ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ"

Transcript

1 1 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ apple ÁÎÔÛÌÈÔappleÔ ËÛË ÛÙÔÓ Î ıú ÊÙË ÙË ÈÛÙÔÚ Στις 17 Νοεμβρίου του 1671, οι θαμώνες στο Garraway, δημοφιλές στέκι για καφέ των εφοπλιστών, χρηματιστών και εμπόρων του Λονδίνου, αντίκρισαν φτάνοντας στο κατάστημα μια ασυνήθιστη ανακοίνωση: Την πέμπτη Δεκεμβρίου, θα τεθούν προς πώληση, στη μεγάλη αίθουσα του καταστήματος, καστόρινα δέρματα βάρους κιλών, χωρισμένα σε τριάντα παρτίδες, που ανήκουν στον Αξιότιμο Κυβερνήτη και στην Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson. Η πώληση καστόρινων δερμάτων ήταν εξαιρετικά σημαντική για τους πελάτες του Garraway. Καθώς θεωρούνταν η πηγή της καλύτερης ποιότητας γούνας, το δέρμα κάστορα είχε τεράστια ζήτηση τον 17ο αιώνα. Ήταν τέτοια η φήμη του, που το 1638 ο βασιλιάς Κάρολος Α είχε απαγορεύσει τη χρήση οποιουδήποτε άλλου υλικού για την κατασκευή καπέλων. Το Λονδίνο είχε μείνει πολύ πίσω στο εμπόριο γούνας και αυτό προκαλούσε μεγάλη σύγχυση και εκνευρισμό στους εμπόρους, τραπεζίτες και ευγενείς της πόλης. Τα περισσότερα γουναρικά από δέρμα κάστορα προέρχονταν από τη Ρωσία και πωλούνταν μέσω των λιμανιών της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας σε εμπόρους από μεγάλες πόλεις της ηπειρωτικής Ευρώπης, όπως το Παρίσι, η Βιέννη και το Άμστερνταμ. Επιπλέον, η υπερθήρευση είχε προκαλέσει σοβαρή μείωση των πληθυσμών του κάστορα, εκτοξεύοντας τις τιμές στα

2 38 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ύψη. Οι πλούσιοι Λονδρέζοι ήταν υποχρεωμένοι είτε να αρκεστούν στα χαμηλότερης ποιότητας γουναρικά που έφταναν με το σταγονόμετρο από την ηπειρωτική Ευρώπη είτε να αποκτούν τις προμήθειές τους απευθείας από αυτές τις πόλεις με τεράστιο κόστος. Η δημοπρασία στο Garraway σηματοδότησε μια νέα εποχή άφθονης και υψηλής ποιότητας γούνας. 1 Πώς έφτασαν όμως τα δέρματα στο Garraway; Ποιος ή τι ήταν «ο Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson»; Απαντώντας, θα ανακαλύψουμε μια ενδιαφέρουσα ιστορία της παγκοσμιοποίησης μιας άλλης εποχής. 2 Επρόκειτο για ένα πολύ διαφορετικό είδος παγκοσμιοποίησης, χωρίς καμιά αμφιβολία. Εάν όμως την εξετάσουμε πιο προσεκτικά, θα μάθουμε πολλά για τους παράγοντες που ευνοούν και περιορίζουν την παγκοσμιοποίηση. Η εποχή των εμπορικών μονοπωλίων Στη σειρά των γεγονότων που έφεραν τα καστόρινα δέρματα στο Garraway συναντάμε τρεις απροσδόκητους πρωταγωνιστές. Οι δύο εξ αυτών ήταν συγγενείς (γαμπροί) γαλλικής καταγωγής και είχαν τα αξιομνημόνευτα ονόματα Pierre-Esprit Radisson και Médard Chouart de Groseilliers. Ο Radisson και ο de Groseilliers ήταν coureurs des bois, ανεξάρτητοι τυχοδιώκτες και έμποροι γουναρικών στο βόρειο Κεμπέκ του σημερινού Καναδά. Το αποικιοκρατικό γαλλικό καθεστώς της περιοχής, που ονομαζόταν τότε «Νέα Γαλλία», είχε στήσει μια επικερδή επιχείρηση, αγοράζοντας δέρματα κάστορα από ιθαγενείς Αμερικανούς. Οι ιθαγενείς έφερναν την πραμάτεια τους στους εμπορικούς σταθμούς που ίδρυαν οι αποικιοκράτες και πουλούσαν τα δέρματα με αντάλλαγμα όπλα και κονιάκ. Σύμφωνα με τους κανόνες της οικονομικής φιλοσοφίας της εποχής του μερκαντιλισμού όλα αυτά ήταν οργανωμένα με τη μορφή μονοπωλίου, προκειμένου να αποσπάται το μέγιστο δυνατό κέρδος για το γαλλικό στέμμα και τους εκπροσώπους του. Οι Radisson και de Groseilliers, έπειτα από εξορμήσεις στα βορινά δάση της περιοχής, πλησιάζοντας περισσότερο τις όχθες του Κόλπου του Hudson, θεώρησαν ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν θεαματικά τις

3 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 39 προμήθειες σε δέρμα κάστορα αν προχωρούσαν πιο βαθιά, στις εν πολλοίς ανεξερεύνητες περιοχές των ιθαγενών Αμερικανών. Ωστόσο, η γαλλική αποικιοκρατική διοίκηση δεν ήθελε ούτε να το ακούσει, καθώς ήταν προσκολλημένη στον παραδοσιακό τρόπο λειτουργίας της. Στους δύο τυχοδιώκτες επιβλήθηκε πρόστιμο για μη εγκεκριμένη άσκηση εμπορικής δραστηριότητας μάλιστα ο de Groseilliers πέρασε ένα σύντομο διάστημα στη φυλακή. Απογοητευμένοι με τους συμπατριώτες τους, οι δύο γαμπροί αποφάσισαν να αλλάξουν αφεντικά. Αναζητώντας εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, ταξίδεψαν στο Λονδίνο και κατάφεραν να εξασφαλίσουν ακρόαση από τον βασιλιά Κάρολο Β. Το ακόμα σημαντικότερο ήταν ότι κατάφεραν να τραβήξουν την προσοχή του πρίγκιπα Ρούπερτ, του τρίτου πρωταγωνιστή της ιστορίας μας. Ο πρίγκιπας Ρούπερτ, γεννημένος στη Βοημία, ήταν ανιψιός του Καρόλου Β και ένας τυχοδιώκτης διαφορετικού είδους. Είχε πολεμήσει στην Αγγλία, στην ηπειρωτική Ευρώπη και στην Καραϊβική και ήταν επίσης ερασιτέχνης εφευρέτης και καλλιτέχνης. Το σχέδιο των Radisson και de Groseilliers ήταν να ανοίξουν μια νέα θαλάσσια οδό, που θα ξεκινούσε από την Αγγλία, θα διέσχιζε τον Βόρειο Ατλαντικό και θα έφτανε στον Κόλπο του Hudson μέσω του Πορθμού Hudson. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να παρακάμψουν τις γαλλικές ακτές και να φτάσουν στις φυλές των Ινδιάνων απευθείας από τον Βορρά, μια περιοχή την οποία ως τότε δεν είχε διεκδικήσει καμία ευρωπαϊκή κυβέρνηση. Ήταν ένα παράτολμο και δαπανηρό σχέδιο, για το οποίο χρειάζονταν τόσο τη βασιλική προστασία όσο και τη βασιλική χρηματοδότηση. Ο πρίγκιπας Ρούπερτ ήταν σε θέση να τους προσφέρει και τα δύο. Το πρωινό της 3ης Ιουνίου του 1668, ο de Groseilliers απέπλευσε από τον Λονδίνο με το πλοίο Nonsuch, ένα μικρό σκάφος ειδικά επιλεγμένο για την ικανότητα πλεύσης τους στις υδάτινες οδούς της ξηράς, ενώ το ταξίδι χρηματοδότησαν ο πρίγκιπας Ρούπερτ και η συνοδεία του. Κατέπλευσε στις όχθες του Κόλπου του Hudson τέσσερις μήνες αργότερα (ένα δεύτερο πλοίο, το οποίο μετέφερε τον Radisson, υποχρεώθηκε να επιστρέψει στην Αγγλία καθώς συνάντησε ισχυρές καταιγίδες). Ο de Groseilliers και το πλήρωμά του πέρασαν εκεί το χειμώνα, ήρθαν σε επαφή με τη φυλή των Ινδιάνων Cree και επέστρεψαν στην Αγγλία τον Οκτώβριο του 1669 με το Nonsuch και με πολλές προμήθειες σε δέρμα κάστορα. 3

4 40 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Έχοντας αποδείξει ότι το σχέδιό τους μπορεί να πετύχει, οι τρεις πρωταγωνιστές μας έκαναν ό,τι θα έκανε οποιοσδήποτε είχε επιχειρηματικές βλέψεις στον τομέα του διαμετακομιστικού εμπορίου μακρινών αποστάσεων την εποχή εκείνη: προσπάθησαν να πείσουν το βασιλιά να τους παραχωρήσει μονοπωλιακά δικαιώματα. Φυσικά δεν έβλαψε τις προσπάθειές τους το γεγονός ότι ο πρίγκιπας Ρούπερτ συνδεόταν με συγγενικούς δεσμούς με τον Κάρολο Β. Στις 2 Μαΐου του 1670, το βρετανικό στέμμα παραχώρησε στον πρίγκιπα Ρούπερτ και στους συνεταίρους του τον καταστατικό χάρτη με τον οποίο ιδρυόταν ο «Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων-Τυχοδιωκτών που εμπορεύονται στον Κόλπο του Hudson». Η εταιρεία κατέληξε με το όνομα Hudson s Bay Company και παραμένει σε λειτουργία μέχρι σήμερα με την επωνυμία HBC. Είναι η μεγαλύτερη αλυσίδα λιανικής του Καναδά, αλλά και η αρχαιότερη ανώνυμη εταιρεία του κόσμου. Ο χάρτης που παραχώρησε ο Κάρολος Β στη Hudson s Bay Company είναι ένα εκπληκτικό έγγραφο, με το οποίο εκχωρούνται τεράστιες εξουσίες στην εταιρεία. Στην αρχή του κειμένου, ο βασιλιάς συγχαίρει τον «αγαπητό του εξάδελφο» πρίγκιπα Ρούπερτ και τους συνεργάτες του, διότι ηγήθηκαν της εξόρμησης στον Κόλπο του Hudson «με δικά τους, τεράστια έξοδα» και διότι ανακάλυψαν «πολύ σημαντικά αγαθά», τα οποία θα προσφέρουν «μεγάλα πλεονεκτήματα σε εμάς και στο βασίλειό μας». Στη συνέχεια παραχωρεί αποκλειστικό δικαίωμα εμπορίας όλων των «θαλασσών, πορθμών, κόλπων, ποταμών, λιμνών, όρμων και ισθμών σε οποιοδήποτε γεωγραφικό πλάτος» που βρίσκονται εντός της εισόδου του Πορθμού Hudson, μαζί με όλη τη γειτονική περιοχή που δεν ανήκει ήδη σε άλλο «χριστιανό ηγεμόνα ή χριστιανικό κράτος». Όμως ο χάρτης δεν σταματά εκεί. Ο Κάρολος Β καθιστά κατόπιν την εταιρεία «μοναδικό και απόλυτο ηγεμόνα και ιδιοκτήτη» όλων των περιοχών που περιγράφηκαν ανωτέρω. 4 Ως ανταπόδοση για τους κόπους του πρίγκιπα Ρούπερτ και των συνεργατών του (δηλαδή των «εμπόρων-τυχοδιωκτών» που είχαν αναλάβει το ρίσκο της επένδυσης του κεφαλαίου τους στο εγχείρημα) και με την προσδοκία των μεγάλων ωφελειών που είχε να αποσπάσει το βασίλειο στο μέλλον, η εταιρεία εξασφάλισε όχι μόνο το εμπορικό μονοπώλιο αλλά και τα πλήρη δικαιώματα ιδιοκτησίας της περιοχής του Πορθμού Hudson. Η «Γη του Ρούπερτ», μια περιοχή που περιλάμβανε όλους τους ποταμούς που απορρέουν στον πορθμό, πέρα-

5 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 41 σε υπό την ιδιοκτησία της εταιρείας. Η ακριβής έκταση της περιοχής δεν ήταν μάλιστα γνωστή τότε, καθώς δεν είχε εξερευνηθεί πλήρως. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, ο Κάρολος Β είχε μόλις παραχωρήσει το μεγαλύτερο κομμάτι του σημερινού Καναδά μια περιοχή που έφτασε τελικά να αντιστοιχεί στο 40% της χώρας, καλύπτοντας έκταση υπερεξαπλάσια της Γαλλίας 5 σε μια ιδιωτική εταιρεία! Ο βασιλικός χάρτης μετέτρεψε τη Hudson s Bay Company σε μια κυβέρνηση σε όλα πλην του ονόματος, καθώς διοικούσε μια αχανή περιοχή και είχε υπό την εξουσία της τις τοπικές φυλές των Ινδιάνων που δεν είχαν κανένα λόγο στο όλο ζήτημα. Η εταιρεία μπορούσε να διεξάγει πολέμους, να νομοθετεί και να απονέμει δικαιοσύνη. Περιττό να πούμε ότι αποτελούσε τον μοναδικό επιδιαιτητή του εμπορίου γούνας στη Γη του Ρούπερτ, καθορίζοντας τους όρους και τις τιμές στις συναλλαγές με τους ιθαγενείς. Τον 19ο αιώνα ήταν μάλιστα σε θέση να κόβει το δικό της νόμισμα, το οποίο αποτελούσε νόμιμο μέσο συναλλαγών στις περιοχές που τελούσαν υπό τον έλεγχό της. Ο εδαφικός έλεγχος της εταιρείας διατηρήθηκε για περίπου διακόσια χρόνια, μέχρι το 1870, οπότε η εταιρεία μεταβίβασε την ιδιοκτησία της Γης του Ρούπερτ στο Βασίλειο του Καναδά, που την αγόρασε αντί 300 χιλιάδων λιρών (34 εκατομμυρίων δολαρίων σε σημερινό χρήμα). 6 Το καναδικό εμπόριο γουναρικών ήταν σχετικά μικρό, και η Hudson s Bay Company δεν είναι παρά μια υποσημείωση στο αχανές μερκαντιλιστικό σύστημα του υπερπόντιου εμπορίου του 17ου και του 18ου αιώνα. Οι κύριες εμπορικές οδοί βρίσκονταν αλλού. Υπήρχε κατ αρχάς το διαβόητο ατλαντικό τριγωνικό εμπόριο, που μετέφερε δούλους στην αμερικανική ήπειρο με αντάλλαγμα ζάχαρη, βαμβάκι και καπνό (με το σκέλος Ευρώπης-Αφρικής να αποτελεί σημαντικό συνδετικό κρίκο). Υπήρχε επίσης το εξαιρετικά σημαντικό εμπόριο με την Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία, που μπορούσε πλέον να παρακάμπτει τους βενετσιάνους και μουσουλμάνους μεσάζοντες χάρη στον επιτυχή περίπλου του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας από τον Βάσκο ντα Γκάμα το Στους τρεις αιώνες που ακολούθησαν τις ανακαλύψεις του Κολόμβου και του ντα Γκάμα, το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων γνώρισε τεράστια άνθιση. Σύμφωνα με μια εκτίμηση, το διεθνές εμπόριο αναπτυσσόταν με υπερδιπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τα παγκόσμια εισοδήματα κατά την εν λόγω περίοδο. 7 Οι εμπορικές εταιρείες της εποχής ήταν κατά κύριο λόγο μονοπώ-

6 42 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ λια, οργανωμένα με κανόνες αντίστοιχους αυτών της Hudson s Bay Company. Αρκετές έχουν πασίγνωστα ονόματα, όπως Αγγλική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών και Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών, ενώ πολλές σημάδεψαν την ιστορία της εποχής. Η διασημότερη όλων, η Αγγλική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών ή «ο Κυβερνήτης και η Εταιρεία των Εμπόρων του Λονδρέζικου Εμπορίου στις Ανατολικές Ινδίες», όπως ήταν η καταστατική της επωνυμία, ιδρύθηκε το 1600 ως ανώνυμη εταιρεία. Το μονοπώλιό της κάλυπτε το εμπόριο με την ινδική υποήπειρο και την Κίνα (περιλάμβανε δε το εμπόριο οπίου). Όπως ίσχυε και με τη Hudson s Bay Company, οι εξουσίες της υπερέβαιναν κατά πολύ τη διεξαγωγή του εμπορίου. Διέθετε μόνιμο στρατό, είχε την εξουσία να διεξάγει πόλεμο, να συνάπτει συνθήκες, να κόβει το δικό της νόμισμα και να απονέμει δικαιοσύνη. Επέκτεινε τον έλεγχό της στην Ινδία μέσω μιας σειράς ένοπλων συγκρούσεων με την Αυτοκρατορία Mughal και συνάπτοντας συμμαχίες με τοπικούς ηγεμόνες. Η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών είχε αναλάβει την παροχή πλήθους δημόσιων υπηρεσιών, επενδύοντας, για παράδειγμα, σε δίκτυα μεταφορών, σε αρδευτικά έργα και στη δημόσια εκπαίδευση. Κάποια στιγμή ανέλαβε και το καθήκον της συλλογής φόρων, επιβάλλοντας φόρο έγγειας ιδιοκτησίας στον τοπικό πληθυσμό, με τον οποίο συμπλήρωνε τα κέρδη της από το εμπόριο. Παρότι η εταιρεία έχασε το μονοπώλιό της στην Ινδία το 1813, διατήρησε τη δεσπόζουσα θέση της για αρκετές δεκαετίες. Καταργήθηκε τελικά ως αποτέλεσμα της Ινδικής Εξέγερσης του 1858, οπότε ο έλεγχος της Ινδίας πέρασε απευθείας στο βρετανικό στέμμα. Οι εταιρείες αυτές είχαν τις δικές τους σημαίες, τους δικούς τους στρατούς, τους δικούς τους δικαστές και τα δικά τους νομίσματα. Παράλληλα, πλήρωναν μερίσματα στους μετόχους τους στη μητρόπολη. Το γεγονός ότι το εμπόριο και η εξουσία ήταν στενά συνυφασμένα μπορεί να φαντάζει αναχρονισμός στους σύγχρονους παρατηρητές. Να μοιάζει με ένα παράξενο γνώρισμα μιας εποχής με εσφαλμένες αντιλήψεις για τα οικονομικά, οι οποίες έχουν εδώ και πολύ καιρό διορθωθεί. Η κυρίαρχη οικονομική φιλοσοφία του 17ου αιώνα ήταν ο μερκαντιλισμός, ένα μοντέλο που βασιζόταν στη συμμαχία ανάμεσα στα κρατικά και τα εμπορικά συμφέροντα. Κρίνοντας εκ των υστέρων, οι μερκαντιλιστές είχαν ορισμένες πραγματικά περίεργες ιδέες. Σύμφωνα με μία από αυτές, η οικονομική ευημερία είναι απόρροια της

7 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 43 συσσώρευσης αργύρου και άλλων πολύτιμων μετάλλων. Πίστευαν ότι το ελεύθερο εμπόριο πρέπει να περιορίζεται στις πρώτες ύλες και ότι η βιομηχανία οφείλει να αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των εγχώριων παραγωγών, προστατευόμενη με υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές. Πίστευαν όμως επίσης και στον καπιταλισμό (όπως θα τον ονομάζαμε σήμερα) και στις εξαγωγές, γεγονός που τους τοποθετούσε έτη φωτός μπροστά από πολλούς από τους συγχρόνους τους. Ενώ οι Ολλανδοί και οι Άγγλοι εξερευνούσαν τις εσχατιές του κόσμου προς αναζήτηση πρώτων υλών και αγορών, οι Οθωμανοί και οι Κινέζοι μακράν οι πιο ισχυρές αυτοκρατορίες είχαν αποσυρθεί σε μια μάταιη επιδίωξη της αυτάρκειας. 8 Οι ιδέες των μερκαντιλιστών για τον καπιταλισμό βασίζονταν στην άποψη ότι το κράτος και η ιδιωτική εμπορική πρωτοβουλία πρέπει να αλληλοβοηθούνται. Τα οικονομικά ήταν εργαλείο της πολιτικής και το αντίστροφο. Το διεθνές εμπόριο, ειδικότερα, έπρεπε να ασκείται μονοπωλιακά, προκειμένου να αποκλείονται οι ξένες δυνάμεις και να περιορίζονται τα οφέλη του στη μητρόπολη. Οι ιδέες που επικρατούν σήμερα οφείλουν περισσότερα στον Adam Smith, το βιβλίο του οποίου Ο πλούτος των εθνών (εκδόθηκε το 1876) ισοδυναμούσε με μετωπική επίθεση στη μερκαντιλιστική θεωρία και πρακτική. Οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι, των οποίων ο Smith είναι ο πατριάρχης, δίνουν μια διαφορετική αφήγηση. Πιστεύουν ότι οι κοινωνίες ευημερούν όταν οι αγορές λειτουργούν ελεύθερες από τον κρατικό έλεγχο. Ο ανταγωνισμός, και όχι το μονοπώλιο, είναι αυτός που μεγιστοποιεί τα οικονομικά πλεονεκτήματα. Οι προστατευτικοί φραγμοί στο εμπόριο οι δασμοί στις εισαγωγές και οι απαγορεύσεις περιορίζουν τον ανταγωνισμό και ως εκ τούτου λειτουργούν αυτοκαταστροφικά. Η διαπλοκή του κράτους με τις επιχειρήσεις είναι συνώνυμη της διαφθοράς. Ο Adam Smith δεν αρνείται ότι υπάρχει ρόλος και για την κυβέρνηση, σύμφωνα με τις ιδέες του όμως το κράτος πρέπει να περιορίζεται στην εθνική άμυνα, στην προστασία της ιδιοκτησίας και στην απονομή της δικαιοσύνης. Κατά την άποψή του, ο μερκαντιλισμός και τα μονοπώλια αποτελούσαν βαρίδι για την ανάπτυξη των εθνικών οικονομιών και του παγκόσμιου εμπορίου. Σε αυτή την αφήγηση, η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη και η γνήσια παγκοσμιοποίηση εμφανίστηκαν τον 19ο αιώνα, όταν οι ιδέες του Adam Smith τελικά επικράτησαν. Αυτή η διχοτόμηση ανάμεσα στις αγορές και στα κράτη ανάμεσα

8 44 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ στο εμπόριο και στην εξουσία είναι εσφαλμένη και συγκαλύπτει περισσότερα από αυτά που αποκαλύπτει. Οι αγορές, και ειδικά το εμπόριο μακρινών αποστάσεων, δεν μπορούν να υπάρξουν αν δεν λειτουργούν με κανόνες που έχουν επιβληθεί από κάποιον άλλο. Η ιστορία της Hudson s Bay Company αποκαλύπτει τον στενό δεσμό ανάμεσα στην εξουσία και στις οικονομικές συναλλαγές με τους απλούστερους δυνατούς όρους. Θέλω να έχω εμπορικές σχέσεις μαζί σου, οπότε το καλό που σου θέλω είναι να παίζεις με τους δικούς μου κανόνες! Ενδεχομένως να θεωρούμε ότι μεταγενέστερες περίοδοι της παγκοσμιοποίησης τηρούσαν μεγαλύτερες αποστάσεις από τους κρατικούς κανόνες και την κρατική εξουσία ήταν δηλαδή «γνησιότερες» μορφές παγκοσμιοποίησης. Αυτή η προσέγγιση όμως είναι ιδιαίτερα εσφαλμένη. Η κρατική εξουσία ήταν παρούσα απλώς το κράτος την ασκούσε διαφορετικά και με λιγότερο προφανή τρόπο. Όπου υπάρχει παγκοσμιοποίηση, υπάρχουν και κανόνες. Το ποιοι είναι αυτοί οι κανόνες, ποιος τους επιβάλλει και με ποιον τρόπο, αυτά είναι τα μοναδικά πραγματικά ερωτήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν πάντοτε σκοτεινές δυνάμεις που κρύβονται πίσω από τις αγορές και την παγκοσμιοποίηση. Οι κανόνες άλλοτε είναι καλύτεροι και άλλοτε χειρότεροι. Πρέπει, ωστόσο, να απορρίψουμε την ιδέα ότι οι αγορές λειτουργούν ιδανικά όταν τους επιτρέπεται να λειτουργούν εντελώς ελεύθερες και απερίσπαστες. Η λειτουργία των αγορών κατ ανάγκη προϋποθέτει την ύπαρξη τρίτων θεσμών. Για να χρησιμοποιήσουμε τον εύστοχο ορισμό του νομπελίστα Doug North, οι θεσμοί αυτοί καθορίζουν «τους κανόνες του παιχνιδιού» για τις αγορές. Η ύπαρξη αυτών των κανόνων εγείρει το ερώτημα πώς σχεδιάζονται και ποιανού τα συμφέροντα υπηρετούν. Μελετώντας αυτά τα ερωτήματα, αντί να τα θεωρούμε αυτονόητα, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μπορούν να σχεδιαστούν θεσμοί που ευνοούν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών. Οδηγούμαστε επίσης σε ορισμένες σκέψεις σχετικά με τα όρια της οικονομικής παγκοσμιοποίησης που προκαλούν αμηχανία. Ας επιστρέψουμε, ωστόσο, στα εταιρικά μονοπώλια, για να κατανοήσουμε το ρόλο που έπαιξε ο κρατικός παράγοντας στην προαγωγή του εμπορίου μακρινών αποστάσεων.

9 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 45 Τι απαιτείται για να αποκομίσουμε τα οφέλη του εμπορίου Υπάρχει μια απλή αρχή την οποία γνωρίζει κάθε μικρό παιδί, προτού την ξαναμάθει στο πανεπιστήμιο στο μάθημα των οικονομικών: μπορείς να αποκομίσεις κέρδη από το εμπόριο εφόσον διαθέτεις κάτι στο οποίο εγώ αποδίδω μεγαλύτερη αξία από εσένα. Στο πλαίσιο του εμπορίου ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, αυτή η απλή αρχή αποτελεί την ουσία της έννοιας του συγκριτικού πλεονεκτήματος. Οτιδήποτε διαθέτει μια χώρα σε επάρκεια μπορεί να ανταλλαχθεί με πράγματα τα οποία στερείται. Η φυλή των Ινδιάνων Cree, που ζούσε στην περιοχή του Κόλπου του Hudson, είναι βέβαιο ότι είχε πλεόνασμα σε δέρμα κάστορα. Αυτό που της έλειπε ήταν κουβέρτες, μαγειρικά σκεύη και, φυσικά, τουφέκια και κονιάκ, τα οποία δεν υποψιαζόταν καν ότι χρειάζεται μέχρι να έρθει σε επαφή για πρώτη φορά με τους λευκούς. Δεδομένης της υψηλής ζήτησης για δέρμα κάστορα στην Ευρώπη, τα δυνητικά κέρδη από το διηπειρωτικό εμπόριο ήταν κολοσσιαία. Στις ιδεατές περιγραφές των εμπορικών σχέσεων που συναντάμε στα εγχειρίδια οικονομικών, κάπου εδώ θα τελείωνε όλη η ιστορία. Στον πραγματικό κόσμο, τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο απλά. Ας εξετάσουμε, για παράδειγμα, τα εμπόδια τα οποία κλήθηκε να ξεπεράσει η τριαρχία των ηρώων και των συνεργατών τους που εξετάσαμε νωρίτερα. Κλήθηκαν να αναλάβουν ένα υψηλού ρίσκου τόσο οικονομικά όσο και για την ίδια τους τη ζωή εγχείρημα, καθώς για να φτάσουν στους Ινδιάνους έπρεπε να χρησιμοποιήσουν μια άγνωστη ως τότε θαλάσσια οδό. Χρειάστηκε επίσης να οικοδομήσουν και να στελεχώσουν με προσωπικό εμπορικούς σταθμούς κατά μήκος του Κόλπου του Hudson υπό δριμείες καιρικές συνθήκες. Χρειάστηκε να εξερευνήσουν περιοχές στην ενδοχώρα και να αποκτήσουν επαφές με τους Ινδιάνους. Υποχρεώθηκαν να ανοίξουν και να συντηρήσουν κανάλια επικοινωνίας, να οικοδομήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και να πείσουν τους Ινδιάνους για τις ειρηνικές τους προθέσεις. Χρειάστηκε να εκπονήσουν μια «έρευνα αγοράς», για να καταλάβουν τι θα ήθελαν να αγοράσουν οι Ινδιάνοι ως αντάλλαγμα για τα γουναρικά τους. Πάνω απ όλα, όμως, ήταν υποχρεωμένοι να οικοδομήσουν ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον, στο πλαίσιο του οποίου θα μπορούσαν να διεκπεραιωθούν οι εμπορικές σχέσεις με τους Ινδιάνους.

10 46 / ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Αυτή η τελευταία προϋπόθεση απαιτούσε με τη σειρά της την ύπαρξη νόμων και κανονισμών, που θα είχαν την υποστήριξη της βίας (σε περίπτωση ανάγκης). Με άλλα λόγια, ήταν υποχρεωμένοι να επενδύσουν στις υποδομές του εμπορίου στις μεταφορές, στη διοικητική μέριμνα, στις επικοινωνίες, στην εμπιστοσύνη, στο νόμο και στην τάξη, στις ρήτρες εφαρμογής των συμβολαίων προτού πάρει σάρκα και οστά αυτό καθαυτό το εμπόριο. Οι «έμποροι-τυχοδιώκτες» της ιστορίας μας ήταν υποχρεωμένοι να λειτουργήσουν ως κρατικές οντότητες, διότι το εμπόριο χωρίς αυτές τις κρατικές λειτουργίες θα ήταν αδύνατο. Η συμφωνία ανάμεσα στα κράτη και στις ιδιωτικές εταιρείες στο μοντέλο του μερκαντιλισμού ήταν κατ ουσίαν η εξής: εσύ, η εταιρεία, πληρώνεις για τη θεσμική υποδομή, και εγώ με τη σειρά μου θα σου επιτρέψω να αντλείς μονοπωλιακά τα κέρδη από το εμπόριο που θα προκύψει. Αυτή η σχέση δούναι και λαβείν ήταν καλά κατανοητή και ενίοτε έπαιρνε ιδιαίτερα ξεκάθαρη μορφή. Ήδη το 1468, οι Πορτογάλοι παραχώρησαν για πέντε χρόνια στον Fernão Gomes το μονοπώλιο του εμπορίου με την Αφρική, υπό τον όρο ότι «θα επεκτείνει την εξερεύνηση των ακτών προς τον Νότο κατά 100 λεύγες (λίγο παραπάνω από 300 μίλια) ετησίως». 9 Το 1680, όταν αμφισβητήθηκε το μονοπώλιο της Βασιλικής Αφρικανικής Εταιρείας επί του βρετανικού δουλεμπορίου, οι υποστηρικτές της εταιρείας το υπερασπίστηκαν διατυπώνοντας κατηγορηματικά επιχειρήματα σχετικά με τις «δημόσιες» λειτουργίες που επιτελούσε η επιχείρηση: το δουλεμπόριο απαιτούσε την ανέγερση οχυρών κατά μήκος της δυτικοαφρικανικής ακτής με κόστος υπερβολικά υψηλό για τους ιδιώτες εμπόρους. Επίσης, το δουλεμπόριο χρειαζόταν υπεράσπιση από τις επιθέσεις άλλων χωρών, απαιτούσε τη συντήρηση των οχυρών και των πολεμικών σκαφών που χρειάζονταν για να διατηρείται ο αποκλειστικός έλεγχος, οι ιδιώτες έμποροι προκαλούσαν αναταραχή στους τοπικούς ηγεμόνες επιχειρώντας να υποδουλώσουν τους πάντες και τα πάντα, «ακόμα και νέγρους σε υψηλές θέσεις» κ.ο.κ. 10 Τα επιχειρήματα αυτά δεν απέτρεψαν την ανάκληση του μονοπωλίου το Το δουλεμπόριο ήταν υπερβολικά επικερδές για να παραμένει αποκλειστικό προνόμιο μίας μόνο εταιρείας. Όταν η Hudson s Bay Company κατηγορήθηκε από τους αντιπάλους της ότι κατέβαλλε υπερβολικά χαμηλές αμοιβές στους ιθαγενείς Αμερικανούς για τα δέρματα κάστορα, εκείνη υποστήριξε ότι οι χαμη-

11 ΠΕΡΙ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΩΝ / 47 λές τιμές ήταν απολύτως δίκαιες, δεδομένων των δυσκολιών του εμπορίου στους άγριους τόπους της Βόρειας Αμερικής. Είναι αλήθεια, υποστήριξε η εταιρεία, ότι απαιτούσε από τους Ινδιάνους υψηλές τιμές για τα αγγλικά προϊόντα, ενώ εκείνοι εισέπρατταν πολύ χαμηλές τιμές για τα δέρματά τους. Αυτή ήταν όμως η συνήθης πρακτική για τους «πολιτισμένους εμπόρους σε ολόκληρο τον κόσμο [όταν] συναλλάσσονται με αδαείς και εξαρτημένες φυλές». Στο κάτω κάτω, «οι κίνδυνοι που απειλούν τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα και τα προϊόντα σε απομακρυσμένες περιοχές είναι τεράστιοι, συνεπώς θα πρέπει να εξασφαλίζονται τεράστια κέρδη για να δικαιολογείται η ανάληψή τους». 11 Εντέλει, κάποιος έπρεπε να αναλάβει την ευθύνη για τη διατήρηση της ειρήνης, της ασφάλειας και του πλαισίου των νόμων και κανονισμών που καθιστούν το εμπόριο εφικτό. Αυτό που διακρίνει το μερκαντιλισμό από μεταγενέστερες εκδοχές του καπιταλισμού είναι ότι τη δουλειά αυτή αναλάμβαναν σε μεγάλο βαθμό ιδιωτικά πρόσωπα και εταιρείες. Όταν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν ήταν πλέον σε θέση να επιτελούν αυτά τα καθήκοντα είτε διότι είχαν εξασθενήσει είτε διότι ο ανταγωνισμός από άλλες χώρες υπέσκαπτε τα κέρδη τους, το στέμμα όφειλε να παρέμβει. Όταν ρωτήθηκε από επιτροπή της Βουλής των Κοινοτήτων το 1857 σχετικά με τις πιθανές συνέπειες της κατάργησης των ειδικών προνομίων της Hudson s Bay Company, ένας κορυφαίος πολιτικός και πρώην διευθυντής της εταιρείας το έθεσε απλά και ξάστερα: δεν θα είχε καμία απολύτως συνέπεια στο βαθμό που «ο Καναδάς θα αναλάβει το κόστος της διακυβέρνησης [της περιοχής που εκχώρησε η εταιρεία], θα διατηρεί ικανή αστυνομική δύναμη και θα αποτρέπει κατά το δυνατόν την εμφάνιση ανταγωνιστών στο εμπόριο γούνας». 12 Η εταιρεία μπορεί να μην ήταν ευτυχής βλέποντας την κατάργηση του μονοπωλίου της, θα μπορούσε ωστόσο να το ανεχθεί, εφόσον οι προϋποθέσεις για την άσκηση των εταιρικών της δραστηριοτήτων μπορούσαν να προσφέρονται (και να πληρώνονται) από το καναδικό κράτος. Η κατάργηση της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών μετά την Ινδική Εξέγερση του 1858 και η αντικατάστασή της από την άμεση αποικιοκρατική εξουσία του Λονδίνου αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Όταν η ιδιωτική εταιρεία και οι στρατοί της δεν ήταν πλέον ικανοί να κάνουν τη δουλειά αυτή, το στέμμα ήταν υποχρεωμένο να παρέμβει χρησιμοποιώντας τις δικές του, πιο αποτελεσματικές δυνάμεις πειθούς.

3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ. Συμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής

3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ. Συμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής 3. ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις/ονόματα: (τρεις λέξεις/ονόματα περισσεύουν): Ισπανός, Οθωμανός, Άραβας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 7 Ααπριλίου 2015. Αξιότιμοι,

Αθήνα, 7 Ααπριλίου 2015. Αξιότιμοι, Αθήνα, 7 Ααπριλίου 2015 Αξιότιμοι, Είναι γεγονός ότι το ελληνικό επιχειρείν διανύει μια από τις πιο δύσκολες περιόδους του την τελευταία πενταετία. Επικρατεί μεγάλη ανασφάλεια αλλά και ακούμε κι ωραίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Χ. ΣΑΧΙΝΗΣ: Ευχαριστώ και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Συγγνώμη για τα Αγγλικά μου, αλλά έρχομαι από μερικές εβδομάδες που μιλούσα στους ξένους επενδυτές και γι αυτό ίσως έρχονται τα Αγγλικά πιο εύκολα.

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ FLAVIA PALANZA DIRECTOR, FACILITY FOR EURO- MEDITERRANEAN INVESTMENT AND PARTNERSHIP (FEMP), EUROPEAN INVESTMENT BANK, LUXEMBOURG TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ (Πρόεδρος της Επιτροπής): Το λόγο έχει ο κύριος

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ (Πρόεδρος της Επιτροπής): Το λόγο έχει ο κύριος ΤΕΤΑΡΤΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ (Πρόεδρος της Επιτροπής): Το λόγο έχει ο κύριος Βαρνάβας Δημήτριος για 3 λεπτά. Γιατρών

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βασιλιάς πάει με... ταξί

Ο Βασιλιάς πάει με... ταξί Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2010 Η NASA θα ναυλώνει...ταξί για το φεγγάρι Ο Βασιλιάς πάει με... ταξί Ο άνθρωπος θα επιστρέψει στο φεγγάρι, αλλά με ιδιωτικό σκάφος. Αυτό ουσιαστικά σηματοδοτεί η απόφαση του Μπαράκ

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι,

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Δεν ήρθα από τις Βρυξέλλες, όπως είπε ο κ. Πρόεδρος, για να σας πω αυτά που εσείς σίγουρα γνωρίζετε πολύ καλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ

ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ Κεφαλαιο Πρωτο ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΤΟΥ χρηματιστηριου Αξιων Αθηνων Χρηματιστήριο είναι ο τόπος όπου διεξάγονται αγοραπωλησίες αξιών, οι τιμές των οποίων διαμορφώνονται σύμφωνα με τους κανόνες προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι κανόνες σχετικά µε την πώληση, και την επισκευή και συντήρηση αυτοκινήτων οχηµάτων

Νέοι κανόνες σχετικά µε την πώληση, και την επισκευή και συντήρηση αυτοκινήτων οχηµάτων IP/03/1318 Βρυξέλες, 30 Σεπτεµβρίου 2003 Νέοι κανόνες σχετικά µε την πώληση, και την επισκευή και συντήρηση αυτοκινήτων οχηµάτων Από αύριο, αρχίζει να εφαρµόζεται σηµαντικό µέρος της νέας νοµοθεσίας της

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση

Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση «Ελληνικό Αλουμίνιο 2011» 14-15 Οκτωβρίου Κεραμίδας Νίκος Αρχιτέκτονας Μηχανικός I.U.A.V. Ανταγωνισμός: έτοιμο εισαγόμενο κούφωμα Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο

Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο οργανωτικό προσωπικό σας, ιδιαίτερα στην κυρία Κόλλια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλούτος και η φτώχεια των Εθνών» Συγγραφέας: David Landes

«Ο πλούτος και η φτώχεια των Εθνών» Συγγραφέας: David Landes «Ο πλούτος και η φτώχεια των Εθνών» Συγγραφέας: David Landes Πρόλογος Ο Λάντες αφιέρωσε στη μελέτη της ιστορίας της οικονομικής ανάπτυξης περισσότερο από μισό αιώνα συνεισφέροντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΚΟΛΦ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΚΟΛΦ Το γκολφ αποτελεί μία ιδιαίτερα υποσχόμενη επενδυτική ευκαιρία στην Ελλάδα σήμερα, λόγω των σημαντικών προοπτικών ανάπτυξής του σε μια χώρα που έχει ολιγάριθμα σχετικά με τις δυνατότητές της λειτουργούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Σήμερα εισάγεται προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας tτο Τεχνικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Συνήθη εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο και τις επενδύσεις

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Συνήθη εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο και τις επενδύσεις ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Συνήθη εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο και τις επενδύσεις Σημείωση: Το παρόν ερωτηματολόγιο αποτελεί πρότυπο, εν είδει οδικού χάρτη, με βάση το οποίο παρακαλούνται οι ενδιαφερόμενοι (υποψήφιοι

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Απόλυτος Τρόπος Για Να Εκμεταλλευτείς Το Internet

Ο Απόλυτος Τρόπος Για Να Εκμεταλλευτείς Το Internet ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ο Απόλυτος Τρόπος Για Να Εκμεταλλευτείς Το Internet Κυριαρχία Μέσω Internet Ταμπακάς Γεώργιος ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΜΕΣΩ INTERNET Μία «Επαναστατική» Μέθοδος και ένας Super Επικερδής και Αυτοματοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΌΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ AFFIDEA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΩΝ

ΌΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ AFFIDEA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ AFFIDEA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΙΤΩΝ 1. ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Οι τρίτοι με τους οποίους η affidea πραγματοποιεί επιχειρηματικές συναλλαγές μπορεί να έχουν σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ EIΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θέμα: Πολ. Οικονομίας Α. Σε ποιες περιπτώσεις, σύμφωνα με τη νεοκλασική

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές. Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας «Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Παρουσίαση της έννοιας Οι άυλες πληρωμές λειτουργούν εδώ και αρκετά χρόνια. Τα τελευταία δέκα χρόνια αναπτύχθηκαν περισσότερα από 200

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση, Μια Νέα Μορφή Επιχείρησης

Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση, Μια Νέα Μορφή Επιχείρησης Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση, Μια Νέα Μορφή Επιχείρησης Στέλλα Γαμβρέλλη, Δικηγόρος, LL.M., Μ.Δ.Ε. Eσπερίδα της Innovation-Community.gr «Καινοτομία και Εξωστρέφεια» Πολυσυνέδριο Capital & Vision

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΜΕΤΡΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ &ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΕΛΛΑΔΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΟΡΡΕΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΕΥΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ Κεφάλαιο Ευρώ. Στ.. [τόπος], σήμερα. [ημερομηνία] οι εδώ συμβαλλόμενοι: 1... 2.. 3... κ.λπ. συμφώνησαν να συστήσουν ομόρρυθμη εταιρεία, της οποίας θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom»

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» «Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» Συνέντευξη του Προέδρου ΕΙΕ Δρ. Βασίλη Γρηγορίου στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Fortune (23.10.2014) http://www.fortunegreece.com/article/elkistiki-ellada-gia-ena-technologiko-boom/

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Σοφία... του Γιάννη Της Αναστασίας Μιχαηλίδου Καμένου και του Γιώργου Χριστοδούλου

Η Σοφία... του Γιάννη Της Αναστασίας Μιχαηλίδου Καμένου και του Γιώργου Χριστοδούλου Η Σοφία... του Γιάννη Της Αναστασίας Μιχαηλίδου Καμένου και του Γιώργου Χριστοδούλου Είναι η πρώτη μέρα της νέας σχολικής χρονιάς. Ο Σάββας ο γιος της Αναστασίας, θα είναι στην τετάρτη τάξη των Αγγλικών.

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS

Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS Ζ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ UNILEVER UNITED NATURAL FOODS UNILEVER UNITED NATURAL FOODS Η Unilever είναι μία από τις κορυφαίες προμηθέυτριες εταιρείες στον κόσμο, που μεταφέρουν με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της Επιπεδίας

Το παραμύθι της Επιπεδίας Το παραμύθι της Επιπεδίας Ιστορία του J.Weeks, βασισμένη σε ιδέες του μυθιστορήματος Flatland: a romance in many dimensions, του E.A.Abbott, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1884, και στο οποίο βασίστηκε το κινηματογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

--------------------------------------

-------------------------------------- ------------------------------------- Project Brief Ανάπτυξη ηλεκτρονικής εκπαιδευτικής εφαρμογής -------------------------------------- 1 Στόχοι / Overview 1. Περιγράψτε με λίγα λόγια το έργο. Ποιοι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.)

NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.) NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.) Τιμές και Όγκος Συναλλαγών: Ένας Μύθος Υπό Αμφισβήτηση Ένα από τα παλαιότερα ρητά της Wall Street είναι αυτό που αναφέρει ότι ο όγκος συναλλαγών οδηγεί τις τιμές. Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική Έκθεση Πρότασης για. Πανελλήνιο Νομικό Πρόσωπο Εκμετάλλευσης Gaming Halls

Αιτιολογική Έκθεση Πρότασης για. Πανελλήνιο Νομικό Πρόσωπο Εκμετάλλευσης Gaming Halls Αιτιολογική Έκθεση Πρότασης για Πανελλήνιο Νομικό Πρόσωπο Εκμετάλλευσης Gaming Halls Η ΠΟΕΠΠΠ έχοντας γνώσει για τις θέσεις της ΟΠΑΠ σχετικά για τον τρόπο εκμετάλλευσης των slots, αντιμετώπισε και μετέφερε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232)

Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232) Ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος (ΚΕΦ.232) Συνοπτικός τίτλος 1. Ο παρών Νόµος θα αναφέρεται ως ο περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόµος. Διατυπώσεις αναγκαίες για την εκτέλεση σύµβασης 2.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία.

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία. Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ Έρευνα κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα