ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ( )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ (1715-1821)"

Transcript

1 ΜΑΡΘΑ ΠΥΛΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ( ) Στη νεοελληνική ιστορική μνήμη δ μύθος της αυτονομίας περιβάλλει με ιδιαίτερη έμφαση τις χριστιανικές κοινότητες του" Μοριά. Ό μύθος αυτός, στηριγμένος, κυρίως, σε μετεπαναστατικά τεκμήρια έχει συμβάλει στην εξιδανίκευση των ρόλων πού είχαν διαδραματίσει τήν εποχή της τουρκοκρατίας οι έλληνες προεστοί 1 και τα χριστιανικά άτακτα ένοπλα σώματα. 2 Τα 'Απομνημονεύματα του 'Αγώνα, γραμμένα άπο προεστούς ή άπο τους γραμματείς των στρατιωτικών εξυμνούν, σε γενικές γραμμές, τή στάση των προυχόντων και των κλεφτών, αυτών δηλαδή πού, κατά κύριο λόγο, συγκρότησαν μετεπαναστατικά τήν ηγετική ομάδα του νεοελληνικού έ'θνους. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω τεκμήρια, άλλα και τις πληροφορίες πού προκύπτουν άπο το προσωπικό αρχείο του Ρήγα Παλαμήδη, 3 της οικογένειας Δεληγιάννη 4 καί το δη- Εύχαριστώ θερμά τον κ. Κωνσταντίνο Πιτσάκη καί τήν κ. Ευτυχία Λιάτα για τήν ανάγνωση του κειμένου καί τις παρατηρήσεις τους. Είναι αυτονόητο ότι τυχόν λάθη καί παραλείψεις βαρύνουν μόνον έμενα. 1. Ένα παράδειγμα: «[...] ή δέ δικαιοδοσία, ή επιρροή καί ή ισχύς αυτών ήτο μεγάλη τις καί ιδίως άνευ της αδείας καί γνώμης των ουδεμία διανομή ή εϊσπραξις φόρου ή φόρων έσυγχωρεΐτο να γίνη εις τον ραγιάν [...] Εις αυτούς εκλεγόμενους ελευθέρως άπο τον ραγιάν, άνευ επεμβάσεως τών Τούρκων, άνετίθετο ό κανονισμός καί ή διανομή τών φόρων, μετρίων το κατ' αρχάς». Μιχαήλ Οικονόμου, 'Ιστορικά της ' Ελλ,ηνικης Παλιγγενεσίας ή ό ιερός τών 'Ελλήνων Άγων, [1873], (έπιμ. Ι. Γιανναροπούλου, Τ. Γριτσόπουλου), 'Αθήνα 1976, σ Βλ. παρακάτω, σημ Συνοπτικά περί του προσώπου τοϋ Ρήγα Παλαμήδη, Μάρθα Πύλια, «Ή γαιοκτησία στην περιοχή της Τριπολιτσας κατά τήν τουρκοκρατία», Τά 'Ιστορικά 17/33 (2000) 229. Το άρχεϊο βρίσκεται στα Γενικά 'Αρχεία του Κράτους, Συλλογή Γιάννη Βλαχογιάννη, ύποσειρά Ρήγα Παλαμήδη, φάκελλοι Πα, Γΐβ, Γ2. 4. Το άρχεϊο βρίσκεται στην Εταιρεία τών Φίλων τοϋ Λαοϋ. Ευτυχία Αιάτα, 'Αρχεία Οικογένειας Δεληγιάννη, Γενικό Ευρετήριο, 'Αθήνα 'Από το άρχεϊο αυτό έχουν ήδη δημοσιευθεί 27 προεπαναστατικά έγγραφα, Εταιρεία τών Φίλων του Λαοϋ, Άρχεΐον Κα-

2 G 8 Μάρθα Πύλια μοσιευμένο αρχείο του προεστού και κατόπιν στρατηγού 'Ανδρέα Λόντου, 5 καθώς και σχετικές περιγραφές των περιηγητών και αναφορές των γαλλικών προξενικών άρχων, θά επιχειρήσω να προσεγγίσω το χώρο τών λειτουργιών καί τα όρια της αυτονομίας τών χριστιανικών κοινοτήτων του Μοριά. Είναι γνωστό δτι ή κοινοτική διοίκηση δεν αποτελούσε 'ιδιαιτερότητα τών χριστιανικών πληθυσμών και δτι το οθωμανικό κράτος ακολουθώντας την παράδοση τών πρώτων 'ισλαμικών κρατών είχε παραχωρήσει στους «λαούς τών ιερών βιβλίων», δηλαδή τους χριστιανούς και τους εβραίους, δικαιώματα τοπικής αυτοδιοίκησης άλλα και δικαστικής δικαιοδοσίας σε ευρείς τομείς του άστικοΰ δικαίου. 6 «'Από τους 'Οθωμανούς γινόταν κατ' αρχήν δεκτό οτι οι χριστιανοί [και οι εβραίοι] μπορούσαν να απευθύνονται στον αρχιερέα τους για δσες "αστικές" υποθέσεις συνδέονταν με τή θρησκεία τους: θέματα δηλαδή σχετικά μέ το γάμο και τήν κληρονομική διαδοχή». 7 Σταδιακά διαπιστώνουμε δτι ή δικαιοδοσία αυτή επεκτείνεται και σε άλλους κλάδους του άστικοΰ δικαίου «δσους οί διαφορές άπο τις σχέσεις τών μελών της [κοινότητας] έφερναν στην επιφάνεια». 8 Έ έκταση του ισχύοντος οθωμανικού άστικοΰ δικαίου πού περιλάμβανε τήν οικογενειακή κατάσταση τών υπηκόων, τή διανομή τών περιουσιών, τις εμπορικές και χρηματικές συναλλαγές καί τις αγροτικές σχέσεις, 9 προσδιόριζε, ενδεχομένως κατ' αναλογία, το χώρο της χριστιανικής αστικής δικαιοδοτικής αρμοδιότητας. Δέν υπάρχει αμφιβολία δτι τα προνόμια διευκόλυναν τήν κατάκτηση καί κατόπιν τή διοίκηση τών εκτεταμένοι καί πολυ-πολιτισμικών περιοχών. Άπο το δεύτερο μισό τοΰ 17ου αιώνα, καί συγκεκριμένα άπο τήν εποχή πού το κράτος άρχισε νά εμπλέκεται σέ ανεπιτυχείς πολέμους, αρχικά εναντίον της Αυστρίας καί αργότερα εναντίον της Ρωσίας καί της Περσίας, 10 πανέλλον Δεληγιάννη. Τά έγγραφα , 'Αθήνα 1993, σ καί έχουν παρουσιασθεί περιληπτικά τέσσερις μικροί κώδικες συλλογής φόρων καί δανείων, Κατερίνα Γαρδίκα, «Δανεισμός καί φορολογία στα χωριά της Καρύταινας, », Δελτίο τοΰ Κέντρου Έρεννης της 'Ιστορίας του Νεωτέρου 'Ελληνισμού 1 (1998) 'Ιστορικό 'Αρχείο τον στρατηγού Ανδρέα Λόντον ( ), τ. 1 ( ), 'Αθήνα Κωνσταντίνος Άμαντος, «Οί προνομιακοί ορισμοί του μουσουλμανισμοϋ υπέρ τών χριστιανών», 'Ελληνικά 9 (1936) , καί Robert Mantran, L'expansion musulmane (VlIe-XIe siècles), Παρίσι 1969, σ Δημήτρης Άποστολόπουλος, «Ή Πολιτική καί το Δίκαιο "μέσ' άπο τα ερείπια"», Νεοελληνική Παιδεία και Κοινωνία, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου 'Αφιερωμένου στη μνήμη τοΰ Κ. Θ. Δημαρά, 'Αθήνα 1995, σ Στο ϊδιο, σ Για το περιεχόμενο τοΰ οθωμανικού άστικοΰ δικαίου, Mouradja d'ohsson, Tableau Général de l'empire Othoman, τ. 1, Παρίσι 1787, σ. v-vi, τ. 3 (1820) σ Robert Mantran, Histoire de la Turquie, Παρίσι 1988, σ Γιά τή στα-

3 Λειτουργίες και αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου ( ) 69 ρουσιάσθηκε μια νέα κατηγορία τοπικών αρχόντων. Πρόκειται για τους μουσουλμάνους πρόκριτους πού επιχειρούσαν και συχνά κατόρθωναν να υποκαταστήσουν τις οθωμανικές αρχές μέσα στα δρια τών περιοχών τους. Ό κρατικός μηχανισμός, επειδή δέν επαρκούσε για να εξασφαλίσει τις ανάγκες τών πολέμων σέ χρήμα, εφόδια και ανθρώπινο δυναμικό, άλλα και πολλές φορές τη διατήρηση της τάξης στο εσωτερικό, απευθύνθηκε στους μουσουλμάνους τοπάρχες πού λειτουργούσαν ασύδοτα και παρέμεναν ανενόχλητοι για δσο διάστημα ανταποκρίνονταν στις υποχρεώσεις αυτές. 11 Στον οθωμανικό χώρο οι κοινοτικές λειτουργίες προσδιορίζονταν άπο τα ιδιαίτερα γεωγραφικά, πληθυσμιακά και οικονομικά χαρακτηριστικά τών περιοχών και γι' αυτό το λόγο παρουσίαζαν πολυμορφία. *Η ιδιαιτερότητα της κοινοτικής διοίκησης στην Πελοπόννησο οφειλόταν στή γεωγραφική της θέση και το μεθοριακό χαρακτήρα της. Τα χαρακτηριστικά της αυτά, έκτος τών άλλων, είχαν σαν αποτέλεσμα και τη διεκδίκηση τών εδαφών της άπο τις μεγάλες ναυτικές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Μεσογείου και το έ'ντονο ρωσικό ενδιαφέρον. Έ Πελοπόννησος, χερσόνησος πού βρισκόταν σέ διαρκή επικοινωνία μέ τή Δύση, είχε περιέλθει σέ ενετική κατοχή άπο το 1685 ως το 1715, είχε εμπλακεί στο ρωσο-τουρκικο πόλεμο μέ τή γνωστή εξέγερση τών «Όρλωφικών» (1770), ενώ προεπαναστατικά και ή Γαλλία είχε έκδηλά>σει ενδιαφέρον για το εδαφός της. 12 "Εχει ήδη περιγράφει μέ επάρκεια το πυραμιδικό σύστημα κοινοτικής εκπροσώπησης πού ίσχυε στον οθωμανικό Μοριά. 13 Το επαναλαμβάνω και εδώ: διακή αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας στο οθωμανικό κράτος, βλ. Bistra Gvetcova, «Ή εξέλιξη τοϋ φεουδαλικού καθεστώτος άπο τα τέλη του ιστ' ως τα μέσα τοϋ ιη' αιώνα», (μετ.), Ή Οικονομική Δομή τών Βαλκανικών χωρών, έπιμ. Σπύρος Άσδραχάς, 'Αθήνα 1979, σ ïuzo Nagata, Muhsin-zàde Mehmet Pasa ve Âyânhk Mucssesesi, Τόκιο 1976, σ , 80-87, σ " Tücel Özkaya, «XVIII yüzyihn ilk yansinda yerli ailelerinin âyânhklan eie geçirisleri ve bügük hânedânhklarin kurulusu», Belleten, τόμος XLII (42), αριθ. 168 ("Αγκυρα 1978) Archives Nationales de France, σειρά Affaires Etrangères, ύποσειρά BI-906, Naples de Romanie, τ. 3 ( ), φ. 52r Κωνσταντίνος Σάθας, Τουρκοκρατούμενη 'Ελλάς, 'Ιστορικόν δοκίμων περί τών προς άποτίναξιν τοϋ οθωμανικού ζυγοΰ επαναστάσεων τοϋ 'Ελληνικού "Εθνους ( ), 'Αθήνα 1869, σ ' Jean Savant, «Napoléon et la libération de la Grèce», L'Hellénisme contemporain, 'Αθήνα, 'Ιούλιος -'Οκτώβριος 1950" Κανέλλος Δεληγιάννης, 'Απομνημονεύματα, τ. 1/16, 'Αθήνα 1957, σ , , " Dimitris Anoyatis-Pélé, Connaissance de la population et des productions de la Morée à travers un manuscrit anonyme de la fin du XVIIIe siècle, 'Αθήνα 1987, σ " Δημήτριος Σταματόπουλος, «Κομματικές φατρίες στην προεπαναστατική Πελοπόννησο ( ): Ό ρόλος τών Τουρκαλβανών τοϋ Λάλα ώς παράγοντας πολιτικής διαφοροποίησης», "Ιστωρ 10 (1997) Μιχαήλ Οικονόμου, δ.π., σ. 20" Μιχαήλ Σακελλαρίου, Ή Πελοπόννησος κατά

4 70 Μάρθα Πύλια στα χωριά διορίζονταν ένας ή περισσότεροι γέροντες, και ένας ταμίας πού ονομαζόταν καψιμάλης. Στην έδρα της επαρχίας (καζά) Μ όλοι οι συγκεντρωμένοι γέροντες των χωριών συγκροτούσαν την επαρχιακή βουλή πού έξέλεγε έναν τούρκο (άγιάνη) και Ινα χριστιανό άρχοντα (κοτσαμπάση) καθώς και τον επαρχιακό ταμία πού ονομαζόταν σεντίκ έμίνης. Οί τρεις αυτοί άρχοντες υπό τή διεύθυνση τοΰ βοεβόδα 15 αποτελούσαν το επαρχιακό συμβούλιο. Άπο όλες τις επαρχίες, οί εκπρόσωποι τών άγιάνηδων και των κοτσαμπάσηδων διόριζαν δύο χριστιανούς άρχοντες, τους μοραγιάνηδες και δύο τούρκους, οί όποιοι λειτουργούσαν ως συμβουλευτικό σώμα τοΰ πασά. Μόνο οί χριστιανοί διατηρούσαν το δικαίωμα να στέλνουν στην Κωνσταντινούπολη αντιπροσώπους, τους λεγόμενους βεκίληδες, «πότε τρεις και πότε περισσότερους». 16 "Αλλωστε οί επίσημοι ή ανεπίσημοι απεσταλμένοι στην έδρα της εξουσίας ήταν απολύτως απαραίτητοι σε χριστιανούς και μουσουλμάνους για τή διεκπεραίωση κοινοτικών άλλα και άλλων υποθέσεων. 17 Γνωρίζουμε Οτι παράλληλα με τις χριστιανικές κοινότητες, στο Μοριά λειτουργούσαν μουσουλμανικές και εβραϊκές. Οί πληροφορίες για τις τελευταίες τήν δεντέραν τονρκοκρατίαν ( ), 'Αθήνα 1978 (ανατύπωση), σ ' 'Αθανάσιος Φωτόπουλος, Οί Κοτζαμπάσηδες της Πελοποννήσου κατά τή δεύτερη τουρκοκρατία ( ), Διδακτορική διατριβή, 'Αθήνα 1995' 'Αναστασία Κυρκίνη-Κουτουλά, Ή 'Οθωμανική διοίκηση στην 'Ελλάδα. Ή περίπτωση της Πελοποννήσου, 'Αθήνα 1996, σ Διοικητική περιφέρεια μέσα στην οποία εκτείνεται ή δικαιοδοσία ενός καδή. Ό αριθμός τών καζάδων στην προεπαναστατική Πελοπόννησο κυμαίνεται. Στην έκθεση τοΰ Κοδρικα (1806) προς το γαλλικό 'Υπουργείο 'Εξωτερικών αναφέρονται 20 καζάδες (Archives du Ministère des Affaires Etrangères, σειρά Mémoires et Documents, Turquie, τ. 16, φ. 85v, 86r). Ό Pouqueville αναφέρει οτι στην Πελοπόννησο υπήρχαν 24 καζάδες (F. C. Η. L. Pouqueville, Voyage en Morée, à Constantinople, en Albanie et dans plusieurs autres parties de l'empire Ottoman, τ. 1, Παρίσι 1805, σ ), ενώ οί στατιστικές πληροφορίες αναφέρουν 27 (ΓΑΚ, Πα, δ.π., έγγραφο 84). Βλ. καΐ Μιχαήλ Σακελλαρίου, δ.π., σ Διοικητής υπεύθυνος για τήν καταβολή τών φόρων και τή διατήρηση της τάξης στο εσωτερικό τοϋ καζά. Βλ. και σημ. 40, 79, 137' Παναγιώτης Παπατσώνης, 'Απομνημονεύματα από τών χρόνων της τουρκοκρατίας μέχρι της βασιλείας Γεωργίου Α', 'Αθήνα 1960, σ. 30' 'Αναστασία Κυρκίνη-Κουτουλά, Ή'Οθωμανική διοίκηση στην Ελλάδα, δ.π., σ ' Mihnea Berindei, Gilles Veinstein, L'empire ottoman et les pays roumains, , Παρίσι-Καίμπριτζ 1987, σ Κανέλλος Δεληγιάννης, δ.π., σ. 46, 57. Ό δρος vekil χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα στα τουρκικά για να δηλώσει τον εθνικό αντιπρόσωπο (millet vekil), δηλαδή τον βουλευτή. 17. Βλ. παρακάτω σημ. 20, 50, 93, 94. Ένα παράδειγμα: ή οικογένεια Δεληγιάννη κατατρεχόμενη για πολύ καιρό μετά τήν δολοφονία τοΰ γέρο-δεληγιάννη, κατόρθωσε να αναστρέψει το δυσμενές κλίμα επωφελούμενη άπο τους ισχυρούς δεσμούς της με το αυτοκρατορικό χαρέμι και συγκεκριμένα μέ τήν αδελφή τοΰ σουλτάνου Σελίμ Γ', Μπεγιάν: Κανέλλος Δεληγιάννης, δ.π., σ

5 Λειτουργίες και αυτονομία των κοινοτήτων τής Πελοποννήσου ( ) 71 rt 'Λ» Γ.Α.Κ., Συλλογή Γ. Βλαχογιάννη, ύποσεφα Ρήγα Παλαμήδη, φάκελλος Π β, έγγραφο 160

6 72 Μάρθα Πύλια είναι ελάχιστες, 10 ενω για τις μουσουλμανικές περιορίζονται εκεί οπού οι 1 ουρκοι τοπικοί άρχοντες διασταυρώνονται στις πηγές μας με τους αντίστοιχους χριστιανούς. Τόσο στην Πελοπόννησο δσο και άλλου, οι μουσουλμάνοι διόριζαν και αυτοί αντιπροσωπείες και συγκροτούσαν τοπικά συμβούλια. Σύμφωνα με τον βαρώνο Jucherau de St. Denys «στις Σέρρες και στη Φιλιππούπολη, στο Μπουργκας και στο Ρουστσούκ, [...] οι μουσουλμάνοι άρχοντες μαζί με τους πιο σημαντικούς πολίτες της πόλης και τους εκπροσώπους του νόμου, [...] σχημάτιζαν ενα ντιβάνι ή συμβούλιο, οπού συζητούσαν τις υποθέσεις της κοινότητας και συνέτασσαν τις αναφορές προς τον πασά της επαρχίας, ή ακόμη έστελναν αναφορές στους υπουργούς της Πύλης, με τα παράπονα πού εΐχαν απο τον πάσα»/" n περιγραφή αυτή μας πληροφορεί για τήν τυπική διαδικασία πού συνήθως ακολουθούσαν τα επαρχιακά κοινοτικά συμβούλια όταν απευθύνονταν στις αρχές. Οί αναφορές «των οίκοκυραίων, από τους πλέον χρησίμους της πατρίδος», 20 ενίσχυαν τις προτάσεις των προκρίτων στην Πύλη, όπως επίσης, δταν επρόκειτο για χριστιανούς, και τις προτάσεις στο Πατριαρχείο. Οί σπουδαιότεροι μοραΐτες τούρκοι τοπικοί άρχοντες είναι ήδη γνωστοί άπο τις δημοσιευμένες ελληνικές πηγές και τα απομνημονεύματα. 21 Κατά τή δεύτερη τουρκοκρατία τρεις οικογένειες δέσποζαν σε ολόκληρη τήν Πελοπόννησο. Πρόκειται για τους Άπδίμ Μπεγιάνους της Κορίνθου, στους οποίους άνηκε ό περίφημος Κιαμήλμπεης και ό λιγότερο γνωστός άλλα ισχυρός εξάδελφος του, Ίτζέτμπεης, 22 τους Άρναούτογλου της Τριπολιτσας και τους Χοτομαναίους της 'Ηλείας. 23 Οί δύο άπο τις οικογένειες αυτές κατάγονταν άπο 18. Στην απογραφή Παλαμήδη για τήν πόλη της Τριπολιτσας αναφέρονται εβραϊκές «οικογένειες 82, οσπίτια 34, συναγωγή 1, εργαστήρια 2», ΓΑΚ, Πα, δ.π., Μητρόπολις Τριπολιτζά, σ. κατάστιχου Α. Juchereau de St. Denys, Histoire de l'empire ottoman depuis 1792 jusqu'en 1844, Παρίσι 1844, τ. 1, σ Επιστολές τοΰ Σωτήρου Κουγια προς τον Ρήγα Παλαμήδη βεκίλη Μονεμβασίας στην Κων/πολη, 15 Μαΐου 1819, 31 Μαΐου 1819, ΓΑΚ, Πβ, δ.π., έγγραφα 182, Κ. Δεληγιάννης, δ.π., σ " 'Αμβρόσιος Φραντζής, 'Επιτομή της 'Ιστορίας της άναγεννηθείσης 'Ελλάδος, αρχομένη άπο τον ετονς 1715 και λήγουσα εις το έτος 1837, τ. 4, 'Αθήνα 1841, σ ' 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμων 'Ιστορικόν περί της 'Ελληνικής 'Επαναστάσεως, τ. 3, 'Αθήνα 1860, σ. 62, Κανέλλος Δεληγιάννης, δ.π., σ. 68,72. 'Επιστολές Σωτήρου Κουγια προς τον Ρήγα Παλαμήδη, 1 Μαΐου 1819 και 20 'Ιουλίου 1819, δ.π., έγγραφα 178r-v, 179, καθώς καΐ John Alexander, «Some aspects of the strife among the moreot christian notables, », Έπετηρίς 'Εταιρείας Στερεοελλαδικών Μελετών 5 ('Αθήνα ) 478, 484, 490, 491, Τα προεπαναστατικά χρόνια τήν οικογένεια αυτή είχαν διαδεχθεί μέ αγχιστεία οί Ααλαϊοι, 'Ιωάννης Φιλήμων, δ.π., σ. 64.

7 Λειτουργίες καί αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου ( ) 73 τους πρώτους κατακτητές της Πελοποννήσου, 24 όλες κατείχαν τεράστιες εκτάσεις γης 25 καΐ διέθεταν μεγάλη πολιτική επιρροή. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν απέκτησαν τη σπουδαιότητα και την επικινδυνότητα τών τοπαρχών της 'Ανατολής ή του γνωστού μας Άλή Πασά της 'Ηπείρου, επειδή δε διέθεταν επαρκείς στρατιωτικές δυνάμεις και στρατιωτικές γνώσεις. 26 Ή αδυναμία τών ντόπιων άγιάνηδων έγινε φανερή στα Όρλωφικά άλλα καί στην επανάσταση. Ό μειονοτικός χαρακτήρας τών μουσουλμάνων στον Μοριά επηρέασε τήν ανάπτυξη τών μουσουλμανικών κοινοτήτων καί επέβαλε αναγκαστική συνεργασία μέ τις χριστιανικές. *Αν οί τούρκοι άγιάνηδες όφειλαν να συνεργάζονται μέ τους χριστιανούς για να νομιμοποιούν στο όνομα τών ραγιάδων τις επιδιώξεις τους, οί χριστιανοί ήταν υποχρεωμένοι να υπακούουν, επειδή οί σπουδαιότεροι από τους Τούρκους είχαν ισχυρές συμμαχίες στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας καί επειδή μπορούσαν μέ τον πλούτο τους να καθοδηγούν τις αποφάσεις της διοίκησης. Σύμφωνα μέ τή βασική μουσουλμανική πολιτική αρχή πού πρεσβεύει δτι το κράτος ευημερεί όταν καί οί πολίτες ευημερούν, 27 ή οθο^μανική εξουσία δεν αδιαφορούσε μπροστά στή γενικευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια. Παρά το δεσποτικό της χαρακτήρα ή οθωμανική διοίκηση επηρεαζόταν άπο «δημοκρατικές» πρακτικές όπως οί δημόσιες συγκεντρώσεις καί οί αναφορές διαμαρτυρίας πού, δμως, ήταν πάντα επιδέξια χειραγωγημένες άπο τις τοπικές αυθεντίες. 28 Γι' αυτό ακριβώς δεν ήταν σπάνιες οί αποφάσεις πού καταδίκαζαν τούρκους αξιωματούχους κατηγορούμενους για καταχρήσεις. 29 Σέ ολόκληρη τήν αυτοκρατορία, επειδή ή οθωμανική διοίκηση δέν άνα- 24. Πρόκειται για τήν οικογένεια τοΰ Κιαμήλμπεη καί τους Χοτομαναίους (για τήν ακρίβεια Χοτομάν-ζαδέ). 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμιον 'Ιστορικόν περί της Φιλικής 'Εταιρείας, Ναύπλιο 1834, σ Μάρθα Πύλια, δ.π., σ «Cünkü [Mora'da] âyanlar askerlik isjnden habersizdi», Yuzo Nagata, δ.π., σ Mihnea Berindei, Gilles Veinslein, L'Empire ottoman, δ.π., σ. 55' Χαλίλ Ίναλτζίκ, Ή 'Οθωμανική αυτοκρατορία. Ή κλασική εποχή, , 'Αθήνα 1995, σ ΙΙαναγιώτης Παπατσώνης, δ.π., σ. 52, καθώς επίσης παραπάνω, σημ. 20. Ό Γιάννης Βλαχογιάννης εκφράζει χαρακτηριστικά τήν κατάσταση αυτή: «Είναι περίεργη της Τούρκικης τυραννίας ή ψυχολογία, αρχίζοντας άπο το Σουλτάνο ώς τον τελευταίο πασσά. Κάθε σημαντική απόφαση τους παίρνει ώς στύλο καί θεμέλιο της τή γνώμη τοϋ λαοϋ, τήν κοινή φήμη, ε'ίτε αληθινή ή τεχνητά ώργανωμένη. "Ετσι ή δίκαια απόφαση έχει ώς συνήγορο της οχι τήν ορθή κρίση άλλα τή φήμη... Με το σκιάχτρο αυτό της λαϊκής φωνής χιλιάδες κεφάλια πέσανε Τούρκων καί χριστιανών κατά τους αιώνες της Τούρκικης ιστορίας», Γιάννης Βλαχογιάννης, Οι κλέφτες τοϋ Μοριά, 'Αθήνα 1935, σ Γιάννης Βλαχογιάννης, στο ίδιο. Ένα πλήθος νομοθετικών πράξεων της κεντρικής εξουσίας επιχειρεί μέ αυστηρότητα να καταστείλει τήν επιδημία τών καταχρήσεων, Halli Inalcik, «Adâletnâmeler», Belgeler 2 ("Αγκυρα 1967)

8 74 Μάρθα Πύλια γνώριζε την ύπαρξη νομικών προσώπων, κάθε φορά πού συνδιαλεγόταν με τις κοινοτικές αρχές, απευθυνόταν ονομαστικά στους κοινοτικούς άρχοντες. Είναι χαρακτηριστικό το ίεροδικαστικο έγγραφο πού διορίζει τον Ρήγα Παλαμήδη βεκίλη Μονεμβασίας και είναι ακόμη ενδιαφέρον γιατί προσδιορίζει την έννοια της χριστιανικής εκπροσώπησης στα πλαίσια του οθωμανικού συστήματος: «CK πρόκριτοι, της επαρχίας Μπενέφσε 30 της Κραταιας 'Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τοΰ βαροϋς [προάστιο] και δλων των χωρίων, [ακολουθούν τα ονόματα τών χωριών και τών προκρίτων], άπαντες υπήκοοι (ραγιάδες), προσωπικώς δι' εαυτούς και έπιτροπικώς ως αντιπρόσωποι τών άλλων ραγιάδων, εμφανισθέντες ενώπιον ημών έν τω δικαστηρίω τούτω, [...] έδήλωσαν δτι προς ύπεράσπισιν, διεξαγωγήν καί διευθέτησιν τών άφορωσών την έπαρχίαν των υποθέσεων έν τη πρωτευούση της 'Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επειδή παρίσταται ανέφικτος ανάγκη να διορισθή αντιπρόσωπος τις, ό δε είρημένος Ρήγας τυγχάνει, [...] ικανός δια το λειτούργημα τοϋτο, διορίζουσι και άποκαθιστώσι τούτον γενικον άντιπρόσωπον καί πληρεξούσιον αυτών. Ό δε ε'ιρημένος [...] έδήλωσεν δτι αποδέχεται [,..]». 81 'Ενώ στίς ελληνικές πηγές ή αναφορά στο «κοινον» είναι συχνή, ή οθωμανική διοίκηση αναγνωρίζει τους προεστούς ως πρόσωπα πού λειτουργούν «επιτροπικός» στο όνομα «τών άλλων ραγιάδων». Το έγγραφο μας πληροφορεί δτι ό συγκεκριμένος διορισμός δέν ήταν θεσμοθετημένος καί κατά συνέπεια ό συγκεκριμένος βεκίλης δέν διαδέχεται προηγούμενο άλλα τοποθετείται επειδή ή διοίκηση έχει πεισθεί για «τήν ανέφικτη ανάγκη» της επαρχίας να διατηρεί αντιπρόσωπο στην πρωτεύουσα. Είναι φανερή καί σε αυτό το σημείο ή προσαρμοστικότητα της οθωμανικής εξουσίας στίς τοπικές συνθήκες καί στους συσχετισμούς δυνάμεων. 'Ονομαστικά αναφέρεται καί ό Παναγιώτης Μπενάκης στο παράρτημα τοΰ φορολογικού κατάστιχου Καλαμάτας ( ) ώς αντιπρόσωπος τοΰ κάζα καί αρμόδιος να διευθετεί το σύνολο τών υποθέσεων καί τών εμπορικών δραστηριοτήτων τών χριστιανών ραγιάδων. 32 Με τον ί'διο τρόπο είχε απευθυνθεί πολύ ενωρίτερα ό Μωάμεθ Β' ( ) στους «τετιμημένους άρχοντες» τοΰ Γάλατα πού «έπροσκύνησαν» καί στους οποίους παραχώρησε, ανάμεσα σέ άλλα προνόμια, τήν άδεια να βάλουν «πρωτόγηρον δια να διορθώνει τας δουλείας οπού έ'χουν οι πραγματευτάδες» μέ αντάλλαγμα να δίδουν το «χαράτζιον» Στα οθωμανικά κείμενα οί όροι Μπενέφσε, Μενεκσέ καί Μονβάζια δηλώνουν τήν πόλη ή τή διοικητική περιοχή τής Μονεμβασίας. Μ. Kiel, άρθρο Menekshe, Encyclopédie de l'islam, τ. 6, 2η έκδοση, Αέυντεν-Παρίσι 1990, σ ΓΑΚ, Πβ, δ.π., έγγραφο Gilles Veinstein, «Le patrimoine foncier de Panayote Bénakis kocabasi de Kalamata», Journal of Turkish Studies 11 (Παρίσι-Χάρβαντ 1987) Σπυρίδων Λάμπρος, «Ή ελληνική ώς επίσημος γλώσσα τών σουλτάνων», Νέος Έλλψομνήμων (1908)

9 Λειτουργίες και αυτονομία τών κοινοτήτων τη; Πελοποννήσου ( ) 75 Οι τρεις προηγούμενες περιπτώσεις μας βοηθούν να προσεγγίσουμε σχηματικά το χώρο πού ή οθωμανική διοίκηση είχε εκχωρήσει στους χριστιανούς. 34 α) Το προνόμιο της εκπροσώπησης. Δεν θα μπορούσαν, άλλωστε, να εκπροσωπηθούν άπό μουσουλμάνους, ούτε καί αυτοί οι τελευταίοι αρκούσαν για να επιβλέπουν καί να διοικούν τους κατακτημένους σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. β) Τον τομέα του εμπορίου, άφοΰ ή οθωμανική «αριστοκρατία», 35 ώς τάξη με στρατιωτικό χαρακτήρα, δεν έπεδείκνυε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εμπορικές επιχειρήσεις. γ) Τή συλλογή των φόρων, δηλαδή τή δραστηριότητα πού τροφοδοτούσε σταθερά τα κρατικά ταμεία καί πού οι κοινοτικοί άρχοντες μπορούσαν να εκτελούν καλύτερα, ώς ομάδα πίεσης καί συγχρόνως ο)ς ενδιάμεση ομάδα πού ύφίστατο ή 'ίδια τήν πίεση του κράτους. Σε γενικές γραμμές, ή οθωμανική διοίκηση παραχώρησε στους χριστιανούς καί εβραίους υπηκόους το δικαίωμα της εσωτερικής οργάνωσης καί της οργάνωσης της οικονομικής τους ζωής υπό τήν προϋπόθεση της καταβολής των κανονισμένων φόρων καί του σεβασμού τής οθωμανικής νομιμότητας. Οι λόγοι πού επέτρεψαν τήν ύπαρξη των κοινοτήτων προσδιόρισαν καί τις αρμοδιότητες τους: ή εί'σπραξη των φόρων άλλα καί ή διατήρηση τής τάξης ήταν κεντρικοί άξονες τής λειτουργίας τους καί σταθερές επιδιώξεις του κράτους. Ό παραγωγικός πληθυσμός τής αυτοκρατορίας στή συντριπτική του πλειοψηφία αγροτικός, οφείλε να συντηρεί ολόκληρο το μηχανισμό τής διοίκησης, τον κεντρικό καί τον περιφερειακό. "Οφειλε ακόμη να εξυπηρετεί τις έκτακτες ανάγκες του κράτους, δπως οι εκστρατείες, καθώς επίσης καί τα καθημερινά έξοδα των τοπικών κυβερνητών, τα έξοδα των σαραγιών καί των μετακινήσεων τών κρατικών απεσταλμένων καί τα έξοδα των κοινοτικών άρχων. 36 Με τήν καταβολή τών φόρων πραγματοποιείται, δηλαδή, αναγκαστική μετακίνηση εισοδημάτων προς τήν κορυφή τής ιεραρχίας, εί'τε πρόκειται για τακτικούς 34. Για τις λειτουργίες τών κοινοτήτων στην οθωμανική αυτοκρατορία, Σπύρος Άσδραχάς, «Φορολογικές καί περιοριστικές λειτουργίες τών κοινοτήτων στην τουρκοκρατία», στο Οικονομία καί Νοοτροπίες, 'Αθήνα 1988, , καί του ΐδιου, «Νησιωτικές κοινότητες: οι φορολογικές λειτουργίες», Τα 'Ιστορικά 5/8 (1988) 3-36, 5/9 (1988) Δέν πρόκειται για τήν κλασική-δυτική έννοια τής αριστοκρατίας, άλλα για κυρίαρχη τάξη de facto. "Αλλωστε ή οθωμανική διοίκηση καταδίωκε με τήν ποινή του θανάτου καί τής δήμευσης (musadere) τα ισχυρά καί ανταγωνιστικά προς τήν εξουσία μέλη της. Βλ. παρακάτω, σημ. 140,151. Yavuz Cesar, «Bir âyamn muhallefati, Havza ve Köprü kazalari âyani Kör Ismailoglu Hüseyin (musadere olayi ve terekenin incelenmesi)», Belleten τόμος XLI (41), αριθ. 161 ("Αγκυρα 1977) ΓΑΚ, Πα, δ.π., έγγραφο 65, δημοσιευμένο άπό τον Τάσο Γριτσόπουλο, «Στατιστικές ειδήσεις περί Πελοποννήσου», Πελοποννησιακά 8 (1971) , καί F. C. II. L. Pouqueville, Voyage en Morée, τ. 1, σ ,

10 ;τ, Μάρθα Πύλια ή έκτακτους φόρους είτε πρόκειται για προσωπικούς ή φόρους επί της παραγωγής και της διακίνησης των προϊόντων. Το παράθεμα πού ακολουθεί άπο τη «Στατιστική περιγραφή της επαρχίας Μονεμβασίας» περιγράφει τόσο τήν ετήσια εισοδηματική κατάσταση των Τούρκων και τών χριστιανών της επαρχίας κατά τήν προεπαναστατική εποχή, δσο καί τη συνολική φορολογική υποχρέωση τών χριστιανών κατά τήν 'ίδια περίοδο. 'Αποτελεί Ινα συγκεκριμένο παράδειγμα πού μας επιτρέπει να συλλάβουμε το βάρος της φορολογίας πάνω στα αγροτικά καί χριστιανικά κατά κύριο λόγο, εισοδήματα: «Εις τους τελευταίους χρόνους [...] ή επαρχία αύτη έκατοικείτο άπο περίπου οικογενείας, εξ ών τα 3/5 χριστιανοί [...] Οι χριστιανοί οϊτινες είχον το 1/4 της γης, ένέμοντο αυτοί καί πλέον τών 2/5 της τουρκικής ουσίας, διότι αυτοί ήσαν οι κυρίως γεωργοί ή έπιμεληταί της γης [...] Το δλον εισόδημα της γης τής Μονεμβασίας γρόσια [...] Ίο άνάλογον τών Τούρκων κατά τάς προηγουμένας παρατηρήσεις [ως κυρίων τών 3/4 τής γης] γρόσια [...] Αυθεντικά δικαιώματα ή δοσίματα τοπικά: [...] Το εκ τών χαρατζίων όφελος του βασιλικού ταμείου ήτον το έξης, [...] γρόσια , [...] Το τών δεκάτων καί λοιπών βασιλικών δοσιμάτων, τούτων το πλείστον μέρος ήτον προσδιωρισμένον δια μισθούς τής φρουράς καί εν μικρόν μέρος έπωλεϊτο μουκατάς 37 [...] τό όλον τοϋ ετησίου εισοδήματος αυτών καθ' ύπολογισμόν τών τελευταίων χρόνων έσυνάζετο περίπου γρόσια Οι επίλοιποι μουκατάδες μέ το τελωνεΐον έπωλοϋντο γρόσια "Οσα προς τον Βαλήν τής Πελοποννήσου, το άνάλογον τής επαρχίας [...] γρόσια Δια τα κοινά Ιξοδα τής Πελοποννήσου ετησίως γινόμενα επί το κεντρικον σύστημα τών τής Πελοποννήσου προυχόντων γρόσια [...] Τα προς τον τοπικόν Βοεβόδα [...] γρόσια [...] Τα προς τον Καδήν [...] γρόσια [...] Δια το μεζίλι 38 τής επαρχίας γρόσια Εις τους πασάδες τών φρουρίων τής Πελοποννήσου γρόσια 900». 39 Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, το χρηματικό εισόδημα τών χριστιανών ανέρχεται σε γρόσια, άπο τα όποια γρόσια, δηλαδή το 50% κατευθύνεται στα ετήσια καί σταθερά δοσίματα τής επαρχίας. Σ' αυτούς τους υπολογισμούς, σύμφωνα πάντα μέ το τεκμήριο, δεν περιλαμβάνονται τα πρόστιμα καί οι χρηματικές ποινές πού επέβαλλε ό βοεβόδας, τά δικαιώματα τών σπαχήδων κατά τή σύναξη τών τιμαριωτικών προσόδων καί οι πρόσθετες εισφορές προς τήν κεντρική διοίκηση κάθε φορά πού επιχειρούσε νέες έκ- 37. Για τήν έννοια του μουκατά (mukata'a), βλ. παρακάτω, σημ Κατάλυμα, τόπος πού ανεφοδιάζονταν καί άλλαζαν άλογα οι κρατικοί απεσταλμένοι καί άλλοι ταξιδιώτες. Για τή συντήρηση τους οί επαρχίες κατέβαλλαν φόρο. Ν. Elisséeff, άρθρο «Manzil», Encyclopédie de l'islam, τ. 6, 2η έκδοση, Λέυντεν-Παρίσι 1990, σ F. C. Η. L. Pouqueville, Voyage de la Grèce, τ. 6, Παρίσι 1827, σ «Συνοπτική στατιστική περιγραφή τής επαρχίας Μονεμβασίας κατά χωρία καί περιοχάς», ΓΑΚ, Γ2α, ό.π., σ. κατάστιχου 46/71, 53/78-58/83, δημοσιευμένο καί άπο τήν Ελένη Μπελιά, «Στατιστικά στοιχεία τής επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς», Λαχωνικαί ΣπουδαΙ 5 (1980)

11 Λειτουργίες καί αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου ( ) 77 στρατειες ή αντιμετώπιζε έκτακτα έξοδα. 40 Είναι, ενδιαφέρον να προσθέσουμε οτι επειδή ή επαρχία «ήτον ορεινή και άκαρπος» καί «δεν έτρεφε όλον τον χρόνον τους κατοίκους εκ των κόλπων της», ένα μεγάλο μέρος τών χρηματικών εισοδημάτων εξυπηρετούσε παράλληλα με τή φορολογική υποχρέωση καί τον επισιτισμό τών κατοίκων. Σύμφωνα με το τεκμήριο «τα λοιπά άνεπλήρωνεν ή βιομηχανία εις πορισμον τών προς του ζην». 41 Το έλλειμμα, δηλαδή, κάλυπτε ή οικιακή βιοτεχνική απασχόληση, ή μισθωτή καί διακινούμενη εργασία καί ή υψηλή αύτοκατανάλωση. "Οσοι αδυνατούσαν να εκπληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις κατέφευγαν σε προσωπικό ή συλλογικό δανεισμό. "Οπως είδαμε τα δοσίματα εξυπηρετούσαν ταυτόχρονα τις χρηματικές ανάγκες της κρατικής μηχανής, μόνιμες καί έκτακτες, καθώς καί τα έξοδα της διοίκησης καί τών τοπικών αρχόντων. Οι κεντρικές κοινοτικές αρχές της Πελοποννήσου όφειλαν να κατανείμουν στις επαρχίες καί άπο εκεί ο'ι επαρχιακές συνελεύσεις στα χωριά καί τέλος οι δημογέροντες στα νοικοκυριά τον ανάλογο φόρο. Οι ί'διοι κοινοτικοί άρχοντες όφειλαν επίσης να συγκεντρώνουν καί να αποδίδουν στους δικαιούχους, δηλαδή τους κρατικούς λειτουργούς, τα φορολογικά εισοδήματα. Καί καθώς οι χρηματικές ανάγκες της αυτοκρατορίας αυξάνονταν διαρκώς εξαιτίας τών πολέμων, άλλα κυρίως εξαιτίας της αδυναμίας της διοίκησης να προσαρμοσθεί στις νέες εσωτερικές καί εξωτερικές συνθήκες 42, τα υπέρογκα δοσίματα είχαν προκαλέσει άποδιαρθωτικές συμπεριφορές. Είχαν δηλαδή προκαλέσει τή διαρκή καταχρέωση τών χωρικών καί στην χειρότερη περίπτωση τήν εγκατάλειψη τών χωριών. 43 Έ φυγή τών χωρικών επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τις φορολογικές υποχρεώσεις της ευρύτερης περιοχής, επειδή ή φορολογική οφειλή κατά διοικητική περιοχή παρέμενε αμετάβλητη. 44 Στο 'Ιστορικό 'Αρχείο τον στρατηγού 'Ανδρέου Λόντον, καί στις εκθέσεις της γαλλικής προξενικής αλληλογραφίας γιά τις κοινότητες του Μοριά καί της 'Αθήνας, επανέρχεται σταθερά ή δραματική καταχρέωση τών κοινοτήτων καί ή αδυναμία τους να εξοφλήσουν τους δανειστές καί να καταβάλουν τους νέους φόρους Στο ΐδιο, σ. κατάστιχου 58/83' Ελένη Μπελιά, δ.π. 41. Στο ϊδιο, σ. κατάστιχου 47/72, 54/79" 'Ελένη Μπελιά, δ.π. 42. 'Ελισάβετ Ζαχαριάδου, «Ό επεκτατικός προσανατολισμός του Βαγιαζήτ Β'», Τα 'Ιστορικά 12/23 (1995) Μία άπο τις πρώτες εργασίες για το θέμα αυτό, 'Ελένη 'Αντωνιάδη, «Ερημωμένα χωριά στην 'Ελλάδα. "Ενας προσωρινός απολογισμός», Ή Οικονομική Δομή τών Βαλκανικών χωρών, δ.π., σ Βλ. παρακάτω, σημ. 47, περίπτωση Γαστούνης. 45. 'Ανδρέας Αόντος, δ.π., σ , 17, 21, 210, ' Archives Nationales de France, Naples de Romanie, δ.π., φ. 32r-v (1η Νοεμβρίου 1779). Είναι χαρακτηριστικό το ακόλουθο παράθεμα: «[...] les Athéniens sont ruinés et il n'est pas aisé de faire

12 78 Μάρθα Πύλια Ή «Στατιστική περιγραφή της επαρχίας Μονεμβασίας» επιβεβαιώνει με σαφήνεια τήν 'ίδια κατάσταση: ((Πολλοί εκ των χριστιανών άμηχανοΰντες εις τήν πενίαν και τα δοσίματα εις άλλους τόπους περιεφέροντο. [Διαφορετικά], ήσαν αναγκασμένοι να καταφεύγωσι εις τους Τούρκους, οΐτινες είχον και άφθονώτερα εισοδήματα, ήσαν τον αριθμόν ολιγώτεροι και πάντη άνετοι άπο τα δημόσια βάρη, και έδανείζοντο εξ αυτών. [...] Ό τρόπος του δανείσματός των ως επί το πλείστον, ήτον να δίδωσιν μία ποσότητα χρημάτων και να λαμβάνωσιν εις ύποθήκην κτήμα όλόκληρον ένας "Ελληνος επί συμφωνία να το νέμεται ό δανειστής δια τον τόκον τών χρημάτων εως ε'ις ενα καιρόν καθ' δν ήθελαν συμφωνήσει ό μεν να λάβη το κεφάλαιον ό δε να άπολάβη εις τήν έξουσίαν του το κτήμα. Ό "Ελλην δστις έδανείζετο εξαιτίας δτι τα εισοδήματα του δέν άνταπεκρίνοντο μέ τα έξοδα του, πολύ περισσότερον ήδυνάτει να έξαρκέση εις τήν πληρωμήν του χρέους του, [...] άφοΰ μάλιστα ύστερεϊτο και το κτήμα του, εκ της ελλείψεως του οποίου ύστερεϊτο και εν μέγα μέρος τών προσόδων του. "Εχανε τοιουτοτρόπως δια πάντα τήν φιλτάτην του έκείνην γήν, επειδή ήτον εις τήν συμφωνίαν να αποξενώνεται άπο αυτό εις τόσους χρόνους ή άναγκάζετο να το πωλήση εις αυτόν δια να λάβη καί τι πλέον προς έξοικονόμησιν τών παρόντων αναγκών του». 46 Οί κοινοτικοί άρχοντες όφειλαν να εμποδίσουν τή φυγή καί τή συλλογική καταχρέωση τών χωρικών σε τρίτους γιατί έκτος άπο τή φυγή καί ή τσιφλικοποίηση τών χριστιανικών καλλιεργειών αποσπούσε άπο τήν κοινότητα τους ανάλογους προσωπικούς φόρους καί τους φόρους επί της παραγωγής. Ό Ρήγας Παλαμήδης επισημαίνει το πρόβλημα αυτό, στο Ιο σχέδιο στατιστικής της επαρχίας Γαστούνης: 47 «'Αλλ' οί δυνατοί ίδιοκτηται Οθωμανοί κατόρθωναν να τους εκπίπτεται κατά καιρούς ένας αριθμός χαρτιών, άπο τον καθ' εαυτό αριθμόν τών χαρτίων τών τζιφλικίων τους καί οΰτω το δλον ποσόν, ως προς τα ιδιαίτερα τυπώματα έκαστης επαρχίας κατέβαινεν εις όλιγώτερον αριθμόν, του κυρίου αριθμού πιπτομένου κατ' αυτόν τον τρόπον του βάρους εις τους λοιπούς, τουτέστιν τους αδυνάτους καί κυρίως εις τους καριγιέδες». 48 Οί έλληνες προεστοί ακολουθούσαν ποικίλες οικονομικές στρατηγικές για να εξασφαλίσουν τή συνοχή της κοινότητας καί τή μερική καταβολή τών χρεών της. Ωστόσο παρά τήν οικονομική αθλιότητα τών ραγιάδων «ώφελοϋντο αν ήθελαν καί άπο τα βασιλικά δοσίματα, έκτος δε τούτων τών εισοδημάτων εΐpayer des débiteurs qui n'ont ni argent, ni crédit dans ce moment. Leur gouverneur a fait emprisonner, enchaîner et bastonner depuis de mars dernier sans avoir rien pu retirer des piastres qu'il requiert d'eux. Il a même fait pendre trois des chefs de la Communauté», στο ïôio, ύποσειρά BI-174, Athènes, τ. 2, φ. 183r-v, (18 Αυγούστου 1789). 46. «Στατιστική περιγραφή της επαρχίας Μονεμβασίας», δ.π., σ. κατάστιχου 46/71, 51/76 Ελένη Μπελιά, ό'.π., σ. 107, ΓΑΚ, Πα, ο.π., έγγραφο 82, σ. 11, δημοσιευμένο άπο τον Τάσο Γριτσόπουλο, ό'.π., σ Δηλαδή στα χωριά πού δεν ήταν τσιφλίκια. Περισσότερες πληροφορίες για τους καριγιέδες, Μάρθα Πύλια, ό'.π., σ

13 Λειτουργίες καί αυτονομία τών κοινοτήτων της Πελοποννήσου ( ) 79 χον καί τυχηρά πάμπολλα ετησίως». 49 Δεν υπάρχει αμφιβολία οτι οί τοπικοί άρχοντες προστατεύοντας την κοινότητα, προστάτευαν συγχρόνως το άξίωμά τους καί τα «πάμπολλα» οφέλη πού αποκόμιζαν από αυτό. Επειδή, όπως είδαμε, οί ανάγκες του κράτους σε χρήμα αυξάνονταν συνεχώς, οί τούρκοι καί οί χριστιανοί πρόκριτοι προαγόραζαν από την κεντρική εξουσία, καί στην περίπτωση της Πελοποννήσου άπο τον πασά, Ινα μέρος άπο τα ετήσια φορολογικά εισοδήματα της ευρύτερης περιοχής τους, τους λεγόμενους μουκατάδες (mukata'a). 50 Κατέβαλαν δηλαδή, έκ τών προτέρων στην κεντρική διοίκηση το αντίστοιχο ποσό καί κερδοσκοπούσαν άπο τη διαφορά ανάμεσα στο έπιδικαζόμενο καί εισπραττόμενο τελικά ποσό. Ή πώληση τών δημόσιων εισοδημάτων αποτελούσε πάγια τακτική της αυτοκρατορίας. Ή διαδικασία αυτή είναι γνωστή ακόμη καί στις ελληνικές πηγές μέ τον όρο iltizam (ίλτιζάμι), ενώ οί άρχοντες πού τήν επιχειρούσαν ονομάζονταν mültezim ή 'amil. Ό 'Ανδρέας Λόντος είχε προαγοράσει το 1820 Ινα μέρος άπο τον τελωνειακό φόρο της Βοστίτσας 51 καί είχε προκαταβάλει για το φόρο του καπνού γρόσια. 52 Ή οικογένεια Δεληγιάννη συμμετείχε καί αυτή σε «συντροφιές» πού προαγόραζαν δημόσια εισοδήματα. 53 Τα κέρδη άπο τις επιχειρήσεις αυτές ξεπερνούσαν συνήθως τή μέση απόδοση τών δανείων. Σε δύο περιπτοόσεις πού καταγράφεται ή εξόφληση, ή αύξηση του κεφαλαίου πού κατέβαλε 6 Πανάγος Δεληγιάννης ανέρχεται στο 31% καί 19% σε ετήσια βάση. 54 Προε- 49. Π. Παπατσώνης, ό'.,τ., σ "Οπως σημειώνει ό προεστός Μονεμβασίας Παναγιωτάκης Καλογεράς, σε γράμμα του προς τον Ρήγα Παλαμήδη άντιπρόσο^πο του κάζα στην Κωνσταντινούπολη, «...Ήξεύρω αύθέντα μου οτι οί μουκατάδες καί οί μποξιάδες άρχονται τοϋ Μόρα Βαλισή και όθεν θέλει τους δίδει. Πλην καί άπο αύτοϋ άνίσως καί γράψουν τοϋ Μόρα Βαλισή δεν κάνει άλλέως...», 2 'Απριλίου 1820 άπο Μονεμβασιά. ΓΑΚ, Πβ, δ.π., έγγραφο 161" [μποξάς ή μποξιάς: χρυσοΰφαντο σακίδιο μέ το διάταγμα τοϋ συνολικοΰ φόρου, Θεόδωρος Ρηγόπουλος, 'Απομνημονεύματα από τών άρχων της επαναστάσεως μέχρι τοϋ ετονς 1881, έπιμ. Άθ. Φωτόπουλος, 'Αθήνα 1979, σ. 19]. Πρέπει εδώ να επισημάνουμε οτι σύμφωνα μέ τα τεκμήρια πού διαθέτουμε, στην Πελοπόννησο ή εκμίσθωση φορολογικών εισοδημάτων ήταν συνήθως ετήσια (mukata'a) καί οχι ισόβια (malikâne). 51. 'Ανδρέας Αόντος, ό'.π., σ Στο ϊδιο, σ Εταιρεία τών Φίλων τοϋ Λαοΰ, 'Αρχεία Οικογένειας Δεληγιάννη, ΠΙ (Λογαριασμοί), φάκελος 1, ύποφάκελος 2, κατάστιχο δοσοληψιών Πανάγου Δεληγιάννη, σ. κατάστιχου 10, 11, 14, «1815: μαρτίου Αη: έδωκα δια το μερίδιόν μου εις το ίλτιζάμι Καλιανίου εις τα δεκαέξ εν άκουόμενα δια το αυτό έτος γρόσια 567:12 [...] έξοφλήθη 1816: 25: αυγούστου: γρόσια 815:19 [...] 1815: νοεμβρίου 15: ε"δωκα διά τι ίλτιζάμι Καλιανίου το ότούζ μπίρ σενεσί [έτος έγείρας 1231] ήτοι το ήμέτερον έτος 1816: έν εις τα εννέα άκουόμενα δια το μερίδιόν μου γρόσια Αυτή ή συντροφιά έξοφλήθη. [...] 1818: φεβρουαρίου 8: γρόσια 1593:06». Στο ίδιο.

14 SD Μάρθα Πύλια παναστατικά το σύνολο των ετήσιων φορολογικών οφειλών του Πύργου και της Γαστούνης είχαν αναλάβει τούρκοι άγιάνηδες και συγκεκριμένα δ Κιαμήλμπεης της Κορίνθου, ό Νιζέτμπεης τών Σαλόνων, ό Άλήμπεης του Ναυπλίου και δ 'Λχμέτμπεης της Κορώνης. 55 "Οπως φαίνεται, οί τούρκοι προεστοί κυριαρχούσαν στον τομέα της προαγορας τών δημόσιων εισοδημάτων ένώ οί πιο σημαντικοί χριστιανοί είχαν περιορισθεί σε μικρά μερίδια. Την υπεροχή τών μουσουλμάνων προκρίτων στο χώρο τών φορολογικών εκμισθώσεων εξασφάλιζαν οί στενές τους σχέσεις με την κεντρική εξουσία. Ό Κιαμήλμπεης, δ σπουδαιότερος και πλουσιότερος άγιάνης του Μοριά, κατείχε ακόμη το μισό μουκατά της Τριπολιτσάς και του Λεονταρίου, τα 4/5 του μουκατά της Κορίνθου και ολόκληρο τον μουκατά της Κορώνης και της Μεθώνης. 56 Οί χριστιανοί άρχοντες για να εξυπηρετούν τις ανάγκες της κοινότητας, αναλάμβαναν να δανειστούν για λογαριασμό της ή ακόμη δάνειζαν οί ίδιοι τα κοινοτικά ταμεία. Κατ' αυτήν τήν έννοια ήταν συγχρόνως χρεώστες και δανειστές και με τήν τελευταία ιδιότητα μπορούσαν να πραγματοποιούν υψηλά κέρδη δεσμεύοντας τή μελλοντική παραγωγή και ζητώντας τήν εξόφληση τήν εποχή της συγκομιδής, δπότε οί τιμές ήταν χαμηλές. Οί ετήσιοι τόκοι κυμαίνονταν εως 40 %, 57 με μεγαλύτερη συχνότητα στο 20 %. 58 Ή οικογένεια Δεληγιάννη είχε αναπτύξει έντονη δραστηριότητα στον τομέα αυτό, και κυρίως δ Πανάγος. Ό ετήσιος τόκος με τον όποιον δάνειζε ιδιώτες άλλα και κοινότητες της περιοχής του ήταν 20 %. 59 Για να αντιμετωπίσει το ηθικό ασυμβίβαστο πού προκαλούσε δ ρόλος του ως φοροεισπράκτορα και ταυτόχρονα ως δανειστή της κοινότητας, στα κατάστιχα του είχε καταχωρήσει δάνεια στο όνομα 55. 'Ανδρέας Λόντος, ό'.π., σ ΓΑΚ, Πα, δ.π., έγγραφο 82, σ. 1, δημοσιευμένο άπο τον Τάσο Γριτσόπουλο, δ.π., σ 'Απόσπασμα επιστολής του 'Ανδρικού Νοταρά, προς τον ηγούμενο της μονής 'Αγίου Γεωργίου Φενεοϋ: «[...] και με συμπαθάς οπού σου κάνω ψιλούς λογαριασμούς, Οτι κανείς ωσάν εμένα δεν δίδει δανεικά τόσον ελαφρά. Ήρώτησε είς τήν Τριπολιτζά, ε'ις το Άργος, είς την Πάτραν, είς τήν Κόρινθον άπο τριάντα ώς σαράντα στα εκατόν δανείζεται ό κόσμος [...]», Σταυρός Κουτίβας, Οί Νοταράδες, 'Αθήνα 1968, σ Και ακόμη, 'Ανδρέας Λόντος, ό'.π., σ. 262' Frédéric Thiersch, De l'état actuel de la Grèce, τ. 1, Λειψία 1833, σ "Οπως προκύπτει άπο τα αρχεία της οικογένειας Δεληγιάννη και συγκεκριμένα άπο το κατάστιχο δοσοληψιών του Πανάγου Δεληγιάννη, ο.π., καθώς και τά κατάστιχα του Ρήγα Παλαμήδη: κατάστιχο Τριπολιτζας ( ) - προς ταξινόμηση, και κατάστιχο Κωνσταντινουπόλεως ( ), ΓΑΚ, Πα, δ.π., έγγραφο 109. Σύμφορα με τους οθωμανικούς οικονομικούς κανονισμούς τών άρχων του 16ου αίώνα, ό ετήσιος τόκος δέν έπρεπε να ξεπερνά το 20%, Robert Mantran, «La police des marchés de Stamboul au début du XVIème siècle», Cahiers de Tunisie, τόμος 4, αριθ. 14 (Τύνις 1957) Κατάστιχο δοσοληψιών Πανάγου Δεληγιάννη, δ.π.

15 Λειτονργίες καϊ αυτονομία τών κοινοτήτων τής Πελοποννήσου ( ) 81 της γυναίκας και της κόρης του. 60 Και ακόμη είχε χρησιμοποιήσει το όνομα του γνωστού δανειστή και συγγενή του από αγχιστεία, Γεώργιου Ταμπακόπουλου, 61 για δάνειο γροσιών πού ό ίδιος είχε δώσει τον 'Ιούνιο του 1816 στους αντιπροσώπους της κοινότητας Καρύταινας. 62 Ό Χαράλαμπος Περρούκας, μέλος τής μεγάλης προεστικής οικογένειας του "Αργούς, είχε δεσμεύσει ενα μεγάλο μέρος από τη σταφιδική παραγωγή του Διακοφτοΰ, καθώς είχε προηγουμένως δανείσει στην κοινότητα γρόσια. 63 Ωστόσο ό Ρήγας Παλαμήδης φαίνεται δτι προσδοκούσε πολιτικά και Οχι οικονομικά οφέλη άπο τις δανειστικές του δραστηριότητες. Δάνειζε συνήθως άτοκα ενα μικρό κύκλο Τούρκων και χριστιανών καθώς και την κοινότητα Μονεμβασίας. 64 Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις πού ή έλλειψη χρημάτων καθιστούσε αδύνατη την πληρωμή του τόκου ή τήν εξόφληση του χρέους. Τότε οι χριστιανοί άλλα και οί τούρκοι τοπικοί άρχοντες υποχωρούσαν μπροστά στον κίνδυνο τής φυγής και των ταραχών. 65 Ούτε επίσης ήταν εξαιρετικά σπάνιες οί περιπτώσεις οπού χριστιανοί κοινοτικοί άρχοντες καταποντίστηκαν άπο το βάρος των κοινοτικών χρεών. Εϊναι χαρακτηριστική ή περίπτωση του 'Ανδρέα Καλαμογδάρτη πού καταχρεώθηκε στην προσπάθεια του να βάλει τάξη τον 'Ιούνιο του 1820 «εις το κοινον σαντούκι [ταμείο]» των Πατρών το όποιο «χρεωστούσε έπέκεινα άπο εύδομήντα χιλιάδες», 66 και τών τριών άπο τους προεστούς τής 'Αθήνας πού κρεμάστηκαν παραδειγματικά το 1789, επειδή ή κοινότητα αδυνατούσε να εξοφλήσει στους γάλλους έμπορους και δανειστές γρόσια. 67 Και ενώ οί φοροεισπρακτικές αρμοδιότητες και τεχνικές τών κοινοτικών 60. Στο ΐδιο, σ. κατάστιχου 5, Ευτυχία Λιάτα, 'Αρχεία Οικογένειας Δεληγιάννη, Γενικό Ευρετήριο, 'Αθήνα 1992, Γενεαλογικό δένδρο. 62. «Δηλοποιοΰμεν ημείς οί ύποκάτωθεν γεγραμμένοι δτι έλάβαμεν δια ιδίαν μας χρείαν δανειακώς άπο τον κύρ Γεώργιον Ταμπακόπουλον γρόσια τον αριθμόν : τα όποια άσπρα να τρέχουν μέ το διάφορόν τους τα δέκα δώδεκα τον χρόνον [...] 1816: 'Ιουνίου: πρώτη Κωνσταντινούπολις, Θεοδωράκης Παπαγιαννόπουλος βεβαιώνω, Μιχάλης Κομιτας βεβαιώνω, Σπήλιος Κούλας βεβαιώνω, Δημητράκης Παπαγιαννόπουλος βεβαιώνω, Νικόλαος Μπουκουρόπουλος βεβαιώνω, 'Ανδρέας ιερεύς και Οικονόμος βεβαιώνω, Σπύρος Παπαγιαννόπουλος βεβαιώνω, Θανάσης του Γιώργη βεβαιώνω [...]», «1816: 'Ιουνίου: Αη: "Εδωσα τών προεστών Καρύταινας δάνεια δι' ομολογίας, έπ' ονόματι κύρ Γεώργη Ταμπακόπουλου οΐκονομικήν, ήντινα έδωσα τω κυρίω 'Αναγνώστη γρόσια », Εταιρεία τών Φίλων του Λαοϋ, 'Αρχείο Οικογένειας Δεληγιάννη, μέρος III (Λογαριασμοί), φάκελος 1, ύποφάκελος 'Ανδρέας Λόντος, υ.π., σ Βλ. σημ Βλ. σημ 'Ανδρέας Λόντος, ό'.π., σ Βλ. σημ

16 82 Μάρθα Πύλια αρχόντων εξυπηρετούσαν άμεσα τις ανάγκες του κράτους σε χρήμα καΐ σε βασικά εΐδη διατροφής (υπήρχαν και οί φόροι επί της παραγωγής σε είδος για τίς ανάγκες των ανακτόρων και των στρατώνων), οι δικαστικές τους αρμοδιότητες εξυπηρετούσαν έμμεσα την επιβολή τής τάξης. Δεν ήταν δυνατόν άλλωστε, να επιβληθεί στους χριστιανικούς καί εβραϊκούς πληθυσμούς ό Ιερός μουσουλμανικός νόμος καί ιδίως στους τομείς τής οικογενειακής κατάστασης καί του κληρονομικού δικαίου. Οι αρχειακές πηγές μας αποκαλύπτουν Οτι στην πράξη οί αρμοδιότητες των χριστιανών αρχόντων (εκκλησιαστικών καί λαϊκών) στον τομέα του δικαίου ήταν σέ μερικές περιπτώσεις ευρύτερες άπο αυτές πού μόλις περιγράψαμε καί ότι το εύρος τής δικαστικής τους δικαιοδοσίας δεν είχε την Ι'δια έκταση οΰτε σέ ολόκληρη την επικράτεια, οΰτε σέ δλη τη διάρκεια του οθωμανικού κράτους. 68 "Οπως πληροφορούμαστε άπο τον «προνομιακό ορισμό» πού ό Σινάν πασάς παρέδωσε στους άρχοντες τών 'Ιωαννίνων, οί εκκλησιαστικές αρχές ανέλαβαν αμέσους μετά την άλωση (1430) «την κρίση την ρωμαϊκήν». 69 Δηλαδή ανέλαβαν να εφαρμόσουν στο εσωτερικό τών χριστιανικών πληθυσμών το θετικό αστικό δίκαιο τών τελευταίων αιώνων του βυζαντίου. Ό Νομοκάνονας του Μαλαξοΰ καί ή Έξάβιβλος του 'Αρμενόπουλου αποτέλεσαν τίς γραπτές πηγές αυτής τής δικαιοδοσίας. 70 Στην Πελοπόννησο μάλιστα ή επικράτηση τής Έ- ξαβίβλου ήταν καθολική. 71 Μετά δέ άπο την πρώτη δημοσίευση τής δημώδους μετάφρασης τής Έξαβίβλου το 1744, ή χρήση της γενικεύθηκε στους χριστιανικούς πληθυσμούς. 72 "Ηδη άπο τον 17ο αιώνα, ενδεχομένως καί ενωρίτερα, οί νησιωτικές κοινότητες παρουσιάζονται περισσότερο αυτόνομες καί στον τομέα του δικαίου. "Εχουν επεκτείνει τη δικαιοδοσία τους στο χώρο του ποινικού δικαίου, άλλοτε παράλληλα μέ την αρμόδια τουρκική αρχή καί άλλοτε κατά αποκλειστικότητα. Το κοινον τής Μυκόνου έχει τήν εξουσία «να διαλέγη κάθε χρόνο να βάζη κρι- 68. Περί τής δικαιοδοσίας τών εκκλησιαστικών δικαστηρίων, βλ. Ελευθερία Παπαγιάννη, Ή νομολογία τών εκκλησιαστικών δικαστηρίων τής βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου σε θέματα περιουσιακού δικαίου, τ. 1 : 'Ενοχικό δίκαιο -'Εμπράγματο δίκαιο, 'Αθήνα 1992, τ. 2: Οικογενειακό δίκαιο, Άθήνα-Κομοτηνή Κωνσταντίνος "Αμαντος, δ.π., σ Τη σημασία του Ορου «ρωμαϊκή κρίσις», εξηγεί ό Πατριάρχης 'Ιεροσολύμων καί νομομαθής Χρύσανθος Νοταράς ( τος ανάρρησης 1707) στο σύγγραμμα του «Προθεωρία εις τους νόμους», Πηνελόπη Στάθη, «Χρύσανθου Νοταρά Προθεωρία είς τους νόμους», Μεσαιωνικά και Νέα 'Ελληνικά 6 ('Αθήνα 2000) Κωνσταντίνος 'Αρμενόπουλος, Πρόχειρον νόμων ή Έξάβιβλος, έπιμ. Κωνσταντίνος Πιτσάκης, 'Αθήνα 1971, εισαγωγή Κωνσταντίνος Πιτσάκης, σ. ^β'-^δ'. 71. Κωνσταντίνος Πιτσάκης, δ.π., σ. ^ε'. 72. Κωνσταντίνος Πιτσάκης, «'Από του 'Αρμενοπούλου είς τον Μοντεχρίστον», Νεοελληνική Παιδεία καί Κοινωνία, δ.π., σ

17 Λειτουργίες καΐ αυτονομία των κοινοτήτο)ν της Πελοποννήσου ( ) 83 τή» (1645), 73 ενώ λίγο αργότερα (1647) επεξεργάζεται αναλυτική «ταρίφα» με ποινικές και αγορανομικές διατάξεις. 74 Το 1818, το ε' άρθρο του νόμου της "Υδρας ορίζει οτι «ό κατά καιρόν μπας κοτζαμπάσης δεν θέλει δυνηθη να κρίνη άνθρωπόν τίνα, δι' αμάρτημα τινά έγκληματικόν, ή και δια χρέος τινά, ή και δια ύπόθεσιν τινά έμπορικήν, άλλα τα τοιαύτα θέλει κριθώσιν άπο ολην τήν βουλήν των κατά καιρόν κριτών και έκ του έγκαθεζομένου αυτών μπας κοτζαμπάση. Πάσα έκδεδομένη άπόφασις άπο τήν βουλήν τών κατά καιρόν κριτών θέλει είναι άνέκλητος». 75 Άπο τα τέλη του 18ου αιώνα, ή ανάπτυξη του εμπορίου και ή διάδοση του διαφωτισμού άλλαξαν τις ισορροπίες στο εσωτερικό τών κοινοτήτων πού συμμετείχαν σε μεγάλα επικοινωνιακά δίκτυα. Το γνωστό συνυποσχετικό της κοινότητας της Σμύρνης (1785) αναγγέλλει τή σταδιακή υποχώρηση του κύρους τών εκκλησιαστικών άρχων υπέρ της δικαιοδοσίας τών λαϊκών αρχόντων. 76 Στο εξής, στα αρχιερατικά εκκλησιαστικά συμβούλια της Σμύρνης συμμετέχουν και οι προεστοί, ένώ «το κοινον της πολιτείας» αποφασίζει αυτοτελώς «περί οποίας δήποτε υποθέσεως κοσμικής [...], χωρίς [οι αποφάσεις του] να αναιρούνται παρά του άρχιερέως, έκτος τών κληρονομιών και διαφερομένων ανδρογύνων». 77 Στην Πελοπόννησο, παρά τήν κάθετη ανάπτυξη του κοινοτικού συστήματος, οι χριστιανοί και οι τούρκοι προεστοί φαίνεται οτι δέν συμμετέχουν άμεσα στην απονομή δικαιοσύνης. Ωστόσο, σε μετεπαναστατική έκθεση τών προκρίτων του Νησιού (Μεσσήνης) για τήν προηγούμενη κατάσταση, αναφέρεται οτι «ήτον δικαστής ό άρχιερεύς ημών [...] συνεδριαζόντων και τών προεστοότων κατά τήν Έξάβιβλον του Αρμενοπούλου». 78 Λ Ως το τέλος της τουρκοκρα- 73. Δημητρίου Γκίνη, Περίγραμμα ιστορίας τοϋ μεταβυζαντινού δικαίου, 'Αθήνα 1966, άρ. 110, σ Στο ϊδιο, άρ. 134, σ Στο ϊδιο, άρ. 667, σ Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, «Ειδήσεις περί της κοινότητος και της δημογεροντίας Σμύρνης προ της επαναστάσεως τοϋ 1821 και ή τότε κατά τόπους άνάπτυξις του κοινοτισμοΰ και χειραφέτησις αύτοΰ άπο της εκκλησίας», Μικρασιατικά Χρονικά 9 (1961)' Δημήτριος Γκίνης, ό'.π., άρ. 470, σ Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, ό'.π., σ 'Αναφορά ' Κωνσταντίνος Πιτσάκης, Πρόχειρον νόμων ή Έξάβιβλος, ό'.π., σ. ^ε'" και Δημήτριος Γκίνης, ό'.π., άρ. 901, σ 'Ωστόσο, σχετικά μέ τις αναφορές αυτές ό νομοδιδάσκαλος και πολιτικός Παύλος Καλλιγάς ( ) είχε διατυπώσει έντονες επιφυλάξεις: «...δέν ονομάζω συλλογήν εθίμων τήν σειράν τών μυθολογιών, ή οποία επί Μάουρερ άπατηλώς πως συνετάχθη...», Μελέται νομικαί, πολιτικαί, οίκονομολογικαί, ίστορικαί, ψιλολογικαί, κλπ. και λόγοι εν τχ\ 'Εθνοσυνελεύσει και τ\\ Βουλή... έκδιδόμεναι υπό Γεωργίου Π. Καλλιγά, τ. Α', 'Αθήνα 1899, σ Το παραπάνω παράθεμα επισημαίνεται στο άρθρο τοϋ Κωνσταντίνου Πιτσάκη, «Πολιτικον νόμον αίφνης προ-

18 .S', Μάρθα Πύλια τίας, σύμφωνα με τις πηγές πού έ'χω συμβουλευθεί, è ρόλος των χριστιανών προκρίτων της Πελοποννήσου στην απονομή δικαιοσύνης παραμένει βοηθητικός και εξαντλείται στή μεσολάβηση ανάμεσα στα ενδιαφερόμενα μέρη και τους δύο πόλους της δικαστικής εξουσίας, δηλαδή τις οθωμανικές αρχές (δικαστικές ή διοικητικές 79 ) και τήν εκκλησία. Ή μεσολάβηση του Ανδρέα Λόντου για τή διευθέτηση ιδιωτικών χρεών για τα όποια είχε ήδη επιληφθεί ή οθωμανική δικαιοσύνη, 80 τα διαβήματα του Ρήγα Παλαμήδη προς το Πατριαρχείο για τήν επιβολή ή τήν άρση αφοριστικών, 81 άλλα καί δύο υποθέσεις άπο το 'Ιστορικό Άρχεϊο "Υδρας πού αφορούσαν οικονομικές διαφορές στις όποιες ένέχοντο πελοποννήσιοι, φανερώνουν αυτόν ακριβώς τον ενδιάμεσο ρόλο. 82 Ή απουσία τών χριστιανών προεστών άπο τις διαδικασίες προσφυγής πού σχολιάζει ό Pouqueville συνηγορεί υπέρ της περιορισμένης σημασίας τους στον τομέα αυτό. 83 Πάντως τόσο οι τούρκοι δσο και οί χριστιανοί κοινοτικοί άρχοντες αναλάμβαναν το ρόλο τών αιρετών κριτών σέ διαφορές αστικού δικαίου. 84 κύπτοντα εις φως έξ αρχαιολογικής ανασκαφής έν τοις βυζαντινοϊς χειρογράφοις Μνήμη 'Αναστασίου Χριστοφιλοπούλου», Digesta 3 (2000) «Ό ϊδιος [ό βοϊβόντας] λόγω ευταξίας έτιμωροΰσε και τα γενόμενα πταίσματα, έφυλάκωνεν, έπαίδευε δια ραβδισμών καί απολάμβανε παρά τών πταιόντων διά τής βίας καί προστίματα τινά, πάντοτε δμως δια ανοχής τοϋ προεστού καί τής συναινέσεως αύτοϋ», Παναγιώτης Παπατσώνης, δ.π., σ. 30. Βλ. καί παρακάτω, σημ 'Ανδρέας Λόντος, δ.π., σ. 59, 60, 63, Βλ. παρακάτω, σημ. 93, (6 'Οκτωβρίου 1815, Τριπολιτζά), ό καϊμακάμης [αναπληρωτής τοϋ πασά] Μορέως Μουσταφάς ζητά μέ επιστολή του προς τήν κοινότητα "ϊδρας τήν έκδοση «δύο ραγιάδων [...πού] κατέφυγον αύτοϋ καί κάμνωσι το αλισβερίσι των καί εκ τούτου προξενεί - ται ζημία αφόρητος ε'ις τον ενάγοντα». Τήν υπόθεση ακολουθεί συνοδευτική επιστολή μέ τις υπογραφές τοϋ δραγουμάνου Μορέως καί τών προεστών Σωτηρίου Νοταρά, 'Ανδρέα Ζαήμη, Σωτήρου Κουγια καί Νικολάου Περρούκα. 'Αντώνιος Λιγνός, Άρχεϊον τής κοινότητας Ύδρας, τ. 5 ( ), Πειραιάς 1924, σ. 236, 237. Σέ μία άλλη επιστολή προς τήν ϊδια αρχή καί μέ τήν ϊδια ημερομηνία, ό δραγουμάνος Μορέως καί οί προεστοί 'Ανδρέας Ζαήμης, Νικόλαος Περρούκας καί Γρηγόριος Παπαφωτόπουλος, ζητοΰν «έλεος υπομονής» για τον «Γιάννην Κοτίνην, Καλαβρυτινον κτίστιν [...] δστις δέν αρνείται το χρέος του, ειμή ων έν πενία [...] μέ το να έ'χη να λαμβάνει 458 γρόσια παρά τοϋ κύρ Άναγνώστου Γκορογιάννη [...] επικαλείται τήν δικαιοσύνην σας [...]. *Αν δέ ό κύρ Γκορογιάννης αρνείται το χρέος του, ας άποστείλη έ'ναν τών υίών του εις το Μέγα Σπήλαιον, να δεχθή άφορισμον [...]». Στο ίδιο 83. «Heureux les grecs, qui se contentent de la décision paternelle de leurs évêques, ou de l'arbitrage de leurs amis! car si leur esprit contentieux, les fait recourir au tribunal des cadis ils s'exposent aux amentes et aux vexations de ces magistrats. Ces considérations, ne peuvent cependant empêcher les Moraïtes d'aimer les procès», F. C. H. L. Pouqueville, Voyage en Morée, 6.π., τ. 1, σ Στο ϊδιο, καί επίσης Mouradja d'ohsson, τ. 3, δ.π., σ καί Δημήτρης Σιάτρας, 'Ελληνικά κοινοτικά δικαστήρια κατά τήν τουρκοκρατία, Βόλος 1997, σ. 48, 49.

19 Λειτουργίες και αυτονομία των κοινοτήτων της Πελοποννήσου ( ) 85 Έ απόφαση των αφετών κριτών ήταν νόμιμη και εκτελεστή. Σε περίπτωση δέ πού τα ενδιαφερόμενα μέρη κατέφευγαν εκ τών υστέρων στο δικαστήριο, ό δικαστής ήταν υποχρεωμένος να επικυρώσει την προηγούμενη απόφαση τών αιρετών κριτών και να επιβλέψει τήν εφαρμογή της. 85 Επειδή δέν υπήρχε αυστηρή διάκριση εξουσιών 86 και ακόμη επειδή ισχυρά συστήματα προστασίας διέτρεχαν κάθετα ολόκληρη τήν οθωμανική κοινωνία, το γράμμα του νόμου υποχωρούσε υπέρ μιας πολύπλοκης και δαπανηρής διαδικασίας. Για τις περιουσιακές και άλλες διαφορές, οι χριστιανοί πρόκριτοι απευθύνονταν «δια πολλών και μεγάλων έξόδο^ν» 87 σε ολόκληρη τή δικαστική και διοικητική ιεραρχία. 'Από το κατάστιχο τών περιουσιακών στοιχείων του Ρήγα Παλαμήδη παραθέτω τους τίτλους και τις αποφάσεις πού κατοχύρωναν μόνο τήν ιδιοκτησία του οικοπέδου της κατοικίας του στην Τριπολιτσά. Είναι εντυπωσιακή ή ποικιλία τών τίτλων και τών «αρμόδιων» άρχων. Ή 'ίδια ποικιλία επιστρατεύεται για να κατοχυρώσει κάθε ενα από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας. «[...] Τα σενέτια του νταβα του Γιώργη Κουγιά καί παιδιών του. Έν άρζουχάλι της μητρός μου μπουγιουρντισμένο και επάνω του ίλάμι γινόμενο κάνοντας χούκμι επάνω σ' δλο το σπίτι όπου ό Γιώργης Κουγιας παρά του ποτέ Ματθαίου ειχεν αγοράσει χιλάφι σερί. Έν χοτζέτι μπουγιουρντισμένο κατ' έννοιαν του ΐλαμίου. Έν 'ίσον συνοδικού οπού οι κληρονόμοι του Γιώργη Κουγιά ήφεραν κατ' έμοΰ και της μητρός μου. Έν έξοφλητικον γράμμα τών κληρονόμων του, οτι έπληρώθησαν τήν τιμήν τοϋ τόπου των πήχες έως 150 και νταβάς πλέον δέν τους μένει, εν χοτζέτι οπού οι αυτοί κληρονόμοι είς τον μεχκεμέ της Τριπολιτζας μου έδωσαν κάνοντας κεφιγιέ και ίπρά άπο τον άνωθεν τόπον)). 88 Για τίς υποθέσεις τών ραγιάδων πού δέν απασχολούσαν τις τουρκικές αρχές οι χριστιανοί άρχοντες απευθύνονταν στην Πατριαρχική Σύνοδο 89 ή οποία 85. Mouradja d'ohsson, δ.π. 86. «Le pacha rendait la justice en personne, il se prononçait sur l'administration, grevait, maculait, faisait pendre ou bastonner; absolvait enfin, car il réunissait tous les pouvoirs», F. C. H. L. Pouqueville, Voyage en Morée, τ. 1, δ.π., σ. 53. Βλ. και σημ. 79, καθώς και Μιχαήλ Οικονόμου, δ.π., σ. 29. Για τίς διοικητικές αρμοδιότητες τών ίεροδικαστών, Ky. Kaldy Nagy, άρθρο kâdî, Encyclopédie de l'islam, 2η έκδοση, τ. 4, σ Τήν έκφραση χρησιμοποιεί ό Κανέλλος Δεληγιάννης, δ.π., σ «Κατ' όνομα κατάστιχον τών σενετίων οπού είς χείρας Σιορ Χανέν Πολίτη αφήνω: 1818: Νοεμβρίου: Τριπολιτζά», ΓΑΚ, Πβ, δ.π., έγγραφο 186. 'Εξηγώ τους τουρκικούς δρους τοϋ κειμένου: sened: τίτλος ιδιοκτησίας, dava: δίκη, arzuhal: αίτηση, αναφορά, buyuruldu: διαταγή ύψηλοϋ αξιωματούχου προς κατώτερους, ilâm: απόφαση δικαστηρίου, γνωστοποίηση, hüküm: δικαστική απόφαση, hilâfi er'î: παράνομα, hüccet: βεβαίωση, mehkerne: δικαστήριο, κάνοντας keyfiyye καί ibra': δηλώνοντας οτι δέν συνεχίζουν τή διεκδίκηση καί δτι έχουν εισπράξει τήν εξόφληση. 89. «Ό Πατριάρχης καί 'Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ήτο ό ανώτατος κριτής τών ελλήνων της Βασιλευούσης. (Τοιαύτην είχον δύναμιν καί οι επίσκοποι είς τάς έπαρ-

20 Sii Μάρθα Πύλια μπορούσε να επιβάλει την εσχάτη των εκκλησιαστικών ποινών, δηλαδή τον αφορισμό 90 άλλα και ποινές κράτησης, δπως «να πέμπη τους ενόχους εις το ναυπηγεΐον (το γνωστόν κάτεργον) χωρίς να δίδη λόγον. [...] νά έξορίζη τους ένοχους ή να τους κλείη εις τα φρούρια ζητών [δ Πατριάρχης] την ύποχρεωτικήν συγκατάθεσιν της Πόρτας». 91 Οι χριστιανοί κοινοτικοί άρχοντες κατέβαλλαν προσπάθειες ώστε οι χριστιανικές διαφορές νά μην εκδικάζονται άπο τα οθωμανικά δικαστήρια. 92 Ό Ρήγας Παλαμήδης, ως αντιπρόσωπος της Μονεμβασίας στην Κωνσταντινούπολη, άλλα και ανεπίσημα της Τριπολιτσάς λόγω έντοπιότητας, άπο το 1819 ως και το 1820, διαπραγματεύεται δύο αφορισμούς για περιουσιακές διαφορές. Τον πρώτο κατά παραγγελία του προεστού Τριπολιτσας και θείου του Σωτήρου Κουγιά 93 και τον δεύτερο σύμφωνα μέ τις οδηγίες του προεστού Μονεμβασίας Παναγιωτάκη Καλογερά. 94 Ό περιορισμένος αριθμός τών αφοριστικών, δηλώνει ενδεχομένως, οτι ή βαρύτητα της ποινής δέν επέτρεπε τήν αλόγιστη χρήση της άπο τις κοινοτικές αρχές. 95 προκύπτει και άπο τήν προσεκτική διατύπωση της τελευταίας περίπτωσης: Αυτό «όθεν ό ρηθείς πτωχός Παναγιώτης Κράσης ζητά Ινα συνοδικον επιτίμιον φανερώνοντας οτι αν ό Κυριάκος Κράσης έπικρατα δικαίως τήν κληρονομίαν τοϋ αύταδέλφου του Παναγιώτου Κράση, τήν πατρικήν και τήν μητρικήν του να είναι συγχωρημένος και ευλογημένος. Ει δε και αδίκως τήν έπικρατα καί φέρνη προφάσεις διαβολικάς και αφορίζεται συνοδικώς ό Κυριάκος Κράσης ίως οΰ να δώση τοϋ πτωχοϋ Παναγιώτου Κράση τήν πατρικήν καί μητρικήν κληρονομίαν οπού αδίκως τοϋ επικρατεί. "Οθεν παρακαλώ αύθέντα μου να μας έβγάλετε ενα συνοδικον φρικώδες επιτίμιον». 96 χίας των). Έξετέλει τα καθήκοντα του μέ μίαν Σύνοδον συγκειμένην άπο τους πρώτους αυλικούς του 'Ιερωμένους καί Λαϊκούς. Το δικαστήριον ήνοιγε δις της εβδομάδος μέ τήν μεγαλητέραν πομπήν καί ήσαν επίσης της αρμοδιότητος του καί πολιτικαί και έγκληματικαί υποθέσεις [...]. Το Μέγα Δικαστήριον της Μεγάλης Συνόδου, είχε τήν απόλυτον έξουσίαν του ν' άποφασίζη καί έκκλησιαστικάς καί κοσμικάς υποθέσεις», 'Ιωάννης Φιλήμων, Δοκίμων Ιστορικόν περί τής Φιλικής 'Εταιρείας, Ναύπλιον 1834, σ Παναγιώτης Μιχαηλάρης, 'Αφορισμός, ή προσαρμογή μιας ποινής στις αναγκαιότητες τής τουρκοκρατίας, 'Αθήνα 1997, καί 'Αριάδνη Γερούκη, «Ό φόβος τοϋ αφορισμού», Τα Ιστορικά 5/8 (1988) 'Ιωάννης Φιλήμων, δ.π. 92. (1754), 'Επιστολή τοϋ Καπουκεχαγιά τής Σύρου προς τους επιτρόπους προεστούς, Δημήτριος Γκίνης, δ.π., άρ. 363, σ (1819), Άπόφασις προεστώτων Αίγίνης, στο ϊδιο, άρ. 673, σ ΓΑΚ, ΓΙβ, δ.π., 15 Μαΐου 1819, έγγραφο Στο ΐδιο, 2 'Απριλίου 1820, έγγραφο Πρόθεση τών εκκλησιαστικών λειτουργών καί τών νομοκανονολόγων ήταν νά ανακόψουν τήν ευρύτατη χρήση τοϋ άφορισμοΰ κατά τήν τουρκοκρατία. Παναγιώτης Μιχαηλάρης, δ.π., σ Τήν άποψη αυτή ενδεχομένως νά συμμερίζονταν καί οι κοινοτικές αρχές οί όποιες, ούτως ή άλλως, έπιτελοΰσαν ενδιάμεσους καί εξισορροπητικούς ρόλους. 96. ΓΑΚ, ΓΙβ, δ.π., 2 'Απριλίου 1820, έγγραφο 161.

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Επιβολής Ειδικού Φόρου Πιστωτικού Ιδρύματος του 2011. Ερμηνεία.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Συνοπτικός 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Διοικητικού τίτλος. Δικαστηρίου Νόμος του 2013. Ερμηνεία. 2.(1) Στον παρόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διευθυντής του Τμήματος Φορολογίας έχει την δυνατότητα να ασκήσει τις εξουσίες που του παρέχει ο Νόμος για την είσπραξη των πιο κάτω φόρων:

Ο Διευθυντής του Τμήματος Φορολογίας έχει την δυνατότητα να ασκήσει τις εξουσίες που του παρέχει ο Νόμος για την είσπραξη των πιο κάτω φόρων: ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 6 Τίτλος: Περί Εισπράξεως Φόρων Νόμος Έκδοση: Νοέμβριος 2014 Ενημέρωση: ------------------------- Εταιρεία: Costas Tsielepis & Co Ltd Αναφορικά: Περί Εισπράξεως Φόρων Νόμος (Ν. 80(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Επώνυµο Όνοµα Τίτλος Υπογραφή Γκόζιας Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Υπογραφές αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεων, ΙΕΕΕ, Αθήνα 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Περί Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος

Α. Περί Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΡΙΘΜΟΣ 1/2011 Σεπτέμβρης 2011 Α. Περί Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος Εισάγεται νέος φορολογικός συντελεστής 35% για φυσικά πρόσωπα για φορολογητέο εισόδημα που ξεπερνά τις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία και την κοινωνία. Διοικητικές διαστάσεις των οικονομικών λειτουργιών της Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΜΕΡΟΣ Ι

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 93(i)/2008 ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΜΕΡΟΣ Ι Αριθμός 4181 Παρασκευή, 7 Νοεμβρίου 2008 751 Ο περί Αστυνομίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008 εκδίδεται με

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική Ενημέρωση 6

Φορολογική Ενημέρωση 6 Φορολογική Ενημέρωση 6 Έκτακτα Φορολογικά Μέτρα Εισαγωγή Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε στις 14 Δεκεμβρίου 2011 διάφορες τροποποιήσεις σε Φορολογικές Νομοθεσίες στα πλαίσια της προσπάθειας για οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA 2010 Προθεσμίες υποβολής δήλωσης 1

AGENDA 2010 Προθεσμίες υποβολής δήλωσης 1 AGENDA 2010 Προθεσμίες υποβολής δήλωσης 1 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ, ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΟΙΚΟΝ. ΕΤΟΥΣ 2010 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΦΟΡΟΥ (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4231, 19/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4231, 19/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΛΑΤΟΜΕΙΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 270 5 του 1965 88(Ι) του 1995 132(Ι) του 2001 63(Ι) του 2003

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4103, 22/12/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4103, 22/12/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟ Για σκοπούς αποτελεσματικότερης εφαρμογής των Κανονισμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στον τομέα των τροφίμων, και, γενικά, για να καταστεί

Διαβάστε περισσότερα

(ii) οποιαδήποτε ποσά πληρώνονται από εγκεκριμένο Ταμείο Προνοίας

(ii) οποιαδήποτε ποσά πληρώνονται από εγκεκριμένο Ταμείο Προνοίας 202(I)/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΜΙΣΘΩΤΩΝ, ΤΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΩΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Προοίμιο. Επειδή κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα η οικονομία διέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας 2013

Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας 2013 Ενημέρωση κατά την 1 Τι είναι ο Φόρος Ακίνητης Ιδιοκτησίας (ΦΑ) Όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Κύπρο υπόκεινται στην καταβολή ετήσιου φόρου επί της αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία είναι εγγεγραμμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L 31, 1.2.2002, σ. 1. ΕΕ: L 100, 8.4.2006,

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ»

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» «Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» Εισηγητής: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ζυρίχης Webpage Stadt ZÜRICH: http://www4.stzh.ch/kap01/gemeinderat_stzh/

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Ιούνιος 2011 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Αναφέρετε, κατά συνοπτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών Παρουσίαση στο πλαίσιο του Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Θεσσαλονίκη, 11/3/2015 Γνωστοποίηση Αποποίηση ευθύνης Η HellasFin ΑΕΠΕΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 1 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3939, 31/12/2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3939, 31/12/2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 O ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - (α) «Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 881/92 του Συμβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ. Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΔΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΕ Στο εξής, οι διασυνοριακές υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής γίνονται πιο απλές. Δικαιοσύνη και Καταναλωτές Κάθε χρόνο μισό εκατομμύριο οικογένειες εμπλέκονται σε διασυνοριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ-ΜΕ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ & ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α -ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Το σχέδιο «Καλλικράτης» εισάγει ορισμένες σημαντικές καινοτομίες που ενισχύουν τις τοπικές κοινωνίες και την συμμετοχική δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ένταξη οφειλετών του Ο.Γ.Α. στο Μητρώο Οφειλετών Κ.Ε.Α.Ο.»

ΘΕΜΑ: «Ένταξη οφειλετών του Ο.Γ.Α. στο Μητρώο Οφειλετών Κ.Ε.Α.Ο.» ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας Αθήνα, 8/4/2014 ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ Αρ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ Ρύθμιση Παλαιών Ληξιπρόθεσμων Οφειλών που δημιουργήθηκαν μέχρι τις 31/12/2012 (μέχρι 75.000 ).

ΝΕΑ Ρύθμιση Παλαιών Ληξιπρόθεσμων Οφειλών που δημιουργήθηκαν μέχρι τις 31/12/2012 (μέχρι 75.000 ). ΝΕΑ Ρύθμιση Παλαιών Ληξιπρόθεσμων Οφειλών που δημιουργήθηκαν μέχρι τις 31/12/2012 (μέχρι 75.000 ). NOUSTAX Ποιες οφειλές ρυθμίζονται: Οι ληξιπρόθεσμες έως την 31.12.2012 οφειλές, που είναι βεβαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4173, 18/7/2008

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4173, 18/7/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΟΛΗ ΕΙΔΙΚΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΠΟΛΑΒΩΝ ΤΩΝ ΛΙΜΕΝΕΡΓΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΩΤΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΙΔΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΧΩΡΟΥΝΤΩΝ ΛΙΜΕΝΕΡΓΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Ενδιάμεση Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση (ΔΛΠ 34) Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση κατά Τομέα (ΔΛΠ 14, ΔΠΧΠ 8) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Ενδιάμεση Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (<1940)

ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (<1940) Εκδόσεις Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (αρχεία σε ψηφιακή μορφή) που διατίθενται οργανωμένα στον δικτυακό τόπο e demography (http://www.e demography.gr ) (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Ψηφιακή Βιβλιοθήκη) Γλώσσα που αποδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Σ Τ Α Σ Η ΚΑΤΑ Α ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ε Ν Σ Τ Α Σ Η ΚΑΤΑ Α ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ Α ΚΛΙΜΑΚΙΟΥ ΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Δώρο Πάσχα

Εργασιακά Θέματα. Δώρο Πάσχα Εργασιακά Θέματα Δώρο Πάσχα Μάρτιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δώρο Πάσχα Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Δικαιούχοι. 4 3. Χρόνος και τρόπος καταβολής 4 4. Υπολογισμός δώρου Πάσχα. 5 5. Βάση υπολογισμού. 6 6. Συνέπειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατεία Ενημέρωσης Κατοίκων Εξωτερικού και Επαναπατρισθέντων

Εκστρατεία Ενημέρωσης Κατοίκων Εξωτερικού και Επαναπατρισθέντων Εκστρατεία Ενημέρωσης Κατοίκων Εξωτερικού και Επαναπατρισθέντων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ)

ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ Γλώσσα ελληνική και αγγλική γαλλική * Εξαντληµένο Γλώσσα που αποδίδεται το δηµοσίευµα - Γλώσσα που δε χρησιµοποιήθηκε το δηµοσίευµα ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕΥ

ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕΥ ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕΥ Πρόγραμμα Νέα Γενιά σε Δράση INFO KIT Μέρος 1 Μάης 2011 Εισαγωγή Το έγγραφο αυτό προορίζεται για τους εθελοντές και τους φορείς που συμμετέχουν στην ΕΕΥ. Δίνει σαφείς πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ (τόπος έδρας) (Διαδικασία Εκουσίας Δικαιοδοσίας) ΑΙΤΗΣΗ (άρθρου 4 παρ. 1 ν. 3869/2010)

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ (τόπος έδρας) (Διαδικασία Εκουσίας Δικαιοδοσίας) ΑΙΤΗΣΗ (άρθρου 4 παρ. 1 ν. 3869/2010) ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ (τόπος έδρας) (Διαδικασία Εκουσίας Δικαιοδοσίας) ΑΙΤΗΣΗ (άρθρου 4 παρ. 1 ν. 3869/2010) (όνομα & επώνυμο) του (πατρώνυμο), κατοίκου.. (τόπος), οδός (διεύθυνση αριθμός). Στερούμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΛΟΣ ΑΙΡΕΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

ΡΟΛΟΣ ΑΙΡΕΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΡΟΛΟΣ ΑΙΡΕΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ (1) Υποχρέωση να μετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου. Υποχρέωση να μετέχουν σε όλα τα όργανα και τις επιτροπές, που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΟΜΟΡΡΥΘΜΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ Κεφάλαιο Ευρώ. Στ.. [τόπος], σήμερα. [ημερομηνία] οι εδώ συμβαλλόμενοι: 1... 2.. 3... κ.λπ. συμφώνησαν να συστήσουν ομόρρυθμη εταιρεία, της οποίας θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ «ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ» ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΣΠΟΥΔΑΣΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΕΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4 16.12.2004 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 310/261 7. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΣΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3719, 30/5/2003 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΗΜΩΝ ΝΟΜΟ. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί ήμων

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3719, 30/5/2003 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΗΜΩΝ ΝΟΜΟ. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί ήμων ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΗΜΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 111 του 1985 1 του 1986 8 του 1986 25 του 1986 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί ήμων (Τροποποιητικός)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ,

ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΦΟΡΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ Email: insolvency@drcor.mcit.gov.cy Website: www.mcit.gov.cy/drcor www.cyprusbarassociation.org

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Προστασίας Ορισμένης Κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr ΠΡΟΓΕΥΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, 29 Απριλίου 2015 Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα