ΕΝΟΣΘΣΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΒΟΛΙΜΟ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΟΣΘΣΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΒΟΛΙΜΟ"

Transcript

1 1 ΕΝΟΣΘΣΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΒΟΛΙΜΟ Όλοι οι ηωντανοί οργανιςμοί χρειάηονται ενζργεια για να εκτελζςουν τισ λειτουργίεσ τουσ. Η ενζργεια χρθςιμοποιείται από τα κφτταρα, τουσ ιςτοφσ και τα όργανα ςτον ανκρϊπινο οργανιςμό. H ενζργεια υπάρχει ςε πολλζσ μορφζσ όπωσ είναι θ θλεκτρικι, θ κινθτικι, θ δυναμικι κ.α. Η ενζργεια ζχει τθν ικανότθτα να μετατρζπετε από μια μορφι ςε άλλθ. Επίςθσ θ ενζργεια δεν καταςτρζφεται και οφτε δθμιουργείται από το μθδζν. Στθν βιολογία υπάρχουν πολλά είδθ ενζργειασ. Για παράδειγμα ο άνκρωποσ παίρνει χθμικι ενζργεια από τθν τροφι του και τθν μετατρζπει ςε άλλεσ μορφεσ όπωσ θ κινθτικι για να μπορεί να κινθκεί. Αλλό παράδειγμα είναι τα φυτά. Τα φυτά παίρνουν θλιακι ενζργεια από τον ιλιο και τθν μετατρζπουν ςε χθμικι κατα τθν διαδικαςία τθσ φωτοςφνκεςθσ. Είναι πολφ ςθμαντικό να κατανοιςετε ότι χωρίσ ενζργεια κανζνασ ηωντανόσ οργανιςμόσ δεν μπορεί να επιβιϊςει. Όλα γίνονται ςτο ςϊμα μασ με ςκοπό παραγωγισ ενζργειασ. Βιοχθμικζσ αντιδράςεισ Μεταβολιςμόσ Για να αποκτιςουν οι οργανιςμοί ενζργεια διαςποφν μεγάλα μόρια ςε μικρότερα. Στθ ςυνζχεια χρθςιμοποιοφν αυτα τα μικρά μόρια για να φτιάξουν κάτι μεγαλφτερο. Αυτεσ οι χιλιάδεσ χθμικζσ αλλάγζσ που γίνονται ονομάηονται βιοχθμικζσ αντιδράςεισ. Παραδείγματα τζτοιων αντιδράςεων είδαμε ςτο προθγοφμενο κεφάλαιο. Η ςυμπφκνωςθ και θ υδρόλυςθ είναι βιοχθμικζσ αντιδράςεισ. Πολλζσ φορζσ κάποιεσ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ είναι αμφίδρομεσ. Δθλαδι μετά τθν ςυμπφκνωςθ δφο απλϊν μορίων μποροφμε να επιςτρζψουμε πίςω ςε αυτά τα μόρια. Πάρτε για παράδειγμα τθν μαλτόηθ. Εαν υδρολφςουμε τθν μαλτόηθ κα πάρουμε δυο γλυκόηεσ. Μποροφμε όμωσ να ξαναενϊςουμε τισ δφο γλυκόηεσ για να ξαναφτιάξουμε μαλτόηθ. Αυτο είναι αμφίδρομθ αντίδραςθ. Το ςφνολο των βιοχθμικϊν αντιδράςεων ςτο ςϊμα μασ ονομάηεται μεταβολιςμόσ. Ο μεταβολιςμόσ χωρίηεται ςε δυο ςκζλθ: το καταβολιςμό και τον αναβολιςμό. Στον καταβολιςμό γίνεται διάςπαςθ μορίων (υδρόλυςθ) ενϊ ςτον αναβολιςμό γίνεται ςφνκεςθ μορίων (ςυμπφκνωςθ). Φυςικά οι βιοχθμικζσ αντιδράςεισ και ο μεταβολιςμόσ δεν μποροφν να δουλζψουν εαν δεν υπάρχει ενζργεια. Για να ενεργοποιθκεί μια αντίδραςθ χρειάηεται ζνα ελάχιςτο ποςό ενζργειασ και αυτο ονομάηεται ενζργεια ενεργοποίθςθσ (ΕΕ). Αυτθ θ ΕΕ χρειάηεται ζτςι ϊςτε να ςπάςουν οι δεςμοί μεταξφ των μορίων και να δθμιουργθκοφν νζοι δεςμοί ταυτόχρονα. Άρα ΕΕ είναι θ ςυγκεκριμζνθ ποςότθτα ενζργειασ, που κακιςτά τα μόρια ικανά να αντιδροφν και να ςχθματίηουν ζνα ενδιάμεςο αςτακζσ ενεργοποιθμζνο ςφμπλοκο. Κάποιεσ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ ελευκερϊνουν ενζργεια και κάποιεσ άλλεσ αποκθκεφουν ενζργεια. Αυτεσ που ελευκερϊνουν ονομάηονται εξώκερμεσ αντιδράςεισ και αυτεσ που αποκθκεφουν ονομάηονται ενδόκερμεσ αντιδράςεισ. Όταν τα αντιδρώντα ςώματα ζχουν περιςςότερθ ενζργεια από το προϊόν τότε ελευκερϊνεται ενζργεια προσ τα ζξω άρα ζχουμε εξϊκερμθ αντίδραςθ. Όταν τα αντιδρϊντα ςϊματα ζχουν λιγότερθ ζνζργεια από το προϊόν τότε αποκθκεφεται ενζργεια προσ το εςωτερικό του μορίου άρα ζχουμε ενδόκερμθ αντίδραςθ. Οι δφο γραφικζσ που ακολουκοφν είναι πολφ ςθμαντικζσ και πρζπει αν τισ γνωρίηετε.

2 2 Εξϊκερμθ αντίδραςθ Ενδόκερμθ αντίδραςθ Ενζργεια Στισ χθμικζσ αντιδράςεισ, που γίνονται ςε δοκιμαςτικοφσ ςωλινεσ μζςα ςτα χθμικά εργαςτιρια, θ ενζργεια ενεργοποίθςθσ, που απαιτείται από τα αντιδρϊντα ςϊματα, προςφζρεται υπό τθ μορφι τθσ κερμότθτασ. Αυτο όμωσ δεν μπορεί να γίνει με τουσ ηωντανοφσ οργανιςμοφσ. Η αφξθςθ τθσ κερμοκραςίασ για τθν επιτζλεςθ μιασ αντίδραςθσ κα ιταν καταςτροφικι. Όπωσ μάκαμε ςτο προθγοφμενο κεφάλαιο θ ψθλι κερμοκραςία προκαλεί μετουςίωςθ. Γιϋαυτο τον λόγο τα κφτταρα ζχουν λφςει αυτό το πρόβλθμα χρθςιμοποιϊντασ τα ζνηυμα.

3 3 ΕΝΟΣΘΣΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ 3.2 ΕΝΗΤΜΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΣΑΛΤΣΕ) Ζνηυμα ι βιολογικοί καταλφτεσ είναι πολφ απλά πρωτεϊνικά μόρια (ςφαιρίνεσ) που επιταχφνουν (καταλφουν) το κακζνα μία ι περιςςότερεσ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ χωρίσ να αλλάηουν τισ ςυνκικεσ ςτο εςωτερικό των κυττάρων. Είναι αυτα δθλαδι που είναι υπζυκυνα για να γίνονται οι απαραίτθτεσ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ ςτον οργανιςμό μασ. Γιατί όμωσ χρειαηόμαςτε τα ζνηυμα; Ο λόγοσ είναι απλόσ. Οπωσ προαναφζραμε μια χθμικι αντίδραςθ χρειάηεται ζνα ποςό ενζργειασ για να γίνει. Αυτθ τθν ενζργεια τθν ονομάςαμε ενζργεια ενεργοποίθςθσ. Τα ζνηυμα μειώνουν τθν απαραίτθτθ ενζργεια ενεργοποίθςθσ ζτςι θ αντίδραςθ κα γίνει πιο γριγορα. Αυτοσ είναι και ο λόγοσ που τα ζνηυμα επιταχφνουν τισ βιοχθμικζσ αντιδράςεισ. Τα περιςςότερα ζνηυμα βρίςκονται ςτισ μεμβράνεσ του ενδοπλαςματικοφ δικτφου, των μιτοχονδρίων, των χλωροπλαςτϊν (φυτά) και τθσ ςυςκευισ Golgi. Δθλαδι τα περιςςότερα ζνηυμα βρίςκονται μζςα ςτα κφτταρα. Ζνασ μικρόσ αρικμόσ ενηφμων όμωσ δρα ςτο εξωτερικό περιβάλλον των κυττάρων. Τα περιςςότερα ζνηυμα είναι πρωτεϊνεσ αλλά κάποια αποτελοφνται από ριβοηονουκλεϊνικά οξζα (RNA) και ονομάηονται ριβοζνηυμα. Πιο πάνω θ γραφικι δείχνει δφο εξϊκερμεσ αντιδράςεισ. Και οι δφο αντιδράςεισ δίνουν το ίδιο αποτζλεςμα (προϊόν). Η μια όμωσ από αυτεσ γίνεται με τθν χριςθ ενηφμων ενϊ θ άλλθ όχι. Σο Α δζιχνει τθν ενζργεια ενεργοποίθςθσ χωρίσ τθν παρουςία ενηφμων. Όπωσ προαναφζραμε χωρίσ τα ζνηυμα θ ενζργεια που απαιτιται είναι περιςςότερθ γι αυτο χρειάηεται και περιςςότερο χρόνο για να γίνει. Σο Β δζιχνει τθν ενζργεια ενεργοποίθςθσ με τθν παρουςία ενηφμων. Η ενζργεια ενεργοποίθςθσ μειϊνετε και θ αντίδραςθ επιταχφνετε. Σο Γ δείχνει τθν ενζργεια που απευλευκερώνεται ςτο περιβάλλον. Αφου θ αντίδραςθ είναι εξϊκερμθ ςθμαίνει ότι τα αντιδρϊντα ςϊματα κα ζχουν περιςςότερθ ενζργεια από τα προϊόντα αφοφ θ ενζργεια ελευκερϊνετα προσ τα ζξω. Αυτθ θ γραφικι είναι πολφ ςθμαντικι και μπαίνει ςυχνά ςε εξετάςεισ και διαγωνίςματα.

4 4 Τα ζνηυμα παρουςιάηουν εξιδίκευςθ. Η εξιδίκευςθ μπορεί να είναι χαμθλι, μζτρια ι ψθλι. Χαμθλι εξιδίκευςθ ςθμαίνει οτι καταλφουν μεγάλο αρικμό αντιδράςεων, μζτρια εξιδίκευςθ οτι καταλφουν μικρό αρικμό αντιδράςεων και υψθλι οτι καταλφουν μόνο μια αντίδραςθ. Τα ζνηυμα επίςθσ ζχουν τθν ιδιότθτα τθσ αντιςτρεπτικότθτασ. Δθλαδι το ίδιο ζνηυμο καταλφει τθν αντίδραςθ και προσ τθσ δφο κατευκφνςθσ. Το αντιδρϊν ςϊμα που καταλφεται από ζνηυμο ονομάηεται υπόςτρωμα. Τα υποςτρϊματα για να υποςτοφν αλλαγι πρζπει να ενωκοφν με το ζνηυμο ςτθν κζςθ του ενεργοφ κζντρου. Το ενεργό κζντρο είναι το μζροσ του ενηφμου που είναι υπεφκυνο για τθ λειτουργία του. Είναι επίςθσ το μζροσ όπου προςδίδει ςτο ζνηυμο τθν εξιδίκευςθ του. Αφοφ το ζνηυμο είναι ςε τριςδιάςτατθ μορφι (τριτοταγισ δομι πρωτεϊνϊν), φανταςτείτε το ενεργό κζντρο ςαν μια κικθ. Σε εκείνθ τθν κικθ προςδζνεται το υπόςτρωμα για να γίνει θ χθμικι αντίδραςθ. Αν ςε αυτθ τθν κικθ μόνο ζνα υπόςτρωμα μπορεί να προςκολιςει τότε θ εξιδίκευςθ του ενηφμου είναι υψθλι. Το ενεργό κζντρο του ενηφμου και το υπόςτρωμα ζχουν ςχζςθ κλειδιοφ-κλειδαριάσ δθλαδι εφαρμόηουν τζλεια μεταξφ τουσ. Η πιο κάτω εικόνα δείχνει ζνα απλό παράδειγμα αντίδραςθσ. Όταν το υπόςτρωμα ενωκεί με το ενεργό κζντρο τότε γίνεται θ προςωρινι δθμιουργία ενόσ ςφμπλοκου ενηφμου-υποςτρώματοσ. Αυτο το ςφμπλοκο είναι πολφ ςθμαντικό αφου ςυμβάλει ςτθν μείωςθ τθσ ενζργειασ ενεργοποίθςθσ και τθσ επιτάχυνςθσ τθσ αντίδραςθσ. Πώσ όμωσ ακριβώσ τα ζνηυμα μειώνουν τθν ενζργεια ενεργοποίθςθσ και επιταχφνουν τισ αντιδράςεισ; Η μείωςθ αυτι επιτυγχάνεται με τθ δθμιουργία ενόσ αςτακζσ ςυμπλόκου (ςφμπλοκο ενηφμουυποςτρϊματοσ) ανάμεςα ςτο ενεργό κζντρο του ενηφμου και ςτο υπόςτρωμα. Αποτζλεςμα τθσ δθμιουργίασ του ςυμπλόκου αυτοφ είναι θ χαλάρωςθ οριςμζνων χθμικϊν δεςμϊν του υποςτρϊματοσ (λόγω μθχανικϊν πιζςεων ι χθμικϊν αλλθλεπιδράςεων), ϊςτε τελικά να απαιτοφνται μικρότερα ποςά ενζργειασ για τθν τελικι διάςπαςθ των δεςμϊν αυτϊν.

5 5 Η δίπλα εικόνα δείχνει το ζνηυμο, το ενεργό κζντρο, το υπόςτρωμα, το ςφμπλοκο ενηφμου-υποςτρϊματοσ και τα προϊόντα. Ερϊτθςθ Γιατί ςτθν ςυγκεκριμζνθ διαδικαςία γίνεται πρόςκεςθ νεροφ; Απάντθςθ Όπωσ φαίνεται ςτο ςχιμα το ζνηυμο διαςπά το υπόςτρωμα ςε δφο νζα πιο μικρά προϊόντα. Η διάςπαςθ γίνεται μζςω τθσ διαδικαςίασ τθσ υδρόλυςθσ. Η υδρόλυςθ για να γίνει απαιτζι πρόςκεςθ νεροφ. Χαρακτθριςτικά των ενηφμων 1. Παρουςιάηουν εξιδίκευςθ 2. Ζχουν ενεργό κζντρο 3. Απαντϊνται εντόσ και εκτόσ των κυττάρων ςε μικρζσ ποςότθτεσ 4. Επιταχφνουν βιοχθμικζσ αντιδράςεισ μειϊνοντασ τθν ενζργεια ενεργοποίθςθσ των υποςτρωμάτων 5. Δεν αλλοιϊνουν τα τελικά προϊόντα 6. Παραμζνουν αλϊβθτα μετά τισ χθμικζσ αντιδράςεισ 7. Δεν καταλφουν αντιδράςεισ, που, οφτωσ ι άλλωσ, είναι αδφνατο να πραγματοποιθκοφν. 8. Κάποια ζνηυμα παρουςιάηουν αντιςτρεπτικότθτα 9. Κάποια ζνηυμα είναι πρωτεΐνεσ ενϊ κάποια είναι νουκλεϊνικά οξζα (RNA) Οι ςυνκικεσ ςτον οργανιςμό μασ αλλάηουν ςυνεχϊσ. Φυςικά ο οργανιςμόσ μασ ζχει μθχανιςμοφσ για να τουσ κρατά ςτακεροφσ. Αυτοι οι μθχανιςμοί δεν λειτουργουν πάντα και επθρεάηονται από άλλουσ παράγοντεσ. Για παράδειγμα θ κερμοκραςία ςτο ςϊμα μασ είναι ςυνικωσ ςτακερι. Το καλοκαίρι όπου είναι πολφ ηζςτθ ο οργανιςμό μασ χρθςιμοποιεί τουσ μθχανιςμοφσ του για να μθν επθρεαςτεί από τθν εξωτερικι κερμοκραςία. Ζνα παράδειγμα μθχανιςμοφ που μασ κρατά ςτακερι τθν κερμοκραςία είναι ο ιδρϊτασ. Σε κάποιεσ περιπτϊςεισ όμωσ, όταν ζιμαςτε άρρωςτοι για παράδειγμα, οι μθχανιςμοί αυτοι αποτυχάνουν με παράδειγμα θ κερμοκραςία να ανεβαίνει και εμείσ να ζχουμε πυρετό. Αυτεσ οι ςυνκικεσ που αλλάηουν ςτον οργανιςμό μασ επθρεάηουν τθν δράςθ των ενηφμων. Πάμε εμεισ να δοφμε ποιοι είναι οι παράγοντεσ που επθρεάηουν τθν δράςθ των ενηφμων.

6 6 Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ δράςθ των ενηφμων 1. Θερμοκραςία Για κάκε ζνηυμο υπάρχει μια άριςτθ τιμι τθσ κερμοκραςίασ ςτθν οποία θ ταχφτθτα τθσ αντίδραςθσ που καταλφει είναι θ μζγιςτθ. Πάνω ι κάτω από τθν άριςτθ τιμι, θ δραςτθριότθτα και θ δράςθ του ενηφμου μειϊνονται. Όςο πιο μακρία βριςκόμαςτε από τθν άριςτθ τιμι τόςο πιο μεγάλθ είναι θ μείωςθ τθσ δραςτθριότθτασ μζχρι που να μθν υπάρχει κακόλου δραςτθριότθτα. Αυτο ςυμβαίνει γιατί οι δεςμοί υδρογόνου και οι υδρόφοβεσ αλλθλεπιδράςεισ, που διαμορφϊνουν τθ ςτερεοχθμικι δομι του ενηφμου, δεν επιτρζπουν ςτο ενεργό κζντρο να ςυνδεκεί με το υπόςτρωμα με τον καλφτερο δυνατό τρόπο. Οι δεςμοί υδρογόνου και οι υδρόφοβεσ αλλθλεπιδράςεισ χαλαρϊνουν, το ςχιμα του ενεργοφ κζντρου αλλάηει και το ζνηυμο κακίςταται μερικϊσ ι πλιρωσ ανενεργό. Υπζρμετρθ αφξθςθ τθσ κερμοκραςίασ προκαλεί μετουςίωςθ των ενηφμων, δθλαδι καταςτροφι τθσ τριςδιάςτατθσ δομισ τουσ και απϊλειασ τθσ λειτουργικότθτάσ τουσ, επειδι ςπάηουν οι χθμικοί δεςμοί μεταξφ των πλευρικϊν ομάδων των αμινοξζων του ενηφμου. Τα περιςςότερα ζνηυμα του ανκρϊπου λειτουργοφν ςε κερμοκραςίεσ μεταξφ o C. Τα κερμόφιλα βακτιρια που ονομάηονται ζτςι διότι ηουν ςε κερμζσ πθγζσ ζχουν ζνηυμα των οποίων θ άριςτθ τιμι τθσ κερμοκραςίασ φκάνει τουσ 70 o C. 2. ph Το ίδιο ιςχφει όπωσ τθν κερμοκραςία και για το ph. Υπάρχει θ άριςτθ τιμι ph για κάκε ζηνυμο ςτο ςϊμα μασ. Πάνω ι κάτω από τθν άριςτθ τιμι θ δράςθ του ενηφμου μειϊνεται. Οι ιοντικοί δεςμοί μεταξφ των πλευρικϊν ομάδων των αμινοξζων είναι πολφ ευαίςκθτοι ςτισ ςυγκεντρϊςεισ ιόντων υδρογόνου (Η + ) και υδροξυλίου (ΟΗ - ) που κακορίηουν το ph. Τα ιόντα υδρογόνου (Η + ) και υδροξυλίου (ΟΗ - ) παρεμβαίνουν περικυκλϊνοντασ τισ αρνθτικά φορτιςμζνεσ και κετικά φορτιςμζνεσ πλευρικζσ ομάδεσ αμινοξζων αντίςτοιχα κι ζτςι ςπάνε τουσ ιοντικοφσ δεςμοφσ. Αυτό ζχει ςαν αποτζλεςμα να αλλάηει το ςχιμα του ενεργοφ κζντρου και το ζνηυμο να κακίςταται ανενεργό.

7 7 3. Η ςυγκζντρωςθ του ενηφμου Όπωσ προαναφζραμε τα ζνηυμα βρίςκονται ςε μικρζσ ποςότθτεσ εντόσ και εκτόσ των κυττάρων. Τα υποςτρϊματα τα οποία κα ενωκοφν με το ενεργό κζντρο για να υποςτοφν αλλαγι είναι ςυνικωσ πολφ περιςςότερα ςε αρικμό από τα ζνηυμα. Άρα είναι λογικό θ οποιαδιποτε αφξθςθ ςτον αρικμό των ενηφμων να προκαλεί αφξθςθ τθσ ενηυμικισ δράςθσ. 4. Η ςυγκζντρωςθ του υποςτρϊματοσ Σε πειράματα που ζγιναν παρατθρικθκε οτι όςο αυξάνεται θ ςυγκζντρωςθ του υποςτρϊματοσ τόςο αυξάνεται και θ ταχφτθτα με τθν οποία διεξάγεται θ αντίδραςθ μζχρι Σθμείο κορεςμοφ ενόσ ςθμείου (ςθμείο κορεςμοφ) ςτο οποίο θ ςυγκζντρωςθ του υποςτρϊματοσ είναι τόςο αυξθμζνθ που γεμίηουν όλα τα ενεργά κζντρα των διακζςιμων μορίων ενηφμου με υπόςτρωμα. Από αυτό το ςθμείο και μετά θ αφξθςθ τθσ ςυγκζντρωςθσ υποςτρϊματοσ δεν προκαλεί αφξθςθ ςτθν ταχφτθτα τθσ αντίδραςθσ επειδι δεν υπάρχουν άλλα διακζςιμα ενεργά κζντρα. Μποροφμε να παρομοιάςουμε αυτι τθν κατάςταςθ με 100 μακθτζσ που περιμζνουν ςτθν ουρά ςτθν καντίνα. Τα ταμεία είναι μόνο 4 κι ζτςι θ ταχφτθτα εξυπθρζτθςθσ των μακθτϊν κα παραμζνει θ ίδια ακόμα κι αν παρουςιαςτοφν ακόμα 100 μακθτζσ ι 200. Στθν γραφικι παράςταςθ το Vmax (maximum velocity) αντιπροςωπεφει τθν μζγιςτθ ταχφτθτα τθσ αντίδραςθσ. Επίςθσ δείχνει το ςθμείο κορεςμοφ, δθλαδι το ςθμείο που όλα τα ενεργά κζντρα είναι γεμάτα.

8 8 Δομι ζνηφμων Τα περιςςότερα ζνηυμα είναι πρωτεϊνεσ. Κάποια από αυτα τα ζνηυμα όμωσ ενϊνονται με μθ πρωτεϊνικά μόρια. Όταν γίνεται αυτθ θ ζνωςθ ολόκλθρο το ζνηυμο ονομάηεται ολοζνηυμο, το πρωτεϊνικό τμιμα ονομάηεται αποζνηυμο και το μθ πρωτεϊνικό τμιμα ονομάηεται ςυμπαράγοντασ. Το αποζνηυμο από μόνο του δεν ζχει ενηυμικι δράςθ. Χρειάηεται και τον ςυμπαράγοντα. Ο ςυμπαράγοντασ χωρίηεται ςε δυο άλλεσ κατθγορίεσ: τθν προςκετικι ομάδα και το ςυνζνηυμο. Προςκετικι ομάδα είναι ο ςυμπαράγοντασ ενόσ ολοενηφμου που παραμζνει μόνιμα ςυνδεδεμζνοσ με το αποζνηυμο. Για παράδειγμα θ αίμθ, ζνα μθ πρωτεϊνικό μόριο, είναι θ προςκετικι ομάδα του ενηφμου καταλάςθ. Συνζνηυμο ονομάηεται ο ςυμπαράγοντασ ενόσ ολοενηφμου που μπορεί να αποχωριςτεί από το αποζνηυμο και να λάβει μζροσ ςε αντιδράςεισ, ςυνδεδεμζνοσ με δυο ι τρία άλλα αποζνηυμα. Γνωςτά ςυνζνηυμα είναι τα NAD+, NADP+ και το FAD (αυτα τα τρία κα τα μελετιςουμε ςε άλλα κεφάλαια). Συνζνηυμα είναι επίςθσ και κάποια μεταλλικά ιόντα (Zn ++ ) και οι βιταμίνεσ. Οι περιςςότερεσ βιταμίνεσ αποτελοφν τμιματα ςυνενηφμων. Τον τίτλο του ςυνενηφμου μποροφν να πάρουν και οριςμζνα μεταλλικά ιόντα, που ςυνενϊνονται με τα ενεργά κζντρα οριςμζνων αποενηφμων και χρθςιμεφουν για τθ δζςμευςθ θλεκτρονίων από τα υποςτρϊματα. Για παράδειγμα, τα ιόντα Zn ++ αποτελοφν ςυνζηυμο ςτο μόριο τθσ καρβοξυπεπτιδάςθσ, ενηφμου του πεπτικοφ ςυςτιματοσ, που υδρολφει τα πεπτίδια ςτο καρβοξυλικό τουσ άκρο. Ζλεγχοσ τθσ δράςθσ των ενηφμων Ο οργανιςμόσ μασ ζχει διάφορουσ ρυκμιςτικοφσ μθχανιςμοφσ για να μπορεί να ελζγχει και να ςυντονίηει τισ λειτουργίεσ που γίνονται κακθμερινά. Οι μθχανιςμοί αυτοι βαςίηονται ςε χθμικζσ αντιδράςεισ. Άρα ο οργανιςμόσ μασ πρζπει να είναι ικανόσ να ελζγξει τθν δράςθ των ενηφμων. Η παραγωγι διαφόρων χθμικϊν ουςιϊν μπορεί να ελζγξει τθν δράςθ τουσ. Ενεργοποιθτζσ είναι εκείνεσ οι χθμικζσ ουςίεσ που όταν ενωκοφν με τα ζνηυμα διαμορφϊνουν το ενεργό τουσ κζντρο ϊςτε να μπορεί να δεχτεί το υπόςτρωμα και να επιταχφνουν τθν αντίδραςθ. Αντίκετα, αναςτολείσ είναι εκείνεσ οι χθμικζσ ουςίεσ που όταν ενωκοφν με τα ζνηυμα προκαλοφν μορφολογικζσ αλλαγζσ ς αυτά και άρα αναςτολι ςτθ δράςθ τουσ. Με αυτο τον τρόπο ο οργανιςμόσ μασ μπορεί να ελζγχει ποια ζνηυμα είναι ενεργά και ποια όχι, ςε μια χρονικι ςτιγμι. Οι αναςτολείσ των ενηφμων είναι πιο περίπλοκοι και χωρίηονται ςε πιο μικρζσ κατθγορίεσ: 1. Μόνιμοι Αναςτολείσ ι δθλθτιρια είναι οι χθμικζσ ουςίεσ που όταν ενωκοφν με το ζνηυμο αναςτζλλουν μόνιμα τθ δράςθ του. Ακόμα κι αν αφαιρεκοφν το ζνηυμο δεν μπορεί να επανακτιςει τθν λειτουργικότθτα του. Ο λόγοσ είναι επειδι παραμζνουν μόνιμα προςκολλθμζνοι ςτο ενεργό κζντρο άρα το υπόςτρωμα δεν μπορεί να προςκολλιςει. Οι μόνιμοι αναςτολείσ δρουν ςε πολφ μικρζσ ποςότθτεσ. Οι ενϊςεισ κυανίου για παράδειγμα είναι δθλθτιρια γιατί τα ιόντα κυανίου (CN - ) είναι μόνιμοι αναςτολείσ τθσ κυτταροχρωματικισ

9 9 οξειδάςθσ ενόσ βαςικοφ ενηφμου τθσ κυτταρικισ αναπνοισ που παράγει ενζργεια (κεφάλαιο 8). Μόνιμοι αναςτολείσ κεωροφνται επίςθσ τα ιόντα των βαρζων μετάλλων, όπωσ του υδραργφρου και του μολφβδου, πολλά από τα αντιβιοτικά φάρμακα όπωσ θ πενικιλλίνθ και το μονοξείδιο του άνκρακα. 2. Αντιςτρεπτοί αναςτολείσ είναι οι χθμικζσ ουςίεσ που όταν ενωκοφν με το ζνηυμο αναςτζλλουν τθ δράςθ του για όςο καιρό παραμζνουν ενωμζνεσ ς αυτό. Σχθματίηουν αςκενείσ δεςμοφσ με το ζνηυμο και γι αυτό είναι αντιςτρεπτοί. Υπάρχουν δφο είδθ αντιςτρεπτϊν αναςτολζων: (α) ςυναγωνιςτικοί αντιςτρεπτοί αναςτολείσ: Συνδζονται ςτο ενεργό κζντρο του ενηφμου και δεν επιτρζπουν ςτο υπόςτρωμα να ενωκεί με το ενεργό κζντρο. Ζχουν παρόμοια ςτερεοχθμικι δομι με το υπόςτρωμα και το ςυναγωνίηονται για το ποιοσ κα προςκολλιςει ςτο ενεργό κζντρο. Με αυτο τον τρόπο ο αναςτολζασ εμποδίηει τθν δθμιουργία του ςυμπλόκου ενηφμου- υποςτρϊματοσ άρα μειϊνεται και θ ταχφτθτα τθσ αντίδραςθσ. Για παράδειγμα το οξυγόνο αναςτζλλει τθ δράςθ τθσ καρβοξυδιςμουτάςθσ με αποτζλεςμα να μθ γίνεται κατορκωτι θ δζςμευςθ του διοξειδίου του άνκρακα από τθ διφωςφορικι ριβουλόηθ κατά τθ ςκοτεινι φάςθ τθσ φωτοςφνκεςθσ (κεφάλαιο 6). Η ςυναγωνιςτικι αντιςτρεπτι αναςτολι εξαρτάται από τισ ςυγκεντρϊςεισ του υποςτρϊματοσ και του αναςτολζα αλλά και από τον βακμό ςυγγζνειασ των δφο ουςιϊν. (β) μθ ςυναγωνιςτικοί αντιςτρεπτοί αναςτολείσ: Αυτοι οι αναςτολείσ προςδζνονται ςε περιοχι διαφορετικι απο εκείνθ του ενεργοφ κζντρου. Αυτο ζχει ωσ αποτζλεςμα τθν αλλαγι και παραμόρφωςθ τθσ ςτερεοχθμικισ δομισ του ενεργοφ κζντρου. Ζτςι το υπόςτρωμα δεν μπορεί να προςκολλιςει ςτο ενεργό κζντρο και να γίνει θ αντίδραςθ. Όταν ο αναςτολζασ αποςυνδεκεί από το ζνηυμο τότε το ενεργό κζντρο επανακτά τθν δομι του. Αυτοφ του είδουσ αναςτολι εξαρτάται από τθν ςυγκζντρωςθ του αναςτολζα και τον βακμό ςυγγζνειασ του αναςτολζα με το ζνηυμο.

10 10 Χριςεισ των ενηφμων ςτθν κακθμερινότθτα μασ Ο πιο κάτω πίνακασ δείχνει διάφορεσ κακθμερινζσ δραςτθριότθτεσ ςτισ οποίεσ χρθςιμοποιοφμε ζνηυμα για το δικό μασ όφελοσ.

NH 2 R COOH. Σο R είναι το τμιμα του αμινοξζοσ που διαφζρει από αμινοξφ ςε αμινοξφ. 1 Πρωτεΐνες

NH 2 R COOH. Σο R είναι το τμιμα του αμινοξζοσ που διαφζρει από αμινοξφ ςε αμινοξφ. 1 Πρωτεΐνες 1 Πρωτεΐνες Πρωτεΐνεσ : Οι πρωτεΐνεσ είναι ουςίεσ «πρώτθσ» γραμμισ για τουσ οργανιςμοφσ (άρα και για τον άνκρωπο). Σα κφτταρα και οι ιςτοί αποτελοφνται κατά κφριο λόγο από πρωτεΐνεσ. Ο ςθμαντικότεροσ όμωσ

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1 1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός Γενικά : Οποιοδιποτε κφτταρο αποτελείται από χθμικζσ ενϊςεισ του άνκρακα που ονομάηονται οργανικζσ ενϊςεισ. Οι ενϊςεισ που αποτελοφν ςυςτατικά του κφτταρου χωρίηονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικε σ Εξετα ςεισ Γ Τα ξησ Ημερη ςιου και Δ Τα ξησ Εςπερινου Γενικου Λυκει ου

Πανελλαδικε σ Εξετα ςεισ Γ Τα ξησ Ημερη ςιου και Δ Τα ξησ Εςπερινου Γενικου Λυκει ου Ζνωςθ Ελλινων Χθμικϊν Πανελλαδικε σ Εξετα ςεισ Γ Τα ξησ Ημερη ςιου και Δ Τα ξησ Εςπερινου Γενικου Λυκει ου Χημεία 03/07/2017 Τμιμα Παιδείασ και Χθμικισ Εκπαίδευςθσ 0 Πανελλαδικε σ Εξετα ςεισ Γ Τα ξησ Ημερη

Διαβάστε περισσότερα

Δομι και λειτουργία των πρωτεϊνϊν

Δομι και λειτουργία των πρωτεϊνϊν Δομι και λειτουργία των πρωτεϊνϊν Τισ πρωτεΐνεσ κατατάςςουμε ςε: Δομικέσ: αποτελοφν βαςικό υλικό για τθν δόμθςθ του κυτταρικοφ τοιχϊματοσ, των μεμβρανϊν, κ.λ.π. π.χ. το κoλλαγόνο, θ ελαςτίνθ και οι γλυκοπρωτείνεσ.

Διαβάστε περισσότερα

Δομι. Στρϊμα λιπιδικϊν μορίων πάχουσ 5 nm που λειτουργεί ωσ φραγμόσ Εξειδικευμζνεσ δίοδοι και αντλίεσ (πρωτεΐνεσ) ελζγχουν τι μπαίνει και τι βγαίνει

Δομι. Στρϊμα λιπιδικϊν μορίων πάχουσ 5 nm που λειτουργεί ωσ φραγμόσ Εξειδικευμζνεσ δίοδοι και αντλίεσ (πρωτεΐνεσ) ελζγχουν τι μπαίνει και τι βγαίνει Δομι των μεμβρανϊν Δομι Στρϊμα λιπιδικϊν μορίων πάχουσ 5 nm που λειτουργεί ωσ φραγμόσ Εξειδικευμζνεσ δίοδοι και αντλίεσ (πρωτεΐνεσ) ελζγχουν τι μπαίνει και τι βγαίνει Διπλοςτοιβάδα λιπιδίων Η λιπιδικι

Διαβάστε περισσότερα

Ενζργεια, κατάλυςθ και βιοςφνκεςθ

Ενζργεια, κατάλυςθ και βιοςφνκεςθ Ενζργεια, κατάλυςθ και βιοςφνκεςθ Σο κφτταρο: ζνα χθμικό εργοςτάςιο Ενηυμικζσ αντιδράςεισ μετατρζπουν κρεπτικζσ ουςίεσ ςε πρόδρομεσ ενϊςεισ για βιοςφνκεςθ, παίρνοντασ ταυτόχρονα ενζργεια Σο ςφνολο των

Διαβάστε περισσότερα

Κριτθριο αξιολόγηςησ χημείασ προςανατολιςμοφ Γ Λυκείου

Κριτθριο αξιολόγηςησ χημείασ προςανατολιςμοφ Γ Λυκείου ΘΕΜΑ Α. Στισ παρακάτω ερωτήςεισ πολλαπλήσ επιλογήσ Α1 έωσ και Α4 να επιλέξετε το γράμμα που αντιςτοιχεί ςτη ςωςτή απάντηςη. Α1. Ο αρικμόσ οξείδωςθσ του C ςτθν φορμαλδεΰδθ είναι : α. 0 β. -1 γ. +1 δ. +2

Διαβάστε περισσότερα

Σο θλεκτρικό κφκλωμα

Σο θλεκτρικό κφκλωμα Σο θλεκτρικό κφκλωμα Για να είναι δυνατι θ ροι των ελεφκερων θλεκτρονίων, για να ζχουμε θλεκτρικό ρεφμα, απαραίτθτθ προχπόκεςθ είναι θ φπαρξθ ενόσ κλειςτοφ θλεκτρικοφ κυκλϊματοσ. Είδθ κυκλωμάτων Σα κυκλϊματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ. Ημ/νία: Τάξθ: Χρονικι Διάρκεια:.

ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ. Ημ/νία: Τάξθ: Χρονικι Διάρκεια:. ΔΙΑΓΩΝΙΜΑ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΤΚΕΙΟΤ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΗ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΙΟΡΡΟΠΙΑ - ΟΡΓΑΝΙΚΗ Ονοματεπϊνυμο:. Ημ/νία: Τάξθ: Χρονικι Διάρκεια:. Βακμόσ: ΘΕΜΑ Α Να επιλζξετε τθ ςωςτι απάντθςθ ςε κακεμιά

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1) Τίτλοσ τθσ ζρευνασ: «Ποια είναι θ επίδραςθ τθσ κερμοκραςίασ ςτθ διαλυτότθτα των ςτερεϊν ςτο νερό;» 2) Περιγραφι του ςκοποφ τθσ ζρευνασ: Η ζρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενθμζρωςθ και προςταςία των καταναλωτών από τουσ κινδφνουσ που απορρζουν από τα χθμικά προϊόντα

Ενθμζρωςθ και προςταςία των καταναλωτών από τουσ κινδφνουσ που απορρζουν από τα χθμικά προϊόντα Ενθμζρωςθ και προςταςία των καταναλωτών από τουσ κινδφνουσ που απορρζουν από τα χθμικά προϊόντα Γενικό Χθμείο του Κράτουσ Διεφκυνςθ Περιβάλλοντοσ Δρ. Διμθτρα Δανιιλ Χθμικά προϊόντα Οι χθμικζσ ουςίεσ υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ Θζμα Α Α1: γ, Α2: β, Α3: α, Α4: β, A5: β Θζμα Β Β1: Σ ι Λ (ελλιπισ διατφπωςθ), Λ, Σ, Σ, Σ Β2: α) Οι διαφορζσ μεταξφ ς και π δεςμοφ είναι: α. Στον ς

Διαβάστε περισσότερα

cdna ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Καρβέλης Φώτης Φώτο 1

cdna ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Καρβέλης Φώτης Φώτο 1 cdna ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Καρβέλης Φώτης Φώτο 1 Λόγοι για τουσ οποίουσ αναγκαςτικαμε να δθμιουργιςουμε τθ cdna βιβλιοκικθ Σα γονίδια των ευκαρυωτικών είναι αςυνεχι. Οι περιοριςτικζσ ενδονουκλεάςεισ δεν κόβουν ςτθν

Διαβάστε περισσότερα

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και 25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και Γ) Τα ψυκτικά φορτία από είςοδο εξωτερικοφ αζρα. 26. Ποιζσ είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία Slide 1 Εισαγωγή στη ψυχρομετρία 1 Slide 2 Σφντομη ειςαγωγή ςτη ψυχρομετρία. Διάγραμμα Mollier (πίεςησ-ενθαλπίασ P-H) Σο διάγραμμα Mollier είναι μία γραφικι παράςταςθ ςε ζναν άξονα ςυντεταγμζνων γραμμϊν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥΣ

ΒΙΟΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ vs ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥΣ «Προτείνω να αναπτφξουμε πρώτα αυτό που κα μποροφςε να ζχει τον τίτλο: «ιδζεσ ενόσ απλοϊκοφ φυςικοφ για τουσ οργανιςμοφσ». Κοντολογίσ, τισ ιδζεσ που κα μποροφςαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Γνωριμία με το λογιςμικό του υπολογιςτι

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Γνωριμία με το λογιςμικό του υπολογιςτι ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Γνωριμία με το λογιςμικό του υπολογιςτι Λογιςμικό (Software), Πρόγραμμα (Programme ι Program), Προγραμματιςτισ (Programmer), Λειτουργικό Σφςτθμα (Operating

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Τλικό του Τπολογιςτι

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Τλικό του Τπολογιςτι ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Τλικό του Τπολογιςτι Τλικό υπολογιςτι (Hardware), Προςωπικόσ Τπολογιςτισ (ΡC), υςκευι ειςόδου, υςκευι εξόδου, Οκόνθ (Screen), Εκτυπωτισ (Printer), αρωτισ

Διαβάστε περισσότερα

Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ

Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ Θεςιακά ςυςτιματα αρίκμθςθσ Δρ. Χρήστος Ηλιούδης αρικμθτικό ςφςτθμα αρίκμθςθσ (Number System) Αξία (value) παράςταςθ Οι αξίεσ (π.χ. το βάροσ μιασ ποςότθτασ μιλων) μποροφν να παραςτακοφν με πολλοφσ τρόπουσ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!!

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! Το πλαςτικό ζχει γίνει αναπόςπαςτο κομμάτι τθσ κακθμερινισ μασ ηωισ, πλαςτικά μπουκάλια, πλαςτικά παιχνίδια, πλαςτικά ποτιρια, πλαςτικζσ ςακοφλεσ. Πλαςτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α A1. i A2. i A. ii A4. i A. iii ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Β Β1. -1 0-2 0 4HCl (g) + O 2(g) 2H 2 O (g) + 2Cl 2(g), ΔΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΥΙΑΚΟ ΔΚΠΑΙΔΔΤΣΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ «ΥΤΙΚΗ ΘΔΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΔΦΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΔΤΘΤΝΗ» ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ ΘΔΜΑ Α ΘΔΜΑ Β

ΧΗΥΙΑΚΟ ΔΚΠΑΙΔΔΤΣΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ «ΥΤΙΚΗ ΘΔΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΔΦΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΔΤΘΤΝΗ» ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ ΘΔΜΑ Α ΘΔΜΑ Β 4 o ΔΙΓΩΝΙΜ ΠΡΙΛΙΟ 04: ΔΝΔΔΙΚΣΙΚΔ ΠΝΣΗΔΙ ΦΥΣΙΚΗ ΘΔΤΙΚΗΣ ΚΙ ΤΔΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΤΔΥΘΥΝΣΗΣ 4 ο ΔΙΓΩΝΙΣΜ ΔΝΔΔΙΚΤΙΚΔΣ ΠΝΤΗΣΔΙΣ ΘΔΜ. β. β 3. α 4. γ 5. α.σ β.σ γ.λ δ.σ ε.λ. ΘΔΜ Β Σωςτι είναι θ απάντθςθ γ. Έχουμε ελαςτικι

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Τα ψθφιακά λογικά κυκλϊματα που μελετιςαμε μζχρι τϊρα ιταν ςυνδυαςτικά κυκλϊματα. Στα ςυνδυαςτικά κυκλϊματα οι ζξοδοι ςε κάκε χρονικι ςτιγμι εξαρτϊνται αποκλειςτικά και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ςυςτιματα γραμμικϊν εξιςϊςεων

ςυςτιματα γραμμικϊν εξιςϊςεων κεφάλαιο 7 Α ςυςτιματα γραμμικϊν εξιςϊςεων αςικζσ ζννοιεσ Γραμμικά, λζγονται τα ςυςτιματα εξιςϊςεων ςτα οποία οι άγνωςτοι εμφανίηονται ςτθν πρϊτθ δφναμθ. Σα γραμμικά ςυςτιματα με δφο εξιςϊςεισ και δφο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ. Θζλω ςε αυτό το κομμάτι, να μιλιςουμε λίγο για τουσ φυςικοφσ νόμουσ που υπάρχουν ςτο ςϊμα μασ και πϊσ το επθρεάηουν

ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ. Θζλω ςε αυτό το κομμάτι, να μιλιςουμε λίγο για τουσ φυςικοφσ νόμουσ που υπάρχουν ςτο ςϊμα μασ και πϊσ το επθρεάηουν ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ Όςο κι αν με «τάραηε» το μάκθμα τθσ «φυςικισ» ςτο ςχολείο, όπου κι αν το ςυνάντθςα αυτό, (γυμνάςιο, λφκειο, ςχολι, διαιτολογία κλπ), το ίδιο και θ «βιολογία-βιοχθμεία», τόςο τα εκτίμθςα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Ειςαγωγή Τπάρχουν τρία επίπεδα ςτα οποία καλείςτε να αξιολογιςετε το εργαςτιριο D-ID: Νζα κζματα Σεχνολογία Διδακτικι Νέα θέματα Σο εργαςτιριο κα ειςαγάγουν τουσ ςυμμετζχοντεσ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικι Ψυχολογία (ΨΧ66)

Πειραματικι Ψυχολογία (ΨΧ66) Πειραματικι Ψυχολογία (ΨΧ66) Διάλεξη 7 Σεχνικζσ για τθν επίτευξθ ςτακερότθτασ Πζτροσ Ροφςςοσ Μζθοδοι για την επίτευξη του ελζγχου Μζςω του κατάλλθλου ςχεδιαςμοφ του πειράματοσ (ςτόχοσ είναι θ εξάλειψθ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΣΘΣΑ 6: ΑΤΣΟΣΡΟΦΙΚΘ ΔΙΑΣΡΟΦΘ 6.2 ΟΡΑΣΟ ΦΩ ΚΑΙ ΦΩΣΟΤΝΘΕΣΙΚΕ ΧΡΩΣΙΚΕ

ΕΝΟΣΘΣΑ 6: ΑΤΣΟΣΡΟΦΙΚΘ ΔΙΑΣΡΟΦΘ 6.2 ΟΡΑΣΟ ΦΩ ΚΑΙ ΦΩΣΟΤΝΘΕΣΙΚΕ ΧΡΩΣΙΚΕ 1 ΕΝΟΣΘΣΑ 6: ΑΤΣΟΣΡΟΦΙΚΘ ΔΙΑΣΡΟΦΘ 6.2 ΟΡΑΣΟ ΦΩ ΚΑΙ ΦΩΣΟΤΝΘΕΣΙΚΕ ΧΡΩΣΙΚΕ Τπάρχουν αρκετζσ χρωςτικζσ ουςίεσ που ςυμμετζχουν ςε βιολογικζσ αντιδράςεισ. Οι χρωςτικζσ που ζχουν ςχζςθ με τθν φωτοςφνκεςθ ονομάηονται

Διαβάστε περισσότερα

NanoTech micro. Κερδίςτε τθ μάχθ απζναντι ςτα Βακτιρια!

NanoTech micro. Κερδίςτε τθ μάχθ απζναντι ςτα Βακτιρια! NanoTech micro Κερδίςτε τθ μάχθ απζναντι ςτα Βακτιρια! Κερδίςτε τθ μάχθ απζναντι ςτα Βακτιρια 2 Κερδίςτε τθ μάχθ απζναντι ςτα Βακτιρια Η καταπολζμθςθ των Βακτθρίων αποτελεί πρωταρχικό ςτόχο Οι χϊροι των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 Οδηγίερ: ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 7 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

CH CH C ιςοπροπυλομαγνθςιοβρωμίδιο.

CH CH C ιςοπροπυλομαγνθςιοβρωμίδιο. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ (ΚΤΚΛΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ) Θζμα Α Α1: γ, Α2: δ, Α3: Λ Λ Α4: α. Παραςκευι κορεςμζνου μονοκαρβονικοφ οξζοσ, με υδρόλυςθ νιτριλίων ςε όξινο

Διαβάστε περισσότερα

Καρβέλης Φώτης ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Καρβέλης Φώτης ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Καρβέλης Φώτης ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Λόγοι για τουσ οποίουσ κάνουμε γονιδιωματικι βιβλιοκικθ Για οργανιςμοφσ που κινδυνεφουν να εξαφανιςτοφν. Για εκπαιδευτικοφσ λόγουσ. Για να κάνουμε μελζτθ ςτθν εξελικτικι

Διαβάστε περισσότερα

25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΧΗΜΕΙΑ 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑΔΕΣ: Γενικά ςτοιχεία κεωρίασ από τθ Θερμοχθμεία Κατά τισ χθμικζσ αντιδράςεισ, κατά τισ μετατροπζσ δθλαδι χθμικϊν ουςιϊν ςε άλλεσ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΖσ ΒΆΕΩΝ ΔΕΔΟΜΖΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΣΥΟΤ. Ειρινθ Φιλιοποφλου

ΕΦΑΡΜΟΓΖσ ΒΆΕΩΝ ΔΕΔΟΜΖΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΣΥΟΤ. Ειρινθ Φιλιοποφλου ΕΦΑΡΜΟΓΖσ ΒΆΕΩΝ ΔΕΔΟΜΖΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΣΥΟΤ Ειρινθ Φιλιοποφλου Ειςαγωγι Ο Παγκόςμιοσ Ιςτόσ (World Wide Web - WWW) ι πιο απλά Ιςτόσ (Web) είναι μία αρχιτεκτονικι για τθν προςπζλαςθ διαςυνδεδεμζνων εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Όνομα. Ημερομηνία. Ζήτημα Α : Να βάλετε ςε κφκλο τθ ςωςτι απάντθςθ 1. Κυτταρικόσ κφκλοσ είναι το χρονικό διάςτθμα που μεςολαβεί: α. μεταξφ δφο μιτωτικϊν

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη Β. Φυςικθ Γενικθσ Παιδείασ. Τράπεζα ιεμάτων Κεφ.1 ο ΘΕΜΑ Δ. Για όλεσ τισ αςκθςεισ δίνεται η ηλεκτρικθ ςταιερά

Τάξη Β. Φυςικθ Γενικθσ Παιδείασ. Τράπεζα ιεμάτων Κεφ.1 ο ΘΕΜΑ Δ. Για όλεσ τισ αςκθςεισ δίνεται η ηλεκτρικθ ςταιερά Τάξη Β Φυςικθ Γενικθσ Παιδείασ Τράπεζα ιεμάτων Κεφ.1 ο ΘΕΜΑ Δ Για όλεσ τισ αςκθςεισ δίνεται η ηλεκτρικθ ςταιερά k 2 9 9 10 Nm 2 1. Δφο ακίνθτα ςθμειακά θλεκτρικά φορτία q 1 = - 2 μq και q 2 = + 3 μq, βρίςκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πρόγραμμα Επιμόρυωσης Τποψηυίων Καθηγητών Σεχνολογίας. Ηλεκτρονικά ΙΙ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πρόγραμμα Επιμόρυωσης Τποψηυίων Καθηγητών Σεχνολογίας. Ηλεκτρονικά ΙΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πρόγραμμα Επιμόρυωσης Τποψηυίων Καθηγητών Σεχνολογίας Ηλεκτρονικά ΙΙ Πέμπτη 3/3/2011 Διδάζκων: Γιώργος Χαηζηιωάννοσ Τηλέθωνο: 99653828 Ε-mail: georghios.h@cytanet.com.cy Ώρες

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Φυσική ς Κατευ θυνσής Γ Λυκει ου - Ταλαντώσεις

Διαγώνισμα Φυσική ς Κατευ θυνσής Γ Λυκει ου - Ταλαντώσεις Διαγώνισμα Φυσική ς Κατευ θυνσής Γ Λυκει ου - Ταλαντώσεις Επιμέλεια: Σ. Ασημέλλης Θέμα Α Να γράψετε ςτο φφλλο απαντιςεϊν ςασ τον αρικμό κακεμιάσ από τισ παρακάτω ερωτιςεισ 1-4 και δίπλα το γράμμα που αντιςτοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόβλθμα γραμμικοφ προγραμματιςμοφ βρίςκεται ςτθν κανονικι μορφι όταν:

Ένα πρόβλθμα γραμμικοφ προγραμματιςμοφ βρίςκεται ςτθν κανονικι μορφι όταν: Μζθοδος Simplex Η πλζον γνωςτι και περιςςότερο χρθςιμοποιουμζνθ μζκοδοσ για τθν επίλυςθ ενόσ γενικοφ προβλιματοσ γραμμικοφ προγραμματιςμοφ, είναι θ μζκοδοσ Simplex θ οποία αναπτφχκθκε από τον George Dantzig.

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η i Statisticum collegium V Στατιςτική Συμπεραςματολογία Ι Σημειακζσ Εκτιμήςεισ Διαςτήματα Εμπιςτοςφνησ Στατιςτική Συμπεραςματολογία (Statistical Inference) Το πεδίο τθσ Στατιςτικισ Συμπεραςματολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2

Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2 Παράςταςη ακεραίων ςτο ςυςτημα ςυμπλήρωμα ωσ προσ 2 Δρ. Χρήζηος Ηλιούδης Μθ Προςθμαςμζνοι Ακζραιοι Εφαρμογζσ (ςε οποιαδιποτε περίπτωςθ δεν χρειάηονται αρνθτικοί αρικμοί) Καταμζτρθςθ. Διευκυνςιοδότθςθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΘΕΜΑ Α ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 Α1. - γ. ςφφιλθ Α2. - α. ερυκρόσ μυελόσ των οςτών Α3. - β. εντομοκτόνο Α4. - β. καταναλωτζσ 1θσ τάξθσ Α5. - δ. μία οικογζνεια ΘΕΜΑ Β Β1. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΥ101: Ειςαγωγι ςτθν Πλθροφορικι

ΘΥ101: Ειςαγωγι ςτθν Πλθροφορικι Παράςταςη κινητήσ υποδιαςτολήσ ςφμφωνα με το πρότυπο ΙΕΕΕ Δρ. Χρήστος Ηλιούδης το πρότυπο ΙΕΕΕ 754 ζχει χρθςιμοποιθκεί ευρζωσ ςε πραγματικοφσ υπολογιςτζσ. Το πρότυπο αυτό κακορίηει δφο βαςικζσ μορφζσ κινθτισ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΔΤΝΑΜΙΚΗ Ι. Ενότθτα 1: Βαςικά χαρακτθριςτικά τθσ Θερμοδυναμικισ. ογομϊν Μπογοςιάν Πολυτεχνικι χολι Σμιμα Χθμικϊν Μθχανικϊν

ΘΕΡΜΟΔΤΝΑΜΙΚΗ Ι. Ενότθτα 1: Βαςικά χαρακτθριςτικά τθσ Θερμοδυναμικισ. ογομϊν Μπογοςιάν Πολυτεχνικι χολι Σμιμα Χθμικϊν Μθχανικϊν ΘΕΡΜΟΔΤΝΑΜΙΚΗ Ι Ενότθτα 1: Βαςικά χαρακτθριςτικά τθσ Θερμοδυναμικισ ογομϊν Μπογοςιάν Πολυτεχνικι χολι Σμιμα Χθμικϊν Μθχανικϊν κοποί ενότθτασ κοπόσ τθσ ενότθτασ αυτισ είναι θ περιγραφι των οριςμϊν και και

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria Ενεργειακά Τηάκια Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.facebook.com/energeiaka.ktiria Σελ. 2 Η ΕΣΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία Ενεργειακά Κτίρια δραςτθριοποιείται ςτθν παροχι ολοκλθρωμζνων υπθρεςιϊν και ςτθν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδράςεισ Οξείδωςθσ-Αναγωγισ. Fe(s) + CuSO 4 (aq) Fe(s) + Cu 2+ (aq) FeSO 4 (aq) + Cu(s) Fe 2+ (aq) + Cu(s)

Αντιδράςεισ Οξείδωςθσ-Αναγωγισ. Fe(s) + CuSO 4 (aq) Fe(s) + Cu 2+ (aq) FeSO 4 (aq) + Cu(s) Fe 2+ (aq) + Cu(s) Αντιδράςεισ Οξείδωςθσ-Αναγωγισ Fe(s) + CuSO 4 (aq) Fe(s) + Cu 2+ (aq) FeSO 4 (aq) + Cu(s) Fe 2+ (aq) + Cu(s) Αρικμόσ οξείδωςθσ (ι κατάςταςθ οξείδωςθσ) ενόσ ατόμου ςε μια ζνωςθ είναι το πραγματικό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότθτεσ πεδίων Γενικζσ.

Ιδιότθτεσ πεδίων Γενικζσ. Οι ιδιότθτεσ των πεδίων διαφζρουν ανάλογα με τον τφπο δεδομζνων που επιλζγουμε. Ορίηονται ςτο κάτω μζροσ του παρακφρου ςχεδίαςθσ του πίνακα, ςτθν καρτζλα Γενικζσ. Ιδιότθτα: Μζγεκοσ πεδίου (Field size)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ IMC (Key Stage II) 9 Μαρτίου 2016 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ Λύςεισ : Πρόβλημα 1 (α) Να βρείτε τθν τιμι του για να ιςχφει θ πιο κάτω ςχζςθ: (β) Ο Ανδρζασ τελειϊνει

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Δυνατότθτα κάλυψθσ κερμαντικϊν αναγκϊν ζωσ και 100% (εξαρτάται από τθν τοποκεςία, τθν ςυλλεκτικι επιφάνεια και τθν μάηα νεροφ αποκθκεφςεωσ) βελτιςτοποιθμζνο ςφςτθμα με εγγυθμζνθ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO

ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO Το Micro Worlds Pro είναι ζνα ολοκλθρωμζνο περιβάλλον προγραμματιςμοφ. Χρθςιμοποιεί τθ γλϊςςα προγραμματιςμοφ Logo (εξελλθνιςμζνθ) Το Micro Worlds Pro περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονοματεπϊνυμο:. Ημ/νία: Τάξθ: Χρονικι Διάρκεια:. Βακμόσ: ΘΕΜΑ Α Για τισ προτάςεισ Α1 ζωσ και Α5 να γράψετε ςτα τετράδιά ςασ τον αρικμό τθσ πρόταςθσ και δίπλα, το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

-Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει τθν κατάςταςθ φόρτιςθ τθσ μπαταρίασ.

-Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει τθν κατάςταςθ φόρτιςθ τθσ μπαταρίασ. 1 -Έλεγχοσ μπαταρίασ (έλεγχοσ επιφανείασ) Ο ζλεγχοσ αυτόσ γίνεται για τθν περίπτωςθ που υπάρχει χαμθλό ρεφμα εκφόρτιςθσ κατά μικοσ τθσ μπαταρίασ -Έλεγχοσ μπαταρίασ (χωρίσ φορτίο) Ο ζλεγχοσ αυτόσ μετράει

Διαβάστε περισσότερα

Άπειρεσ κροφςεισ. Τθ χρονικι ςτιγμι. t, ο δακτφλιοσ ςυγκροφεται με τον τοίχο με ταχφτθτα (κζντρου μάηασ) μζτρου

Άπειρεσ κροφςεισ. Τθ χρονικι ςτιγμι. t, ο δακτφλιοσ ςυγκροφεται με τον τοίχο με ταχφτθτα (κζντρου μάηασ) μζτρου Άπειρεσ κροφςεισ Δακτφλιοσ ακτίνασ κυλάει ςε οριηόντιο δάπεδο προσ ζνα κατακόρυφο τοίχο όπωσ φαίνεται ςτο ςχιμα. Ο ςυντελεςτισ τριβισ ίςκθςθσ του δακτυλίου με το δάπεδο είναι, ενϊ ο τοίχοσ είναι λείοσ.

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώςςα προγραμματιςμού C

Η γλώςςα προγραμματιςμού C Η γλώςςα προγραμματιςμού C Οι εντολζσ επανάλθψθσ (while, do-while, for) Γενικά για τισ εντολζσ επανάλθψθσ Συχνά ςτο προγραμματιςμό είναι επικυμθτι θ πολλαπλι εκτζλεςθ μιασ ενότθτασ εντολϊν, είτε για ζνα

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Ροιεσ από τισ δυνάμεισ του ςχιματοσ ζχουν μθδενικι ροπι ωσ προσ τον άξονα (ε) περιςτροφισ του δίςκου;

Α1. Ροιεσ από τισ δυνάμεισ του ςχιματοσ ζχουν μθδενικι ροπι ωσ προσ τον άξονα (ε) περιςτροφισ του δίςκου; ΜΑΘΗΜΑ /ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΡΩΝΥMΟ: ΗΜΕΟΜΗΝΙΑ: 1/3/2015 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΕΕΟ ΣΩΜΑ ΘΕΜΑ Α Α1. Ροιεσ από τισ δυνάμεισ του ςχιματοσ ζχουν μθδενικι ροπι ωσ προσ τον άξονα (ε)

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις βιολογίας. Καρυότυποσ-DNA. Φιρφιρισ Χριςτοσ ΦΡΟΝΣΙΣΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΣΙΚΗ 1

Ασκήσεις βιολογίας. Καρυότυποσ-DNA. Φιρφιρισ Χριςτοσ ΦΡΟΝΣΙΣΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΣΙΚΗ 1 Παράδειγμα 1. Ο ανκρώπινοσ καρυότυποσ διακζτει 46 χρωμοςώματα και το ανκρώπινο γονιδίωμα 3x10 9 ηεφγθ βάςεων. Από τα παραπάνω βιοχθμικά δεδομζνα,τι μποροφμε να γνωρίηουμε για το γενετικό υλικό των ανκρωπίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει Ρομποτική Μάκετε γριγορά και εφκολα ό τι χρειάηεται να ξζρετε για τισ λαπαροςκοπικζσ μεκόδουσ αντιμετϊπιςθσ γυναικολογικϊν πακιςεων Ενθμερωκείτε ςωςτά και υπεφκυνα Η υγεία ςασ το αξίηει Μζκοδοσ και πλεονεκτιματα

Διαβάστε περισσότερα

Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ

Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ Internet a jeho role v našem životě Το Διαδίκτυο και ο ρόλοσ του ςτθ ηωι μασ Διαδίκτυο: μια πόρτα ςτον κόςμο Πϊσ μπορεί κανείσ ςε λίγα λεπτά να μάκει ποιεσ ταινίεσ παίηονται ςτουσ κινθματογράφουσ, να ςτείλει

Διαβάστε περισσότερα

Facebook Μία ειςαγωγι

Facebook Μία ειςαγωγι Facebook Μία ειςαγωγι Κοινωνικά δίκτυα Κοινωνικι δικτφωςθ ονομάηεται θ δθμιουργία ομάδων από ανκρϊπουσ με κοινά χαρακτθριςτικά (πχ γείτονεσ, ςυμμακθτζσ). Ενϊ τα κοινωνικά δίκτυα αναπτφςςονται μεταξφ προςϊπων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ. 2 ο Εργαςτιριο Διαχείριςθ Διεργαςιϊν

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ. 2 ο Εργαςτιριο Διαχείριςθ Διεργαςιϊν ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ 2 ο Εργαςτιριο Διαχείριςθ Διεργαςιϊν Τπόβακρο (1/3) τουσ παλαιότερουσ υπολογιςτζσ θ Κεντρικι Μονάδα Επεξεργαςίασ (Κ.Μ.Ε.) μποροφςε κάκε ςτιγμι να εκτελεί μόνο ζνα πρόγραμμα τουσ ςφγχρονουσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΒΑΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΗ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΗ. Φιλιοποφλου Ειρινθ

ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΒΑΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΗ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΗ. Φιλιοποφλου Ειρινθ ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΒΑΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΗ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΗ Φιλιοποφλου Ειρινθ Προςθήκη νζων πεδίων Ασ υποκζςουμε ότι μετά τθ δθμιουργία του πίνακα αντιλαμβανόμαςτε ότι ζχουμε ξεχάςει κάποια πεδία. Είναι ζνα πρόβλθμα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εργονομία

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εργονομία ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ Εργονομία, ωςτι ςτάςθ εργαςίασ, Εικονοςτοιχείο (pixel), Ανάλυςθ οκόνθσ (resolution), Μζγεκοσ οκόνθσ Ποιεσ επιπτϊςεισ μπορεί να ζχει θ πολφωρθ χριςθ του υπολογιςτι ςτθν

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά

Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά Τα νύλιμα! ΧΟΡΗΓΟΣ Ερωτιςεισ & απαντιςεισ για τα ξφλινα πνευςτά τα ξφλινα! 1. Γιατί τα λζμε ξφλινα πνευςτά; Πνευςτά ονομάηονται τα όργανα ςτα οποία ο ιχοσ παράγεται μζςα ςε ζνα ςωλινα απ όπου περνάει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ Ω ΕΝΙΑΙΟ ΤΣΗΜΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Εςωτερικό του Τπολογιςτι

ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ Ω ΕΝΙΑΙΟ ΤΣΗΜΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Εςωτερικό του Τπολογιςτι ΕΝΟΣΗΣΑ 1: ΓΝΩΡIΖΩ ΣΟΝ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Σο Εςωτερικό του Τπολογιςτι 2.1 Ο Προςωπικόσ Υπολογιςτήσ εςωτερικά Σροφοδοτικό, Μθτρικι πλακζτα (Motherboard), Κεντρικι Μονάδα Επεξεργαςίασ (CPU), Κφρια Μνιμθ

Διαβάστε περισσότερα

Ειςαγωγι ςτθν Τεχνολογία Αυτοματιςμοφ

Ειςαγωγι ςτθν Τεχνολογία Αυτοματιςμοφ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΙΓΑIΟΤ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Σ.Σ. Σμήματα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Τπηρεσιών & Μηχ. Αυτοματισμού ΣΕ Ειςαγωγι ςτθν Τεχνολογία Αυτοματιςμοφ Ενότθτα # 7: Συςτιματα Ελζγχου Μόνιμο ςφάλμα Ευςτάκεια

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικισ παιδείασ Γ Λυκείου. 4. Σε ποια από τισ παρακάτω αςκζνειεσ κα μποροφςε να είναι αποτελεςματικι θ πενικιλίνθ :

Βιολογία Γενικισ παιδείασ Γ Λυκείου. 4. Σε ποια από τισ παρακάτω αςκζνειεσ κα μποροφςε να είναι αποτελεςματικι θ πενικιλίνθ : 4. Σε ποια από τισ παρακάτω αςκζνειεσ κα μποροφςε να είναι αποτελεςματικι θ πενικιλίνθ : Α. ςτθν αμοιβαδοειδι δυςεντερία Β. ςτθν πολιομυελίτιδα Γ. ςτθ χολζρα Δ. ςτθν αςκζνεια του φπνου 10. Οι λεμοφριοι,

Διαβάστε περισσότερα

Πολσμερή και πολσμερισμός. Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου

Πολσμερή και πολσμερισμός. Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου Πολσμερή και πολσμερισμός Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου Σα πμθοιενή είκαζ βκςζηά εονέςξ ηαζ ςξ πθαζηζηά, επεζδή πμθθά απυ αοηά είκαζ εφπθαζηα, δδθαδή παναιμνθχκμκηαζ εφημθα. Οζ πνήζεζξ είκαζ πάνα πμθθέξ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ. Πόπη Σουρμαΐδου. Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη

Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ. Πόπη Σουρμαΐδου. Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη Μάρκετινγκ V Κοινωνικό Μάρκετινγκ Πόπη Σουρμαΐδου Σεμινάριο: Αναπτφςςοντασ μια κοινωνική επιχείρηςη Σφνοψη Τι είναι το Marketing (βαςικι ειςαγωγι, swot ανάλυςθ, τα παλιά 4P) Τι είναι το Marketing Plan

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Αυτόνομοι Πράκτορες Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Jaohar Osman Η πρόταςθ εργαςίασ που ζκανα είναι το παρακάτω κείμενο : - ξ Aibo αγαπάει πάρα πξλύ ρα κόκαλα και πάμρα ρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!!

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! Χωρίσ νερό δεν μπορεί να υπάρξει ανκρϊπινθ ηωι! Ζνασ μζςοσ άνκρωποσ μπορεί να αντζξει χωρίσ τροφι 2 μινεσ, ενϊ χωρίσ νερό μόνο 2-3 μζρεσ. Αν ο ανκρϊπινοσ οργανιςμόσ χάςει μεγάλθ ποςότθτα

Διαβάστε περισσότερα

ΔC= C - C. Μια γρήγορη επανάληψη. Αρτές λειηοσργίας

ΔC= C - C. Μια γρήγορη επανάληψη. Αρτές λειηοσργίας Αρτές λειηοσργίας Μια γρήγορη επανάληψη Αρχή λειτουργίασ H φυςικι αρχι ςτθν οποία βαςίηεται θ λειτουργία του αιςκθτιρα. (Ειδικότερα, το φυςικό μζγεκοσ ςτο οποίο βαςίηεται ο μετατροπζασ του αιςκθτιρα.)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ. 7 θ Διάλεξθ Διαχείριςθ Μνιμθσ Μζροσ Γ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ. 7 θ Διάλεξθ Διαχείριςθ Μνιμθσ Μζροσ Γ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΆ ΤΣΉΜΑΣΑ 7 θ Διάλεξθ Διαχείριςθ Μνιμθσ Μζροσ Γ ελιδοποίθςθ (1/10) Σόςο θ κατάτμθςθ διαμεριςμάτων ςτακεροφ μεγζκουσ όςο και θ κατάτμθςθ διαμεριςμάτων μεταβλθτοφ και άνιςου μεγζκουσ δεν κάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πόςο εκτατό μπορεί να είναι ζνα μη εκτατό νήμα και πόςο φυςικό. μπορεί να είναι ζνα μηχανικό ςτερεό. Συνιςταμζνη δφναμη versus «κατανεμημζνησ» δφναμησ

Πόςο εκτατό μπορεί να είναι ζνα μη εκτατό νήμα και πόςο φυςικό. μπορεί να είναι ζνα μηχανικό ςτερεό. Συνιςταμζνη δφναμη versus «κατανεμημζνησ» δφναμησ Πόςο εκτατό μπορεί να είναι ζνα μη εκτατό νήμα και πόςο φυςικό μπορεί να είναι ζνα μηχανικό ςτερεό. Συνιςταμζνη δφναμη versus «κατανεμημζνησ» δφναμησ Για τθν ανάδειξθ του κζματοσ κα λφνουμε κάποια προβλιματα

Διαβάστε περισσότερα

Α2. το ςτιγμιότυπο αρμονικοφ μθχανικοφ κφματοσ του χιματοσ 1, παριςτάνονται οι ταχφτθτεσ ταλάντωςθσ δφο ςθμείων του.

Α2. το ςτιγμιότυπο αρμονικοφ μθχανικοφ κφματοσ του χιματοσ 1, παριςτάνονται οι ταχφτθτεσ ταλάντωςθσ δφο ςθμείων του. ΘΕΜΑ Α. Στισ ερωτήςεισ Α1-Α4 να γράψετε ςτο τετράδιό ςασ τον αριθμό τησ ερϊτηςησ και, δίπλα, το γράμμα που αντιςτοιχεί ςτην επιλογή η οποία ςυμπληρϊνει ςωςτά την ημιτελή πρόταςη. Α1. τθ ςφνκεςθ δφο απλϊν

Διαβάστε περισσότερα

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ammon Ovis_Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν_ Ραδιοςτακμόσ Flash 96 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Σο δείγμα περιλαμβάνει 332 τουρίςτεσ από 5 διαφορετικζσ θπείρουσ. Οι περιςςότεροι εξ αυτϊν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Α. ΤΟ ΚΕΝΤΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Η κατεφκυνςθ με τθν οποία θ γενετικι πλθροφορία ρζει προσ τισ πρωτεΐνεσ

ΜΟΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Α. ΤΟ ΚΕΝΤΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Η κατεφκυνςθ με τθν οποία θ γενετικι πλθροφορία ρζει προσ τισ πρωτεΐνεσ ΜΟΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Α. ΤΟ ΚΕΝΤΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Η κατεφκυνςθ με τθν οποία θ γενετικι πλθροφορία ρζει προσ τισ πρωτεΐνεσ Ονομάςτθκε ΚΕΝΣΡΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ή ά DN RN ή ί ή ί 1 Κάκε κφτταρο και κάκε

Διαβάστε περισσότερα

Παράςταςη ςυμπλήρωμα ωσ προσ 1

Παράςταςη ςυμπλήρωμα ωσ προσ 1 Δρ. Χρήστος Ηλιούδης Θζματα διάλεξησ ΣΤ1 Προςθεςη αφαίρεςη ςτο ΣΤ1 2 ή ΣΤ1 Ονομάηουμε ςυμπλιρωμα ωσ προσ μειωμζνθ βάςθ R ενόσ μθ προςθμαςμζνου αρικμοφ Χ = ( Χ θ-1 Χ θ-2... Χ 0 ) R ζναν άλλον αρικμό Χ'

Διαβάστε περισσότερα

Αςκιςεισ ςε (i) Δομζσ Ευρετθρίων και Οργάνωςθ Αρχείων (ii) Κανονικοποίθςθ

Αςκιςεισ ςε (i) Δομζσ Ευρετθρίων και Οργάνωςθ Αρχείων (ii) Κανονικοποίθςθ Αςκιςεισ ςε (i) Δομζσ Ευρετθρίων και Οργάνωςθ Αρχείων (ii) Κανονικοποίθςθ Δεκζμβριοσ 2016 Άςκθςθ 1 Θεωρείςτε ότι κζλουμε να διαγράψουμε τθν τιμι 43 ςτο Β+ δζντρο τθσ Εικόνασ 1. Η διαγραφι αυτι προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν. Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία

Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν. Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία Ρανεμιςτιμιο Δυτικισ Μακεδονίασ Σχολι Καλϊν Τεχνϊν Φλϊρινασ Τμιμα Εικαςτικϊν και Εφαρμοςμζνων Τεχνϊν Ο καπνόσ ωσ υλικό για δθμιουργία Μάκθμα : Τεχνολογία Υλικϊν - Νζεσ Τεχνολογίεσ & Διαγνωςτικι Ζργων Τζχνθσ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο

Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο Ο ήχοσ ωσ φυςικό φαινόμενο Φφλλο Εργαςίασ Ονοματεπώνυμο. Παραγωγή και διάδοςη του ήχου Ήχοσ παράγεται όταν τα ςωματίδια κάποιου υλικοφ μζςου αναγκαςκοφν να εκτελζςουν ταλάντωςθ. Για να διαδοκεί ο ιχοσ

Διαβάστε περισσότερα

4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00

4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Γ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίερ: 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 6 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΓΙΚΆ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ. 5 ο Εργαςτιριο Ειςαγωγι ςτθ Γραμμι Εντολϊν

ΛΕΙΤΟΥΓΙΚΆ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ. 5 ο Εργαςτιριο Ειςαγωγι ςτθ Γραμμι Εντολϊν ΛΕΙΤΟΥΓΙΚΆ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ 5 ο Εργαςτιριο Ειςαγωγι ςτθ Γραμμι Εντολϊν Τι είναι θ Γραμμι Εντολϊν (1/6) Στουσ πρϊτουσ υπολογιςτζσ, και κυρίωσ από τθ δεκαετία του 60 και μετά, θ αλλθλεπίδραςθ του χριςτθ με τουσ

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN TRADESMAN PROJECT

EUROPEAN TRADESMAN PROJECT EUROPEAN TRADESMAN PROJECT NOTES ON ELECTRICAL TESTS OF ELECTRICAL INSTALLATIONS ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΦΩΤΙΣΜΟΥ Εγκατάςταςη κυκλωμάτων φωτιςμοφ 2 Μια λάμπα που λειτουργεί με ζναν διακόπτη Αυτό είναι το ευκολότερο

Διαβάστε περισσότερα

3 θ διάλεξθ Επανάλθψθ, Επιςκόπθςθ των βαςικϊν γνϊςεων τθσ Ψθφιακισ Σχεδίαςθσ

3 θ διάλεξθ Επανάλθψθ, Επιςκόπθςθ των βαςικϊν γνϊςεων τθσ Ψθφιακισ Σχεδίαςθσ 3 θ διάλεξθ Επανάλθψθ, Επιςκόπθςθ των βαςικϊν γνϊςεων τθσ Ψθφιακισ Σχεδίαςθσ 1 2 3 4 5 6 7 Παραπάνω φαίνεται θ χαρακτθριςτικι καμπφλθ μετάβαςθσ δυναμικοφ (voltage transfer characteristic) για ζναν αντιςτροφζα,

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό Διαγώνισμα Φυσικη ς Α Λυκει όυ

Επαναληπτικό Διαγώνισμα Φυσικη ς Α Λυκει όυ Επαναληπτικό Διαγώνισμα Φυσικη ς Α Λυκει όυ Επιμέλεια: Σ. Ασημέλλης Θέμα Α Να γράψετε ςτο φφλλο απαντιςεϊν ςασ τον αρικμό κακεμιάσ από τισ παρακάτω ερωτιςεισ 1-4 και δίπλα το γράμμα που αντιςτοιχεί ςτθ

Διαβάστε περισσότερα

Βάςεισ Δεδομζνων Ι. Ενότητα 12: Κανονικοποίηςη. Δρ. Τςιμπίρθσ Αλκιβιάδθσ Τμιμα Μθχανικών Πλθροφορικισ ΤΕ

Βάςεισ Δεδομζνων Ι. Ενότητα 12: Κανονικοποίηςη. Δρ. Τςιμπίρθσ Αλκιβιάδθσ Τμιμα Μθχανικών Πλθροφορικισ ΤΕ Βάςεισ Δεδομζνων Ι Ενότητα 12: Κανονικοποίηςη Δρ. Τςιμπίρθσ Αλκιβιάδθσ Τμιμα Μθχανικών Πλθροφορικισ ΤΕ Άδειεσ Χρήςησ Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται ςε άδειεσ χριςθσ Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ Μείωςθ 1,9% ςε ςχζςθ με το 2009, παρουςίαςε θ αγορά των αλυςίδων λιανικοφ εμπορίου των οκτϊ εξεταηόμενων κατθγοριϊν το 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ

ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΑΠΟΚΣΗΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΣΑΤΣΟΣΗΣΑ Οδηγός Χρήσης Εφαρμογής Ελέγχου Προσφορών Αφοφ πιςτοποιθκεί ο λογαριαςμόσ που δθμιουργιςατε ςτο πρόγραμμα ωσ Πάροχοσ Προςφορϊν, κα λάβετε ζνα e-mail με

Διαβάστε περισσότερα

Ανϊτερεσ πνευματικζσ λειτουργίεσ Μνιμθ Μάκθςθ -Συμπεριφορά

Ανϊτερεσ πνευματικζσ λειτουργίεσ Μνιμθ Μάκθςθ -Συμπεριφορά Ανϊτερεσ πνευματικζσ λειτουργίεσ Μνιμθ Μάκθςθ -Συμπεριφορά Οδθγίεσ Προτείνεται να γίνει ςαφισ ο ρόλοσ κάκε τμιματοσ του ΚΝΣ και να αναδειχκεί θ ςχζςθ που ζχουν τα μζρθ αυτά με τισ ανϊτερεσ πνευματικζσ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός Η Βιοενεργητική έχει ως αντικείμενο της τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την ενέργεια, για να υλοποιούν τις δραστηριότητες της ζωής. ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Το σύνολο των φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕ ΝΗΙΔΕ «ΑΣΙΚΟ ΠΡΑΙΝΟ ΧΟΛΙΚΕ ΑΤΛΕ» Ημερίδα "Αςτικό Πράςινο - χολικζσ αυλζσ"

ΘΕΡΜΙΚΕ ΝΗΙΔΕ «ΑΣΙΚΟ ΠΡΑΙΝΟ ΧΟΛΙΚΕ ΑΤΛΕ» Ημερίδα Αςτικό Πράςινο - χολικζσ αυλζσ ΘΕΡΜΙΚΕ ΝΗΙΔΕ 1 «ΑΣΙΚΟ ΠΡΑΙΝΟ ΧΟΛΙΚΕ ΑΤΛΕ» Σι είναι 2 Σο φαινόμενο «Θερμικι Νθςίδα», παρά το γεγονόσ ότι είναι εξίςου ςθμαντικό με τα ςυνθκιςμζνα περιβαλλοντικά προβλιματα (αςτικόσ κόρυβοσ, ατμοςφαιρικι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΣΣΙΚΟΝ» ΕΚΘΕΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΕΡΩΣΗΜΑΣΟΛΟΓΙΩΝ ΑΘΕΝΩΝ ΣΩΝ ΕΞΩΣΕΡΙΚΩΝ ΙΑΣΡΕΙΩΝ ΦΕΒΡΟΤΑΡΙΟ 2012

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΣΣΙΚΟΝ» ΕΚΘΕΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΕΡΩΣΗΜΑΣΟΛΟΓΙΩΝ ΑΘΕΝΩΝ ΣΩΝ ΕΞΩΣΕΡΙΚΩΝ ΙΑΣΡΕΙΩΝ ΦΕΒΡΟΤΑΡΙΟ 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΣΣΙΚΟΝ» ΕΚΘΕΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΕΡΩΣΗΜΑΣΟΛΟΓΙΩΝ ΑΘΕΝΩΝ ΣΩΝ ΕΞΩΣΕΡΙΚΩΝ ΙΑΣΡΕΙΩΝ ΦΕΒΡΟΤΑΡΙΟ 2012 ελίδα 1 από 24 ΤΝΟΨΗ ΤΜΠΕΡΑΜΑΣΩΝ 26% κακζσ εντυπϊςεισ από τθν τθλεφωνικι εξυπθρζτθςθ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαςμόσ καταςκευϊν ςυγκολλιςεων με κυρίωσ ςτατικό φορτίο

Σχεδιαςμόσ καταςκευϊν ςυγκολλιςεων με κυρίωσ ςτατικό φορτίο 2016 Σχεδιαςμόσ καταςκευϊν ςυγκολλιςεων με κυρίωσ ςτατικό φορτίο 3.06 Περιεχόμενα 3.06-1Σχεδιαςμόσ καταςκευϊν ςυγκολλιςεων με κυρίωσ ςτατικό φορτίο... 2 3.06-1.01 Συμπεριφορά των ςυγκολλθτϊν ςυνδζςεων

Διαβάστε περισσότερα

WARM-UP. Galazoulas Christos Lecturer of Basketball Coaching

WARM-UP. Galazoulas Christos Lecturer of Basketball Coaching WARM-UP Galazoulas Christos Lecturer of Basketball Coaching Η επίδραςθ τθσ προκζρμανςθσ ςτθν απόδοςθ εξετάηεται από τθ δεκαετία του 30 για το αν και πόςο ςυνειςφζρει ςτθ βελτίωςθ τθσ ακλθτικισ απόδοςθσ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟ ΣΟΤ BOYLE(βαςιςμζνο ςε πείραμα)

ΝΟΜΟ ΣΟΤ BOYLE(βαςιςμζνο ςε πείραμα) 2ο ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ τθσ Κυπραίου Φωτεινισ 'Eτοσ:2012-2013 ΝΟΜΟ ΣΟΤ BOYLE(βαςιςμζνο ςε πείραμα) O Νόμος του Boyle τθ κερμοδυναμικι ο Νόμοσ του Boyle είναι ζνασ από τουσ τρεισ νόμουσ των αερίων.ωσ

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικζσ Γλϊςςεσ Περιγραφισ Υλικοφ Εργαςτιριο 1

Τυπικζσ Γλϊςςεσ Περιγραφισ Υλικοφ Εργαςτιριο 1 Τμήμα Μησανικών Πληποφοπικήρ, Τ.Ε.Ι. Ηπείπος Ακαδημαϊκό Έτορ 2016-2017, 6 ο Εξάμηνο Τυπικζσ Γλϊςςεσ Περιγραφισ Υλικοφ Εργαςτιριο 1 Διδάςκων Τςιακμάκθσ Κυριάκοσ, Phd MSc in Electronic Physics (Radioelectrology)

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικζσ Ανάλυςησ Διοικητικών Αποφάςεων

Τεχνικζσ Ανάλυςησ Διοικητικών Αποφάςεων Τεχνικζσ Ανάλυςησ Διοικητικών Αποφάςεων Ενότητα 3: υςτιματα ουρϊν αναμονισ Κακθγθτισ Γιάννθσ Γιαννίκοσ χολι Οργάνωςθσ και Διοίκθςθσ Επιχειριςεων Σμιμα Διοίκθςθσ Επιχειριςεων Σκοποί ενότητασ Μελζτθ ςυςτθμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ.

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ. UND1448R 1 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Αφιςτε αρκετά ανοίγματα για τον ςωςτό εξαεριςμό τθσ ςυςκευισ. 2) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Μθν χρθςιμοποιείτε μθχανικζσ διατάξεισ ι άλλα μζςα για να επιταχφνετε τθν διαδικαςία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ 2013

ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ 2013 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΣΕΤΘΤΝΗ 2013 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. δ Α5. α ΘΕΜΑ Β Β1. ελ. 123-124 «Η γονιδιακι κεραπεία εφαρμόςτθκε και ειςάγονται πάλι ς αυτόν.» Β2. ελ. 133 «Διαγονιδιακά ονομάηονται

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική νευροανατομία Νευρικά κφτταρα. Αλεξάνδρα Οικονόμου

Λειτουργική νευροανατομία Νευρικά κφτταρα. Αλεξάνδρα Οικονόμου Λειτουργική νευροανατομία Νευρικά κφτταρα Αλεξάνδρα Οικονόμου Τα είδη κυττάρων Νευρϊνεσ 100 δις. μεταφζρουν πλθροφορίεσ θλεκτροχθμικι μετάδοςθ Νευρογλοία 10 φορζσ μικρότερα από τουσ νευρϊνεσ 10 φορζσ περιςςότερα

Διαβάστε περισσότερα