Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ"

Transcript

1 Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ ΣΓΟΥΡΟΥ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 13 ΟΥ ΑΙΩΝΑ THE LIFE AND TIMES OF LEON SGOUROS. BYZANTINE LORD OF NORTHEASTERN PELOPONNESE IN THE EARLY 13 TH CENTURY by FOTINI VLACHOPOULOU DISSERTATION submitted in the fulfillement of the requirements for the degree MASTER OF ARTS in GREEK in the FACULTY OF ARTS at the RAND AFRIKAANS UNIVERSITY SUPERVISOR : PROFESSOR BENJAMIN HENDRICKX JOHANNESBURG FEBRUARY 2001

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ / CONTENTS Περίληψη/Abstract in Greek..σ. 4 Eυχαριστίες /Acknowledgements... σ. 8 Εισαγωγή/Introduction σ. 9 Κεφάλαιο Ι : Ο οίκος των Σγουρών και οι κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες της εποχής της ανόδου του (τέλη 12 ου -αρχές 13 ου αιώνα)...σ. 17 Κεφάλαιο ΙΙ : Η επικράτηση του Λέοντος Σγουρού στη βορειοανατολική Πελοπόννησο (c c. 1202/1203)....σ. 23 Κεφάλαιο ΙΙΙ : Η εισβολή του Λέοντος Σγουρού στην Αττικοβοιωτία και στην Εύβοια ( ).σ. 42 Κεφάλαιο IV : Ο Λέων Σγουρός στην κεντρική Ελλάδα (Θεσσαλία) και η υποχώρησή του στις Θερμοπύλες (1204)..σ. 54 Kεφάλαιο V : Ο Λέων Σγουρός έγκλειστος στον Ακροκόρινθο ο θρυλούμενος θάνατός του και οι αμφιβολίες για την ιστορικότητά του ( ).. σ. 68 Κεφάλαιο VI : H εκτίμηση της προσωπικότητας του Λέοντος Σγουρού και η κληρονομία του στην Πελοπόννησο (c c. 1212).σ. 88 Παράρτημα/Appendix : Κατάλογος των Σγουρών και των παρακλαδιών τους (11 ος -15 ος αιώνες). σ. 98 Βραχυγραφίες/Abbreviations...σ. 103 Πηγές/Sources..σ. 105 Βοηθήματα (ελληνόγλωσσα/ξενόγλωσσα)/secondary works.σ. 107 Summary in English.σ. 119 Χάρτες-εικόνες/Maps-illustrations (I-XXVII)

3 3 Ο Λέων Σγουρός είναι μια μορφή για την οποία ο χαρακτηρισμός ως «τύραννος» με την έννοια της κλασσικής ελληνικής εποχής θα του ταίριαζε απόλυτα. Παρόλο που στόχευε σε υψηλότερους σκοπούς, τελικά πάντοτε παρέμεινε ένας «τύραννος πόλεων». Hoffmann 1974, σσ

4 4 ΠEΡΙΛHΨΗ / ΑBSTRACT O Λέων Σγουρός ( c μ.χ.) υπήρξε μια από τις σημαντικότερες και συνάμα αντιφατικότερες μορφές του ύστερου μεσαιωνικού Ελληνισμού. Ήταν τοπικός ηγεμόνας (τοπάρχης, δυνάστης) της βορειοανατολικής Πελοποννήσου και «άρχων» της περιοχής Αργολιδοκορινθίας την περίοδο c c Παρά το γεγονός ότι οι συμπατριώτες του (του ευρύτερου ελλαδικού χώρου) είχαν εναποθέσει σ αυτόν τις ελπίδες τους για αντίσταση, κατά των Λατίνων κατακτητών μετά την πρώτη βυζαντινή άλωση του 1204, εντούτοις ο Σγουρός ανάλωσε μεγάλο μέρος της ενεργητικότητάς του για να επεκτείνει τις κτήσεις του στον ελλαδικό χώρο. Πρώτα εκμεταλλεύτηκε την κατάρρευση της βυζαντινής δυναστείας των Αγγέλων αυτοκρατόρων και στη συνέχεια αντιστάθηκε στη λατινική εξάπλωση στον κεντρικό και νότιο ελλαδικό χώρο, ως ο «τελευταίος αμύντωρ της ελληνικής ανεξαρτησίας» (Δ. Ζακυθηνός). Διαδέχτηκε τον πατέρα του, Θεόδωρο Σγουρό, ως «άρχων Ναυπλίας» και, μέσα σε μια πενταετία ( περίπου) είχε κατορθώσει να ιδρύσει ένα βραχύβιο κρατίδιο (Αργολιδοκορινθία, Μεγαρίδα, Αττική, Βοιωτία, τμήμα της Ευβοίας, Φωκίδα, Θερμοπύλες και τμήματα της Θεσσαλίας, με τη Λάρισα και τα Τέμπη). Τελικά, όμως, αναγκάστηκε να υποχωρήσει στον Ισθμό της Κορίνθου και από εκεί στο φρούριο του Ακροκορίνθου, για να αντιμετωπίσει τη λατινική επέλαση προς τα νότια. Το 1202/1203 εξουδετέρωσε το μητροπολίτη Κορίνθου, Νικόλαο, που είχε προσπαθήσει να υπαγάγει τη μητρόπολη Άργους υπό τη δικαιοδοσία του, ενώ στην Αθήνα πολιόρκησε χωρίς επιτυχία το μητροπολίτη Μιχαήλ Χωνιάτη και το ποίμνιό του μέσα στην Ακρόπολη, προξενώντας πάντως σημαντικές ζημιές στην πόλη με τις λεηλασίες και τις πυρπολήσεις των στρατιωτών του ( ). Φθάνοντας ως τη θεσσαλική πρωτεύουσα, Λάρισα, ο Σγουρός συνάντησε εκεί το φυγάδα πρώην αυτοκράτορα Αλέξιο Γ Άγγελο ( ), ο οποίος του έδωσε την κόρη του Ευδοκία ως σύζυγο, καθώς και τον τίτλο του «σεβαστοϋπερτάτου» (σώζεται σχετικό μολυβδόβουλλο του Σγουρού με αναγραφή του τίτλου αυτού και με τη μορφή του στρατηλάτη αγίου Θεοδώρου,

5 5 στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών). Πιθανότατα ο Αλέξιος Γ έκανε τις ενέργειες αυτές ελπίζοντας ότι με τη βοήθεια ενός ισχυρού γαμπρού θα κατόρθωσε να ξαναπάρει το θρόνο του, πλέον πιθανή όμως προβάλλει η εκδοχή ότι ο Σγουρός με τον τρόπο αυτό θεωρούσε ότι νομιμοποιείτο η από μέρους του μελλοντική διεκδίκηση του βυζαντινού στέμματος (1204). Όμως η κάθοδος των Φράγκων (Λατίνων) ιπποτών, μετά την Δ Σταυροφορία, ανάγκασε το Λέοντα Σγουρό, μετά από αποτυχημένη προσπάθεια αντίστασης στις Θερμοπύλες, να καταφύγει πρώτα στον Ισθμό και μετά στον απόκρημνο Ακροκόρινθο, όπου κράτησε άμυνα κατά του ασφυκτικού λατινικού κλοιού για τέσσερα περίπου χρόνια. Μια μεταγενέστερη (και ως εκ τούτου μερικώς αμφισβητούμενη) ιστορική πηγή του 15 ου αιώνα αναφέρει ότι τελικά, βρισκόμενος σε απόγνωση λόγω της μη άφιξης κάποιας ενίσχυσης, ο Σγουρός αυτοκτόνησε με εντυπωσιακό τρόπο, πέφτοντας με το άλογό του στο κενό από το φρούριο. Μια άλλη εκδοχή όμως παραδίδει ότι, αφού εγκατέλειψε την άμυνα του Ακροκορίνθου, αποσύρθηκε για να υπερασπιστεί το Ναύπλιο, έξω από το οποίο βρήκε το θάνατο σε μάχη με τους Λατίνους (c μ.χ.). Περιγραφή του θέματος και κυριότερες πηγές Η μελέτη αυτή φιλοδοξεί να παρουσιάσει μια αναλυτική προσωπογραφική εξέταση της σημαντικότερης ίσως προσωπικότητας του τέλους του 12 ου -αρχών του 13 ου αιώνα στον κόσμο του ελλαδικού Βυζαντίου, πριν και μετά, δηλαδή, από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους της Δ Σταυροφορίας (1204). Βασίζεται στις κυριότερες σύγχρονες και μεταγενέστερες βυζαντινές και άλλες μεσαιωνικές πηγές, όπως οι Χωνιάτες αδελφοί Μιχαήλ και Νικήτας, ο Θεόδωρος Σκουταριώτης, o Εφραίμ ο Αίνιος, το Χρονικόν του Μορέως και ο Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος, καθώς επίσης και στη σχετική σύγχρονη βιβλιογραφία, που έχει αρκετά εμπλουτιστεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες με διάφορες συμβολές γύρω από σημαντικές πτυχές και ζητήματα της καριέρας του Σγουρού. Η συστηματικοποίηση και κωδικοποίηση όλου αυτού του υλικού, που επιχειρείται εδώ, ελπίζεται ότι θέτει το όλο θέμα σε μια νέα προοπτική και βοηθά στην επίλυση παρερμηνειών σχετικών με τη ζωή, τα σχέδια,

6 6 τις φιλοδοξίες και τη δράση του Λέοντος Σγουρού και του ρόλου του στα σύγχρονά του γεγονότα. Στόχοι και μεθοδολογία Παρά το γεγονός, όπως προειπώθηκε, ότι τμήμα της νεότερης βιβλιογραφίας (κυρίως εξειδικευμένες μελέτες σε περιοδικά και σύμμεικτους τόμους) αναφέρεται σε συγκεκριμένους τομείς της δράσης του Σγουρού, δεν είχε έως τώρα γραφεί μια αναλυτική μελέτη που να καλύπτει όλους αυτούς τους τομείς και κλάδους. Η παρούσα συμβολή επιχειρεί, μέσα από την έρευνα των πηγών και της νεότερης βιβλιογραφίας, να συμπληρώσει το κενό αυτό, προσφέροντας μια κατά το δυνατόν αναλυτική βιογραφία του σημαντικού αυτού ανεξάρτητου Έλληνα τοπικού ηγεμόνα, του οποίου το αποκορύφωμα της δράσης μπορεί να χρονολογηθεί με κάποια ασφάλεια μεταξύ c και c μ.χ. Επιπλέον, η παρούσα εργασία δίνει πληροφορίες και διάφορα στοιχεία (προσωπογραφικά και άλλα) για την οικογένεια των Σγουρών (Σγουροπούλων και Σγουρομαλλαίων) γενικότερα, καθώς επίσης και ό,τι είναι ως τώρα γνωστό για τον πατέρα του Λέοντος, το Θεόδωρο Σγουρό, τοπάρχη και αυτόν της βορειοανατολικής Πελοποννήσου (Μορέως) στα τέλη του 12 ου αιώνα, εστιάζοντας την προσοχή του αναγνώστη σε ορισμένες πτυχές κατά τις οποίες πιθανόν οι δράσεις του πατέρα και του γιου να συγχέονται. Δίνονται επίσης στοιχεία για η την αινιγματική μορφή του αδελφού του Λέοντος, του Γαβριήλ Σγουρού, που φαίνεται να παρέμεινε φρούραρχος του Ναυπλίου μετά τον βίαιο θάνατο του αδελφού του. Επίσης, εδώ εξετάζονται αρκετά τοπογραφικά και γεωγραφικά ζητήματα που σχετίζονται με την πορεία του Λέοντος Σγουρού από τη βορειοανατολική Πελοπόννησο προς την κεντρική Ελλάδα, με τη βοήθεια ειδικά σχεδιασμένων χαρτών και σχεδιαγραμμάτων. Επιπλέον, παρουσιάζεται και σχολιάζεται στα πλαίσια ειδικού κεφαλαίου το μοναδικό σωζόμενο μολυβδόβουλλο του Σγουρού, που σήμερα εκτίθεται στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών.

7 7 Συνοπτική παρουσίαση εξέτασης των επί μέρους θεμάτων Μετά τη γενική εισαγωγή, όπου γίνεται μια βιβλιογραφική καταγραφή για τις έως τώρα συμβολές περί του Σγουρού και της δράσης του, η παρούσα μελέτη εξακτινώνεται σε έξι κεφάλαια. Στο 1 ο παρουσιάζονται η καταγωγή του Λέοντος Σγουρού, ο ρόλος της οικογενείας του στο γενικό ιστορικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και οι κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες της τελευταίας. Το 2 ο κεφάλαιο εξετάζει τη σταδιακή επικράτηση του Σγουρού στη βορειοανατολική Πελοπόννησο (c /1203), το 3 ο την εισβολή του στην Αττικοβοιωτία και Εύβοια (κατάκτηση Αθηνών πλην Ακρόπολης, Θηβών και Χαλκίδος: 1203/1204) και το 4 ο την άφιξή του στη Θεσσαλία (Λάρισα) καθώς και την χωρίς συνέχεια αντίστασή του στις Θερμοπύλες, απ όπου υποχώρησε πάλι στη βάση του στον Μορέα, μη κατορθώνοντας να κρατήσει τις εφήμερες κτήσεις του. Το προτελευταίο, 5 ο, κεφάλαιο, παρουσιάζει τη δραματική πολιορκία του Σγουρού από τους Λατίνους στον Ακροκόρινθο και τις δύο εκδοχές/διασκευές του θανάτου του (αυτοκτονία στον Ακροκόρινθο ή δολοφονία του από Λομβαρδό ιππότη έξω από το Ναύπλιο/c. 1208). Τέλος, το 6 ο και τελευταίο κεφάλαιο κάνει μια αποτίμηση της προσωπικότητάς του, ιχνηλατώντας τις αρνητικές αλλά και τις θετικές απόψεις γι αυτόν μέσα από τις πηγές και τα νεότερα βοηθήματα, επιχειρώντας να οριοθετήσει τον πραγματικό του ρόλο στην προσπάθεια διάσωσης και διατήρησης του μεσαιωνικού Ελληνισμού. Το παράρτημα που κλείνει το όλο έργο κωδικοποιεί προσωπογραφικά τα ενενήντα (90) γνωστά (ή λιγότερο γνωστά) μέλη του οίκου των Σγουρών και των παρακλαδιών του.

8 8 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ / AKNOWLEDGEMENTS Θα επιθυμούσα από τη θέση αυτή να εκφράσω τις ευχαριστίες μου και την ευγνωμοσύνη μου στους επιστήμονες που στάθηκαν βοηθοί πολύτιμοι σ αυτήν μου την προσπάθεια. Και πρώτα, στον καθηγητή Βenjamin Hendrickx, πρόεδρο του Τμήματος Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών του φιλόξενου Πανεπιστημίου Rand Afrikaans. Με ακαδημαϊκή ευγένεια δέχτηκε να κατευθύνει την παρούσα έρευνά μου, επιδεικνύοντας αμέριστο ενδιαφέρον και κατευθύνοντας ουσιαστικά τη μελέτη αυτήν, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην κατά το δυνατόν αρτιότερη επεξεργασία της. Ο πλούτος και η αυθεντία των γνώσεών του, ιδιαίτερα σε ζητήματα και προβλήματα της περιόδου της Λατινοκρατίας στον ελλαδικό χώρο, καθώς και η βαθειά εσωτερική του καλλιέργεια, στάθηκαν πολύτιμοι αρωγοί σ αυτήν μου την προσπάθεια,. Τον ευχαριστώ θερμά. Πολλές ευχαριστίες επίσης οφείλω στο σύζυγό μου, Αλέξη Σαββίδη, που καθόλη τη διάρκεια της γνωριμίας μας μου μετέδωσε την αγάπη του για τη μελέτη της ιστορίας και των πηγών της. Παρότι ο ίδιος γνώστης του θέματος αυτού με διάφορες ειδικές συμβολές μέσα στην τελευταία δεκαπενταετία, μου προσέφερε τη βοήθειά του διακριτικά και μου συμπαραστάθηκε στην προσπάθειά μου αυτή, χωρίς να μου επιβάλλει τις δικές του απόψεις και εκτιμήσεις για το Σγουρό και την πολιτεία του.

9 9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια ρωμαλέα μορφή της νεοελληνικής πεζογραφίας, με ευρεία πολυμέρεια, ο ακαδημαϊκός Άγγελος Τερζάκης ( ), εξέδωσε το 1945 το ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Η πριγκηπέσσα Ιζαμπώ». Η αξιόλογη αυτή δημιουργία του Ναυπλιώτη λογοτέχνη είναι εμπνευσμένη από μια σπουδαία ιστορική πηγή για τον πρώτο αιώνα της δυτικής κυριαρχίας στην Πελοπόννησο μετά το 1204, το έμμετρο «Χρονικόν του Μορέως», και έχει ως βασικό της θέμα τη ζωή και τις περιπέτειες του Νικηφόρου Σγουρού: «Θα σας ανιστορήσω ένα παμπάλαιο χρονικό, τις θαυμαστές περιπέτειές του ευγενικόπουλου Νικηφόρου Σγουρού από τ Ανάπλι, πώς ξέκοψε κατατρεγμένος από την πατρίδα του, πώς πάλαιψε με το ριζικό του σε στεριές και θάλασσες και πώς σήκωσε πόλεμο ενάντια σε μια Γυναίκα. Είναι μακρινοί οι καιροί που θέλω ν αναστήσω, σβύστηκαν οι φωνές που τους τραγούδησαν, κι από τα κόκκαλα των ανθρώπων που τους έζησαν δεν έχει απομείνει μηδέ σκόνη. Όμως εγώ, κλέρης φτωχός κι εξόριστος σε τούτο τον ανήμερο αγώνα θα κάνω ότι μου είναι βολετό για να σας ευχαριστήσω, δίνοντας φωνή στ αμίλητα. Κι άμποτε, ευγενικοί μου άρχοντες, η καλοσύνη σας κ η συγκατάβαση να συγχωρέσουν τα λάθη που μου ξέφυγαν και τα ψεγάδια που κατάλαβα, μα που δεν είχα τη δεξιοσύνη να τα διορθώσω». «Η Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ» είναι ένα από τα πλέον καλογραμμένα ιστορικά μυθιστορήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας και η δράση του μας μεταφέρει στην Πελοπόννησο (τον Μορέα/Μοριά) κτά την εποχή της πρώιμης Φραγκοκρατίας 1, στα τέλη του 13 ου αιώνα. Ο νεαρός ήρωας του έργου, με τα 1 Ο ιστορικός αυτός όρος («Φραγκοκρατία») χρησιμοποιείται συχνότατα, όχι όμως πάντα με ακρίβεια. Με αυτόν υποδηλώνεται συνήθως η περίοδος της λατινικής εν γένει (όχι μόνο «φραγκικής») κατάκτησης του ελλαδικού χώρου, χερσαίου και νησιωτικού, που εγκαινιάστηκε μετά την πρώτη άλωση του Βυζαντίου από τους ιππότες της Δ Σταυροφορίας (1204) και έκλεισε με την οθωμανική κατάληψη των τελευταίων λατινικών προπυργίων του Δουκάτου του Αιγαίου («Αρχιπελάγους»), το Η περίοδος αυτή οριοθετεί ακριβώς τη χρονολογική αφετηρία και λήξη του γνωστότερου συγγράμματος για το θέμα αυτό, που έγραψε ο Βρεταννός «ιστοριοδίφης William Miller (υπάρχει και σε δύο διαφορετικές ελληνικές μεταφράσεις και, αν και πρωτογράφτηκε το 1908, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως τις μέρες μας ως βασικό βοήθημα: βλ. βιβλιογραφία: Miller 1960), καθώς και της νεότερης συνθετικής προσπάθειας του Peter Lock (1998), που κι αυτός στον τίτλο του εγχειριδίου του αναφέρεται σε «Φράγκους», αν

10 10 κυμματιστά σγουρά μαλλιά (σγουρομάλλης), ευγενικής καταγωγής, είναι χαρακτήρας φανταστικός. Στο έργο υποστήριζε ότι ήταν απόγονος του ονομαστού Λέοντα Σγουρού, ο οποίος βέβαια, ως γνωστόν, δεν είχε αφήσει απογόνους. Οι σύγχρονοί του γελούσαν μαζί του και τον αποκαλούσαν «Σγούρο». Τελικά, ο Σγουρός αυτός αφήνει την πατρίδα του, το Ναύπλιο, μετά από μια σύγκρουση με τους Φράγκους. Στο δρόμο του συναντά τυχαία την πριγκίπισσα Ιζαμπέλλα («Ιζαμπώ») και την ε- ρωτεύεται -αυτή δεν ήταν άλλη από την κόρη του ηγεμόνα του Πριγκηπάτου της Αχαας Γουλιέλμου Β Βιλλεαρδουίνου ( ), από την τρίτη του σύζυγο, την κόρη του ηγεμόνα της Ηπείρου, Μιχαήλ Β Αγγέλου Δούκα Κομνηνού (c. 1230/1231-c.1267/1268 ή 1271). Η πριγκήπισσα ερωτεύεται κι αυτή τον Σγουρό και έτσι αρχίζει ένα δράμα ανάμεσά τους. Εκείνος παλεύει ανάμεσα στην Ελλάδα και τη λευτεριά της από τη μια, και την Ιζαμπώ που την αγαπά αληθινά, από την άλλη. Εκείνη, κόρη Ελληνίδας, έχει συμπάθεια για τους Έλληνες, αγαπά τον Σγουρό, αλλά δεν μπορεί όμως να προδώσει τη δική της πατρίδα. Έτσι χωρίζουν: εκείνος, πιστός στην Ελλάδα, φεύγει για τα βουνά της αντίστασης, ενώ εκείνη αναχωρεί για τη Δύση, μένοντας με την ανάμνηση μιας μεγάλης αγάπης 2. Την ίδια επίδραση που άσκησε στον Άγγελο Τερζάκη η ζωή και η δράση της πολυκύμαντης προσωπικότητας του Λέοντα Σγουρού (και ιδιαίτερα της μετά από αυτόν εποχής), φαίνεται ότι δέχτηκαν και άλλοι εκπρόσωποι της νεοελληνικής πεζογραφίας, αλλά και του νεοελληνικού θεάτρου. Το 1850 άρχισε να δημοσιεύεται σε συνέχειες το ιστορικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου και κάνει λόγο για όλους τους Λατίνους κατακτητές της Ελλάδος από το 1204 και εξής. Ιστορικά ορθότερος, πάντως, είναι ο όρος «Λατινοκρατία»,αφού στην πραγματικότητα την κατάκτηση του ελλαδικού χώρου πραγματοποίησαν, εκτός από τους Φράγκους (Γάλλους), επίσης Ιταλοί (Βενετοί, Λομβαρδοί),Ισπανοί (Καταλανοί), κ.ά. Ορθά, λοιπόν, έχει υιοθετηθεί ο όρος «Λατινοκρατία» τελευταία, όπως για παράδειγμα στο συλλογικό έργο «Ιστορία του ελληνικού έθνους» (της Εκδοτικής Αθηνών) (= ΙΕΕ, π.χ. τόμος Ι, 1975). Σύντομες επισκοπήσεις της περιόδου: Αδ. Αδαμαντίου, «Φραγκοκρατία», ΜΕΕ 24 ( ), σσ Μ. Ζαμπόροφ Α. Καζντάν Κ. Βαρζός, «Φραγκοκρατία» (2 λήμματα), ΜΣΕ 34 (1983), σσ Βλαχοπούλου 1988 (με πίνακες ηγεμόνων).- G. Dennis, Latin states in Greece, DMA 7(1986), σσ Επίσης βλ. το εκτενέστερο δοκίμιο της Μαλτέζου 1979, passim. 2 Bλ. Μαρία Μιράσγεζη, Νεοελληνική λογοτεχνία, Β, Αθήνα 1982, σσ

11 11 Ραγκαβή ( ) με τίτλο «Ο αυθέντης του Μορέως», με κεντρικό ήρωα τον άρχοντα της Λακεδαίμονος Λέοντα Χαμάρετο (ορισμένοι θεώρησαν το έργο αυτό μια προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα του γνωστού ιπποτικού μυθιστορήματος «Ιβανόης»/«Ivanhoe» του Sir Walter Scott), ενώ το 1858 ο Δημήτριος Βερναρδάκης ( ) παρουσίασε το δράμα του (πεντάπρακτο) με τίτλο «Μαρία Δοξαπατρή», εμπνευσμένο κι αυτό από το «Χρονικόν του Μόρεως» (και με σημαντικό πρόλογο όπου τίθεται το αίτημα για ένα «εθνικό δράμα» με πρότυπο τον Shakespeare) 3. Σε έργα όπως τα παραπάνω, βέβαια, που στο σύνολό τους αποτελούν μυθιστορίες, όπου οι συγγραφείς προσδίδουν στους πρωταγωνιστές τους χαρακτηριστικά ηρώων ποιητική αδεία, πολλές φορές κυριαρχεί το φανταστικό στοιχείο, που εξωκοίλει από την ιστορική πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει, γιατί τα κεντρικά αυτά πρόσωπα έπαιξαν σημαντικό ρόλο στις ιστορικές εξελίξεις σε μια περίοδο που ο Ελληνισμός και ο ελλαδικός χώρος πέρασε δύσκολες στιγμές εξαιτίας της υποδούλωσής του σε ξένους κατακτητές. Στην παρούσα μελέτη θα γίνει προσπάθεια να παρατεθούν, με κάθε δυνατή λεπτομέρεια, τα ιστορικά στοιχεία που εξετάζουν τη σταδιοδρομία μιας από τις σημαντικότερες αλλά και πλέον αμφιλεγόμενες- προσωπικότητες του μεσαιωνικού Ελληνισμού κατά την περίοδο λίγο πριν και λίγο μετά τη λατινική κατάκτηση του Βυζαντίου (και του ελλαδικού χώρου) από το 1204 και εξής, του Λέοντος Σγουρού Η κρίσιμη για το Βυζάντιο περίοδος από τα τέλη του 12 ου αιώνα ως τα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 13 ου, είναι στενά συνδεδεμένη με το φαινόμενο των στασιαστικών και των αυτονομιστικών κινημάτων σε πολλές περιφέρειες και επαρχίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, επί της εξουσίας της δυναστείας των Αγγέλων αυτοκρατόρων ( ) και των πρώτων χρόνων της εξόριστης δυναστείας των Λασκαριδών της Νικαίας ( ) 4. Η καταλυτικής σημασίας 3 Μιράσγεζη, ό.π., Α, Αθήνα 1978, σ Π. Μαστροδημήτρης, Εισαγωγή στη νεοελληνική φιλολογία, Αθήνα , σ Θεμελιακές οι σχετικές διδακτορικές διατριβές των Hoffmann 1974, Σαββίδη 1987β και Cheynet. Για την τυπολογία των κινημάτων στο Βυζάντιο την εποχή αυτή βλ. Σαββίδης

12 12 πρώτη βυζαντινή άλωση της Κωνσταντινούπολης, με την Δ Σταυροφορία (12-13 Απριλίου 1204), όχι μόνο δεν μείωσε, αλλά τουναντίον αύξησε το ρυθμό των εξελίξεων αυτών, αφού πλέον η νόμιμη βυζαντινή πρωτεύουσα είχε γνωρίσει τον ξένο κατακτητή και, ως εκ τούτου, διάφοροι ισχυροί άρχοντες-τοπάρχες της περιφέρειας και των αυτοκρατορικών επαρχιών θεώρησαν αναφαίρετο δικαίωμα τους να αυτονομηθούν, δημιουργώντας τις δικές τους ανεξάρτητες (ή ημιανεξάρτητες) τοπαρχίες, τα Territorialstaaten καθώς έγραψε χαρακτηριστικά στη διδακτορική του διατριβή ο Jurgen Hoffmann 5. Tέσσερεις από τους τοπάρχες αυτούς έδρασαν (ή ξεκίνησαν τη δράση τους, όπως ο Λέων Σγουρός) στο χώρο της Πελοποννήσου. Ο Λέων Σγουρός, του οποίου η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, αλλά και η πολυκύμαντη δράση και σταδιοδρομία αποτελείτο θέμα της παρούσας μελέτης, υπήρξε ο πρώτος από αυτούς, με χρόνους δράσης την περίοδο από το 1200 περίπου ως το 1208 περίπου και με πλούσιες, συχνά αλληλοσυμπληρούμενες μνείες σε σημαντικές σύγχρονες (Μιχαήλ και Νικήτας Χωνιάτες, Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος), αλλά και μεταγενέστερες πηγές (Χρονικόν του Μορέως, Εφραίμ ο Αίνιος κ.ά.) 6.Ο δεύτερος, περίπου σύγχρονος του Σγουρού, ήταν ο «άρχων» και «πρόεδρος» της «Κοίλης Λακεδαίμονος»Λέων Χαμάρετος, την περίοδο περ περ. 1206, ο οποίος τελικά αναγκάστηκε να παραδώσει τη Σπάρτη και τη Λακωνία στις επελαύνουσες λατινικές δυνάμεις μετά το 1206/ Ο τρίτος ήταν ο «άρχων Μεθώνης» Ιωάννης Καντακουζηνός (ανώνυμα αναφερόμενος από το 1985, σσ , και αναλυτικότερα Savvides 1987, passim (με όλη την προγενέστερη βιβλιογραφία σχετικά με το ζήτημα των κινημάτων-εξεγέρσεωνεπαναστάσεων στο Βυζάντιο κατά τους 11 ο -13 ο αιώνες). 5 Hoffmann 1974,passim. 6 Βλ. εδώ στο τμήμα των πηγών. 7 Αναλυτική μελέτη για το Λέοντα Χαμάρετο (με πολλά στοιχεία και για το γιο του, Ιωάννη Χαμάρετο), στον Σαββίδη 1991, passim. Πρβλ. σχόλια του Μ.Κορδώση, ΙστΓεω 6 (1998), σ επίσης βλ. Kalliga 1990, σσ (Λέων Χαμάρετος), (Ιωάννης Χαμάρετος) και τη βιβλιογρ. στον Σαββίδη 1995, σσ. 47, σημ Cheynet, σσ αρ Δ.Κασαπίδης, «Χαμάρετοι», ΛΒΠ, σσ Δεν είναι δυνατόν να τεκμηριωθεί από τις πηγές η άποψη του Ν.Οικονομίδη ( 2000) (βλ. ΙΕΕ Θ, 1979, σ. 39), ότι οι δύο Λέοντες (Σγουρός και Χαμάρετος) θα πρέπει οπωσδήποτε να υπήρξαν αντίπαλοι στον αγώνα τους κατά της κεντρικής εξουσίας. Δεν μπορεί να πιστοποιηθεί ούτε κάποια πιθανή επαφή μεταξύ τους (βλ. σχετικά Σαββίδης 1991, σσ με τις σημ ).

13 13 Βιλλεαρδουίνο) 8, που υπήρξε ο μόνος από τους τέσσερεις που τελικά δε δίστασε να συνεργαστεί και να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους Λατίνους εισβολείς του Μορέως, την περίοδο c c Tέλος, ο τέταρτος υπήρξε ο ημι-μυθικός Λάκων τοπάρχης Δοξαπατρής Βουτσαράς, ο ηρωϊκός υπερασπιστής του γορτυνιακού φρουρίου του Αρακλόβου το 1205 κατά του στρατού του Γοδεφρείδου Α Βιλλεαρδουίνου 10. Ο Λέων Σγουρός είχε από παλαιά (από την εποχή των Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, Φερδινάνδου Γρηγορόβιου, Σπυρίδωνος Λάμπρου, Μιχαήλ Λαμπρυνίδη και William Miller) απασχολήσει πολλούς ερευνητές της κρίσιμης αυτής ιστορικής περιόδου, ιδιαίτερα στα πλαίσια των απαρχών της λατινικής κατάκτησης του ελλαδικού χώρου, που ακολούθησε την Δ Σταυροφορία. Διάφορες πτυχές της θυελλώδους σταδιοδρομίας, του βίου και της πολιτείας του Σγουρού έχουν γίνει, ιδιαίτερα μέσα στις τελευταίες δεκαετίες, αντικείμενο ειδικών μελετών και άρθρων, χωρίς όμως να έχει επιχειρηθεί έως τώρα μια συνολική σύνθεση για την άκρως ενδιαφέρουσα αυτή προσωπικότητα, με βάση όλο το υπάρχον ο πρωτογενές (πηγές) και δευτερογενές υλικό (βοηθήματα). Από την άλλη πλευρά, ορισμένα γεγονότα σε σχέση με τη δράση του και την ανάμειξή του στις εξελίξεις της εποχής του παραμένουν ακόμη αδιευκρίνιστα, όπως επίσης σκοτεινά σημεία υπάρχουν σε σχέση με τις προθέσεις και την προσωπικότητά του. Το κενό αυτό επιχειρεί να συμπληρώσει η παρούσα εργασία. 8 Έτσι τον περιλαμβάνει στη διατριβή του ο Cheynet, σσ αρ. 220 («Ν., archonte local»). 9 Σχετική βιβλιογραφία στον Σαββίδη 1991, σσ σημ. 66 και 1995, σσ. 50, σημ ,καθώς και στον Δ. Κασαπίδη, «Καντακουζηνοί», ΛΒΠ, σσ ,ιδίως 177. Κατά την Kalliga 1990, σσ , πάντως, ο ανώνυμος αυτός άρχοντας του Βιλλεαρδουίνου θα πρέπει να ταυτιστεί μάλλον με τον πατέρα του Λέοντα Χαμάρετου (πρβλ. γενεαλογικό δένδρο των Χαμαρέτων στον Σαββίδη 1991, σ. 361 σημ. 36). 10 Βλ. σχετικά Miller 1960, Α,σ. 60 εξ.- Bon 1969, A, σσ , Κορδώσης 1986, σσ. 86, 88, 100 εξ., 165, 167 εξ.- Ferluga 1972, σ.82.- πρβλ. Σ. Χατζηδημητρίου, λ. στο ΛΒΠ,σ Θέκλα Σανσαρίδου-Ηendrickx, λ.στο ΕΠΛΒΙΠ 4 (υπό έκδ., με βιβλιογραφία).- Cheynet, σ. 154 σημ. 219 (χρονολόγηση μετά το 1204). Για την προβληματική σχέση (συνεννόηση;) του Ιωάννη Καντακουζηνου με τον Λέοντα Σγουρό, κατά του Φράγκου εισβολέα του Μορέως Γοδεφρείδου (Α ) Βιλλεαρδουίνου (μετά τις αρχές του 1205;), βλ., Πόταρης 1959, σ. 6 (αναφέρεται στον γιό του Ιωάννη, τον Μιχαήλ Καντακουζηνό (;)).- πρβλ. Παπαρρηγόπουλος, Ε 1, σ. 18.

14 14 Η μετεωρική άνοδος της ισχύος του Λέοντος Σγουρού συνέπεσε με μια εποχή πραγματικής «αποσύνθεσης» του Βυζαντίου, εν όψει της απειλητικής Δ Σταυροφορίας ( ) 11, εποχή κατά την οποία ο φιλόδοξος Πελοποννήσιος τοπάρχης εκμεταλλεύτηκε την επικρατούσα σύγχυση όχι μόνο στο Μορέα, αλλά και στη νότια και την κεντρική Ελλάδα, όπου κατόρθωσε να ιδρύσει ένα βραχύβιο «κράτος» (κρατικό μόρφωμα) 12. Συντομότερες επισκοπήσεις της σταδιοδρομίας του, είναι αλήθεια, έχουν γίνει στα νεότερα χρόνια, όπως για παράδειγμα εκείνες στη διδακτορική διατριβή περί των «τοπικών κρατιδίων» (Territorialstaaten) του J. Hoffmann (1974), αλλά και στη μεταπτυχιακή εργασία (Μ.Α.) του Radivoje Radić (1986) περί των τοπικών ηγεμόνων στο Βυζάντιο στα τέλη του 12 ου και τις πρώτες δεκαετίες του 13 ου αιώνα που όμως δεν είναι προσιτή σε μεγάλη μερίδα των ερευνητών, αφού είναι γραμμένη στα σερβοκροατικά). Αλλά επίσης και η θεώρηση (περί Σγουρού και Χαμαρέτου) του C. Hatzedemetriou (1988) είναι ατυχώς δυσπρόσιτη, αφού η διδακτορική του διατριβή (στις Η.Π.Α.) για το ρόλο των αρχόντων και των επισκόπων στην αποτυχία της βυζαντινής προσπάθειας ανακατάληψης του νοτιοδυτικού ελλαδικού χώρου (την περίοδο μ.χ.) υπάρχει μόνο σε δακτυλόγραφη μορφή 13. Από την άλλη πλευρά, το εκλαϊκευτικό άρθρο του Κώστα Σαρδελή (1974), που μας δίνει μια υπερβολικά εξωραϊστική εικόνα του Λέοντος Σγουρού, στερείται παντελώς παραπομπών και βιβλιογραφίας, ενώ, αντίθετα, πολύ καλά τεκμηριωμένες είναι οι θεωρήσεις διαφόρων πτυχών της σταδιοδρομίας του Σγουρού από το Μιχάλη Κορδώση (1986, 1989), τον αείμνηστο Kenneth Setton ( 1995) (1976), τους Johannes Koder-Friedrich Hild (1976) -επίσης χρήσιμες βιβλιογραφικές ενδείξεις και γενικές θεωρήσεις υπάρχουν στα περί Σγουρού και 11 Βλ. σχετικά Τ. Λουγγής, Επισκόπηση βυζαντινής ιστορίας, Α : , Αθήνα (έκδ. 1999), σσ του ιδ., «Ο Ελληνισμός στο βυζαντινό κράτος ανάμεσα στις δύο αλώσεις, », περιοδ. Τομές (Αθήνα, Μάρτ.-Απρ. 1978), σσ πρβλ. αναλυτικά Σαββίδης 1987β, σ. 120 εξ.και 1995, σ. 71 εξ. και συνοπτικότερα στους Angold 1997, σ. 492, Treadgold 1997, σ. 710 εξ. και Lock 1998, σ. 128 εξ. 12 «Short-lived state, κατά τον Setton 1976, Α, σ. 21β. 13 Το έργο αυτό συμβουλευθήκαμε έμμεσα μέσω των αναφορών της Σταυρίδου-Ζαφράκα 1991 (βλ. βιβλιογραφία).

15 15 Σγουρών εγκυκλοπαιδικά λήμματα των Αλέξη Σαββίδη (1987, 1987 α ) και Δημήτρη Κασαπίδη (1998). Περισσότερο, όμως, ενημερώνεται ο μελετητής από τις ειδικές συμβολές περί Λέοντος Σγουρού, που όλες τους χρονολογούνται μέσα στην περίοδο Το πρόβλημα, για παράδειγμα, του αινιγματικού θανάτου του Σγουρού, μαζί με τα σχετικά ερωτήματα περί του τόπου θανάτου του (Ακροκόρινθος ή Ναύπλιο) αλλά και του χρόνου του γεγονότος αυτού (μεταξύ 1207/1208 και 1208/1209, ή και 1210!), έγιναν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από τους A. Savvides (1988) και Μ. Κορδώση (1989), χωρίς όμως να δυνηθεί ο ένας να κάνει χρήση της μελέτης του άλλου, μια και ήταν περίπου σύγχρονες. Το 1990,πάλι, η πρόωρα χαμένη Βουλγάρα μεσαιωνολόγος Aneta Ilieva ( ) αφιέρωσε ειδική μελέτη στο «φαινόμενο Σγουρός» (Ilieva 1990), επαναλαμβάνοντας αρκετές από τις απόψεις της και στη διδακτορική της διατριβή για το φραγκοκρατούμενο Μορέα (Ilieva 1991). Στα έργα της αυτά επιχείρησε να εξετάσει τη συμβολή και το ρόλο της τόσο αμφιλεγόμενης αυτής προσωπικότητας στα πλαίσια της οικονομικής, πολιτικής και διοικητικής ανάπτυξης του πρώιμου λατινοκρατούμενου Μορέως κατά την κρίσιμη εκείνη εποχή, δίνοντας έμφαση στη διασάφηση της συμμετοχής του Πελοποννήσιου τοπάρχη (και γενικότερα της οικογενείας του) στην αριστοκρατική κλίμακα της επαρχίας και των πόλεων. Εξετάζει, τέλος, τι σήμαιναν για την εποχή αυτή οι όροι «άρχων» και «αρχοντία», προκειμένου να εξηγήσει την κατοχή γης εκ μέρους του Σγουρού και του οίκου του, ενώ ακόμα αποδίδει τις πράξεις του (με την αποκοπή του από την κεντρική βυζαντινή εξουσία ως το 1204 τουλάχιστον) ιδιοτελή κίνητρα και προσωπικό όφελος. Κλείνοντας την επισκόπηση αυτή, κάνουμε λόγο για δύο ακόμη «σγουρολογικές» συμβολές που κυκλοφόρησαν τα τελευταία χρόνια, εκείνη του Α. Σαββίδη (1992 α ) με ειδική έμφαση στην παρουσία του Σγουρού στη Θεσσαλία το 1204 καθώς και την υποχώρησή του νότια προ των ιπποτών του Βονιφάτιου Μομφερρατικού, και εκείνη του Παύλου Νιαβή (1992), που επιχειρεί να εξετάσει

16 16 εις βάθος το καίριο ζήτημα αν θα μπορούσε να θεωρηθεί ο Σγουρός πατριώτης ή τύραννος 14. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να συνθέσει όλες τις προαναφερόμενες έρευνες, προσπαθώντας, όπου οι πηγές το επιτρέπουν, να εκφράσει και ορισμένες προτάσεις ως προς προβληματικά σημεία της άκρως ενδιαφέρουσας αυτής μορφής του μεσαιωνικού Ελληνισμού, στην οποία ο Διονύσιος Ζακυθηνός ( 1993) έδωσε τον αξιοπρόσεκτο χαρακτηρισμό του τελευταίου «αμύντορος της ελληνικής ανεξαρτησίας» Πρβλ. σχόλια-παρουσίαση από τον Μ.Κορδώση, ΙστΓεω 6 (1998), σ Ζακυθηνός 1980, σ. 86.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ) 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΟΙ ΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΣΓΟΥΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΝΟΔΟΥ ΤOYΣ (ΤΕΛΗ 12 ου ΑΡΧΕΣ 13 ου ΑΙΩΝΑ) Οι Σγουροί (Σγούροι) ή Σγουρόπουλοι, καθώς και οι λίγο μεταγενέστεροι συγγενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογικές Επισηµάνσεις

Μεθοδολογικές Επισηµάνσεις Εικόνες του Δυτικοευρωπαίου µέσα από την Ιστορία 9 Μεθοδολογικές Επισηµάνσεις Ο ι προσεγγίσεις των σχέσεων του Υστεροβυζαντινού και του Νεότερου Ελληνισµού µε τη Δύση συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι κατά

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012)

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) Η Αικατερίνη Χριστοφιλοποΰλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 1917 και έζησε στο Παλαιό Φάληρο, όπου ολοκλήρωσε τον ενδεκαετή, τότε, κΰκλο των εγκυκλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Σο 1991 εισήχθη στο Υιλοσοφική χολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ (2014-2020) Υποπρόγραμμα «Πολιτισμός» Πρόσκληση υποβολής προσφορών αριθ. EACEA 46/2014 - Έργα λογοτεχνικής μετάφρασης Εφαρμογή των σχεδίων του υποπρογράμματος «Πολιτισμός»: έργα λογοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Χωνιάτης, έκδ. Σπ. Λάμπρος, Μιχαήλ Ακομινάτου (sic) του Χωνιάτου τα σωζόμενα, Α - Β, Αθήνα 1879-80 (ανατύπ. Groningen 1968/Αθήνα 1968), ιδίως

Μιχαήλ Χωνιάτης, έκδ. Σπ. Λάμπρος, Μιχαήλ Ακομινάτου (sic) του Χωνιάτου τα σωζόμενα, Α - Β, Αθήνα 1879-80 (ανατύπ. Groningen 1968/Αθήνα 1968), ιδίως 105 ΠΗΓΕΣ Ακροπολίτης Γεώργιος Ακροπολίτης, Χρονική συγγραφή, έκδ. A. Heisenberg-P. Wirth, Stuttgart 1978 (Leubner), Α, σ. 13 Βιλλεαρδουίνος Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος (Geoffroi de Villehardouin), έκδ.-γαλλ.

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 Αριθμ. Πρ.: 1750 2013-14 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ασηκρίτης Ξενογλωσσα Σημασία: Λατινικα Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά

ασηκρίτης Ξενογλωσσα Σημασία: Λατινικα Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά ασηκρίτης Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2012 6:39 πμ Σημασία: Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά Eμφανίσθηκε στο Βυζάντιο μετά το 600 μ.χ. και εξελληνίσθηκε σε «σεκρετάριος». Κατά την Οθωμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

KEΦΑΛΑΙΟ V. Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c.

KEΦΑΛΑΙΟ V. Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c. 68 KEΦΑΛΑΙΟ V Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΚΡΟΚΟΡΙΝΘΟ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ (1204 c. 108) Everyone who has made the steep, winding ascent to the walled crown

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας»

Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΣ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ Σ Υ Ν Ε Δ Ρ Ι Ο «Η Μονεμβασία από τους βυζαντινούς χρόνους ως τις μέρες μας» 20-21 Απριλίου 2013, Σάββατο- Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας...

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ποιοι είμαστε Το 520greeks.com αποτελείται από μια ομάδα ανθρώπων με επαγγελματισμό και όραμα για την ανάδειξη της «άλλης Ελλάδας» και στηρίζεται επιπλέον και σε έναν ισχυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 52 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 2012 «Λαϊκισμός, η βασιλεύουσα δύναμη» Επιχειρώντας κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Μαγκούτη) Ως ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: 1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-14-21-23-24-25-29-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Παπαντωνοπούλου, Λαγκαδιανού,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Μαΐου-Ιουνίου. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Γιατρά) ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 2-3-4-5-6-7-9-10-12-14-18-21-23-24-25-28-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Μπουκόρου) Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες: 4,5,6,8,11,15,16,18,20,21,23,24,25,26,29,30,32,35,36

Ενότητες: 4,5,6,8,11,15,16,18,20,21,23,24,25,26,29,30,32,35,36 Β Λυκείου Θρησκευτικά Ενότητες: 4,5,6,8,11,15,16,18,20,21,23,24,25,26,29,30,32,35,36 Αγγλικά Εισηγητής: Ψαρρός Νικόλαος 1. JOURNEYS B2 : STUDENT S BOOK: UNITS 2, 3, 4, 5 2. JOURNEYS B2: STUDY PACK: UNITS

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη

Διαβάστε περισσότερα

Να αξιολογήσει αν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης.

Να αξιολογήσει αν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης. Έξι μήνες μετά την κατάθεση της αίτησης για την κτήση Ελληνικής Ιθαγένειας με τη διαδικασία της πολιτογράφησης, θα κληθείτε σε συνέντευξη στην Επιτροπή Πολιτογράφησης που λειτουργεί στην Αποκεντρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566)

Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566) Η ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (1204-1566) Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και η σταδιακή εξάπλωση των Λατίνων κατακτητών Το έτος 1204 στάθηκε «δίσεκτο» για τις τύχες της Βυζαντινής αυτοκρατορίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET15: ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά στην αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ανά Περιφέρεια από και προς τις χώρες της ΕΕ ή τρίτες χώρες, καθώς και τη σχέση των εξαγωγών ως προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ, ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ ΚΑΙ FAX ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Σ.ΕΠ.Ε.) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΝΤΥΠΩΝ Σ.ΕΠ.Ε.-Ο.Α.Ε.Δ.: https://eservices.yeka.gr ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης 28 ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης μας Γιαννούλας, σφραγίζει μέ διακριτικότητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Επώνυµο Χατζηπέτρος Όνοµα Χριστόδουλος Προσωνυµία Βλάχµπεης - Χατζή Πασάς

Επώνυµο Χατζηπέτρος Όνοµα Χριστόδουλος Προσωνυµία Βλάχµπεης - Χατζή Πασάς Επώνυµο Χατζηπέτρος Όνοµα Χριστόδουλος Προσωνυµία Βλάχµπεης - Χατζή Πασάς Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Ιδιότητα Πρόκριτος, έµπορος, Φιλικός, στρατιωτικός Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα Κεφ. 3. Από το σχίσμα των δύο εκκλησιών ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1054-1204) Υποκεφάλαιο 1. Εσωτερική κρίση και εξωτερικοί κίνδυνοι (1054-1081) Φύλλο εργασίας 1. Από τον

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ (1204-1461, 1479) Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1204-1461) Ένα από τα βυζαντινά κρατίδια που δηµιουργήθηκαν στα εδάφη της καταλυµένης από την Δ Σταυροφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ Λεωφόρος Δημητρίου Βικέλα 52 152 33 Χαλάνδρι Τηλ: 210 6878952, Fax: 210 6878840 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ερυθρού Σταυρού 28 & Καρυωτάκη 22 100 ΤΡΙΠΟΛΗ Τηλ : 2710-230000,Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

καὶ τῷ βασιλεῖ Ἀλεξίῳ συγγίνεται (οὗτος γὰρ τῶν τοῦ βορρᾶ πλευρῶν τῆς ἐν πόλεσιν ἀρχούσης ἐκσφαιρισθεὶς τοῖς Θετταλοῖς

καὶ τῷ βασιλεῖ Ἀλεξίῳ συγγίνεται (οὗτος γὰρ τῶν τοῦ βορρᾶ πλευρῶν τῆς ἐν πόλεσιν ἀρχούσης ἐκσφαιρισθεὶς τοῖς Θετταλοῖς 54 ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV Ο ΛΕΩΝ ΣΓΟΥΡΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ (ΘΕΣΣΑΛΙΑ) ΚΑΙ Η ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ (1204) Η τρίτη φάση των προς βορράν επιχειρήσεων του Λέοντος Σγουρού έμελλε να αποτελέσει το απώτατο σημείο

Διαβάστε περισσότερα