Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις"

Transcript

1 Βίκτωρ Ουγκώ: οι φιλελληνικές του εκδηλώσεις Λουκία Δρούλια Ομότ. Διευθύντρια Ερευνών ΚΝΕ/ΕΙΕ Εκδήλωση μνήμης ο κύκλος στον οποίο εντάσσεται η σημερινή ομιλία. Θα έλεγα κάπως επιγραμματικά για να ξεκινήσουμε, ότι και οι δρόμοι, οι δρόμοι της πόλης μιλάνε, θυμούνται. Αν ο συμβολισμός τους οδηγεί στην έννοια της επικοινωνίας, της μεταβίβασης και ανταλλαγής μηνυμάτων, το όνομα τους, η ονοματοθεσία τους, τους προσδίνει κατά κανόνα έναν πρόσθετο συμβολισμό, της μνήμης και της τιμής. Ξεφυλλίζοντας προ καιρού τον ελληνικό Ταχυδρομικό κατάλογο των δρόμων, διερωτήθηκα αν η ονοματοθεσία τους σε ορισμένες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας θα μπορούσε να αποτελέσει έναν δείκτη, μια πρόσθετη μαρτυρία, σχετικά με το κίνημα του φιλελληνισμού στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων. Ποιοι εκπρόσωποι του παρέμειναν ζωντανοί στη συνείδηση τους και ποιους θέλησαν να τιμήσουν οι Έλληνες δίνοντας το όνομα τους σε έναν δρόμο ή σε μια πλατεία. Οι αριθμοί υπήρξαν πολύ εύγλωττοι. Εκτός από τη συγκεντρωτική αναφορά στους φιλέλληνες - ένας από τους πιο κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, όπως γνωρίζουμε, είναι η οδός Φιλελλήνων, αλλά υπάρχουν και άλλες 12 εγγραφές στην περιφέρεια της πρωτεύουσας, καθώς και 5 στης Θεσσαλονίκης και από μια στο Βόλο, τα Ιωάννινα, τη Λάρισα και την Πάτρα -, το όνομα που έρχεται ποσοτικά πρώτο είναι του λόρδου Βύρωνα: η ποίηση του, αλλά κυρίως ο θάνατος του στο Μεσολόγγι που πρόβαλε διεθνώς τον ελληνικό αγώνα της Ανεξαρτησίας, έμεινε ανεξίτηλα στη θύμιση των Ελλήνων. Ακολουθούν στη στατιστική μας τα ονόματα του στρατηγού Φαβιέρου με 13 εγγραφές, του ιταλού επαναστάτη Σανταρόζα που έχασε τη ζωή του στη μάχη της Σφακτηρίας με 11 και άλλων

2 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) γνωστών στρατιωτικών που έλαβαν μέρος στον αγώνα, με μόλις μια η δυο εγγραφές, με εξαίρεση τον Χέϋδεν (με 5 εγγραφές). Με δώδεκα ωστόσο εγγραφές, παρουσιάζεται επίσης το όνομα του Βίκτορος Ουγκώ. Άραγε με ποια ιδιότητα τιμήθηκε τόσο; Ως ο κορυφαίος ρομαντικός ποιητής και συγγραφέας της Γαλλίας του 19ου αι., ως φιλελεύθερος πολιτικός με έντονη δράση για τα κοινωνικά προβλήματα της εποχής του ή ως φίλος των Ελλήνων που το ενδιαφέρον του για τα προβλήματα τους διάρκεσε μιαν ολόκληρη ζωή; Ίσως και για τις τρεις αυτές όψεις της πολύπλευρης προσωπικότητας του. Αλλά ας δούμε τα πράγματα με τη σειρά τους. Μια πρόσθετη αναζήτηση ονομάτων από τον χώρο της διεθνούς λογοτεχνίας και των μεγάλων συγγραφέων των τελευταίων αιώνων δεν απέδωσε αντίστοιχα θετικά αποτελέσματα. Ξεχωρίζει μόνο ο Chateaubriand, με 6 εγγραφές ασφαλώς όχι τόσο λόγω της αναγνωρισμένης συγγραφικής του εμβέλειας, όσο γιατί η αλλαγή στις πολιτικές του θέσεις, η θερμή φιλελληνική του στάση μετά το 1824 όταν απεχώρησε από την φιλομοναρχική κυβέρνηση Villèle και το περίφημο υπόμνημα του Note sur la Grèce που κυκλοφόρησε τον επόμενο χρόνο (1825) έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη θετική αντιμετώπιση του ελληνικού προβλήματος και την ενίσχυση του φιλελληνικού ρεύματος στη Γαλλία. Ο Alexandre Dumas του οποίου ο Διθύραμβος στον Πορτραίτο τον Ονγκώ από τον Louis Boulanger, ΚανάοΤΙ (Canaris Dithyrambe

3 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Παρίσι 1825), είχε διατεθεί προς όφελος των Ελλήνων εμφανίζεται μόλις με δύο εγγραφές, ενώ λείπουν εντελώς τα ονόματα των καταξιωμένων ευρωπαίων συγγραφέων, πολλοί από τους οποίους είχαν άλλωστε, υποστηρίξει ένθερμα στα κείμενα τους, όπως και ο Βίκτωρ Ουγκώ, την ελευθερία και την κοινωνική πρόοδο και δικαιοσύνη. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η μεγάλη λογοτεχνία, όπως άλλωστε και η μεγάλη τέχνη από μόνες τους, όσο υψηλή και αν ήταν η αισθητική τους αξία, όσα βαθιά νοήματα και αν εξέφραζαν, δεν αρκούσε για να περάσουν ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη, ας πούμε εδώ, στην κοινή ονοματοθεσία των ελληνικών δρόμων. Λείπουν οι μορφές όπως του Schiller, του Goethe, του Dickens, του Pouchkine και τόσων άλλων. Εύλογη, ως εκ τούτου, θα ήταν η ερώτηση: γιατί να κάνει εξαίρεση στην πραγματικότητα αυτήν ο Βίκτωρ Ουγκώ; Αλλού, επομένως, θα πρέπει να αναζητηθεί η απάντηση, αφού δεν έφθανε απλώς η γνωριμία με το έργο, από το πρωτότυπο, ή από μετάφραση στη περίπτωση του γραπτού λόγου. Δεν αρκούσε δηλαδή η αποδοχή και ο θαυμασμός. Κάτι επιπλέον χρειαζόταν. Θα έλεγε κανείς ότι ήταν απαραίτητη μια άμεση, συγκεκριμένη, διασύνδεση με τον ελληνισμό στην ιστορική του πορεία. Με απλά λόγια, έπρεπε τον Λόγο να τον ακολουθεί η Πράξη. Αναφερόμενος στην ιδεολογική υποδομή του νέου ελληνικού κράτους στα μέσα του 19ου αι. ο Κ. Θ. Δημαράς σημείωνε ότι "οι μεγάλοι άνδρες του νέου ελληνισμού είναι ιεραρχικά ο Béranger, ο Lamartine, ο Hugo". Επιτρέψτε μου να παίξω λίγο ακόμα με τις ονοματοθεσίες. Για τον Béranger, τον επαναστάτη τροβαδούρο Βερανζέρο, ίνδαλμα της ελευθεροφροσύνης για πολλούς λαούς, και για τους Έλληνες επίσης, που φυλακίστηκε για τις φιλελεύθερες ιδέες και τα παρορμητικά του τραγούδια, έχει πράγματι καταγραφεί η μνήμη (τρεις εγγραφές στην Αθήνα και μια στην Καβάλα), για τον διάσημο όμως ποιητή Λαμαρτίνο, η σιωπή είναι παντελής ασφαλώς τούτο δεν είναι άσχετο με τις μετέπειτα φιλοτουρκικές του θέσεις. Κι εδώ η πράξη καθορίζει τις συνέπειες. Αλλά ας εξετάσουμε τώρα τι ακριβώς συμβαίνει με την περίπτωση του Ουγκώ. Είναι γνωστό ότι σχεδόν όλα τα έργα του, κυρίως τα πεζά, τα 41

4 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) μυθιστορήματα και τα ρομαντικά οράματα, από κάποια στιγμή και πέρα, μεταφράστηκαν κατ'επανάληψη και συγκίνησαν το ελληνικό αναγνωστικό και θεατρικό κοινό. Το έχουν αποδείξει και το αποδεικνύουν όλο και περισσότερο οι σύγχρονες φιλολογικές έρευνες, όπου καταγράφονται αναλυτικά τα μεταφρασμένα έργα του στα ελληνικά και εντοπίζονται, μετά από εμπεριστατωμένες αναζητήσεις, οι πρώτες μνείες και αναφορές στον γάλλο λογοτέχνη που περιέχονται στον ελληνικό περιοδικό και ημερήσιο τύπο, μόλις από το Μάλιστα, από το 1850 και πέρα, με τις ολοένα αυξανόμενες μεταφράσεις των πεζών του έργων, αναδεικνύεται σταδιακά η αποδοχή του Ουγκώ από την ελληνική λογιοσύνη και η επίδραση που άσκησε ο κορυφαίος αυτός εκφραστής της ρομαντικής σχολής σε έλληνες πνευματικούς δημιουργούς, με επακόλουθο τη γενικότερη καθιέρωση του στο ελληνικό κοινό. Ο "Ουγκολάτρης", όπως αυτοαποκαλείται ο Κωστής Παλαμάς επιλέγει στα 1927 να μιλήσει με θέμα "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάς", αναζητώντας να αναδείξει με την αισθαντικότητα του ποιητή την άμεση σχέση του ομότεχνου του με τον αρχαίο, αλλά και με τον νέο ελληνισμό που αναδύεται. "Ανάδυση" στην οποία θεωρείται ο Ουγκώ από τους βασικούς συντελεστές. Το επισημαίνει ο "ελληνόφιλος" φιλόλογος Roger Milliex, του οποίου η μελέτη με τίτλο "Ο Βίκτωρ Ουγκώ πιστός φίλος της Ελλάδας", μπορεί, πιστεύω, να θεωρηθεί σταθμός στην ιστορία των φιλολογικο-ιστορικών ερευνών γύρω από το ενδιαφέρον του μεγάλου ρομαντικού για το ελληνικό ζήτημα: από τον ένοπλο αγώνα της Ανεξαρτησίας το 1821 ως τον ένοπλο αγώνα της Κρητικής επανάστασης στα , και την ενεργό ανάμειξη του σ' αυτόν, γεγονός για το οποίο δεν είχαν ως τότε προβληθεί στην πραγματική τους διάσταση η ευαισθητοποίηση και η συμβολή του μαχητικού γάλλου ποιητή. "Αν δεν ήμουν ποιητής, θα ήμουν στρατιώτης", θα γράψει σ' ένα πρώιμο ποίημα του ο Ουγκώ. Στρατιώτης, καθότι ήταν γιος ενός ανδρείου στρατηγού των ναπολεόντειων πολέμων, τον οποίο πολύ αγάπησε και θαύμασε; ή στρατιώτης της "ελευθερίας" για την οποία πάσχισε σ' όλον του τον βίο; Κρατούμε εδώ τον στίχο αυτό σαν καθρέφτη της ορμητικής του προσωπικότητας, έτσι όπως εμφανίζεται από πολύ νωρίς μέσα από 42

5 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ το συγγραφικό του έργο, παίρνοντας τελικά τα ηνία της ρομαντικής επανάστασης στη Γαλλία. Επανάσταση, όπως αποκλήθηκε το κίνημα του ρομαντισμού που δημιούργησε μια δικιά του ατμόσφαιρα και που επέδρασε σε όλους τους τομείς του βίου: στη λογοτεχνία όπως και στην πολιτική, χωρίς ωστόσο οι διαχωρισμοί να είναι εκάστοτε τόσο διακριτοί. Όπως σημειώνει ο Paul Van Tieghem, "η ζωηρότητα των πολιτικών διαπληκτισμών στην περίοδο της Παλινόρθωσης και το γεγονός ότι ανάμεσα στους περισσότερο ή λιγότερο θερμούς θιασώτες των ιδεών του ρομαντισμού, συνυπήρχαν αδιάλλακτοι μοναρχικοί - Ultras και φιλελεύθεροι, καθολικοί και ελευθερόφρονες, παρεξέτρεπαν τις λογοτεχνικές κρίσεις και συμπάθειες, με αποτέλεσμα την περιπλοκή και τη [γενική] σύγχυση". Ωστόσο, όπως επισημαίνει επίσης, μπορεί ο ανταγωνισμός μεταξύ κλασικιστών και ρομαντικών να υπήρξε θορυβοποιός και σκληρός, αλλά δεν πρέπει να υπερβάλλει κανείς όσον αφορά στη Γαλλία, καθότι στην περίπτωση αυτή, η συνέχεια (και όχι η ρήξη, εννοεί ο Van Tieghem) ανάμεσα στις δυο αυτές διαδοχικές εκφράσεις είναι περισσότερο ορατή από αλλού, ώστε να έχει γίνει μάλιστα λόγος για "κλασικισμό των ρομαντικών". Σ' αυτό το πλαίσιο είναι πιο εύκολο τώρα να τοποθετήσουμε το κίνημα του φιλελληνισμού που έκανε τα πρώτα του δειλά βήματα στα τέλη του 18ου αι. και τις αρχές του 19ου, καθώς και τη δυναμική του παρουσία με το ξέσπασμα του ελληνικού αγώνα της Ανεξαρτησίας. 43

6 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Έχει συχνά γίνει λόγος για το πέρασμα από την αρχαιολατρία στον φιλελληνισμό, για τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος από τους αρχαίους Έλληνες στους νέους, ιδιαίτερα στα χρόνια αυτά που το "πάθος των ταξιδιών" φέρνει τους δυτικοευρωπαίους ολοένα και πιό συχνά σε επαφή με την "κλασική γη" και τους σύγχρονους κατοίκους της. Χρόνια που συμπίπτουν, άλλωστε, με τις μεγάλες κοινωνικο-οικονομικές και πολιτικές μεταλλαγές όσες συντελούνται τότε στον δυτικοευρωπαϊκό χώρο και δημιουργούν, παράλληλα, τις προϋποθέσεις να αντιμετωπιστεί το ελληνικό πρόβλημα κάτω από μια καινούργια οπτική. Οπτική στην οποία οι Νεοέλληνες με τις δικές τους συνειδητοποιήσεις και πράξεις προσφέρουν γόνιμο έδαφος, ώστε η ιδέα για την "αναγέννηση" της Ελλάδας να ωριμάσει και ν' αποκρυσταλλωθεί πια και στο διεθνές επίπεδο. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ένα απλό πέρασμα. Έχουμε να κάνουμε εδώ μ'ένα αμφίδρομο ρεύμα που ξανασυνδέει τη Δύση με τον Ελληνισμό, τους Ευρωπαίους με τους πνευματικούς τους προγόνους, τους Έλληνες με την ευρύτερη ευρωπαϊκή οικογένεια. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι το κίνημα του φιλελληνισμού αποτελεί ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που διαμορφώνεται ποικιλότροπα στην ευρωπαϊκή συνείδηση. Η κλασική παιδεία έχει ήδη δώσει τα πρότυπα για την ελευθερία της σκέψης και για την αξιοπρέπεια του ατόμου. Το ρομαντικό κίνημα, πιστεύοντας στην πράξη και την πρόοδο, έρχεται τώρα να υποστηρίξει δυναμικά και με έξαρση - ας μην ξεχνάμε ότι για τους ρομαντικούς το αίσθημα υπερισχύει της λογικής - την ελευθερία σε όλα τα επίπεδα: το πολιτικό, το θρησκευτικό, το κοινωνικό, το ηθικό, το καλλιτεχνικό, το εθνικό. Έτσι οι κάθε λογής προσπάθειες των λαών για την απόκτηση ή αποκατάσταση της εθνικής τους ανεξαρτησίας βρίσκουν άμεση απήχηση στον ενθουσιασμό των ρομαντικών και στο πάθος τους για την ελευθερία, ενώ ταυτόχρονα το ιδανικό της φιλευσπλαχνίας για τους καταφρονεμένους και τους ταπεινούς αποτελεί πρωτεύουσα μεριμνά τους. Ιδανικά όλα τούτα που σπεύδουν να υπηρετήσουν οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες, πιστεύοντας ακράδαντα στη χρησιμότητα της τέχνης γενικά, της δικής τους τέχνης ειδικότερα. 44

7 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Ας έλθουμε τώρα στις φιλελληνικές εκδηλώσεις του Ουγκώ. "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάδα. Αιτίες και αποτελέσματα. Αλληλοϋπηρετούνται, θα πεί ο Παλαμάς, διασυνδέοντας τον φιλελληνισμό με τον ρομαντισμό και τανάπαλιν. "Αλληλοϋπηρετούνται", επισημαίνω τη λέξη. Γιατί πράγματι, το πηγαίο, το αυθόρμητο ενδιαφέρον του ποιητή για την ελληνική υπόθεση στη δεκαετία του 1820 είχε παλαιότερα αμφισβητηθεί: είχε υποστηριχθεί δηλαδή ότι χρησιμοποίησε τα ερεθίσματα από τον ελληνικό αγώνα μόνον ως πηγή έμπνευσης, ότι καθυστέρησε να εκδηλώσει τα φιλελληνικά του αισθήματα, αφού η συλλογή ποιημάτων του με τίτλο Les Orientales (Τα Ανατολικά ή Τα Ανατολίτικα) κυκλοφόρησε όταν είχε λήξει πια ο πόλεμος της ελληνικής ανεξαρτησίας, μόλις το 1829, χρονιά επίσης που ο ίδιος εγκατέλειψε τη φιλομοναρχική παράταξη και εντάχθηκε στον χώρο των φιλελευθέρων. Πράγματι, θα μπορούσε κανείς να κατανοήσει τις επιφυλάξεις αυτές. Πρώτα-πρώτα, ο τίτλος Τα Ανατολίτικα δεν παραπέμπει άμεσα στα ελληνικά πράγματα, στα οποία αναφέρονται ουσιαστικά μόνο τα έξι από τα σαράντα ένα ποιήματα που περιέχονται στον τόμο. Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να λεχθεί και για τον πρόλογο. Σ' αυτόν ο Ουγκώ διακηρύσσει το δικαίωμα της ελευθερίας των ποιητών ως προς την έμπνευση και το θέμα που επιλέγουν. Τους κριτικούς, την κριτική την αφορά μόνον αν το έργο είναι καλό ή κακό. Όσο για τον τίτλο Les Orientales, έ πρόκειται για μια ιδέα που του ήρθε μια μέρα παρακολουθώντας τη δύση του ήλιου. Αλλωστε όλοι απασχολούνται τώρα με την Ανατολή: οι ανατολικές μελέτες, σημειώνει, έχουν τώρα πολύ προχωρήσει στην εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ ' ήταν όλοι ελληνιστές, σήμερα είναι ανατολιστές. Ο ίδιος αφηγείται ότι τα ανατολίτικα χρώματα ήρθαν από μόνα τους να αποτυπωθούν στις σκέψεις του, στις ονειροπολήσεις του, και οι σκέψεις και οι ονειροπολήσεις αυτές βρέθηκαν, σχεδόν χωρίς τη θέληση του ποιητή, εβραϊκές, τουρκικές, ελληνικές, περσικές, αραβικές, κι ακόμη ισπανικές, γιατί η Ισπανία είναι επίσης Ανατολή η Ισπανία είναι μισό - αφρικανική, η Αφρική μισο-ασιατική. Εν τέλει, τόσο για τις αυτοκρατορίες, όσο και για τις λογοτεχνίες, η Ανατολή προ ολίγου ίσως έχει κλη-

8 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) θεί να παίξει έναν ρόλο στη Δύση. Ήδη ο αξιομνημόνευτος πόλεμος της Ελλάδας είχε κάνει όλους τους λαούς να στραφούν προς αυτήν την πλευρά. Η ισορροπία της Ευρώπης μοιάζει έτοιμη να διαρραγεί... Και καταλήγει, προφητικά: Έχουμε να δούμε μεγάλα πράγματα. Εδώ, σ' αυτό το γενικό κλίμα μοιάζει να εντάσσεται για τον Ουγκώ και η ελληνική υπόθεση όταν δημοσιεύει τη συλλογή Τα Ανατολίτικα που στο διάστημα ενός μηνός, από τον Ιανουάριο ως τον Φεβρουάριο του 1829, θα κυκλοφορήσει σε επτά εκδόσεις, απηχώντας έτσι τη θερμή υποδοχή που έλαβε το έργο. Η έμπνευση του έχει πολύ ευρύτερο ορίζοντα, ο πατριωτισμός του ενδιαφέρεται για τη Γαλλία και το πεσμένο γόητρο της, η ευρωπαϊκή ισορροπία, η ευρωπαϊκή ενότητα όπως θα φανεί αργότερα, ήδη τον απασχολεί. Αλλά είναι πράγματι καθυστερημένο το φιλελληνικό ενδιαφέρον του ποιητή, συγκρινόμενο με τις πολυπληθείς λογοτεχνικές εκδηλώσεις που παρουσιάστηκαν αυθόρμητα από την πρώτη στιγμή στα Σε αυτήν την οπτική μας βρίσκει σύμφωνους ό,τι έχει ήδη γραφεί από τον R. Milliex, ότι "ο Ουγκώ μπήκε από τους τελευταίους στη χορωδία". Ως εκ τούτου στην κρίσιμη οκταετία εύκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι δεν έπαιξε έναν πρωτεύοντα συντελεστικό ρόλο στην τόνωση του φιλελληνικού ρεύματος της εποχής. Αυτό δεν θα πει βέβαια ότι δεν τον είχε αγγίξει ο ελληνικός αγώνας, ότι δεν τον είχαν συγκινήσει οι ελληνικοί ηρωισμοί. Θαυμαστής του Chateaubriand ("ή Chateaubriand θα γίνω ή τίποτε" είχε σημειώσει στα χειρόγραφα του στα νεανικά του χρόνια) και του Byron, θα διατυπώσει στα 1824, με αφορμή τον θάνατο στο Μεσολόγγι του κορυφαίου αυτού εκπροσώπου του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, τις θέσεις της νέας ρομαντικής σχολής: "Έδειξε (ο Μπάυρον) στην Ευρώπη ότι οι ποιητές της καινούργιας σχολής, μ' όλο που δεν λατρεύουν τα είδωλα της αρχαίας Ελλάδας, θαυμάζουν πάντοτε τους ήρωες της κι' ότι αν εγκατέλειψαν τον Όλυμπο, δεν έχασαν ούτε για μια στιγμή τις Θερμοπύλες". Οι νέες Θερμοπύλες με τους νέους Λεωνίδες: το Μεσολόγγι, το Ναυαρίνο, ο Κανάρης, ο Μπότσαρης, ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ θα αποτελέσουν τους συνδετικούς κρίκους του '21 με τα Ανατολίτικα, στην περίοδο ακριβώς 46

9 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ που ο Ουγκώ αγωνίζεται σθεναρά, ως αναγνωρισμένος κιόλας αρχηγός της, για τη νέα ποίηση, τη ρομαντική χωρίς να έχει διαφοροποιηθεί ακόμα από τις οικογενειακές του ρίζες τις φιλομοναρχικές. Είναι τα χρόνια όπου διαμορφώνεται η λογοτεχνική και η πολιτική του προσωπικότητα, τα χρόνια της ρήξης με τον κλασικισμό - το 1827 τοποθετείται το μανιφέστο του ρομαντισμού όπως αποκλήθηκε ο πρόλογος του στο δράμα Κρόμβελλ-, της μετάβασης στον φιλελευθερισμό. Θα λέγαμε απλά ότι για τον ευαίσθητο νεαρό Ουγκώ όλα αυτά πήραν τον χρόνο τους. Θα λέγαμε ταυτόχρονα ότι ο κάθε στίχος του για την Ελλάδα, ακόμα και οι πιο πρώιμοι, υπήρξαν δυνατοί και άντεξαν στον χρόνο. Τα φιλελληνικά ερεθίσματα αυξάνουν, καθώς πληθαίνουν ολοένα στο άμεσο περιβάλλον του Ουγκώ, εκείνοι που ασχολούνται ανοικτά με το νέο ελληνισμό και τον αγώνα του: ο Claude Fauriel με την έκδοση και μετάφραση των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών, ο David d'angers στο εργαστήριο του οποίου είχε δει και θαυμάσει το άγαλμα από λευκό μάρμαρο της κόρης που ετοίμαζε ο καλλιτέχνης για τον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη ("c'est toute à la fois grandiose comme Phidias et de la chair comme Puget" θα πει), ο Delacroix με τους πίνακες "Η σφαγή της Χίου" (1822) και "Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου" (1826). Για τον τελευταίο ο ποιητής θα εκφραστεί πολύ επαινετικά: "Αυτή η γυναίκα, που είναι η Ελλάδα, έχει τόσο όμορφη στάση και έκφραση!... Εμπνεόμενος από τα δημοτικά τραγούδια, ο Ουγκώ θα συνθέσει τα Ανατολίτικα ποιήματα του, τις ωδές του, είδος που επιλέγει ακολουθώντας Η "Ελληνοπούλα", επιτύμβιο μαρμάρινο άγαλμα, από τον τάφο τον ήρωα Μάρκου Μπότσαρη στο Μεσολόγγι. Έργο του Γάλλου γλύπτη David d'angers. 47

10 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) τις πρώτες ποιητικές εμπνεύσεις των πρώτων λαών που είναι λυρικές. Στη σχετική μελέτη της η Ιωάννα Κωνσταντουλάκη Χάντζου έχει ταυτίσει μάλιστα τα συγκεκριμένα δημοτικά τραγούδια που στάθηκαν τα πρότυπα όσα ενέπνευσαν τον Ουγκώ, να ακολουθήσει στις ωδές του, και όχι μόνο στις λεγόμενες φιλελληνικές, ακόμα και την τεχνοτροπία και τα κύρια χαρακτηριστικά του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού. Χρησιμοποιεί δηλαδή τις αλλεπάλληλες ερωτήσεις κι αποκρίσεις, τις προσφωνήσεις, τα επιφωνήματα, τις επαναλήψεις, τη ζεύξη ταυτόσημων εννοιών, την προσωποποίηση αφηρημένων εννοιών, και των στοιχείων της φύσης, όπως τα πουλιά, τα δένδρα, το ποτάμι και τις σύνθετες λέξεις, τα υποκοριστικά και άλλα χαρακτηριστικά. Επιδράσεις από τα τραγούδια αυτά στο έργο του Ουγκώ ανιχνεύονται ως αργά μέσα στον αιώνα. Στο έργο του Quatrevingt-treize λ.χ., το οποίο κυκλοφόρησε στα 1874, ο Ουγκώ, όπως παρατηρεί ο Milliex, περιγράφει τον Βρετόνο επαναστάτη προσδίνοντας του σχεδόν τα γνωρίσματα του Έλληνα επαναστάτη: κοντό σακάκι, ντουφέκι περασμένο στον ώμο, γκέτες, πλατειές βράκες, όμοιες με φουστανέλα. "Το παλληκάρι έμοιαζε με Κλέφτη", θα σημειώσει ο ποιητής. Στις ωδές του είναι πράγματι βαθιά και ανεξάλειπτη η σφραγίδα των δημοτικών τραγουδιών. Έξι είναι, όπως αναφέραμε ήδη, τα ποιήματα της συλλογής τα εμπνευσμένα από τον ελληνικό αγώνα. Στα "Κεφάλια του Σαραγιού" (Les têtes du Sérail) που πρωτο- Ενγένιος Delacroix, H Ελλάοα στα ερείπια τον c, Τ, Μεσολογγίου (1826). δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 48

11 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ 1826 στον γαλλικό τύπο, την εποχή της ηρωικής εξόδου του Μεσολογγίου, ο ποιητής παρουσιάζει τρία από τα 6000 κεφάλια που είχαν σταλεί στο Σεράγι να συνομιλούν: του Κανάρη του Μπότσαρη και του επίσκοπου Ρωγών Ιωσήφ. Στην επανέκδοση του ποιήματος στα Ανατολίτικα ο Ουγκώ σημειώνει ότι το συμπεριλαμβάνει όπως πρωτοδημοσιεύτηκε, υπενθυμίζοντας στους αναγνώστες ότι την εποχή εκείνη όλες οι εφημερίδες είχαν αναγγείλει τον θάνατο του Κανάρη είχαν γράψει δηλαδή ότι το πυρπολικό του ανατινάχθηκε από τους εχθρούς όταν είχε σπεύσει προς ενίσχυση του Μεσολογγίου. Έκτοτε, προσθέτει, αυτή η μοιραία είδηση ευτυχώς διαψεύστηκε. Του 1827 είναι τα ποιήματα "Navarin" και "Enthousiasme" (Στην Ελλάδα, στην Ελλάδα! όλους σας αφήνω γεια! Φτάνει πια όσο μαρτύρησαν τα γενναία της παιδιά. / Των τυράννων μαύρο το αίμα ας τρέξει τώρα!), του 1828 ο "Κανάρης" και η "Lazzara" (κατά το Λάζαρος). Το ποίημα αυτό, με τίτλο Le Klephte, συμπεριλήφθηκε την ίδια χρονιά στην ανθολογία La Psyché Choix de pièces en vers et en prose (Παρίσι, 1829) και παρουσιάζει μια νέα κοπέλα με πολλά χαρίσματα, η οποία απαρνείται όλα τα καλά που της τάζει ο πασάς του Νεγροπόντε, "τρικάταρτα καράβια... " και ό,τι άλλο τέλος πάντων είχε, προτιμώντας την ελευθερία της ζωής των κλεφτών. Και καταλήγει μετά από αυτές τις προσφορές-ερωτήσεις στην απάντηση "Λεν ειν' ένας πασάς, ειν' ένας μαυρομάτης κλέφτης που την κατέκτησε, και που δεν έδωσε τίποτε για να την πάρει,/ καθώς τον συντροφεύει μοναχά η φτώχεια./ Ένας Κλέφτης δεν διαθέτει παρά μόνο τον αέρα τ' ουρανού, το νερό του πηγαδιού, ένα καλό ντουφέκι μπαρουτοκαπνισμένο/ κι ύστερα, τη λευθεριά πάνω στο βουνό". Επιβεβαιώνεται έτσι, για άλλη μια φορά, η άμεση σχέση των ωδών αυτών του Ουγκώ με τα ελληνικά δημοτικά τραγούδια. Τέλος, τον ίδιο χρόνο, συνθέτει το γνωστό σε όλους "Ελληνόπουλο" (L'Enfant), που συγκίνησε και συγκινεί πάντα το ελληνικό κοινό με την απάντηση του παιδιού στο ερώτημα του τι επιθυμεί: "Ami, dit l'enfant grec, dit l'enfant aux yeux bleus, /je veux de la poudre et des balles". ("Φίλε, είπε το ελληνόπουλο, είπε το παιδί με τα γαλάζια μάτια,/ Θέλω μπαρούτι και βόλια". Και κατά την απόδοση του Κωστή Παλαμά (1885) "Λιαβάτη, μου κράζει το ελληνόπουλο με το γαλάζιο μάτι: Βόλια, μπαρούτι θέλω, να!"). 49

12 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Alexandre-Marie Colin, "L'Enfantgrec", 1829/1830. Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη. Ποικίλες υποθέσεις έχουν διατυπωθεί σχετικά με την πηγή της έμπνευσης του Ουγκώ για το Ελληνόπουλο: Με αρκετή χρονική απόσταση από την καταστροφή της Χίου, θεωρήθηκε άλλοτε ότι αρύεται την έμπνευση του από ένα τραγούδι του Béranger, που τόγραψε στη φυλακή το 1822 και αρχίζει με τον στίχο: Un jeune Grec sourit à des tombeaux (Ένας νέος Έλληνας χαμογελά σε τάφους). Άλλοτε πάλι αποδόθηκε στην απάντηση που έδωσαν όσοι Έλληνες έφτασαν στη Ρωσία το 1791 και ρωτήθηκαν από την αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β ' για τις συμφορές της Ελλάδας. Ένα πιο πρόσφατο γεγονός που είχε μόλις δημοσιευθεί το 1828 στο περιοδικό της Εταιρείας της Χριστιανικής Ηθικής του Παρισιού Journal de la Société de la Morale Chrétienne (τ. VIII (1828), τχ. 45), γεννά επίσης ορισμένα ερωτηματικά. Η Εταιρεία που φρόντιζε εκείνη την εποχή να αποκαταστήσει επαγγελματικά νέους Έλληνες ορφανούς, είχε μόλις επιλέξει για ένα από αυτά τα παιδιά που είχε δει τους γονείς του να σκοτώνονται από τους Μουσουλμάνους, το επάγγελμα του κατασκευαστή όπλων. Πρόθεση τους ήταν να ικανοποιήσουν την πολεμική του διάθεση και να τον διαμορφώσουν σε υπερασπιστή της ελευθερίας. Ήταν τότε αυτό κοινή πρακτική; Είχαν άραγε διαβάσει το ποίημα του Hugo ή μήπως ο ποιητής εμπνεύσθηκε από τη σχετική πληροφορία; Θα χρειαζόταν εδώ μια λεπτομερειακή εξέταση των τεκμηρίων και των ημερομηνιών για να προβεί κανείς σε κάποιον

13 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ τέτοιο συσχετισμό. Πάντως, στον 19ο αιώνα η λογοτεχνία και η τέχνη ασχολήθηκε έντονα με το θέμα "παιδί". Ειδικότερα, ωστόσο, τα ορφανά του ελληνικού αγώνα, αποτέλεσαν αντικείμενο ιδιαίτερης μέριμνας των φιλανθρωπικών σωματείων της Δυτικής Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Πολλοί είναι εκείνοι που συγκινήθηκαν από τη δυστυχία τους και έσπευσαν να φροντίσουν για την περίθαλψη και εκπαίδευση τους. Η παρουσία μάλιστα των παιδιών αυτών, λόγου χάρη των ορφανών της Χίου, του Μάρκου Μπότσαρη ή των γιων του Κανάρη και του Μιαούλη, καθώς και πολλών άλλων, προκάλεσαν ένα πρόσθετο έναυσμα φιλελληνικού ενδιαφέροντος και αντίστοιχων θερμών εκδηλώσεων. Ας περάσουμε τώρα στην επόμενη φάση του ουγκιχον ενδιαφέροντος για την Ελλάδα. Αν, όπως ήδη αναφέραμε, "ο Ουγκώ μπήκε από τους τελευταίους στη χορωδία" των λογοτεχνών φιλελλήνων, θα πρέπει να προσθέσουμε αμέσως ότι η θετική του συμβολή υπήρξε η πιο μακροχρόνια. Δεν συντονίστηκε με την κριτική στάση απέναντι στους Έλληνες που ακολούθησε τη φιλελληνική έξαρση. Δεν φαίνεται να εξιδανίκευσε έναν ολόκληρο λαό, παρομοιάζοντας τον με τους αρχαίους προγόνους του, γι' αυτό και δεν μοιάζει να απογοητεύτηκε, όπως οι άλλοι. Δέχθηκε τους σύγχρονους "ήρωες" σύμφωνα με τα συγκεκριμένα κατορθώματα τους δεν είχε απαιτήσεις, είχε κατανόηση, είχε θαυμασμό. Ας πούμε ότι είχε όραμα. Και τούτο, ίσως με διακυμάνσεις, κράτησε μιαν ολόκληρη ζωή. Άλλωστε ο Ουγκώ, από το 1830 και ακόμα περισσότερο από το 1840 διακρίνεται για την κλίση του προς τα δημοκρατικά και ανθρωπιστικά ιδεώδη, για το μίσος του προς την πολιτική και θρησκευτική τυραννία και τη βαθιά του πίστη στην φιλάνθρωπη αδελφοσύνη (fraternité humaine). Πράγματι, το ενδιαφέρον του ποιητή για τα ελληνικά προβλήματα δεν σταμάτησε με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Η καινούργια Ελλάδα που αναδύθηκε διατηρήθηκε πάντοτε στη μνήμη του. Οι αναφορές του σ' αυτήν έρχονται και επανέρχονται στα κείμενα του, στις ποιητικές συνθέσεις, στους λόγους, στις επιστολές του. Ήδη από τον Αύγουστο του 1823, όταν το γενικότερο φιλελληνικό ενδιαφέρον στη Γαλλία 51

14 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) παρουσιάζει μια κάμψη - τα γεγονότα στην Ισπανία επισύρουν τότε τη μεγαλύτερη προσοχή- σε μια ωδή προς τον πατέρα του (À mon père) o Ουγκώ θα μνημονεύσει τη δούλη Ελλάδα (KL' όμως παραδομένη στους τυράννους που τους προκαλεί / Η Ελλάδα δείχνει στους χριστιανούς βασιλιάδες το σταυρό της σκλαβιάς της!) και στη συνέχεια με ενθουσιασμό στρατιωτικό, θα την προασπίσει με το σπαθί στο χέρι, μηνύοντας, όπως γράφει, στους γιους της επαναστατημένης Σπάρτης πως/αν ένας Γάλλος δεν μπόρεσε να δώσει έναν Τυρταίο στους Έλληνες, / Τους έδωσε έναν Λεωνίδα. "Η γνωριμία του Ουγκώ με το νεοελληνισμό, τον καιρό του Αγώνα έγινε πια 'κτήμα ες αεί' στην υποσυνείδητη του έμπνευση" θα σημειώσει ο Roger Milliex που ανίχνευσε εμπεριστατωμένα όλο του το έργο. Έμπνευση που δεν περιορίζεται μόνο στην υποστήριξη των αδυνάτων, εν προκειμένω των ελληνικών θέσεων στη διεθνή διπλωματία, αλλά απλώνεται πανευρωπαϊκά, παγκόσμια, δίνοντας ταυτόχρονα μεγάλη προβολή στους ελληνικούς ηρωισμούς. Στα 1832, βαθιά φορτισμένος ακόμα με τις μνήμες του ελληνικού αγώνα ο Ουγκώ θα αναφωνήσει: Canaris! Canaris! nous t'avons oublié- "Κανάρη! Κανάρη! σε λησμονήσαμε! /Σε λησμονήσαμε. Η δόξα σου βυθίστηκε μέσα στη νύχτα. /... Για μια στιγμή μόνο φωνάξαμε: Ελλάδα! Αθήνα! /Σπάρτη! Λεωνίδα! Λημοσθένη! / Κανάρη, ημίθεε, που ακτινοβολείς από δόξα! / Έπειτα ήρθε το διάλειμμα... / Και στα 1835 θα διερωτηθεί επίσης: D' où vient que ma pensée encore revole à toi - Πώς γίνεται και η σκέψη μου ξαναπετά σε σένα / Ένδοξε Έλληνα, που άλλος κανείς δε σκέφτεται εξόν από μένα; /Πώς γίνεται και να, μόνος εγώ και μες στη μαύρη νύχτα /βαρύς και θλιμμένος, προσπαθώντας να ξαναχρυσώσω τη δόξα σου; / Τη δόξα αυτή που θα χρυσώσει παντοτινά, τοποθετώντας, ακόμα και μετά από είκοσι και από τριάντα χρόνια - Οι Άθλιοι κυκλοφόρησαν το 1862, τον ψαριανό ναυτικό, όπως και τον σουλιώτη οπλαρχηγό, τον Μάρκο Μπότσαρη, ισότιμα ανάμεσα στους γενναίους αγωνιστές που πάσχισαν για την ελευθερία και την πρόοδο, δίπλα στις ξεχωριστές μορφές του Μπάυρον που έπεσε στο Μεσολόγγι, του Washington, του πολωνού Kosciuzko, του Bolivar, του Garibaldi και άλλων. 5 2

15 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Δραστηριοποιημένος πολιτικά μετά τον θάνατο της κόρης του Λεοπολδίνης, βουλευτής το 1848, ο Ουγκώ εγκαταλείπει το Παρίσι το 1851 για μια περίπου εικοσαετία μετά την έμπρακτη αντίδραση του στο πραξικόπημα του Ναπολέοντα Βοναπάρτη κατά του δημοκρατικού πολιτεύματος. Εξόριστος, ο "ένδοξος εξόριστος" (illustre exilé θα τον αποκαλέσει η γαλλόφωνη αθηναϊκή εφημερίδα L'Indépendance Hellénique), εγκατεστημένος σ' ένα από τα αγγλο-νορμανδικά νησιά στη Μάγχη (Guernesey), πληθωρικός, μεγαλοφυής, δημοκρατικός, φιλειρηνιστής, πρωτοπόρος ευρωπαϊστής, που διακηρύσσει την κοινωνική δικαιοσύνη, την ένωση των λαών και -σύμφωνα με όσα έγραψαν πρόσφατα οι εφημερίδες ο άνθρωπος που πρότεινε την καθιέρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος- ο "μύθος" αυτός, η μυθική αυτή σχεδόν προσωπικότητα, θα κατασταθεί ο πνευματικός αρχηγός προς τον οποίο προστρέχουν όσοι χρειάζονται ενίσχυση στους εθνικούς και κοινωνικούς τους αγώνες. Η νέα Ελλάδα και πάλι θα βρεθεί μπροστά του: η Κρήτη θα του ζητήσει τη συμπαράσταση του στον απελευθερωτικό της αγώνα. Στα τέλη του 1866, οι φοιτητές του Πανεπιστημίου με ψήφισμα τους θέτουν την Κρήτη υπό την προστασία του, όπως θυμάται ο γάλλος φιλέλληνας λοχαγός Εδμόνδος Ντεμάζ που πήρε ενεργό μέρος στην Κρητική επανάσταση. Την ίδια ώρα επιστολές-εκκλήσεις των Κρητικών θα σταλούν προς ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης. Αποδέκτης τέτοιων εκκλήσεων, από τους Κρητικούς και από γαλλόγλωσσες ελληνικές εφημερίδες της Αθήνας, ήταν και ο Βίκτωρ Ουγκώ, που θα σπεύσει να ανταποκριθεί στα πιεστικά αιτήματα των επαναστατών. "Επιμένετε" θα γράψει στην απαντητική του προκήρυξη που τόσο ενθουσιασμό προξένησε. "Επιμένετε. Έστω και καταπνιγμένοι θα θριαμβεύσετε... Το δίκαιο δεν καταποντίζεται... Το κρητικό ζήτημα έχει πια τεθεί. Θα λυθεί και θα λυθεί όπως όλα τα ζητήματα αυτού του αιώνα, προς την κατεύθυνση της απολύτρωσης". Αυτά και άλλα πολλά ενθαρρυντικά θα διασαλπίσει - εις μάτην - ο Ουγκώ, διαμεσολαβώντας και αργότερα, στα 1869, μετά από νέα έκκληση που έλαβε από την Προσωρινή κυβέρνηση της Κρήτης, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, μιας και η δυτική διπλωματία στάθηκε αδιάφορη, αν όχι αρνητική στους αγώνες των Κρητών. 53

16 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) Απ' όλη αυτήν την παθητική ιστορία ας κρατήσουμε εδώ λίγες φράσεις από την απάντηση που έστειλαν οι Κρητικοί στον Ουγκώ στις 4 Ιανουαρίου 1867, συνταγμένη από τον επικεφαλής των κρητικών σωμάτων των τεσσάρων επαρχιών ταγματάρχη Ζυμβρακάκη σε συνεργασία με τον φλογερό φιλέλληνα Γουσταύο Φλουράνς: "Η επιστολή σου έφτασε, κι είναι πιο πολύτιμη για μας κι από τον καλύτερο στρατό, γιατί επιβεβαιώνει το δίκιο μας [...] Ποιητή είσαι φως. Σε εξορκίζουμε, φώτισε εκείνους που μας αγνοούν, εκείνους που οι σφετεριστές έχουν προδιαθέσει ενάντια στον ιερό μας αγώνα. Ποιητή, η ωραία μας γλώσσα το λέει, είσαι δημιουργός, δημιουργός των λαών, όπως οι αρχαίοι αοιδοί. Με τα υπέροχα τραγούδια σου στ' Ανατολικά έχεις κιόλας μοχθήσει για να δημιουργήσεις τον σύγχρονο ελληνικό λαό. Αποτελείωσε το έργο σου. Μας αποκαλείς νικητές. Θα νικήσουμε χάρη σε σένα". "Θα νικήσουμε χάρη σε σένα". Θα έπρεπε να σταματήσω εδώ μ' αυτήν τη φράση που ίσως συνοψίζει συμβολικά το σημερινό μας θέμα. Αλλά διερωτώμαι, γνώριζαν πράγματι οι Κρητικοί τα Ανατολίτικα ποιήματα του Βίκτορος Ουγκώ στα 1867; Ας μου επιτραπεί να είμαι κάπως σκεπτική, αποδίδοντας στον Γουσταύο Φλουράνς αυτήν τη θερμή διατύπωση, όπως θα επαληθευθεί στα κατοπινά χρόνια από επιστολή του ίδιου. Στα 1867 δεν γνωρίζουμε να έχουν ακόμα μεταφραστεί τα λεγόμενα "φιλελληνικά" ποιήματα της συλλογής. Οι πρώτες ελληνικές αποδόσεις τους εμφανίζονται δειλά δειλά το 1880, αυξανόμενες από το 1885, χρονιά που έσβησε ο μεγάλος ποιητής. Μόλις το 1884 το "Ελληνόπουλο" και ο "Κανάρης" είχαν περιληφθεί στο εγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο εκμάθησης της γαλλικής γλώσσας. Ωστόσο, όσο και καθυστερημένα να διαβάστηκαν στην Ελλάδα τα Ανατολίτικα τραγούδια, θα έσπευδα αμέσως να πω ότι για τους Έλληνες που θρήνησαν ειλικρινά τον θάνατο του - οι ποιητές με ποιήματα και επιγράμματα, ο τύπος με καθημερινές αναφορές και περιγραφές της μεγαλειώδους κηδείας του, το κοινό με πλήθος συγκινητικών εκδηλώσεων - ο Βίκτωρ Ουγκώ που αγαπήθηκε για τα μυθιστορήματα και τα θεατρικά του έργα, για την σθεναρή πολιτική του στάση, για την ελευθεροφροσύνη του, τα δημοκρατικά και ανθρωπιστικά του ιδε- 54

17 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ ώδη, την κοινωνική του ευαισθησία, θρηνήθηκε ουσιαστικά ως ο φιλέλληνας ποιητής των Ανατολικών. Χαρακτηριστική στην κατεύθυνση αυτή είναι η προκήρυξη διαγωνισμού για τη μετάφραση του ποιήματος "Α Canaris" από τη συλλογή Chants du crépuscule, που δημοσίευσε αμέσως μια αθηναϊκή εφημερίδα. Ως έναν "εκ των ευεργετών της Ελλάδος" θα ονοματίσει έναν δρόμο το 1884 το δημοτικό συμβούλιο των Αθηναίων, για να θυμηθούμε πάλι τις ονοματοθεσίες. "Στον Ποιητή των Orientales" θα αφιερώσουν την 1η Ιουνίου 1885 οι έλληνες φοιτητές του Παρισιού ένα στεφάνι από λευκές καμέλιες στολισμένο με γαλάζια κορδέλα. Την ίδια χρονιά ο Παλαμάς "τολμά" να μεταφράσει το "Ελληνόπουλο". Και ο Ψυχάρης στο Ταξίδι του, τρία χρόνια αργότερα, θα θυμηθεί την τρομαχτική νύχτα που "είχε πεθάνει ο μεγάλος ο γέρος Βιχτώρ Ουγκώ, ο γενναίος φίλος της Ελλάδας. Όσο ζούσε", γράφει, "πήγαινα σπίτι του συχνά και τον έβλεπα. Ένα βράδυ, με τη βαριά φωνή του - σα να μιλούσε μνήμα - μ' είπε δυο του στίχους για την Ελλάδα" και αλλού, απευθυνόμενος στον ίδιο τον ποιητή σχετικά με το γλωσσικό θέμα θα σημειώσει: "Πρόστυχη γλώσσα μπορεί νάχη μόνο μια πρόστυχη ψυχή κ' οι ψυχές μας είναι γενναίες, και τα χέρια μας σήκωσαν τουφέκι και διώξαμε τους Τούρκους και μάς έψαλες στα νειάτα σου και συ". Πολλά ήταν επίσης τα ελληνικά μηνύματα που θα συνοδεύσουν τον Βίκτορα Ουγκώ στον τάφο: του γιου Κανάρη που βρέθηκε στο Παρίσι στα χρόνια '30, των αντιπροσώπων της αλύτρωτης Κρήτης, του βασιλιά Γεωργίου Α ' και του Θεόδωρου Δεληγιάννη που του αποδίδει εξέχουσα θέση ανάμεσα στους φιλέλληνες: "Αλλ' αν με τον γαλλικό λαόν ολόκληρον, σύμπας ο πεπολιτισμένος κόσμος θρηνή τον Βίκτορα Ουγκώ, ο ελληνικός λαός θρηνεί εν ταυτώ τον αρχαιότατον, τον γενναιοφρονέστατον, τον σταθερώτατον των φιλελλήνων". Αυτό το μήνυμα ασφαλώς εκφράζει τη συλλογική μνήμη της στιγμής. Όμως, θα πρέπει να προστεθεί ότι ο απόηχος των Ανατολικών δεν σταμάτησε εκεί για το ελληνικό κοινό. Συνεχίστηκε σε άλλα περιβάλλοντα του ελληνισμού. Το 1921 ο κωνσταντινουπολίτης Κ. Αθ. Κωνστα- 55

18 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ ( ) ντινίδης-ξενάκης θα δημοσιεύσει μετάφραση ποιημάτων από τα Ανατολικά, μετάφραση που χρησιμοποιήθηκε και από τον Παλαμά το 1927 και από τους εκδότες του περιοδικού Νέα Εστία όταν θέλησαν, το 1952, να τιμήσουν τη μνήμη του Ουγκώ για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του. Στον πρόλογο του ο Κωνσταντινίδης-Ξενάκης θα προσφέρει μια ακόμα μαρτυρία για την απήχηση των ουγκικών ποιημάτων στους Έλληνες αναγνώστες του: "Μικρός", γράφει στον πρόλογο της έκδοσης, "διάβαζα κρυφά, από τον φόβο της τυραννίας, τα Orientales του αετού με το μεγαλόπρεπο κι άτακτο πέταγμα Βίκτορος Ουγκώ. Τα ποιήματα αυτά συγκινούσαν βαθειά την πληγωμένη από τη σκλαβιά ψυχή μου και μού φερναν δάκρυα στα μάτια από το έργο αυτό καταλαβαίνεις την άδολη, τη δυνατή, την απέραντη αγάπη και το μεγάλο θαυμασμό που είχε ο ευγενής ποιητής για την ηρωική και άτυχη Ελλάδα μας του ". Έτσι, κλείνοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στο φαντασιακό των Ελλήνων, στη συλλογική τους μνήμη, ο Ουγκώ ακολούθησε τρεις δρόμους εισόδου, ας τους χαρακτηρίσουμε παράλληλους, αφού διστάζουμε να τους ιεραρχήσουμε: του καταξιωμένου ρομαντικού συγγραφέα, του στρατευμένου πολιτικού και του φιλέλληνα ποιητή. Ωστόσο, σε τελευταία ανάλυση, είναι φανερό ότι η όλη δράση του -λογοτεχνική και πολιτικήτιμήθηκε στο όνομα της νεανικής του "φιλελληνικής" λεγόμενης ποίησης, Τα Ανατολικά, που δεν είχαν καν γίνει ευρύτερα γνωστά στους Έλληνες στην εποχή της κυκλοφορίας τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Κ. Παλαμάς, (μτφρ.) Το Ελληνόπουλο (Εκ των του Βίκτωρος Ουγκώ), Εστία, 19 (Ιαν.-Ιούν. 1885), σ Κ. Παλαμάς, "Ο Βίκτωρ Ουγκώ και η Ελλάς", Πεζοί δρόμοι Β ', βλ. τώρα Απαντα, τ

19 ΒΊΚΤΩΡ ΟΥΓΚΏ: ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΤΟΥ ΕΚΔΗΛΏΣΕΙΣ Roger Milliex, "Ο Βίκτωρ Ουγκώ πιστός φίλος της Ελλάδας", στον τόμο Ελληνο-γαλλικά. Πρώτο τετράδιο, Αθήνα Collection de Γ Institut Français d' Athènes, αρ. 27, σ Paul Van Tieghem, Le romantisme dans la littérature européenne, Παρίσι, Albin Michel, Δ. Παντελοδήμος, "Ο φιλελληνισμός του Βίκτορος Ουγκώ κατά τον αγώνα του 1821", Ηπειρωτική Εστία, έτ. ΙΘ' (Μάιος-Ιούνιος 1970), τχ , Κ. Θ. Δημαράς, Ελληνικός Ρωμαντισμός, Αθήνα, Ερμής, Ιωάννα Κωνσταντουλάκη-Χάντζου, "Τα Ανατολίτικα ποιήματα του Βίκτορος Ουγκό και το δημοτικό μας τραγούδι", Διαβάζω, αρ. 111 (30 Ιαν. 1985), σ Αννα Ταμπάκη, "L'impact de l'œuvre et de la pensée de Victor Hugo en Grèce", Folia Neohellenica, τ. VII ( ), σ Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Η ζωή και ο θάνατος του Γονσταύον Φλουράνς, Αθήνα 1998 (Διδ. Διατριβή: Gustave Flourens ( ) et la Grèce Παρίσι, 1983, 2 τ.). Δέσποινα Πρόβατα, Victor Hugo en Grèce ( ), Διδ. διατριβή, Δέσποινα Πρόβατα, "Το έργο του Victor Hugo στην Ελλάδα, ", Επετηρίς Ιδρύματος Νεοελληνικών Σπονδών, τ. 9 ( ), σ Η Ελληνική Επανάσταση. Ο Ντελακρονά και οι Γάλλοι ζωγράφοι, (Κατάλογος έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Αθήνα, 12 Φεβρουαρίου - 25 Απριλίου Επιστημονική επιμέλεια: Φανή-Μαρία Τσιγκάκου). Αφροδίτη Αθανασοπούλου, "Ο απόηχος του Κρητικού αγώνα στην ποίηση των Ελλήνων ρομαντικών", στον τόμο Ο ρομαντισμός στην Ελλάδα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας,

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ Αρχική αντιμετώπιση του Αγώνα Η πολιτική της Αυστρίας Η πολιτική της Ρωσίας Οι προσπάθειες του Καποδίστρια Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΕΡΑ Ευλογημένη τρεις φορές Του Οκτώβρη αυτή η μέρα, Που διώξανε τους Ιταλούς Απ την Ελλάδα πέρα. Ευλογημένος ο λαός που απάντησε το όχι ευλογημένος ο στρατός που με τη ξιφολόγχη, πάνω στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Απόψεις &Σχόλια Γράφει η Κώστια Κοντολέων 08/05/2017 11:06 Ελλάδα, μια χώρα που διεκδικεί την πρώτη θέση στο Πάνθεον των ηρώων

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr συνέντευξη πωλίνα_ταϊγανίδου Με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου, Στεφάνι από ασπάλαθο Λίγα λόγια για το έργο: Μια όμορφη καλοκαιρινή μέρα του 1939, η Κασσιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1 Πότε, για ποιο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

"Καλησπέρα σας ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Καλησπέρα σας ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ-ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Ταχ. Δ/νση : Δεκελείας 97 Νέα Φιλαδέλφεια Τ.Κ. 14341 Τηλ.: 213 2049012 fax. 213 2049006

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ κ. ΕΛΕΝΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΟ ΡΑΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ κ. ΕΛΕΝΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΟ ΡΑΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ κ. ΕΛΕΝΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΟ ΡΑΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΗΛΕΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Τη Δευτέρα 10 Μαρτίου 2014 επισκέφτηκε το σχολείο μας η συγγραφέας κ. Ελένη Δικαίου στα πλαίσια του μαθήματος των βιωματικών δράσεων (Project)

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΘΕΜΑ: 43 ο Έγκριση συνδιοργάνωσης θεσμοθετημένων εκδηλώσεων Π.Ε. Λάρισας. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη Β ΤΟΣΙΤΣΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΚΑΛΗΣ ΤΑΞΗ Α Εργασία των μαθητριών: Αναγνωστοπούλου Βιργινία Βλάμη Μελίνα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 195 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

https://www.youtube.com/watch?v=p3lhq_keyxq

https://www.youtube.com/watch?v=p3lhq_keyxq https://www.youtube.com/watch?v=p3lhq_keyxq Όλα όσα ζήσαμε, όλα όσα αγαπήσαμε, όλα όσα είπαμε δικά μας, θα επαναλαμβάνονται στην απουσία μας μ άλλους να τα ζουν, άλλους να τ αγαπούν, άλλους να τα λεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή»

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 (2015) «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» Ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Της Χριστιάννας Λούπα (15-12-05) Ο όρος φιλελληνισμός είναι πολύ πιο παλιός απ ότι φανταζόμαστε. «Πρώτος ο Ηρόδοτος αποκάλεσε φιλέλληνα τον φαραώ της Αιγύπτου Άμασι, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou

A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou Kostas and Sofia pictures present... TA ΠΑΙΔΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Γεννήθηκε στην Πίζα της Ιταλίας και από νωρίς έδειξε σημεία μιας αξιοσημείωτης ιδιοφυΐας. Ο πατέρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Μικροί λογοτέχνες: Ολυμπιάδα Σωκράτους, Μαρία Κωστέα, Β5 Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου Σχολική χρονιά: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ )

Κεφάλαιο 12. Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 12 Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου - ο ιονύσιος Σολωµός (σελ. 118 121) Τον Απρίλιο του 1825 ξεκίνησε η δεύτερη πολιορκία του

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Ημερομηνία Ανάρτησης: 03/11/1997 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Προσφώνηση του πρ. της ΕΣΗΕΑ Α. Μανωλάκου στην τιμητική εκδήλωση της ΕΣΗΕΑ για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο Θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας της Κρητικής Κυβέρνησης από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που έλεγχε τα ελληνικά πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα