Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση"

Transcript

1 ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(3): Επισκόπηση της υγείας και αξιολόγηση της ποιότητας ζωής σε γονείς ατόμων με νοητική υστέρηση ΣΚΟΠΟΣ Τα άτομα με νοητική υστέρηση (ΝΥ) αποτελούν μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα με σημαντικούς κοινωνικούς και ψυχοσωματικούς περιορισμούς, η οποία καλείται καθημερινά να υπερκεράσει αναρίθμητες δυσκολίες. Οι δυσχέρειες αυτές επηρεάζουν και την ψυχοσωματική υγεία των γονέων τους, με απότοκες δυσμενείς επιπτώσεις στην ίδια την ποιότητα ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση της ποιότητας ζωής και η αξιολόγηση της υγείας των γονέων των ατόμων με ΝΥ. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Στη μελέτη συμμετείχαν 354 γονείς, ηλικίας 48,15±14,20 ετών, τα παιδιά των οποίων φοιτούσαν σε Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης ή διέμεναν σε ιδρύματα φιλοξενίας για άτομα με ΝΥ. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο «επισκόπηση υγείας SF-36» (βαθμολογία 0 100), το οποίο διερευνά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχοκοινωνική υγεία του υπό εξέταση πληθυσμού. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η βαθμολόγηση των κλιμάκων της επισκόπησης υγείας SF-36 έδωσε τα ακόλουθα αποτελέσματα: Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ): 74,35±23,77, ρόλος σωματικός (ΡΣ): 75,81±37,04, σωματικός πόνος (ΣΠ): 67,23±29,55, γενική υγεία (ΓΥ): 62,47±22,13, ζωτικότητα (ΖΩ): 57,66±20,75, κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ): 71,97±27,69, ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ): 68,27±39,77 και ψυχική υγεία (ΨΥ): 58,32±22,43. Για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των μετρήσεων εφαρμόστηκε ο συντελεστής alpha του Cronbach. Η εσωτερική συνοχή της συνολικής βαθμολογίας των κλιμάκων ανήλθε στο 0,903. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τους μη παραμετρικούς ελέγχους U των Mann-Whitney και Kruskal-Wallis. Η αύξηση της ηλικίας επηρέασε αρνητικά τις κλίμακες: ΣΛ: U=11.088, ΡΣ: U=11.898, ΣΠ: U=11.070, ΓΥ: U=10.422, ΖΩ: U= και ΚΛ: U= (p 0,007), ενώ η ύπαρξη γάμου τις κλίμακες του ΡΣ: U=11.898, p=0,020 και του ΡΣΘ: U=11.376, p=0,004. Παράλληλα, ενώ η μεταβλητή του φύλου δεν κατείχε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ποιότητας ζωής, η αύξηση του αριθμού των τέκνων σε μια οικογένεια συνοδευόταν από έκπτωση της ποιότητας ζωής (ΡΣ: x 2 =51,665, ΣΠ: x 2 =16,485, ΚΛ: x 2 =19,301, ΡΣΘ: x 2 =30,670, ΨΥ: x 2 =6,840, p 0,03). Επίσης, ο γονέας που έπασχε από κάποια μορφή χρόνιας νόσου παρουσίαζε χειρότερη ποιότητα ζωής (ΣΛ: U=3.618, ΡΣ: U=10.566, ΣΠ: U=5.652, ΖΩ: U=8.334, ΚΛ: U=9.414 και ΓΥ: U=3.114, p<0,001), ενώ, αντίθετα, το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο συνοδευόταν και από μια καλύτερη ποιότητα ζωής, επηρεάζοντας θετικά την πλειοψηφία των κλιμάκων (ΣΛ: x 2 =21,446, ΣΠ: x 2 =6,201, ΓΥ: x 2 =13,827, ΖΩ: x 2 =10,292, ΚΛ: x 2 =17,114 και ΨΥ: x 2 =27,250, p<0,05). Τέλος, σημαντική ήταν η διαπίστωση ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) από τα επιθυμητά επίπεδα επηρέαζε αρνητικά την ποιότητα ζωής (ΣΛ: x 2 =28,137, ΡΣ: x 2 =11,348, ΣΠ: x 2 =25,325, ΓΥ: x 2 =70,140, ΖΩ: x 2 =41,868, ΨΥ: x 2 =20,897, p 0,01). ΣΥΜΠΕΡΑΣ- ΜΑΤΑ Οι γονείς των ατόμων με ΝΥ παρουσιάζουν χαμηλούς δείκτες ποιότητας ζωής αναφορικά τόσο με τη σωματική όσο και με την ψυχοκοινωνική υγεία. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(3): Θ.Β. Καστανιάς, Ε.Θ. Δούδα, Σ.Α. Μπάτσιου, Σ.Π. Τοκμακίδης Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Κομοτηνή Health-related quality of life in parents of children with intellectual disability Λέξεις ευρετηρίου Νοητική υστέρηση Ποιότητα ζωής SF-36 Σωματική υγεία Ψυχοκοινωνική υγεία Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής τις τελευταίες τρεις δεκαετίες αποτελεί βασικό ερευνητικό αντικείμενο των κοινωνικών και των βιοϊατρικών επιστημών, 1 με στόχο τον εντοπισμό των παραμέτρων εκείνων που επιδρούν

2 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 319 καθοριστικά στη διαμόρφωση της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας, καθώς και στην αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών παρεμβάσεων που ακολουθούνται. 2 4 Παρά το γεγονός ότι η έννοια της ποιότητας ζωής είναι ιδιαίτερα δύσκολο να προσδιοριστεί, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) 5 αναφέρει αυτήν ως την υποκειμενική αντίληψη που έχει ο άνθρωπος για το ρόλο του στη ζωή, σε σχέση με τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας στην οποία ζει και σε συνάρτηση με το σύστημα αξιών του, τους προσωπικούς του στόχους, τις επιθυμίες του και τις ανησυχίες που ενίοτε τον διακατέχουν. Τα άτομα με ΝΥ αποτελούν έναν ιδιαίτερο πληθυσμό, ο οποίος παρουσιάζει αρκετά παθοφυσιολογικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την υγεία, τη λειτουργική ικανότητα, το προσδόκιμο επιβίωσης και κατά συνέπεια την ίδια την ποιότητα ζωής. 6 9 Από τα δεδομένα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας καθίσταται εμφανές ότι η μειωμένη λειτουργική ικανότητα και τα προβλήματα υγείας των ατόμων με ΝΥ επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και των γονέων τους Επί πλέον, έχει παρατηρηθεί μια σημαντικά αρνητική συσχέτιση μεταξύ της ψυχικής υγείας του γονέα και του βαθμού αναπηρίας του παιδιού, υποδηλώνοντας ότι όσο αυξάνονται τα προβλήματα, τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει το παιδί, τόσο περισσότερο επιδεινώνεται και η ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του γονέα. 10,13,16 Σε διεθνές επίπεδο, αρκετές είναι οι μελέτες που καταγράφουν υψηλά επίπεδα άγχους, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα ενοχών, 11 μειωμένη σωματική λειτουργικότητα, αυξημένο αίσθημα κόπωσης, το οποίο μπορεί να φθάσει μέχρι και τα όρια της ψυχοσωματικής εξουθένωσης για τους γονείς των παιδιών με ΝΥ. 13,14 Επί πλέον, τα ερευνητικά δεδομένα δεικνύουν ότι οι γονείς ατόμων με κάθε είδους αναπηρία περιορίζουν τις κοινωνικές τους επαφές και γενικά παύουν να ικανοποιούν σε σημαντικό βαθμό βασικές προσωπικές τους ανάγκες, με άμεση αρνητική επίπτωση στην ίδια την ποιότητα ζωής τους. 15 Αναφορικά με την ύπαρξη διαφορών στην ποιότητα ζωής μεταξύ μητέρας και πατέρα, τα συμπεράσματα δεν είναι απολύτως σαφή. 12 Έτσι, ενώ σε μια μελέτη που διερεύνησε τις διαφορές μεταξύ των γονέων ατόμων με ΝΥ και του γενικού πληθυσμού διαπιστώθηκε μεγάλη έκπτωση της ποιότητας ζωής στους γονείς των παιδιών με ΝΥ, χωρίς, ωστόσο, την ύπαρξη σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο φύλων, 17 σε άλλη μελέτη φάνηκε ότι οι μητέρες παιδιών με σύνδρομο Down, το οποίο συνοδεύεται και από ΝΥ, έφεραν χαμηλότερες τιμές στην κλίμακα της αντιλαμβανόμενης ζωτικότητας, συγκριτικά με τους πατέρες, ενώ, παράλληλα, αφιέρωναν περισσότερο χρόνο στην ανατροφή των παιδιών. 13 Ομοίως, σε άλλη μελέτη παρατηρήθηκε ότι το 20% των μητέρων παιδιών με ΝΥ παρουσίαζε σοβαρές σωματικές διαταραχές, εξ αιτίας των αυξημένων δυσκολιών που αντιμετώπιζαν τα παιδιά τους, σε αντίθεση με τις μητέρες παιδιών του γενικού πληθυσμού, όπου το αντίστοιχο ποσοστό προσέγγιζε μόλις το 3%. 14 Επισημαίνεται ότι δεδομένα αναφορικά με την ψυχοσωματική υγεία των γονέων που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις παρέχουν πολύτιμη πληροφόρηση για το πώς η αναπηρία επηρεάζει όχι μόνο το άτομο, αλλά και το οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει και μεγαλώνει. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής των γονέων των ατόμων με ΝΥ που φοιτούσαν σε διάφορες βαθμίδες των Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, καθώς και όσων φιλοξενούνταν σε ιδρύματα της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας, αφού από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση δεν βρέθηκαν σχετικά δεδομένα από τον ελλαδικό χώρο, ενώ η πληροφόρηση που πηγάζει από τη διεθνή βιβλιογραφία κρίνεται μάλλον περιορισμένη. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο «επισκόπηση υγείας SF-36», το οποίο αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα εργαλεία, γενικής χρήσης, που διαθέτουν οι ανθρωπιστικές επιστήμες για την ταυτόχρονη αξιολόγηση της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας, τόσο του γενικού πληθυσμού όσο και ομάδων ασθενών. 18,19 Η γενικότητα αυτή των ερωτήσεων που χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο εργαλείο επιτρέπει την επιτυχή αξιολόγηση της ποιότητας ζωής οποιασδήποτε πληθυσμιακής ομάδας. 20 Το ερωτηματολόγιο της επισκόπησης υγείας SF-36 απαρτίζεται από οκτώ κλίμακες (σωματική λειτουργικότητα [ΣΛ], κοινωνική λειτουργικότητα [ΚΛ], σωματικός πόνος [ΣΠ], ψυχική υγεία [ΨΥ], ζωτικότητα [ΖΩ], ρόλος συναισθηματικός [ΡΣΘ], ρόλος σωματικός [ΡΣ], γενική υγεία [ΓΥ]), κάθε μια από τις οποίες δομείται από 2 10 ερωτήσεις κλειστού τύπου, 2 6 διαβαθμίσεων (διαφορική κλίμακα και κλίμακα αθροιστικής βαθμολόγησης τύπου Likert). Το άθροισμα των ερωτήσεων όλων των κλιμάκων ισούται με 36. Κάθε κλίμακα βαθμολογείται από (όσο υψηλότερη βαθμολογία τόσο καλύτερη η υγεία). Για την εκπόνηση της μελέτης, η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε σε εθελοντική βάση κατά το χρονικό διάστημα , έπειτα από ενημέρωση των γονέων. Όλοι οι συμμετέχοντες στην έρευνα έδωσαν έγγραφη συγκατάθεση, ενώ για τη διεξαγωγή της ελήφθη έγκριση από τα διοικητικά συμβούλια των αρμοδίων φορέων. Ο έλεγχος πληρότητας συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου ανήλθε στο 95%. Το ποσοστό απόκρισης του υπό εξέταση δείγματος έφθασε το 71,8%. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της αυτο-αναφοράς, μέσω της συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου επισκόπησης υγείας SF-36,

3 320 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν κατόπιν προφορικών και γραπτών οδηγιών και χωρίς τη φυσική παρουσία του ερευνητή. Η εν λόγω συνθήκη εφαρμόστηκε προκειμένου να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή αντικειμενικότητα των απαντήσεων του δείγματος, μέσω της απουσίας της άμεσης αλληλεπίδρασης ερευνητή και συμμετεχόντων στην έρευνα. 21 Το δείγμα αποτελείτο από 354 γονείς ατόμων με ΝΥ. Βάσει των κοινωνικοδημογραφικών χαρακτηριστικών που συλλέχθηκαν, η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 48,15±14,20 ετών (άνδρες: 54,7±17,56 [μέγιστη τιμή: 85,69 ελάχιστη τιμή: 20,01], γυναίκες: 45,17±11,89 [μέγιστη τιμή: 72,73 ελάχιστη τιμή:19,13]), το 74,6% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες, το 59% ήταν παντρεμένοι, το 73,6% είχε 2 3 παιδιά, ενώ αναφορικά με το μορφωτικό επίπεδο του υπό μελέτη πληθυσμού, ποσοστό της τάξης του 42,1% ήταν απόφοιτοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Βάσει του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ), το 72,6% χαρακτηριζόταν από αποκλίνουσα σωματική μάζα, ενώ το 38,7% παρουσίαζε χρόνια προβλήματα υγείας. Το 9,8% των συμμετεχόντων στην έρευνα δεν ήταν οι φυσικοί γονείς των ατόμων με ΝΥ αλλά είχαν αναλάβει την κηδεμονία τους, λόγω αδυναμίας ή απουσίας του βιολογικού γονέα. Έτσι, αιτιολογούνται και οι ελάχιστες τιμές της ηλικίας του δείγματος που παρατίθενται πιο πάνω. Στατιστική ανάλυση Η επεξεργασία των δεδομένων και οι στατιστικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν μέσω της επαγωγικής και της περιγραφικής Στατιστικής και αφορούσαν στην κατανομή συχνοτήτων, την αλληλεπίδραση μεταξύ σωματομετρικών, δημογραφικών προσδιοριστών της ποιότητας ζωής, την καταγραφή των αποτελεσμάτων των κλιμάκων σε μέσες τιμές και τυπικές αποκλίσεις, ενώ ο έλεγχος της αξιοπιστίας των μετρήσεων διενεργήθηκε μέσω του συντελεστή Cronbach alpha. Για την εύρεση στατιστικά σημαντικών διαφορών μεταξύ των μέσων όρων των τιμών των διχοτόμων ανεξάρτητων μεταβλητών (φύλο [άνδρας γυναίκα], ηλικία [>50 ετών έως <50 ετών], οικογενειακή κατάσταση [παντρεμένος ανύπανδρος], κατάσταση υγείας [ύπαρξη χρόνιας νόσου ή μη]) εφαρμόστηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος U των Mann-Whitney, αφού προηγήθηκε ο έλεγχος κανονικότητας (Kolmogorov-Smirnov), καθώς και ο έλεγχος ομοσκεδαστικότητας και τυχαιότητας των καταλοίπων (Levene s test). Ακολούθως, για να πραγματοποιηθεί η σύγκριση των μέσων όρων των τιμών, οι οποίοι προέρχονταν από τρεις και άνω πληθυσμούς (μορφωτικό επίπεδο [<9 έτη σπουδών, 9 12 έτη σπουδών, >12 έτη σπουδών], ΔΜΣ [λιποβαρής, φυσιολογικός, υπέρβαρος, παχύσαρκος], αριθμός τέκνων [0 1, 2 3, >3 τέκνα]) εφαρμόστηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος Kruskal-Wallis. Για την πρόβλεψη της συνεισφοράς των ανεξάρτητων μεταβλητών στη διαμόρφωση των τιμών των κλιμάκων της ποιότητας ζωής εφαρμόστηκε η βηματική πολλαπλή ανάλυση παλινδρόμησης (stepwise multiple regression analysis). Όλοι οι στατιστικοί έλεγχοι και η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκαν μέσω του λογισμικού προγράμματος Statistical Package for Social Sciences (SPSS), έκδοση ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Από τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, ως προς την ανεξάρτητη μεταβλητή του φύλου (άνδρας γυναίκα), δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε καμιά από τις κλίμακες της ποιότητας ζωής (p>0,05). Η ηλικία (>50 ετών και <50 ετών) επηρέασε σημαντικά τη ΣΛ: U=11.088, το ΡΣ: U=11.898, το ΣΠ: U=11.070, τη ΓΥ: U=10.422, τη ΖΩ: U= και την ΚΛ: U= (p<0,05). Η οικογενειακή κατάσταση (ύπαρξη ή μη γάμου) άσκησε στατιστικά σημαντική επίδραση μόνο σε δύο κλίμακες της ποιότητας ζωής, στο ΡΣ: U= και στο ΡΣΘ: U= (p<0,05), ενώ ο αριθμός των τέκνων επηρέασε σημαντικά τις κλίμακες του ΡΣ: x 2 =51,665, του ΣΠ: x 2 =16,485, της ΚΛ: x 2 =19,301, του ΡΣΘ: x 2 =30,670 και της ΨΥ: x 2 =6,840 (p<0,05). Ακολούθως, η υγεία του γονέα, βάσει της ύπαρξης ή μη χρόνιας νόσου, φάνηκε να επηρεάζει αρνητικά τις παραμέτρους της ΣΛ: U=3.618, του ΡΣ: U=10.566, του ΣΠ: U=5.652, της ΓΥ: U=3.114, της ΖΩ: U=8.334 και της ΚΛ: U=9.414 (p<0,001). Επίσης, και το μορφωτικό επίπεδο του υπό εξέταση δείγματος διαπιστώθηκε ότι επηρεάζει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό τις περισσότερες κλίμακες της ποιότητας ζωής (ΣΛ: x 2 =21,446, ΣΠ: x 2 =6,201, ΓΥ: x 2 =13,827, ΖΩ: x 2 =10,292, ΚΛ: x 2 =17,114, ΨΥ: x 2 =27,250, p<0,05). Αναφορικά με το ΔΜΣ, σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στις κλίμακες της ΣΛ: x 2 =28,137, του ΡΣ: x 2 =11,348, του ΣΠ: x 2 =25,325, της ΓΥ: x 2 =70,140, της ΖΩ: x 2 =41,868 και της ΨΥ: x 2 =20,897 (p 0,01) (πίν. 1). Ανάλυση παλινδρόμησης Δεδομένης της πολυπλοκότητας της σύνθεσης της ποιότητας ζωής και με σκοπό τη διερεύνηση της επίδρασης πολλαπλών ειδικών προσδιοριστών στη διαμόρφωσή της, ακολούθησε η στατιστική επεξεργασία της βηματικής πολλαπλής ανάλυσης παλινδρόμησης των παραμέτρων, αρχικά της σωματικής και στη συνέχεια της ψυχοκοινωνικής υγείας (πίν. 2). Ως ανεξάρτητες μεταβλητές επιλέχθηκαν τα κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά που συλλέχθηκαν μέσω ερωτηματολογίου, όπως το φύλο, η ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο, η κατάσταση της υγείας, η οικογενειακή κατάσταση, ο αριθμός των τέκνων και ο ΔΜΣ του γονέα. Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ): Για την πρόβλεψη της κλίμακας της ΣΛ, ως πρώτη μεταβλητή καταχωρήθηκε η μεταβλητή «υγεία». Διαπιστώθηκε ότι η καλή κατάσταση της υγείας ευθυνόταν για το 40,1% της διακύμανσης των τιμών της ΣΛ (F 1,354=195,28, p<0,001). Το μορφωτικό επίπεδο, στη συνέχεια, και ο αριθμός των τέκνων συνεισέφεραν σε ποσοστό 2% (F 1,353=98,63) και 1,2% (F 1,352=6,15), αντίστοιχα, στην πρόβλεψη της τιμής της ΣΛ, με p<0,05. Αθροιστικά,

4 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 321 Πίνακας 1. Βαθμολογίες κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων ατόμων με νοητική υστέρηση και στατιστικά σημαντικές διαφορές, βάσει των δημογραφικών χαρακτηριστικών του δείγματος. ΣΛ ΡΣ ΣΠ ΓΥ ΖΩ ΚΛ ΡΣΘ ΨΥ Φύλο Πατέρας 70,94±27,14 70,31±42,81 71,00±30,41 62,50±22,21 55,63±23,63 75,00±27,74 70,83±40,83 56,75±23,33 Μητέρα 76,43±21,63 75,60±35,21 64,93±28,79 61,24±21,89 57,50±19,60 69,64±28,15 65,08±39,89 58,29±22,64 P (sig) Ηλικιακή ομάδα (έτη) Ύπαρξη γάμου Αριθμός τέκνων Ύπαρξη χρόνιας νόσου Μορφωτικό επίπεδο (έτη σπουδών) >50 69,35±25,17 65,22±42,34 58,78±32,11 55,13±23,70 52,61±23,06 66,85±27,34 63,77±41,76 56,17±21,97 <50 78,57±21,38 80,00±32,70 71,74±26,18 65,83±19,55 59,86±18,62 73,93±28,32 68,57±39,09 58,97±23,33 P (sig) ** * ** ** * * Ναι 75,61±23,83 71,97±38,41 67,03±29,60 61,06±20,88 56,36±22,36 73,49±27,03 61,62±43,63 58,55±23,32 Όχι 72,61±23,20 80,43±35,43 67,30±29,97 61,96±23,38 57,83±18,94 70,65±28,08 76,81±33,36 57,04±22,99 P (sig) * * ,22±35,54 83,33±31,47 71,00±25,30 59,89±25,14 55,56±22,12 65,28±32,46 81,49±32,16 52,00±22, ,76±19,60 75,00±37,69 67,08±30,11 63,32±20,75 57,76±21,28 73,68±25,67 64,03±40,10 60,00±21,96 >3 67,00±26,64 25,00±22,74 43,60±28,10 56,20±21,98 52,00±16,59 47,50±33,54 26,66±39,54 49,60±25,03 P (sig) ** ** ** ** * Ναι 56,14±22,90 60,23±45,18 47,05±28,52 43,50±17,71 47,27±19,60 60,80±29,13 63,64±43,87 54,73±24,91 Όχι 86,71±14,67 82,14±29,08 78,51±23,00 72,80±16,29 62,29±19,11 76,79±25,61 67,62±37,88 59,09±21,15 P (sig) ** ** ** ** ** ** <9 65,83±28,28 68,06±44,15 63,78±27,19 54,28±23,86 51,94±22,59 68,75±29,38 61,11±42,14 51,78±23, ,33±20,87 76,04±35,83 64,13±29,81 62,67±20,52 56,46±19,19 65,10±29,63 66,67±40,97 55,50±23,53 >12 81,67±16,59 76,67±31,09 71,73±30,26 66,93±19,20 63,00±9,93 81,67±19,94 71,11±36,45 67,20±16,50 P (sig) ** * * * ** ** ΔΜΣ (kg/m 2 ) Λιποβαρής <18,5 52,50±7,83 62,50±39,17 46,50±16,19 37,50±2,61 47,50±13,06 62,50±13,06 50,00±52,22 42,00±27,16 Φυσιολογικός 18,5 24,9 Υπέρβαρος 25,0 29,9 82,65±18,65 85,29±27,33 75,47±25,23 71,18±20,49 67,35±16,45 75,00±28,25 74,51±35,47 64,24±20,29 76,00±18,56 71,25±39,11 68,00±26,53 65,90±21,76 57,00±20,17 71,25±25,45 66,66±39,61 60,20±21,87 Παχύσαρκος >30 69,72±29,98 66,67±41,86 57,06±33,19 50,11±17,96 49,44±21,83 66,67±31,32 64,81±40,98 50,44±23,59 P (sig) ** * ** ** ** ** *p <0,05, **p<0,001, : Χωρίς στατιστική σημαντικότητα ΝΥ: Νοητική υστέρηση, ΣΛ: Σωματική λειτουργικότητα, ΡΣ: Ρόλος σωματικός, ΣΠ: Σωματικός πόνος, ΓΥ: Γενική υγεία, ΖΩ: Ζωτικότητα, ΚΛ: Κοινωνική λειτουργικότητα, ΡΣΘ: Ρόλος συναισθηματικός, ΨΥ: Ψυχική υγεία, ΔΜΣ: Δείκτης μάζας σώματος οι τρεις παραπάνω μεταβλητές επηρέασαν τη συνολική διακύμανση σε ποσοστό 43,2% (ΣΛ=21,622+30,760*υγ εία+4,647*μορφωτικό επίπεδο 2,596*αριθμός τέκνων). Ρόλος σωματικός (ΡΣ): Η κλίμακα του ΣΡ επηρεάστηκε από τρεις κυρίως προσδιοριστές: την κατάσταση της υγείας, τον αριθμό των τέκνων και την ηλικία. Η μεταβλητή της υγείας διαμόρφωσε κατά 14,9% (F 1,354=50,99) την τιμή της κλίμακας του ΡΣ, ο αριθμός των τέκνων πρόσθεσε ένα επί πλέον 10,8% (F 1,353=42,43) και, τέλος, η ηλικία συνεισέφερε με άλλο ένα 3,2% (F 1,352=12,87) στην τελική τιμή (p<0,001). Συνολικά, και οι τρεις παραπάνω μεταβλητές επηρέασαν την τιμή της συνολικής διακύμανσης του ΡΣ σε ποσοστό 28,9% (ΡΣ=88,774+25,093*υγεία 11,849*αριθμός τέκνων 0,611*ηλικία). Σωματικός πόνος (ΣΠ): Στη διαμόρφωση της κλίμακας του ΣΠ, η μεταβλητή της υγείας συνεισέφερε σε ποσοστό 34,2% (F 1,354=151,97), ο αριθμός των τέκνων 4,8% (F 1,353=23,16), με p<0,001, ο ΔΜΣ 1,3% (F 1,352=6,5), η ύπαρξη γάμου 2,1% (F 1,351=10,66), το μορφωτικό επίπεδο 1,8% (F 1,350=9,46), η ηλικία 1% (F 1,349=5,4) και, τέλος, το φύλο 0,9% (F 1,348=4,73), με p<0,05. Αθροιστικά, όλοι μαζί οι κοινωνικο-δημογραφικοί προσδιοριστές ερμήνευσαν το 46,3% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας του ΣΠ (ΣΠ=135,167+33,648*υγεία 6,737*αριθμός τέκνων 1,479*ΔΜΣ 14,146*οικογενειακή κατάσταση 7,089*μορφωτικό επίπεδο 0,435*ηλικία 7,929*φύλο). Γενική υγεία (ΓΥ): Η θετική συνεισφορά της καλής κατάστασης της υγείας του γονέα στη διαμόρφωση της κλί-

5 322 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν Πίνακας 2. Αποτελέσματα βηματικής πολλαπλής ανάλυσης παλινδρόμησης των επί μέρους κλιμάκων της ποιότητας ζωής σε σχέση με τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος (φύλο, ηλικία, οικογενειακή κατάσταση, αριθμός τέκνων, υγεία, μορφωτικό επίπεδο, βαθμός παχυσαρκίας). Κλίμακες SF-36 ως εξαρτημένες μεταβλητές Μεταβλητές που επηρεάζουν τις κλίμακες ποιότητας ζωής Multiple R R square B Beta t p Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ) Υγεία 0,633 0,401 30,760 0,609 13,501 0,000 Μορφωτικό επίπεδο 0,648 0,420 4,647 0,142 3,141 0,002 Αριθμός τέκνων 0,658 0,432-2,596-0,110-2,480 0,014 ΣΛ=21,622+30,760*υγεία+4,647*μορφωτικό επίπεδο 2,596*αριθμός τέκνων Ρόλος σωματικός (ΡΣ) Υγεία 0,386 0,149 25,093 0,311 5,684 0,000 Αριθμός τέκνων 0,507 0,257-11,849-0,314-6,311 0,000 Ηλικία 0,537 0,289-0,611-0,197-3,588 0,000 ΡΣ=88,774+25,093*υγεία 11,849*αριθμός τέκνων 0,611*ηλικία Σωματικός πόνος (ΣΠ) Υγεία 0,585 0,342 33,648 0,536 11,070 0,000 Αριθμός τέκνων 0,625 0,391-6,737-0,229-4,878 0,000 ΔΜΣ 0,636 0,404-1,479-0,213-4,157 0,000 Οικογενειακή κατάσταση 0,652 0,425-14,146-0,222-4,178 0,000 Μορφωτικό επίπεδο 0,666 0,444-7,089-0,174-3,267 0,001 Ηλικία 0,674 0,454-0,435-0,180-3,042 0,003 Φύλο 0,680 0,463-7,929-0,115-2,175 0,030 ΣΠ=135,167+33,648*υγεία 6,737*αριθμός τέκνων 1,479*ΔΜΣ 14,146*οικογενειακή κατάσταση 7,089* μορφωτικό επίπεδο 0,435*ηλικία 7,929*φύλο Γενική υγεία (ΓΥ) Υγεία 0,699 0,489 30,311 0,667 16,694 0,000 ΔΜΣ 0,736 0,541-1,395-0,233-5,832 0,000 Αριθμός τέκνων 0,740 0,548-1,955-0,081-2,062 0,040 ΓΥ=48,177+30,311*υγεία 1,395*ΔΜΣ 1,955*αριθμός τέκνων Ζωτικότητα (ΖΩ) Ηλικία 0,420 0,176-0,367-0,216-3,973 0,000 ΔΜΣ 0,506 0,257-1,806-0,371-6,807 0,000 Υγεία 0,554 0,307 11,069 0,251 4,769 0,000 Οικογενειακή κατάσταση 0,571 0,326-8,428-0,189-3,537 0,000 Αριθμός τέκνων 0,590 0,348-3,169-0,153-3,137 0,002 ΖΩ=125,783 0,367*ηλικία 1,806*ΔΜΣ+11,069*υγεία 8,428*οικογενειακή κατάσταση 3,169*αριθμός τέκνων Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ) Υγεία 0,365 0,133 15,104 0,259 4,472 0,000 Ηλικία 0,404 0,163-0,571-0,254-3,791 0,000 Φύλο 0,427 0,183-10,270-0,161-2,693 0,007 Οικογενειακή κατάσταση 0,447 0,200-11,081-0,188-3,286 0,001 ΔΜΣ 0,465 0,216-0,939-0,146-2,461 0,014 ΚΛ=133,353+15,104*υγεία 0,571*ηλικία 10,270*φύλο 11,081*οικογενειακή κατάσταση 0,939*ΔΜΣ Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ) Αριθμός τέκνων 0,289 0,084-10,922-0,276-5,013 0,000 Ηλικία 0,345 0,119-0,615-0,189-3,427 0,001 ΡΣΘ=121,393 10,922*αριθμός τέκνων 0,615*ηλικία Ψυχική υγεία (ΨΥ) ΔΜΣ 0,298 0,089-1,871-0,352-5,794 0,000 ΔΜΣ: Δείκτης μάζας σώματος Οικογενειακή κατάσταση 0,350 0,123-11,569-0,237-3,987 0,000 Αριθμός τέκνων 0,401 0,160-4,182-0,186-3,403 0,001 Ηλικία 0,431 0,186-0,307-0,166-2,985 0,003 ΨΥ=149,280 1,871*ΔΜΣ 11,569*οικογενειακή κατάσταση 4,182*αριθμός τέκνων 0,307*ηλικία

6 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 323 Αναφορικά με τις πιθανές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, στην παρούσα μελέτη, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε κάποια από τις κλίμακες της ποιότητας ζωής (πίν. 1). Ωστόσο, οι πατέρες των παιδιών με NY παρουσίασαν υψηλότερες τιμές στις κλίμακες του ΣΠ, της ΓΥ, της ΚΛ και του ΡΣΘ, σε σχέση με τις μητέρες. Η αυξημένη αίσθηση του ΣΠ και η χαμηλότερη τιμή του ΡΣΘ και της ΨΥ των μητέρων που καταγράφηκε στην εν λόγω μελέτη, παρ όλο που δεν κυμαινόταν σε επίπεδο στατιμακας της ΓΥ ανήλθε στο ποσοστό του 48,9% (F 1,354=48,9), του ΔΜΣ στο 5,2% (F 1,353=33,29), με p<0,001 και του αριθμού των τέκνων στο 0,7% (F 1,352=4,25), με p<0,05 (ΓΥ=48,177+30,311*υγεία 1,395*ΔΜΣ 1,955*αριθμός τέκνων). Συνολικά, και οι τρεις προσδιοριστές ερμήνευσαν το 54,8% της συνολικής διακύμανσης της συγκεκριμένης μεταβλητής. Ζωτικότητα (ΖΩ): Η κλίμακα της ΖΩ επηρεάστηκε από πέντε μεταβλητές: της ηλικίας:17,6% (F 1,354=62,49), του ΔΜΣ: 8,0% (F 1,353=31,41), της υγείας: 5,0% (F 1,352=20,90), με p<0,001, της ύπαρξης γάμου: 1,9% (F 1,351=8,35) και του αριθμού των τέκνων: 2,2% (F 1,350=9,84), με p<0,05. Αθροιστικά, οι ανωτέρω παράγοντες ερμήνευσαν το 34,8% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας της ΖΩ (ΖΩ=125,783 0,367*ηλικία 1,806*ΔΜΣ+11,069*υγεία 8,428*οικογενειακή κατάσταση 3,169*αριθμός τέκνων). Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ): Η παράμετρος της ΚΛ επηρεάστηκε από τη μεταβλητή της υγείας: 13,3% (F 1,354=44,6, p<0,001), της ηλικίας: 3,0% (F 1,353=10,37), του φύλου: 1,9% (F 1,352=6,8), της ύπαρξης γάμου: 1,7% (F 1,351=6,2) και του ΔΜΣ: 1,6% (F 1,350=6,06), με p<0,05. Όλες οι παραπάνω μεταβλητές ερμήνευσαν το 21,6% της συνολικής διακύμανσης της κλίμακας (ΚΛ=133,353+15,104*υγεία 0,571*ηλικία 10,270*φύλο 11,081*οικογενειακή κατάσταση 0,939*ΔΜΣ). Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ): Η κλίμακα του ΡΣΘ διαμορφώθηκε από την επίδραση δύο μεταβλητών: του αριθμού των τέκνων, σε ποσοστό 8,4% (F 1,354=26,62, p<0,001) και της ηλικίας, κατά 3,6% (F 1,353=11,75, p<0,05). Και οι δύο ανωτέρω προσδιοριστές ερμήνευσαν το 11,9% της συνολικής διακύμανσης (ΡΣΘ=121,393 10,922*αριθμός τέκνων 0,615*ηλικία). Ψυχική υγεία (ΨΥ): Στη διαμόρφωση της κλίμακας της ΨΥ, σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η μεταβλητή του ΔΜΣ: 8,9% (F 1,354=28,55) και του μορφωτικού επιπέδου: 4,5% (F 1,353=14,98), με p<0,001, του αριθμού των τέκνων: 2,2% (F 1,352=7,68), της ύπαρξης γάμου: 2,3% (F 1,351=8,19), καθώς και της ηλικίας: 1,3% (F 1,350=4,5), με p<0,05. Οι παραπάνω μεταβλητές διαμόρφωσαν τη συνολική διακύμανση της ΨΥ σε ποσοστό 19,2% (ΨΥ=149,280 1,871*ΔΜΣ 11,569*οικογενειακή κατάσταση 4,182*αριθμός τέκνων 0,307*ηλικία). Ανάλυση αξιοπιστίας των μετρήσεων Ο έλεγχος της αξιοπιστίας των μετρήσεων διενεργήθηκε μέσω της μεθόδου Cronbach και του υπολογισμού του συντελεστή alpha. Η εσωτερική συνοχή της συνολικής βαθμολογίας των κλιμάκων ανήλθε στο 0,903, ικανοποιώντας το κριτήριο του 0,70. Οι τιμές του συντελεστή για την κάθε κλίμακα ήταν: ΣΛ=0,896, ΚΛ=0,890, ΣΠ=0,879, ΨΥ=0,893, ΖΩ=0,884, ΡΣΘ=0,902, ΡΣ=0,885 και ΓΥ=0,899. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Από την ανάλυση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι η ποιότητα ζωής των γονέων των ατόμων με ΝΥ είναι χαμηλότερη συγκριτικά με το γενικό πληθυσμό, σε όλες τις κλίμακες της σωματικής και της ψυχοκοινωνικής υγείας (πίν. 3). 19 Η υψηλότερη βαθμολογία καταγράφηκε στην κλίμακα του ΡΣ (75,81±37,04), ενώ η χαμηλότερη στην κλίμακα της ΖΩ (57,66±20,75). Στην υποβάθμιση της ποιότητας ζωής της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας πιθανόν να συνεισφέρει η ματαίωση που αισθάνεται καθημερινά, λόγω των ποικίλων προβλημάτων που καλείται να επιλύσει, με αποτέλεσμα τη σοβαρή σωματική και συναισθηματική της επιβάρυνση Δυσχέρειες στην πρόσβαση των υγειονομικών και των εκπαιδευτικών δομών, τα προβλήματα υγείας των παιδιών, αλλά και των ίδιων των γονέων, πιθανόν να αποτελούν αίτια του χαμηλού επιπέδου της ποιότητας ζωής. Πίνακας 3. Μέση τιμή και τυπική απόκλιση των κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων ατόμων με νοητική υστέρηση (ΝΥ) και του γενικού πληθυσμού, μέσω του οργάνου μέτρησης «επισκόπηση υγείας SF-36». Κλίμακες SF-36 Σωματική υγεία Κηδεμόνες ατόμων με ΝΥ (n=337) Γενικός πληθυσμός 19 (n=1426) Σωματική λειτουργικότητα (ΣΛ) 74,35±23,77 80,76±25,62 Ρόλος σωματικός (ΡΣ) 75,81±37,04 79,74±37,72 Σωματικός πόνος (ΣΠ) 67,23±29,55 72,98±31,66 Γενική υγεία (ΓΥ) 62,47±22,13 67,46±23,54 Ψυχοκοινωνική υγεία Ζωτικότητα (ΖΩ) 57,66±20,75 66,53±22,39 Κοινωνική λειτουργικότητα (ΚΛ) 71,97±27,69 82,05±28,12 Ρόλος συναισθηματικός (ΡΣΘ) 68,27±39,77 81,53±36,31 Ψυχική υγεία (ΨΥ) 58,32±22,43 68,23±21,26

7 324 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν στικής σημαντικότητας, πιθανόν να αποτελεί απόρροια της μεγαλύτερης ενασχόλησής τους με τη φροντίδα των παιδιών, 26 η οποία φαίνεται ότι οδηγεί προοδευτικά στην ψυχοσωματική τους εξουθένωση. Έτσι, ενδεχομένως να αιτιολογούνται και οι χαμηλότερες τιμές στην κλίμακα της ΓΥ και του ΡΣΘ, καθώς και η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης περιστατικών κατάθλιψης σε μητέρες παιδιών με αναπηρία. 13,26 Επίσης, όσον αφορά στη μειωμένη κοινωνική λειτουργικότητα των μητέρων, και σε άλλες μελέτες έχουν αναφερθεί περιπτώσεις όπου οι μητέρες εγκαταλείπουν την εργασία τους αλλά και παραμερίζουν τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, με στόχο τη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών τους. 27 Στην παρούσα μελέτη, η μεταβλητή της ηλικίας συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση των κλιμάκων της ΣΛ, του ΡΣ, του ΣΠ, της ΓΥ, της ΖΩ και της ΚΛ, και αυτό γιατί η αύξηση της ηλικίας συνοδεύεται, λόγω της φυσιολογικής φθοράς που επέρχεται με την πάροδο των ετών στον ανθρώπινο οργανισμό, από μια έκπτωση των σωματικών λειτουργιών, με απότοκες αρνητικές συνέπειες και στην κοινωνική αλληλεπίδραση του ατόμου. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι το υψηλό μορφωτικό επίπεδο του γονέα επηρέασε θετικά την κλίμακα της ΣΛ, του ΣΠ, της ΓΥ, της ΖΩ, της ΚΛ και της ΨΥ, όπως ήδη έχει δειχθεί και σε άλλες μελέτες Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα συμφωνούν και με τα συμπεράσματα παλαιότερης έρευνας, στην οποία το υψηλό μορφωτικό επίπεδο είχε αναδειχθεί ως ένας σημαντικότατος ανεξάρτητος κοινωνικοοικονομικός παράγοντας, που συμβάλλει στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και στη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης κάποιας μορφής αναπηρίας στο γενικό πληθυσμό. 28 Επιπρόσθετα, και σε άλλη μελέτη είχε καταγραφεί ισχυρή αρνητική συσχέτιση μεταξύ μορφωτικού επιπέδου και ψυχοσωματικής καταπόνησης, δεικνύοντας ότι τα άτομα με χαμηλό επίπεδο μόρφωσης διακατέχονται αρκετά συχνά από δυσάρεστα συναισθήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη, δυσφορία, πόνο, θυμό, ενώ παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα ευχαρίστησης, προσδοκιών, φυσικής κατάστασης και ευεξίας. 29 Μια ερμηνεία για τις παραπάνω διαπιστώσεις μπορεί να δοθεί από το γεγονός ότι η πνευματική καλλιέργεια πιθανόν να συνεργεί στην υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών αλλά και στην τήρηση μιας θετικότερης στάσης απέναντι στη ζωή, με αποτέλεσμα τη γενικότερη προαγωγή της ευεξίας και της ψυχοσωματικής υγείας του ατόμου. Επίσης, από τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας διαπιστώνεται ότι η επιβαρυμένη κατάσταση της υγείας του γονέα, εκφραζόμενη μέσω της ύπαρξης κάποιας χρόνιας νόσου, άσκησε στατιστικά αρνητική επίδραση στις κλίμακες του ΡΣ, της ΖΩ, της ΣΛ και της ΓΥ, με παράλληλη όξυνση της αίσθησης του ΣΠ, υποβιβάζοντας και την ΚΛ του ατόμου, με άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στην ίδια την ποιότητα ζωής. Ομοίως, και η ύπαρξη γάμου φάνηκε να επιδρά αρνητικά στη διαμόρφωση της κλίμακας του ΡΣ και του ΡΣΘ. Ενδεχομένως, οι σημαντικές δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι καθημερινά, αναφορικά με την αναπηρία του παιδιού του, να επηρεάζουν δυσμενώς τη διαπροσωπική επικοινωνία, με απότοκες αρνητικές συνέπειες και στην ψυχοσωματική του υγεία. Επιπρόσθετα, στην παρούσα μελέτη και ο αριθμός των τέκνων επέδρασε αρνητικά στη διαμόρφωση των τιμών της πλειοψηφίας των κλιμάκων της ποιότητας ζωής των γονέων και, πιο συγκεκριμένα, της κλίμακας του ΡΣ, του ΣΠ, της ΚΛ, του ΡΣΘ και της ΨΥ. Αυτό πιθανότατα αποδίδεται στο γεγονός ότι η ανατροφή μεγαλύτερου αριθμού παιδιών συνοδεύεται και από αυξημένες ψυχοσωματικές απαιτήσεις από την πλευρά των γονέων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αρκετά συχνά παρόμοια αναπτυξιακά προβλήματα παρατηρούνται σε περισσότερα του ενός παιδιά στην ίδια οικογένεια, λόγω γονιδιακών ή περιβαλλοντικών επιδράσεων. 34 Τέλος, σημαντικό εύρημα της παρούσας μελέτης αποτέλεσε η διαπίστωση ότι η οποιαδήποτε απόκλιση του ΔΜΣ από τις αποδεκτές τιμές επηρεάζει αρνητικά την πλειοψηφία των κλιμάκων της ποιότητας ζωής, όπως τη ΣΛ, το ΡΣ, το ΣΠ, τη ΓΥ, τη ΖΩ και την ΨΥ. Το αυξημένο αλλά και το μειωμένο σωματικό βάρος φαίνεται να υποβαθμίζουν την υγεία στο σύνολό της, μέσω της εμφάνισης χρόνιων πολυσυστηματικών νόσων 35,36 και της επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας του ατόμου. Στα ίδια συμπεράσματα αναφορικά με την επίδραση του ΔΜΣ στην ποιότητα ζωής οδηγήθηκαν και άλλες μελέτες που διεξήχθησαν στο γενικό πληθυσμό, 30,31 ενώ έχει βρεθεί ότι παχύσαρκα παιδιά και έφηβοι παρουσιάζουν ποιότητα ζωής παρόμοια με εκείνη των καρκινοπαθών. 32 Ως περιορισμός της έρευνας μπορεί να αναφερθεί το σχετικά μικρό αστικό δείγμα και ως εκ τούτου δεν κρίνεται ορθό τα αποτελέσματα να γενικευτούν για όλον τον πληθυσμό των γονέων ατόμων με ΝΥ. Δεδομένα από ένα αντιπροσωπευτικότερο και μεγαλύτερο δείγμα πιθανόν να έδιναν ακριβέστερα αποτελέσματα αναφορικά με την ποιότητα ζωής της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας. Επίσης, δεν κατέστη δυνατή η κατηγοριοποίηση των γονέων βάσει του νοητικού δυναμικού των παιδιών τους, ώστε να διερευνηθεί αν ο βαθμός της ΝΥ των τέκνων συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της ποιότητας ζωής των

8 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ 325 γονέων, καθώς η υψηλότερου βαθμού νοητική έκπτωση συνοδεύεται και από μεγαλύτερους περιορισμούς στη σωματική λειτουργικότητα και στην κοινωνική αλληλεπίδραση, όπως έχει ήδη δειχθεί σε άλλες μελέτες. 10,13 16 Ο λόγος της σχετικής δυσκολίας έγκειται στο γεγονός της εν γένει αμφισβήτησης κατά τα τελευταία έτη της δυνατότητας του αντικειμενικού προσδιορισμού του νοητικού δυναμικού, 33 αλλά και της ύπαρξης ποικίλων παραγόντων που μπορούν να αλλοιώσουν, ενίοτε σκόπιμα, το αποτέλεσμα μιας διαγνωστικής δοκιμασίας. Συμπερασματικά, εκτός από τους όποιους περιορισμούς, και στην παρούσα μελέτη η ποιότητα ζωής των γονέων παιδιών με ΝΥ παρουσιάζεται υποβαθμισμένη, σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, διαπίστωση η οποία συμφωνεί με τα αποτελέσματα και άλλων ερευνών Ως εκ τούτου, η εκτίμηση της ποιότητας ζωής, βασιζόμενη σε επιστημονικές ενδείξεις, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την τεκμηριωμένη υιοθέτηση στρατηγικών με στόχο την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας ολόκληρης της οικογένειας στο πλαίσιο της οποίας ζει και μεγαλώνει ένα άτομο με ΝΥ. Δεδομένης της υπόθεσης ότι η χαμηλή ποιότητα ζωής των γονέων μπορεί να μειώσει το προσδόκιμο επιβίωσής τους, με απότοκες αρνητικές επιπτώσεις και στην ποιότητα ζωής των παιδιών τους, αλλά και της διαπίστωσης ότι η απουσία εφαρμογής στοχευμένων παρεμβατικών προγραμμάτων μπορεί να οξύνει περαιτέρω την κατάσταση αυτή, κρίνεται απαραίτητη η υιοθέτηση στρατηγικών με στόχο την προαγωγή της ποιότητας ζωής των γονέων και κατά συνέπεια των παιδιών με ΝΥ. Η χάραξη ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού και υγειονομικού συστήματος, η εφαρμογή παρεμβατικών προγραμμάτων τροποποίησης της συμπεριφοράς, σε συνδυασμό με προγράμματα οικογενειακής συμβουλευτικής, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη μιας καλύτερης ποιότητας ζωής, τόσο για τα άτομα με ΝΥ όσο και για τους γονείς τους. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ H παρούσα έρευνα έχει συγχρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος «Εκπαίδευση και διά βίου μάθηση» του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) Ερευνητικό χρηματοδοτούμενο έργο: Ηράκλειτος ΙΙ Επένδυση στην κοινωνία της γνώσης μέσω του ΕKT. ABSTRACT Health-related quality of life in parents of children with intellectual disability T.V. KASTANIAS, H.T. DOUDA, S.A. BATSIOU, S.P. TOKMAKIDIS School of Physical Education and Sports Science, Democritus University of Thrace, Komotini, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(3): OBJECTIVE Special clinical characteristics and socio-psychological difficulties are observed in individuals with intellectual disability (ID) which may have a negative impact on the psychological and physical health of their parents. This study aimed to evaluate various aspects of health-related quality of life (HRQoL) in parents of children suffering from ID. METHOD The sample consisted of 354 parents, aged 48.15±14.2 years, who had a child attending a special education school or institution. The instrument Health Survey SF-36 (scoring 0 100) was used to evaluate the physical and socio-psychological health of the parents. RESULTS The SF-36 scoring revealed the following results: Physical functioning (PF): 74.35±23.77, role physical (RP): 75.81±37.04, physical pain (BP): 67.23±29.55, general health (GH): 62.47±22.13, vitality (VT): 57.66±20.75, social functioning (SF): 71.97±27.69, role emotional (RE): 68.27±39.77, and mental health (MH): 58.32± The internal consistency reliability measured by Cronbach s alpha was The Kruskal-Wallis non-parametric analysis of variance and the Mann-Whitney U-test revealed no significant gender (father mother) differences in health-related quality of life, but a significant negative impact of parental age on specific items, namely PF: U=11,088, RP: U=11,898, BP: U=11,070, GH: U=10,422, VT: U=12,042, and SF: U=12,078 (p 0.007). The marital status of the parents was negatively associated with RP: U=11,898 (p=0.02) and RE: U=11,376 (p=0.004), and when an increase in the number of children was taken into consideration, analysis of variance also revealed a negative influence on PF: x 2 =51.665, BP: x 2 =16.485, SF: x 2 =19.301, RE: x 2 = (p=0.000), and MH: x 2 =6.840 (p=0.033). Parents with chronic illness recorded lower HRQoL, specifically RP: U=10,566, BP: U=5,652, VT: U=8,334, SF: U=9,414, PF: U=3,618 and GH: U=3,114 (p<0.001). The parental educational status positively affected PF: x 2 =21.446, BP: x 2 =6.201, GH: x 2 =13.827, VT: x 2 =10.292, SF: x 2 = and MH: x 2 = (p<0.05). In addition, a negative rela-

9 326 Θ.Β. ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ και συν tionship was found between abnormal parental body mass index (BMI) and HRQoL, specifically PF: x 2 =28.137, RP: x 2 =11.348, BP: x 2 =25.325, GH: x 2 =70.140, VT: x 2 =41.868, MH: x 2 = (p<0.01). CONCLUSIONS: Parents of children suffering from ID record low scores on HRQoL scales, indicating a poor level of physical and mental health. Key words: Intellectual disability, Mental health, Physical health, Quality of life, SF-36 Βιβλιογραφία 1. BERZON RA, DONNELLY MA, SIMPSON RL Jr, SIMEON GP, TILSON HH. Quality of life bibliography and indexes: 1994 update. Qual Life Res 1995, 4: GILL TM, FEINSTEIN AR. A critical appraisal of the quality of qualityof-life measurements. JAMA 1994, 272: TESTA MA, NACKLEY JF. Methods for quality-of-life studies. Annu Rev Public Health 1994, 15: FUHRER MJ. Subjective well-being: Implications for medical rehabilitation outcomes and models of disablement. Am J Phys Med Rehabil 1994, 73: ANONYMOUS. The World Health Organization Quality of Life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Soc Sci Med 1995, 41: JANICKI MP, DAVIDSON PW, HENDERSON CM, McCALLION P, TAETS JD, FORCE LT ET AL. Health characteristics and health services utilization in older adults with intellectual disability living in community residences. J Intellect Disabil Res 2002, 46: YANG Q, RASMUSSEN SA, FRIEDMAN JM. Mortality associated with Down s syndrome in the USA from 1983 to 1997: A population-based study. Lancet 2002, 359: ROBERTSON J, EMERSON E, GREGORY N, HATTO C, TURNER S, KESSIS- SOGLOU S ET AL. Lifestyle related risk factors for poor health in residential settings for people with intellectual disabilities. Res Dev Disabil 2000, 21: BEANGE H, McELDUFF A, BAKER W. Medical disorders of adults with mental retardation: A population study. Am J Ment Retard 1995, 99: FISMAN S, WOLF L. The handicapped child: Psychological effects of parental, marital, and sibling relationships. Psychiatr Clin North Am 1991, 14: HOLROYD J, McARTHUR D. Mental retardation and stress on the parents: A contrast between Down s syndrome and childhood autism. Am J Ment Defic 1976, 80: DYSON LL. Fathers and mothers of school-age children with developmental disabilities: Parental stress, family functioning, and social support. Am J Ment Retard 1997, 102: HEDOV G, ANNERÉN G, WIKBLAD K. Self-perceived health in Swedish parents of children with Down s syndrome. Qual Life Res 2000, 9: EMERSON E. Mothers of children and adolescents with intellectual disability: Social and economic situation, mental health status, and the self-assessed social and psychological impact of the child s difficulties. J Intellect Disabil Res 2003, 47: SELTZER MM, GREENBERG JS, FLOYD FJ, PETTEE Y, HONG J. Life course impacts of parenting a child with a disability. Am J Ment Retard 2001, 106: OLSSON MB, HWANG CP. Depression in mothers and fathers of children with intellectual disability. J Intellect Disabil Res 2001, 45: MALHOTRA S, KHAN W, BHATIA MS. Quality of life of parents of children with developmental disabilities. Delhi Psychiatry J 2012, 15: McHORNEY CA, WARE JE Jr, LU JF, SHERBOURNE CD. The MOS 36- item short-form health survey (SF-36). III. Tests of data quality, scaling assumptions, and reliability across diverse patient groups. Med Care 1994, 32: ΠΑΠΠΑ Ε, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Εγκυροποίηση και προτυποποίηση της επισκόπησης υγείας SF-36 με αντιπροσωπευτικό δείγμα του ελληνικού αστικού πληθυσμού. Αρχ Ελλ Ιατρ 2006, 23: McHORNEY CA, WARE JE Jr, RACZEK AE. The MOS 36-item Short- Form Health Survey (SF-36): II. Psychometric and clinical tests of validity in measuring physical and mental health constructs. Med Care 1993, 31: ΠΙΕΡΡΑΚΟΣ Γ, ΠΑΤΕΡΑΣ Ι, ΦΑΡΦΑΡΑΣ Α, ΣΑΡΡΗΣ Μ, ΣΟΥΛΗΣ Σ, ΝΙΚΟ- ΛΑΔΟΣ Ι ΚΑΙ ΣΥΝ. Εκτίμηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από λαπαροσκοπική αποκατάσταση της βουβωνικής κήλης. Αρχ Ελλ Ιατρ 2012, 29: ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Χ, ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Ε, ΚΟΠΙΤΟΠΟΥΛΟΥ Α, ΝΙΚΟΛΑΟΥ Α, ΤΣΑΠΑΣ Χ, ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Ν ΚΑΙ ΣΥΝ. Ποιότητα ζωής Ελλήνων ασθενών με ΧΑΠ. Πνεύμων 2013, 26: ΓΑΛΑΝΗΣ Κ, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΝΤΑΛΕΚΟΣ ΓΝ, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Συγκριτική μελέτη της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής ασθενών με χρονία ηπατίτιδα Β και C. Αρχ Ελλ Ιατρ 2007, 24(Συμπλ 1): ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΗΣ Ε, ΚΟΝΤΟΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ν, ΦΡΥΔΑΣ Α, ΝΙΑΚΑΣ Δ. Εκτίμηση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής διαβητικών ασθενών τύπου 2. Αρχ Ελλ Ιατρ 2007, 24(Συμπλ 1): ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Γ. Αξιολόγηση και μέτρηση της ποιότητας ζωής στην Ελλάδα με τη μέθοδο του EQ-15D. Αρχ Ελλ Ιατρ 2001, 18: BRISTOL MM, GALLAGHER JJ, SCHOPLER E. Mothers and fathers of young developmentally disabled and non-disabled boys: Adaptation and spousal support. Dev Psychol 1988, 24: BRESLAU N, STARUCH KS, MORTIMER EA Jr. Psychological distress in mothers of disabled children. Am J Dis Child 1982, 136: GURALNIK JM, LAND KC, BLAZER D, FILLENBAUM GG, BRANCH LG. Educational status and active life expectancy among older blacks and whites. N Engl J Med 1993, 329: ROSS CE, VAN WILLIGEN M. Education and the subjective quality of life. J Health Soc Behav 1997, 38:

10 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ FORD ES, MORIARTY DG, ZACK MM, MOKDAD AH, CHAPMAN DP. Selfreported body mass index and health-related quality of life: Findings from the Behavioral Risk Factor Surveillance System. Obes Res 2001, 9: DOLL HA, PETERSEN SE, STEWART-BROWN SL. Obesity and physical and emotional well-being: Associations between body mass index, chronic illness, and the physical and mental components of the SF-36 questionnaire. Obes Res 2000, 8: SCHWIMMER JB, BURWINKLE TM, VARNI JW. Health-related quality of life of severely obese children and adolescents. JAMA 2003, 289: SCHLINGER HD. The myth of intelligence. Psychol Rec 2003, 53: DE CAROLI ME, SAGONE E. Siblings and disability: A study on social attitudes toward disabled brothers and sisters. Procedia Soc Behav Sci 2013, 93: DIXON JB. The effect of obesity on health outcomes. Mol Cell Endocrinol 2010, 316: VAN ITALLIE TB. Health implications of overweight and obesity in the United States. Ann Intern Med 1985, 103: Corresponding author: S.P. Tokmakidis, Department of Physical Education and Sports Science, University Campus (TEFAA), Democritus University of Thrace, GR Komotini, Greece

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Αποτελέσματα σωματομετρικών μετρήσεων Ελένη Πέππα, Διατροφολόγος Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος Υγείας 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών ΣΚΟΠΟΣ Η πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από λαπαροσκοπική αποκατάσταση της βουβωνικής κήλης

Εκτίμηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από λαπαροσκοπική αποκατάσταση της βουβωνικής κήλης ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2012, 29(3):325-330 Εκτίμηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από λαπαροσκοπική αποκατάσταση της βουβωνικής κήλης ΣΚΟΠΟΣ Η εκτίμηση της σχετιζόμενης με την υγεία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ REVIEW OF BIBLIOGRAPHY ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2007, 24(Συμπλ 1):6-18 Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής ασθενών μετά από μεταμόσχευση ήπατος

Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής ασθενών μετά από μεταμόσχευση ήπατος ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3):334-340 Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής ασθενών μετά από μεταμόσχευση ήπατος Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής

Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(6):918-923 Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Μητέρες με παιδιά με σύνδρομο Down : άγχος και παράγοντες που το

Μητέρες με παιδιά με σύνδρομο Down : άγχος και παράγοντες που το Μητέρες με παιδιά με σύνδρομο Down : άγχος και παράγοντες που το προκαλούν Παντελιάδου Σουζάνα * Μπότσας Γεώργιος ** Εισαγωγή Ο ερχομός κάθε παιδιού, εκτός από στιγμές έντονης χαράς και συγκίνησης, επιφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογικές αντιδράσεις μαθητών που βίωσαν βομβαρδισμούς καθώς επίσης πολιτικές και στρατιωτικές συγκρούσεις στην Παλαιστίνη

Ψυχολογικές αντιδράσεις μαθητών που βίωσαν βομβαρδισμούς καθώς επίσης πολιτικές και στρατιωτικές συγκρούσεις στην Παλαιστίνη ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2016, 33(1):64-72 Ψυχολογικές αντιδράσεις μαθητών που βίωσαν βομβαρδισμούς καθώς επίσης πολιτικές και στρατιωτικές συγκρούσεις στην Παλαιστίνη ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 9 14 ετών

Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 9 14 ετών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Γαβριέλα Νικολάου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα)

2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα) 70 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 2. Ποιότητα Ζωής Ασθενών με Καρδιαγγειακά Νοσήματα ( Πιλοτική Έρευνα) Γ. Βεσκούκη 1, Ι.Ρίζου 2, Γ.Γαλλιού 3 1 Τμήμα Επισκεπτών τριών Υγείας, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Αμύνταιο 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 1. Εισαγωγή 2 2. Θεωρία 3

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(1):66-76 Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ΣΚΟΠΟΣ Διερεύνηση της πληροφοριακής συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

SPECIAL ARTICLE ... ... Α. Γιανασμίδης, Μ. Τσιαούση

SPECIAL ARTICLE ... ... Α. Γιανασμίδης, Μ. Τσιαούση SPECIAL ARTICLE ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2012, 29(1):106-115 Διαχρονική μελέτη του θεσμικού πλαισίου της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ελλάδα (1980 2008) και η εμπειρία του βρετανικού και του σουηδικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΣΕ ΕΠΩΝΥΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΣΕ ΕΠΩΝΥΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 71 Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Κ. Νεοφωτίστου, Ε. Φωτιάδου Εργαστήριο Αναπτυξιακής Ιατρικής και Ειδικής Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πώς αλλάζει η σεξουαλική ζωή και η αυτοεικόνα της γυναίκας μετά από μαστεκτομή. Μαριλένα Παναγή Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(2):234-244 Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΣΚΟΠΟΣ Η καταγραφή του επιπέδου επαγγελματικής ικανοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Κωνσταντινίδου Ελίζα

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και αξιοπιστία των ερωτηματολογίων στις επιδημιολογικές μελέτες

Εγκυρότητα και αξιοπιστία των ερωτηματολογίων στις επιδημιολογικές μελέτες Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 APPLIED MEDICAL RESEARCH Εγκυρότητα και αξιοπιστία των ερωτηματολογίων στις επιδημιολογικές μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ 0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Βασίλειος Ραφτόπουλος ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ STRESS ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΗΝΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ STRESS ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ (2014),ΤΟΜΟΣ 1,ΤΕΥΧΟΣ 2 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ STRESS ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2):177-183 Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της μελέτης ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Συσχέτιση Παλινδρόμηση Ανάλυση συνεχών μεταβλητών Γεωργία Σαλαντή Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Περιεχόμενα Συσχέτιση μεταξύ δύο συνεχών μεταβλητών Παλινδρόμηση μεταξύ Μίας συνεχούς μεταβλητής

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής Ασθενών Με Σακχαρώδη ιαβήτη

Ποιότητα Ζωής Ασθενών Με Σακχαρώδη ιαβήτη Ποιότητα Ζωής Ασθενών Με Σακχαρώδη ιαβήτη Μαλλιαρού Μ 1, Αγόρη Α 2, Σαράφης Π 3, Κοτρώτσιου Ε 4. 1. Λγος (ΥΝ), Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας, MSc Πληροφορική Υγείας, ιδάκτωρ ΕΚΠΑ, 404 ΓΣΝ Λάρισας. 2. Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Βασίλης Παυλόπουλος, Ηλίας Γ. Μπεζεβέγκης, Κωνσταντίνα Λυκιτσάκου, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ της Αικατερίνης Μανιουδάκη Μεταπτυχιακή Διατριβή που υποβάλλεται στο καθηγητικό σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου 27o Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221. Ψυχιατρική 2012, 23:221 230 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 23 (3), 2012 221 Ερευνητική εργασία Research article Λ. Κωνσταντινίδης, 1 Π. Γκόγκα, 2 Γ. Σίμος, 3 Β. Μαυρέας 1 1 Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 2 Εταιρεία Ψυχικής Υγείας και

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. 1 Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΙΑΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΒΑΡΙΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΣΕ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. Γεωργία Γκαντώνα, Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα