Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου"

Transcript

1 Επίμετρο Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου μαρξισμού» Σ αυτό το επίμετρο θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε εν συντομία τις σύγχρονες επαναστατικές διαδρομές που έχουν τις ρίζες τους στον ιταλικό εργατισμό επικεντρώνοντας στην περίοδο από τις αρχές της δεκαετίας του 80 μέχρι σήμερα. Το πρώτο μέρος αποτελεί περίληψη του κειμένου του Steve Wright «Mapping Pathways within Italian Autonomist Marxism: A Preliminary Survey» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Historical Materialism Νο 16 (2008). Μετά το 1980 Η «κατάρρευση του εργατισμού» στα τέλη της δεκαετίας του 70, όπως το διατυπώνει ο Steve Wright στο 9ο κεφάλαιο του παρόντος βιβλίου, αποτέλεσε μεν το τέλος μιας ισχυρής τάσης του επαναστατικού κινήματος στην Ιταλία, αλλά σίγουρα δεν καταδίκασε στη λήθη τα θεωρητικά της εργαλεία. Το αντίθετο, η θεωρητική ανάλυση και η πολιτική δράση του operaismo αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για πολλούς αγωνιστές και θεωρητικούς τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Στις αρχές της δεκαετίας του 80 ο χώρος της Αυτονομίας στην Ιταλία είναι κατακερματισμένος, με τους περισσότερους αγωνιστές να είναι φυλακισμένοι ή φυγόδικοι. Οι νεότεροι σύντροφοι στρέφονται εν μέρει στα ναρκωτικά, στα γήπεδα, αλλά και στα κοινωνικά κέντρα, τα οποία πολλές φορές καταλήγουν να λειτουργούν ως γκέτο, με την έννοια ότι οι συμμετέχοντες συχνά απομονώνονται από τα υπόλοιπα κομμάτια του προλεταριάτου. Αυτό ωστόσο αλλάζει τη δεκαετία του 90, όταν μια νέα γενιά αγωνιστών από τα κοινωνικά κέντρα που αναζητά τη σύνδεση με άλλα αγωνιζόμενα κοινωνικά κομμάτια αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον τόσο για την ίδια την ιστορική εμπειρία του εργατισμού όσο και για τη μεταγενέστερη θεωρητική δουλειά ανθρώπων που υπήρξαν μέλη αυτής της τάσης και που τα ύστερα έργα τους έγινε συνήθειο να ομαδοποιούνται κάτω από την ετικέτα της «μετα-αυτονομίας». Ο ιταλικός εργατισμός δεν υπήρξε ποτέ ένα ομοιογενές θεωρητικό σώμα ή πολιτικό υποκείμενο τόσο στην εποχή της «ακμής» του όσο και μετά. Οι διάφορες τάσεις του [ 289 ]

2 STEVE WRIGHT είχαν ωστόσο ως κοινή θεωρητική μήτρα τις δυο βασικές θεματικές που χαρακτηρίζουν το Operai e Capitale του Μάριο Τρόντι: την εξύψωση της εργατικής τάξης ως ιστορικού επαναστατικού υποκειμένου, από τη μια, και την ικανότητα του κεφαλαίου να υποτάσσει την εργατική τάξη και να την μετατρέπει σε συστατικό του στοιχείο, από την άλλη. Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό των διαφόρων τάσεων του ιταλικού εργατισμού είναι η περιφρόνηση για τις «επαναστατικές παραδόσεις», η ασυνέχεια, το «επικίνδυνο άλμα», όπως το ονομάζει ο Μάριο Τρόντι στο Operai e Capitale, τόσο στο επίπεδο των αγώνων όσο και στο επίπεδο της επαναστατικής θεωρίας. *** Ήδη από τη δεκαετία του 80, ο Harry Cleaver εισάγει τον όρο «αυτόνομος μαρξισμός» για να προσδιορίσει μια συγκεκριμένη παράδοση μέσα στο μαρξιστικό κίνημα στην οποία τοποθετούσε ρεύματα που διέφεραν μεταξύ τους και εκτείνονταν από τους συμβουλιακούς κομμουνιστές ως την εργατική αυτονομία: Αυτό που προσδίδει νόημα στον όρο «Αυτόνομος Μαρξισμός» ως μια συγκεκριμένη παράδοση είναι το γεγονός ότι μπορούμε να διακρίνουμε, εντός της ευρύτερης μαρξιστικής παράδοσης, μια ποικιλία από κινήματα, πολιτικές και στοχαστές που δίνουν έμφαση στην αυτόνομη δύναμη των εργατών αυτόνομη ως προς το κεφάλαιο, ως προς τις επίσημες οργανώσεις τους (π.χ. συνδικάτα, πολιτικά κόμματα) και, μάλιστα, δίνουν έμφαση στη δύναμη συγκεκριμένων ομάδων εργατών να δρουν αυτόνομα ως προς άλλες ομάδες (π.χ. οι γυναίκες ως προς τους άνδρες). Με τον όρο «αυτονομία» εννοώ την ικανότητα των εργατών να ορίζουν τα συμφέροντά τους και να αγωνίζονται για αυτά να πηγαίνουν πέρα από την απλή αντίδραση απέναντι στην εκμετάλλευση ή την αυτο-καθοριζόμενη «ηγεσία» και να περνάνε στην επίθεση με τρόπους που διαμορφώνουν την ταξική πάλη και καθορίζουν το μέλλον. 1 Αν δεχτούμε αυτόν τον ορισμό τότε ο «αυτόνομος μαρξισμός» δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τις τάσεις που προέρχονται από τον ιταλικό εργατισμό αλλά περιλαμβάνει ένα πιο ευρύ φάσμα θεωρητικών αναλύσεων και αγωνιστών σε παγκόσμιο επίπεδο. Θα προσπαθήσουμε επομένως να ανιχνεύσουμε τις διαδρομές τόσο του ιταλικού εργατισμού όσο και του «αυτόνομου μαρξισμού» ευρύτερα από το 80 και μετά. *** Κατά καιρούς έχουν γίνει κάποιες απόπειρες χαρτογράφησης των πολιτικών τάσεων, των εγχειρημάτων και των θεωρητικών κατηγοριών του «αυτόνομου μαρξισμού». 1. Από συνέντευξη που έδωσε ο Harry Cleaver στον Massimo De Angelis και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στα ιταλικά στο περιοδικό vis-a-vis το Ολόκληρη η συνέντευξη στα αγγλικά υπάρχει εδώ: https://webspace.utexas.edu/hcleaver/www/interviewwithharrycleaver.html [ 290 ]

3 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ Το πρώτο σχεδιάγραμμα (εικόνα 1) έχει φτιαχτεί από τον Chris Wright και απεικονίζει τις διάφορες τάσεις εντός του «ελευθεριακού μαρξισμού», τοποθετώντας τον αυτόνομο μαρξισμό σε μια ευρύτερη πολιτική και θεωρητική ιστοριογραφία. Όπως φαίνεται και στο σχεδιάγραμμα, ο Chris Wright κάνει έναν διαχωρισμό μεταξύ εργατισμού ( ), αυτονομίας ( ) και αυτόνομου μαρξισμού. Ο συγκεκριμένος χάρτης δεν διεκδικεί τον τίτλο της απόλυτης χαρτογράφησης αφού στην πραγματικότητα οι διάφοροι συσχετισμοί είναι πολύ πιο σύνθετοι. Στόχος της συγκεκριμένης χαρτογράφησης δεν είναι η καταγραφή κάθε πολιτικής ομάδας αλλά η ανάδειξη των πρωτογενών συνεισφορών στη θεωρία και την πρακτική. 1. Ο δεύτερος χάρτης (εικόνα 2) είναι του Primo Moroni. Εδώ ανιχνεύονται οι διασυνδέσεις μεταξύ βασικών επαναστατικών εγχειρημάτων (περιοδικά, εκδόσεις, ραδιοφωνικοί σταθμοί κ.λπ.) στην Ιταλία κατά τα τριάντα χρόνια που ακολούθησαν την Ουγγρική εξέγερση του Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα βραχύβια περιοδικά της δεκαετίας του 60 έδωσαν τη θέση τους σε μια έκρηξη πολιτικών εκδόσεων τη δεκαετία του 70. Τα δαιδαλώδη τόξα του χάρτη δεν δείχνουν μόνο τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών εγχειρημάτων αλλά και την ύπαρξη κοινών πολιτικών δραστηριοτήτων ή ακόμα και την ύπαρξη αγωνιστών που συμμετείχαν ταυτοχρόνως σε πολλά εγχειρήματα. Με μια πρώτη ματιά μπορεί να μην είναι σαφές, αλλά ο συγκεκριμένος χάρτης που εκτείνεται μέχρι το 1987 αποτελείται από τρεις κάθετες στήλες. Στην αριστερή στήλη βρίσκουμε εγχειρήματα που σχετίζονται κυρίως με την αντικουλτούρα και τις ελευθεριακές και υπεραριστερές τάσεις του ιταλικού κινήματος: από τους καταστασιακούς και το Collegamenti έως το Re Nudo και το Radio Alice-A/traverso. [ 291 ]

4 2. STEVE WRIGHT Ένας από τους πολλούς χάρτες του εκδοτικού «αστερισμού» του κινήματος που σχεδίασε ο Πρίμο Μορόνι στα μέσα της δεκαετίας του 80. [ 292 ]

5 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ Στη δεξιά στήλη καταγράφονται τα εγχειρήματα που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, προέρχονται από το ΙΚΚ: από το Manifesto μέχρι τους αυτόνομους της Ρώμης. Η κεντρική στήλη αποτελεί τον κορμό του operaismo: από τα Quaderni Rossi, το Classe Operaia και το Potere Operaio μέχρι τις αυτόνομες εκδόσεις όπως ήταν το Rosso και η Primo Maggio. Στο τρίτο σχεδιάγραμμα (εικόνα 3) του Steve Wright ιχνηλατείται η ανάπτυξη συγκεκριμένων κατηγοριών και εννοιών από το 80 και μετά. Ξεκινάμε από την κατηγορία του κοινωνικού εργάτη, που διαδόθηκε ευρέως τη δεκαετία του 70, και καταλήγουμε στο πλήθος, έναν όρο που κυριάρχησε μετά τη δεκαετία του 90. Επίσης συμπεριλαμβάνονται όροι όπως μαζική διανοητική εργασία (mass intellectuality) και γενικός νους/γενική διάνοια (general intellect) που αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, τη γέφυρα μεταξύ κοινωνικού εργάτη και πλήθους. Οι κατηγορίες που βλέπουμε στο χάρτη αποτελούν κοινωνικές φιγούρες και πιο συγκεκριμένα ταξικές φιγούρες που υποδηλώνουν συγκεκριμένες σχέσεις με το κεφάλαιο. Κατά την άποψή μας, εξαίρεση αποτελεί η νεφελώδης κατηγορία του πλήθους. Στη συνέχεια θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε την εξέλιξη αυτών των κατηγοριών από το 80 και μετά. 3. *** [ 293 ]

6 STEVE WRIGHT Το πρώτο ταξικό υποκείμενο στην εικόνα 3 είναι ο εργάτης μάζα. Ένα υποκείμενο που δεν έχει απλώς ιστορικό ενδιαφέρον αφού τις τρεις τελευταίες δεκαετίες έχει βάλει τη σφραγίδα του σε διάφορους βιομηχανικά αναπτυσσόμενους κοινωνικούς σχηματισμούς ανά τον κόσμο. Όπως είχε πει και ο Guido Bianchini: «το τέλος της ανάπτυξης σε κάποιο μέρος σηματοδοτεί την ανάπτυξη αλλού». Οι συντάκτες της Primo Maggio συνέχισαν να δημοσιεύουν εξαιρετικά ενδιαφέροντα άρθρα για τον εργάτη-μάζα κατά τη δεκαετία του 80, μια δουλειά που κορυφώθηκε με το βιβλίο του Marco Revelli Lavorare in Fiat για τους αγώνες του ταξικού αυτού υποκειμένου στη FIAT. Στα τέλη της δεκαετίας του 80 σταματάει να κυκλοφορεί η Primo Maggio. Ωστόσο, πολλοί συντάκτες της συνέχισαν να ερευνούν την ιστορία της εργατικής τάξης, όπως ο Μπολόνια που μελέτησε τη σχέση εργατικής τάξης και ναζισμού. Ο Μπολόνια επίσης ανέδειξε ένα ακόμα κοινωνικό υποκείμενο αρκετά περιθωριοποιημένο από τον εργατισμό: τον αυτοαπασχολούμενο εργάτη, μια εργασιακή συνθήκη που αφορούσε όλο και μεγαλύτερα κομμάτια της εργατικής τάξης στις αρχές του 90 στην Ιταλία. Στα μέσα της δεκαετίας του 80, πολλοί «καθαρόαιμοι εργατιστές» έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το φαινόμενο των COBAS (Comitati di Base - Επιτροπών Βάσης), ενός δικτύου ανεπίσημων ομάδων βάσης που δραστηριοποιούνταν στο δημόσιο τομέα και αμφισβητούσαν τον παραδοσιακό ρόλο των συνδικάτων ως διαμεσολαβητών των συμφερόντων των εργατών εντός της μισθωτής σχέσης. Τα περιοδικά που ασχολήθηκαν κυρίως με τις COBAS ήταν το Collegamenti και το Incompatibili. Λόγω της εδαφικοποίησης αυτών των επιτροπών βάσης στους χώρους εργασίας του δημόσιου τομέα, στις αναλύσεις της ταξικής σύνθεσης που γίνονταν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 90 ήρθε στο προσκήνιο η εργασιακή συνθήκη των δημοσίων υπαλλήλων. Ήδη από την εποχή του «Κινήματος του 77» είχαν προκύψει ζητήματα σχετικά με την αντιπροσώπευση και την οργάνωση αλλά και με τις αλλαγές της ταξικής σύνθεσης. Τη δεκαετία του 80, στην εποχή του επονομαζόμενου μετα-φορντισμού, αυτά τα ζητήματα επανέρχονται επιτακτικά αναδεικνύοντας τη φιγούρα του επισφαλούς εργάτη και των αγώνων του. Στα μέσα της δεκαετίας του 90, η επισφάλεια αποτελεί κεντρικό θέμα σε μια τάση του κινήματος των κοινωνικών κέντρων όπου δραστηριοποιείται μια νέα γενιά ακτιβιστών, όπως οι Tute Bianche αλλά και θεωρητικών που ήταν επηρεασμένοι από τον εργατισμό, όπως ο Andrea Fumagalli. Στη Γερμανία τη δεκαετία του 80, η ομάδα Wildcat που εκδίδει το ομώνυμο περιοδικό και εστιάζει στην ανάλυση της ταξικής σύνθεσης και την αγωνιστική έρευνα, ασχολήθηκε επίσης με την εμπειρία του προσωρινού εργάτη. Έχει ενδιαφέρον να δούμε τι έλεγαν οι ίδιοι στον Τζον Χόλογουεϊ σχετικά με αυτό το ζήτημα: Στις αρχές της δεκαετίας του 80, ο κύκλος των εργατικών αγώνων στα εργοστάσια είχε τελειώσει, αλλά για πολλούς νέους ανθρώπους ήταν αδιανόητο να προσαρμοστούν στη μισθωτή εργασία και να κάνουν την ίδια δουλειά μέχρι να πάρουν σύνταξη. Επιπλέον, κι εμείς οι ίδιοι αρνούμασταν να παλέψουμε ατομικά μέσω μιας επαγγελμα- [ 294 ]

7 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ τικής καριέρας για μια καλύτερη θέση στην καπιταλιστική ιεραρχία. Μέσα από αυτή την κατάσταση προέκυψε η πρακτική του jobbing: το να κάνεις μια οποιαδήποτε βρωμοδουλειά για μικρό χρονικό διάστημα έτσι ώστε να έχεις χρόνο για τον εαυτό σου, για τον πολιτικό αγώνα και για ευχαρίστηση. Τυπικά, δουλεύαμε υπό συνθήκες που αργότερα θα χαρακτηρίζονταν από τους κοινωνιολόγους ως «επισφαλείς» υπό την έννοια ότι είσαι ευάλωτος στα μονόπλευρα μέτρα που λαμβάνει το κεφάλαιο. Αλλά τότε ήταν ακόμα εύκολο να χρησιμοποιήσεις τις ρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας και του κοινωνικού κράτους προς όφελός σου. 2 Στα τέλη της δεκαετίας του 90, η συλλογικότητα Kolinko από τη Γερμανία, στην οποία συμμετείχαν πρώην αλλά και νυν μέλη των Wildcat, έκαναν ένα ανοιχτό κάλεσμα σε διεθνές επίπεδο με στόχο να ξεκινήσει μια συστηματική δουλειά στα τηλεφωνικά κέντρα. Έτσι δημιουργήθηκε ένα δίκτυο ομάδων από Αγγλία, Ιταλία και Γερμανία με ανθρώπους που δούλευαν σε τηλεφωνικά κέντρα και οι οποίοι διενήργησαν μια εργατική έρευνα μέσα στους συγκεκριμένους χώρους εργασίας. 3 Αυτή η προσπάθεια αποτέλεσε το έναυσμα για μια σειρά εργατικών ερευνών που έγιναν τα επόμενα χρόνια. Τη δεκαετία του 70, για τους εργατιστές ο μετανάστης εργάτης ήταν ταυτόσημος με τον εργάτη μάζα. Ωστόσο, όπως επισήμανε και ο Yann Moulier Boutang, δεν λαμβάνονταν υπόψη η διαφορά ανάμεσα στις συνθήκες που επικρατούσαν στην Ιταλία από τη δεκαετία του 50 μέχρι τις αρχές του 70, όταν επρόκειτο κυρίως για εσωτερική μετανάστευση, και αυτές που επικράτησαν στα εργοστάσια από το 73 και μετά όταν άρχισαν να προσλαμβάνονται μετανάστες διαφόρων εθνικοτήτων. Έτσι, η απλή μετάθεση των κατηγοριών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι διαφοροποιήσεις, δεν μπορούσε να δώσει μια σαφή εικόνα σχετικά με το ρόλο της μετανάστευσης στη διαδικασία της ανασύνθεσης της τάξης. Τη δεκαετία του 90, εμφανίστηκε μια σειρά μελετών, είτε στα πλαίσια του μεταεργατισμού είτε όχι, για το ζήτημα των μεταναστών εργατών. Σύμφωνα με τον Devi Sacchetto, 4 η ελεύθερη κίνηση των μεταναστών αποτελεί αγώνα ενάντια στην αγορά εργασίας ενώ για τον Sandro Mezzadra 5 οι μετανάστες είναι φορείς ενεργητικής δράσης και όχι απλώς παθητικά θύματα στο έλεος των συνθηκών. 2. Wildcat, Offener Brief an John Holloway, Wildcat-Zirkular, Τεύχος 39, Βλ. Kolinko, Call Centers Inquiry Communism, Αποσπάσματα από το βιβλίο αυτό καθώς και μια συζήτηση με έναν από τους συντρόφους που συμμετείχαν στη συλλογικότητα Kolinko έχουν δημοσιευτεί στο βιβλίο Τηλεφωνικά Κέντρα Εργατική Έρευνα Κομμουνισμός της εκδοτικής ομάδας Κόκκινο Νήμα. 4. Βλ. Deri Sacchetto, Il Nordest e il suo Oriente, Ombre corte, Βερόνα Βλ. Sandro Mezzadra, Intervista 3 aprile 2001, στο CD-ROM που συνοδεύει το βιβλίο των Borio, Pozzi και Roggero, Futuro anteriore. Dai Quaderni Rossi ai movimenti globali: ricchezze e limiti dell operaismo italiano, Derive Approdi, Ρώμη [ 295 ]

8 STEVE WRIGHT Σε μια απόπειρα σφαιρικής ανάγνωσης της σύγχρονης ταξικής σύνθεσης, ο Ρομάνο Αλκουάτι εισήγαγε την κατηγορία του υπερ-προλεταριάτου, μιας μεγάλης μετα-τάξης που αναδύεται σε μια σειρά στιγμών. Οι ίδιοι οι υπερ-προλετάριοι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μέρος ενός τεράστιου πλήθους με φαινομενικά διαφορετικά, ακόμα και αντικρουόμενα, συμφέροντα. Οι υπερ-προλετάριοι, στους οποίους συγκαταλέγονται οι άνεργοι αλλά και οι αυτοαπασχολούμενοι, φετιχοποιούν την τεχνολογία και τις μηχανές θεωρώντας ότι τα μέσα παραγωγής είναι πιο ικανά από τους ίδιους. 6 Υπάρχουν κάποια κοινά σημεία μεταξύ της δουλειάς του Αλκουάτι και της έννοιας του κογκνιταριάτου (cognitariat-προλεταριάτο της γνωσιακής εργασίας) του Φράνκο Μπεράρντι. Υπάρχουν όμως και πολλές διαφορές, αφού οι μετα-εργατίστικες προσεγγίσεις, όπως αυτή του Μπεράρντι, δεν βασίζονται στη μαρξική κατηγορία της αξίας ως ερμηνευτικό εργαλείο. Ο Μπεράρντι διέβλεπε δυνατότητες αυτο-οργάνωσης της γνωσιακής εργασίας, ειδικά κατά την περίοδο της φούσκας του dot.com και της παγκόσμιας εναντίωσης στον πόλεμο στο Ιράκ. Σύμφωνα με τον Μπεράρντι, το κογκνιταριάτο είναι μια πιο στενή κατηγορία σε σχέση με το πλήθος και σίγουρα αυτή η ανάλυση δεν αποτελεί αποθέωση της λεγόμενης εικονικής κουλτούρας. Αντίθετα, όπως είχε πει σε μια συνέντευξη το 2002: H ιδέα του κογκνιταριάτου και του «κογκνιτάριου» ως μέλους του κογκνιταριάτου συνδέεται με την ιδέα ότι τα τελευταία χρόνια, ενδεχομένως την τελευταία δεκαετία, χάσαμε την επαφή μας με το σώμα μας με το κοινωνικό, φυσικό και ερωτικό μας σώμα. Η κουλτούρα του δικτύου και όλες οι μορφές ψηφιακής παραγωγής και τα νέα μέσα έχουν εξαλείψει τη σχέση μας με το κοινωνικό μας σώμα. Αλλά σε καιρούς κοινωνικής και οικονομικής κρίσης αναγκαζόμαστε να λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι έχουμε ένα σώμα, ότι πραγματικά έχουμε ένα κοινωνικό και φυσικό σώμα. Οι κογκνιτάριοι είναι εργάτες της εικονικής παραγωγής. Έρχεται όμως μιας στιγμή που αντιλαμβάνονται το γεγονός ότι δεν είναι αμιγώς εικονικοί, ότι δεν είναι αμιγώς οικονομικοί, ότι είναι και φυσικά σώματα. 7 Το πλήθος, μια κατηγορία που ανέπτυξαν ο Μάικλ Χαρντ και ο Αντόνιο Νέγκρι, υιοθετήθηκε από πολλούς κύκλους ως ερμηνευτικό εργαλείο. Προκάλεσε, όμως, και πολύ έντονες κριτικές τόσο από τους ορθόδοξους μαρξιστές και λενινιστές όσο και από τον ελευθεριακό / αντιεξουσιαστικό / υπεραριστερό χώρο. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχουν σαφείς δεσμοί του πλήθους με παλαιότερες κατηγορίες όπως είναι ο κοινωνικός εργάτης και η μαζική διανοητική εργασία. Η τελευταία κατηγορία που θα αναφέρουμε έχει τις ρίζες της στο Θερμό Φθινόπωρο και τον τρόπο που προσέγγισε η Potere Operaio τον αγροτικό τομέα της Ιταλίας, 6. Βλ. Romano Alquati, Lavoro e attività,manifestolibri, Ρώμη Net Culture, New Media And the Social Body: An Interview with Franco Berardi Bifo. world-information.org/wio/readme/ / [ 296 ]

9 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ επεκτείνοντας την καπιταλιστική σχέση πέρα από το μισθό. 8 Παρόλα αυτά, η ομάδα δεν έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει την ηγεμονία των βιομηχανικών εργατών. Αυτό θα γίνει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπό το πρίσμα των αγώνων για τη γη και την αναπαραγωγή. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 70, οι εργατίστριες φεμινίστριες Λεοπολντίνα Φορτουνάτι (Leopoldina Fortunati), Μαρία Ρόζα Ντάλα Κόστα και Σίλβια Φεντερίτσι (Silvia Federici) μαζί με τους συντρόφους του Zerowork και στη συνέχεια των Midnight Notes έκαναν μια πρωτότυπη ανάγνωση της ταξικής σύνθεσης αναδεικνύοντας την κεντρικότητα της αναπαραγωγικής-άμισθης εργασίας. Σύμφωνα με τον Τζώρτζ Καφφέντζις στη συνέντευξη που έδωσε στα Παιδιά της Γαλαρίας το 2001: Η προβολή των άμισθων εργατών δεν είναι ζήτημα ανταγωνισμού για το ποιος είναι «περισσότερο ή λιγότερο σημαντικός» ή ποιος είναι περισσότερο ή λιγότερο εκμεταλλευόμενος, αλλά έχει να κάνει με μια καλύτερη κατανόηση του τι κρατάει τον καπιταλισμό ζωντανό. Απ τη στιγμή που εστιάσεις πάνω στο κατά μεγάλο βαθμό άμισθο κομμάτι του κύκλου αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, τότε η πολιτική σου αλλάζει εντυπωσιακά. Αμέσως έρχεσαι αντιμέτωπος με διαιρέσεις και ιεραρχίες που έχουν συχνά παραμεληθεί από τα εργατικά κινήματα και οι οποίες μάλιστα υφαίνονται μέσα στις εργατικές οργανώσεις. Αρκεί κανείς να ρίξει μια ματιά στη σκανδαλώδη ιστορία του ρατσισμού και του σεξισμού της εργατικής τάξης για να καταλάβει τι εννοώ. 9 Έχουμε λοιπόν μια ποικιλία κοινωνικών υποκειμένων που το ένα ανταγωνίζεται το άλλο για την ηγεμονία επί του συνόλου της τάξης; Οι εργατιστές της δεκαετία του 60 και του 70 αναζητούσαν πάντα αυτό το κομμάτι που θα αποτελούσε την πρωτοπορία της τάξης στον αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό. Οι Midnight Notes το θέτουν διαφορετικά: στόχος δεν είναι η ανάδειξη μιας πρωτοπορίας αλλά η συνάντηση και ένωση των διαφόρων ταξικών υποκειμένων μέσα στους ταξικούς αγώνες με στόχο την καταστροφή των καπιταλιστικών σχέσεων και άρα την κατάργηση του ίδιου του προλεταριάτου. *** Μετά την καταστολή που εξαπέλυσε το ιταλικό κράτος στις 7 Απριλίου 1979, εντάθηκε η γεωγραφική διασπορά των θεωρητικών απόψεων που προέρχονταν από τον εργατισμό. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό και στο γεγονός ότι πολλοί αγωνιστές της Αυτονομίας αναγκάστηκαν να διαφύγουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως στη 8. Βλ. Κεφάλαιο 6 του παρόντος βιβλίου. Σύμφωνα με την Potere Operaio πίσω από το φαινομενικά φεουδαρχικό καθεστώς στην ιταλική γεωργία κρύβονταν ιδιαίτερα σύγχρονες σχέσεις εξουσίας του κεφαλαίου επί της εργασίας. 9. Τα Παιδιά Της Γαλαρίας, Τεύχος 9. [ 297 ]

10 STEVE WRIGHT Γαλλία, αλλά και την Αμερική. Η θεωρητική συνέχεια του εργατισμού στη Γαλλία σημαδεύτηκε από τη συνεργασία του Νέγκρι με τους Ντελέζ και Γκουαταρί, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 80 δημιουργήθηκε και το περιοδικό Futur antérieur. Στη Βρετανία, τέλη δεκαετίας 80 / αρχές 90, έχουμε την εμφάνιση του επονομαζόμενου «ανοιχτού μαρξισμού» (Οpen Marxism) με τους Τζον Χόλογουεϊ, Werner Bonefeld και άλλους, κάποιοι από τους οποίους είχαν σαφείς αναφορές στην παράδοση του συμβουλιακού κομμουνισμού και του ιταλικού εργατισμού. Στην Ιταλία των αρχών του 80, το περιοδικό Metropoli είναι μάλλον ο προπομπός του μετα-εργατισμού. Με την ευρεία χρήση του διαδικτύου, τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα. Αναπτύχθηκε μια αλληλεπίδραση μεταξύ αγγλόφωνων αγωνιστών, όπως οι συντάκτες του Vis-à-vis, και ιταλικού μαρξισμού ή μεταξύ αγγλόφωνων θεωρητικών και ιταλών μετα-εργατιστών με εμβληματικό κείμενο το Cyber-Marx (1999) του Nick Dyer-Witheford. Με άλλα λόγια, όπως ο εργατισμός είχε αναζωογονήσει τον αγγλόφωνο μαρξισμό, τώρα ήταν οι Αμερικάνοι αυτόνομοι μαρξιστές που θα επηρέαζαν με τη σειρά τους Ιταλούς θεωρητικούς όπως ο Φράνκο Μπεράρντι, ο οποίος είχε δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για το Cyber Marx. Τη δεκαετία του 90, οι διάφορες τάσεις του αυτόνομου μαρξισμού διαχύθηκαν ακόμα περισσότερο. Το περιοδικό Derive Approdi αποτέλεσε σίγουρα ένα σημείο συνάντησης και αντιπαράθεσης των διαφορετικών τάσεων που προέρχονταν από τον εργατισμό. Αλληλεπίδραση δεν υπήρξε μόνο μεταξύ των τάσεων που αποτελούσαν τον κεντρικό κορμό του ιταλικού εργατισμού αλλά και μεταξύ των διαφόρων σχετικών εγχειρημάτων ανά τον κόσμο. Για παράδειγμα, στο Collegamenti μεταφράζονταν κείμενα του γερμανικού Wildcat αλλά και του Processed World από τις ΗΠΑ. Οι Midnight Notes, από την Ανατολική Ακτή, πέρα από το ενδιαφέρον τους για τους αγώνες στην Αφρική, έδειξαν ενδιαφέρον και για το αυτόνομο κίνημα της Ελβετίας. Το βιβλίο Bolo Bolo από την Ελβετία που αναφερόταν στις αυτόνομες κοινότητες μιας μελλοντικής οικολογικής ουτοπίας κίνησε με τη σειρά του το ενδιαφέρον του Processed World από τη Δυτική Ακτή. Κι αυτά είναι μερικά μόνο παραδείγματα. *** Τελειώνοντας αυτό το κεφάλαιο, θα μιλήσουμε εν συντομία για δύο θεωρητικές αναφορές που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του «αυτόνομου μαρξισμού» μετά το Το πρώτο είναι το «Απόσπασμα για τις μηχανές» από τα Grundrisse του Μαρξ που στα ιταλικά πρωτοεμφανίστηκε στις σελίδες των Quaderni Rossi. Ανάλογα με την ερμηνεία που δίνεται στο συγκεκριμένο απόσπασμα από τους εκάστοτε θεωρητικούς απορρέουν διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα και στρατηγικές. Μπορού- [ 298 ]

11 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ με να αναφέρουμε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα, το βιβλίο του Πάολο Βίρνο, Η Γραμματική του Πλήθους 10 ή το λιγότερο γνωστό βιβλίο Lavoro e Attivita (1997) του Ρομάνο Αλκουάτι. Στην πρώτη περίπτωση, ο Βίρνο προσεγγίζει το απόσπασμα για τις μηχανές ως προφητεία που τελικά επαληθεύθηκε καθώς κατά τον ίδιο «ο μεταφορντισμός είναι ο κομμουνισμός του κεφαλαίου», η παραγωγή δεν βασίζεται πια στην ανταλλακτική αξία η ανταλλακτική αξία έχει καταργηθεί (κομμουνισμός) παρόλα αυτά ο καπιταλισμός είναι ακόμη εδώ. Αντιθέτως, για τον Αλκουάτι η σημασία του συγκεκριμένου αποσπάσματος από τα Grundrisse έγκειται στο ότι το κεφάλαιο δεν μπορεί να ξεφύγει από τον κοινωνικά αναγκαίο χρόνο εργασίας ως πυρήνα της διαδικασίας αξιοποίησής του. Δεύτερη αναφορά είναι η έννοια του μετα-φορντισμού και η χρήση της ως ερμηνευτικού εργαλείου από πολλούς πρώην εργατιστές. Ο μόνος ίσως που την απέρριψε ρητώς ήταν ο Φερούτσιο Γκαμπίνο που αντιπαρέθεσε στην ανάλυση πολλών μετααυτόνομων που την υιοθέτησαν: όχι τη μετάβαση σε ένα μετα-φορντικό μοντέλο, αλλά έναν επανασυνδυασμό παλιών και νέων στοιχείων κυριαρχίας που είχαν στόχο την πολιτική αποσύνθεση της εργατικής δύναμης εντός ενός νέου ευέλικτου συστήματος παραγωγής. 11 Αλλά αυτό αφορά το ζήτημα της περιοδολόγησης του καπιταλισμού, στο οποίο δεν προτιθέμεθα να προχωρήσουμε εδώ. Ο Τρόντι στην Ελλάδα Τα θεωρητικά εργαλεία του εργατισμού άρχισαν να γίνονται γνωστά στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του 70 από την ομάδα Ρήξη μέσω του ομώνυμου περιοδικού που εξέδιδε και των εκδόσεων Κομμούνα. Η Ρήξη δημιουργήθηκε από τη συνάντηση στην τελική φάση του κινήματος των εργοστασιακών σωματείων 12 ατόμων που είχαν έρθει 10. Paolo Virno, Η γραμματική του πλήθους, Οδυσσέας-Αλεξάνδρεια, Αθήνα Ferruccio Gambino, A Critique of the Fordism of the Regulation School, Common Sense, Τεύχος 19, Μετά την πτώση της Δικτατορίας το 1974, ξέσπασαν μια σειρά εργατικών αγώνων σε μεγάλες εργοστασιακές μονάδες (National Can, Ιζόλα Πίτσος, AEG) και σε πολλά μεταλλεία της χώρας (Μαντούδι, Δίστομο, Μάντεμ Λάκκο). Από την πρώτη στιγμή οι απεργοί βρέθηκαν αντιμέτωποι όχι μόνο με τα αφεντικά και το Κράτος αλλά και με τη ΓΣΕΕ και τις συνδικαλιστικές παρατάξεις των κομμάτων της αριστεράς, καθώς οι απεργοί δημιούργησαν νέες μορφές οργάνωσης ανά χώρο εργασίας οριζόντιου χαρακτήρα, απορρίπτοντας την κλαδική και ομοιοεπαγγελματική οργάνωση που προωθούσε η αριστερά και κυρίως το ΚΚΕ. Μετά το 1976 το Κράτος στην προσπάθειά του να περιορίσει την αναταραχή στους χώρους εργασίας και να θέσει σε εφαρμογή την αρχή της «συνεργασίας των [ 299 ]

12 STEVE WRIGHT σε επαφή με τον εργατισμό και το κίνημα της Αυτονομίας στην Ιταλία, της Ομάδας για μια Προλεταριακή Αριστερά (Ο.Π.Α.), μια φιλο-μαοϊκή ομάδα επηρεασμένη από τη γαλλική Gauche Prolétarienne και τον Καστοριάδη, η οποία είχε συμβάλλει στη δημιουργία του πρώτου εργοστασιακού σωματείου στη National Can, και κόσμο που έφευγε από άλλες οργανώσεις της άκρας αριστεράς. Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Ρήξη κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1979 με τον υπότιτλο «πολιτικό δελτίο πληροφόρησης για μια προλεταριακή αριστερά» και ήδη από το πρώτο τεύχος του ήταν παρούσες όλες οι θεματικές που χαρακτήρισαν την πρώτη περίοδο του περιοδικού μέχρι το 1985: έμφαση στους εργατικούς αγώνες και ιδιαίτερα στους εργοστασιακούς αγώνες που διεξάγονταν εκείνη την περίοδο νέα κοινωνικά υποκείμενα (γυναίκες, νεολαία, μετανάστες εργάτες, ομοφυλόφιλοι, καταλήψεις, επισφαλείς εργάτες) ένοπλη πάλη στις δυτικές μητροπόλεις. Την ίδια περίοδο κυκλοφόρησε και η πρώτη συλλογή κειμένων του εργατισμού με κείμενα των Ρανιέρο Παντσιέρι, Αντόνιο Νέγκρι και Μάριο Τρόντι 13 όλα προερχόμενα από την πρώτη περίοδο του operaismo. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφόρησε λίγο αργότερα και το βιβλίο-συνέντευξη του Νέγκρι Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη 14 σε μια «προσπάθεια δημιουργικής αφομοίωσης» των εργαλείων αυτών και εντάσσοντάς τα στη «βαθιά εθνική αντίληψη για την πραγματικότητα» που είχαν οι εκδότες, όπως δηλώνουν χαρακτηριστικά οι ίδιοι στον πρόλογο της έκδοσης. Μέσα από μια διάσπαση της Ρήξης θα γεννηθεί το 1985 η δεύτερη ομάδα στον ελλαδικό χώρο που είχε ως σημείο αναφοράς τον εργατισμό και το κίνημα της Αυτονομίας: η ομάδα που εξέδιδε το περιοδικό Convoy. Αιτία της διάσπασης ήταν η στροφή ενός κομματιού της ομάδας της Ρήξης στην οικολογία και τον εναλλακτισμό και η ταυτόχρονη απόρριψη της ένοπλης βίας συνολικά ως μέσο πολιτικής πάλης στις συνθήκες της δυτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπαίνοντας έτσι σε τροχιά ρήξης με όσους συνέχιζαν να θεωρούν κεντρική την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας ή συνέχιζαν να υποστηρίζουν την προοπτική μιας βίαιης ανατροπής του καθεστώτος. 15 Οι θεωρητικές ανατάξεων», θέσπισε το νόμο 330 του 1976 ο οποίος περιόριζε σημαντικά το δικαίωμα στην απεργία, θεσπίζοντας ασφυκτικά πλαίσια για την άσκησή του. Παράλληλα με την επίθεση του Κράτους, τα αφεντικά εξαπολύσαν τη δική τους επίθεση, απολύοντας μαζικά εργάτες και κλείνοντας ή μεταφέροντας βιομηχανικές μονάδες. Ο νόμος 330 σήμανε το τέλος των εργοστασιακών σωματείων πολλά από τα οποία ανασυστάθηκαν τη δεκαετία του 80 μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ με τελείως διαφορετικό περιεχόμενο αυτή τη φορά. 13. Ρ. Παντσιέρι, Α. Νέγκρι, Μάριο Τρόντι, Νεοκαπιταλισμός και Επαναστατικό Κίνημα, Κομμούνα, Αθήνα χ.χ. 14. Αντόνιο Νέγκρι, Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, Νέγκρι, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2008, Α έκδοση Βλ. τη συνέντευξη του Γιώργου Καραμπελιά στα Άνθη του Κακού τευχ. 2 (1988), όπου εξηγούνται πολύ αναλυτικά οι λόγοι για τους οποίους η Ρήξη φτάνει ν απορρίψει τις νεο-σταλινικές ένοπλες [ 300 ]

13 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ ζητήσεις του περιοδικού αλλάζουν καθώς αλλάζει και το κοινωνικό τοπίο στην Ελλάδα με τη δυναμικότερη εμφάνιση της «μητροπολιτικής νεολαίας» και τη μετατόπιση στους αγώνες του «κοινωνικού εργάτη». Μιλώντας με «ιταλικούς» όρους, μπορούμε να πούμε ότι οι θεωρητικές αναζητήσεις του Convoy ξεπερνούν τον κλασικό εργατισμό και προσεγγίζουν εκείνες της «Αυτονομίας». Μία από τις σημαντικότερες εκδόσεις της ομάδας του Convoy είναι η μπροσούρα Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη 16 των Κούρτσιο και Φραντσεσκίνι, η οποία αν και δεν μπορεί να καταταχθεί στον κλασικό εργατισμό, άσκησε μεγάλη επιρροή στους επίγονους του Convoy και στον αντιεξουσιαστικό χώρο γενικότερα. Η έκδοση του περιοδικού θα διαρκέσει μέχρι το 1995, όταν η ομάδα θα αναγκαστεί να έρθει αντιμέτωπη με τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στα Βαλκάνια μετά το ξέσπασμα των εθνικιστικών-ιμπεριαλιστικών πολέμων στη Γιουγκοσλαβία και την εμφάνιση ενός ακραίου εθνικιστικού λόγου στην ελληνική κοινωνία με αφορμή το «μακεδονικό ζήτημα». Το Convoy υποστήριξε την πολιτική της Σερβίας, στα πλαίσια της τριτοκοσμικής-αντι-ιμπεριαλιστικής λογικής ότι το «διεθνοποιημένο χρηματιστικό κεφάλαιο επιτίθεται εναντίον αυτού που ιστορικά ονομάστηκε κράτος-έθνος», ενώ σε ένα κείμενο με τίτλο «(Δυστυχώς Οι προλετάριοι έχουν ακόμη πατρίδες» αναγνώριζε ότι τα θεωρητικά εργαλεία του εργατισμού αδυνατούσαν να δώσουν απαντήσεις στο ζήτημα του ότι η «κοινωνική απελευθέρωση» θα έπρεπε προηγουμένως να περάσει «και μέσα από τους εθνικούς ανταγωνισμούς». Από την αποχώρηση ενός μέλους του Convoy προήλθε το περιοδικό Σαμποτάζ, που αργότερα μετονομάστηκε σε 3η Γενιά, Midnight Rebel και Sarajevo. Η εμπειρία του Σαμποτάζ αποτελεί συνέχεια της πρώτης περιόδου της Ρήξης και του Convoy, εμβαθύνοντας ορισμένες πτυχές της θεωρητικής δουλειάς τους και παίρνοντας αποστάσεις από τον φιλο-σέρβικο εθνικισμό τους. 17 Από τις σημαντικότερες εκδόσεις αυτής της πολιτικής τάσης είναι ο τόμος AUTONOMIA, απόψεις, αγώνες, μαρτυρίες των Ιταλών Αυτόνομων ( ) 18 και η μπροσούρα Γιατί οι οργανώσεις. Στα πλαίσια της πολιτικής αλλαγής «από την αρνητικότητα της αυτοαξιοποίησης σαν σαμποτάζ της κυριαρχίας του κεφαλαίου, στη θετικότητα της οικοδόμησης και της πρότασης εναλλακτικών αποπειρών», οι εκδόσεις «Κομμούνα» δημοσίευσαν το κείμενο του Αντόνιο Νέγκρι «Κυριαρχία και Σαμποτάζ» μαζί με το κείμενο του Φελίξ Γκουαταρί «Οι νέοι χώροι της ελευθερίας» σε ένα ενιαίο τόμο με τον τίτλο Από το κόκκινο στο πράσινο, Αθήνα Renato Curcio, Alberto Franceschini, Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη, Convoy, Αθήνα Η μπροσούρα στα ελληνικά περιλαμβάνει μόνο το τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο «Η στοιχειωμένη πόλη». 17. Για τις απαρχές της πολιτικής στοχοποίησης του ελληνικού «εθνικού κορμού», βλ. το 10 ο τεύχος του Σαμποτάζ (1994) όπου αναδημοσιεύονται επίσης μακροσκελή αποσπάσματα από το πρώτο άρθρο των Παιδιών της Γαλαρίας για το γιουγκοσλαβικό. 18. Sylvere Lotringer, Christian Marazzi (επιμ.), AUTONOMIA, απόψεις αγώνες, μαρτυρίες των Ιτα- [ 301 ]

14 STEVE WRIGHT μηχανές δεν μπορούν να δημιουργήσουν αξία 19 του αμερικανού αυτόνομου μαρξιστή Τζορτζ Καφέντζις. Μία ανθολογία κειμένων του Καφέντζις πρόσφατα κυκλοφόρησε από το Αρχείο 71 υπό το γενικό τίτλο Η εργασία, η ενέργεια, η κρίση και το τέλος του κόσμου - Σκέψεις για την εργασία, την τεχνολογία και την καπιταλιστική κρίση ( ). Στο Αρχείο 71 συνεργάζονται διάφορες ομάδες που αναφέρονται στην εργατική αυτονομία και οι οποίες προέρχονται από τα Μητροπολιτικά Συμβούλια και την ομοσπονδία αυτόνομων ομάδων Fédéraction. Μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του «ελληνικού εργατισμού» καταλαμβάνουν το περιοδικό ΑΥΤΟΝΟΜedΙΑ και οι εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα που από το 1992 παρουσιάζουν με συνέπεια το μετα-εργατισμό, και ιδιαίτερα το «νεγκρικό» ρεύμα του. Είναι το πρώτο αναρχικό και μη-μαρξικό εγχείρημα στην Ελλάδα που παρουσίασε και χρησιμοποίησε τα θεωρητικά εργαλεία του μετα-εργατισμού. Στις σελίδες του περιοδικού παρουσιάζονταν συχνά άρθρα από το περιοδικό Derive Approdi, το οποίο συγκέντρωνε όλες τις τάσεις του μετα-εργατισμού. Παράλληλα οι εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα δημοσίευσαν έργα των Χαρντ, Νέγκρι και Πάολο Βίρνο. Ενδεικτικά αναφέρουμε Το πλήθος και η μητρόπολη και Η μηχανή του χρόνου του Τόνι Νέγκρι Η εργασία του Διονύσου των Χαρντ και Νέγκρι και Πολιτική και Μεταφορντισμός με κείμενα των Σάντρο Μετζάντρα, Πάολο Βίρνο, Λουτσιάνο Φεράρι- Μπράβο και Τόνι Νέγκρι. Σε αυτή τη σύντομη «ανασκόπηση» των ομάδων στην Ελλάδα που επηρεάστηκαν από τον ιταλικό εργατισμό βλογάμε τα γένια μας θέση έχει και η ομάδα Τα Παιδιά της Γαλαρίας που εκδίδει το ομώνυμο περιοδικό. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η ομάδα χρησιμοποιεί ορισμένες θεματικές και εργαλεία του εργατισμού, όπως την ανάλυση της ταξικής σύνθεσης, την κεντρικότητα του μισθού και των αγώνων των μισθωτών και των άμισθων, την εστίαση στις αθέατες μορφές ταξικής πάλης όπως το σαμποτάζ και η κοπάνα από τη δουλειά, την αντίληψη ότι η ταξική πάλη καθορίζει τις κινήσεις του κεφαλαίου εργαλεία που, σε αντίθεση όμως με τις εργατίστικες ομάδες, είναι ενταγμένα στην προβληματική και τις θέσεις της αντισταλινικής κομμουνιστικής αριστεράς και των καταστασιακών. Μέλη των Παιδιών της Γαλαρίας συμμετείχαν και στην έκδοση της μπροσούρας Τηλεφωνικά κέντρα, εργατική έρευνα, κομμουνισμός, 20 στην οποία παρουσιάστηκε η μέθοδος της εργατικής έρευνας ή συνέρευνας και την εργατική έρευνα που διεξήγαγε η ομάδα Kolinko σε τηλεφωνικά κέντρα της Γερμανίας και της Αγγλίας. Στα χνάρια των εργατικών ερευνών που επανεισήγαγε η συλλογικότητα Kolinko κινήθηκαν εκδηλώσεις όπως η «Φοιτητικές Καταλήψεις - Απεργία Δασκάλων: μια συλών Αυτόνομων ( ), λέσχη κατασκόπων του 21ου αιώνα, Αθήνα Τζορτζ Καφέντζις, Γιατί οι μηχανές δεν μπορούν να δημιουργήσουν αξία, αντι-σχολείο, Αθήνα Kolinko, Τηλεφωνικά κέντρα, εργατικά έρευνα, κομμουνισμός, Κόκκινο Νήμα, Αθήνα [ 302 ]

15 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ νάντηση που δεν έγινε» που οργάνωσαν οι Αιώνιοι Καταληψίες-Αμετανόητοι Απεργοί και άλλοι προλετάριοι σύντροφοι το 2007 και εκδόσεις όπως Ο δρόμος, ο εργάτης, η μηχανή, η πόλη και η μέθοδος (Λέσχη κατασκόπων του 21ου αι., Αθήνα 2004) και Ακούστε καλά τι λένε οι φοιτητές: μια ανταγωνιστική έρευνα για το λόγο και τη δράση των φοιτητών στο κίνημα του (Κινούμενοι Τόποι, Αθήνα 2010). Ως προτελευταία λέξη αυτού του επίμετρου, θέλουμε να προσθέσουμε ότι δεν το θεωρούμε τίποτα περισσότερο από οδηγό έρευνας για τις διαδρομές του Τρόντι από την Ιταλία και την Αμερική ως την Ελλάδα. Η ολοκληρωμένη ιστορία αυτής της διαδρομής δεν μπορεί να γραφτεί από εμάς, αλλά θα είναι έργο μιας ικανότερης από τη δική μας μελλοντικής συλλογικής προσπάθειας. Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες που εντάσσουν τον εαυτό τους στην παράδοση του εργατισμού θα δικαιολογήσουν τις αναπόφευκτες παραλείψεις μας. *** Η έκδοση του βιβλίου του Steve Wright Έφοδος στον Ουρανό εντάσσεται στη σειρά εκδόσεων του Κόκκινου Νήματος που σκοπό έχει να παρουσιάσει τις ιστορικές τάσεις του κομμουνιστικού κινήματος. Στα πλαίσια αυτής της σειράς έχουμε εκδώσει μέχρι τώρα το βιβλίο του Ντωβέ, Έκλειψη και επανεμφάνιση του κομμουνιστικού κινήματος καθώς και μια ανθολογία κειμένων για τον αναρχοκομμουνισμό. Το παρόν βιβλίο είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας και συλλογικής δουλειάς. Πολλοί σύντροφοι συμμετείχαν στην πραγματικά επίπονη μετάφραση του αγγλικού κειμένου καθώς και στην επιμέλεια του ελληνικού κειμένου. Τους ευχαριστούμε όλους βαθύτατα. Μπορεί σήμερα, εν μέσω βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης και αιματηρής επίθεσης εναντίον της τάξης μας, η έφοδος στον ουρανό που επιχείρησαν οι ιταλοί σύντροφοι τις δεκαετίες του 60 και του 70 να μοιάζει μακρινή ιστορία. Όσο μακρινή όμως κι αν φαντάζει, είναι η ιστορία των αγώνων της τάξης μας και οφείλουμε να τη μελετήσουμε. Η έκδοση του παρόντος βιβλίου, όπως και κάθε βιβλίου που πραγματεύεται τον αγώνα του προλεταριάτου ενάντια στο κεφάλαιο, δηλ. τον αγώνα της ζωής ενάντια στο θάνατο, στόχο έχει να μας οπλίσει με ακόμα περισσότερα εργαλεία ώστε να οργανώσουμε ακόμα πιο αποτελεσματικά την επίθεσή μας. Μέσα και ενάντια σε αυτόν το σάπιο κόσμο. Μέχρι την τελική καταστροφή του. Κόκκινο Νήμα Ιούνιος 2012 [ 303 ]

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστοριογραφία της ταξικής σύνθεσης του ιταλικού προλεταριάτου από το τέλος του Β' Παγκοσμίου μέχρι το κίνημα του 1977

Η ιστοριογραφία της ταξικής σύνθεσης του ιταλικού προλεταριάτου από το τέλος του Β' Παγκοσμίου μέχρι το κίνημα του 1977 Η ιστοριογραφία της ταξικής σύνθεσης του ιταλικού προλεταριάτου από το τέλος του Β' Παγκοσμίου μέχρι το κίνημα του 1977 Επεξεργασμένη εισήγηση για τις ανάγκες του αυτομορφωτικού διημέρου με θέμα Οι μετα-68

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ιταλικό Εργατισµό (Operaismo) στον «Αυτόνοµο Μαρξισµό»

Από τον ιταλικό Εργατισµό (Operaismo) στον «Αυτόνοµο Μαρξισµό» Από τον ιταλικό Εργατισµό (Operaismo) στον «Αυτόνοµο Μαρξισµό» Βιβλιοκριτική: Storming Heaven: Class Composition and Struggle in Italian Autonomist Marxism του Steve Wright Reading 'Capital' Politically

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

για να γίνει η ελπίδα πράξη...

για να γίνει η ελπίδα πράξη... για να γίνει η ελπίδα πράξη... Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται ύστερα από την συντριβή των μνημονιακών κομμάτων στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Ο λαός μας ελπίζει και αισιοδοξεί για τη δικαίωση

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ»

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» «Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» Εισηγητής: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ζυρίχης Webpage Stadt ZÜRICH: http://www4.stzh.ch/kap01/gemeinderat_stzh/

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων και ο ρόλος του διευθυντή ανθρώπινων πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Εισαγωγή Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί κάλεσμα της πρωτοβουλίας για τη συγκρότηση αναρχικής πολιτικής οργάνωσης. Η πρωτοβουλία αποτελείται από τις συλλογικότητες:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 17-12-2015 Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι,

Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι, Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι, Είναι μεγάλη μου ευχαρίστηση να σας καλωσορίσω από πλευράς Cedefop στη σημερινή συνάντηση. H κατάσταση στην Ελλάδα για τους περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Στρατάκη Ελένη Παρασύρη Παγώνα Μανουσιδάκη Κατερίνα Πουλινάκη Κατερίνα Μάθημα : Παιδαγωγική & Φιλοσοφία της Παιδείας Καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Τι έχει αλλάξει. Τι πιστεύει σήμερα η ελληνική κοινή γνώμη Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του ΣΚΑΪ Μάιος 2011 Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα