Εγώ θα σας επιστρέψω εκεί από όπου ξεκινήσαμε την πρώτη μέρα -και μάλλον δεν εγκαταλείψαμε και

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εγώ θα σας επιστρέψω εκεί από όπου ξεκινήσαμε την πρώτη μέρα -και μάλλον δεν εγκαταλείψαμε και"

Transcript

1 Συνέδριο Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή Μυτιλήνη, 9-11 Δεκεμβρίου 2005 Αναθεωρήσεις: Όταν το φύλο μπολιάστηκε με τη σεξουαλικότητα Βενετία Καντσά Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εγώ θα σας επιστρέψω εκεί από όπου ξεκινήσαμε την πρώτη μέρα -και μάλλον δεν εγκαταλείψαμε και ποτέ στον χώρο, τον οικιακό χώρο, με αναφορά αυτή τη φορά όχι μόνο στο φύλο αλλά και τη σεξουαλικότητα. Προχθές το απόγευμα καθώς καθόμουν εδώ στην πρώτη σειρά κοιτούσα στην αφίσα αυτής της συνάντησης τη φωτογραφία του Σίμου Σαλτιέλ. Αυτό που έβλεπα ήταν το εσωτερικό από ένα κουκλόσπιτο. Μία γυναίκα και ένας άνδρας, η γυναίκα στα ροζ, ο άνδρας στα μπλε. Η γυναίκα στέκεται στο κατώφλι, έχει στραμμένη την πλάτη της προς το εσωτερικό του σπιτιού και κοιτάει έξω από την πόρτα, στο κενό. Ο άνδρας βρίσκεται μέσα στο σπίτι, κοιτάει προς το εσωτερικό του και φωτίζεται από μια πόρτα; ένα παράθυρο; Ανάμεσά τους μια σκάλα που σταματάει στο ταβάνι. Τοποθετημένοι στο χώρο με τέτοιο τρόπο ο άνδρας και η γυναίκα δεν μπορούν να συναντηθούν αλλά ούτε και να δουν ο ένας τον άλλον. Το κουκλόσπιτο φαινόταν να αναπαριστά όπως το διάβαζα τουλάχιστον- έναν οικιακό χώρο αναπαράγοντας «οικείες» αντιθέσεις άνδρας-γυναίκα, μέσα-έξω, σε «ανοίκειους» συνδυασμούς, ο άνδρας προς τα μέσα, η γυναίκα προς τα έξω. Πώς ορίζεται όμως το μέσα και το έξω; Αν το μέσα είναι έξω και το έξω είναι μέσα; Και αν αντί για μία ροζ και μία γαλάζια κουκλίτσα βλέπαμε δύο ροζ ή δύο γαλάζιες, πώς θα ερμηνεύαμε τότε τη χωρική διευθέτηση των σωμάτων; Όπως βέβαια πολλοί πριν από εμένα έχουν ισχυριστεί, «Ο χώρος δεν είναι μια αυταπόδεικτη έννοια. Σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από τη σχετικά απλή έννοια του φυσικού χώρου η οποία και υπονοείται σε πολλές συζητήσεις, δηλαδή την τρισδιάστατη ύπαρξη του κόσμου, τα διαστήματα, τους διαχωρισμούς, και τις αποστάσεις ανάμεσα σε ανθρώπους, ανάμεσα σε ανθρώπους και αντικείμενα, ανάμεσα σε αντικείμενα» (Rappaport 1994: 478). «Ο υλικός κόσμος που μας περιβάλλει είναι εκείνος στα πλαίσια του οποίου χρησιμοποιούμε τα ζωντανά σώματά μας για να δώσουμε υπόσταση σε κοινωνικές διακρίσεις και διαφορές οι οποίες χαρακτηρίζουν κοινωνικές σχέσεις, συμβολικά συστήματα, μορφές εργασίας και οικείες σχέσεις» (Moore 1994: 71). Με την έννοια αυτή όχι μόνο ο χώρος είναι 1

2 κοινωνικά κατασκευασμένος αλλά και το κοινωνικό είναι με τη σειρά του χωρικά κατασκευασμένο, με αποτέλεσμα «ο χώρος να είναι εξ ορισμού γεμάτος δύναμη και συμβολισμό, ένα σύνθετο δίκτυο σχέσεων εξουσίας και υποταγής, αλληλεγγύης και συνεργασίας» (Massey 1993: 156). Είναι με την ίδια έννοια που ο χώρος είναι έμφυλος και σεξουαλικοποιημένος, την ίδια στιγμή που κατασκευάζει έμφυλα και σεξουαλικά υποκείμενα. Με αναφορά στο φύλο έχει συζητηθεί πολύ ότι από τον 19 ο αι. και την ανάπτυξη των καπιταλιστικών κοινωνιών ένας αριθμός έντονων διαχωρισμών αναδύθηκε οι οποίοι διέκριναν την δημόσια σφαίρα εκτός του σπιτιού με την ιδιωτική σφαίρα εντός του. Η ιδιωτική σφαίρα, όπου λάμβαναν χώρα «φυσικές» λειτουργίες όπως το σεξ και η αναπαραγωγή, και το συναισθηματικό περιεχόμενο των σχέσεων είχε πρωταρχική σημασία, συνδέθηκε με τις γυναίκες, ενώ η δημόσια σφαίρα της εργασίας, του χρήματος, της παραγωγής και της αποτελεσματικότητας αποδόθηκε στους άνδρες (Martin 1987, ανατυπώθηκε 1996: 15-16). Τα τελευταία χρόνια η αντίστιξη ανάμεσα στο «οικιακό» και το «δημόσιο» μοντέλο, έχει δεχτεί πολλές κριτικές εν μέρει ως το αποτέλεσμα μιας ευρύτερης κριτικής απέναντι στη «φυσικότητα των μητέρων και της μητρότητας και τις εξαρτημένες έννοιες της οικογένειας και του οικιακού» (Moore 1988 :24) και σήμερα το ενδιαφέρον έχει μετατοπιστεί στην πολλαπλότητα των τρόπων με τους οποίους ο χώρος αποκτά έμφυλο περιεχόμενο ενώ ταυτόχρονα παράγει έμφυλες σχέσεις. Αν δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί μια ανάλυση για τον οικιακό χώρο και την εργασία η οποία δεν θα λαμβάνει υπόψη της την παράμετρο του φύλου, εξακολουθεί ωστόσο να αγνοείται σε μεγάλο βαθμό η σημασία της σεξουαλικής επιλογής, το γεγονός ότι η ετερόφυλη ή μη ετερόφυλη εμπειρία μπορεί να αποδειχτούν σημαντικές παράμετροι στις αναλύσεις για τις έμφυλες σχέσεις με αναφορά στο χώρο (Dunne 1998). Σχετικές εργασίες έχουν δείξει, για παράδειγμα, ότι οι ομοερωτικές επιλογές ανάμεσα σε γυναίκες εξαναγκάζουν σε και ταυτόχρονα διευκολύνουν την εργασία σε εξωοικιακούς χώρους και την οικονομική ανεξαρτησία, άλλες έχουν επισημάνει ότι η σεξουαλικότητα έχει σημαίνον ρόλο στις διευθετήσεις της οικιακής εργασίας, ενώ επίσης έχει διερευνηθεί η σχέση παραγωγής και κατανάλωσης με σεξουαλικές πρακτικές εντός και εκτός οικιακού χώρου (Dunne 1997, Weston 1998b, Kantsa 2002). Για ανθρώπους με ομοερωτικές επιλογές η έννοια του χώρου έχει ιδιαίτερη σημασία. Και αν στην αρχή, οι σχετικές μελέτες περιορίστηκαν στην επίδραση που είχαν οι gay κοινότητες στον αστικό ιστό σε επίπεδο γειτονιάς, κυρίως στις Η.Π.Α. (Castells 1983, Knopp 1987, 1992, 1995 Adler and Brenner 1992), σύντομα η έρευνα κινήθηκε προς άλλες κατευθύνσεις εξερευνώντας την ηγεμονία των ετερόφυλων κοινωνικών σχέσεων στα πλαίσια της καθημερινότητας, από το σπίτι και τους χώρους δουλειάς, στα εμπορικά κέντρα και το δρόμο. Σε αυτά τα πλαίσια αναδύθηκαν μελέτες που αφορούσαν στον 2

3 σεξουαλικό χαρακτήρα της κατανάλωσης, τον λεσβιακό και gay τουρισμό, τα λεσβιακά άτυπα δίκτυα, τη σχέση ανάμεσα σε αγροτικό και αστικό χώρο. Ξεκινώντας από τη θέση ότι «η ετεροσεξουαλικότητα είναι η κυρίαρχη μορφή σεξουαλικότητας στα περισσότερα καθημερινά περιβάλλοντα, και όχι μόνο στους ιδιωτικούς χώρους, ενώ όλες οι αλληλεπιδράσεις συμβαίνουν ανάμεσα σε σεξουαλικά υποκείμενα», κατέληξαν ότι «το να είσαι λεσβία ή gay σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι και να έχεις την εμπειρία της ετεροσεξουαλικότητας στην πλειοψηφία των περιβάλλων χώρων» (Valentine 1993 :396). Με αυτή την έννοια η διχοτομική σχέση ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό παύει να υφίσταται στο βαθμό που η σεξουαλικότητα είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια ιδιωτική πράξη πίσω από κλειστές πόρτες, αλλά είναι φανερή στο δρόμο, στη γραφείο, στο σπίτι των γονιών, στο μπαρ, ενώ η δημόσια έκφραση μιας μη ετερόφυλης σεξουαλικότητας «δεν είναι μόνο παραβατική αλλά δυνάμει μετασχηματιστική αφού εκφράζει δημόσια μορφές σεξουαλικότητας που θεωρούνται ιδιωτικές και έτσι αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε το χώρο εκθέτοντας τον αυθαίρετο χαρακτήρα της διάκρισης ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό» (Valentine 1996 :154). Η ηγεμονία της διάκρισης ανάμεσα σε «δημόσιο/ιδιωτικό» ήταν περισσότερο φανερή σε έρευνες που αφορούσαν γυναίκες με ομόφυλες ερωτικές επιλογές επειδή οι τελευταίες προσεγγίστηκαν ως έμφυλα υποκείμενα και συσχετίστηκαν με την οικιακή σφαίρα του σπιτιού. Οι λεσβιακοί χώροι εξετάστηκαν ως έμφυλοι χώροι που κατοικούνται από γυναίκες και παρουσιάστηκαν και αναλύθηκαν μέσω του μοντέλου «ιδιωτικό»/ «δημόσιο». Για παράδειγμα, η απουσία ορατών λεσβιακών αστικών γειτονιών αποδόθηκε σε έμφυλα χαρακτηριστικά με τον ισχυρισμό ότι, «με αναφορά στο χώρο, οι gay και οι λεσβίες συμπεριφέρονται καταρχήν και κυρίως ως άνδρες και γυναίκες. Οι άνδρες προσπαθούν να κυριαρχήσουν στο χώρο, ενώ οι γυναίκες δίνουν μεγαλύτερη σημασία στα δίκτυα σχέσεων προβάλλοντας πολύ σπάνια χωρικές διεκδικήσεις» (αναφέρεται στο Adler and Brenner 1992 :24). Σήμερα αυτή η προσέγγιση αμφισβητείται και οι ερευνητές προσπαθούν να πάνε πέρα από αυτό. Σύγχρονες έρευνες σε δυτικές κοινωνίες (στην Αγγλία και τις ΗΠΑ) δείχνουν ότι λεσβιακοί χώροι υπάρχουν αν ξέρει κανείς που να κοιτάξει. Συχνά, «Δεν υπάρχουν λεσβιακά μπαρ, μαγαζιά ή επιχειρήσεις σε [αυτές τις γειτονιές], ούτε εναλλακτικά βιβλιοπωλεία ή κοινοπραξίες υπάρχουν όμως λεσβιακές οικιακές ομάδες ανάμεσα σε ετερόφυλα σπίτια, τα οποία αναγνωρίζονται μόνο από εκείνους που ξέρουν» (Bell and Valentine 1995 :6). Την ίδια στιγμή παρατήρησαν ότι «το σπίτι, ειδικά για όσους ανησυχούν για τις προσωπικές και επαγγελματικές συνέπειες που μπορεί να έχει η αποκάλυψη της ερωτικής τους επιλογής, μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο ως χώρος κοινωνικής γνωριμίας και συνάντησης. Σε πολλές επαρχιακές πόλεις και αγροτικές περιοχές ανεπίσημα δίκτυα σπιτιών γεμίζουν το κενό διασκέδασης που υπάρχει εξαιτίας της 3

4 έλλειψης λεσβιακών χώρων. Και αλλού, τα σπίτια γίνονται εναλλακτικοί τόποι συνάντησης για γυναίκες που συχνάζουν σε gay μπαρ ή άλλους θεσμοποιημένους χώρους» (Johnston and Valentine 1995 :108). Στην Ελλάδα, ένας πολύ μικρός αριθμός γυναικών εκτίθεται στη δημόσια θέα στη βάση μιας ομοερωτικής επιλογής και η συμμετοχή σε μια «δημόσια λεσβιακή σκηνή» είναι περιορισμένη. Λεσβιακοί χώροι είτε με τη μορφή λεσβιακών ομάδων με πολιτικοποιημένη δράση, είτε με τη μορφή χώρων συνεύρεσης όπου συμβαίνουν καλλιτεχνικές ή άλλες δραστηριότητες (εκθέσεις φωτογραφίας, συζητήσεις) είναι αριθμητικά λίγοι και όπου υπάρχουν δεν γνωρίζουν την ανταπόκριση που θα ήθελαν. Στα λεσβιακά μπαρ της Αθήνας κυρίως και της Θεσσαλονίκης ο αριθμός των γυναικών θαμώνων είναι σχετικά μικρός και καθόλου αντιπροσωπευτικός του αριθμού των γυναικών με ομόφυλες ερωτικές επιλογές. Παρόλη τη γενικευμένη δυσαρέσκεια για την απουσία χώρων συνάντησης και συνεύρεσης οι όποιες προσπάθειες δεν έχουν γνωρίσει μεγάλη απήχηση. Έτσι, για παράδειγμα, όταν πριν μερικά χρόνια, τέσσερις γυναίκες από την Κρήτη αποφάσισαν να διοργανώσουν την Πρώτη Ελληνική Λεσβιακή Εβδομάδα στο Ρέθυμνο συνδυάζοντας τουριστικές διακοπές με σεμινάρια, συζητήσεις, εκθέσεις έντυπου λεσβιακού υλικού, ο συνολικός αριθμός των γυναικών που συμμετείχαν έφταναν μόλις στις τέσσερις (Kantsa 2001). Η απουσία μιας «δημόσιας λεσβιακής σκηνής» δε σημαίνει ωστόσο και την ανυπαρξία χώρων ομοερωτικής επιλογής αρκεί να ξέρει κανείς που να ψάξει, υπενθυμίζω. Μια πιο προσεκτική ματιά αναδεικνύει το σπίτι σε σημαντικό χώρο γνωριμίας, κοινωνικής συναναστροφής, διασκέδασης, αλλά και πολιτικοποιημένης δράσης όπου γίνονται συζητήσεις, οργανώνονται δραστηριότητες, εκδίδονται περιοδικά. Δε χρειάζεται να σταθώ ιδιαίτερα αποτέλεσε άλλωστε και ένα από τα κύρια θέματα αυτής της συνάντησης- στην παρατήρηση ότι από τη σκοπιά της εθνογραφικής μελέτης της ελληνικής κοινωνίας ο δημόσιος και ο ιδιωτικός χώρος χρησιμοποιήθηκαν για αρκετές δεκαετίες ως το πλαίσιο ανάλυσης των έμφυλων σχέσεων (Παπαταξιάρχης 1992). Οι γυναίκες συνδέθηκαν με την οικιακότητα και οι άνδρες με την οικονομική υπευθυνότητα. Η αναλυτική αξία της διάκρισης ανάμεσα σε «δημόσιο» και «ιδιωτικό» έχει αμφισβητηθεί εδώ και πολύ καιρό (βλ.loizos and Papataxiarchis 1991) ενώ παράλληλα τονίζεται η ρευστότητα ανάμεσα στα όρια τους (Μαδιανού 2003). Ωστόσο η συμβολική ταύτιση των γυναικών με την οικιακότητα φαίνεται ότι συνεχίζει να διατηρεί την πολιτισμική της αξία και οι γυναίκες εξακολουθούν να «χρεώνονται με την υποχρέωση να μετασχηματίζουν πρώτες ύλες σε βρώσιμη τροφή, να ελέγχουν τη μιαρότητα, να διατηρούν τα όρια ανάμεσα στο σπίτι και τον έξω κόσμο [και να] λειτουργούν ως η συγκολλητική ουσία που διατηρεί τα μέρη ενωμένα.» (Bakalaki 1994 :92-93). Όπως 4

5 παρατηρεί και η Jane Cowan οι γυναίκες είναι αυτές που θεωρούνται υπεύθυνες στην ουσία για το σύνολο της οικιακής εργασίας, ανεξάρτητα από το αν δουλεύουν έξω από το σπίτι ή όχι, και αναμένεται από αυτές να διατηρούν αρμονικές τις οικογενειακές σχέσεις (Cowan 1990 :54). Στα πλαίσια της ελληνικής εθνογραφίας οι μέχρι τώρα προσεγγίσεις αναφέρονται αποκλειστικά σε ετερόφυλες σεξουαλικότητες. Τι συμβαίνει άραγε σε περιπτώσεις ομόφυλων ερωτικών επιλογών; Πώς ο χώρος κατασκευάζει και κατασκευάζεται με αναφορά στη σεξουαλικότητα; Στο σημείο αυτό θα μου επιτρέψετε τη συνοπτική και σίγουρα επιλεκτική παράθεση τριών στιγμιότυπων. Σκηνή πρώτη: Τα γενέθλια Μεγάλο οροφοδιαμέρισμα σε τριώροφη οικογενειακή πολυκατοικία σε προάστιο των Αθηνών. Στον δεύτερο όροφο μένει η Φαίδρα Αρίστου, 33 ετών, με τους γονείς της, την αδελφή της τον σκύλο και τη γάτα τους. Στα άλλα δύο διαμερίσματα μένουν οι αδελφές της μητέρας της με τους συζύγους και τα παιδιά τους. Πέρα από τα μέλη της οικογένειας της Φαίδρας, κάθε Σαββατοκύριακο έρχεται να μείνει μαζί τους και η φίλη της, η Κλειώ, η οποία μένει με τη δική της μητέρα. Την ημέρα των γενεθλίων της Φαίδρας ήταν καλεσμένη όλοι οι συγγενείς της πολυκατοικίας. Στην κουζίνα η μητέρα και η αδελφή της σερβίρανε το φαγητό που είχανε ετοιμάσει η Φαίδρα και η Κλειώ η φίλη της Φαίδρας-, ενώ στην τραπεζαρία καθόντουσαν ήδη δύο πρώην φίλες της Φαίδρας, η Δήμητρα η οποία είχε ετοιμάσει την τούρτα και η Παναγιώτα, με την καινούργια φίλη της Δήμητρας, καθώς και άλλοι φίλοι, φίλες μαζί με τους θείους, θείες και τα εξαδέλφια της Φαίδρας. Σκηνή δεύτερη: Η τραπεζαρία Διαμέρισμα σε κεντρικό δρόμο στην Αθήνα όπου μένουν η γιαγιά, η μητέρα, ένας γιος και μια κόρη. Το σαλόνι είναι επιπλωμένο με τον κλασσικό τρόπο επίπλωσης «οικογενειακών διαμερισμάτων» με μια τραπεζαρία από καρυδιά στο κέντρο του, έξι καρέκλες και ένα μπουφέ, ενώ η συνολική εικόνα συμπληρώνεται από έναν καναπέ, δύο πολυθρόνες και ένα μικρότερο τραπέζι. Πάνω στην τραπεζαρία ένας υπολογιστής και ένα κασετόφωνο. Το κασετόφωνο παίζει δυνατά μουσική trans και ο υπολογιστής χρησιμοποιείται από τη Τζένη την κόρη της οικογένειας για τη δημιουργία flyers/προσκλήσεων για λεσβιακά πάρτι που απευθύνονται μόνο σε γυναίκες τα οποία διοργανώνει η ίδια κάθε μήνα σε κεντρικά κλαμπ των Αθηνών και έχουν μεγάλη προσέλευση. Σκηνή τρίτη: Σπιτικά κουλουράκια Χειμωνιάτικο απόγευμα μια παρέα εφτά γυναικών, ηλικίας 24 ως 32, με διαφορετικές επαγγελματικές δραστηριότητες, [όπου ανάμεσά τους συμπεριλαμβάνεται και μια μηχανικός υπολογιστών, μια 5

6 καθηγήτρια φυσικο-μαθηματικών, μια φιλόλογος] έχουν μαζευτεί στο σπίτι της μίας πίνουνε καφέ, τρώνε σπιτικά κουλουράκια και συζητάνε. Το θέμα της συζήτησής τους αφορά στη έκδοση του λεσβιακού περιοδικού Μαντάμ Γκου (λεσβία στην αργκό). Λίγο καιρό πριν η Χριστίνα Τσάνταλη, χρόνια πριν ενεργό μέλος του ΑΚΟΕ η οποία συμμετείχε επίσης στη λεσβιακή ομάδα στο Σπίτι Γυναικών στο Κουκάκι και στο Βιβλιοπωλείο Γυναικών, μάζεψε τις φίλες της και τις ρώτησε αν ενδιαφέρονταν να ξεκινήσουν την έκδοση ενός περιοδικού, το οποίο θα προσπαθούσε να καλύψει μια ευρεία γκάμα θεμάτων, από πρωτότυπα θεωρητικά κείμενα, μεταφράσεις άλλων, κόμικς, νέα και αλληλογραφία. Η Χριστίνα και οι φίλες της, η συντακτική ομάδα του περιοδικού, συναντιόντουσαν συνήθως μια φορά την εβδομάδα ή κάθε 15 μέρες -με εξαίρεση την περίοδο των διακοπών και του καλοκαιριού- στα σπίτια τους, αφού οι περισσότερες έμεναν μόνες τους ή με τη σύντροφό τους. Η Μαντάμ Γκου ήταν ένα περιοδικό που παράγονταν στο σπίτι, ένα «σπιτικό» λεσβιακό περιοδικό στο βαθμό που εκτός από το τύπωμα όλες οι άλλες διαδικασίες από τη σύλληψη, ως τη συγγραφή μέχρι και το στήσιμο του περιοδικού γινόταν στο σπίτι από τις ίδιες. Πώς μπορεί κανείς να ερμηνεύσει αυτές τις «αναστατώσεις» του οικιακού χώρου; Στην πρώτη περίπτωση το τραπέζι στρώνεται και τα φαγητά ετοιμάζονται στο σπίτι των γονιών για την ερωτική σύντροφο και τις άλλες φίλες της κόρης τους. Στη δεύτερη περίπτωση η δουλειά για την προετοιμασία λεσβιακών πάρτι μόνο για γυναίκες περνάει μέσα από την τραπεζαρία του σπιτιού στο κέντρο του σαλονιού. Στην τρίτη το μοναδικό, μετά την έκδοση της Λάβρυς το 1983, λεσβιακό περιοδικό είναι ένα «σπιτικό» περιοδικό που παράγεται από γυναίκες στο σπίτι. Η υπόθεση εργασίας την οποία επιχειρώ είναι ότι η μη συμμετοχή των γυναικών με ομόφυλες ερωτικές επιλογές σε δημόσιους χώρους και η ανάδειξη της οικιακής σφαίρας σε χώρο συνάντησης, διασκέδασης και πολιτικής δραστηριοποίησης σχετίζεται αφενός με κυρίαρχες αντιλήψεις για τη σύνδεση των γυναικών με το σπίτι, την ίδια στιγμή που αναθεωρεί, μετασχηματίζει και εμπλουτίζει τη θεώρηση τόσο του χώρου όσο και της εργασίας αμφισβητώντας τους ετερόφυλους προσδιορισμούς του χώρου και τη σύνδεσή του αποκλειστικά με τις αξίες της οικιακότητας, της συζυγικότητας και της μητρότητας. Στο σπίτι γυναίκες με ομόφυλες ερωτικές επιλογές γιορτάζουν, φλερτάρουν, γνωρίζουν άλλες γυναίκες, και έχουν περισσότερο «δημόσιες» δραστηριότητες, εκδίδουν ένα λεσβιακό περιοδικό, φτιάχνουν προσκλήσεις για λεσβιακά πάρτι, κατασκευάζουν ιστοσελίδες στο διαδίκτυο. Ο χώρος του σπιτιού αναδεικνύεται σε χώρο διασκέδασης αλλά και εργασίας, η οποία δεν μπορεί να οριστεί ως οικιακή εργασία. Το σπίτι αποκτά χαρακτηριστικά δημόσιου χώρου και η εν οίκω εργασία συνδέεται με εξωοικιακές δραστηριότητες. Υπερβαίνει, μετασχηματίζει και επαναδιαπραγματεύεται τον ορισμό του ως χώρο όπου σύμφωνα με την Dubisch (1986) οι γυναίκες ασχολούνται με το να «μαγειρέψουν, να 6

7 καθαρίσουν, να αερίσουν τα σεντόνια και να ποτίσουν τα φυτά, να σκουπίσουν και να ξεσκονίσουν, και ύστερα αφού θα τα έχουν κάνει όλα αυτά να μαντάρουν, να κεντήσουν, και να πλέξουν». Ο συνυπολογισμός της παραμέτρου της σεξουαλικότητας, και πιο συγκεκριμένα της ομοερωτικής επιλογής, έχει σαν αποτέλεσμα όχι μόνο την υπέρβαση της αντίστιξης «δημόσιου»-«ιδιωτικού» χώρου, «οικιακής»-«εξωοικιακής» εργασίας, εγχείρημα το οποίο σήμερα αποτελεί μάλλον κοινό τόπο για τους εθνογράφους που ασχολούνται με την ελληνική κοινωνία, αλλά ένα βήμα πιο πέρα θεωρώ ότι διαφοροποιεί μονοσήμαντες εννοιολογήσεις του οικιακού χώρου. Ο οικιακός χώρος δεν σχετίζεται μόνο με την ετερόφυλη σεξουαλικότητα, οι γυναίκες δεν ανήκουν εκεί μόνο ως μητέρες, σύζυγοι, νοικοκυρές αλλά ως σεξουαλικοποιημένα άτομα που έχουν επιλέξει μία μη ετερόφυλη σεξουαλικότητα και η οποία με τη σειρά της προσδίδει στο χώρο νέες σημασίες. Παραφράζοντας την Kath Weston (1998a) θα έλεγα ότι «το ηθικό δίδαγμα» της ιστορίας είναι πως όταν η ενασχόληση με το φύλο μπολιάζεται με το ενδιαφέρον για τη σεξουαλικότητα το αποτέλεσμα, ακόμα και αν δεν είναι ανατρεπτικό ή απόλυτα μετασχηματιστικό, μπορεί να αποδειχτεί ικανό να φανερώσει άλλες πλευρές του χώρου και όσων συνδέονται με αυτόν. Βιβλιογραφικές Αναφορές Adler, Sy and Johanna Brenner Gender and Space: Lesbians and Gay Men in the City. In International Journal of Urban and Regional Research 16 (1): Bakalaki, Alexandra Gender-Related Discourses and Representations of Cultural Specificity in Nineteenth-Century and Twentieth-Century Greece. In Journal of Modern Greek Studies 12: Bell, David and Gill Valentine Introduction: Orientations. In Mapping Desire. Geographies of Sexualities, eds. David Bell and Gill Valentine, London: Routledge. Castells, Manuel The City and the Grassroots. University of California Press: Berkeley, California. Cowan, Jane K Dance and the Body Politic in Northern Greece. Princeton: Princeton University Press. Dubisch, Jill Culture Enters through the Kitchen: Women, Food, and Social Boundaries in Rural Greece. In Gender and Power in Rural Greece, ed. Jill Dubisch, Princeton: Princeton University Press. Dunne, Gillian A Introduction: Add Sexuality and Stir: Towards a Broader Understanding of the Gender Dynamics of Work and Family Life. In Gillian A. Dunne (ed.) Living Difference. Lesbian Perspectives on Work and Family Life. Harrington Park Press: New York, London.p.p Johnston, Lynda and Gill Valentine Wherever I Lay My Girlfriend, That s My Home. The Performance and Surveillance of Lesbian Identities in Domestic Environments. In Mapping 7

8 Desire. Geographies of Sexualities, eds. David Bell and Gill Valentine, London & New York: Routledge. Kantsa, Venetia Daughters Who Do Not Speak, Mothers Who Do Not Listen. Erotic Relationships Among Women in Contemporary Greece. Unpublished Ph.D. Dissertation, London School of Economics and Political Science, University of London. Kantsa, Venetia Certain Places Have Different Energy. Spatial Transformations in Eressos Lesvos. Στο GLQ 8:1, , Duke University Press Knopp, Lawrence Social Theory, Social Movements and Public Policy: Recent Accomplishments of the Gay and Lesbian Movements in Minneapolis, Minnesota. In International Journal of Urban and Regional Research 11: Knopp, Lawrence Sexuality and the Spatial Dynamics of Capitalism. In Environment and Planning D: Society and Space 10: Knopp, Lawrence Sexuality and Urban Space: A Framework for Analysis. In Mapping Desire. Geographies of Sexualities, eds. David Bell and Gill Valentine, London: Routledge. Loizos, Peter and Evthymios Papataxiarchis Gender and Kinship in Marriage and Alternative Contexts. In Contested Identities: Gender and Kinship in Modern Greece, eds. Peter Loizos and Evtymios Papataxiarchis, Princeton: Princeton University Press. Martin, Emily (2η έκδοση 1996). The Woman in the Body. A Cultural Analysis of Reproduction. Buckingham: Open University Press. Massey, Doreen Politics and Space/Time. In Place and the Politics of Identity, eds. Michael Keith and Steve Pile, London: Routledge. Moore, Henrietta L Feminism and Anthropology. Cambridge: Polity Press. Moore, Henrietta L A Passion for Difference. Cambridge: Polity Press. Rappaport, Amos Spatial Organization and the Built Environment. In Companion Encyclopedia of Anthropology, ed. Tim Ingold, London and New York: Routledge. Valentine, Gill (Hetero)sexing Space: Lesbian Perceptions and Experiences of Everyday Spaces. In Environment and Planning D: Society and Space 11: Valentine, Gill (Re)negotiating the Heterosexual Street. Lesbian Productions of Space. In Body Space. Destabilizing Geographies of Gender and Sexuality, ed. Nancy Duncan, London/ New York: Routledge Weston, Kath 1998a the bubble, the burn, and the simmer. Στο Kath Weston (επιμ.) Longslowburn. Sexuality and Social Science., 1-27 New York: Routledge. Weston, Kath. 1998b sexuality, class, and conflict in a lesbian workplace Στο Kath Weston (επιμ.) Longslowburn. Sexuality and Social Science, New York: Routledge. Μαδιανού, Δήμητρα 2003 «Στο πρόσωπο του άνδρα μου εμένα βλέπουν : Το δημόσιο και το ιδιωτικό ως τόποι κατασκευής της έμφυλης ταυτότητας». Στο Δήμητρα Μαδιανού (επιμ.) Εαυτός και «Άλλος»: Εννοιολογήσεις, Ταυτότητες και Πρακτικές στην Ελλάδα και την Κύπρο, Εκδ. Gutenberg, Αθήνα. Παπαταξιάρχης, Ευθύμιος 1992 «Εισαγωγή. Από τη Σκοπιά του Φύλου. Ανθρωπολογικές Προσεγγίσεις της Σύγχρονης Ελλάδας». Στο Ευθύμιος Παπαταξιάρχης και Θόδωρος Παραδέλλης (επιμ.) Ταυτότητες και Φύλο στη Σύγχρονη Ελλάδα. Ανθρωπολογικές Προσεγγίσεις, Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα. 8

Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο

Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο ΗΜΕΡΙΔΑ Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ [ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΜΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΜΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΜΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Το πρώτο μου σπίτι...το σπίτι που σπούδασα : Σημασιοδοτήσεις του οικιακού χώρου

Διαβάστε περισσότερα

«Μητρότητα; Ξανά;» Μετασχηματισμοί, συνέχειες και ασυνέχειες στην εθνογραφική έρευνα

«Μητρότητα; Ξανά;» Μετασχηματισμοί, συνέχειες και ασυνέχειες στην εθνογραφική έρευνα Πρόλογος «Μητρότητα; Ξανά;» Μετασχηματισμοί, συνέχειες και ασυνέχειες στην εθνογραφική έρευνα 1. Το χρονικό μιας συνάντησης Τον Μάιο του 2008 οργανώθηκε στη Μυτιλήνη μια συνάντηση εργασίας με τίτλο «Motherhood

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Οι παρακάτω προτάσεις αφορούν μια ποικιλία θεμάτων σχετικά με στάσεις απέναντι στο σεξ, στη σεξουαλικότητα, την σεξουαλική αγωγή και τα άτομα με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Με ποιον θα θέλατε να ζείτε; Βλασοπούλου Σταυρούλα Κοινωνική και Διαπολιτισμική Ψυχολογία στη Σχολική Κοινότητα ΣΚΟΠΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές την ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή & διαχείριση πληροφορίας στο ψηφιακό περιβάλλον

Παραγωγή & διαχείριση πληροφορίας στο ψηφιακό περιβάλλον Παραγωγή & διαχείριση πληροφορίας στο ψηφιακό περιβάλλον Ενότητα: Η πληροφορία στο σύγχρονο επικοινωνιακό περιβάλλον Σταμάτης Πουλακιδάκος Σχολή ΟΠΕ Τμήμα ΕΜΜΕ Η πληροφορία για την κοινωνία Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις.

Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις. Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις. Μια αναφορά στη ριζοσπαστική γεωγραφία μέσα από το έργο του David Harvey. Θάνος Ανδρίτσος 1 Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία. Τομέας Πολεοδομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαγδαληνή Ζωγράφου Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-9760310, 210-6668198 Fax : - E-mail : zografou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε «Κοινότητα για το Ευρωπαϊκό Έτος Καταπολέµησης της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισµού» ραστηριότητα 1 η : «Ανακαλύπτοντας συµπεριφορές και στάσεις απέναντι στην Φτώχεια και τον Κοινωνικό αποκλεισµό»

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT:ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

PROJECT:ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ PROJECT:ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ 4: Πώς κάποιος μπορεί να μας παρενοχλήσει διαδικτυακά και τι μπορούμε να κάνουμε για το θέμα αυτό; ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΑΔΙΚΗΜΕΝΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΒΕΙΣΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΜΟΙΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ Α Π Ο Τ Η Ν Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η Ζ Ω Η Σ Τ Ο Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ Α Π Ο Τ Η Ν Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η Ζ Ω Η Σ Τ Ο Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2004 2005 ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ Α Π Ο Τ Η Ν Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η Ζ Ω Η Σ Τ Ο Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ

ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΗΠΙΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σειρά: Ενημερωτικά Έντυπα για την Νηπιοσχολική Αγωγή ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ (γέννηση-3χρόνων) Ο Γιάννης (20μηνών) δίνει στην νηπιαγωγό (Μαρία) το σφουγγαράκι που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Δρ. Κωνσταντίνος Ν. Φελλάς Αντιπρύτανης Έρευνας καιακαδημαϊκού Προσωπικού Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Χριστιάνα Δίπλη Ερευνήτρια- Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ

Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Έργο WASP-Tool (LIFE10 ENV/GR/622) Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ Πρόληψη αποβλήτων: τα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

1 ο ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 1 ο ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «Η Αλεπού κοίταξε το Μικρό Πρίγκηπα, για πολύ ώρα. -Σε παρακαλώ εξημέρωσέ με! είπε. -Το θέλω, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, αλλά δεν έχω πολύ χρόνο.

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας

Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας Μαρία Ξέστερου Λέκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Παναγιώτης Καλογεράκης Ερευνητής Αθανάσιος Κατσής Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ 210 6007686 www.safeline.gr Γραμμή βοηθείας Ενημέρωση-Επαγρύπνηση Γραμμή παράνομου περιεχομένου Ως γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Συµπεριφοράς Στάσης

Έρευνα Συµπεριφοράς Στάσης ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΦΑΡΚΑ ΟΝΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΑΞΗ Β Έρευνα Συµπεριφοράς Στάσης Θέµα: «Νέοι και ιαδίκτυο Εθισµός» Χρόνος διεξαγωγής: 26/2 3/3/2016 Πληθυσµός: Μαθητές Γυµνασίου Λυκείου

Διαβάστε περισσότερα

1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα

1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα Βασικές Πληροφορίες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα...2 1.1 Αναγκαιότητα...2 1.2 Στόχοι της έρευνας...2 2. Το Ερωτηματολόγιο...3 2.1 Δομή...3 2.2 Δείγμα...3 2.3 Μορφή...3 3. Φορέας Υλοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

1/5/2004. Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ)

1/5/2004. Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ) 1 1/5/2004 Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ) 2 (α) (β) (γ) Ο περί Καταπολέμησης των Φυλετικών και Ορισμένων Άλλων Διακρίσεων (Επίτροπος) Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΥ 1980

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΥ 1980 [δημοσιεύθηκε στο τεύχος 19] Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΥ 1980 Εκ μέρους της Σύμπραξης, ο Ν. Χατζητρύφων ρώτησε ένα παλαιότερο μέλος της θεσσαλονικιώτικης ομοφυλοφιλικής κοινότητας, τον Κώστα (επιθύμησε την ανωνυμία)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε αυτή την εργασία θα αναφερθούμε: Στον ορισμό της διασκέδασης Στους τρόπους διασκέδασης Στα θετικα-αρνητικα και τους κινδύνους της διασκέδασης Σύγκριση της διασκέδασης

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου

Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου Ανθούσα Βασιλάκη Ισότητα των φύλων ή σύγχυση των ρόλων;* Διδακτική παρέμβαση στο μάθημα της ψυχολογίας Α Λυκείου *Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευαισθητοποίηση εκπαιδευτικών και Παρεμβατικά προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 1: Θεωρία και Mέθοδος στη Mελέτη της Aγροτικής Kοινωνίας (2/4) 1ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Burgess H.: EFFECTIVE LEARNING AND TEACHING IN SOCIAL POLICY AND SOCIAL WORK Routledge, London

Burgess H.: EFFECTIVE LEARNING AND TEACHING IN SOCIAL POLICY AND SOCIAL WORK Routledge, London Τίτλος Μαθήµατος: Κωδικός Μαθήµατος: Κοινωνικός Σχεδιασµός και Κοινωνική Πολιτική SOW303 Κατηγορία Μαθήµατος: Υποχρεωτικό (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Επίπεδο Μαθήµατος: Πτυχίο (1ος Κύκλος) (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς τους γονείς στα πλαίσια της αυτοαξιολόγησης του σχολείου

Ερωτηματολόγιο προς τους γονείς στα πλαίσια της αυτοαξιολόγησης του σχολείου 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Ερωτηματολόγιο προς τους γονείς στα πλαίσια της αυτοαξιολόγησης του σχολείου Α! Γενικές Πληροφορίες 1. Ποιος συμπληρώνει τo ερωτηματολόγιο ; α) Πατέρας β) Μητέρα γ) Άλλος κηδεμόνας:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας»

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Γενικές επιμορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013

Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013 Η Ελληνίδα επιχειρηματίας ΕΥΘΕΩΣ 01.04.2013 Πως ξεκινήσαμε Κοινή ιδέα που μας ενθουσίασε! Την αγκαλιάσαμε, την προχωρήσαμε Την σχεδιάσαμε, την υλοποιήσαμε Φθινόπωρο 2012, focusonline Confirmit Η ανταπόκριση

Διαβάστε περισσότερα

ZA4881. Flash Eurobarometer 241 (Information society as seen by EU citizens) Country Specific Questionnaire Greece

ZA4881. Flash Eurobarometer 241 (Information society as seen by EU citizens) Country Specific Questionnaire Greece ZA4881 Flash Eurobarometer 241 (Information society as seen by EU citizens) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 241 INFORMATION SOCIETY Q1. Θα διαβάσω μια λίστα με ασχολίες ελεύθερου χρόνου. Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο

Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο 4.1. Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο Ταυτότητα Η κατάσταση του να διαθέτεις μοναδικά αναγνωριστικά χαρακτηριστικά που κανένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα δεν διαθέτει. Τα ατομικά χαρακτηριστικά βάσει των

Διαβάστε περισσότερα

Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Γεωγραφίας Μάθημα: Γεωγραφία της Υπαίθρου Η έννοια του αγροτικού και η κατανόηση τη σχέσης γεωργίας και υπαίθρου

Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Γεωγραφίας Μάθημα: Γεωγραφία της Υπαίθρου Η έννοια του αγροτικού και η κατανόηση τη σχέσης γεωργίας και υπαίθρου Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Γεωγραφίας Μάθημα: Γεωγραφία της Υπαίθρου Η έννοια του αγροτικού και η κατανόηση τη σχέσης γεωργίας και υπαίθρου Απόστολος Γ. Παπαδόπουλος Η εικόνα της υπαίθρου διαφέρει ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια Χρήση του Βιβλίου Η πολιτική, από τη φύση της, είναι ένας τομέας επικάλυψης και διασύνδεσης. Το υλικό λοιπόν που συναντάται στο βιβλίο αυτό ανθίσταται πεισματικά στην τμηματοποίηση, κάτι που αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 2: Πολιτότητα μέσα από τις Τέχνες και το Θέατρο

Εργαστήρι 2: Πολιτότητα μέσα από τις Τέχνες και το Θέατρο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Ψηφιακή Πολιτότητα Λευκωσία, 26 Νοεμβρίου 2016 Εργαστήρι 2: Πολιτότητα μέσα από τις Τέχνες και το Θέατρο Δρ Νάντια Τομασίδου Χαρά Χαραλάμπους Το Αστερόπαιδο Oscar Wilde (1891)

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και Παχυσαρκία Ερευνητική Εργασία (Project) Τμήμα: ΑΠ4 1 ο ΕΠΑ.Λ. Κορωπίου Σχ. Έτος: Υπεύθ. Καθηγητές: Λέκκας Λ. Ράπτης Τ.

Τηλεόραση και Παχυσαρκία Ερευνητική Εργασία (Project) Τμήμα: ΑΠ4 1 ο ΕΠΑ.Λ. Κορωπίου Σχ. Έτος: Υπεύθ. Καθηγητές: Λέκκας Λ. Ράπτης Τ. Τηλεόραση και Παχυσαρκία Ερευνητική Εργασία (Project) Τμήμα: ΑΠ4 1 ο ΕΠΑ.Λ. Κορωπίου Σχ. Έτος: 2012-2013 Υπεύθ. Καθηγητές: Λέκκας Λ. Ράπτης Τ. διαλέξαμε το θέμα αφορμή Στατιστικά έχουμε τα πιο παχύσαρκα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΤΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ (ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ):

ΤΟ ΦΤΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ (ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ): ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΤΟ ΦΤΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ (ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ): ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕ! ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ Ι Μια συζήτηση για το φύλο στην ανθρωπολογία και την ιστοριογραφία μας φέρνει

Διαβάστε περισσότερα

EURONET 50/50. Μεθοδολογία. Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50

EURONET 50/50. Μεθοδολογία. Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50 EURONET 50/50 Μεθοδολογία Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50 Πώς να ξεκινήσετε: 1. Ποιος είναι ο στόχος του προγράμματος εξοικονόμησης ενέργειας στα σχολεία EURONET 50/50; Οι στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνισμός Πανεπιστημίου Λευκωσίας «Έρευνα από Μαθητές» Ερευνητική Εργασία Λυκείου Παλουριώτισσας Τίτλος: Η επίδραση της οικογένειας στις επιλογές

Διαγωνισμός Πανεπιστημίου Λευκωσίας «Έρευνα από Μαθητές» Ερευνητική Εργασία Λυκείου Παλουριώτισσας Τίτλος: Η επίδραση της οικογένειας στις επιλογές Διαγωνισμός Πανεπιστημίου Λευκωσίας «Έρευνα από Μαθητές» Ερευνητική Εργασία Λυκείου Παλουριώτισσας Τίτλος: Η επίδραση της οικογένειας στις επιλογές των μαθητών του Λυκείου Παλουριώτισσας που αφορούν: επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή πρόσκληση. για εισηγήσεις ερευνητικού έργου και παρουσιάσεις καλλιτεχνικού έργου σε Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα:

Ανοιχτή πρόσκληση. για εισηγήσεις ερευνητικού έργου και παρουσιάσεις καλλιτεχνικού έργου σε Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: Ανοιχτή πρόσκληση για εισηγήσεις ερευνητικού έργου και παρουσιάσεις καλλιτεχνικού έργου σε Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «ΤΑΜΠΟΥ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΥΠΕΡΒΑΣΗ στην Τέχνη και την Επιστήμη» 26-28 Μαΐου 2017, Ιόνιο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE ΤΙ ΕΙΝΑΙ PHOTOVOICE; ΓΙΑΤΊ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ; ΠΟΙΟΣ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΕΙ; ΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ; ΠΏΣ ΜΠΟΡΕΊΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ PHOTOVOICE

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία Ενότητα 6 - Σελίδα 1 Διάλογος 1: Οργάνωση μίας τοπικής επίσκεψης Διάλογος 2: Άσκηση με τις καρέκλες Διάλογος 3: Καλλιτεχνικές δραστηριότητες κατασκευή καρτών Διάλογος 4: Βόλτα με συνοδεία Διάλογος 5: Συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Οι Αθηναίοι πολίτες ~120.000 Ήταν η μοναδική κυρίαρχη δύναμη στην πόλη. Από αυτούς πήγαζε κάθε εξουσία. Κατάγονταν

Διαβάστε περισσότερα

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης Ενότητα: Σκοπός: Στόχοι: Βασικές Έννοιες: Μεθοδολογικές Επιλογές: ισότητα φύλων, έμφυλες ταυτότητες ανάπτυξη αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης σε σχέση με τις ταυτότητες φύλου 1) κατανόηση του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr]

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr] ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασιλική Γαλανή-Μουτάφη τηλ.: 2510 71593 e-mail: [v.moutafi@sa.aegean.gr] ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΉ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα, γραφείο, τηγάνι, καναπές, τραπέζι, καρέκλα, καθρέφτης, μπανιέρα, πολυθρόνα, πετσέτα, πιάτο, τραπεζομάντιλο, βιβλιοθήκη

Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα, γραφείο, τηγάνι, καναπές, τραπέζι, καρέκλα, καθρέφτης, μπανιέρα, πολυθρόνα, πετσέτα, πιάτο, τραπεζομάντιλο, βιβλιοθήκη A. Mrales Ortiz- C. Martínez Campill, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Grieg Mdern (Nivel inicial) 1. Άσκηση Λεξιλογίου. Βάλτε τις λέξεις στη σωστή στήλη Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Τι είναι Ταυτότητα; Περιγράφει τα χαρακτηριστικά που μας προσδιορίζουν και μας διαφοροποιούν ή μας ταξινομούν σε ομάδες ή υποομάδες.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή. Η καθημερινή της γυναίκας και του άντρα Η Κυριακή της γυναίκας και του άντρα Αγόρια κορίτσια. Η θέση της γυναίκας σήμερα.. Επίλογος Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Η θέση της γυναίκας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΖΩΗΣ»

«Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» Τίτλος: «Ο Ρόλος των Πατέρων στην Εξισορρόπηση της Επαγγελματικής και Οικογενειακής/Προσωπικής Ζωής» Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας. Περίληψη

Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας. Περίληψη Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας Τσακιρίδου Ελένη, Ειδική Επιστήμονας, Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας, Α.Π.Θ. Κυρίδης Αργύρης, Λέκτορας, Π.Τ.Ν. Φλώρινας, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα