηκε μέσω του συντελεστή Cronbach alpha. Για την εύρεση στατιστικά σημαντικών διαφορών μεταξύ των μέσων όρων των τιμών των διχοτόμων ανεξάρτητων μεταβλητών (φύλο [άνδρας γυναίκα], ηλικία [>50 ετών έως <50 ετών], οικογενειακή κατάσταση [παντρεμένος ανύπανδρος], κατάσταση υγείας [ύπαρξη χρόνιας νόσου ή μη]) εφαρμόστηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος U των Mann-Whitney, αφού προηγήθηκε ο έλεγχος κανονικότητας (Kolmogorov-Smirnov), καθώς και ο έλεγχος ομοσκεδαστικότητας και τυχαιότητας των καταλοίπων (Levene s test). Ακολούθως, για να πραγματοποιηθεί η σύγκριση των μέσων όρων των τιμών, οι οποίοι προέρχονταν από τρεις και άνω πληθυσμούς (μορφωτικό επίπεδο [<9 έτη σπουδών, 9 12 έτη σπουδών, >12 έτη σπουδών], ΔΜΣ [λιποβαρής, φυσιολογικός, υπέρβαρος, παχύσαρκος], αριθμός τέκνων [0 1, 2 3, >3 τέκνα]) εφαρμόστηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος Kruskal-Wallis. Για την πρόβλεψη της συνεισφοράς των ανεξάρτητων μεταβλητών στη διαμόρφωση των τιμών των κλιμάκων της ποιότητας ζωής εφαρμόστηκε η βηματική πολλαπλή ανάλυση παλινδρόμησης (stepwise multiple regression analysis). Όλοι οι στατιστικοί έλεγχοι και η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκαν μέσω του λογισμικού προγράμματος Statistical Package for Social Sciences (SPSS), έκδοση ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Από τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, ως προς την ανεξάρτητη μεταβλητή του φύλου (άνδρας γυναίκα), δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε καμιά από τις κλίμακες της ποιότητας ζωής (p>0,05). Η ηλικία (>50 ετών και <50 ετών) επηρέασε σημαντικά τη ΣΛ: U=11.088, το ΡΣ: U=11.898, το ΣΠ: U=11.070, τη ΓΥ: U=10.422, τη ΖΩ: U= και την ΚΛ: U= (p<0,05). Η οικογενειακή κατάσταση (ύπαρξη ή μη γάμου) άσκησε στατιστικά σημαντική επίδραση μόνο σε δύο κλίμακες της ποιότητας ζωής, στο ΡΣ: U= και στο ΡΣΘ: U= (p<0,05), ενώ ο αριθμός των τέκνων επηρέασε σημαντικά τις κλίμακες του ΡΣ: x 2 =51,665, του ΣΠ: x 2 =16,485, της ΚΛ: x 2 =19,301, του ΡΣΘ: x 2 =30,670 και της ΨΥ: x 2 =6,840 (p<0,05). Ακολούθως, η υγεία του γονέα, βάσει της ύπαρξης ή μη χρόνιας νόσου, φάνηκε να επηρεάζει αρνητικά τις παραμέτρους της ΣΛ: U=3.618, του ΡΣ: U=10.566, του ΣΠ: U=5.652, της ΓΥ: U=3.114, της ΖΩ: U=8.334 και της ΚΛ: U=9.414 (p<0,001). Επίσης, και το μορφωτικό επίπεδο του υπό εξέταση δείγματος διαπιστώθηκε ότι επηρεάζει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό τις περισσότερες κλίμακες της ποιότητας ζωής (ΣΛ: x 2 =21,446, ΣΠ: x 2 =6,201, ΓΥ: x 2 =13,827, ΖΩ: x 2 =10,292, ΚΛ: x 2 =17,114, ΨΥ: x 2 =27,250, p<0,05). Αναφορικά με το ΔΜΣ, σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στις κλίμακες της ΣΛ: x 2 =28,137, του ΡΣ: x 2 =11,348, του ΣΠ: x 2 =25,325, της ΓΥ: x 2 =70,140, της ΖΩ: x 2 =41,868 και της ΨΥ: x 2 =20,897 (p 0,01) (πίν. 1). Ανάλυση παλινδρόμησης Δεδομένης της πολυπλοκότητας της σύνθεσης της ποιότητας ζωής και με σκοπό τη διερεύνηση της επίδρασης πολλαπλών ειδικών προσδιοριστών στη διαμόρφωσή της, ακολούθησε η στατιστική επεξεργασία της βηματικής πολλαπλής ανάλυσης παλινδρόμησης των παραμέτρων, αρχικά της σωματικής και στη συνέχεια της ψυχοκοινωνικής υγείας (πίν. 2). Ως ανεξάρτητες μεταβλητές επιλέχθηκαν τα κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά που συλλέχθηκαν μέσω ερωτηματολογίου, όπως το φύλο, η ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο, η κατάσταση της υγείας, η οικογενειακή κατάσταση, ο αριθμός των τέκνων και ο ΔΜΣ του γονέα. Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ): Για την πρόβλεψη της κλίμακας της ΣΛ, ως πρώτη μεταβλητή καταχωρήθηκε η μεταβλητή «υγεία». Διαπιστώθηκε ότι η καλή κατάσταση της υγείας ευθυνόταν για το 40,1% της διακύμανσης των τιμών της ΣΛ (F 1,354=195,28, p<0,001). Το μορφωτικό επίπεδο, στη συνέχεια, και ο αριθμός των τέκνων συνεισέφεραν σε ποσοστό 2% (F 1,353=98,63) και 1,2% (F 1,352=6,15), αντίστοιχα, στην πρόβλεψη της τιμής της ΣΛ, με p<0,05. Αθροιστικά,

4 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 321 Πίνακας 1. Βαθμολογίες κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων ατόμων με νοητική υστέρηση και στατιστικά σημαντικές διαφορές, βάσει των δημογραφικών χαρακτηριστικών του δείγματος. ΣΛ ΡΣ ΣΠ ΓΥ ΖΩ ΚΛ ΡΣΘ ΨΥ Φύλο Πατέρας 70,94±27,14 70,31±42,81 71,00±30,41 62,50±22,21 55,63±23,63 75,00±27,74 70,83±40,83 56,75±23,33 Μητέρα 76,43±21,63 75,60±35,21 64,93±28,79 61,24±21,89 57,50±19,60 69,64±28,15 65,08±39,89 58,29±22,64 P (sig) Ηλικιακή ομάδα (έτη) Ύπαρξη γάμου Αριθμός τέκνων Ύπαρξη χρόνιας νόσου Μορφωτικό επίπεδο (έτη σπουδών) >50 69,35±25,17 65,22±42,34 58,78±32,11 55,13±23,70 52,61±23,06 66,85±27,34 63,77±41,76 56,17±21,97 <50 78,57±21,38 80,00±32,70 71,74±26,18 65,83±19,55 59,86±18,62 73,93±28,32 68,57±39,09 58,97±23,33 P (sig) ** * ** ** * * Ναι 75,61±23,83 71,97±38,41 67,03±29,60 61,06±20,88 56,36±22,36 73,49±27,03 61,62±43,63 58,55±23,32 Όχι 72,61±23,20 80,43±35,43 67,30±29,97 61,96±23,38 57,83±18,94 70,65±28,08 76,81±33,36 57,04±22,99 P (sig) * * ,22±35,54 83,33±31,47 71,00±25,30 59,89±25,14 55,56±22,12 65,28±32,46 81,49±32,16 52,00±22, ,76±19,60 75,00±37,69 67,08±30,11 63,32±20,75 57,76±21,28 73,68±25,67 64,03±40,10 60,00±21,96 >3 67,00±26,64 25,00±22,74 43,60±28,10 56,20±21,98 52,00±16,59 47,50±33,54 26,66±39,54 49,60±25,03 P (sig) ** ** ** ** * Ναι 56,14±22,90 60,23±45,18 47,05±28,52 43,50±17,71 47,27±19,60 60,80±29,13 63,64±43,87 54,73±24,91 Όχι 86,71±14,67 82,14±29,08 78,51±23,00 72,80±16,29 62,29±19,11 76,79±25,61 67,62±37,88 59,09±21,15 P (sig) ** ** ** ** ** ** <9 65,83±28,28 68,06±44,15 63,78±27,19 54,28±23,86 51,94±22,59 68,75±29,38 61,11±42,14 51,78±23, ,33±20,87 76,04±35,83 64,13±29,81 62,67±20,52 56,46±19,19 65,10±29,63 66,67±40,97 55,50±23,53 >12 81,67±16,59 76,67±31,09 71,73±30,26 66,93±19,20 63,00±9,93 81,67±19,94 71,11±36,45 67,20±16,50 P (sig) ** * * * ** ** ΔΜΣ (kg/m 2 ) Λιποβαρής <18,5 52,50±7,83 62,50±39,17 46,50±16,19 37,50±2,61 47,50±13,06 62,50±13,06 50,00±52,22 42,00±27,16 Φυσιολογικός 18,5 24,9 Υπέρβαρος 25,0 29,9 82,65±18,65 85,29±27,33 75,47±25,23 71,18±20,49 67,35±16,45 75,00±28,25 74,51±35,47 64,24±20,29 76,00±18,56 71,25±39,11 68,00±26,53 65,90±21,76 57,00±20,17 71,25±25,45 66,66±39,61 60,20±21,87 Παχύσαρκος >30 69,72±29,98 66,67±41,86 57,06±33,19 50,11±17,96 49,44±21,83 66,67±31,32 64,81±40,98 50,44±23,59 P (sig) ** * ** ** ** ** *p <0,05, **p<0,001, : Χωρίς στατιστική σημαντικότητα ΝΥ: Νοητική υστέρηση, ΣΛ: Σωματική λειτουργικότητα, ΡΣ: Ρόλος σωματικός, ΣΠ: Σωματικός πόνος, ΓΥ: Γενική υγεία, ΖΩ: Ζωτικότητα, ΚΛ: Κοινωνική λειτουργικότητα, ΡΣΘ: Ρόλος συναισθηματικός, ΨΥ: Ψυχική υγεία, ΔΜΣ: Δείκτης μάζας σώματος οι τρεις παραπάνω μεταβλητές επηρέασαν τη συνολική διακύμανση σε ποσοστό 43,2% (ΣΛ=21,622+30,760*υγ εία+4,647*μορφωτικό επίπεδο 2,596*αριθμός τέκνων). Ρόλος σωματικός (ΡΣ): Η κλίμακα του ΣΡ επηρεάστηκε από τρεις κυρίως προσδιοριστές: την κατάσταση της υγείας, τον αριθμό των τέκνων και την ηλικία. Η μεταβλητή της υγείας διαμόρφωσε κατά 14,9% (F 1,354=50,99) την τιμή της κλίμακας του ΡΣ, ο αριθμός των τέκνων πρόσθεσε ένα επί πλέον 10,8% (F 1,353=42,43) και, τέλος, η ηλικία συνεισέφερε με άλλο ένα 3,2% (F 1,352=12,87) στην τελική τιμή (p<0,001). Συνολικά, και οι τρεις παραπάνω μεταβλητές επηρέασαν την τιμή της συνολικής διακύμανσης του ΡΣ σε ποσοστό 28,9% (ΡΣ=88,774+25,093*υγεία 11,849*αριθμός τέκνων 0,611*ηλικία). Σωματικός πόνος (ΣΠ): Στη διαμόρφωση της κλίμακας του ΣΠ, η μεταβλητή της υγείας συνεισέφερε σε ποσοστό 34,2% (F 1,354=151,97), ο αριθμός των τέκνων 4,8% (F 1,353=23,16), με p<0,001, ο ΔΜΣ 1,3% (F 1,352=6,5), η ύπαρξη γάμου 2,1% (F 1,351=10,66), το μορφωτικό επίπεδο 1,8% (F 1,350=9,46), η ηλικία 1% (F 1,349=5,4) και, τέλος, το φύλο 0,9% (F 1,348=4,73), με p<0,05. Αθροιστικά, όλοι μαζί οι κοινωνικο-δημογραφικοί προσδιοριστές ερμήνευσαν το 46,3% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας του ΣΠ (ΣΠ=135,167+33,648*υγεία 6,737*αριθμός τέκνων 1,479*ΔΜΣ 14,146*οικογενειακή κατάσταση 7,089*μορφωτικό επίπεδο 0,435*ηλικία 7,929*φύλο). Γενική υγεία (ΓΥ): Η θετική συνεισφορά της καλής κατάστασης της υγείας του γονέα στη διαμόρφωση της κλί-

5 322 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν Πίνακας 2. Αποτελέσματα βηματικής πολλαπλής ανάλυσης παλινδρόμησης των επί μέρους κλιμάκων της ποιότητας ζωής σε σχέση με τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος (φύλο, ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, αριθμός τέκνων, υγεία, μορφωτικό επίπεδο, βαθμός παχυσαρκίας). Κλίμακες SF-36 ως εξαρτημένες μεταβλητές Μεταβλητές που επηρεάζουν τις κλίμακες ποιότητας ζωής Multiple R R square B Beta t p Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ) Υγεία 0,633 0,401 30,760 0,609 13,501 0,000 Μορφωτικό επίπεδο 0,648 0,420 4,647 0,142 3,141 0,002 Αριθμός τέκνων 0,658 0,432-2,596-0,110-2,480 0,014 ΣΛ=21,622+30,760*υγεία+4,647*μορφωτικό επίπεδο 2,596*αριθμός τέκνων Ρόλος σωματικός (ΡΣ) Υγεία 0,386 0,149 25,093 0,311 5,684 0,000 Αριθμός τέκνων 0,507 0,257-11,849-0,314-6,311 0,000 Ηλικία 0,537 0,289-0,611-0,197-3,588 0,000 ΡΣ=88,774+25,093*υγεία 11,849*αριθμός τέκνων 0,611*ηλικία Σωματικός πόνος (ΣΠ) Υγεία 0,585 0,342 33,648 0,536 11,070 0,000 Αριθμός τέκνων 0,625 0,391-6,737-0,229-4,878 0,000 ΔΜΣ 0,636 0,404-1,479-0,213-4,157 0,000 Οικογενειακή κατάσταση 0,652 0,425-14,146-0,222-4,178 0,000 Μορφωτικό επίπεδο 0,666 0,444-7,089-0,174-3,267 0,001 Ηλικία 0,674 0,454-0,435-0,180-3,042 0,003 Φύλο 0,680 0,463-7,929-0,115-2,175 0,030 ΣΠ=135,167+33,648*υγεία 6,737*αριθμός τέκνων 1,479*ΔΜΣ 14,146*οικογενειακή κατάσταση 7,089* μορφωτικό επίπεδο 0,435*ηλικία 7,929*φύλο Γενική υγεία (ΓΥ) Υγεία 0,699 0,489 30,311 0,667 16,694 0,000 ΔΜΣ 0,736 0,541-1,395-0,233-5,832 0,000 Αριθμός τέκνων 0,740 0,548-1,955-0,081-2,062 0,040 ΓΥ=48,177+30,311*υγεία 1,395*ΔΜΣ 1,955*αριθμός τέκνων Ζωτικότητα (ΖΩ) Ηλικία 0,420 0,176-0,367-0,216-3,973 0,000 ΔΜΣ 0,506 0,257-1,806-0,371-6,807 0,000 Υγεία 0,554 0,307 11,069 0,251 4,769 0,000 Οικογενειακή κατάσταση 0,571 0,326-8,428-0,189-3,537 0,000 Αριθμός τέκνων 0,590 0,348-3,169-0,153-3,137 0,002 ΖΩ=125,783 0,367*ηλικία 1,806*ΔΜΣ+11,069*υγεία 8,428*οικογενειακή κατάσταση 3,169*αριθμός τέκνων Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ) Υγεία 0,365 0,133 15,104 0,259 4,472 0,000 Ηλικία 0,404 0,163-0,571-0,254-3,791 0,000 Φύλο 0,427 0,183-10,270-0,161-2,693 0,007 Οικογενειακή κατάσταση 0,447 0,200-11,081-0,188-3,286 0,001 ΔΜΣ 0,465 0,216-0,939-0,146-2,461 0,014 ΚΛ=133,353+15,104*υγεία 0,571*ηλικία 10,270*φύλο 11,081*οικογενειακή κατάσταση 0,939*ΔΜΣ Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ) Αριθμός τέκνων 0,289 0,084-10,922-0,276-5,013 0,000 Ηλικία 0,345 0,119-0,615-0,189-3,427 0,001 ΡΣΘ=121,393 10,922*αριθμός τέκνων 0,615*ηλικία Ψυχική υγεία (ΨΥ) ΔΜΣ 0,298 0,089-1,871-0,352-5,794 0,000 ΔΜΣ: Δείκτης μάζας σώματος Οικογενειακή κατάσταση 0,350 0,123-11,569-0,237-3,987 0,000 Αριθμός τέκνων 0,401 0,160-4,182-0,186-3,403 0,001 Ηλικία 0,431 0,186-0,307-0,166-2,985 0,003 ΨΥ=149,280 1,871*ΔΜΣ 11,569*οικογενειακή κατάσταση 4,182*αριθμός τέκνων 0,307*ηλικία

6 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 323 Αναφορικά με τις πιθανές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, στην παρούσα μελέτη, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε κάποια από τις κλίμακες της ποιότητας ζωής (πίν. 1). Ωστόσο, οι πατέρες των παιδιών με NY παρουσίασαν υψηλότερες τιμές στις κλίμακες του ΣΠ, της ΓΥ, της ΚΛ και του ΡΣΘ, σε σχέση με τις μητέρες. Η αυξημένη αίσθηση του ΣΠ και η χαμηλότερη τιμή του ΡΣΘ και της ΨΥ των μητέρων που καταγράφηκε στην εν λόγω μελέτη, παρ όλο που δεν κυμαινόταν σε επίπεδο στατιμακας της ΓΥ ανήλθε στο ποσοστό του 48,9% (F 1,354=48,9), του ΔΜΣ στο 5,2% (F 1,353=33,29), με p<0,001 και του αριθμού των τέκνων στο 0,7% (F 1,352=4,25), με p<0,05 (ΓΥ=48,177+30,311*υγεία 1,395*ΔΜΣ 1,955*αριθμός τέκνων). Συνολικά, και οι τρεις προσδιοριστές ερμήνευσαν το 54,8% της συνολικής διακύμανσης της συγκεκριμένης μεταβλητής. Ζωτικότητα (ΖΩ): Η κλίμακα της ΖΩ επηρεάστηκε από πέντε μεταβλητές: της ηλικίας:17,6% (F 1,354=62,49), του ΔΜΣ: 8,0% (F 1,353=31,41), της υγείας: 5,0% (F 1,352=20,90), με p<0,001, της ύπαρξης γάμου: 1,9% (F 1,351=8,35) και του αριθμού των τέκνων: 2,2% (F 1,350=9,84), με p<0,05. Αθροιστικά, οι ανωτέρω παράγοντες ερμήνευσαν το 34,8% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας της ΖΩ (ΖΩ=125,783 0,367*ηλικία 1,806*ΔΜΣ+11,069*υγεία 8,428*οικογενειακή κατάσταση 3,169*αριθμός τέκνων). Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ): Η παράμετρος της ΚΛ επηρεάστηκε από τη μεταβλητή της υγείας: 13,3% (F 1,354=44,6, p<0,001), της ηλικίας: 3,0% (F 1,353=10,37), του φύλου: 1,9% (F 1,352=6,8), της ύπαρξης γάμου: 1,7% (F 1,351=6,2) και του ΔΜΣ: 1,6% (F 1,350=6,06), με p<0,05. Όλες οι παραπάνω μεταβλητές ερμήνευσαν το 21,6% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας (ΚΛ=133,353+15,104*υγεία 0,571*ηλικία 10,270*φύλο 11,081*οικογενειακή κατάσταση 0,939*ΔΜΣ). Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ): Η κλίμακα του ΡΣΘ διαμορφώθηκε από την επίδραση δύο μεταβλητών: του αριθμού των τέκνων, σε ποσοστό 8,4% (F 1,354=26,62, p<0,001) και της ηλικίας, κατά 3,6% (F 1,353=11,75, p<0,05). Και οι δύο ανωτέρω προσδιοριστές ερμήνευσαν το 11,9% της συνολικής διακύμανσης (ΡΣΘ=121,393 10,922*αριθμός τέκνων 0,615*ηλικία). Ψυχική υγεία (ΨΥ): Στη διαμόρφωση της κλίμακας της ΨΥ, σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η μεταβλητή του ΔΜΣ: 8,9% (F 1,354=28,55) και του μορφωτικού επιπέδου: 4,5% (F 1,353=14,98), με p<0,001, του αριθμού των τέκνων: 2,2% (F 1,352=7,68), της ύπαρξης γάμου: 2,3% (F 1,351=8,19), καθώς και της ηλικίας: 1,3% (F 1,350=4,5), με p<0,05. Οι παραπάνω μεταβλητές διαμόρφωσαν τη συνολική διακύμανση της ΨΥ σε ποσοστό 19,2% (ΨΥ=149,280 1,871*ΔΜΣ 11,569*οικογενειακή κατάσταση 4,182*αριθμός τέκνων 0,307*ηλικία). Ανάλυση αξιοπιστίας των μετρήσεων Ο έλεγχος της αξιοπιστίας των μετρήσεων διενεργήθηκε μέσω της μεθόδου Cronbach και του υπολογισμού του συντελεστή alpha. Η εσωτερική συνοχή της συνολικής βαθμολογίας των κλιμάκων ανήλθε στο 0,903, ικανοποιώντας το κριτήριο του 0,70. Οι τιμές του συντελεστή για την κάθε κλίμακα ήταν: ΣΛ=0,896, ΚΛ=0,890, ΣΠ=0,879, ΨΥ=0,893, ΖΩ=0,884, ΡΣΘ=0,902, ΡΣ=0,885 και ΓΥ=0,899. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Από την ανάλυση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι η ποιότητα ζωής των γονέων των ατόμων με ΝΥ είναι χαμηλότερη συγκριτικά με το γενικό πληθυσμό, σε όλες τις κλίμακες της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας (πίν. 3). 19 Η υψηλότερη βαθμολογία καταγράφηκε στην κλίμακα του ΡΣ (75,81±37,04), ενώ η χαμηλότερη στην κλίμακα της ΖΩ (57,66±20,75). Στην υποβάθμιση της ποιότητας ζωής της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας πιθανόν να συνεισφέρει η ματαίωση που αισθάνεται καθημερινά, λόγω των ποικίλων προβλημάτων που καλείται να επιλύσει, με αποτέλεσμα τη σοβαρή σωματική και συναισθηματική της επιβάρυνση Δυσχέρειες στην πρόσβαση των υγειονομικών και των εκπαιδευτικών δομών, τα προβλήματα υγείας των παιδιών, αλλά και των ίδιων των γονέων, πιθανόν να αποτελούν αίτια του χαμηλού επιπέδου της ποιότητας ζωής. Πίνακας 3. Μέση τιμή και τυπική απόκλιση των κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων ατόμων με νοητική υστέρηση (ΝΥ) και του γενικού πληθυσμού, μέσω του οργάνου μέτρησης «επισκόπηση υγείας SF-36». Κλίμακες SF-36 Σωματική υγεία Κηδεμόνες ατόμων με ΝΥ (n=337) Γενικός πληθυσμός 19 (n=1426) Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ) 74,35±23,77 80,76±25,62 Ρόλος σωματικός (ΡΣ) 75,81±37,04 79,74±37,72 Σωματικός πόνος (ΣΠ) 67,23±29,55 72,98±31,66 Γενική υγεία (ΓΥ) 62,47±22,13 67,46±23,54 Ψυχοκοινωνική υγεία Ζωτικότητα (ΖΩ) 57,66±20,75 66,53±22,39 Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ) 71,97±27,69 82,05±28,12 Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ) 68,27±39,77 81,53±36,31 Ψυχική υγεία (ΨΥ) 58,32±22,43 68,23±21,26

7 324 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν στικής σημαντικότητας, πιθανόν να αποτελεί απόρροια της μεγαλύτερης ενασχόλησής τους με τη φροντίδα των παιδιών, 26 η οποία φαίνεται ότι οδηγεί προοδευτικά στην ψυχοσωματική τους εξουθένωση. Έτσι, ενδεχομένως να αιτιολογούνται και οι χαμηλότερες τιμές στην κλίμακα της ΓΥ και του ΡΣΘ, καθώς και η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης περιστατικών κατάθλιψης σε μητέρες παιδιών με αναπηρία. 13,26 Επίσης, όσον αφορά στη μειωμένη κοινωνική λειτουργικότητα των μητέρων, και σε άλλες μελέτες έχουν αναφερθεί περιπτώσεις όπου οι μητέρες εγκαταλείπουν την εργασία τους αλλά και παραμερίζουν τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, με στόχο τη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών τους. 27 Στην παρούσα μελέτη, η μεταβλητή της ηλικίας συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση των κλιμάκων της ΣΛ, του ΡΣ, του ΣΠ, της ΓΥ, της ΖΩ και της ΚΛ, και αυτό γιατί η αύξηση της ηλικίας συνοδεύεται, λόγω της φυσιολογικής φθοράς που επέρχεται με την πάροδο των ετών στον ανθρώπινο οργανισμό, από μια έκπτωση των σωματικών λειτουργιών, με απότοκες αρνητικές συνέπειες και στην κοινωνική αλληλεπίδραση του ατόμου. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι το υψηλό μορφωτικό επίπεδο του γονέα επηρέασε θετικά την κλίμακα της ΣΛ, του ΣΠ, της ΓΥ, της ΖΩ, της ΚΛ και της ΨΥ, όπως ήδη έχει δειχθεί και σε άλλες μελέτες Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα συμφωνούν και με τα συμπεράσματα παλαιότερης έρευνας, στην οποία το υψηλό μορφωτικό επίπεδο είχε αναδειχθεί ως ένας σημαντικότατος ανεξάρτητος κοινωνικοοικονομικός παράγοντας, που συμβάλλει στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και στη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης κάποιας μορφής αναπηρίας στο γενικό πληθυσμό. 28 Επιπρόσθετα, και σε άλλη μελέτη είχε καταγραφεί ισχυρή αρνητική συσχέτιση μεταξύ μορφωτικού επιπέδου και ψυχοσωματικής καταπόνησης, δεικνύοντας ότι τα άτομα με χαμηλό επίπεδο μόρφωσης διακατέχονται αρκετά συχνά από δυσάρεστα συναισθήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη, δυσφορία, πόνο, θυμό, ενώ παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα ευχαρίστησης, προσδοκιών, φυσικής κατάστασης και ευεξίας. 29 Μια ερμηνεία για τις παραπάνω διαπιστώσεις μπορεί να δοθεί από το γεγονός ότι η πνευματική καλλιέργεια πιθανόν να συνεργεί στην υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών αλλά και στην τήρηση μιας θετικότερης στάσης απέναντι στη ζωή, με αποτέλεσμα τη γενικότερη προαγωγή της ευεξίας και της ψυχοσωματικής υγείας του ατόμου. Επίσης, από τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας διαπιστώνεται ότι η επιβαρυμένη κατάσταση της υγείας του γονέα, εκφραζόμενη μέσω της ύπαρξης κάποιας χρόνιας νόσου, άσκησε στατιστικά αρνητική επίδραση στις κλίμακες του ΡΣ, της ΖΩ, της ΣΛ και της ΓΥ, με παράλληλη όξυνση της αίσθησης του ΣΠ, υποβιβάζοντας και την ΚΛ του ατόμου, με άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στην ίδια την ποιότητα ζωής. Ομοίως, και η ύπαρξη γάμου φάνηκε να επιδρά αρνητικά στη διαμόρφωση της κλίμακας του ΡΣ και του ΡΣΘ. Ενδεχομένως, οι σημαντικές δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι καθημερινά, αναφορικά με την αναπηρία του παιδιού του, να επηρεάζουν δυσμενώς τη διαπροσωπική επικοινωνία, με απότοκες αρνητικές συνέπειες και στην ψυχοσωματική του υγεία. Επιπρόσθετα, στην παρούσα μελέτη και ο αριθμός των τέκνων επέδρασε αρνητικά στη διαμόρφωση των τιμών της πλειοψηφίας των κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων και, πιο συγκεκριμένα, της κλίμακας του ΡΣ, του ΣΠ, της ΚΛ, του ΡΣΘ και της ΨΥ. Αυτό πιθανότατα αποδίδεται στο γεγονός ότι η ανατροφή μεγαλύτερου αριθμού παιδιών συνοδεύεται και από αυξημένες ψυχοσωματικές απαιτήσεις από την πλευρά των γονέων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αρκετά συχνά παρόμοια αναπτυξιακά προβλήματα παρατηρούνται σε περισσότερα του ενός παιδιά στην ίδια οικογένεια, λόγω γονιδιακών ή περιβαλλοντικών επιδράσεων. 34 Τέλος, σημαντικό εύρημα της παρούσας μελέτης αποτέλεσε η διαπίστωση ότι η οποιαδήποτε απόκλιση του ΔΜΣ από τις αποδεκτές τιμές επηρεάζει αρνητικά την πλειοψηφία των κλιμάκων της ποιότητας ζωής, όπως τη ΣΛ, το ΡΣ, το ΣΠ, τη ΓΥ, τη ΖΩ και την ΨΥ. Το αυξημένο αλλά και το μειωμένο σωματικό βάρος φαίνεται να υποβαθμίζουν την υγεία στο σύνολό της, μέσω της εμφάνισης χρόνιων πολυσυστηματικών νόσων 35,36 και της επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας του ατόμου. Στα ίδια συμπεράσματα αναφορικά με την επίδραση του ΔΜΣ στην ποιότητα ζωής οδηγήθηκαν και άλλες μελέτες που διεξήχθησαν στο γενικό πληθυσμό, 30,31 ενώ έχει βρεθεί ότι παχύσαρκα παιδιά και έφηβοι παρουσιάζουν ποιότητα ζωής παρόμοια με εκείνη των καρκινοπαθών. 32 Ως περιορισμός της έρευνας μπορεί να αναφερθεί το σχετικά μικρό αστικό δείγμα και ως εκ τούτου δεν κρίνεται ορθό τα αποτελέσματα να γενικευτούν για όλον τον πληθυσμό των γονέων ατόμων με ΝΥ. Δεδομένα από ένα αντιπροσωπευτικότερο και μεγαλύτερο δείγμα πιθανόν να έδιναν ακριβέστερα αποτελέσματα αναφορικά με την ποιότητα ζωής της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας. Επίσης, δεν κατέστη δυνατή η κατηγοριοποίηση των γονέων βάσει του νοητικού δυναμικού των παιδιών τους, ώστε να διερευνηθεί αν ο βαθμός της ΝΥ των τέκνων συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της ποιότητας ζωής των

8 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 325 γονέων, καθώς η υψηλότερου βαθμού νοητική έκπτωση συνοδεύεται και από μεγαλύτερους περιορισμούς στη σωματική λειτουργικότητα και στην κοινωνική αλληλεπίδραση, όπως έχει ήδη δειχθεί σε άλλες μελέτες. 10,13 16 Ο λόγος της σχετικής δυσκολίας έγκειται στο γεγονός της εν γένει αμφισβήτησης κατά τα τελευταία έτη της δυνατότητας του αντικειμενικού προσδιορισμού του νοητικού δυναμικού, 33 αλλά και της ύπαρξης ποικίλων παραγόντων που μπορούν να αλλοιώσουν, ενίοτε σκόπιμα, το αποτέλεσμα μιας διαγνωστικής δοκιμασίας. Συμπερασματικά, εκτός από τους όποιους περιορισμούς, και στην παρούσα μελέτη η ποιότητα ζωής των γονέων παιδιών με ΝΥ παρουσιάζεται υποβαθμισμένη, σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, διαπίστωση η οποία συμφωνεί με τα αποτελέσματα και άλλων ερευνών Ως εκ τούτου, η εκτίμηση της ποιότητας ζωής, βασιζόμενη σε επιστημονικές ενδείξεις, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την τεκμηριωμένη υιοθέτηση στρατηγικών με στόχο την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας ολόκληρης της οικογένειας στο πλαίσιο της οποίας ζει και μεγαλώνει ένα άτομο με ΝΥ. Δεδομένης της υπόθεσης ότι η χαμηλή ποιότητα ζωής των γονέων μπορεί να μειώσει το προσδόκιμο επιβίωσής τους, με απότοκες αρνητικές επιπτώσεις και στην ποιότητα ζωής των παιδιών τους, αλλά και της διαπίστωσης ότι η απουσία εφαρμογής στοχευμένων παρεμβατικών προγραμμάτων μπορεί να οξύνει περαιτέρω την κατάσταση αυτή, κρίνεται απαραίτητη η υιοθέτηση στρατηγικών με στόχο την προαγωγή της ποιότητας ζωής των γονέων και κατά συνέπεια των παιδιών με ΝΥ. Η χάραξη ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού και υγειονομικού συστήματος, η εφαρμογή παρεμβατικών προγραμμάτων τροποποίησης της συμπεριφοράς, σε συνδυασμό με προγράμματα οικογενειακής συμβουλευτικής, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη μιας καλύτερης ποιότητας ζωής, τόσο για τα άτομα με ΝΥ όσο και για τους γονείς τους. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ H παρούσα έρευνα έχει συγχρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος «Εκπαίδευση και διά βίου μάθηση» του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) Ερευνητικό χρηματοδοτούμενο έργο: Ηράκλειτος ΙΙ Επένδυση στην κοινωνία της γνώσης μέσω του ΕKT. ABSTRACT Health-related quality of life in parents of children with intellectual disability T.V. KASTANIAS, H.T. DOUDA, S.A. BATSIOU, S.P. TOKMAKIDIS School of Physical Education and Sports Science, Democritus University of Thrace, Komotini, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(3): OBJECTIVE Special clinical characteristics and socio-psychological difficulties are observed in individuals with intellectual disability (ID) which may have a negative impact on the psychological and physical health of their parents. This study aimed to evaluate various aspects of health-related quality of life (HRQoL) in parents of children suffering from ID. METHOD The sample consisted of 354 parents, aged 48.15±14.2 years, who had a child attending a special education school or institution. The instrument Health Survey SF-36 (scoring 0 100) was used to evaluate the physical and socio-psychological health of the parents. RESULTS The SF-36 scoring revealed the following results: Physical functioning (PF): 74.35±23.77, role physical (RP): 75.81±37.04, physical pain (BP): 67.23±29.55, general health (GH): 62.47±22.13, vitality (VT): 57.66±20.75, social functioning (SF): 71.97±27.69, role emotional (RE): 68.27±39.77, and mental health (MH): 58.32± The internal consistency reliability measured by Cronbach s alpha was The Kruskal-Wallis non-parametric analysis of variance and the Mann-Whitney U-test revealed no significant gender (father mother) differences in health-related quality of life, but a significant negative impact of parental age on specific items, namely PF: U=11,088, RP: U=11,898, BP: U=11,070, GH: U=10,422, VT: U=12,042, and SF: U=12,078 (p 0.007). The marital status of the parents was negatively associated with RP: U=11,898 (p=0.02) and RE: U=11,376 (p=0.004), and when an increase in the number of children was taken into consideration, analysis of variance also revealed a negative influence on PF: x 2 =51.665, BP: x 2 =16.485, SF: x 2 =19.301, RE: x 2 = (p=0.000), and MH: x 2 =6.840 (p=0.033). Parents with chronic illness recorded lower HRQoL, specifically RP: U=10,566, BP: U=5,652, VT: U=8,334, SF: U=9,414, PF: U=3,618 and GH: U=3,114 (p<0.001). The parental educational status positively affected PF: x 2 =21.446, BP: x 2 =6.201, GH: x 2 =13.827, VT: x 2 =10.292, SF: x 2 = and MH: x 2 = (p<0.05). In addition, a negative rela-

9 326 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν tionship was found between abnormal parental body mass index (BMI) and HRQoL, specifically PF: x 2 =28.137, RP: x 2 =11.348, BP: x 2 =25.325, GH: x 2 =70.140, VT: x 2 =41.868, MH: x 2 = (p<0.01). CONCLUSIONS: Parents of children suffering from ID record low scores on HRQoL scales, indicating a poor level of physical and mental health. Key words: Intellectual disability, Mental health, Physical health, Quality of life, SF-36 Βιβλιογραφία 1. BERZON RA, DONNELLY MA, SIMPSON RL Jr, SIMEON GP, TILSON HH. Quality of life bibliography and indexes: 1994 update. Qual Life Res 1995, 4: GILL TM, FEINSTEIN AR. A critical appraisal of the quality of qualityof-life measurements. JAMA 1994, 272: TESTA MA, NACKLEY JF. Methods for quality-of-life studies. Annu Rev Public Health 1994, 15: FUHRER MJ. Subjective well-being: Implications for medical rehabilitation outcomes and models of disablement. Am J Phys Med Rehabil 1994, 73: ANONYMOUS. The World Health Organization Quality of Life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Soc Sci Med 1995, 41: JANICKI MP, DAVIDSON PW, HENDERSON CM, McCALLION P, TAETS JD, FORCE LT ET AL. Health characteristics and health services utilization in older adults with intellectual disability living in community residences. J Intellect Disabil Res 2002, 46: YANG Q, RASMUSSEN SA, FRIEDMAN JM. Mortality associated with Down s syndrome in the USA from 1983 to 1997: A population-based study. Lancet 2002, 359: ROBERTSON J, EMERSON E, GREGORY N, HATTO C, TURNER S, KESSIS- SOGLOU S ET AL. Lifestyle related risk factors for poor health in residential settings for people with intellectual disabilities. Res Dev Disabil 2000, 21: BEANGE H, McELDUFF A, BAKER W. Medical disorders of adults with mental retardation: A population study. Am J Ment Retard 1995, 99: FISMAN S, WOLF L. The handicapped child: Psychological effects of parental, marital, and sibling relationships. Psychiatr Clin North Am 1991, 14: HOLROYD J, McARTHUR D. Mental retardation and stress on the parents: A contrast between Down s syndrome and childhood autism. Am J Ment Defic 1976, 80: DYSON LL. Fathers and mothers of school-age children with developmental disabilities: Parental stress, family functioning, and social support. Am J Ment Retard 1997, 102: HEDOV G, ANNERÉN G, WIKBLAD K. Self-perceived health in Swedish parents of children with Down s syndrome. Qual Life Res 2000, 9: EMERSON E. Mothers of children and adolescents with intellectual disability: Social and economic situation, mental health status, and the self-assessed social and psychological impact of the child s difficulties. J Intellect Disabil Res 2003, 47: SELTZER MM, GREENBERG JS, FLOYD FJ, PETTEE Y, HONG J. Life course impacts of parenting a child with a disability. Am J Ment Retard 2001, 106: OLSSON MB, HWANG CP. Depression in mothers and fathers of children with intellectual disability. J Intellect Disabil Res 2001, 45: MALHOTRA S, KHAN W, BHATIA MS. Quality of life of parents of children with developmental disabilities. Delhi Psychiatry J 2012, 15: McHORNEY CA, WARE JE Jr, LU JF, SHERBOURNE CD. The MOS 36- item short-form health survey (SF-36). III. Tests of data quality, scaling assumptions, and reliability across diverse patient groups. Med Care 1994, 32: ΠΑΠΠΑ Ε, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Εγκυροποίηση και προτυποποίηση της επισκόπησης υγείας SF-36 με αντιπροσωπευτικό δείγμα του ελληνικού αστικού πληθυσμού. Αρχ Ελλ Ιατρ 2006, 23: McHORNEY CA, WARE JE Jr, RACZEK AE. The MOS 36-item Short- Form Health Survey (SF-36): II. Psychometric and clinical tests of validity in measuring physical and mental health constructs. Med Care 1993, 31: ΠΙΕΡΡΑΚΟΣ Γ, ΠΑΤΕΡΑΣ Ι, ΦΑΡΦΑΡΑΣ Α, ΣΑΡΡΗΣ Μ, ΣΟΥΛΗΣ Σ, ΝΙΚΟ- ΛΑΔΟΣ Ι ΚΑΙ ΣΥΝ. Εκτίμηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από λαπαροσκοπική αποκατάσταση της βουβωνικής κήλης. Αρχ Ελλ Ιατρ 2012, 29: ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Χ, ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Ε, ΚΟΠΙΤΟΠΟΥΛΟΥ Α, ΝΙΚΟΛΑΟΥ Α, ΤΣΑΠΑΣ Χ, ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Ν ΚΑΙ ΣΥΝ. Ποιότητα ζωής Ελλήνων ασθενών με ΧΑΠ. Πνεύμων 2013, 26: ΓΑΛΑΝΗΣ Κ, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΝΤΑΛΕΚΟΣ ΓΝ, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Συγκριτική μελέτη της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής ασθενών με χρονία ηπατίτιδα Β και C. Αρχ Ελλ Ιατρ 2007, 24(Συμπλ 1): ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΗΣ Ε, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΦΡΥΔΑΣ Α, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Εκτίμηση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής διαβητικών ασθενών τύπου 2. Αρχ Ελλ Ιατρ 2007, 24(Συμπλ 1): ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Γ. Αξιολόγηση και μέτρηση της ποιότητας ζωής στην Ελλάδα με τη μέθοδο του EQ-15D. Αρχ Ελλ Ιατρ 2001, 18: BRISTOL MM, GALLAGHER JJ, SCHOPLER E. Mothers and fathers of young developmentally disabled and non-disabled boys: Adaptation and spousal support. Dev Psychol 1988, 24: BRESLAU N, STARUCH KS, MORTIMER EA Jr. Psychological distress in mothers of disabled children. Am J Dis Child 1982, 136: GURALNIK JM, LAND KC, BLAZER D, FILLENBAUM GG, BRANCH LG. Educational status and active life expectancy among older blacks and whites. N Engl J Med 1993, 329: ROSS CE, VAN WILLIGEN M. Education and the subjective quality of life. J Health Soc Behav 1997, 38:

10 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ FORD ES, MORIARTY DG, ZACK MM, MOKDAD AH, CHAPMAN DP. Selfreported body mass index and health-related quality of life: Findings from the Behavioral Risk Factor Surveillance System. Obes Res 2001, 9: DOLL HA, PETERSEN SE, STEWART-BROWN SL. Obesity and physical and emotional well-being: Associations between body mass index, chronic illness, and the physical and mental components of the SF-36 questionnaire. Obes Res 2000, 8: SCHWIMMER JB, BURWINKLE TM, VARNI JW. Health-related quality of life of severely obese children and adolescents. JAMA 2003, 289: SCHLINGER HD. The myth of intelligence. Psychol Rec 2003, 53: DE CAROLI ME, SAGONE E. Siblings and disability: A study on social attitudes toward disabled brothers and sisters. Procedia Soc Behav Sci 2013, 93: DIXON JB. The effect of obesity on health outcomes. Mol Cell Endocrinol 2010, 316: VAN ITALLIE TB. Health implications of overweight and obesity in the United States. Ann Intern Med 1985, 103: Corresponding author: S.P. Tokmakidis, Department of Physical Education and Sports Science, University Campus (TEFAA), Democritus University of Thrace, GR Komotini, Greece

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα)

2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα) 70 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα) Γ. Βεσκούκη 1, Ι.Ρίζου 2, Γ.Γαλλιού 3 1 Τμήμα Επισκεπτών τριών Υγείας, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2):177-183 Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της μελέτης ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Ονοματεπώνυμο:Σταματιάδη Φραγκίτσα Σειρά:9 η Επιβλέπον καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠO ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ Δ. ΚΡΙΚΙΔΗΣ, Τ. ΔΑΔΟΥΣ, Δ. ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ, Χ.ΚΥΡΠΙΖΙΔΗΣ, Ε.ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ, Σ. ΣΑΒΒΑΤΗΣ, Μ. ΡΑΙΚΟΥ, Δ ΝΙΑΚΑΣ, Ι. ΚΑΝΟΝΙΔΗΣ Β Καρδιολογική Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa. Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.gr Περίληψη Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221 Ερευνητική εργασία Research article Λ. Κωνσταντινίδης, 1 Π. Γκόγκα, 2 Γ. Σίμος, 3 Β. Μαυρέας 1 1 Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 2 Εταιρεία Ψυχικής Υγείας και

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Ονοματεπώνυμο: Πατεράκη Σοφία Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Άννα Ζαρκάδα Δεκέμβριος 2011 Περιεχόμενα Βιβλιογραφία Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ Κασσώτη Όλγα, Κλιάπης Πέτρος Δασκάλα M.Ed, Σχολ. Σύμβουλος Π.Ε. kassoti@sch.gr kliapis@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα ζωής ατόμων με αιμορροφιλία στην Ελλάδα

Ποιότητα ζωής ατόμων με αιμορροφιλία στην Ελλάδα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2007, 24(Συμπλ 1):85-92 Ποιότητα ζωής ατόμων με αιμορροφιλία στην Ελλάδα ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση της ποιότητας ζωής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 Μεταβλητές...5 Πληθυσμός, δείγμα...7 Το ευρύτερο γραμμικό μοντέλο...8 Αναφορές στη βιβλιογραφία... 11 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 Περίληψη... 13 Εισαγωγή... 13 Με μια ματιά...

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία»

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» «Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» Ονοματεπώνυμο:Ζαχίλα Αφροδίτη Σειρά:8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος Δεκέμβριος 2011 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο ρόλος της χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας στη βελτίωση της συναισθηματικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των παχύσαρκων ατόμων

2. Ο ρόλος της χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας στη βελτίωση της συναισθηματικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των παχύσαρκων ατόμων ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 71 2. Ο ρόλος της χειρουργικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας στη βελτίωση της συναισθηματικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των παχύσαρκων ατόμων Μ. Καζαντζή 1, Αικ. Καρρά 1, Ευ. Πανουργιάς

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών»

«Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» «Επιδράσεις των Στάσεων για την Τοποθέτηση Προϊόντος στη Συμπεριφορά των Ελλήνων Kαταναλωτών» Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Τσούτσου Σειρά: 9 η Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Γ. Ι. Σιώμκος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σωματική και ψυχολογική λειτουργικότητα των Ελλήνων αστυνομικών

Σωματική και ψυχολογική λειτουργικότητα των Ελλήνων αστυνομικών ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 27, 24(Συμπλ 1):43-5 Σωματική και ψυχολογική λειτουργικότητα των Ελλήνων αστυνομικών ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας ήταν η διερεύνηση της ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding.

Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Διερευνώντας τον ρόλο των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στο city branding. Ονοματεπώνυμο: ΝΟΜΙΚΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: ΒΡΕΧΟΠΟΥΛΟΣ Α. Δεκέμβριος 2014 BRAND ΚΑΙ BRANDING Kotler and Armstrong

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων IHPCBG: Επένδυση για την υγεία και ευημερία των παιδιών σε Βουλγαρία και Ελλάδα IHPCBG: Investment in the health and the prosperity of the children in the Bulgarian Greek region 10-12 Οκτωβρίου 2013 Η

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο

Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Χτίσιμο της Εταιρικής Εικόνας μέσω Ολοκληρωμένων Επικοινωνιών Μάρκετινγκ στο Διαδίκτυο Ονοματεπώνυμο: Ευελπίδου Μαριάννα-Γεωργία Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Το διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Ονοματεπώνυμο: Βλαχάκη Παρασκευή- Ερασμία Σειρά: 9η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιολόγηση Ανθρώπινου Δυναμικού στις Υπηρεσίες: Η Περίπτωση της Ναυτιλίας»

«Αξιολόγηση Ανθρώπινου Δυναμικού στις Υπηρεσίες: Η Περίπτωση της Ναυτιλίας» «Αξιολόγηση Ανθρώπινου Δυναμικού στις Υπηρεσίες: Η Περίπτωση της Ναυτιλίας» Ονοματεπώνυμο: Αγγιολίνα Καρκαμπούνα Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Άγγελος Παντουβάκης Περιεχόμενα Σκοπός της Έρευνας Παρατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΛΕΓΧΩΝ (STUDENT S T).. 21

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΛΕΓΧΩΝ (STUDENT S T).. 21 Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΛΕΓΧΩΝ (STUDENT S T).. 21 (Basic Sampling Techniques and Questionnaire Analysis using

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση του digital marketing για την επιτυχή διοργάνωση μουσικών εκδηλώσεων

Αξιοποίηση του digital marketing για την επιτυχή διοργάνωση μουσικών εκδηλώσεων Αξιοποίηση του digital marketing για την επιτυχή διοργάνωση μουσικών εκδηλώσεων Ονοματεπώνυμο: Παναγιωτοπούλου Ελένη Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: κος Βρεχόπουλος Α. Δεκέμβριος 2012 Στόχοι έρευνας Προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Exercise for people with disabilities Poster Presentations of the 18

Διαβάστε περισσότερα

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ TI EINAI Το RLS είναι μία συνηθισμένη αισθητικοκινητική διαταραχή, που συχνά υπο-διαγιγνώσκεται και η οποία χαρακτηρίζεται από ακατανίκητη επιτακτική ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies.

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies. Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο - EU NET ADB Άρτεμις Τσίτσικα Λέκτορας Εφηβικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Προγράμματος «Αριάδνη» ρ η Επιστ. Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΣ. Υπεύθυνες Εκπόνησης Εργασίας ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΛΙΟΣΗ Α.

Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΣ. Υπεύθυνες Εκπόνησης Εργασίας ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΛΙΟΣΗ Α. Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ι Δ Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Δ Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η Σ Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ (Β06Σ03) ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάρτιος 2012 Να κατανοήσετε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, τα χαρακτηριστικά των μαθητών με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Σκιαδάς Γιώργος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος

Ονοματεπώνυμο: Σκιαδάς Γιώργος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Συμπεριφορά Καταναλωτή στο Online Gambling: Αξιολόγηση Παρεχομένων Υπηρεσιών και Αναδυόμενες Τάσεις Ονοματεπώνυμο: Σκιαδάς Γιώργος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2012 Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Τα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ), λόγω της στενής τους συνεργασίας με την Πανεπιστημιακή κοινότητα, αποτελούν συχνά πεδία διεξαγωγής έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Δεκέμβριος 2011 Στόχος Έρευνας H βιτρίνα των καταστημάτων αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας. Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος

Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας. Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος Δομή Κεφάλαια 1. Εισαγωγή- αναφορά στο θέμα της εργασίας 2. Βιβλιογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου

Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου Η επίδραση του φύλου των φοιτητών/τριών και του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου των γονέων στις επιλογές κλάδου σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου Γεωργίου Σοφία Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα