ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ"

Transcript

1 1 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ apple ÁÎÔÛÌÈÔappleÔ ËÛË ÛÙÔÓ Î ıú ÊÙË ÙË ÈÛÙÔÚ Στις 17 Νοεμβρίου του 1671, οι θαμώνες στο Garraway, δημοφιλές στέκι για καφέ των εφοπλιστών, χρηματιστών και εμπόρων του Λονδίνου, αντίκρισαν φτάνοντας στο κατάστημα μια ασυνήθιστη ανακοίνωση: Την πέμπτη Δεκεμβρίου, θα τεθούν προς πώληση, στη μεγάλη αίθουσα του καταστήματος, καστόρινα δέρματα βάρους κιλών, χωρισμένα σε τριάντα παρτίδες, που ανήκουν στον Αξιότιμο Κυβερνήτη και στην Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson. Η πώληση καστόρινων δερμάτων ήταν εξαιρετικά σημαντική για τους πελάτες του Garraway. Καθώς θεωρούνταν η πηγή της καλύτερης ποιότητας γούνας, το δέρμα κάστορα είχε τεράστια ζήτηση τον 17ο αιώνα. Ήταν τέτοια η φήμη του, που το 1638 ο βασιλιάς Κάρολος Α είχε απαγορεύσει τη χρήση οποιουδήποτε άλλου υλικού για την κατασκευή καπέλων. Το Λονδίνο είχε μείνει πολύ πίσω στο εμπόριο γούνας και αυτό προκαλούσε μεγάλη σύγχυση και εκνευρισμό στους εμπόρους, τραπεζίτες και ευγενείς της πόλης. Τα περισσότερα γουναρικά από δέρμα κάστορα προέρχονταν από τη Ρωσία και πωλούνταν μέσω των λιμανιών της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας σε εμπόρους από μεγάλες πόλεις της ηπειρωτικής Ευρώπης, όπως το Παρίσι, η Βιέννη και το Άμστερνταμ. Επιπλέον, η υπερθήρευση είχε προκαλέσει σοβαρή μείωση των πληθυσμών του κάστορα, εκτοξεύοντας τις τιμές στα

2 38 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ύψη. Οι πλούσιοι Λονδρέζοι ήταν υποχρεωμένοι είτε να αρκεστούν στα χαμηλότερης ποιότητας γουναρικά που έφταναν με το σταγονόμετρο από την ηπειρωτική Ευρώπη είτε να αποκτούν τις προμήθειές τους απευθείας από αυτές τις πόλεις με τεράστιο κόστος. Η δημοπρασία στο Garraway σηματοδότησε μια νέα εποχή άφθονης και υψηλής ποιότητας γούνας. 1 Πώς έφτασαν όμως τα δέρματα στο Garraway; Ποιος ή τι ήταν «ο Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson»; Απαντώντας, θα ανακαλύψουμε μια ενδιαφέρουσα ιστορία της παγκοσμιοποίησης μιας άλλης εποχής. 2 Επρόκειτο για ένα πολύ διαφορετικό είδος παγκοσμιοποίησης, χωρίς καμιά αμφιβολία. Εάν όμως την εξετάσουμε πιο προσεκτικά, θα μάθουμε πολλά για τους παράγοντες που ευνοούν και περιορίζουν την παγκοσμιοποίηση. Η εποχή των εμπορικών μονοπωλίων Στη σειρά των γεγονότων που έφεραν τα καστόρινα δέρματα στο Garraway συναντάμε τρεις απροσδόκητους πρωταγωνιστές. Οι δύο εξ αυτών ήταν συγγενείς (γαμπροί) γαλλικής καταγωγής και είχαν τα αξιομνημόνευτα ονόματα Pierre-Esprit Radisson και Médard Chouart de Groseilliers. Ο Radisson και ο de Groseilliers ήταν coureurs des bois, ανεξάρτητοι τυχοδιώκτες και έμποροι γουναρικών στο βόρειο Κεμπέκ του σημερινού Καναδά. Το αποικιοκρατικό γαλλικό καθεστώς της περιοχής, που ονομαζόταν τότε «Νέα Γαλλία», είχε στήσει μια επικερδή επιχείρηση, αγοράζοντας δέρματα κάστορα από ιθαγενείς Αμερικανούς. Οι ιθαγενείς έφερναν την πραμάτεια τους στους εμπορικούς σταθμούς που ίδρυαν οι αποικιοκράτες και πουλούσαν τα δέρματα με αντάλλαγμα όπλα και κονιάκ. Σύμφωνα με τους κανόνες της οικονομικής φιλοσοφίας της εποχής του μερκαντιλισμού όλα αυτά ήταν οργανωμένα με τη μορφή μονοπωλίου, προκειμένου να αποσπάται το μέγιστο δυνατό κέρδος για το γαλλικό στέμμα και τους εκπροσώπους του. Οι Radisson και de Groseilliers, έπειτα από εξορμήσεις στα βορινά δάση της περιοχής, πλησιάζοντας περισσότερο τις όχθες του Κόλπου του Hudson, θεώρησαν ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν θεαματικά τις

3 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 39 προμήθειες σε δέρμα κάστορα αν προχωρούσαν πιο βαθιά, στις εν πολλοίς ανεξερεύνητες περιοχές των ιθαγενών Αμερικανών. Ωστόσο, η γαλλική αποικιοκρατική διοίκηση δεν ήθελε ούτε να το ακούσει, καθώς ήταν προσκολλημένη στον παραδοσιακό τρόπο λειτουργίας της. Στους δύο τυχοδιώκτες επιβλήθηκε πρόστιμο για μη εγκεκριμένη άσκηση εμπορικής δραστηριότητας μάλιστα ο de Groseilliers πέρασε ένα σύντομο διάστημα στη φυλακή. Απογοητευμένοι με τους συμπατριώτες τους, οι δύο γαμπροί αποφάσισαν να αλλάξουν αφεντικά. Αναζητώντας εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, ταξίδεψαν στο Λονδίνο και κατάφεραν να εξασφαλίσουν ακρόαση από τον βασιλιά Κάρολο Β. Το ακόμα σημαντικότερο ήταν ότι κατάφεραν να τραβήξουν την προσοχή του πρίγκιπα Ρούπερτ, του τρίτου πρωταγωνιστή της ιστορίας μας. Ο πρίγκιπας Ρούπερτ, γεννημένος στη Βοημία, ήταν ανιψιός του Καρόλου Β και ένας τυχοδιώκτης διαφορετικού είδους. Είχε πολεμήσει στην Αγγλία, στην ηπειρωτική Ευρώπη και στην Καραϊβική και ήταν επίσης ερασιτέχνης εφευρέτης και καλλιτέχνης. Το σχέδιο των Radisson και de Groseilliers ήταν να ανοίξουν μια νέα θαλάσσια οδό, που θα ξεκινούσε από την Αγγλία, θα διέσχιζε τον Βόρειο Ατλαντικό και θα έφτανε στον Κόλπο του Hudson μέσω του Πορθμού Hudson. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να παρακάμψουν τις γαλλικές ακτές και να φτάσουν στις φυλές των Ινδιάνων απευθείας από τον Βορρά, μια περιοχή την οποία ως τότε δεν είχε διεκδικήσει καμία ευρωπαϊκή κυβέρνηση. Ήταν ένα παράτολμο και δαπανηρό σχέδιο, για το οποίο χρειάζονταν τόσο τη βασιλική προστασία όσο και τη βασιλική χρηματοδότηση. Ο πρίγκιπας Ρούπερτ ήταν σε θέση να τους προσφέρει και τα δύο. Το πρωινό της 3ης Ιουνίου του 1668, ο de Groseilliers απέπλευσε από τον Λονδίνο με το πλοίο Nonsuch, ένα μικρό σκάφος ειδικά επιλεγμένο για την ικανότητα πλεύσης τους στις υδάτινες οδούς της ξηράς, ενώ το ταξίδι χρηματοδότησαν ο πρίγκιπας Ρούπερτ και η συνοδεία του. Κατέπλευσε στις όχθες του Κόλπου του Hudson τέσσερις μήνες αργότερα (ένα δεύτερο πλοίο, το οποίο μετέφερε τον Radisson, υποχρεώθηκε να επιστρέψει στην Αγγλία καθώς συνάντησε ισχυρές καταιγίδες). Ο de Groseilliers και το πλήρωμά του πέρασαν εκεί το χειμώνα, ήρθαν σε επαφή με τη φυλή των Ινδιάνων Cree και επέστρεψαν στην Αγγλία τον Οκτώβριο του 1669 με το Nonsuch και με πολλές προμήθειες σε δέρμα κάστορα. 3

4 40 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Έχοντας αποδείξει ότι το σχέδιό τους μπορεί να πετύχει, οι τρεις πρωταγωνιστές μας έκαναν ό,τι θα έκανε οποιοσδήποτε είχε επιχειρηματικές βλέψεις στον τομέα του διαμετακομιστικού εμπορίου μακρινών αποστάσεων την εποχή εκείνη: προσπάθησαν να πείσουν το βασιλιά να τους παραχωρήσει μονοπωλιακά δικαιώματα. Φυσικά δεν έβλαψε τις προσπάθειές τους το γεγονός ότι ο πρίγκιπας Ρούπερτ συνδεόταν με συγγενικούς δεσμούς με τον Κάρολο Β. Στις 2 Μαΐου του 1670, το βρετανικό στέμμα παραχώρησε στον πρίγκιπα Ρούπερτ και στους συνεταίρους του τον καταστατικό χάρτη με τον οποίο ιδρυόταν ο «Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson». Η εταιρεία κατέληξε με το όνομα Hudson s Bay Company και παραμένει σε λειτουργία μέχρι σήμερα με την επωνυμία HBC. Είναι η μεγαλύτερη αλυσίδα λιανικής του Καναδά, αλλά και η αρχαιότερη ανώνυμη εταιρεία του κόσμου. Ο χάρτης που παραχώρησε ο Κάρολος Β στη Hudson s Bay Company είναι ένα εκπληκτικό έγγραφο, με το οποίο εκχωρούνται τεράστιες εξουσίες στην εταιρεία. Στην αρχή του κειμένου, ο βασιλιάς συγχαίρει τον «αγαπητό του εξάδελφο» πρίγκιπα Ρούπερτ και τους συνεργάτες του, διότι ηγήθηκαν της εξόρμησης στον Κόλπο του Hudson «με δικά τους, τεράστια έξοδα» και διότι ανακάλυψαν «πολύ σημαντικά αγαθά», τα οποία θα προσφέρουν «μεγάλα πλεονεκτήματα σε εμάς και στο βασίλειό μας». Στη συνέχεια παραχωρεί αποκλειστικό δικαίωμα εμπορίας όλων των «θαλασσών, πορθμών, κόλπων, ποταμών, λιμνών, όρμων και ισθμών σε οποιοδήποτε γεωγραφικό πλάτος» που βρίσκονται εντός της εισόδου του Πορθμού Hudson, μαζί με όλη τη γειτονική περιοχή που δεν ανήκει ήδη σε άλλο «χριστιανό ηγεμόνα ή χριστιανικό κράτος». Όμως ο χάρτης δεν σταματά εκεί. Ο Κάρολος Β καθιστά κατόπιν την εταιρεία «μοναδικό και απόλυτο ηγεμόνα και ιδιοκτήτη» όλων των περιοχών που περιγράφηκαν ανωτέρω. 4 Ως ανταπόδοση για τους κόπους του πρίγκιπα Ρούπερτ και των συνεργατών του (δηλαδή των «εμπόρων-τυχοδιωκτών» που είχαν αναλάβει το ρίσκο της επένδυσης του κεφαλαίου τους στο εγχείρημα) και με την προσδοκία των μεγάλων ωφελειών που είχε να αποσπάσει το βασίλειο στο μέλλον, η εταιρεία εξασφάλισε όχι μόνο το εμπορικό μονοπώλιο αλλά και τα πλήρη δικαιώματα ιδιοκτησίας της περιοχής του Πορθμού Hudson. Η «Γη του Ρούπερτ», μια περιοχή που περιλάμβανε όλους τους ποταμούς που απορρέουν στον πορθμό, πέρα-

5 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 41 σε υπό την ιδιοκτησία της εταιρείας. Η ακριβής έκταση της περιοχής δεν ήταν μάλιστα γνωστή τότε, καθώς δεν είχε εξερευνηθεί πλήρως. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, ο Κάρολος Β είχε μόλις παραχωρήσει το μεγαλύτερο κομμάτι του σημερινού Καναδά μια περιοχή που έφτασε τελικά να αντιστοιχεί στο 40% της χώρας, καλύπτοντας έκταση υπερεξαπλάσια της Γαλλίας 5 σε μια ιδιωτική εταιρεία! Ο βασιλικός χάρτης μετέτρεψε τη Hudson s Bay Company σε μια κυβέρνηση σε όλα πλην του ονόματος, καθώς διοικούσε μια αχανή περιοχή και είχε υπό την εξουσία της τις τοπικές φυλές των Ινδιάνων που δεν είχαν κανένα λόγο στο όλο ζήτημα. Η εταιρεία μπορούσε να διεξάγει πολέμους, να νομοθετεί και να απονέμει δικαιοσύνη. Περιττό να πούμε ότι αποτελούσε τον μοναδικό επιδιαιτητή του εμπορίου γούνας στη Γη του Ρούπερτ, καθορίζοντας τους όρους και τις τιμές στις συναλλαγές με τους ιθαγενείς. Τον 19ο αιώνα ήταν μάλιστα σε θέση να κόβει το δικό της νόμισμα, το οποίο αποτελούσε νόμιμο μέσο συναλλαγών στις περιοχές που τελούσαν υπό τον έλεγχό της. Ο εδαφικός έλεγχος της εταιρείας διατηρήθηκε για περίπου διακόσια χρόνια, μέχρι το 1870, οπότε η εταιρεία μεταβίβασε την ιδιοκτησία της Γης του Ρούπερτ στο Βασίλειο του Καναδά, που την αγόρασε αντί 300 χιλιάδων λιρών (34 εκατομμυρίων δολαρίων σε σημερινό χρήμα). 6 Το καναδικό εμπόριο γουναρικών ήταν σχετικά μικρό, και η Hudson s Bay Company δεν είναι παρά μια υποσημείωση στο αχανές μερκαντιλιστικό σύστημα του υπερπόντιου εμπορίου του 17ου και του 18ου αιώνα. Οι κύριες εμπορικές οδοί βρίσκονταν αλλού. Υπήρχε κατ αρχάς το διαβόητο ατλαντικό τριγωνικό εμπόριο, που μετέφερε δούλους στην αμερικανική ήπειρο με αντάλλαγμα ζάχαρη, βαμβάκι και καπνό (με το σκέλος Ευρώπης-Αφρικής να αποτελεί σημαντικό συνδετικό κρίκο). Υπήρχε επίσης το εξαιρετικά σημαντικό εμπόριο με την Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία, που μπορούσε πλέον να παρακάμπτει τους βενετσιάνους και μουσουλμάνους μεσάζοντες χάρη στον επιτυχή περίπλου του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας από τον Βάσκο ντα Γκάμα το Στους τρεις αιώνες που ακολούθησαν τις ανακαλύψεις του Κολόμβου και του ντα Γκάμα, το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων γνώρισε τεράστια άνθιση. Σύμφωνα με μια εκτίμηση, το διεθνές εμπόριο αναπτυσσόταν με υπερδιπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τα παγκόσμια εισοδήματα κατά την εν λόγω περίοδο. 7 Οι εμπορικές εταιρείες της εποχής ήταν κατά κύριο λόγο μονοπώ-

6 42 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ λια, οργανωμένα με κανόνες αντίστοιχους αυτών της Hudson s Bay Company. Αρκετές έχουν πασίγνωστα ονόματα, όπως Αγγλική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών και Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών, ενώ πολλές σημάδεψαν την ιστορία της εποχής. Η διασημότερη όλων, η Αγγλική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών ή «ο Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων του Λονδρέζικου Εμπορίου στις Ανατολικές Ινδίες», όπως ήταν η καταστατική της επωνυμία, ιδρύθηκε το 1600 ως ανώνυμη εταιρεία. Το μονοπώλιό της κάλυπτε το εμπόριο με την ινδική υποήπειρο και την Κίνα (περιλάμβανε δε το εμπόριο οπίου). Όπως ίσχυε και με τη Hudson s Bay Company, οι εξουσίες της υπερέβαιναν κατά πολύ τη διεξαγωγή του εμπορίου. Διέθετε μόνιμο στρατό, είχε την εξουσία να διεξάγει πόλεμο, να συνάπτει συνθήκες, να κόβει το δικό της νόμισμα και να απονέμει δικαιοσύνη. Επέκτεινε τον έλεγχό της στην Ινδία μέσω μιας σειράς ένοπλων συγκρούσεων με την Αυτοκρατορία Mughal και συνάπτοντας συμμαχίες με τοπικούς ηγεμόνες. Η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών είχε αναλάβει την παροχή πλήθους δημόσιων υπηρεσιών, επενδύοντας, για παράδειγμα, σε δίκτυα μεταφορών, σε αρδευτικά έργα και στη δημόσια εκπαίδευση. Κάποια στιγμή ανέλαβε και το καθήκον της συλλογής φόρων, επιβάλλοντας φόρο έγγειας ιδιοκτησίας στον τοπικό πληθυσμό, με τον οποίο συμπλήρωνε τα κέρδη της από το εμπόριο. Παρότι η εταιρεία έχασε το μονοπώλιό της στην Ινδία το 1813, διατήρησε τη δεσπόζουσα θέση της για αρκετές δεκαετίες. Καταργήθηκε τελικά ως αποτέλεσμα της Ινδικής Εξέγερσης του 1858, οπότε ο έλεγχος της Ινδίας πέρασε απευθείας στο βρετανικό στέμμα. Οι εταιρείες αυτές είχαν τις δικές τους σημαίες, τους δικούς τους στρατούς, τους δικούς τους δικαστές και τα δικά τους νομίσματα. Παράλληλα, πλήρωναν μερίσματα στους μετόχους τους στη μητρόπολη. Το γεγονός ότι το εμπόριο και η εξουσία ήταν στενά συνυφασμένα μπορεί να φαντάζει αναχρονισμός στους σύγχρονους παρατηρητές. Να μοιάζει με ένα παράξενο γνώρισμα μιας εποχής με εσφαλμένες αντιλήψεις για τα οικονομικά, οι οποίες έχουν εδώ και πολύ καιρό διορθωθεί. Η κυρίαρχη οικονομική φιλοσοφία του 17ου αιώνα ήταν ο μερκαντιλισμός, ένα μοντέλο που βασιζόταν στη συμμαχία ανάμεσα στα κρατικά και τα εμπορικά συμφέροντα. Κρίνοντας εκ των υστέρων, οι μερκαντιλιστές είχαν ορισμένες πραγματικά περίεργες ιδέες. Σύμφωνα με μία από αυτές, η οικονομική ευημερία είναι απόρροια της

7 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 43 συσσώρευσης αργύρου και άλλων πολύτιμων μετάλλων. Πίστευαν ότι το ελεύθερο εμπόριο πρέπει να περιορίζεται στις πρώτες ύλες και ότι η βιομηχανία οφείλει να αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των εγχώριων παραγωγών, προστατευόμενη με υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές. Πίστευαν όμως επίσης και στον καπιταλισμό (όπως θα τον ονομάζαμε σήμερα) και στις εξαγωγές, γεγονός που τους τοποθετούσε έτη φωτός μπροστά από πολλούς από τους συγχρόνους τους. Ενώ οι Ολλανδοί και οι Άγγλοι εξερευνούσαν τις εσχατιές του κόσμου προς αναζήτηση πρώτων υλών και αγορών, οι Οθωμανοί και οι Κινέζοι μακράν οι πιο ισχυρές αυτοκρατορίες είχαν αποσυρθεί σε μια μάταιη επιδίωξη της αυτάρκειας. 8 Οι ιδέες των μερκαντιλιστών για τον καπιταλισμό βασίζονταν στην άποψη ότι το κράτος και η ιδιωτική εμπορική πρωτοβουλία πρέπει να αλληλοβοηθούνται. Τα οικονομικά ήταν εργαλείο της πολιτικής και το αντίστροφο. Το διεθνές εμπόριο, ειδικότερα, έπρεπε να ασκείται μονοπωλιακά, προκειμένου να αποκλείονται οι ξένες δυνάμεις και να περιορίζονται τα οφέλη του στη μητρόπολη. Οι ιδέες που επικρατούν σήμερα οφείλουν περισσότερα στον Adam Smith, το βιβλίο του οποίου Ο πλούτος των εθνών (εκδόθηκε το 1876) ισοδυναμούσε με μετωπική επίθεση στη μερκαντιλιστική θεωρία και πρακτική. Οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι, των οποίων ο Smith είναι ο πατριάρχης, δίνουν μια διαφορετική αφήγηση. Πιστεύουν ότι οι κοινωνίες ευημερούν όταν οι αγορές λειτουργούν ελεύθερες από τον κρατικό έλεγχο. Ο ανταγωνισμός, και όχι το μονοπώλιο, είναι αυτός που μεγιστοποιεί τα οικονομικά πλεονεκτήματα. Οι προστατευτικοί φραγμοί στο εμπόριο οι δασμοί στις εισαγωγές και οι απαγορεύσεις περιορίζουν τον ανταγωνισμό και ως εκ τούτου λειτουργούν αυτοκαταστροφικά. Η διαπλοκή του κράτους με τις επιχειρήσεις είναι συνώνυμη της διαφθοράς. Ο Adam Smith δεν αρνείται ότι υπάρχει ρόλος και για την κυβέρνηση, σύμφωνα με τις ιδέες του όμως το κράτος πρέπει να περιορίζεται στην εθνική άμυνα, στην προστασία της ιδιοκτησίας και στην απονομή της δικαιοσύνης. Κατά την άποψή του, ο μερκαντιλισμός και τα μονοπώλια αποτελούσαν βαρίδι για την ανάπτυξη των εθνικών οικονομιών και του παγκόσμιου εμπορίου. Σε αυτή την αφήγηση, η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη και η γνήσια παγκοσμιοποίηση εμφανίστηκαν τον 19ο αιώνα, όταν οι ιδέες του Adam Smith τελικά επικράτησαν. Αυτή η διχοτόμηση ανάμεσα στις αγορές και στα κράτη ανάμεσα

8 44 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ στο εμπόριο και στην εξουσία είναι εσφαλμένη και συγκαλύπτει περισσότερα από αυτά που αποκαλύπτει. Οι αγορές, και ειδικά το εμπόριο μακρινών αποστάσεων, δεν μπορούν να υπάρξουν αν δεν λειτουργούν με κανόνες που έχουν επιβληθεί από κάποιον άλλο. Η ιστορία της Hudson s Bay Company αποκαλύπτει τον στενό δεσμό ανάμεσα στην εξουσία και στις οικονομικές συναλλαγές με τους απλούστερους δυνατούς όρους. Θέλω να έχω εμπορικές σχέσεις μαζί σου, οπότε το καλό που σου θέλω είναι να παίζεις με τους δικούς μου κανόνες! Ενδεχομένως να θεωρούμε ότι μεταγενέστερες περίοδοι της παγκοσμιοποίησης τηρούσαν μεγαλύτερες αποστάσεις από τους κρατικούς κανόνες και την κρατική εξουσία ήταν δηλαδή «γνησιότερες» μορφές παγκοσμιοποίησης. Αυτή η προσέγγιση όμως είναι ιδιαίτερα εσφαλμένη. Η κρατική εξουσία ήταν παρούσα απλώς το κράτος την ασκούσε διαφορετικά και με λιγότερο προφανή τρόπο. Όπου υπάρχει παγκοσμιοποίηση, υπάρχουν και κανόνες. Το ποιοι είναι αυτοί οι κανόνες, ποιος τους επιβάλλει και με ποιον τρόπο, αυτά είναι τα μοναδικά πραγματικά ερωτήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν πάντοτε σκοτεινές δυνάμεις που κρύβονται πίσω από τις αγορές και την παγκοσμιοποίηση. Οι κανόνες άλλοτε είναι καλύτεροι και άλλοτε χειρότεροι. Πρέπει, ωστόσο, να απορρίψουμε την ιδέα ότι οι αγορές λειτουργούν ιδανικά όταν τους επιτρέπεται να λειτουργούν εντελώς ελεύθερες και απερίσπαστες. Η λειτουργία των αγορών κατ ανάγκη προϋποθέτει την ύπαρξη τρίτων θεσμών. Για να χρησιμοποιήσουμε τον εύστοχο ορισμό του νομπελίστα Doug North, οι θεσμοί αυτοί καθορίζουν «τους κανόνες του παιχνιδιού» για τις αγορές. Η ύπαρξη αυτών των κανόνων εγείρει το ερώτημα πώς σχεδιάζονται και ποιανού τα συμφέροντα υπηρετούν. Μελετώντας αυτά τα ερωτήματα, αντί να τα θεωρούμε αυτονόητα, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μπορούν να σχεδιαστούν θεσμοί που ευνοούν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών. Οδηγούμαστε επίσης σε ορισμένες σκέψεις σχετικά με τα όρια της οικονομικής παγκοσμιοποίησης που προκαλούν αμηχανία. Ας επιστρέψουμε, ωστόσο, στα εταιρικά μονοπώλια, για να κατανοήσουμε το ρόλο που έπαιξε ο κρατικός παράγοντας στην προαγωγή του εμπορίου μακρινών αποστάσεων.

9 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 45 Τι απαιτείται για να αποκομίσουμε τα οφέλη του εμπορίου Υπάρχει μια απλή αρχή την οποία γνωρίζει κάθε μικρό παιδί, προτού την ξαναμάθει στο πανεπιστήμιο στο μάθημα των οικονομικών: μπορείς να αποκομίσεις κέρδη από το εμπόριο εφόσον διαθέτεις κάτι στο οποίο εγώ αποδίδω μεγαλύτερη αξία από εσένα. Στο πλαίσιο του εμπορίου ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, αυτή η απλή αρχή αποτελεί την ουσία της έννοιας του συγκριτικού πλεονεκτήματος. Οτιδήποτε διαθέτει μια χώρα σε επάρκεια μπορεί να ανταλλαχθεί με πράγματα τα οποία στερείται. Η φυλή των Ινδιάνων Cree, που ζούσε στην περιοχή του Κόλπου του Hudson, είναι βέβαιο ότι είχε πλεόνασμα σε δέρμα κάστορα. Αυτό που της έλειπε ήταν κουβέρτες, μαγειρικά σκεύη και, φυσικά, τουφέκια και κονιάκ, τα οποία δεν υποψιαζόταν καν ότι χρειάζεται μέχρι να έρθει σε επαφή για πρώτη φορά με τους λευκούς. Δεδομένης της υψηλής ζήτησης για δέρμα κάστορα στην Ευρώπη, τα δυνητικά κέρδη από το διηπειρωτικό εμπόριο ήταν κολοσσιαία. Στις ιδεατές περιγραφές των εμπορικών σχέσεων που συναντάμε στα εγχειρίδια οικονομικών, κάπου εδώ θα τελείωνε όλη η ιστορία. Στον πραγματικό κόσμο, τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο απλά. Ας εξετάσουμε, για παράδειγμα, τα εμπόδια τα οποία κλήθηκε να ξεπεράσει η τριαρχία των ηρώων και των συνεργατών τους που εξετάσαμε νωρίτερα. Κλήθηκαν να αναλάβουν ένα υψηλού ρίσκου τόσο οικονομικά όσο και για την ίδια τους τη ζωή εγχείρημα, καθώς για να φτάσουν στους Ινδιάνους έπρεπε να χρησιμοποιήσουν μια άγνωστη ως τότε θαλάσσια οδό. Χρειάστηκε επίσης να οικοδομήσουν και να στελεχώσουν με προσωπικό εμπορικούς σταθμούς κατά μήκος του Κόλπου του Hudson υπό δριμείες καιρικές συνθήκες. Χρειάστηκε να εξερευνήσουν περιοχές στην ενδοχώρα και να αποκτήσουν επαφές με τους Ινδιάνους. Υποχρεώθηκαν να ανοίξουν και να συντηρήσουν κανάλια επικοινωνίας, να οικοδομήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και να πείσουν τους Ινδιάνους για τις ειρηνικές τους προθέσεις. Χρειάστηκε να εκπονήσουν μια «έρευνα αγοράς», για να καταλάβουν τι θα ήθελαν να αγοράσουν οι Ινδιάνοι ως αντάλλαγμα για τα γουναρικά τους. Πάνω απ όλα, όμως, ήταν υποχρεωμένοι να οικοδομήσουν ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον, στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούσαν να διεκπεραιωθούν οι εμπορικές σχέσεις με τους Ινδιάνους.

10 46 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Αυτή η τελευταία προϋπόθεση απαιτούσε με τη σειρά της την ύπαρξη νόμων και κανονισμών, που θα είχαν την υποστήριξη της βίας (σε περίπτωση ανάγκης). Με άλλα λόγια, ήταν υποχρεωμένοι να επενδύσουν στις υποδομές του εμπορίου στις μεταφορές, στη διοικητική μέριμνα, στις επικοινωνίες, στην εμπιστοσύνη, στο νόμο και στην τάξη, στις ρήτρες εφαρμογής των συμβολαίων προτού πάρει σάρκα και οστά αυτό καθαυτό το εμπόριο. Οι «έμποροι-τυχοδιώκτες» της ιστορίας μας ήταν υποχρεωμένοι να λειτουργήσουν ως κρατικές οντότητες, διότι το εμπόριο χωρίς αυτές τις κρατικές λειτουργίες θα ήταν αδύνατο. Η συμφωνία ανάμεσα στα κράτη και στις ιδιωτικές εταιρείες στο μοντέλο του μερκαντιλισμού ήταν κατ ουσίαν η εξής: εσύ, η εταιρεία, πληρώνεις για τη θεσμική υποδομή, και εγώ με τη σειρά μου θα σου επιτρέψω να αντλείς μονοπωλιακά τα κέρδη από το εμπόριο που θα προκύψει. Αυτή η σχέση δούναι και λαβείν ήταν καλά κατανοητή και ενίοτε έπαιρνε ιδιαίτερα ξεκάθαρη μορφή. Ήδη το 1468, οι Πορτογάλοι παραχώρησαν για πέντε χρόνια στον Fernão Gomes το μονοπώλιο του εμπορίου με την Αφρική, υπό τον όρο ότι «θα επεκτείνει την εξερεύνηση των ακτών προς τον Νότο κατά 100 λεύγες (λίγο παραπάνω από 300 μίλια) ετησίως». 9 Το 1680, όταν αμφισβητήθηκε το μονοπώλιο της Βασιλικής Αφρικανικής Εταιρείας επί του βρετανικού δουλεμπορίου, οι υποστηρικτές της εταιρείας το υπερασπίστηκαν διατυπώνοντας κατηγορηματικά επιχειρήματα σχετικά με τις «δημόσιες» λειτουργίες που επιτελούσε η επιχείρηση: το δουλεμπόριο απαιτούσε την ανέγερση οχυρών κατά μήκος της δυτικοαφρικανικής ακτής με κόστος υπερβολικά υψηλό για τους ιδιώτες εμπόρους. Επίσης, το δουλεμπόριο χρειαζόταν υπεράσπιση από τις επιθέσεις άλλων χωρών, απαιτούσε τη συντήρηση των οχυρών και των πολεμικών σκαφών που χρειάζονταν για να διατηρείται ο αποκλειστικός έλεγχος, οι ιδιώτες έμποροι προκαλούσαν αναταραχή στους τοπικούς ηγεμόνες επιχειρώντας να υποδουλώσουν τους πάντες και τα πάντα, «ακόμα και νέγρους σε υψηλές θέσεις» κ.ο.κ. 10 Τα επιχειρήματα αυτά δεν απέτρεψαν την ανάκληση του μονοπωλίου το Το δουλεμπόριο ήταν υπερβολικά επικερδές για να παραμένει αποκλειστικό προνόμιο μίας μόνο εταιρείας. Όταν η Hudson s Bay Company κατηγορήθηκε από τους αντιπάλους της ότι κατέβαλλε υπερβολικά χαμηλές αμοιβές στους ιθαγενείς Αμερικανούς για τα δέρματα κάστορα, εκείνη υποστήριξε ότι οι χαμη-

11 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 47 λές τιμές ήταν απολύτως δίκαιες, δεδομένων των δυσκολιών του εμπορίου στους άγριους τόπους της Βόρειας Αμερικής. Είναι αλήθεια, υποστήριξε η εταιρεία, ότι απαιτούσε από τους Ινδιάνους υψηλές τιμές για τα αγγλικά προϊόντα, ενώ εκείνοι εισέπρατταν πολύ χαμηλές τιμές για τα δέρματά τους. Αυτή ήταν όμως η συνήθης πρακτική για τους «πολιτισμένους εμπόρους σε ολόκληρο τον κόσμο [όταν] συναλλάσσονται με αδαείς και εξαρτημένες φυλές». Στο κάτω κάτω, «οι κίνδυνοι που απειλούν τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα και τα προϊόντα σε απομακρυσμένες περιοχές είναι τεράστιοι, συνεπώς θα πρέπει να εξασφαλίζονται τεράστια κέρδη για να δικαιολογείται η ανάληψή τους». 11 Εντέλει, κάποιος έπρεπε να αναλάβει την ευθύνη για τη διατήρηση της ειρήνης, της ασφάλειας και του πλαισίου των νόμων και κανονισμών που καθιστούν το εμπόριο εφικτό. Αυτό που διακρίνει το μερκαντιλισμό από μεταγενέστερες εκδοχές του καπιταλισμού είναι ότι τη δουλειά αυτή αναλάμβαναν σε μεγάλο βαθμό ιδιωτικά πρόσωπα και εταιρείες. Όταν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν ήταν πλέον σε θέση να επιτελούν αυτά τα καθήκοντα είτε διότι είχαν εξασθενήσει είτε διότι ο ανταγωνισμός από άλλες χώρες υπέσκαπτε τα κέρδη τους, το στέμμα όφειλε να παρέμβει. Όταν ρωτήθηκε από επιτροπή της Βουλής των Κοινοτήτων το 1857 σχετικά με τις πιθανές συνέπειες της κατάργησης των ειδικών προνομίων της Hudson s Bay Company, ένας κορυφαίος πολιτικός και πρώην διευθυντής της εταιρείας το έθεσε απλά και ξάστερα: δεν θα είχε καμία απολύτως συνέπεια στο βαθμό που «ο Καναδάς θα αναλάβει το κόστος της διακυβέρνησης [της περιοχής που εκχώρησε η εταιρεία], θα διατηρεί ικανή αστυνομική δύναμη και θα αποτρέπει κατά το δυνατόν την εμφάνιση ανταγωνιστών στο εμπόριο γούνας». 12 Η εταιρεία μπορεί να μην ήταν ευτυχής βλέποντας την κατάργηση του μονοπωλίου της, θα μπορούσε ωστόσο να το ανεχθεί, εφόσον οι προϋποθέσεις για την άσκηση των εταιρικών της δραστηριοτήτων μπορούσαν να προσφέρονται (και να πληρώνονται) από το καναδικό κράτος. Η κατάργηση της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών μετά την Ινδική Εξέγερση του 1858 και η αντικατάστασή της από την άμεση αποικιοκρατική εξουσία του Λονδίνου αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Όταν η ιδιωτική εταιρεία και οι στρατοί της δεν ήταν πλέον ικανοί να κάνουν τη δουλειά αυτή, το στέμμα ήταν υποχρεωμένο να παρέμβει χρησιμοποιώντας τις δικές του, πιο αποτελεσματικές δυνάμεις πειθούς.

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 10.4 Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων 10.4 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/15 Κοινωνία Επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά»

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Τα αίτια και κίνητρα των ανακαλύψεων Η αναζήτηση νέων εμπορικών δρόμων προς την Ανατολή Επιθυμία για τα αγαθά της Ανατολής (μεταξωτά

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ. Συμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής

3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ. Συμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής 3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις/ονόματα: (τρεις λέξεις/ονόματα περισσεύουν): Ισπανός, Οθωμανός, Άραβας,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¹Ç±Ã¼ ½»» ± º±¹ Á±Ç

þÿ ¹Ç±Ã¼ ½»» ± º±¹ Á±Ç Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2011-12-21 þÿ ¹Ç±Ã¼ ½»» ± º±¹ Á±Ç þÿœ±á Â, ¹ÎÁ³  þÿ º±Ê http://hdl.handle.net/11728/8997

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA DIRECTOR OF COUNTRY STUDIES, ECONOMICS DEPARTMENT, OECD TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A SKILFUL ACORBAT?

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Χ. ΣΑΧΙΝΗΣ: Ευχαριστώ και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Συγγνώμη για τα Αγγλικά μου, αλλά έρχομαι από μερικές εβδομάδες που μιλούσα στους ξένους επενδυτές και γι αυτό ίσως έρχονται τα Αγγλικά πιο εύκολα.

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Ενότητα 8: Έλεγχος στην αποκλειστικότητα : παρέμβαση με άλλους πλην της αποτελεσματικότητας λόγους (υγεία, καινοτομία κ.α.) Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΝΟΝΩΝ ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ 2 ΩΣ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΝΟΝΩΝ ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ 2 ΩΣ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΝΟΝΩΝ ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ & ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΣ ΓΙΑ 2 ΩΣ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ Credits 2012 Σχεδιαστές: Παραγωγή: Εικονογράφηση: Jose Pascual Εκτύπωση: Priority Soluciones Graficas - Eduardo

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #3: Βασικές Γνώσεις II Η κοινωνία κατά την καρολίγγεια περίοδο Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε διαφορετικές γλώσσες. Η γλώσσα των επιχειρηματιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Άρθρο 0201: Ορισµός του Πολεµικού Ναυτικού 1. Ο όρος "Πολεµικό Ναυτικό", όπως χρησιµοποιείται στο κείµενο των ιατάξεων, δηλώνει το σύνολο των Ναυτικών και Αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Τι είναι η δημόσια οικονομική Η Δημόσια Οικονομική μελετά το ρόλο του δημόσιου τομέα, του κράτους δηλαδή στην οικονομία. Βασική έμφαση δίνεται στο ρόλο των δημόσιων δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί. Ερωτήσεις ανάπτυξης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί. Ερωτήσεις ανάπτυξης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Να παρουσιάσετε την εικόνα που πρόβαλαν για τον Νέο Κόσµο οι Ουµανιστές της ύσης και να εξετάσετε τη σχέση που είχε µε την πραγµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά

Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά Τι μήκος έχει η γέφυρα Golden Gate; Που έχουν βρεθεί «αποδείξεις» της ύπαρξης του Γέτι; Πόσα αγάλματα υπάρχουν στο Νησί του Πάσχα; Πολύ πιθανό να μην γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των Φύλων και Εκπαίδευση

Ισότητα των Φύλων και Εκπαίδευση Έκθεση UNICEF: ΠΡΟΟ ΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙ ΙΑ - Νο2 Πηγή: http://www.unicef.gr/reports/pfc05a.php Ισότητα των Φύλων και Εκπαίδευση Ηµεροµηνία έκδοσης: 18 Απριλίου 2005 Η ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ ΕΠΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα

Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα Ο Πότης Ράτος ζούσε στα 1880 μαζί με τη γυναίκα του και τα παιδιά του κάπου στην Ελλάδα. Λαχταρούσε να κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο. Όχι στο παρελθόν, αλλά στο μέλλον. Και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Διαπραγμάτευση και πειθώ

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Διαπραγμάτευση και πειθώ 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Διαπραγμάτευση και πειθώ Διαπραγμάτευση και πειθώ Γενική περιγραφή της ενότητας: Σε αυτή την ενότητα, θα συμμετέχετε σε μια δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού σύγχρονο Φάσμα προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. μαθητικό φροντιστήριο 25ης Μαρτίου 111 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 20 990-210 50 27 990 25ης Μαρτίου 74 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 50 658-210 50 60 845 Γραβιάς 85 -

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχουμε ακρίβεια «Ελληνικής κατασκευής;» Γιώργος Μπάλτας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μήπως έχουμε ακρίβεια «Ελληνικής κατασκευής;» Γιώργος Μπάλτας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Μήπως έχουμε ακρίβεια «Ελληνικής κατασκευής;» Γιώργος Μπάλτας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελληνική ιδιαιτερότητα; Οι επισκέπτες της χώρας μας μένουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ZA6648. Flash Eurobarometer 426 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave 3) Country Questionnaire Greece

ZA6648. Flash Eurobarometer 426 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave 3) Country Questionnaire Greece ZA668 Flash Eurobarometer 6 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave ) Country Questionnaire Greece FL6 - EL ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom»

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» «Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» Συνέντευξη του Προέδρου ΕΙΕ Δρ. Βασίλη Γρηγορίου στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Fortune (23.10.2014) http://www.fortunegreece.com/article/elkistiki-ellada-gia-ena-technologiko-boom/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΥΧΗ ΜΙΧΕΛΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΕΥΤΥΧΗ ΜΙΧΕΛΑΚΗ ΟΜΙΛΙΑ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΤΥΧΗ ΜΙΧΕΛΑΚΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για το Περιθώριο (margin)

Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Ορισμός του περιθωρίου: Οι συναλλαγές με περιθώριο σας επιτρέπουν να εκταμιεύετε ένα μικρό ποσοστό μόνο της αξίας της επένδυσης που θέλετε να κάνετε, αντί να χρειάζσετε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά είναι η μετακόμιση πραγμάτων ή προσώπων. Η ανάπτυξη των μεταφορών αποτέλεσε θεμελιώδη παράγοντα για την ανάπτυξη του πολιτισμού και διευκόλυνε αφάνταστα το εμπόριο και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα

Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα δικαιώματά σας και τις υποχρεώσεις σας. Το αυθεντικό Αγγλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Επιτρέψαμε, επίσης, την ασφυκτική παρουσία της πολιτικής εξουσίας, με όρους που νόθευαν τον υγιή ανταγωνισμό, και δημιουργούσαν ομάδες προνομιούχων στ

Επιτρέψαμε, επίσης, την ασφυκτική παρουσία της πολιτικής εξουσίας, με όρους που νόθευαν τον υγιή ανταγωνισμό, και δημιουργούσαν ομάδες προνομιούχων στ Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, Και επιτρέψτε και μένα με τη σειρά μου, ως επικεφαλής του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης (Μακεδονίας Θράκης), να καλωσορίσω όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ZA6648. Flash Eurobarometer 426 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave 3) Country Questionnaire Cyprus

ZA6648. Flash Eurobarometer 426 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave 3) Country Questionnaire Cyprus ZA668 Flash Eurobarometer 6 (Small and Medium Enterprises, Resource Efficiency and Green Markets, wave ) Country Questionnaire Cyprus FL6 CY ΜΙΚΡΕΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν διάφορα και σημαντικά προβλήματα. Ένα από αυτά είναι ο πόλεμος που έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη νερού, φαγητού και ιατρικής περίθαλψης και το χειρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Οι δέκα πλουσιότεροι μεγιστάνες όλων των εποχών!

Οι δέκα πλουσιότεροι μεγιστάνες όλων των εποχών! Οι δέκα πλουσιότεροι μεγιστάνες όλων των εποχών! Σε σύγκριση με τους ζάπλουτους του παρελθόντος, οι δισεκατομμυριούχοι του καιρού μας δεν έχουν και τόσα πολλά χρήματα. Στην πραγματικότητα, ο Μπιλ Γκέιτς

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο

Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Μ Ο Σ το Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο της Αργυρώς Μποζώνη 07 Μαΐ. 16 Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΟΥ ΕΙΕΕ («ΚΩΔΙΚΑΣ»)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΟΥ ΕΙΕΕ («ΚΩΔΙΚΑΣ») ΚΩΔΙΚΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΟΥ ΕΙΕΕ («ΚΩΔΙΚΑΣ») Εισαγωγή Το ΕΙΕΕ είναι δεσμευμένο με τα υψηλότερα πρότυπα ηθικής για να διεκδικεί και να διατηρεί την εμπιστοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική

Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Το ταξίδι του ελληνικού χρήματος από την αρχαιότητα έως σήμερα. Από τον αντιπραγματισμό στο κερματόμορφο νόμισμα. Υπεύθυνος καθηγητής Βασιλική Κατσούλη, οικονομολόγος Παιδαγωγική διαδικασία Α. Σκοπός έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα