Σκέψεις για το εκπαιδευτικό εργοστάσιο 1 και τον γνωσιακό καπιταλισμό 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκέψεις για το εκπαιδευτικό εργοστάσιο 1 και τον γνωσιακό καπιταλισμό 2"

Transcript

1 Σκέψεις για το εκπαιδευτικό εργοστάσιο 1 και τον γνωσιακό καπιταλισμό 2 Ενόψει της συζήτησης γύρω από το "εκπαιδευτικό εργοστάσιο" θέλουμε να μοιραστούμε μερικούς συλλογισμούς σχετικά με δύο έννοιες που τέθηκαν στο επίκεντρο της κουβέντας: το εκπαιδευτικό εργοστάσιο και τον γνωσιακό καπιταλισμό. Η κεντρική ιδέα που προωθείται μέσα από την κουβέντα περί "εκπαιδευτικού εργοστασίου" μας βρίσκει σύμφωνους: ό,τι παλιότερα ήταν το εργοστάσιο, σήμερα είναι το πανεπιστήμιο. Όπως κάποτε το εργοστάσιο ήταν ένα ιδανικό πεδίο αγώνα μεταξύ εργατών και καπιταλιστών, έτσι τώρα το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος - κλειδί σύγκρουσης, εκεί όπου το ποιος κατέχει τη γνώση, το πώς αναπαράγεται το εργατικό δυναμικό και το πώς διαμορφώνονται οι κοινωνικοί και πολιτιστικοί συσχετισμοί, αποτελούν διακύβευμα. Αυτό σημαίνει πως το πανεπιστήμιο δεν είναι απλά ένας ακόμη θεσμός που υπόκειται σε κυριαρχικό και κυβερνητικό έλεγχο, μα ένα κρίσιμο πεδίο στο οποίο κερδίζονται ή χάνονται ευρύτεροι κοινωνικοί αγώνες. 1 Αναφορά στην έννοια του «κοινωνικού εργοστασίου», που αναπτύχθηκε από την παράδοση του εργατισμού στην Ιταλία (ιταλική αυτονομία). Αν αποπειραθούμε έναν σύντομο και απλοϊκό ορισμό, η αντίληψη του «κοινωνικού εργοστασίου» σημαίνει πως οι καπιταλιστικές σχέσεις και η καταπίεση διατρέχουν κάθε πτυχή της κοινωνικής και προσωπικής ζωής, όχι μόνο τις σχέσεις μέσα στους χώρους δουλειάς και την μισθωτή εργασία, που έβρισκαν την παραδειγματική και πρακτική κορύφωση στο εργοστάσιο, όπως υποστήριζαν προηγούμενα θεωρητικά μαρξιστικά ρεύματα που επικεντρώνονταν εκεί. Μια τέτοια παραδοχή επίσης σημαίνει πως η αντίσταση δεν περιορίζεται στους χώρους δουλειάς και το υποκείμενο της αντίστασης δεν είναι μόνο οι μισθωτοί εργάτες. Οι παρακάτω αναφορές των συγγραφέων σε «άμισθη εργασία» εδράζονται και αυτές εδώ. «Άμισθη» είναι π.χ. η εργασία μιας νοικοκυράς στο σπίτι, ενός φοιτητή που παράγει στην ουσία άμισθη έρευνα κατά την διάρκεια των σπουδών του αλλά και τις προϋποθέσεις να ενταχθεί στην αγορά εργασίας κ.λπ. Η άμισθη εργασία, αν και δεν γίνεται αντιληπτή με μια πρώτη ματιά, όπως η έμμισθη, συμβάλλει στην αναπαραγωγή του καπιταλισμού, σύμφωνα με τους Ιταλούς θεωρητικούς. Μέσα σε αυτήν την οπτική πιστεύουμε πως εντάσσεται η έννοια του «εκπαιδευτικού εργοστασίου». Ο όρος έχει εξάλλου χρησιμοποιηθεί και για άλλες πτυχές του «κοινωνικού εργοστασίου», όπως π.χ. το «εργοστάσιο της κουλτούρας» για την βιομηχανία του θεάματος. Κατατοπιστική είναι άλλωστε η πρώτη παράγραφος, όπου οι συγγραφείς αναγνωρίζουν αφενός τις σχέσεις εξουσίας μέσα στο πανεπιστήμιο και τον αναπαραγωγικό του ρόλο και αφετέρου το ρόλο του ως πεδίου σύγκρουσης και αγώνων. 2 Η αντίληψη περί «γνωσιακού καπιταλισμού» θεωρεί ότι έχουμε περάσει σε μια νέα φάση του καπιταλισμού, όπου η παραγωγή δεν έχει να κάνει μόνο με υλικά στοιχεία αλλά και (με αυξανόμενο ρυθμό) με άυλα, που αποτελούν προϊόν της διανοητικής λειτουργίας των ανθρώπων. Σε αυτή την φάση η γνώση και η πληροφορία επιτελούν ένα νευραλγικό ρόλο, καθώς παράγουν αξία, ενώ νομικά εργαλεία όπως οι πατέντες και τα πνευματικά δικαιώματα επιστρατεύονται για να τα «περιχαρακώσουν», να τα «περιφράξουν», ώστε να γίνει εφικτή η ατομική ιδιοκτησία πάνω σε κάτι από την φύση του άυλο, μη χειροπιαστό, «κοινό». Οι αλλαγές αυτές μετασχηματίζουν τον τρόπο, τον τόπο, τον χρόνο εργασίας των «γνωσιακών» εργαζόμενων ή, όπως προτιμήσαμε να το μεταφράσουμε, των «εργαζομένων στον τομέα της γνώσης», καθώς και τον τρόπο που ασκείται η καταπίεση. Οι αντιλήψεις περί «γνωσιακού καπιταλισμού» συχνά υφίστανται κριτική, όπως και από τους συγγραφείς του κειμένου παρακάτω, καθώς θεωρείται ότι παραγνωρίζουν την υλική, χειρωνακτική παραγωγή που φυσικά συνεχίζεται και δίνουν δυσανάλογη έμφαση στη σημασία της «γνωσιακής» εργασίας.

2 Η υποστήριξη της CAFA 3 για τους αγώνες στα αφρικανικά πανεπιστήμια διαπνεόταν από το ίδιο σκεπτικό. Τα πανεπιστήμια είναι σημαντικοί χώροι ταξικής πάλης, και όχι μόνο στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Επιμείναμε σε αυτό το σημείο, ενάντια στους επικριτές του μετα-αποικιακού πανεπιστημίου, που υπονόμευαν κάθε προσπάθεια υπεράσπισης εκπαιδευτικών συστημάτων που θεωρούσαν πως είναι στα πρότυπα της αποικιακής εκπαίδευσης. Εμείς υποστηρίξαμε πως οι αγώνες στα πανεπιστήμια της Αφρικής εκφράζουν μια άρνηση, ώστε να μην επιτραπεί στο διεθνές κεφάλαιο: - να αποφασίζει για τις συνθήκες εργασίας - να διαχειρίζεται τον πλούτο που επενδύεται σε αυτά τα ιδρύματα, πλούτος που προέρχεται από τον λαό - να καταστέλλει τον εκδημοκρατισμό και την πολιτικοποίηση της εκπαίδευσης που είχε αναπτυχθεί στις αφρικανικές πανεπιστημιουπόλεις κατά τις δεκαετίες του 80' και 90' Πιο γενικά, με τον ίδιο τρόπο που θα εναντιωνόμασταν στο κλείσιμο εργοστασίων, στα οποία οι εργάτες έχουν παλέψει για έλεγχο στην εργασία και στους μισθούς - ειδικά αν οι εν λόγω εργάτες ήταν αποφασισμένοι να αγωνιστούν ενάντια στο κλείσιμο -, έτσι δεχόμαστε πως θα πρέπει να αντισταθούμε στη διάλυση της δημόσιας εκπαίδευσης, παρόλο που τα σχολεία αποτελούν κι αυτά εργαλεία ταξικής κυριαρχίας και αλλοτρίωσης. Αυτή είναι μια αντίφαση που δεν μπορούμε να αποφύγουμε, και είναι παρούσα σε όλους μας τους αγώνες. Είτε παλεύουμε σε σχέση με την εκπαίδευση, την υγεία, τη στέγαση ή οτιδήποτε άλλο, αυταπατώμαστε αν νομίζουμε πως μπορούμε να θέσουμε τους εαυτούς μας εκτός των καπιταλιστικών σχέσεων όποτε το επιθυμούμε, και από εκεί να χτίσουμε μια νέα κοινωνία. Όπως μας έχουν δείξει φοιτητικά κινήματα σε όλο τον κόσμο, τα πανεπιστήμια δεν είναι απλώς "φυτώρια" για τους μελλοντικούς ηγέτες μιας νεοφιλελεύθερης ελίτ, αποτελούν και ένα πεδίο αντιπαράθεσης, σύγκρουσης για την επικράτηση της μιας ή της άλλης πολιτικής σε σχέση με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, επανοικειοποίησης του πλούτου. Μέσα από αυτές τις συγκρούσεις, τους αγώνες και τις επανοικειοποιήσεις, και μέσα από τη σύνδεση της πάλης μέσα στα πανεπιστήμια με τους αγώνες σε άλλα κομμάτια του 3 Committee for Academic Freedom in Africa: Επιτροπή για την Ακαδημαϊκή Ελευθερία στην Αφρική (Ανεξάρτητη κίνηση που ιδρύθηκε στις Η.Π.Α. την δεκαετία του '90 με πρωτοβουλία Αφρικανών ακαδημαϊκών, που αναγκάστηκαν να εκπατριστούν λόγω των συνθηκών στα αφρικανικά πανεπιστήμια, και Βορειοαμερικάνων ακαδημαϊκών που ασκούσαν κριτική στην παγκόσμια κυριαρχία διεθνών οικονομικών οργανισμών στην ανώτατη εκπαίδευση. Η Επιτροπή υποστήριζε τους αγώνες των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού στα αφρικανικά πανεπιστήμια ενάντια στην εκπαιδευτική αναδιάρθρωση. Οι συγγραφείς δίδασκαν εκείνη την περίοδο σε πανεπιστημιακά ιδρύματα στη Νιγηρία, από την οποία έφυγαν μετά την υπαγωγή της χώρας στο ΔΝΤ. Μετά την επάνοδο τους στην ΗΠΑ αποτέλεσαν συνιδρυτές της Επιτροπής.)

3 κοινωνικού εργοστασίου 4, είναι που δημιουργούμε εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης και εναλλακτικές μεθόδους διδασκαλίας. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, με τη σύμβαση του 1974, οι μεταλλουργοί εργάτες κατάφεραν να κερδίσουν 150 ώρες τον χρόνο εκπαιδευτική άδεια μετ' αποδοχών, στη διάρκεια των οποίων, μαζί με καθηγητές, που προέρχονταν κυρίως από το φοιτητικό κίνημα, οργάνωσαν προγράμματα σπουδών στα οποία ανέλυαν την καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας, και στον ίδιο τον χώρο εργασίας τους. Στις ΗΠΑ, από τη δεκαετία του 60', οι πανεπιστημιουπόλεις υπήρξαν ένα από τα κέντρα του αντιπολεμικού κινήματος, προσφέροντας πλούσιες αναλύσεις σχετικά με την πολεμική βιομηχανία και τον ρόλο των πανεπιστημίων στη λειτουργία και την εξάπλωσή της. Στην Αφρική, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα ήταν κέντρα αντίστασης απέναντι στην διαρθρωτική προσαρμογή και ανάλυσης των συνεπειών της. Αυτός είναι φυσικά ένας από τους λόγους που η Παγκόσμια Τράπεζα ήθελε τόσο να τα αποδιαρθρώσει. Η πάλη μέσα στο εκπαιδευτικό εργοστάσιο είναι ιδιαίτερα σημαντική σήμερα εξαιτίας του στρατηγικού ρόλου της εκπαίδευσης στο σύστημα παραγωγής, σε ένα πλαίσιο στο οποίο η "περίφραξη" της γνώσης (ιδιωτικοποίηση, εμπορευματικοποίηση και σφετερισμός μέσα από το νομοθετικό καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας) αποτελεί πυλώνα της οικονομικής αναδιάρθρωσης. Ανησυχούμε ωστόσο μήπως υπερεκτιμούμε αυτή τη σημασία, και/ή χρησιμοποιήσουμε την έννοια του εκπαιδευτικού εργοστασίου για να εγκαθιδρύσουμε νέες ιεραρχίες όσον αφορά την εργασία και τις μορφές καπιταλιστικής συσσώρευσης. Η ανησυχία αυτή πηγάζει από την ανάγνωσή μας σε σχέση με τη χρήση που γίνεται της έννοιας του "γνωσιακού καπιταλισμού" στο έργο ορισμένων Ιταλών αυτονομιστών. Βεβαίως, είναι αναγκαίο να διαπιστώσουμε τις κυρίαρχες μορφές της καπιταλιστικής συσσώρευσης σε όλες τις διαφορετικές της φάσεις, και να αναγνωρίσουμε την "τάση" τους να ηγεμονεύουν (όχι όμως και να ομογενοποιούν) άλλες μορφές της καπιταλιστικής παραγωγής. Μα δε θα πρέπει να απορρίψουμε τις κριτικές που ασκήθηκαν στη μαρξική θεωρία από το αντιαποικιακό κίνημα και το φεμινιστικό κίνημα, οι οποίες έδειξαν πως η καπιταλιστική συσσώρευση έχει επιτύχει, ακριβώς εξαιτίας της ικανότητάς της να οργανώνει την ίδια στιγμή την ανάπτυξη και την υπανάπτυξη, την έμμισθη και την άμισθη 5 εργασία, την παραγωγή τόσο στα υψηλότερα όσο και στα χαμηλότερα επίπεδα τεχνολογικής τεχνογνωσίας. Με άλλα λόγια, δεν θα πρέπει να απορρίψουμε το επιχείρημα ότι μέσα ακριβώς από αυτές τις ανισότητες, τη διάσπαση της εργατικής τάξης που αυτές δημιουργούν, και την ικανότητα που έχει να μεταφέρει το πλεόνασμα από τον έναν πόλο στον άλλο, είναι που το κεφάλαιο έχει εξαπλωθεί, σε πείσμα τόσων αγώνων. Υπάρχουν πολλά ζητήματα που εμπλέκονται στα οποία μόνο να αναφερθούμε μπορούμε σε αυτές τις γραμμές. Θέλουμε πάνω απ' όλα να επικεντρωθούμε εδώ στις 4 Βλ. σημείωση 1. 5 Βλ. σημείωση 1.

4 πολιτικές συνέπειες από τη χρήση της έννοιας του «γνωσιακού καπιταλισμού». Παρακάτω θέτουμε μερικά σημεία προς συζήτηση. Πρώτα απ' όλα, η ιστορία του καπιταλισμού αποδεικνύει ότι η εισχώρηση του κεφαλαίου σε κάθε μορφή της παραγωγής δεν απαιτεί παράλληλα, η άνοδος του επιστημονικού και τεχνολογικού επιπέδου σε κάθε επιμέρους σημείο της καπιταλιστικής ανάπτυξης, να αφορά όλους τους εργαζόμενους που συνεισφέρουν στη διαδικασία της συσσώρευσης. Είναι πλέον δεκτό, για παράδειγμα, πως οι φυτείες οργανώθηκαν βάσει καπιταλιστικού σχεδιασμού. Μάλιστα, αποτέλεσαν πρότυπο για το εργοστάσιο. Ωστόσο, οι σκλάβοι που εργάζονταν στις βαμβακοφυτείες του αμερικανικού Νότου στη δεκαετία του 50', δεν είχαν το επίπεδο τεχνογνωσίας που είχαν οι εργάτες κλωστοϋφαντουργίας στους μύλους του αμερικανικού Βορρά της εποχής, παρόλο που το προϊόν τους (των σκλάβων) ήταν σανίδα σωτηρίας (ΣτΜ: εδώ εννοεί πως το βαμβάκι ήταν η πρώτη ύλη για την κλωστοϋφαντουργία) γι' αυτούς τους μύλους. Αυτό σημαίνει πως οι σκλάβοι του Νότου ήταν βιομηχανικοί εργάτες ή, αντιστρόφως, πως οι μισθωτοί εργάτες ήταν εργάτες γης; Ομοίως, μέχρι και σήμερα, ο καπιταλισμός δεν έχει αυτοματοποιησει την οικιακή εργασία παρά το γεγονός πως η απλήρωτη δουλειά των γυναικών στο σπίτι υπήρξε βασική πηγή συσσώρευσης για το κεφάλαιο. Και πάλι, γιατί στο απόγειο της εποχής του «γνωσιακού καπιταλισμού» διαπιστώνουμε μια επέκταση της εργασίας σε συνθήκες δουλείας, στο χαμηλότερο επίπεδο τεχνολογικής τεχνογνωσίας, της παιδικής εργασίας, των σκλαβοπάζαρων, της εργασίας στις νέες γεωργικές καλλιέργειες και στα ορυχεία της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής κλπ; Μπορούμε να πούμε πως οι εργαζόμενοι κάτω από τέτοιες συνθήκες είναι «εργαζόμενοι στον τομέα της γνώσης»; Είναι αυτοί και οι αγώνες τους άνευ σημασίας ή/και εκτός του κυκλώματος της καπιταλιστικής συσσώρευσης; Γιατί η μισθωτή εργασία, που κάποτε θεωρούνταν η καθοριστική μορφή της καπιταλιστικής εργασίας εξακολουθεί να μην έχει επεκταθεί, ούτε καν στην πλειοψηφία των εργαζομένων μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία; Αυτό το παράδειγμα και αυτά τα ερωτήματα δείχνουν πως η εργασία μπορεί να οργανωθεί χάριν της καπιταλιστικής συσσώρευσης και παράλληλα με τις καπιταλιστικές δομές δίχως ο εργαζόμενος να δουλεύει στο μέσο επίπεδο της τεχνολογικής/επιστημονικής γνώσης που εφαρμόζεται στα υψηλότερα επίπεδα της καπιταλιστικής παραγωγής. Δείχνουν ακόμη ότι η λογική του καπιταλισμού μπορεί μόνον να γίνει κατανοητή με το να εξετάσουμε τις σχέσεις του σε μια ενιαία ολότητα, και όχι μόνο στο υψηλότερο επίπεδο των επιστημονικών/τεχνολογικών επιτευγμάτων του. Ο καπιταλισμός έχει με συστηματικό τρόπο και βάσει στρατηγικού σχεδιασμού παράξει διαχωρισμούς μέσα από τον διεθνή και τον εμφυλο και φυλετικό καταμερισμό της εργασίας και μέσω της «υπανάπτυξης» συγκεκριμένων τομέων της παραγωγής του, και αυτοί οι διαχωρισμοί δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά αντίθετα έχουν βαθύνει μέσα από την αυξανόμενη εισαγωγή της επιστήμης και της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία. Για παράδειγμα, στην εποχή της εργασίας στον τομέα της γνώσης, η πλειοψηφία των Αφρικανών δεν έχει πρόσβαση στο ίντερνετ, ή ούτε καν στο τηλέφωνο. Ακόμη και για την ελάχιστη μειοψηφία που έχει, η πρόσβαση σε αυτό είναι για περιορισμένο μόνο χρονικό διάστημα, λόγω της διακοπτόμενης διαθεσιμότητας ηλεκτρικού ρεύματος.

5 Ομοίως, ο αναλφαβητισμός, ιδίως ανάμεσα στις γυναίκες, έχει αυξηθεί εκθετικά από το 1970 μέχρι σήμερα. Με άλλα λόγια, ένα άλμα προς τα εμπρός για πολλούς εργαζόμενους, συνοδεύτηκε από ένα άλμα προς τα πίσω για πολλούς άλλους, οι οποίοι πλέον είναι ακόμα πιο αποκλεισμένοι από τον «παγκόσμιο διάλογο», και σε καμία περίπτωση δε βρίσκονται σε θέση να συμμετέχουν σε παγκόσμια δίκτυα συνεργασίας που βασίζονται στο διαδίκτυο. Το δεύτερο και πιο σημαντικό ζήτημα είναι οι πολιτικές επιπτώσεις μιας χρήσης (των όρων) του «γνωσιακού καπιταλισμού» και της «εργασίας στον τομέα της γνώσης» που επισκιάζει την ακόμα μεγάλη σημασία των άλλων μορφών εργασίας που συνεισφέρουν στη διαδικασία συσσώρευσης. Εγκυμονεί ένας κίνδυνος, με το να προωθούμε μια μορφή του κεφαλαίου (και άρα ένα είδος εργάτη) ως την πιο παραγωγική, την πλέον προηγμένη, την πιο υποδειγματική του σύγχρονου μοντέλου κλπ, να δημιουργήσουμε μια νέα ιεραρχία της (ταξικής) πάλης, και να συμμετέχουμε σε μια μορφή ακτιβισμού που αποκλείει μια ανασύνθεση της εργατικής τάξης. Ένας ακόμη κίνδυνος υπάρχει στο ότι αποτυγχάνουμε να προβλέψουμε τις στρατηγικές κινήσεις με τις οποίες ο καπιταλισμός μπορεί και ανοικοδομεί την διαδικασία συσσώρευσης, εκμεταλλευόμενος τις ανισότητες στο εσωτερικό του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού. Ο τρόπος με τον οποίο επιτεύχθηκε η τελευταία μεταστροφή της παγκοσμιοποίησης είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα σε αυτή την περίπτωση. Σε σχέση με τον κίνδυνο να εδραιώνουμε με τη δράση μας τις ιεραρχίες της εργασίας που δημιουργούνται από την επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων, το παρελθόν μπορεί να μας διδάξει πολλά. Όπως μας φανερώνει η ιστορία της ταξικής πάλης, η προώθηση ενός κομματιού της εργατικής τάξης σε βάρος των άλλων είναι ο πιο βέβαιος δρόμος για να ηττηθούμε. Αναμφίβολα, ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων έχουν διαδραματίσει έναν κρίσιμο ρόλο σε δεδομένες ιστορικές φάσεις της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Όμως, η εργατική τάξη έχει πληρώσει ένα πολύ υψηλό τίμημα για μια επαναστατική λογική που εγκαθίδρυσε ιεραρχίες στα επαναστατικά υποκείμενα, αντιγράφοντας το μοντέλο της ιεραρχίας στην καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας. Οι μαρξιστές/σοσιαλιστές ακτιβιστές στην Ευρώπη ξέχασαν την επαναστατική δύναμη που έχει η παγκόσμια «αγροτιά». Πέρα απ' αυτό, τα κινήματα των αγροτών έχουν φτάσει ακόμη και να καταπνιγούν (βλ. την περίπτωση του ΕΛΑΣ στην Ελλάδα) από κομμουνιστές, οι οποίοι θεωρούσαν πως μόνον ο εργοστασιακός εργάτης μπορούσε να οργανωθεί σε κίνημα και να είναι «πραγματικά επαναστατικός». Οι σοσιαλιστές/μαρξιστές αγνόησαν ακόμη την τεράστια (οικιακή) εργασία η οποία εκτελούνταν για την παραγωγή και αναπαραγωγή βιομηχανικών εργατών. Το τεράστιο «παγόβουνο» της εργασίας στον καπιταλισμό (για να χρησιμοποιήσουμε τη μεταφορά της Maria Mies 6 ) έγινε αόρατο εξαιτίας της τάσης μας να κοιτάζουμε μόνον την κορυφή του, την βιομηχανική εργασία, τη στιγμή που η εργασία που σχετιζόταν με την αναπαραγωγή του εργατικού δυναμικού περνούσε απαρατήρητη, με αποτέλεσμα το φεμινιστικό κίνημα συχνά να διωχθεί και να θεωρηθεί ως κάτι έξω από την ταξική πάλη. Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, υπό το καθεστώς βιομηχανικού καπιταλισμού και εργασίας στο 6 Maria Mies: Ινδή καθηγήτρια κοινωνιολογίας και συγγραφέας φεμινιστικών βιβλίων, υπήρξε δραστήρια στο φεμινιστικό κίνημα και ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το γυναικείο και το οικολογικό ζήτημα και με τα προβλήματα του Τρίτου Κόσμου.

6 εργοστάσιο, τα αγροτικά κινήματα του Μεξικό, της Κίνας, της Κούβας, του Βιετνάμ, και σε μεγάλο βαθμό της Ρωσίας ήταν εκείνα που έκαναν τις επαναστάσεις του 20ού αιώνα. Στη δεκαετία του 60' επίσης, η ώθηση για αλλαγή σε παγκόσμιο επίπεδο προήλθε από τον αντιαποικιακό αγώνα, συμπεριλαμβανομένου και του αγώνα ενάντια στο απαρτχάιντ και για την Μαύρη Δύναμη (Black Power) στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, είναι οι ιθαγενείς, οι campesino 7, οι άνεργοι στο Μεξικό (Τσιάπας, Οαχάκα), στη Βολιβία, το Εκουαδόρ, τη Βραζιλία, τη Βενεζουέλα, οι αγρότες στην Ινδία, οι εργαζόμενοι στις maquila 8 στα σύνορα των ΗΠΑ, οι μετανάστες εργαζόμενοι στις ΗΠΑ κλπ, που οργανώνουν τους πιο «προχωρημένους» αγώνες ενάντια στην παγκόσμια επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων. Θέλουμε να είμαστε πολύ ξεκάθαροι. Αναφερόμαστε σε αυτά τα ζητήματα, όχι για να μειώσουμε τη σημασία των αγώνων που δίνονται μέσα στο εκπαιδευτικό εργοστάσιο και τον τρόπο με τον οποίο το διαδίκτυο έχει οδηγήσει στη δημιουργία νέων ειδών «κοινών», που είναι ζωτικής σημασίας για τους αγώνες μας, μα γιατί φοβόμαστε πως μπορεί να επαναλάβουμε λάθη που ενδεχομένως τελικά να απομονώσουν εκείνους που εργάζονται και παλεύουν μέσα σ' αυτά τα δίκτυα. Από αυτή την άποψη, θεωρούμε πως το κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση (με όλες του τις δυσκολίες) ήταν ένα βήμα μπροστά, λόγω της ικανότητάς του να αρθρώνει αιτήματα και να χρησιμοποιεί μορφές ακτιβισμού που αντανακλούσαν την ταξική πάλη με έναν παγκόσμιο τρόπο, δημιουργώντας ένα νέο είδος διεθνισμού, έναν διεθνισμό που ενώνει προγραμματιστές υπολογιστών, καλλιτέχνες, και άλλους εργαζόμενους στον τομέα της γνώσης σε ένα κίνημα, κάνοντας ο καθένας τη δική του ξεχωριστή συνεισφορά. Για να γίνει όμως εφικτή αυτή η πολιτική «ανασύνθεση», πρέπει να δούμε τους αγώνες μας σε μια συνέχεια, μέσα από τη διαφορά των θέσεών μας στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας, και να αρθρώσουμε τα αιτήματά μας και τις στρατηγικές μας, σε συμφωνία με αυτές τις διαφορές και την ανάγκη να τις ξεπεράσουμε. Δεν αρκεί η απλή υπόθεση πως μια ανασύνθεση του εργατικού δυναμικού ήδη λαμβάνει χώρα, αφού η εργασία όλο και ομογενοποιείται - μέσα από μια διαδικασία που ορισμένοι έχουν ορίσει σαν το «ανερχόμενο κοινό της εργασίας». Δεν μπορούμε να διευρύνουμε σε τόσο μεγάλο βαθμό το «γνωσιακό» δίκτυο, ώστε σχεδόν κάθε μορφή εργασίας να γίνεται εργασία στον τομέα της γνώσης, σα να κάνουμε αυθαίρετες κοινωνικές εξισώσεις και να συσκοτίζουμε το τι είναι νέο στην έννοια της διανοητικής εργασίας (εργασίας στον τομέα της γνώσης) στην παρούσα φάση του καπιταλισμού. Είναι αυθαίρετο (για παράδειγμα) να εξομοιώνουμε, κάτω από την ταμπέλα του «γνωσιακού», τη δουλειά ενός εργαζόμενου στο σπίτι - είτε αυτή/ός είναι μετανάστρια/ης ή όχι, είτε είναι σύζυγος/μητέρα/αδερφή ή εργαζόμενη/ος επί πληρωμή - με αυτήν ενός 7 Οι αγρότες στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. 8 Maquila ή maquiladora: τα εργοστάσια στο Μεξικό (κατά κανόνα στα σύνορα με τις Η.Π.Α.) όπου μετασχηματίζονται πρώτες ύλες που εισάγονται από μια άλλη χώρα και το τελικό προϊόν στέλνεται απευθείας πίσω. Ούτε οι πρώτες ύλες δηλαδή προέρχονται από το Μεξικό, ούτε το προϊόν βγαίνει στην μεξικάνικη εγχώρια αγορά. Τα maquilas ανήκουν σε ξένα συμφέροντα, συνήθως σε αμερικάνικες εταιρίες, οι οποίες εκμεταλλεύονται την φθηνή εργασία που βρίσκουν εκεί και την ελαστική εργατική νομοθεσία, ώστε να μειώσουν το κόστος παραγωγής.

7 προγραμματιστή ηλεκτρονικών υπολογιστών ή ενός σχεδιαστή υπολογιστών και στη βάση αυτού να υποστηρίζουμε πως η διανοητική πτυχή της οικιακής εργασίας είναι κάτι νέο, εξαιτίας της κυριαρχίας μιας νέας μορφής του καπιταλισμού. Σίγουρα η οικιακή εργασία, όπως κάθε μορφή αναπαραγωγικής εργασίας, εμπεριέχει πράγματι μια ισχυρή νοητική λειτουργία. Το να γνωρίζει κανείς πώς να προσαρμόσει τα μαξιλάρια κάτω από το σώμα ενός αρρώστου, ώστε το δέρμα να μην ερεθιστεί και να μην πονάνε τα κόκαλα είναι μια επιστήμη και μια τέχνη που απαιτεί μεγάλη προσοχή, γνώσεις και πειραματισμό. Το ίδιο ισχύει και για τη φροντίδα ενός παιδιού, καθώς και για τις περισσότερες άλλες πτυχές της «οικιακής εργασίας», όποιος κι αν τις ενεργεί. Αλλά ακριβώς όταν παρατηρούμε το ευρύ φάσμα των πρακτικών που συνιστούν την αναπαραγωγική εργασία, ιδίως όταν αυτή εκτελείται στο σπίτι, είναι που διαπιστώνουμε τα όρια της εφαρμογής της βασισμένης στη χρήση του υπολογιστή και την τεχνολογία τεχνογνωσίας, στην οποία ο «γνωσιακός καπιταλισμός» στηρίζεται. Βλέπουμε πως η γνώση που απαιτείται για την αναπαραγωγική εργασία μπορεί σίγουρα να επωφεληθεί από τη χρήση του διαδικτύου (αν υποθέσουμε πως υπάρχει ο χρόνος και τα χρήματα γι' αυτό), αποτελεί ωστόσο μια μορφή γνώσης την οποία οι άνθρωποι, και κυρίως οι γυναίκες, έχουν αναπτύξει εδώ και ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, σε συμμόρφωση με την καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας αλλά και ενάντια στις απαιτήσεις της. Θα πρέπει να προσθέσουμε πως η παραδοχή της ένταξης της οικιακής εργασίας στον νέο χώρο της γνωσιακής εργασίας, με τον επαναπροσδιορισμό της ως «συναισθηματική εργασία» ή, όπως ορισμένοι έχουν κάνει, ως «άυλη εργασία» ή ακόμα «εργασία φροντίδας», δεν αποφέρει κανένα όφελος. Για αρχή, θα πρέπει να αποφύγουμε μεθόδους που υπαινίσσονται έναν διαχωρισμό σώματος/νου, λογικής/συναισθήματος σε κάθε είδος εργασίας και στα προϊόντα της. Επιπλέον, η αντικατάσταση της έννοιας της «αναπαραγωγικής εργασίας», όπως αυτή χρησιμοποιήθηκε από το φεμινιστικό κίνημα, με αυτήν της «συναισθηματικής εργασίας» εξυπηρετεί άραγε στ αλήθεια την εξομοίωση, κάτω από την ταμπέλα του «γνωσιακού», της εργασίας στο σπίτι (από μετανάστη/ρια ή όχι, μιας συζύγου/αδερφής/μητέρας ή κάποιου/ας εργαζόμενου/ης επί πληρωμή) ή μιας εργάτριας του σεξ με εκείνην ενός προγραμματιστή υπολογιστών ή σχεδιαστή υπολογιστών; Τι είναι στ' αλήθεια «κοινό» στις εργασίες τους, αν λάβουμε υπόψη το όλο σύμπλεγμα των κοινωνικών σχέσεων που συντηρεί τα διαφορετικά είδη εργασίας τους; Τι είναι κοινό, για παράδειγμα, μεταξύ ενός προγραμματιστή υπολογιστών ή ενός καλλιτέχνη ή δασκάλου και μιας εργάτριας στο σπίτι η οποία, παράλληλα με την μισθωτή εργασία που παράγει, πρέπει ακόμη να ξοδεύει πολλές ώρες εκτελώντας απλήρωτη εργασία για να φροντίσει τα μέλη της οικογένειάς της (και οι μετανάστριες έχουν επίσης συχνά να φροντίσουν μέλη της οικογένειάς τους στις χώρες όπου μεταναστεύουν, ή πρέπει να στέλνουν μέρος του μισθού τους στην πατρίδα για να συντηρήσουν εκείνους που φροντίζουν τις οικογένειές τους);

8 Και, το πιο κρίσιμο απ' όλα τα ερωτήματα, εάν η εργασία που σχετίζεται με την αναπαραγωγή των ανθρώπων - ένα τεράστιο ακόμη μέρος της εργασίας που χρησιμοποιείται στην καπιταλιστική κοινωνία - είναι «γνωσιακή», με την έννοια ότι παράγει όχι αντικείμενα αλλά ανθρώπινα υποκείμενα τότε τι το πρωτότυπο υπάρχει στην έννοια της γνωσιακής εργασίας; Και, εξίσου σημαντικό, τι κερδίζουμε με την εξομοίωση όλων των μορφών εργασίας - ακόμη και σαν μια τάση - κάτω από μία ταμπέλα, πέρα απ' το ότι ορισμένα είδη εργασίας και οι πολιτικές προβληματικές που αυτά δημιουργούν εξαφανίζονται και πάλι; Δεν είναι αλήθεια πως με το να δηλώνουμε πως η οικιακή εργασία είναι «εργασία στον τομέα της γνώσης» αποτυγχάνουμε, για ακόμη μια φορά, να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της υποτίμησης αυτής της εργασίας μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία, το ευρύ καθεστώς μη αμοιβής της, τις φυλετικές/έμφυλες ιεραρχίες που έχουν εγκαθιδρυθεί πάνω σε αυτήν, και μέσα από τη μισθωτή σχέση; Δεν θα έπρεπε να αναρωτηθούμε, αντ' αυτού, τι είδους οργάνωση μπορεί να υπάρξει - έτσι ώστε οι εργάτες του σπιτιού και οι προγραμματιστές υπολογιστών να ενωθούν - αντί να υποθέτουμε πως όλοι χωράμε στη mare magnum (μεγάλη θάλασσα) της «εργασίας στον τομέα της γνώσης»; Η λήψη της αναπαραγωγικής εργασίας ως δεδομένου μας βοηθάει ακόμη να αμφισβητήσουμε την επικρατούσα παραδοχή πως ο μετασχηματισμός της εργασίας σε νοητική/γνωσιακή εργασία, με την έννοια της μετατροπής της σε εργασία βασισμένη στους υπολογιστές /εξυγίανσής της μέσω του διαδικτύου - έχει σαν αποτέλεσμα τη χειραφέτηση. Μια ογκώδης φεμινιστική βιβλιογραφία έχει αμφισβητήσει την ιδέα πως η εκβιομηχάνιση πολλών πτυχών του νοικοκυριού έχει μειώσει τον χρόνο της οικιακής εργασίας για τις γυναίκες. Μάλιστα, πολλές μελέτες έχουν δείξει πως η εκβιομηχάνιση έχει διευρύνει το τι θεωρείται κοινωνικά αναγκαίο νοικοκυριό. Το ίδιο ισχύει με τη διείσδυση της επιστήμης και της τεχνολογίας στην οικιακή εργασία, συμπεριλαμβανομένης της φροντίδας των παιδιών και της εργασίας του σεξ. Για παράδειγμα, η εξάπλωση των προσωπικών υπολογιστών, για εκείνες τις νοικοκυρές που έχουν την οικονομική δυνατότητα να τους αποκτήσουν και τον χρόνο για να τους χρησιμοποιήσουν, μπορούν να συμβάλλουν στην ανακούφιση της απομόνωσης και της μονοτονίας της δουλειάς στο σπίτι μέσα από τα chat rooms και τα κοινωνικά δίκτυα του ίντερνετ. Όμως, η δημιουργία εικονικών κοινοτήτων δεν επιλύει το αυξανόμενο πρόβλημα της μοναξιάς, ούτε βοηθά την πάλη ενάντια στην καταστροφή των δεσμών της κοινότητας και στη διάδοση των περιφραγμένων κόσμων. Κλείνοντας, έννοιες όπως «εργασία στον τομέα της γνώσης» και «γνωσιακός καπιταλισμός» θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με την προϋπόθεση πως κατανοούμε ότι αντιπροσωπεύουν ένα κομμάτι μόνο, αν και από αυτά που κυριαρχούν, της καπιταλιστικής ανάπτυξης και πως υπάρχουν διαφορετικές μορφές γνώσης και διανοητικής εργασίας που δεν μπορούν να ισοπεδωθούν κάτω από μια ταμπέλα. Ελλείψει αυτού, η ίδια η χρησιμότητα τέτοιων εννοιών στο να αναγνωρίζουμε τι είναι καινούριο στην καπιταλιστική συσσώρευση και να αγωνιζόμαστε εναντίον του, χάνεται. Αυτό που επίσης αποτυγχάνουμε να συνειδητοποιήσουμε είναι το γεγονός ότι, αντί να δημιουργούμε δίκτυα επικοινωνίας/

9 δημιουργίας κοινών, πολύ περισσότερο κάθε νέα μεταστροφή της καπιταλιστικής ανάπτυξης τείνει να βαθαίνει τη διάσπαση του παγκόσμιου προλεταριάτου, και ότι, όσο αυτές οι διαιρέσεις υπάρχουν, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναδιάρθρωση του κεφαλαίου σε μια διαφορετική βάση και την καταστροφή του πεδίου στο οποίο τα κινήματα έχουν αναπτυχθεί.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom»

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» «Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» Συνέντευξη του Προέδρου ΕΙΕ Δρ. Βασίλη Γρηγορίου στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Fortune (23.10.2014) http://www.fortunegreece.com/article/elkistiki-ellada-gia-ena-technologiko-boom/

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB)

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) 14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΣΟΥΛΑ Από τη θέση του Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή 1. ΤΠΕ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΧΑΣΜΑ (DIGITAL DIVIDE) Η ψηφιακή τεχνολογία πάνω στην οποία στηρίζονται οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Με τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες εργασίας, καλούνται να μελετήσουν τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων και να συμπληρώσουν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ

Μοντέλα αναλυτικών. προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Θέµατα της παρουσίασης. Μοντέλα ΑΠΦΑ. Μοντέλο της ανάπτυξης των σπορ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Μοντέλα αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής Θέµατα της παρουσίασης Τα βασικότερα µοντέλα φυσικής αγωγής. Τα χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών 1 ΒΑΣΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ, ΟΜΕΣ, &

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Π. Κουτρολίκου Ξανακερδίζοντας της πόλη μας / Reclaiming the city Δημόσια Σφαίρα Δήμος Δημόσιος Χώρος Ο ορισμός του δήμου αποτελεί μια συνεχιζόμενη πάλη ανάμεσα σε πολιτικές «από

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα

Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα Το εργατικό κίνημα είναι η πρακτική των εργαζομένων να οργανώνονται μαζικά για την διεκδίκηση των όρων δουλειάς και ζωής κατ επέκταση στη βάση της

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» 1.Ερώτηση: Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της κυβερνητικής πλευράς. Εύκολος κοινοβουλευτικός ρόλος; Απάντηση: Ρόλος εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Αν και οι περισσότεροι μελετητές εντοπίζουν την ανάδυση του λαϊκισμού στα τέλη του 19 ου αιώνα, με τους Ρώσους Ναρόντνικι και το κίνημα των Λαϊκιστών στις ΗΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Χολαργός, 27 Νοεμβρίου 2013 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Πρόεδρος ΕΟΦ κ. Δημήτριος Λιντζέρης κύρια σημεία ομιλίας Το τελευταίο 2μερο ο ΕΟΦ βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ανελέητης, σκληρής

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 17-12-2015 Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ορισμοί της Τεχνολογίας Τεχνολογικό περιβάλλον ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης Επιπτώσεις της Τεχνολογίας Ορισμός σχολικού βιβλίου για την Τεχνολογία Με την ευρεία έννοια του όρου

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ»

«Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, 7 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα