Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου"

Transcript

1 Επίμετρο Χάρτες, έννοιες και διάχυση του «αυτόνομου μαρξισμού» Σ αυτό το επίμετρο θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε εν συντομία τις σύγχρονες επαναστατικές διαδρομές που έχουν τις ρίζες τους στον ιταλικό εργατισμό επικεντρώνοντας στην περίοδο από τις αρχές της δεκαετίας του 80 μέχρι σήμερα. Το πρώτο μέρος αποτελεί περίληψη του κειμένου του Steve Wright «Mapping Pathways within Italian Autonomist Marxism: A Preliminary Survey» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Historical Materialism Νο 16 (2008). Μετά το 1980 Η «κατάρρευση του εργατισμού» στα τέλη της δεκαετίας του 70, όπως το διατυπώνει ο Steve Wright στο 9ο κεφάλαιο του παρόντος βιβλίου, αποτέλεσε μεν το τέλος μιας ισχυρής τάσης του επαναστατικού κινήματος στην Ιταλία, αλλά σίγουρα δεν καταδίκασε στη λήθη τα θεωρητικά της εργαλεία. Το αντίθετο, η θεωρητική ανάλυση και η πολιτική δράση του operaismo αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για πολλούς αγωνιστές και θεωρητικούς τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Στις αρχές της δεκαετίας του 80 ο χώρος της Αυτονομίας στην Ιταλία είναι κατακερματισμένος, με τους περισσότερους αγωνιστές να είναι φυλακισμένοι ή φυγόδικοι. Οι νεότεροι σύντροφοι στρέφονται εν μέρει στα ναρκωτικά, στα γήπεδα, αλλά και στα κοινωνικά κέντρα, τα οποία πολλές φορές καταλήγουν να λειτουργούν ως γκέτο, με την έννοια ότι οι συμμετέχοντες συχνά απομονώνονται από τα υπόλοιπα κομμάτια του προλεταριάτου. Αυτό ωστόσο αλλάζει τη δεκαετία του 90, όταν μια νέα γενιά αγωνιστών από τα κοινωνικά κέντρα που αναζητά τη σύνδεση με άλλα αγωνιζόμενα κοινωνικά κομμάτια αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον τόσο για την ίδια την ιστορική εμπειρία του εργατισμού όσο και για τη μεταγενέστερη θεωρητική δουλειά ανθρώπων που υπήρξαν μέλη αυτής της τάσης και που τα ύστερα έργα τους έγινε συνήθειο να ομαδοποιούνται κάτω από την ετικέτα της «μετα-αυτονομίας». Ο ιταλικός εργατισμός δεν υπήρξε ποτέ ένα ομοιογενές θεωρητικό σώμα ή πολιτικό υποκείμενο τόσο στην εποχή της «ακμής» του όσο και μετά. Οι διάφορες τάσεις του [ 289 ]

2 STEVE WRIGHT είχαν ωστόσο ως κοινή θεωρητική μήτρα τις δυο βασικές θεματικές που χαρακτηρίζουν το Operai e Capitale του Μάριο Τρόντι: την εξύψωση της εργατικής τάξης ως ιστορικού επαναστατικού υποκειμένου, από τη μια, και την ικανότητα του κεφαλαίου να υποτάσσει την εργατική τάξη και να την μετατρέπει σε συστατικό του στοιχείο, από την άλλη. Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό των διαφόρων τάσεων του ιταλικού εργατισμού είναι η περιφρόνηση για τις «επαναστατικές παραδόσεις», η ασυνέχεια, το «επικίνδυνο άλμα», όπως το ονομάζει ο Μάριο Τρόντι στο Operai e Capitale, τόσο στο επίπεδο των αγώνων όσο και στο επίπεδο της επαναστατικής θεωρίας. *** Ήδη από τη δεκαετία του 80, ο Harry Cleaver εισάγει τον όρο «αυτόνομος μαρξισμός» για να προσδιορίσει μια συγκεκριμένη παράδοση μέσα στο μαρξιστικό κίνημα στην οποία τοποθετούσε ρεύματα που διέφεραν μεταξύ τους και εκτείνονταν από τους συμβουλιακούς κομμουνιστές ως την εργατική αυτονομία: Αυτό που προσδίδει νόημα στον όρο «Αυτόνομος Μαρξισμός» ως μια συγκεκριμένη παράδοση είναι το γεγονός ότι μπορούμε να διακρίνουμε, εντός της ευρύτερης μαρξιστικής παράδοσης, μια ποικιλία από κινήματα, πολιτικές και στοχαστές που δίνουν έμφαση στην αυτόνομη δύναμη των εργατών αυτόνομη ως προς το κεφάλαιο, ως προς τις επίσημες οργανώσεις τους (π.χ. συνδικάτα, πολιτικά κόμματα) και, μάλιστα, δίνουν έμφαση στη δύναμη συγκεκριμένων ομάδων εργατών να δρουν αυτόνομα ως προς άλλες ομάδες (π.χ. οι γυναίκες ως προς τους άνδρες). Με τον όρο «αυτονομία» εννοώ την ικανότητα των εργατών να ορίζουν τα συμφέροντά τους και να αγωνίζονται για αυτά να πηγαίνουν πέρα από την απλή αντίδραση απέναντι στην εκμετάλλευση ή την αυτο-καθοριζόμενη «ηγεσία» και να περνάνε στην επίθεση με τρόπους που διαμορφώνουν την ταξική πάλη και καθορίζουν το μέλλον. 1 Αν δεχτούμε αυτόν τον ορισμό τότε ο «αυτόνομος μαρξισμός» δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τις τάσεις που προέρχονται από τον ιταλικό εργατισμό αλλά περιλαμβάνει ένα πιο ευρύ φάσμα θεωρητικών αναλύσεων και αγωνιστών σε παγκόσμιο επίπεδο. Θα προσπαθήσουμε επομένως να ανιχνεύσουμε τις διαδρομές τόσο του ιταλικού εργατισμού όσο και του «αυτόνομου μαρξισμού» ευρύτερα από το 80 και μετά. *** Κατά καιρούς έχουν γίνει κάποιες απόπειρες χαρτογράφησης των πολιτικών τάσεων, των εγχειρημάτων και των θεωρητικών κατηγοριών του «αυτόνομου μαρξισμού». 1. Από συνέντευξη που έδωσε ο Harry Cleaver στον Massimo De Angelis και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στα ιταλικά στο περιοδικό vis-a-vis το Ολόκληρη η συνέντευξη στα αγγλικά υπάρχει εδώ: https://webspace.utexas.edu/hcleaver/www/interviewwithharrycleaver.html [ 290 ]

3 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ Το πρώτο σχεδιάγραμμα (εικόνα 1) έχει φτιαχτεί από τον Chris Wright και απεικονίζει τις διάφορες τάσεις εντός του «ελευθεριακού μαρξισμού», τοποθετώντας τον αυτόνομο μαρξισμό σε μια ευρύτερη πολιτική και θεωρητική ιστοριογραφία. Όπως φαίνεται και στο σχεδιάγραμμα, ο Chris Wright κάνει έναν διαχωρισμό μεταξύ εργατισμού ( ), αυτονομίας ( ) και αυτόνομου μαρξισμού. Ο συγκεκριμένος χάρτης δεν διεκδικεί τον τίτλο της απόλυτης χαρτογράφησης αφού στην πραγματικότητα οι διάφοροι συσχετισμοί είναι πολύ πιο σύνθετοι. Στόχος της συγκεκριμένης χαρτογράφησης δεν είναι η καταγραφή κάθε πολιτικής ομάδας αλλά η ανάδειξη των πρωτογενών συνεισφορών στη θεωρία και την πρακτική. 1. Ο δεύτερος χάρτης (εικόνα 2) είναι του Primo Moroni. Εδώ ανιχνεύονται οι διασυνδέσεις μεταξύ βασικών επαναστατικών εγχειρημάτων (περιοδικά, εκδόσεις, ραδιοφωνικοί σταθμοί κ.λπ.) στην Ιταλία κατά τα τριάντα χρόνια που ακολούθησαν την Ουγγρική εξέγερση του Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα βραχύβια περιοδικά της δεκαετίας του 60 έδωσαν τη θέση τους σε μια έκρηξη πολιτικών εκδόσεων τη δεκαετία του 70. Τα δαιδαλώδη τόξα του χάρτη δεν δείχνουν μόνο τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών εγχειρημάτων αλλά και την ύπαρξη κοινών πολιτικών δραστηριοτήτων ή ακόμα και την ύπαρξη αγωνιστών που συμμετείχαν ταυτοχρόνως σε πολλά εγχειρήματα. Με μια πρώτη ματιά μπορεί να μην είναι σαφές, αλλά ο συγκεκριμένος χάρτης που εκτείνεται μέχρι το 1987 αποτελείται από τρεις κάθετες στήλες. Στην αριστερή στήλη βρίσκουμε εγχειρήματα που σχετίζονται κυρίως με την αντικουλτούρα και τις ελευθεριακές και υπεραριστερές τάσεις του ιταλικού κινήματος: από τους καταστασιακούς και το Collegamenti έως το Re Nudo και το Radio Alice-A/traverso. [ 291 ]

4 2. STEVE WRIGHT Ένας από τους πολλούς χάρτες του εκδοτικού «αστερισμού» του κινήματος που σχεδίασε ο Πρίμο Μορόνι στα μέσα της δεκαετίας του 80. [ 292 ]

5 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ Στη δεξιά στήλη καταγράφονται τα εγχειρήματα που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, προέρχονται από το ΙΚΚ: από το Manifesto μέχρι τους αυτόνομους της Ρώμης. Η κεντρική στήλη αποτελεί τον κορμό του operaismo: από τα Quaderni Rossi, το Classe Operaia και το Potere Operaio μέχρι τις αυτόνομες εκδόσεις όπως ήταν το Rosso και η Primo Maggio. Στο τρίτο σχεδιάγραμμα (εικόνα 3) του Steve Wright ιχνηλατείται η ανάπτυξη συγκεκριμένων κατηγοριών και εννοιών από το 80 και μετά. Ξεκινάμε από την κατηγορία του κοινωνικού εργάτη, που διαδόθηκε ευρέως τη δεκαετία του 70, και καταλήγουμε στο πλήθος, έναν όρο που κυριάρχησε μετά τη δεκαετία του 90. Επίσης συμπεριλαμβάνονται όροι όπως μαζική διανοητική εργασία (mass intellectuality) και γενικός νους/γενική διάνοια (general intellect) που αποτελούν, κατά κάποιο τρόπο, τη γέφυρα μεταξύ κοινωνικού εργάτη και πλήθους. Οι κατηγορίες που βλέπουμε στο χάρτη αποτελούν κοινωνικές φιγούρες και πιο συγκεκριμένα ταξικές φιγούρες που υποδηλώνουν συγκεκριμένες σχέσεις με το κεφάλαιο. Κατά την άποψή μας, εξαίρεση αποτελεί η νεφελώδης κατηγορία του πλήθους. Στη συνέχεια θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε την εξέλιξη αυτών των κατηγοριών από το 80 και μετά. 3. *** [ 293 ]

6 STEVE WRIGHT Το πρώτο ταξικό υποκείμενο στην εικόνα 3 είναι ο εργάτης μάζα. Ένα υποκείμενο που δεν έχει απλώς ιστορικό ενδιαφέρον αφού τις τρεις τελευταίες δεκαετίες έχει βάλει τη σφραγίδα του σε διάφορους βιομηχανικά αναπτυσσόμενους κοινωνικούς σχηματισμούς ανά τον κόσμο. Όπως είχε πει και ο Guido Bianchini: «το τέλος της ανάπτυξης σε κάποιο μέρος σηματοδοτεί την ανάπτυξη αλλού». Οι συντάκτες της Primo Maggio συνέχισαν να δημοσιεύουν εξαιρετικά ενδιαφέροντα άρθρα για τον εργάτη-μάζα κατά τη δεκαετία του 80, μια δουλειά που κορυφώθηκε με το βιβλίο του Marco Revelli Lavorare in Fiat για τους αγώνες του ταξικού αυτού υποκειμένου στη FIAT. Στα τέλη της δεκαετίας του 80 σταματάει να κυκλοφορεί η Primo Maggio. Ωστόσο, πολλοί συντάκτες της συνέχισαν να ερευνούν την ιστορία της εργατικής τάξης, όπως ο Μπολόνια που μελέτησε τη σχέση εργατικής τάξης και ναζισμού. Ο Μπολόνια επίσης ανέδειξε ένα ακόμα κοινωνικό υποκείμενο αρκετά περιθωριοποιημένο από τον εργατισμό: τον αυτοαπασχολούμενο εργάτη, μια εργασιακή συνθήκη που αφορούσε όλο και μεγαλύτερα κομμάτια της εργατικής τάξης στις αρχές του 90 στην Ιταλία. Στα μέσα της δεκαετίας του 80, πολλοί «καθαρόαιμοι εργατιστές» έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το φαινόμενο των COBAS (Comitati di Base - Επιτροπών Βάσης), ενός δικτύου ανεπίσημων ομάδων βάσης που δραστηριοποιούνταν στο δημόσιο τομέα και αμφισβητούσαν τον παραδοσιακό ρόλο των συνδικάτων ως διαμεσολαβητών των συμφερόντων των εργατών εντός της μισθωτής σχέσης. Τα περιοδικά που ασχολήθηκαν κυρίως με τις COBAS ήταν το Collegamenti και το Incompatibili. Λόγω της εδαφικοποίησης αυτών των επιτροπών βάσης στους χώρους εργασίας του δημόσιου τομέα, στις αναλύσεις της ταξικής σύνθεσης που γίνονταν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 90 ήρθε στο προσκήνιο η εργασιακή συνθήκη των δημοσίων υπαλλήλων. Ήδη από την εποχή του «Κινήματος του 77» είχαν προκύψει ζητήματα σχετικά με την αντιπροσώπευση και την οργάνωση αλλά και με τις αλλαγές της ταξικής σύνθεσης. Τη δεκαετία του 80, στην εποχή του επονομαζόμενου μετα-φορντισμού, αυτά τα ζητήματα επανέρχονται επιτακτικά αναδεικνύοντας τη φιγούρα του επισφαλούς εργάτη και των αγώνων του. Στα μέσα της δεκαετίας του 90, η επισφάλεια αποτελεί κεντρικό θέμα σε μια τάση του κινήματος των κοινωνικών κέντρων όπου δραστηριοποιείται μια νέα γενιά ακτιβιστών, όπως οι Tute Bianche αλλά και θεωρητικών που ήταν επηρεασμένοι από τον εργατισμό, όπως ο Andrea Fumagalli. Στη Γερμανία τη δεκαετία του 80, η ομάδα Wildcat που εκδίδει το ομώνυμο περιοδικό και εστιάζει στην ανάλυση της ταξικής σύνθεσης και την αγωνιστική έρευνα, ασχολήθηκε επίσης με την εμπειρία του προσωρινού εργάτη. Έχει ενδιαφέρον να δούμε τι έλεγαν οι ίδιοι στον Τζον Χόλογουεϊ σχετικά με αυτό το ζήτημα: Στις αρχές της δεκαετίας του 80, ο κύκλος των εργατικών αγώνων στα εργοστάσια είχε τελειώσει, αλλά για πολλούς νέους ανθρώπους ήταν αδιανόητο να προσαρμοστούν στη μισθωτή εργασία και να κάνουν την ίδια δουλειά μέχρι να πάρουν σύνταξη. Επιπλέον, κι εμείς οι ίδιοι αρνούμασταν να παλέψουμε ατομικά μέσω μιας επαγγελμα- [ 294 ]

7 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ τικής καριέρας για μια καλύτερη θέση στην καπιταλιστική ιεραρχία. Μέσα από αυτή την κατάσταση προέκυψε η πρακτική του jobbing: το να κάνεις μια οποιαδήποτε βρωμοδουλειά για μικρό χρονικό διάστημα έτσι ώστε να έχεις χρόνο για τον εαυτό σου, για τον πολιτικό αγώνα και για ευχαρίστηση. Τυπικά, δουλεύαμε υπό συνθήκες που αργότερα θα χαρακτηρίζονταν από τους κοινωνιολόγους ως «επισφαλείς» υπό την έννοια ότι είσαι ευάλωτος στα μονόπλευρα μέτρα που λαμβάνει το κεφάλαιο. Αλλά τότε ήταν ακόμα εύκολο να χρησιμοποιήσεις τις ρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας και του κοινωνικού κράτους προς όφελός σου. 2 Στα τέλη της δεκαετίας του 90, η συλλογικότητα Kolinko από τη Γερμανία, στην οποία συμμετείχαν πρώην αλλά και νυν μέλη των Wildcat, έκαναν ένα ανοιχτό κάλεσμα σε διεθνές επίπεδο με στόχο να ξεκινήσει μια συστηματική δουλειά στα τηλεφωνικά κέντρα. Έτσι δημιουργήθηκε ένα δίκτυο ομάδων από Αγγλία, Ιταλία και Γερμανία με ανθρώπους που δούλευαν σε τηλεφωνικά κέντρα και οι οποίοι διενήργησαν μια εργατική έρευνα μέσα στους συγκεκριμένους χώρους εργασίας. 3 Αυτή η προσπάθεια αποτέλεσε το έναυσμα για μια σειρά εργατικών ερευνών που έγιναν τα επόμενα χρόνια. Τη δεκαετία του 70, για τους εργατιστές ο μετανάστης εργάτης ήταν ταυτόσημος με τον εργάτη μάζα. Ωστόσο, όπως επισήμανε και ο Yann Moulier Boutang, δεν λαμβάνονταν υπόψη η διαφορά ανάμεσα στις συνθήκες που επικρατούσαν στην Ιταλία από τη δεκαετία του 50 μέχρι τις αρχές του 70, όταν επρόκειτο κυρίως για εσωτερική μετανάστευση, και αυτές που επικράτησαν στα εργοστάσια από το 73 και μετά όταν άρχισαν να προσλαμβάνονται μετανάστες διαφόρων εθνικοτήτων. Έτσι, η απλή μετάθεση των κατηγοριών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι διαφοροποιήσεις, δεν μπορούσε να δώσει μια σαφή εικόνα σχετικά με το ρόλο της μετανάστευσης στη διαδικασία της ανασύνθεσης της τάξης. Τη δεκαετία του 90, εμφανίστηκε μια σειρά μελετών, είτε στα πλαίσια του μεταεργατισμού είτε όχι, για το ζήτημα των μεταναστών εργατών. Σύμφωνα με τον Devi Sacchetto, 4 η ελεύθερη κίνηση των μεταναστών αποτελεί αγώνα ενάντια στην αγορά εργασίας ενώ για τον Sandro Mezzadra 5 οι μετανάστες είναι φορείς ενεργητικής δράσης και όχι απλώς παθητικά θύματα στο έλεος των συνθηκών. 2. Wildcat, Offener Brief an John Holloway, Wildcat-Zirkular, Τεύχος 39, Βλ. Kolinko, Call Centers Inquiry Communism, Αποσπάσματα από το βιβλίο αυτό καθώς και μια συζήτηση με έναν από τους συντρόφους που συμμετείχαν στη συλλογικότητα Kolinko έχουν δημοσιευτεί στο βιβλίο Τηλεφωνικά Κέντρα Εργατική Έρευνα Κομμουνισμός της εκδοτικής ομάδας Κόκκινο Νήμα. 4. Βλ. Deri Sacchetto, Il Nordest e il suo Oriente, Ombre corte, Βερόνα Βλ. Sandro Mezzadra, Intervista 3 aprile 2001, στο CD-ROM που συνοδεύει το βιβλίο των Borio, Pozzi και Roggero, Futuro anteriore. Dai Quaderni Rossi ai movimenti globali: ricchezze e limiti dell operaismo italiano, Derive Approdi, Ρώμη [ 295 ]

8 STEVE WRIGHT Σε μια απόπειρα σφαιρικής ανάγνωσης της σύγχρονης ταξικής σύνθεσης, ο Ρομάνο Αλκουάτι εισήγαγε την κατηγορία του υπερ-προλεταριάτου, μιας μεγάλης μετα-τάξης που αναδύεται σε μια σειρά στιγμών. Οι ίδιοι οι υπερ-προλετάριοι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μέρος ενός τεράστιου πλήθους με φαινομενικά διαφορετικά, ακόμα και αντικρουόμενα, συμφέροντα. Οι υπερ-προλετάριοι, στους οποίους συγκαταλέγονται οι άνεργοι αλλά και οι αυτοαπασχολούμενοι, φετιχοποιούν την τεχνολογία και τις μηχανές θεωρώντας ότι τα μέσα παραγωγής είναι πιο ικανά από τους ίδιους. 6 Υπάρχουν κάποια κοινά σημεία μεταξύ της δουλειάς του Αλκουάτι και της έννοιας του κογκνιταριάτου (cognitariat-προλεταριάτο της γνωσιακής εργασίας) του Φράνκο Μπεράρντι. Υπάρχουν όμως και πολλές διαφορές, αφού οι μετα-εργατίστικες προσεγγίσεις, όπως αυτή του Μπεράρντι, δεν βασίζονται στη μαρξική κατηγορία της αξίας ως ερμηνευτικό εργαλείο. Ο Μπεράρντι διέβλεπε δυνατότητες αυτο-οργάνωσης της γνωσιακής εργασίας, ειδικά κατά την περίοδο της φούσκας του dot.com και της παγκόσμιας εναντίωσης στον πόλεμο στο Ιράκ. Σύμφωνα με τον Μπεράρντι, το κογκνιταριάτο είναι μια πιο στενή κατηγορία σε σχέση με το πλήθος και σίγουρα αυτή η ανάλυση δεν αποτελεί αποθέωση της λεγόμενης εικονικής κουλτούρας. Αντίθετα, όπως είχε πει σε μια συνέντευξη το 2002: H ιδέα του κογκνιταριάτου και του «κογκνιτάριου» ως μέλους του κογκνιταριάτου συνδέεται με την ιδέα ότι τα τελευταία χρόνια, ενδεχομένως την τελευταία δεκαετία, χάσαμε την επαφή μας με το σώμα μας με το κοινωνικό, φυσικό και ερωτικό μας σώμα. Η κουλτούρα του δικτύου και όλες οι μορφές ψηφιακής παραγωγής και τα νέα μέσα έχουν εξαλείψει τη σχέση μας με το κοινωνικό μας σώμα. Αλλά σε καιρούς κοινωνικής και οικονομικής κρίσης αναγκαζόμαστε να λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι έχουμε ένα σώμα, ότι πραγματικά έχουμε ένα κοινωνικό και φυσικό σώμα. Οι κογκνιτάριοι είναι εργάτες της εικονικής παραγωγής. Έρχεται όμως μιας στιγμή που αντιλαμβάνονται το γεγονός ότι δεν είναι αμιγώς εικονικοί, ότι δεν είναι αμιγώς οικονομικοί, ότι είναι και φυσικά σώματα. 7 Το πλήθος, μια κατηγορία που ανέπτυξαν ο Μάικλ Χαρντ και ο Αντόνιο Νέγκρι, υιοθετήθηκε από πολλούς κύκλους ως ερμηνευτικό εργαλείο. Προκάλεσε, όμως, και πολύ έντονες κριτικές τόσο από τους ορθόδοξους μαρξιστές και λενινιστές όσο και από τον ελευθεριακό / αντιεξουσιαστικό / υπεραριστερό χώρο. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχουν σαφείς δεσμοί του πλήθους με παλαιότερες κατηγορίες όπως είναι ο κοινωνικός εργάτης και η μαζική διανοητική εργασία. Η τελευταία κατηγορία που θα αναφέρουμε έχει τις ρίζες της στο Θερμό Φθινόπωρο και τον τρόπο που προσέγγισε η Potere Operaio τον αγροτικό τομέα της Ιταλίας, 6. Βλ. Romano Alquati, Lavoro e attività,manifestolibri, Ρώμη Net Culture, New Media And the Social Body: An Interview with Franco Berardi Bifo. world-information.org/wio/readme/ / [ 296 ]

9 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ επεκτείνοντας την καπιταλιστική σχέση πέρα από το μισθό. 8 Παρόλα αυτά, η ομάδα δεν έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει την ηγεμονία των βιομηχανικών εργατών. Αυτό θα γίνει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπό το πρίσμα των αγώνων για τη γη και την αναπαραγωγή. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 70, οι εργατίστριες φεμινίστριες Λεοπολντίνα Φορτουνάτι (Leopoldina Fortunati), Μαρία Ρόζα Ντάλα Κόστα και Σίλβια Φεντερίτσι (Silvia Federici) μαζί με τους συντρόφους του Zerowork και στη συνέχεια των Midnight Notes έκαναν μια πρωτότυπη ανάγνωση της ταξικής σύνθεσης αναδεικνύοντας την κεντρικότητα της αναπαραγωγικής-άμισθης εργασίας. Σύμφωνα με τον Τζώρτζ Καφφέντζις στη συνέντευξη που έδωσε στα Παιδιά της Γαλαρίας το 2001: Η προβολή των άμισθων εργατών δεν είναι ζήτημα ανταγωνισμού για το ποιος είναι «περισσότερο ή λιγότερο σημαντικός» ή ποιος είναι περισσότερο ή λιγότερο εκμεταλλευόμενος, αλλά έχει να κάνει με μια καλύτερη κατανόηση του τι κρατάει τον καπιταλισμό ζωντανό. Απ τη στιγμή που εστιάσεις πάνω στο κατά μεγάλο βαθμό άμισθο κομμάτι του κύκλου αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, τότε η πολιτική σου αλλάζει εντυπωσιακά. Αμέσως έρχεσαι αντιμέτωπος με διαιρέσεις και ιεραρχίες που έχουν συχνά παραμεληθεί από τα εργατικά κινήματα και οι οποίες μάλιστα υφαίνονται μέσα στις εργατικές οργανώσεις. Αρκεί κανείς να ρίξει μια ματιά στη σκανδαλώδη ιστορία του ρατσισμού και του σεξισμού της εργατικής τάξης για να καταλάβει τι εννοώ. 9 Έχουμε λοιπόν μια ποικιλία κοινωνικών υποκειμένων που το ένα ανταγωνίζεται το άλλο για την ηγεμονία επί του συνόλου της τάξης; Οι εργατιστές της δεκαετία του 60 και του 70 αναζητούσαν πάντα αυτό το κομμάτι που θα αποτελούσε την πρωτοπορία της τάξης στον αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό. Οι Midnight Notes το θέτουν διαφορετικά: στόχος δεν είναι η ανάδειξη μιας πρωτοπορίας αλλά η συνάντηση και ένωση των διαφόρων ταξικών υποκειμένων μέσα στους ταξικούς αγώνες με στόχο την καταστροφή των καπιταλιστικών σχέσεων και άρα την κατάργηση του ίδιου του προλεταριάτου. *** Μετά την καταστολή που εξαπέλυσε το ιταλικό κράτος στις 7 Απριλίου 1979, εντάθηκε η γεωγραφική διασπορά των θεωρητικών απόψεων που προέρχονταν από τον εργατισμό. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό και στο γεγονός ότι πολλοί αγωνιστές της Αυτονομίας αναγκάστηκαν να διαφύγουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως στη 8. Βλ. Κεφάλαιο 6 του παρόντος βιβλίου. Σύμφωνα με την Potere Operaio πίσω από το φαινομενικά φεουδαρχικό καθεστώς στην ιταλική γεωργία κρύβονταν ιδιαίτερα σύγχρονες σχέσεις εξουσίας του κεφαλαίου επί της εργασίας. 9. Τα Παιδιά Της Γαλαρίας, Τεύχος 9. [ 297 ]

10 STEVE WRIGHT Γαλλία, αλλά και την Αμερική. Η θεωρητική συνέχεια του εργατισμού στη Γαλλία σημαδεύτηκε από τη συνεργασία του Νέγκρι με τους Ντελέζ και Γκουαταρί, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 80 δημιουργήθηκε και το περιοδικό Futur antérieur. Στη Βρετανία, τέλη δεκαετίας 80 / αρχές 90, έχουμε την εμφάνιση του επονομαζόμενου «ανοιχτού μαρξισμού» (Οpen Marxism) με τους Τζον Χόλογουεϊ, Werner Bonefeld και άλλους, κάποιοι από τους οποίους είχαν σαφείς αναφορές στην παράδοση του συμβουλιακού κομμουνισμού και του ιταλικού εργατισμού. Στην Ιταλία των αρχών του 80, το περιοδικό Metropoli είναι μάλλον ο προπομπός του μετα-εργατισμού. Με την ευρεία χρήση του διαδικτύου, τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα. Αναπτύχθηκε μια αλληλεπίδραση μεταξύ αγγλόφωνων αγωνιστών, όπως οι συντάκτες του Vis-à-vis, και ιταλικού μαρξισμού ή μεταξύ αγγλόφωνων θεωρητικών και ιταλών μετα-εργατιστών με εμβληματικό κείμενο το Cyber-Marx (1999) του Nick Dyer-Witheford. Με άλλα λόγια, όπως ο εργατισμός είχε αναζωογονήσει τον αγγλόφωνο μαρξισμό, τώρα ήταν οι Αμερικάνοι αυτόνομοι μαρξιστές που θα επηρέαζαν με τη σειρά τους Ιταλούς θεωρητικούς όπως ο Φράνκο Μπεράρντι, ο οποίος είχε δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για το Cyber Marx. Τη δεκαετία του 90, οι διάφορες τάσεις του αυτόνομου μαρξισμού διαχύθηκαν ακόμα περισσότερο. Το περιοδικό Derive Approdi αποτέλεσε σίγουρα ένα σημείο συνάντησης και αντιπαράθεσης των διαφορετικών τάσεων που προέρχονταν από τον εργατισμό. Αλληλεπίδραση δεν υπήρξε μόνο μεταξύ των τάσεων που αποτελούσαν τον κεντρικό κορμό του ιταλικού εργατισμού αλλά και μεταξύ των διαφόρων σχετικών εγχειρημάτων ανά τον κόσμο. Για παράδειγμα, στο Collegamenti μεταφράζονταν κείμενα του γερμανικού Wildcat αλλά και του Processed World από τις ΗΠΑ. Οι Midnight Notes, από την Ανατολική Ακτή, πέρα από το ενδιαφέρον τους για τους αγώνες στην Αφρική, έδειξαν ενδιαφέρον και για το αυτόνομο κίνημα της Ελβετίας. Το βιβλίο Bolo Bolo από την Ελβετία που αναφερόταν στις αυτόνομες κοινότητες μιας μελλοντικής οικολογικής ουτοπίας κίνησε με τη σειρά του το ενδιαφέρον του Processed World από τη Δυτική Ακτή. Κι αυτά είναι μερικά μόνο παραδείγματα. *** Τελειώνοντας αυτό το κεφάλαιο, θα μιλήσουμε εν συντομία για δύο θεωρητικές αναφορές που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του «αυτόνομου μαρξισμού» μετά το Το πρώτο είναι το «Απόσπασμα για τις μηχανές» από τα Grundrisse του Μαρξ που στα ιταλικά πρωτοεμφανίστηκε στις σελίδες των Quaderni Rossi. Ανάλογα με την ερμηνεία που δίνεται στο συγκεκριμένο απόσπασμα από τους εκάστοτε θεωρητικούς απορρέουν διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα και στρατηγικές. Μπορού- [ 298 ]

11 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ με να αναφέρουμε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα, το βιβλίο του Πάολο Βίρνο, Η Γραμματική του Πλήθους 10 ή το λιγότερο γνωστό βιβλίο Lavoro e Attivita (1997) του Ρομάνο Αλκουάτι. Στην πρώτη περίπτωση, ο Βίρνο προσεγγίζει το απόσπασμα για τις μηχανές ως προφητεία που τελικά επαληθεύθηκε καθώς κατά τον ίδιο «ο μεταφορντισμός είναι ο κομμουνισμός του κεφαλαίου», η παραγωγή δεν βασίζεται πια στην ανταλλακτική αξία η ανταλλακτική αξία έχει καταργηθεί (κομμουνισμός) παρόλα αυτά ο καπιταλισμός είναι ακόμη εδώ. Αντιθέτως, για τον Αλκουάτι η σημασία του συγκεκριμένου αποσπάσματος από τα Grundrisse έγκειται στο ότι το κεφάλαιο δεν μπορεί να ξεφύγει από τον κοινωνικά αναγκαίο χρόνο εργασίας ως πυρήνα της διαδικασίας αξιοποίησής του. Δεύτερη αναφορά είναι η έννοια του μετα-φορντισμού και η χρήση της ως ερμηνευτικού εργαλείου από πολλούς πρώην εργατιστές. Ο μόνος ίσως που την απέρριψε ρητώς ήταν ο Φερούτσιο Γκαμπίνο που αντιπαρέθεσε στην ανάλυση πολλών μετααυτόνομων που την υιοθέτησαν: όχι τη μετάβαση σε ένα μετα-φορντικό μοντέλο, αλλά έναν επανασυνδυασμό παλιών και νέων στοιχείων κυριαρχίας που είχαν στόχο την πολιτική αποσύνθεση της εργατικής δύναμης εντός ενός νέου ευέλικτου συστήματος παραγωγής. 11 Αλλά αυτό αφορά το ζήτημα της περιοδολόγησης του καπιταλισμού, στο οποίο δεν προτιθέμεθα να προχωρήσουμε εδώ. Ο Τρόντι στην Ελλάδα Τα θεωρητικά εργαλεία του εργατισμού άρχισαν να γίνονται γνωστά στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του 70 από την ομάδα Ρήξη μέσω του ομώνυμου περιοδικού που εξέδιδε και των εκδόσεων Κομμούνα. Η Ρήξη δημιουργήθηκε από τη συνάντηση στην τελική φάση του κινήματος των εργοστασιακών σωματείων 12 ατόμων που είχαν έρθει 10. Paolo Virno, Η γραμματική του πλήθους, Οδυσσέας-Αλεξάνδρεια, Αθήνα Ferruccio Gambino, A Critique of the Fordism of the Regulation School, Common Sense, Τεύχος 19, Μετά την πτώση της Δικτατορίας το 1974, ξέσπασαν μια σειρά εργατικών αγώνων σε μεγάλες εργοστασιακές μονάδες (National Can, Ιζόλα Πίτσος, AEG) και σε πολλά μεταλλεία της χώρας (Μαντούδι, Δίστομο, Μάντεμ Λάκκο). Από την πρώτη στιγμή οι απεργοί βρέθηκαν αντιμέτωποι όχι μόνο με τα αφεντικά και το Κράτος αλλά και με τη ΓΣΕΕ και τις συνδικαλιστικές παρατάξεις των κομμάτων της αριστεράς, καθώς οι απεργοί δημιούργησαν νέες μορφές οργάνωσης ανά χώρο εργασίας οριζόντιου χαρακτήρα, απορρίπτοντας την κλαδική και ομοιοεπαγγελματική οργάνωση που προωθούσε η αριστερά και κυρίως το ΚΚΕ. Μετά το 1976 το Κράτος στην προσπάθειά του να περιορίσει την αναταραχή στους χώρους εργασίας και να θέσει σε εφαρμογή την αρχή της «συνεργασίας των [ 299 ]

12 STEVE WRIGHT σε επαφή με τον εργατισμό και το κίνημα της Αυτονομίας στην Ιταλία, της Ομάδας για μια Προλεταριακή Αριστερά (Ο.Π.Α.), μια φιλο-μαοϊκή ομάδα επηρεασμένη από τη γαλλική Gauche Prolétarienne και τον Καστοριάδη, η οποία είχε συμβάλλει στη δημιουργία του πρώτου εργοστασιακού σωματείου στη National Can, και κόσμο που έφευγε από άλλες οργανώσεις της άκρας αριστεράς. Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Ρήξη κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1979 με τον υπότιτλο «πολιτικό δελτίο πληροφόρησης για μια προλεταριακή αριστερά» και ήδη από το πρώτο τεύχος του ήταν παρούσες όλες οι θεματικές που χαρακτήρισαν την πρώτη περίοδο του περιοδικού μέχρι το 1985: έμφαση στους εργατικούς αγώνες και ιδιαίτερα στους εργοστασιακούς αγώνες που διεξάγονταν εκείνη την περίοδο νέα κοινωνικά υποκείμενα (γυναίκες, νεολαία, μετανάστες εργάτες, ομοφυλόφιλοι, καταλήψεις, επισφαλείς εργάτες) ένοπλη πάλη στις δυτικές μητροπόλεις. Την ίδια περίοδο κυκλοφόρησε και η πρώτη συλλογή κειμένων του εργατισμού με κείμενα των Ρανιέρο Παντσιέρι, Αντόνιο Νέγκρι και Μάριο Τρόντι 13 όλα προερχόμενα από την πρώτη περίοδο του operaismo. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφόρησε λίγο αργότερα και το βιβλίο-συνέντευξη του Νέγκρι Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη 14 σε μια «προσπάθεια δημιουργικής αφομοίωσης» των εργαλείων αυτών και εντάσσοντάς τα στη «βαθιά εθνική αντίληψη για την πραγματικότητα» που είχαν οι εκδότες, όπως δηλώνουν χαρακτηριστικά οι ίδιοι στον πρόλογο της έκδοσης. Μέσα από μια διάσπαση της Ρήξης θα γεννηθεί το 1985 η δεύτερη ομάδα στον ελλαδικό χώρο που είχε ως σημείο αναφοράς τον εργατισμό και το κίνημα της Αυτονομίας: η ομάδα που εξέδιδε το περιοδικό Convoy. Αιτία της διάσπασης ήταν η στροφή ενός κομματιού της ομάδας της Ρήξης στην οικολογία και τον εναλλακτισμό και η ταυτόχρονη απόρριψη της ένοπλης βίας συνολικά ως μέσο πολιτικής πάλης στις συνθήκες της δυτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπαίνοντας έτσι σε τροχιά ρήξης με όσους συνέχιζαν να θεωρούν κεντρική την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας ή συνέχιζαν να υποστηρίζουν την προοπτική μιας βίαιης ανατροπής του καθεστώτος. 15 Οι θεωρητικές ανατάξεων», θέσπισε το νόμο 330 του 1976 ο οποίος περιόριζε σημαντικά το δικαίωμα στην απεργία, θεσπίζοντας ασφυκτικά πλαίσια για την άσκησή του. Παράλληλα με την επίθεση του Κράτους, τα αφεντικά εξαπολύσαν τη δική τους επίθεση, απολύοντας μαζικά εργάτες και κλείνοντας ή μεταφέροντας βιομηχανικές μονάδες. Ο νόμος 330 σήμανε το τέλος των εργοστασιακών σωματείων πολλά από τα οποία ανασυστάθηκαν τη δεκαετία του 80 μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ με τελείως διαφορετικό περιεχόμενο αυτή τη φορά. 13. Ρ. Παντσιέρι, Α. Νέγκρι, Μάριο Τρόντι, Νεοκαπιταλισμός και Επαναστατικό Κίνημα, Κομμούνα, Αθήνα χ.χ. 14. Αντόνιο Νέγκρι, Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, Νέγκρι, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2008, Α έκδοση Βλ. τη συνέντευξη του Γιώργου Καραμπελιά στα Άνθη του Κακού τευχ. 2 (1988), όπου εξηγούνται πολύ αναλυτικά οι λόγοι για τους οποίους η Ρήξη φτάνει ν απορρίψει τις νεο-σταλινικές ένοπλες [ 300 ]

13 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ ζητήσεις του περιοδικού αλλάζουν καθώς αλλάζει και το κοινωνικό τοπίο στην Ελλάδα με τη δυναμικότερη εμφάνιση της «μητροπολιτικής νεολαίας» και τη μετατόπιση στους αγώνες του «κοινωνικού εργάτη». Μιλώντας με «ιταλικούς» όρους, μπορούμε να πούμε ότι οι θεωρητικές αναζητήσεις του Convoy ξεπερνούν τον κλασικό εργατισμό και προσεγγίζουν εκείνες της «Αυτονομίας». Μία από τις σημαντικότερες εκδόσεις της ομάδας του Convoy είναι η μπροσούρα Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη 16 των Κούρτσιο και Φραντσεσκίνι, η οποία αν και δεν μπορεί να καταταχθεί στον κλασικό εργατισμό, άσκησε μεγάλη επιρροή στους επίγονους του Convoy και στον αντιεξουσιαστικό χώρο γενικότερα. Η έκδοση του περιοδικού θα διαρκέσει μέχρι το 1995, όταν η ομάδα θα αναγκαστεί να έρθει αντιμέτωπη με τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στα Βαλκάνια μετά το ξέσπασμα των εθνικιστικών-ιμπεριαλιστικών πολέμων στη Γιουγκοσλαβία και την εμφάνιση ενός ακραίου εθνικιστικού λόγου στην ελληνική κοινωνία με αφορμή το «μακεδονικό ζήτημα». Το Convoy υποστήριξε την πολιτική της Σερβίας, στα πλαίσια της τριτοκοσμικής-αντι-ιμπεριαλιστικής λογικής ότι το «διεθνοποιημένο χρηματιστικό κεφάλαιο επιτίθεται εναντίον αυτού που ιστορικά ονομάστηκε κράτος-έθνος», ενώ σε ένα κείμενο με τίτλο «(Δυστυχώς Οι προλετάριοι έχουν ακόμη πατρίδες» αναγνώριζε ότι τα θεωρητικά εργαλεία του εργατισμού αδυνατούσαν να δώσουν απαντήσεις στο ζήτημα του ότι η «κοινωνική απελευθέρωση» θα έπρεπε προηγουμένως να περάσει «και μέσα από τους εθνικούς ανταγωνισμούς». Από την αποχώρηση ενός μέλους του Convoy προήλθε το περιοδικό Σαμποτάζ, που αργότερα μετονομάστηκε σε 3η Γενιά, Midnight Rebel και Sarajevo. Η εμπειρία του Σαμποτάζ αποτελεί συνέχεια της πρώτης περιόδου της Ρήξης και του Convoy, εμβαθύνοντας ορισμένες πτυχές της θεωρητικής δουλειάς τους και παίρνοντας αποστάσεις από τον φιλο-σέρβικο εθνικισμό τους. 17 Από τις σημαντικότερες εκδόσεις αυτής της πολιτικής τάσης είναι ο τόμος AUTONOMIA, απόψεις, αγώνες, μαρτυρίες των Ιταλών Αυτόνομων ( ) 18 και η μπροσούρα Γιατί οι οργανώσεις. Στα πλαίσια της πολιτικής αλλαγής «από την αρνητικότητα της αυτοαξιοποίησης σαν σαμποτάζ της κυριαρχίας του κεφαλαίου, στη θετικότητα της οικοδόμησης και της πρότασης εναλλακτικών αποπειρών», οι εκδόσεις «Κομμούνα» δημοσίευσαν το κείμενο του Αντόνιο Νέγκρι «Κυριαρχία και Σαμποτάζ» μαζί με το κείμενο του Φελίξ Γκουαταρί «Οι νέοι χώροι της ελευθερίας» σε ένα ενιαίο τόμο με τον τίτλο Από το κόκκινο στο πράσινο, Αθήνα Renato Curcio, Alberto Franceschini, Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη, Convoy, Αθήνα Η μπροσούρα στα ελληνικά περιλαμβάνει μόνο το τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο «Η στοιχειωμένη πόλη». 17. Για τις απαρχές της πολιτικής στοχοποίησης του ελληνικού «εθνικού κορμού», βλ. το 10 ο τεύχος του Σαμποτάζ (1994) όπου αναδημοσιεύονται επίσης μακροσκελή αποσπάσματα από το πρώτο άρθρο των Παιδιών της Γαλαρίας για το γιουγκοσλαβικό. 18. Sylvere Lotringer, Christian Marazzi (επιμ.), AUTONOMIA, απόψεις αγώνες, μαρτυρίες των Ιτα- [ 301 ]

14 STEVE WRIGHT μηχανές δεν μπορούν να δημιουργήσουν αξία 19 του αμερικανού αυτόνομου μαρξιστή Τζορτζ Καφέντζις. Μία ανθολογία κειμένων του Καφέντζις πρόσφατα κυκλοφόρησε από το Αρχείο 71 υπό το γενικό τίτλο Η εργασία, η ενέργεια, η κρίση και το τέλος του κόσμου - Σκέψεις για την εργασία, την τεχνολογία και την καπιταλιστική κρίση ( ). Στο Αρχείο 71 συνεργάζονται διάφορες ομάδες που αναφέρονται στην εργατική αυτονομία και οι οποίες προέρχονται από τα Μητροπολιτικά Συμβούλια και την ομοσπονδία αυτόνομων ομάδων Fédéraction. Μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του «ελληνικού εργατισμού» καταλαμβάνουν το περιοδικό ΑΥΤΟΝΟΜedΙΑ και οι εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα που από το 1992 παρουσιάζουν με συνέπεια το μετα-εργατισμό, και ιδιαίτερα το «νεγκρικό» ρεύμα του. Είναι το πρώτο αναρχικό και μη-μαρξικό εγχείρημα στην Ελλάδα που παρουσίασε και χρησιμοποίησε τα θεωρητικά εργαλεία του μετα-εργατισμού. Στις σελίδες του περιοδικού παρουσιάζονταν συχνά άρθρα από το περιοδικό Derive Approdi, το οποίο συγκέντρωνε όλες τις τάσεις του μετα-εργατισμού. Παράλληλα οι εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα δημοσίευσαν έργα των Χαρντ, Νέγκρι και Πάολο Βίρνο. Ενδεικτικά αναφέρουμε Το πλήθος και η μητρόπολη και Η μηχανή του χρόνου του Τόνι Νέγκρι Η εργασία του Διονύσου των Χαρντ και Νέγκρι και Πολιτική και Μεταφορντισμός με κείμενα των Σάντρο Μετζάντρα, Πάολο Βίρνο, Λουτσιάνο Φεράρι- Μπράβο και Τόνι Νέγκρι. Σε αυτή τη σύντομη «ανασκόπηση» των ομάδων στην Ελλάδα που επηρεάστηκαν από τον ιταλικό εργατισμό βλογάμε τα γένια μας θέση έχει και η ομάδα Τα Παιδιά της Γαλαρίας που εκδίδει το ομώνυμο περιοδικό. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η ομάδα χρησιμοποιεί ορισμένες θεματικές και εργαλεία του εργατισμού, όπως την ανάλυση της ταξικής σύνθεσης, την κεντρικότητα του μισθού και των αγώνων των μισθωτών και των άμισθων, την εστίαση στις αθέατες μορφές ταξικής πάλης όπως το σαμποτάζ και η κοπάνα από τη δουλειά, την αντίληψη ότι η ταξική πάλη καθορίζει τις κινήσεις του κεφαλαίου εργαλεία που, σε αντίθεση όμως με τις εργατίστικες ομάδες, είναι ενταγμένα στην προβληματική και τις θέσεις της αντισταλινικής κομμουνιστικής αριστεράς και των καταστασιακών. Μέλη των Παιδιών της Γαλαρίας συμμετείχαν και στην έκδοση της μπροσούρας Τηλεφωνικά κέντρα, εργατική έρευνα, κομμουνισμός, 20 στην οποία παρουσιάστηκε η μέθοδος της εργατικής έρευνας ή συνέρευνας και την εργατική έρευνα που διεξήγαγε η ομάδα Kolinko σε τηλεφωνικά κέντρα της Γερμανίας και της Αγγλίας. Στα χνάρια των εργατικών ερευνών που επανεισήγαγε η συλλογικότητα Kolinko κινήθηκαν εκδηλώσεις όπως η «Φοιτητικές Καταλήψεις - Απεργία Δασκάλων: μια συλών Αυτόνομων ( ), λέσχη κατασκόπων του 21ου αιώνα, Αθήνα Τζορτζ Καφέντζις, Γιατί οι μηχανές δεν μπορούν να δημιουργήσουν αξία, αντι-σχολείο, Αθήνα Kolinko, Τηλεφωνικά κέντρα, εργατικά έρευνα, κομμουνισμός, Κόκκινο Νήμα, Αθήνα [ 302 ]

15 Η ΕΦΟΔΟΣ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ νάντηση που δεν έγινε» που οργάνωσαν οι Αιώνιοι Καταληψίες-Αμετανόητοι Απεργοί και άλλοι προλετάριοι σύντροφοι το 2007 και εκδόσεις όπως Ο δρόμος, ο εργάτης, η μηχανή, η πόλη και η μέθοδος (Λέσχη κατασκόπων του 21ου αι., Αθήνα 2004) και Ακούστε καλά τι λένε οι φοιτητές: μια ανταγωνιστική έρευνα για το λόγο και τη δράση των φοιτητών στο κίνημα του (Κινούμενοι Τόποι, Αθήνα 2010). Ως προτελευταία λέξη αυτού του επίμετρου, θέλουμε να προσθέσουμε ότι δεν το θεωρούμε τίποτα περισσότερο από οδηγό έρευνας για τις διαδρομές του Τρόντι από την Ιταλία και την Αμερική ως την Ελλάδα. Η ολοκληρωμένη ιστορία αυτής της διαδρομής δεν μπορεί να γραφτεί από εμάς, αλλά θα είναι έργο μιας ικανότερης από τη δική μας μελλοντικής συλλογικής προσπάθειας. Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες που εντάσσουν τον εαυτό τους στην παράδοση του εργατισμού θα δικαιολογήσουν τις αναπόφευκτες παραλείψεις μας. *** Η έκδοση του βιβλίου του Steve Wright Έφοδος στον Ουρανό εντάσσεται στη σειρά εκδόσεων του Κόκκινου Νήματος που σκοπό έχει να παρουσιάσει τις ιστορικές τάσεις του κομμουνιστικού κινήματος. Στα πλαίσια αυτής της σειράς έχουμε εκδώσει μέχρι τώρα το βιβλίο του Ντωβέ, Έκλειψη και επανεμφάνιση του κομμουνιστικού κινήματος καθώς και μια ανθολογία κειμένων για τον αναρχοκομμουνισμό. Το παρόν βιβλίο είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας και συλλογικής δουλειάς. Πολλοί σύντροφοι συμμετείχαν στην πραγματικά επίπονη μετάφραση του αγγλικού κειμένου καθώς και στην επιμέλεια του ελληνικού κειμένου. Τους ευχαριστούμε όλους βαθύτατα. Μπορεί σήμερα, εν μέσω βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης και αιματηρής επίθεσης εναντίον της τάξης μας, η έφοδος στον ουρανό που επιχείρησαν οι ιταλοί σύντροφοι τις δεκαετίες του 60 και του 70 να μοιάζει μακρινή ιστορία. Όσο μακρινή όμως κι αν φαντάζει, είναι η ιστορία των αγώνων της τάξης μας και οφείλουμε να τη μελετήσουμε. Η έκδοση του παρόντος βιβλίου, όπως και κάθε βιβλίου που πραγματεύεται τον αγώνα του προλεταριάτου ενάντια στο κεφάλαιο, δηλ. τον αγώνα της ζωής ενάντια στο θάνατο, στόχο έχει να μας οπλίσει με ακόμα περισσότερα εργαλεία ώστε να οργανώσουμε ακόμα πιο αποτελεσματικά την επίθεσή μας. Μέσα και ενάντια σε αυτόν το σάπιο κόσμο. Μέχρι την τελική καταστροφή του. Κόκκινο Νήμα Ιούνιος 2012 [ 303 ]

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

για να γίνει η ελπίδα πράξη...

για να γίνει η ελπίδα πράξη... για να γίνει η ελπίδα πράξη... Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται ύστερα από την συντριβή των μνημονιακών κομμάτων στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Ο λαός μας ελπίζει και αισιοδοξεί για τη δικαίωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Εισαγωγή Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί κάλεσμα της πρωτοβουλίας για τη συγκρότηση αναρχικής πολιτικής οργάνωσης. Η πρωτοβουλία αποτελείται από τις συλλογικότητες:

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων IV.3. Οι πληθυσμιακές πυραμίδες Στην ανάλυση των πληθυσμιακών δομών κεντρικό ρόλο έχουν οι πληθυσμιακές πυραμίδες και οι αποκαλούμενοι δομικοί δείκτες. Η κατανομή του συνόλου των ατόμων ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB)

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) 14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΣΟΥΛΑ Από τη θέση του Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΤΥΡΟΛΟΓΟΥ ΒΑΝΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΗΣ ΘΩΜΑΣ ΚΑΡΑΜΑΝΑΚΟΥ ΙΩΑΝΝΑ

ΒΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΤΥΡΟΛΟΓΟΥ ΒΑΝΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΗΣ ΘΩΜΑΣ ΚΑΡΑΜΑΝΑΚΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΤΥΡΟΛΟΓΟΥ ΒΑΝΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΡΑΤΗΣ ΘΩΜΑΣ ΚΑΡΑΜΑΝΑΚΟΥ ΙΩΑΝΝΑ Χουλιγκανισμός Ως χουλιγκανισμός αναφέρεται η ανάρμοστη και βίαιη συμπεριφορά οπαδών αθλητικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

66Προλογικό σημείωμα για την ελληνική έκδοση 78Μπορντίγκα εναντίον Πάνεκουκ:

66Προλογικό σημείωμα για την ελληνική έκδοση 78Μπορντίγκα εναντίον Πάνεκουκ: BlauMachen #2# 3Editorial 9Από την εργατική διεύθυνση της παραγωγής στην υπεράσπιση της δημοκρατίας: Βασικές γραμμές για μια κριτική στο έργο του Κορνήλιου Καστοριάδη 41Η κρυφή γοητεία του εισαγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

«Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από

«Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από Το δίκιο θα κριθεί στους δρόμους και όχι στης Βουλής τους διαδρόμους «Ευρώ ή Δραχμή;», «ΣΥΡΙΖΑ ή Μνημόνιο;», «λιτότητα ή χρεωκοπία», αυτά είναι μερικά από τα διλήμματα που κυριαρχούν τις τελευταίες μέρες

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Κεφάλαιο 26 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Διαχωρισμός ειδών ανεργίας Τοπρόβληματηςανεργίαςσυνήθως χωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

να αντικατασταθεί με τον νεαρό Richard Starkey, ο οποίος έγινε γνωστός ως Ringo Starr.

να αντικατασταθεί με τον νεαρό Richard Starkey, ο οποίος έγινε γνωστός ως Ringo Starr. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ Καμία μπάντα δεν επηρέασε ποτέ την ποπ κουλτούρα όπως οι Beatles. Για πολλούς, η μουσική τους ήταν ένα από τα καλύτερα πράγματα που συνέβησαν τον 20 ο αιώνα. Ενσάρκωναν απόλυτα το στυλ των

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική και οι απαντήσεις στα ερωτήματα σας Παρασκευή Ραυτοπούλου, ΕΕ ΙΠ Τμ. Ε&ΤΥ, Παν. Πελοποννήσου Ποια είναι τώρα αυτή; Τι έχω σπουδάσει; Τι δουλειά κάνω; Γιατί είμαι

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης 1 Τετάρτη, 20 Μα ου 2015 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου

Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου Χαιρετισμός του Προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου Δρα. Χρύσανθου Γεωργίου στη Συνέντευξη Τύπου για παρουσίαση του αναθεωρημένου Οδηγού για τα ΜΜΕ, 3 Ιουλίου 2015 Αγαπητοί συνεργάτες Λειτουργοί

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

Σουπερµάρκετ ηλεκτρισµός τηλέφωνο µεταφορές στέγαση ΑΥΤΟΜΕΙΩΣΗ! Εµπειρίες αυτοµείωσης στο ιταλικό αυτόνοµο κίνηµα την δεκαετία του '70

Σουπερµάρκετ ηλεκτρισµός τηλέφωνο µεταφορές στέγαση ΑΥΤΟΜΕΙΩΣΗ! Εµπειρίες αυτοµείωσης στο ιταλικό αυτόνοµο κίνηµα την δεκαετία του '70 Σουπερµάρκετ ηλεκτρισµός τηλέφωνο µεταφορές στέγαση ΑΥΤΟΜΕΙΩΣΗ! Εµπειρίες αυτοµείωσης στο ιταλικό αυτόνοµο κίνηµα την δεκαετία του '70 Πολιτικό περιεχόµενο Μιλάµε για ένα αυτόνοµο κοινωνικό κίνηµα, επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Γ. ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΠΡΟΒΛΕΨΗ-ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ-ΜΕΤΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ) Dr PATRICK VANHONACKER

Διαβάστε περισσότερα

Ας ρίξουμε μια συνοπτική ματιά στις τότε και τώρα καταστάσεις: http://www.youtube.com/watch?v=yw5zn1eidp4

Ας ρίξουμε μια συνοπτική ματιά στις τότε και τώρα καταστάσεις: http://www.youtube.com/watch?v=yw5zn1eidp4 Αν μελετήσουμε τις καταστάσεις που ίσχυαν στην Ελλάδα πριν τον Απρίλιο του 1967 και τις καταστάσεις που ισχύουν σήμερα θα διακρίνουμε ότι η ομοιότητα τους είναι μεγάλη τηρουμένων των αναλογιών. Ας ρίξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Γυναικών Λάρισας (μέλος ΟΓΕ)

Ένωση Γυναικών Λάρισας (μέλος ΟΓΕ) Ένωση Γυναικών Λάρισας (μέλος ΟΓΕ) Η ΟΓΕ αγωνίζεται από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής της για την αναγνώριση της κοινωνικής αξίας της μητρότητας. Η στήριξη του νέου ζευγαριού, και ιδιαίτερα της γυναίκας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης Ποσοτική Έρευνα με τη μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων στο μισθωτό και άνεργο πληθυσμό της χώρας VPRC Δ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ VPRC

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρή ιστορία για τον φεμινιστικό αγώνα

Μικρή ιστορία για τον φεμινιστικό αγώνα Μικρή ιστορία για τον φεμινιστικό αγώνα O εργατίστικος φεμινισμός στην Ιταλία του 70. της Mariarosa Dalla Costa Το παρόν τυπώθηκε σε 1.000 αντίτυπα στην Θεσσαλονίκη, τον Οκτώβρη του 2005. Διανέμεται χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα