Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις"

Transcript

1 Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις Λουκία Δρούλια Ομότ. Διευθύντρια Ερευνών ΚΝΕ/ΕΙΕ Εκδήλωση μνήμης ο κύκλος στον οποίο εντάσσεται η σημερινή ομιλία. Θα έλεγα κάπως επιγραμματικά για να ξεκινήσουμε, ότι και οι δρόμοι, οι δρόμοι της πόλης μιλάνε, θυμούνται. Αν ο συμβολισμός τους οδηγεί στην έννοια της επικοινωνίας, της μεταβίβασης και ανταλλαγής μηνυμάτων, το όνομα τους, η ονοματοθεσία τους, τους προσδίνει κατά κανόνα έναν πρόσθετο συμβολισμό, της μνήμης και της τιμής. Ξεφυλλίζοντας προ καιρού τον ελληνικό Ταχυδρομικό κατάλογο των δρόμων, διερωτήθηκα αν η ονοματοθεσία τους σε ορισμένες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας θα μπορούσε να αποτελέσει έναν δείκτη, μια πρόσθετη μαρτυρία, σχετικά με το κίνημα του φιλελληνισμού στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων. Ποιοι εκπρόσωποι του παρέμειναν ζωντανοί στη συνείδηση τους και ποιους θέλησαν να τιμήσουν οι Έλληνες δίνοντας το όνομα τους σε έναν δρόμο ή σε μια πλατεία. Οι αριθμοί υπήρξαν πολύ εύγλωττοι. Εκτός από τη συγκεντρωτική αναφορά στους φιλέλληνες - ένας από τους πιο κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, όπως γνωρίζουμε, είναι η οδός Φιλελλήνων, αλλά υπάρχουν και άλλες 12 εγγραφές στην περιφέρεια της πρωτεύουσας, καθώς και 5 στης Θεσσαλονίκης και από μια στο Βόλο, τα Ιωάννινα, τη Λάρισα και την Πάτρα -, το όνομα που έρχεται ποσοτικά πρώτο είναι του λόρδου Βύρωνα: η ποίηση του, αλλά κυρίως ο θάνατος του στο Μεσολόγγι που πρόβαλε διεθνώς τον ελληνικό αγώνα της Ανεξαρτησίας, έμεινε ανεξίτηλα στη θύμιση των Ελλήνων. Ακολουθούν στη στατιστική μας τα ονόματα του στρατηγού Φαβιέρου με 13 εγγραφές, του ιταλού επαναστάτη Σανταρόζα που έχασε τη ζωή του στη μάχη της Σφακτηρίας με 11 και άλλων

2 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) γνωστών στρατιωτικών που έλαβαν μέρος στον αγώνα, με μόλις μια η δυο εγγραφές, με εξαίρεση τον Χέϋδεν (με 5 εγγραφές). Με δώδεκα ωστόσο εγγραφές, παρουσιάζεται επίσης το όνομα του Βίκτορος Ουγκώ. Άραγε με ποια ιδιότητα τιμήθηκε τόσο; Ως ο κορυφαίος ρομαντικός ποιητής και συγγραφέας της Γαλλίας του 19ου αι., ως φιλελεύθερος πολιτικός με έντονη δράση για τα κοινωνικά προβλήματα της εποχής του ή ως φίλος των Ελλήνων που το ενδιαφέρον του για τα προβλήματα τους διάρκεσε μιαν ολόκληρη ζωή; Ίσως και για τις τρεις αυτές όψεις της πολύπλευρης προσωπικότητας του. Αλλά ας δούμε τα πράγματα με τη σειρά τους. Μια πρόσθετη αναζήτηση ονομάτων από τον χώρο της διεθνούς λογοτεχνίας και των μεγάλων συγγραφέων των τελευταίων αιώνων δεν απέδωσε αντίστοιχα θετικά αποτελέσματα. Ξεχωρίζει μόνο ο Chateaubriand, με 6 εγγραφές ασφαλώς όχι τόσο λόγω της αναγνωρισμένης συγγραφικής του εμβέλειας, όσο γιατί η αλλαγή στις πολιτικές του θέσεις, η θερμή φιλελληνική του στάση μετά το 1824 όταν απεχώρησε από την φιλομοναρχική κυβέρνηση Villèle και το περίφημο υπόμνημα του Note sur la Grèce που κυκλοφόρησε τον επόμενο χρόνο (1825) έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη θετική αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος και την ενίσχυση του φιλελληνικού ρεύματος στη Γαλλία. Ο Alexandre Dumas του οποίου ο Διθύραμβος στον Πορτραίτο τον Ονγκώ από τον Louis Boulanger, ΚανάοΤΙ (Canaris Dithyrambe

3 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Παρίσι 1825), είχε διατεθεί προς όφελος των Ελλήνων εμφανίζεται μόλις με δύο εγγραφές, ενώ λείπουν εντελώς τα ονόματα των καταξιωμένων ευρωπαίων συγγραφέων, πολλοί από τους οποίους είχαν άλλωστε, υποστηρίξει ένθερμα στα κείμενα τους, όπως και ο Βίκτωρ Ουγκώ, την ελευθερία και την κοινωνική πρόοδο και δικαιοσύνη. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η μεγάλη λογοτεχνία, όπως άλλωστε και η μεγάλη τέχνη από μόνες τους, όσο υψηλή και αν ήταν η αισθητική τους αξία, όσα βαθιά νοήματα και αν εξέφραζαν, δεν αρκούσε για να περάσουν ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη, ας πούμε εδώ, στην κοινή ονοματοθεσία των ελληνικών δρόμων. Λείπουν οι μορφές όπως του Schiller, του Goethe, του Dickens, του Pouchkine και τόσων άλλων. Εύλογη, ως εκ τούτου, θα ήταν η ερώτηση: γιατί να κάνει εξαίρεση στην πραγματικότητα αυτήν ο Βίκτωρ Ουγκώ; Αλλού, επομένως, θα πρέπει να αναζητηθεί η απάντηση, αφού δεν έφθανε απλώς η γνωριμία με το έργο, από το πρωτότυπο, ή από μετάφραση στη περίπτωση του γραπτού λόγου. Δεν αρκούσε δηλαδή η αποδοχή και ο θαυμασμός. Κάτι επιπλέον χρειαζόταν. Θα έλεγε κανείς ότι ήταν απαραίτητη μια άμεση, συγκεκριμένη, διασύνδεση με τον ελληνισμό στην ιστορική του πορεία. Με απλά λόγια, έπρεπε τον Λόγο να τον ακολουθεί η Πράξη. Αναφερόμενος στην ιδεολογική υποδομή του νέου ελληνικού κράτους στα μέσα του 19ου αι. ο Κ. Θ. Δημαράς σημείωνε ότι "οι μεγάλοι άνδρες του νέου ελληνισμού είναι ιεραρχικά ο Béranger, ο Lamartine, ο Hugo". Επιτρέψτε μου να παίξω λίγο ακόμα με τις ονοματοθεσίες. Για τον Béranger, τον επαναστάτη τροβαδούρο Βερανζέρο, ίνδαλμα της ελευθεροφροσύνης για πολλούς λαούς, και για τους Έλληνες επίσης, που φυλακίστηκε για τις φιλελεύθερες ιδέες και τα παρορμητικά του τραγούδια, έχει πράγματι καταγραφεί η μνήμη (τρεις εγγραφές στην Αθήνα και μια στην Καβάλα), για τον διάσημο όμως ποιητή Λαμαρτίνο, η σιωπή είναι παντελής ασφαλώς τούτο δεν είναι άσχετο με τις μετέπειτα φιλοτουρκικές του θέσεις. Κι εδώ η πράξη καθορίζει τις συνέπειες. Αλλά ας εξετάσουμε τώρα τι ακριβώς συμβαίνει με την περίπτωση του Ουγκώ. Είναι γνωστό ότι σχεδόν όλα τα έργα του, κυρίως τα πεζά, τα 41

4 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) μυθιστορήματα και τα ρομαντικά οράματα, από κάποια στιγμή και πέρα, μεταφράστηκαν κατ'επανάληψη και συγκίνησαν το ελληνικό αναγνωστικό και θεατρικό κοινό. Το έχουν αποδείξει και το αποδεικνύουν όλο και περισσότερο οι σύγχρονες φιλολογικές έρευνες, όπου καταγράφονται αναλυτικά τα μεταφρασμένα έργα του στα ελληνικά και εντοπίζονται, μετά από εμπεριστατωμένες αναζητήσεις, οι πρώτες μνείες και αναφορές στον γάλλο λογοτέχνη που περιέχονται στον ελληνικό περιοδικό και ημερήσιο τύπο, μόλις από το Μάλιστα, από το 1850 και πέρα, με τις ολοένα αυξανόμενες μεταφράσεις των πεζών του έργων, αναδεικνύεται σταδιακά η αποδοχή του Ουγκώ από την ελληνική λογιοσύνη και η επίδραση που άσκησε ο κορυφαίος αυτός εκφραστής της ρομαντικής σχολής σε έλληνες πνευματικούς δημιουργούς, με επακόλουθο τη γενικότερη καθιέρωση του στο ελληνικό κοινό. Ο "Ουγκολάτρης", όπως αυτοαποκαλείται ο Κωστής Παλαμάς επιλέγει στα 1927 να μιλήσει με θέμα "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάς", αναζητώντας να αναδείξει με την αισθαντικότητα του ποιητή την άμεση σχέση του ομότεχνου του με τον αρχαίο, αλλά και με τον νέο ελληνισμό που αναδύεται. "Ανάδυση" στην οποία θεωρείται ο Ουγκώ από τους βασικούς συντελεστές. Το επισημαίνει ο "ελληνόφιλος" φιλόλογος Roger Milliex, του οποίου η μελέτη με τίτλο "Ο Βίκτωρ Ουγκώ πιστός φίλος της Ελλάδας", μπορεί, πιστεύω, να θεωρηθεί σταθμός στην ιστορία των φιλολογικο-ιστορικών ερευνών γύρω από το ενδιαφέρον του μεγάλου ρομαντικού για το ελληνικό ζήτημα: από τον ένοπλο αγώνα της Ανεξαρτησίας το 1821 ως τον ένοπλο αγώνα της Κρητικής επανάστασης στα , και την ενεργό ανάμειξη του σ' αυτόν, γεγονός για το οποίο δεν είχαν ως τότε προβληθεί στην πραγματική τους διάσταση η ευαισθητοποίηση και η συμβολή του μαχητικού γάλλου ποιητή. "Αν δεν ήμουν ποιητής, θα ήμουν στρατιώτης", θα γράψει σ' ένα πρώιμο ποίημα του ο Ουγκώ. Στρατιώτης, καθότι ήταν γιος ενός ανδρείου στρατηγού των ναπολεόντειων πολέμων, τον οποίο πολύ αγάπησε και θαύμασε; ή στρατιώτης της "ελευθερίας" για την οποία πάσχισε σ' όλον του τον βίο; Κρατούμε εδώ τον στίχο αυτό σαν καθρέφτη της ορμητικής του προσωπικότητας, έτσι όπως εμφανίζεται από πολύ νωρίς μέσα από 42

5 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ το συγγραφικό του έργο, παίρνοντας τελικά τα ηνία της ρομαντικής επανάστασης στη Γαλλία. Επανάσταση, όπως αποκλήθηκε το κίνημα του ρομαντισμού που δημιούργησε μια δικιά του ατμόσφαιρα και που επέδρασε σε όλους τους τομείς του βίου: στη λογοτεχνία όπως και στην πολιτική, χωρίς ωστόσο οι διαχωρισμοί να είναι εκάστοτε τόσο διακριτοί. Όπως σημειώνει ο Paul Van Tieghem, "η ζωηρότητα των πολιτικών διαπληκτισμών στην περίοδο της Παλινόρθωσης και το γεγονός ότι ανάμεσα στους περισσότερο ή λιγότερο θερμούς θιασώτες των ιδεών του ρομαντισμού, συνυπήρχαν αδιάλλακτοι μοναρχικοί - Ultras και φιλελεύθεροι, καθολικοί και ελευθερόφρονες, παρεξέτρεπαν τις λογοτεχνικές κρίσεις και συμπάθειες, με αποτέλεσμα την περιπλοκή και τη [γενική] σύγχυση". Ωστόσο, όπως επισημαίνει επίσης, μπορεί ο ανταγωνισμός μεταξύ κλασικιστών και ρομαντικών να υπήρξε θορυβοποιός και σκληρός, αλλά δεν πρέπει να υπερβάλλει κανείς όσον αφορά στη Γαλλία, καθότι στην περίπτωση αυτή, η συνέχεια (και όχι η ρήξη, εννοεί ο Van Tieghem) ανάμεσα στις δυο αυτές διαδοχικές εκφράσεις είναι περισσότερο ορατή από αλλού, ώστε να έχει γίνει μάλιστα λόγος για "κλασικισμό των ρομαντικών". Σ' αυτό το πλαίσιο είναι πιο εύκολο τώρα να τοποθετήσουμε το κίνημα του φιλελληνισμού που έκανε τα πρώτα του δειλά βήματα στα τέλη του 18ου αι. και τις αρχές του 19ου, καθώς και τη δυναμική του παρουσία με το ξέσπασμα του ελληνικού αγώνα της Ανεξαρτησίας. 43

6 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Έχει συχνά γίνει λόγος για το πέρασμα από την αρχαιολατρία στον φιλελληνισμό, για τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος από τους αρχαίους Έλληνες στους νέους, ιδιαίτερα στα χρόνια αυτά που το "πάθος των ταξιδιών" φέρνει τους δυτικοευρωπαίους ολοένα και πιό συχνά σε επαφή με την "κλασική γη" και τους σύγχρονους κατοίκους της. Χρόνια που συμπίπτουν, άλλωστε, με τις μεγάλες κοινωνικο-οικονομικές και πολιτικές μεταλλαγές όσες συντελούνται τότε στον δυτικοευρωπαϊκό χώρο και δημιουργούν, παράλληλα, τις προϋποθέσεις να αντιμετωπιστεί το ελληνικό πρόβλημα κάτω από μια καινούργια οπτική. Οπτική στην οποία οι Νεοέλληνες με τις δικές τους συνειδητοποιήσεις και πράξεις προσφέρουν γόνιμο έδαφος, ώστε η ιδέα για την "αναγέννηση" της Ελλάδας να ωριμάσει και ν' αποκρυσταλλωθεί πια και στο διεθνές επίπεδο. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ένα απλό πέρασμα. Έχουμε να κάνουμε εδώ μ'ένα αμφίδρομο ρεύμα που ξανασυνδέει τη Δύση με τον Ελληνισμό, τους Ευρωπαίους με τους πνευματικούς τους προγόνους, τους Έλληνες με την ευρύτερη ευρωπαϊκή οικογένεια. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι το κίνημα του φιλελληνισμού αποτελεί ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που διαμορφώνεται ποικιλότροπα στην ευρωπαϊκή συνείδηση. Η κλασική παιδεία έχει ήδη δώσει τα πρότυπα για την ελευθερία της σκέψης και για την αξιοπρέπεια του ατόμου. Το ρομαντικό κίνημα, πιστεύοντας στην πράξη και την πρόοδο, έρχεται τώρα να υποστηρίξει δυναμικά και με έξαρση - ας μην ξεχνάμε ότι για τους ρομαντικούς το αίσθημα υπερισχύει της λογικής - την ελευθερία σε όλα τα επίπεδα: το πολιτικό, το θρησκευτικό, το κοινωνικό, το ηθικό, το καλλιτεχνικό, το εθνικό. Έτσι οι κάθε λογής προσπάθειες των λαών για την απόκτηση ή αποκατάσταση της εθνικής τους ανεξαρτησίας βρίσκουν άμεση απήχηση στον ενθουσιασμό των ρομαντικών και στο πάθος τους για την ελευθερία, ενώ ταυτόχρονα το ιδανικό της φιλευσπλαχνίας για τους καταφρονεμένους και τους ταπεινούς αποτελεί πρωτεύουσα μεριμνά τους. Ιδανικά όλα τούτα που σπεύδουν να υπηρετήσουν οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες, πιστεύοντας ακράδαντα στη χρησιμότητα της τέχνης γενικά, της δικής τους τέχνης ειδικότερα. 44

7 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Ας έλθουμε τώρα στις φιλελληνικές εκδηλώσεις του Ουγκώ. "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάδα. Αιτίες και αποτελέσματα. Αλληλοϋπηρετούνται, θα πεί ο Παλαμάς, διασυνδέοντας τον φιλελληνισμό με τον ρομαντισμό και τανάπαλιν. "Αλληλοϋπηρετούνται", επισημαίνω τη λέξη. Γιατί πράγματι, το πηγαίο, το αυθόρμητο ενδιαφέρον του ποιητή για την ελληνική υπόθεση στη δεκαετία του 1820 είχε παλαιότερα αμφισβητηθεί: είχε υποστηριχθεί δηλαδή ότι χρησιμοποίησε τα ερεθίσματα από τον ελληνικό αγώνα μόνον ως πηγή έμπνευσης, ότι καθυστέρησε να εκδηλώσει τα φιλελληνικά του αισθήματα, αφού η συλλογή ποιημάτων του με τίτλο Les Orientales (Τα Ανατολικά ή Τα Ανατολίτικα) κυκλοφόρησε όταν είχε λήξει πια ο πόλεμος της ελληνικής ανεξαρτησίας, μόλις το 1829, χρονιά επίσης που ο ίδιος εγκατέλειψε τη φιλομοναρχική παράταξη και εντάχθηκε στον χώρο των φιλελευθέρων. Πράγματι, θα μπορούσε κανείς να κατανοήσει τις επιφυλάξεις αυτές. Πρώτα-πρώτα, ο τίτλος Τα Ανατολίτικα δεν παραπέμπει άμεσα στα ελληνικά πράγματα, στα οποία αναφέρονται ουσιαστικά μόνο τα έξι από τα σαράντα ένα ποιήματα που περιέχονται στον τόμο. Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να λεχθεί και για τον πρόλογο. Σ' αυτόν ο Ουγκώ διακηρύσσει το δικαίωμα της ελευθερίας των ποιητών ως προς την έμπνευση και το θέμα που επιλέγουν. Τους κριτικούς, την κριτική την αφορά μόνον αν το έργο είναι καλό ή κακό. Όσο για τον τίτλο Les Orientales, έ πρόκειται για μια ιδέα που του ήρθε μια μέρα παρακολουθώντας τη δύση του ήλιου. Αλλωστε όλοι απασχολούνται τώρα με την Ανατολή: οι ανατολικές μελέτες, σημειώνει, έχουν τώρα πολύ προχωρήσει στην εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ ' ήταν όλοι ελληνιστές, σήμερα είναι ανατολιστές. Ο ίδιος αφηγείται ότι τα ανατολίτικα χρώματα ήρθαν από μόνα τους να αποτυπωθούν στις σκέψεις του, στις ονειροπολήσεις του, και οι σκέψεις και οι ονειροπολήσεις αυτές βρέθηκαν, σχεδόν χωρίς τη θέληση του ποιητή, εβραϊκές, τουρκικές, ελληνικές, περσικές, αραβικές, κι ακόμη ισπανικές, γιατί η Ισπανία είναι επίσης Ανατολή η Ισπανία είναι μισό - αφρικανική, η Αφρική μισο-ασιατική. Εν τέλει, τόσο για τις αυτοκρατορίες, όσο και για τις λογοτεχνίες, η Ανατολή προ ολίγου ίσως έχει κλη-

8 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) θεί να παίξει έναν ρόλο στη Δύση. Ήδη ο αξιομνημόνευτος πόλεμος της Ελλάδας είχε κάνει όλους τους λαούς να στραφούν προς αυτήν την πλευρά. Η ισορροπία της Ευρώπης μοιάζει έτοιμη να διαρραγεί... Και καταλήγει, προφητικά: Έχουμε να δούμε μεγάλα πράγματα. Εδώ, σ' αυτό το γενικό κλίμα μοιάζει να εντάσσεται για τον Ουγκώ και η ελληνική υπόθεση όταν δημοσιεύει τη συλλογή Τα Ανατολίτικα που στο διάστημα ενός μηνός, από τον Ιανουάριο ως τον Φεβρουάριο του 1829, θα κυκλοφορήσει σε επτά εκδόσεις, απηχώντας έτσι τη θερμή υποδοχή που έλαβε το έργο. Η έμπνευση του έχει πολύ ευρύτερο ορίζοντα, ο πατριωτισμός του ενδιαφέρεται για τη Γαλλία και το πεσμένο γόητρο της, η ευρωπαϊκή ισορροπία, η ευρωπαϊκή ενότητα όπως θα φανεί αργότερα, ήδη τον απασχολεί. Αλλά είναι πράγματι καθυστερημένο το φιλελληνικό ενδιαφέρον του ποιητή, συγκρινόμενο με τις πολυπληθείς λογοτεχνικές εκδηλώσεις που παρουσιάστηκαν αυθόρμητα από την πρώτη στιγμή στα Σε αυτήν την οπτική μας βρίσκει σύμφωνους ό,τι έχει ήδη γραφεί από τον R. Milliex, ότι "ο Ουγκώ μπήκε από τους τελευταίους στη χορωδία". Ως εκ τούτου στην κρίσιμη οκταετία εύκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι δεν έπαιξε έναν πρωτεύοντα συντελεστικό ρόλο στην τόνωση του φιλελληνικού ρεύματος της εποχής. Αυτό δεν θα πει βέβαια ότι δεν τον είχε αγγίξει ο ελληνικός αγώνας, ότι δεν τον είχαν συγκινήσει οι ελληνικοί ηρωισμοί. Θαυμαστής του Chateaubriand ("ή Chateaubriand θα γίνω ή τίποτε" είχε σημειώσει στα χειρόγραφα του στα νεανικά του χρόνια) και του Byron, θα διατυπώσει στα 1824, με αφορμή τον θάνατο στο Μεσολόγγι του κορυφαίου αυτού εκπροσώπου του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, τις θέσεις της νέας ρομαντικής σχολής: "Έδειξε (ο Μπάυρον) στην Ευρώπη ότι οι ποιητές της καινούργιας σχολής, μ' όλο που δεν λατρεύουν τα είδωλα της αρχαίας Ελλάδας, θαυμάζουν πάντοτε τους ήρωες της κι' ότι αν εγκατέλειψαν τον Όλυμπο, δεν έχασαν ούτε για μια στιγμή τις Θερμοπύλες". Οι νέες Θερμοπύλες με τους νέους Λεωνίδες: το Μεσολόγγι, το Ναυαρίνο, ο Κανάρης, ο Μπότσαρης, ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ θα αποτελέσουν τους συνδετικούς κρίκους του '21 με τα Ανατολίτικα, στην περίοδο ακριβώς 46

9 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ που ο Ουγκώ αγωνίζεται σθεναρά, ως αναγνωρισμένος κιόλας αρχηγός της, για τη νέα ποίηση, τη ρομαντική χωρίς να έχει διαφοροποιηθεί ακόμα από τις οικογενειακές του ρίζες τις φιλομοναρχικές. Είναι τα χρόνια όπου διαμορφώνεται η λογοτεχνική και η πολιτική του προσωπικότητα, τα χρόνια της ρήξης με τον κλασικισμό - το 1827 τοποθετείται το μανιφέστο του ρομαντισμού όπως αποκλήθηκε ο πρόλογος του στο δράμα Κρόμβελλ-, της μετάβασης στον φιλελευθερισμό. Θα λέγαμε απλά ότι για τον ευαίσθητο νεαρό Ουγκώ όλα αυτά πήραν τον χρόνο τους. Θα λέγαμε ταυτόχρονα ότι ο κάθε στίχος του για την Ελλάδα, ακόμα και οι πιο πρώιμοι, υπήρξαν δυνατοί και άντεξαν στον χρόνο. Τα φιλελληνικά ερεθίσματα αυξάνουν, καθώς πληθαίνουν ολοένα στο άμεσο περιβάλλον του Ουγκώ, εκείνοι που ασχολούνται ανοικτά με το νέο ελληνισμό και τον αγώνα του: ο Claude Fauriel με την έκδοση και μετάφραση των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, ο David d'angers στο εργαστήριο του οποίου είχε δει και θαυμάσει το άγαλμα από λευκό μάρμαρο της κόρης που ετοίμαζε ο καλλιτέχνης για τον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη ("c'est toute à la fois grandiose comme Phidias et de la chair comme Puget" θα πει), ο Delacroix με τους πίνακες "Η σφαγή της Χίου" (1822) και "Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου" (1826). Για τον τελευταίο ο ποιητής θα εκφραστεί πολύ επαινετικά: "Αυτή η γυναίκα, που είναι η Ελλάδα, έχει τόσο όμορφη στάση και έκφραση!... Εμπνεόμενος από τα δημοτικά τραγούδια, ο Ουγκώ θα συνθέσει τα Ανατολίτικα ποιήματα του, τις ωδές του, είδος που επιλέγει ακολουθώντας Η "Ελληνοπούλα", επιτύμβιο μαρμάρινο άγαλμα, από τον τάφο τον ήρωα Μάρκου Μπότσαρη στο Μεσολόγγι. Έργο του Γάλλου γλύπτη David d'angers. 47

10 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) τις πρώτες ποιητικές εμπνεύσεις των πρώτων λαών που είναι λυρικές. Στη σχετική μελέτη της η Ιωάννα Κωνσταντουλάκη Χάντζου έχει ταυτίσει μάλιστα τα συγκεκριμένα δημοτικά τραγούδια που στάθηκαν τα πρότυπα όσα ενέπνευσαν τον Ουγκώ, να ακολουθήσει στις ωδές του, και όχι μόνο στις λεγόμενες φιλελληνικές, ακόμα και την τεχνοτροπία και τα κύρια χαρακτηριστικά του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού. Χρησιμοποιεί δηλαδή τις αλλεπάλληλες ερωτήσεις κι αποκρίσεις, τις προσφωνήσεις, τα επιφωνήματα, τις επαναλήψεις, τη ζεύξη ταυτόσημων εννοιών, την προσωποποίηση αφηρημένων εννοιών, και των στοιχείων της φύσης, όπως τα πουλιά, τα δένδρα, το ποτάμι και τις σύνθετες λέξεις, τα υποκοριστικά και άλλα χαρακτηριστικά. Επιδράσεις από τα τραγούδια αυτά στο έργο του Ουγκώ ανιχνεύονται ως αργά μέσα στον αιώνα. Στο έργο του Quatrevingt-treize λ.χ., το οποίο κυκλοφόρησε στα 1874, ο Ουγκώ, όπως παρατηρεί ο Milliex, περιγράφει τον Βρετόνο επαναστάτη προσδίνοντας του σχεδόν τα γνωρίσματα του Έλληνα επαναστάτη: κοντό σακάκι, ντουφέκι περασμένο στον ώμο, γκέτες, πλατειές βράκες, όμοιες με φουστανέλα. "Το παλληκάρι έμοιαζε με Κλέφτη", θα σημειώσει ο ποιητής. Στις ωδές του είναι πράγματι βαθιά και ανεξάλειπτη η σφραγίδα των δημοτικών τραγουδιών. Έξι είναι, όπως αναφέραμε ήδη, τα ποιήματα της συλλογής τα εμπνευσμένα από τον ελληνικό αγώνα. Στα "Κεφάλια του Σαραγιού" (Les têtes du Sérail) που πρωτο- Ενγένιος Delacroix, H Ελλάοα στα ερείπια τον c, Τ, Μεσολογγίου (1826). δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 48

11 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ 1826 στον γαλλικό τύπο, την εποχή της ηρωικής εξόδου του Μεσολογγίου, ο ποιητής παρουσιάζει τρία από τα 6000 κεφάλια που είχαν σταλεί στο Σεράγι να συνομιλούν: του Κανάρη του Μπότσαρη και του επίσκοπου Ρωγών Ιωσήφ. Στην επανέκδοση του ποιήματος στα Ανατολίτικα ο Ουγκώ σημειώνει ότι το συμπεριλαμβάνει όπως πρωτοδημοσιεύτηκε, υπενθυμίζοντας στους αναγνώστες ότι την εποχή εκείνη όλες οι εφημερίδες είχαν αναγγείλει τον θάνατο του Κανάρη είχαν γράψει δηλαδή ότι το πυρπολικό του ανατινάχθηκε από τους εχθρούς όταν είχε σπεύσει προς ενίσχυση του Μεσολογγίου. Έκτοτε, προσθέτει, αυτή η μοιραία είδηση ευτυχώς διαψεύστηκε. Του 1827 είναι τα ποιήματα "Navarin" και "Enthousiasme" (Στην Ελλάδα, στην Ελλάδα! όλους σας αφήνω γεια! Φτάνει πια όσο μαρτύρησαν τα γενναία της παιδιά. / Των τυράννων μαύρο το αίμα ας τρέξει τώρα!), του 1828 ο "Κανάρης" και η "Lazzara" (κατά το Λάζαρος). Το ποίημα αυτό, με τίτλο Le Klephte, συμπεριλήφθηκε την ίδια χρονιά στην ανθολογία La Psyché Choix de pièces en vers et en prose (Παρίσι, 1829) και παρουσιάζει μια νέα κοπέλα με πολλά χαρίσματα, η οποία απαρνείται όλα τα καλά που της τάζει ο πασάς του Νεγροπόντε, "τρικάταρτα καράβια... " και ό,τι άλλο τέλος πάντων είχε, προτιμώντας την ελευθερία της ζωής των κλεφτών. Και καταλήγει μετά από αυτές τις προσφορές-ερωτήσεις στην απάντηση "Λεν ειν' ένας πασάς, ειν' ένας μαυρομάτης κλέφτης που την κατέκτησε, και που δεν έδωσε τίποτε για να την πάρει,/ καθώς τον συντροφεύει μοναχά η φτώχεια./ Ένας Κλέφτης δεν διαθέτει παρά μόνο τον αέρα τ' ουρανού, το νερό του πηγαδιού, ένα καλό ντουφέκι μπαρουτοκαπνισμένο/ κι ύστερα, τη λευθεριά πάνω στο βουνό". Επιβεβαιώνεται έτσι, για άλλη μια φορά, η άμεση σχέση των ωδών αυτών του Ουγκώ με τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια. Τέλος, τον ίδιο χρόνο, συνθέτει το γνωστό σε όλους "Ελληνόπουλο" (L'Enfant), που συγκίνησε και συγκινεί πάντα το ελληνικό κοινό με την απάντηση του παιδιού στο ερώτημα του τι επιθυμεί: "Ami, dit l'enfant grec, dit l'enfant aux yeux bleus, /je veux de la poudre et des balles". ("Φίλε, είπε το ελληνόπουλο, είπε το παιδί με τα γαλάζια μάτια,/ Θέλω μπαρούτι και βόλια". Και κατά την απόδοση του Κωστή Παλαμά (1885) "Λιαβάτη, μου κράζει το ελληνόπουλο με το γαλάζιο μάτι: Βόλια, μπαρούτι θέλω, να!"). 49

12 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Alexandre-Marie Colin, "L'Enfantgrec", 1829/1830. Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη. Ποικίλες υποθέσεις έχουν διατυπωθεί σχετικά με την πηγή της έμπνευσης του Ουγκώ για το Ελληνόπουλο: Με αρκετή χρονική απόσταση από την καταστροφή της Χίου, θεωρήθηκε άλλοτε ότι αρύεται την έμπνευση του από ένα τραγούδι του Béranger, που τόγραψε στη φυλακή το 1822 και αρχίζει με τον στίχο: Un jeune Grec sourit à des tombeaux (Ένας νέος Έλληνας χαμογελά σε τάφους). Άλλοτε πάλι αποδόθηκε στην απάντηση που έδωσαν όσοι Έλληνες έφτασαν στη Ρωσία το 1791 και ρωτήθηκαν από την αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β ' για τις συμφορές της Ελλάδας. Ένα πιο πρόσφατο γεγονός που είχε μόλις δημοσιευθεί το 1828 στο περιοδικό της Εταιρείας της Χριστιανικής Ηθικής του Παρισιού Journal de la Société de la Morale Chrétienne (τ. VIII (1828), τχ. 45), γεννά επίσης ορισμένα ερωτηματικά. Η Εταιρεία που φρόντιζε εκείνη την εποχή να αποκαταστήσει επαγγελματικά νέους Έλληνες ορφανούς, είχε μόλις επιλέξει για ένα από αυτά τα παιδιά που είχε δει τους γονείς του να σκοτώνονται από τους Μουσουλμάνους, το επάγγελμα του κατασκευαστή όπλων. Πρόθεση τους ήταν να ικανοποιήσουν την πολεμική του διάθεση και να τον διαμορφώσουν σε υπερασπιστή της ελευθερίας. Ήταν τότε αυτό κοινή πρακτική; Είχαν άραγε διαβάσει το ποίημα του Hugo ή μήπως ο ποιητής εμπνεύσθηκε από τη σχετική πληροφορία; Θα χρειαζόταν εδώ μια λεπτομερειακή εξέταση των τεκμηρίων και των ημερομηνιών για να προβεί κανείς σε κάποιον

13 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ τέτοιο συσχετισμό. Πάντως, στον 19ο αιώνα η λογοτεχνία και η τέχνη ασχολήθηκε έντονα με το θέμα "παιδί". Ειδικότερα, ωστόσο, τα ορφανά του ελληνικού αγώνα, αποτέλεσαν αντικείμενο ιδιαίτερης μέριμνας των φιλανθρωπικών σωματείων της Δυτικής Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Πολλοί είναι εκείνοι που συγκινήθηκαν από τη δυστυχία τους και έσπευσαν να φροντίσουν για την περίθαλψη και εκπαίδευση τους. Η παρουσία μάλιστα των παιδιών αυτών, λόγου χάρη των ορφανών της Χίου, του Μάρκου Μπότσαρη ή των γιων του Κανάρη και του Μιαούλη, καθώς και πολλών άλλων, προκάλεσαν ένα πρόσθετο έναυσμα φιλελληνικού ενδιαφέροντος και αντίστοιχων θερμών εκδηλώσεων. Ας περάσουμε τώρα στην επόμενη φάση του ουγκιχον ενδιαφέροντος για την Ελλάδα. Αν, όπως ήδη αναφέραμε, "ο Ουγκώ μπήκε από τους τελευταίους στη χορωδία" των λογοτεχνών φιλελλήνων, θα πρέπει να προσθέσουμε αμέσως ότι η θετική του συμβολή υπήρξε η πιο μακροχρόνια. Δεν συντονίστηκε με την κριτική στάση απέναντι στους Έλληνες που ακολούθησε τη φιλελληνική έξαρση. Δεν φαίνεται να εξιδανίκευσε έναν ολόκληρο λαό, παρομοιάζοντας τον με τους αρχαίους προγόνους του, γι' αυτό και δεν μοιάζει να απογοητεύτηκε, όπως οι άλλοι. Δέχθηκε τους σύγχρονους "ήρωες" σύμφωνα με τα συγκεκριμένα κατορθώματα τους δεν είχε απαιτήσεις, είχε κατανόηση, είχε θαυμασμό. Ας πούμε ότι είχε όραμα. Και τούτο, ίσως με διακυμάνσεις, κράτησε μιαν ολόκληρη ζωή. Άλλωστε ο Ουγκώ, από το 1830 και ακόμα περισσότερο από το 1840 διακρίνεται για την κλίση του προς τα δημοκρατικά και ανθρωπιστικά ιδεώδη, για το μίσος του προς την πολιτική και θρησκευτική τυραννία και τη βαθιά του πίστη στην φιλάνθρωπη αδελφοσύνη (fraternité humaine). Πράγματι, το ενδιαφέρον του ποιητή για τα ελληνικά προβλήματα δεν σταμάτησε με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Η καινούργια Ελλάδα που αναδύθηκε διατηρήθηκε πάντοτε στη μνήμη του. Οι αναφορές του σ' αυτήν έρχονται και επανέρχονται στα κείμενα του, στις ποιητικές συνθέσεις, στους λόγους, στις επιστολές του. Ήδη από τον Αύγουστο του 1823, όταν το γενικότερο φιλελληνικό ενδιαφέρον στη Γαλλία 51

14 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) παρουσιάζει μια κάμψη - τα γεγονότα στην Ισπανία επισύρουν τότε τη μεγαλύτερη προσοχή- σε μια ωδή προς τον πατέρα του (À mon père) o Ουγκώ θα μνημονεύσει τη δούλη Ελλάδα (KL' όμως παραδομένη στους τυράννους που τους προκαλεί / Η Ελλάδα δείχνει στους χριστιανούς βασιλιάδες το σταυρό της σκλαβιάς της!) και στη συνέχεια με ενθουσιασμό στρατιωτικό, θα την προασπίσει με το σπαθί στο χέρι, μηνύοντας, όπως γράφει, στους γιους της επαναστατημένης Σπάρτης πως/αν ένας Γάλλος δεν μπόρεσε να δώσει έναν Τυρταίο στους Έλληνες, / Τους έδωσε έναν Λεωνίδα. "Η γνωριμία του Ουγκώ με το νεοελληνισμό, τον καιρό του Αγώνα έγινε πια 'κτήμα ες αεί' στην υποσυνείδητη του έμπνευση" θα σημειώσει ο Roger Milliex που ανίχνευσε εμπεριστατωμένα όλο του το έργο. Έμπνευση που δεν περιορίζεται μόνο στην υποστήριξη των αδυνάτων, εν προκειμένω των ελληνικών θέσεων στη διεθνή διπλωματία, αλλά απλώνεται πανευρωπαϊκά, παγκόσμια, δίνοντας ταυτόχρονα μεγάλη προβολή στους ελληνικούς ηρωισμούς. Στα 1832, βαθιά φορτισμένος ακόμα με τις μνήμες του ελληνικού αγώνα ο Ουγκώ θα αναφωνήσει: Canaris! Canaris! nous t'avons oublié- "Κανάρη! Κανάρη! σε λησμονήσαμε! /Σε λησμονήσαμε. Η δόξα σου βυθίστηκε μέσα στη νύχτα. /... Για μια στιγμή μόνο φωνάξαμε: Ελλάδα! Αθήνα! /Σπάρτη! Λεωνίδα! Λημοσθένη! / Κανάρη, ημίθεε, που ακτινοβολείς από δόξα! / Έπειτα ήρθε το διάλειμμα... / Και στα 1835 θα διερωτηθεί επίσης: D' où vient que ma pensée encore revole à toi - Πώς γίνεται και η σκέψη μου ξαναπετά σε σένα / Ένδοξε Έλληνα, που άλλος κανείς δε σκέφτεται εξόν από μένα; /Πώς γίνεται και να, μόνος εγώ και μες στη μαύρη νύχτα /βαρύς και θλιμμένος, προσπαθώντας να ξαναχρυσώσω τη δόξα σου; / Τη δόξα αυτή που θα χρυσώσει παντοτινά, τοποθετώντας, ακόμα και μετά από είκοσι και από τριάντα χρόνια - Οι Άθλιοι κυκλοφόρησαν το 1862, τον ψαριανό ναυτικό, όπως και τον σουλιώτη οπλαρχηγό, τον Μάρκο Μπότσαρη, ισότιμα ανάμεσα στους γενναίους αγωνιστές που πάσχισαν για την ελευθερία και την πρόοδο, δίπλα στις ξεχωριστές μορφές του Μπάυρον που έπεσε στο Μεσολόγγι, του Washington, του πολωνού Kosciuzko, του Bolivar, του Garibaldi και άλλων. 5 2

15 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Δραστηριοποιημένος πολιτικά μετά τον θάνατο της κόρης του Λεοπολδίνης, βουλευτής το 1848, ο Ουγκώ εγκαταλείπει το Παρίσι το 1851 για μια περίπου εικοσαετία μετά την έμπρακτη αντίδραση του στο πραξικόπημα του Ναπολέοντα Βοναπάρτη κατά του δημοκρατικού πολιτεύματος. Εξόριστος, ο "ένδοξος εξόριστος" (illustre exilé θα τον αποκαλέσει η γαλλόφωνη αθηναϊκή εφημερίδα L'Indépendance Hellénique), εγκατεστημένος σ' ένα από τα αγγλο-νορμανδικά νησιά στη Μάγχη (Guernesey), πληθωρικός, μεγαλοφυής, δημοκρατικός, φιλειρηνιστής, πρωτοπόρος ευρωπαϊστής, που διακηρύσσει την κοινωνική δικαιοσύνη, την ένωση των λαών και -σύμφωνα με όσα έγραψαν πρόσφατα οι εφημερίδες ο άνθρωπος που πρότεινε την καθιέρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος- ο "μύθος" αυτός, η μυθική αυτή σχεδόν προσωπικότητα, θα κατασταθεί ο πνευματικός αρχηγός προς τον οποίο προστρέχουν όσοι χρειάζονται ενίσχυση στους εθνικούς και κοινωνικούς τους αγώνες. Η νέα Ελλάδα και πάλι θα βρεθεί μπροστά του: η Κρήτη θα του ζητήσει τη συμπαράσταση του στον απελευθερωτικό της αγώνα. Στα τέλη του 1866, οι φοιτητές του Πανεπιστημίου με ψήφισμα τους θέτουν την Κρήτη υπό την προστασία του, όπως θυμάται ο γάλλος φιλέλληνας λοχαγός Εδμόνδος Ντεμάζ που πήρε ενεργό μέρος στην Κρητική επανάσταση. Την ίδια ώρα επιστολές-εκκλήσεις των Κρητικών θα σταλούν προς ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης. Αποδέκτης τέτοιων εκκλήσεων, από τους Κρητικούς και από γαλλόγλωσσες ελληνικές εφημερίδες της Αθήνας, ήταν και ο Βίκτωρ Ουγκώ, που θα σπεύσει να ανταποκριθεί στα πιεστικά αιτήματα των επαναστατών. "Επιμένετε" θα γράψει στην απαντητική του προκήρυξη που τόσο ενθουσιασμό προξένησε. "Επιμένετε. Έστω και καταπνιγμένοι θα θριαμβεύσετε... Το δίκαιο δεν καταποντίζεται... Το κρητικό ζήτημα έχει πια τεθεί. Θα λυθεί και θα λυθεί όπως όλα τα ζητήματα αυτού του αιώνα, προς την κατεύθυνση της απολύτρωσης". Αυτά και άλλα πολλά ενθαρρυντικά θα διασαλπίσει - εις μάτην - ο Ουγκώ, διαμεσολαβώντας και αργότερα, στα 1869, μετά από νέα έκκληση που έλαβε από την Προσωρινή κυβέρνηση της Κρήτης, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, μιας και η δυτική διπλωματία στάθηκε αδιάφορη, αν όχι αρνητική στους αγώνες των Κρητών. 53

16 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Απ' όλη αυτήν την παθητική ιστορία ας κρατήσουμε εδώ λίγες φράσεις από την απάντηση που έστειλαν οι Κρητικοί στον Ουγκώ στις 4 Ιανουαρίου 1867, συνταγμένη από τον επικεφαλής των κρητικών σωμάτων των τεσσάρων επαρχιών ταγματάρχη Ζυμβρακάκη σε συνεργασία με τον φλογερό φιλέλληνα Γουσταύο Φλουράνς: "Η επιστολή σου έφτασε, κι είναι πιο πολύτιμη για μας κι από τον καλύτερο στρατό, γιατί επιβεβαιώνει το δίκιο μας [...] Ποιητή είσαι φως. Σε εξορκίζουμε, φώτισε εκείνους που μας αγνοούν, εκείνους που οι σφετεριστές έχουν προδιαθέσει ενάντια στον ιερό μας αγώνα. Ποιητή, η ωραία μας γλώσσα το λέει, είσαι δημιουργός, δημιουργός των λαών, όπως οι αρχαίοι αοιδοί. Με τα υπέροχα τραγούδια σου στ' Ανατολικά έχεις κιόλας μοχθήσει για να δημιουργήσεις τον σύγχρονο ελληνικό λαό. Αποτελείωσε το έργο σου. Μας αποκαλείς νικητές. Θα νικήσουμε χάρη σε σένα". "Θα νικήσουμε χάρη σε σένα". Θα έπρεπε να σταματήσω εδώ μ' αυτήν τη φράση που ίσως συνοψίζει συμβολικά το σημερινό μας θέμα. Αλλά διερωτώμαι, γνώριζαν πράγματι οι Κρητικοί τα Ανατολίτικα ποιήματα του Βίκτορος Ουγκώ στα 1867; Ας μου επιτραπεί να είμαι κάπως σκεπτική, αποδίδοντας στον Γουσταύο Φλουράνς αυτήν τη θερμή διατύπωση, όπως θα επαληθευθεί στα κατοπινά χρόνια από επιστολή του ίδιου. Στα 1867 δεν γνωρίζουμε να έχουν ακόμα μεταφραστεί τα λεγόμενα "φιλελληνικά" ποιήματα της συλλογής. Οι πρώτες ελληνικές αποδόσεις τους εμφανίζονται δειλά δειλά το 1880, αυξανόμενες από το 1885, χρονιά που έσβησε ο μεγάλος ποιητής. Μόλις το 1884 το "Ελληνόπουλο" και ο "Κανάρης" είχαν περιληφθεί στο εγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο εκμάθησης της γαλλικής γλώσσας. Ωστόσο, όσο και καθυστερημένα να διαβάστηκαν στην Ελλάδα τα Ανατολίτικα τραγούδια, θα έσπευδα αμέσως να πω ότι για τους Έλληνες που θρήνησαν ειλικρινά τον θάνατο του - οι ποιητές με ποιήματα και επιγράμματα, ο τύπος με καθημερινές αναφορές και περιγραφές της μεγαλειώδους κηδείας του, το κοινό με πλήθος συγκινητικών εκδηλώσεων - ο Βίκτωρ Ουγκώ που αγαπήθηκε για τα μυθιστορήματα και τα θεατρικά του έργα, για την σθεναρή πολιτική του στάση, για την ελευθεροφροσύνη του, τα δημοκρατικά και ανθρωπιστικά του ιδε- 54

17 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ ώδη, την κοινωνική του ευαισθησία, θρηνήθηκε ουσιαστικά ως ο φιλέλληνας ποιητής των Ανατολικών. Χαρακτηριστική στην κατεύθυνση αυτή είναι η προκήρυξη διαγωνισμού για τη μετάφραση του ποιήματος "Α Canaris" από τη συλλογή Chants du crépuscule, που δημοσίευσε αμέσως μια αθηναϊκή εφημερίδα. Ως έναν "εκ των ευεργετών της Ελλάδος" θα ονοματίσει έναν δρόμο το 1884 το δημοτικό συμβούλιο των Αθηναίων, για να θυμηθούμε πάλι τις ονοματοθεσίες. "Στον Ποιητή των Orientales" θα αφιερώσουν την 1η Ιουνίου 1885 οι έλληνες φοιτητές του Παρισιού ένα στεφάνι από λευκές καμέλιες στολισμένο με γαλάζια κορδέλα. Την ίδια χρονιά ο Παλαμάς "τολμά" να μεταφράσει το "Ελληνόπουλο". Και ο Ψυχάρης στο Ταξίδι του, τρία χρόνια αργότερα, θα θυμηθεί την τρομαχτική νύχτα που "είχε πεθάνει ο μεγάλος ο γέρος Βιχτώρ Ουγκώ, ο γενναίος φίλος της Ελλάδας. Όσο ζούσε", γράφει, "πήγαινα σπίτι του συχνά και τον έβλεπα. Ένα βράδυ, με τη βαριά φωνή του - σα να μιλούσε μνήμα - μ' είπε δυο του στίχους για την Ελλάδα" και αλλού, απευθυνόμενος στον ίδιο τον ποιητή σχετικά με το γλωσσικό θέμα θα σημειώσει: "Πρόστυχη γλώσσα μπορεί νάχη μόνο μια πρόστυχη ψυχή κ' οι ψυχές μας είναι γενναίες, και τα χέρια μας σήκωσαν τουφέκι και διώξαμε τους Τούρκους και μάς έψαλες στα νειάτα σου και συ". Πολλά ήταν επίσης τα ελληνικά μηνύματα που θα συνοδεύσουν τον Βίκτορα Ουγκώ στον τάφο: του γιου Κανάρη που βρέθηκε στο Παρίσι στα χρόνια '30, των αντιπροσώπων της αλύτρωτης Κρήτης, του βασιλιά Γεωργίου Α ' και του Θεόδωρου Δεληγιάννη που του αποδίδει εξέχουσα θέση ανάμεσα στους φιλέλληνες: "Αλλ' αν με τον γαλλικό λαόν ολόκληρον, σύμπας ο πεπολιτισμένος κόσμος θρηνή τον Βίκτορα Ουγκώ, ο ελληνικός λαός θρηνεί εν ταυτώ τον αρχαιότατον, τον γενναιοφρονέστατον, τον σταθερώτατον των φιλελλήνων". Αυτό το μήνυμα ασφαλώς εκφράζει τη συλλογική μνήμη της στιγμής. Όμως, θα πρέπει να προστεθεί ότι ο απόηχος των Ανατολικών δεν σταμάτησε εκεί για το ελληνικό κοινό. Συνεχίστηκε σε άλλα περιβάλλοντα του ελληνισμού. Το 1921 ο κωνσταντινουπολίτης Κ. Αθ. Κωνστα- 55

18 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) ντινίδης-ξενάκης θα δημοσιεύσει μετάφραση ποιημάτων από τα Ανατολικά, μετάφραση που χρησιμοποιήθηκε και από τον Παλαμά το 1927 και από τους εκδότες του περιοδικού Νέα Εστία όταν θέλησαν, το 1952, να τιμήσουν τη μνήμη του Ουγκώ για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του. Στον πρόλογο του ο Κωνσταντινίδης-Ξενάκης θα προσφέρει μια ακόμα μαρτυρία για την απήχηση των ουγκικών ποιημάτων στους Έλληνες αναγνώστες του: "Μικρός", γράφει στον πρόλογο της έκδοσης, "διάβαζα κρυφά, από τον φόβο της τυραννίας, τα Orientales του αετού με το μεγαλόπρεπο κι άτακτο πέταγμα Βίκτορος Ουγκώ. Τα ποιήματα αυτά συγκινούσαν βαθειά την πληγωμένη από τη σκλαβιά ψυχή μου και μού φερναν δάκρυα στα μάτια από το έργο αυτό καταλαβαίνεις την άδολη, τη δυνατή, την απέραντη αγάπη και το μεγάλο θαυμασμό που είχε ο ευγενής ποιητής για την ηρωική και άτυχη Ελλάδα μας του ". Έτσι, κλείνοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στο φαντασιακό των Ελλήνων, στη συλλογική τους μνήμη, ο Ουγκώ ακολούθησε τρεις δρόμους εισόδου, ας τους χαρακτηρίσουμε παράλληλους, αφού διστάζουμε να τους ιεραρχήσουμε: του καταξιωμένου ρομαντικού συγγραφέα, του στρατευμένου πολιτικού και του φιλέλληνα ποιητή. Ωστόσο, σε τελευταία ανάλυση, είναι φανερό ότι η όλη δράση του -λογοτεχνική και πολιτικήτιμήθηκε στο όνομα της νεανικής του "φιλελληνικής" λεγόμενης ποίησης, Τα Ανατολικά, που δεν είχαν καν γίνει ευρύτερα γνωστά στους Έλληνες στην εποχή της κυκλοφορίας τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Κ. Παλαμάς, (μτφρ.) Το Ελληνόπουλο (Εκ των του Βίκτωρος Ουγκώ), Εστία, 19 (Ιαν.-Ιούν. 1885), σ Κ. Παλαμάς, "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάς", Πεζοί δρόμοι Β ', βλ. τώρα Απαντα, τ

19 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Roger Milliex, "Ο Βίκτωρ Ουγκώ πιστός φίλος της Ελλάδας", στον τόμο Ελληνο-γαλλικά. Πρώτο τετράδιο, Αθήνα Collection de Γ Institut Français d' Athènes, αρ. 27, σ Paul Van Tieghem, Le romantisme dans la littérature européenne, Παρίσι, Albin Michel, Δ. Παντελοδήμος, "Ο φιλελληνισμός του Βίκτορος Ουγκώ κατά τον αγώνα του 1821", Ηπειρωτική Εστία, έτ. ΙΘ' (Μάιος-Ιούνιος 1970), τχ , Κ. Θ. Δημαράς, Ελληνικός Ρωμαντισμός, Αθήνα, Ερμής, Ιωάννα Κωνσταντουλάκη-Χάντζου, "Τα Ανατολίτικα ποιήματα του Βίκτορος Ουγκό και το δημοτικό μας τραγούδι", Διαβάζω, αρ. 111 (30 Ιαν. 1985), σ Αννα Ταμπάκη, "L'impact de l'œuvre et de la pensée de Victor Hugo en Grèce", Folia Neohellenica, τ. VII ( ), σ Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Η ζωή και ο θάνατος του Γονσταύον Φλουράνς, Αθήνα 1998 (Διδ. Διατριβή: Gustave Flourens ( ) et la Grèce Παρίσι, 1983, 2 τ.). Δέσποινα Πρόβατα, Victor Hugo en Grèce ( ), Διδ. διατριβή, Δέσποινα Πρόβατα, "Το έργο του Victor Hugo στην Ελλάδα, ", Επετηρίς Ιδρύματος Νεοελληνικών Σπονδών, τ. 9 ( ), σ Η Ελληνική Επανάσταση. Ο Ντελακρονά και οι Γάλλοι ζωγράφοι, (Κατάλογος έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Αθήνα, 12 Φεβρουαρίου - 25 Απριλίου Επιστημονική επιμέλεια: Φανή-Μαρία Τσιγκάκου). Αφροδίτη Αθανασοπούλου, "Ο απόηχος του Κρητικού αγώνα στην ποίηση των Ελλήνων ρομαντικών", στον τόμο Ο ρομαντισμός στην Ελλάδα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας,

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Της Χριστιάννας Λούπα (15-12-05) Ο όρος φιλελληνισμός είναι πολύ πιο παλιός απ ότι φανταζόμαστε. «Πρώτος ο Ηρόδοτος αποκάλεσε φιλέλληνα τον φαραώ της Αιγύπτου Άμασι, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Σο 1991 εισήχθη στο Υιλοσοφική χολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

χωριά μας! Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας.

χωριά μας! Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας. Τα διαμάντια είναι παντοτινά. Βοήθησε να τα αποκτήσουν περισσότερα χωριά μας! Συνεργάσου με την Ελληνική Λέσχη του Βιβλίου. Συσχέτισε το όνομα σου με αξίες κοινωνικής ευαισθησίας. Γίνε κι εσύ χορηγός βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Πανελλήνιοι Μαθητικοί Διαγωνισμοί για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Γυμνασίου Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015 Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και η Επιστημονική Ένωση ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ διοργανώνουν Πανελλήνιους Μαθητικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ 22/02/2009 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΕΞΟΔΟΣ», ΤΟΥ ΛΕΥΤ. ΣΑΚΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤ. ΚΑΡΚΑΝΙΑ Αγαπητοί συμπατριώτες, Κυρίες και κύριοι Ευχαριστώ τον Σύλλογο Αιτ/νων και τον φίλο δραστήριο Πρόεδρό του Χρ. Χούτα για

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Πίνακας περιεχομένων Ένα νέο πρότυπο ασφαλείας για τα παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014 Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ AΘΗΝΑ 2014 A VISIONARY FILM ΔΥΟ ΔΙΚΗΓΌΡΟΙ ΜΆΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΉ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΏΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΏΝΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΎΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΉΝΑ A visionary film Η ταινία PROMAKHOS παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρι, έντρα, Παιδιά

Αστέρι, έντρα, Παιδιά , έντρα, Παιδιά Άννα Σοφού Εκπαιδευτικός ΠΕ 5 - Π/θµια Εκπαίδευση Γαλλικής Φιλολογίας email: ann_sofou@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο εργαστήριο αυτό µε τίτλο «, δέντρα, παιδιά» η Άννα Σοφού θα παρουσιάσει µία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού)

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: Σχεδιασμός Αναλυτικών Προγραμμάτων (Γλώσσας και Πολιτισμού) Δρ. Μανόλης Αλεξάκης Συντονιστής Γραφείου Βρυξελλών Αθήνα 10-11 Οκτωβρίου 2014 Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Β ΘΕΜΑ Β1 Μονάδες 30 ΚΕΙΜΕΝΟ Α ΚΕΙΜΕΝΟ Β

ΟΜΑΔΑ Β ΘΕΜΑ Β1 Μονάδες 30 ΚΕΙΜΕΝΟ Α ΚΕΙΜΕΝΟ Β ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 1 Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 2 Η Κρήτη και η διαχρονική παρουσία των Κρητών στην Αθήνα. Ένα μεγάλο θέμα που δεν

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

*Στοιχεία Επικοινωνίας. Φιλελλήνων 1, Αθήνα, τηλ.: 210 3232500, fax: 210 3242537 e-mail: info@frontco.gr, url: www.frontco.gr. 58 insurance w * rld

*Στοιχεία Επικοινωνίας. Φιλελλήνων 1, Αθήνα, τηλ.: 210 3232500, fax: 210 3242537 e-mail: info@frontco.gr, url: www.frontco.gr. 58 insurance w * rld *Στοιχεία Επικοινωνίας Φιλελλήνων 1, Αθήνα, τηλ.: 210 3232500, fax: 210 3242537 e-mail: info@frontco.gr, url: www.frontco.gr 58 insurance w * rld Frontco Με συνέπεια και αποτελεσματικότητα στην ασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ «Ο Πολιτισμός ως εργαλείο Ανάπτυξης της Νησιωτικής Ελλάδας». «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Προτεινόµενη διάρκεια: 5 διδακτικές ώρες Στην πορεία διαπραγµάτευσης

Διαβάστε περισσότερα