To προπατορικό αµάρτηµα της Ευρωχώρας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "To προπατορικό αµάρτηµα της Ευρωχώρας"

Transcript

1 2012 / 8 To προπατορικό αµάρτηµα της Ευρωχώρας Των Δηµήτρη Β. Παπαδηµητρίου και L. Randall Wray Από την αρχή της ίδρυσής της, η ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση ήταν καταδικασµένη να αποτύχει. Τα προβλήµατα που βλέπουµε τώρα, από τις κρίσεις φερεγγυότητας στην περιφέρεια έως τις επιδροµές στις τράπεζες στην Ισπανία, την Ελλάδα και την Ιταλία, πηγάζουν µέσα από την ίδια τη δοµή της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης και του τραπεζικού της συστήµατος. Οι πολιτικοί έχουν οµολογουµένως ανταποκριθεί σε αυτές τις διάφορες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης µε ένα ανέµπνευστο µίγµα παρελκυστικών τακτικών και αυτοκαταστροφικών πολιτικών γκαφών, αλλά το πιο θεµελιώδες λάθος από όλα έγινε πολύ πριν από τη κλιµάκωση της τρέχουσας κρίσης. Αυτό που βλέπουµε είναι τα αποτελέσµατα ενός ελαττωµατικού σχεδιασµού. Όταν µεµονωµένα έθνη όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία εντάχθηκαν στην ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση, υιοθέτησαν κατ ουσίαν ένα ξένο νόµισµα το ευρώ αλλά διατήρησαν την ευθύνη για τη δηµοσιονοµική πολιτική της χώρας τους. Αυτός ο διαχωρισµός της δηµοσιονοµικής πολιτικής από ένα κυρίαρχο νόµισµα είναι το µοιραίο ελάττωµα που διαλύει την ευρωζώνη. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, πολλοί επικριτές έχουν επικεντρωθεί στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), υποστηρίζοντας ότι η νοµισµατική πολιτική ήταν πολύ άκαµπτη. Άλλοι έχουν υποστηρίξει ότι τα κριτήρια του Μάαστριχτ, που φαινοµενικά έθεσαν όρια στα κράτη-µέλη για τα ελλείµµατα και το χρέος, ήταν πάρα Ο Δηµήτρης Β. Παπαδηµητρίου είναι πρόεδρος του Levy Institute, εκτελεστικός αντιπρόεδρος και καθηγητής οικονοµικών στην έδρα «Jerome Levy» στο Bard College. Ο L. Randall Wray είναι ανώτατος µελετητής στο Levy Economics Institute και καθηγητής οικονοµικών στο Πανεπιστήµιο του Μιζούρι στο Κάνσας Σίτι. Copyright 2012 Levy Economics Institute of Bard College

2 2 πολύ σφιχτά. Και οι δύο αυτές κριτικές προσεγγίσεις έχουν κάποια ισχύ, αλλά δεν εντοπίζουν το κύριο πρόβληµα: η Ιταλία είχε γίνει το αντίστοιχο της πολιτείας της Λουιζιάνα, αλλά χωρίς να υπάρχει από πίσω ένας θείος Σαµ. Στην πραγµατικότητα, το πρόβληµα δεν ήταν ότι οι χώρες εγκατέλειψαν τη «νοµισµατική» πολιτική (τη ρύθµιση επιτοκίων), ή ότι συµφώνησαν σε υπερβολικά αυστηρούς περιορισµούς για τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα και το χρέος. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η νοµισµατική πολιτική της ΕΚΤ δεν ήταν κατά µέσο όρο περισσότερο σφιχτή από την πολιτική της Οµοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (βλ. Sardoni και Wray 2007). Από την άλλη µεριά, αν λάβουµε υπόψη ότι οι κυβερνήσεις του ευρώ δαπανούν ουσιαστικά ένα ξένο νόµισµα, τα κριτήρια του Μάαστριχτ ήταν πολύ χαλαρά. Στο βαθµό που είναι χρήστες, και όχι οι εκδότες ενός νοµίσµατος, τα κράτη-µέλη της ευρωζώνης βρίσκονται στην ίδια θέση µε τις αµερικανικές πολιτείες. Αλλά οι αµερικανικές πολιτείες αναγκάζονται να διατηρούν αναλογίες ελλειµµάτων και χρέους που είναι πολύ πιο αυστηρές από τα όρια που θέτει το Μάαστριχτ, και µια χώρα όπως η Ιταλία δεν µπορεί να στηριχθεί σε ένα υπουργείο Οικονοµικών της ΕΕ µε τον ίδιο τρόπο που η πολιτεία της Λουιζιάνα µπορεί να βασιστεί στο Υπουργείο Οικονοµικών των ΗΠΑ στην περίπτωση µιας καταστροφής. Δεδοµένης της ρύθµισης της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης, ήταν αναπόφευκτο ότι τα κράτη-µέλη του ευρώ θα αντιµετώπιζαν δύο προβλήµατα. Κατ' αρχάς, αν ξεσπούσε µια βαθιά ύφεση, οι προϋπολογισµοί τους θα βυθίζονταν βαθύτερα στα ελλείµµατα. Το πρόβληµα δεν είναι τα κριτήρια του Μάαστριχτ (δεδοµένου, εξάλλου, ότι σχεδόν όλες οι χώρες του ευρώ παραβίαζαν συστηµατικά αυτά τα κριτήρια), ούτε καν απλά και µόνο η κυκλική διαδικασία µε την οποία οι υφέσεις συρρικνώνουν τα έσοδα και αυξάνουν τις δαπάνες για το δίχτυ ασφαλείας. Το πρόβληµα είναι ότι οι αγορές θα αντιδρούσαν αυξάνοντας τα ασφάλιστρα κινδύνου για το χρέος τους, το οποίο θα µπορούσε να προκαλέσει έκρηξη στα επιτόκια δανεισµού που θα οδηγούσαν σε περαιτέρω επιδείνωση την κατάσταση των ελλειµµάτων, οδηγώντας έτσι τις χώρες σε ένα φαύλο κύκλο ελλειµµάτων-χρέους-ύφεσης. Χωρίς έναν «θείο Σαµ» να έρθει προς τη διάσωσή τους, οι κυβερνήσεις των χωρών της ευρωζώνης θα πρέπει να βασίζονται στη φιλανθρωπία της ΕΚΤ προκειµένου να διατηρήσει τα επιτόκια τους σε χαµηλά επίπεδα. Το δεύτερο και πολύ µεγαλύτερο πρόβληµα ήταν ότι οι µεµονωµένες χώρες ήταν υπεύθυνες για τα δικά τους τραπεζικά συστήµατα. Δεν υπήρχε καµία ελπίδα ότι θα ήταν σε θέση να διασώσουν τις τράπεζές τους χωρίς να βουλιάξουν τις κυβερνήσεις τους. Αυτό ήταν µέρος του σχεδιασµού του συστήµατος του ευρώ: δεν υπήρχε θείος Σαµ στις Βρυξέλλες να τρέξει να σώσει τις κυβερνήσεις που βυθίζονταν από χρέη που είχαν συσσωρεύσει οι ιδιωτικές τράπεζες, χρέη που θα µπορούσαν εύκολα να είναι µεγαλύτερου µεγέθους από τις συνολικές κρατικές δαπάνες ή τα έσοδα από φόρους (φανταστείτε µια αµερικανική πολιτεία να είναι υπεύθυνη για την επίλυση µιας επιδροµής στην Bank of America ή την Wells Fargo επειδή έτυχε να έχουν την έδρα τους εντός των συνόρων της). Ένας από τους στόχους της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ήταν η απελευθέρωση της εργασίας και των κεφαλαιακών ροών, η άρση των εµποδίων ώστε οι παραγωγικοί

3 3 συντελεστές να µπορούν να διασχίζουν τα σύνορα. Πράγµατι, αυτός ήταν ο κύριος λόγος για την υιοθέτηση του ενιαίου νοµίσµατος. Το εάν ήταν καλή ιδέα, και αν λειτούργησε ή όχι, είναι άλλο θέµα. Αυτό που είναι σηµαντικό στο πλαίσιο της κρίσης είναι ότι επέτρεψε στις τράπεζες να αγοράσουν στοιχεία ενεργητικού και να εκδώσουν χρεόγραφα και άλλα στοιχεία παθητικού σε όλη την Ευρωζώνη κάτι που το έκαναν σε υπερβολικό βαθµό. Το κερασάκι στην τούρτα ήταν, σύµφωνα µε τις Συµφωνίες της Βασιλείας, η απορύθµιση και η απόσυρση της εποπτείας των τραπεζικών διεργασιών, διαδικασίες που επέτρεψαν στις ευρωπαϊκές τράπεζες να συµµετάσχουν στα ίδια αµφίβολα και ύποπτα χρηµατοοικονοµικά schemes που είχαν εµπλακεί οι τράπεζες της Γουόλ Στριτ. Αυτό είναι, φυσικά, που βύθισε τις ιρλανδικές τράπεζες. Επέκτειναν τη δανειοδότηση σε όλη την Ευρώπη, αυξάνοντας τις υποχρεώσεις τους σε πολλαπλάσια µεγέθη του ιρλανδικού ΑΕΠ. Στη συνέχεια, όταν οι τζογαδόρικες κινήσεις τους τις οδήγησαν σε χρεοκοπία, η Ιρλανδική κυβέρνηση έσπευσε στη διάσωσή τους, σπρώχνοντας τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα και το δηµόσιο χρέος σε αχαρτογράφητη περιοχή. Αυτό ήταν επίσης χαρακτηριστικό του σχεδιασµού της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης γενικότερα: οι τράπεζες αφέθηκαν ελεύθερες να δηµιουργήσουν τεράστια χρέη που θα κουβαλούσαν τελικά οι κυβερνήσεις, οι οποίες, όµως, δεν ήταν σε θέση να σηκώσουν το βάρος επειδή είχαν εγκαταλείψει την νοµισµατική κυριαρχία. Ο Warren Mosler (2001) προειδοποίησε από την αρχή ότι τα µεµονωµένα έθνη της ΟΝΕ δεν θα είναι σε θέση να αντιµετωπίσουν µια χρηµατοοικονοµική κρίση εξαιτίας της ρύθµισης της νοµισµατικής ένωσης (χωρίς σαφή γραµµή ευθύνης πίσω στο κέντρο). Ακόµη πιο σηµαντικό για την τρέχουσα κρίση στην Ευρωχώρα ήταν η ικανότητα των τραπεζικών καταθετών να µεταφέρουν δίχως κόστος τις ευρώ καταθέσεις τους από µια τράπεζα στην άλλη, οπουδήποτε στην ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση. Αυτό ενεργοποιήθηκε χάρη στον µηχανισµό που είναι γνωστός ως «TARGET 2» (Διευρωπαϊκό Αυτοµατοποιηµένο Σύστηµα Ταχείας Μεταφοράς Κεφαλαίων και Διακανονισµού σε Συνεχή Χρόνο). Οποιοσδήποτε καταθέτης µιας, ας πούµε, ισπανικής τράπεζας µπορεί να µεταφέρει τις καταθέσεις του σε γερµανική τράπεζα. Μια τέτοια µετατόπιση απαιτεί ότι η κεντρική τράπεζα της Ισπανίας θα αποκτήσει αποθεµατικά που θα πιστωθούν στην κεντρική τράπεζα της Γερµανίας. Εάν οι καταθέσεις ακολουθούν µια τάση να αποσύρονται από τις περιφερειακές χώρες, οι κεντρικές τους τράπεζες βυθίζονται ακόµα πιο βαθιά σε χρέος προς την ΕΚΤ προκειµένου να αποκτήσουν αποθεµατικά που θα συσσωρεύονται στο λογαριασµό της Bundesbank. Το 1998, ο Peter Garber έγραψε ότι το ανεφάρµοστο ακόµα σύστηµα TARGET και η δοµή της ΕΚΤ θα δηµιουργήσουν ένα «τέλειο µηχανισµό που θα προκαλέσει µια εκρηκτική επίθεση κατά του συστήµατος», υπογραµµίζοντας ότι η όλη ρύθµιση παρείχε απλά και µόνο τη «δαπανηρή ψευδαίσθηση» της ασφάλειας (Garber 1998). Αυτή η ψευδαίσθηση ξετυλίγεται αυτή τη στιγµή µπροστά στα µάτια µας. Η Ευρωχώρα βρίσκεται τώρα στη µέση µιας τεράστιας επιδροµής στις τραπεζικές καταθέσεις της περιφέρειας. Οι µετακινήσεις καταθέσεων προς τις γερµανικές τράπεζες είναι ένα σίγουρο στοίχηµα: αν η Γερµανία βγει από το ευρώ, οι καταθέτες θα λάβουν ανατιµηµένα µάρκα, και αν παραµείνει στο ευρώ, οι καταθέτες έχουν τις ασφαλέστερες

4 4 καταθέσεις ευρώ που υπάρχουν. Γιατί να αναλάβει κανείς το ρίσκο στο ενδεχόµενο να εγκαταλείψει η Ιταλία ή η Ισπανία ή η Ελλάδα το ευρώ, και να δουν τα χρήµατά τους να µετατρέπονται από ευρώ σε ένα νέο, υποτιµηµένο νόµισµα; Ακόµη και στο καλύτερο πιθανό σενάριο, η χώρα που θα φύγει από την ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση θα τιµήσει τα ευρώ χρέη της µόνο στο εγχώριο νόµισµα. Στο χειρότερο πιθανό σενάριο, µπορεί να µην τα τιµήσει καθόλου. Και ενώ είναι πιθανό ότι η Γερµανία θα µπορούσε να αρνηθεί να τιµήσει τις ευρώ καταθέσεις σε τράπεζες της από πολίτες κρατών που αποχώρησαν από την ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση, αυτό είναι ένα σενάριο µε πολύ µικρές πιθανότητες. Εξάλλου, η Γερµανία θα θέλει αγοραστές για τις εξαγωγές της, οπότε γιατί να µην τιµήσει τις καταθέσεις, ακόµη και αν πρέπει να µετατραπούν σε µάρκα µε το θάνατο της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης; Οι επιδροµές στις τράπεζες µάλλον θα πρέπει να επιταχυνθούν στο επόµενο χρονικό διάστηµα. Οι εναποµείναντες καταθέτες της περιφέρειας θα αποφασίσουν ότι δεν είναι ούτε ανόητοι ούτε φιλάνθρωποι, και θα συνεχίσουν να ακολουθούν τον ασφαλή δρόµο µετακινώντας τις καταθέσεις τους σε γερµανικές τράπεζες. Και αν συµβεί αυτό, το TARGET 2 θα διασφαλίσει ότι η ΕΚΤ θα µείνει µε τρισεκατοµµύρια ευρώ ανείσπρακτες οφειλές στα χέρια της εξαιτίας όλων των αποθεµατικών που δανείζει προς τις κεντρικές τράπεζες όλο αυτό το διάστηµα για να χρηµατοδοτούν τις επιδροµές προς τις γερµανικές τράπεζες. Όλο αυτό το σκηνικό έχει να κάνει ουσιαστικά µε ένα ανεπαρκώς σχεδιασµένο σύστηµα αναρροής. Μέρος της λύσης είναι να υιοθετηθεί άµεσα η απεριόριστη ασφάλιση των καταθέσεων για όλες τις καταθέσεις σε ευρώ σε όλες τις τράπεζες της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης. Αλλά η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ έχει δηλώσει ότι µια τέτοια κίνηση θα παραβίαζε το γερµανικό σύνταγµα. Η ασφάλιση των καταθέσεων θα έθετε ουσιαστικά απεριόριστη υποχρέωση προς την ΕΚΤ, η οποία θα καταλήξει αφερέγγυα εάν η Ισπανία ή η Ιταλία εγκαταλείψουν την ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση. Και χωρίς κάποιον θείο Σαµ να στέκεται πίσω από την ΕΚΤ, ο λογαριασµός θα σταλεί στη Γερµανία. Κι αυτός είναι ένας λογαριασµός που η Γερµανία δεν θα δεχτεί να παραλάβει. Ως εκ τούτου, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα υπάρξει ασφάλιση των καταθέσεων και κανένα µέλλον για την ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση. Είναι σηµαντικό να τονίσουµε και πάλι ότι αυτό είναι θέµα θεσµικών ρυθµίσεων και πολιτικών περιορισµών. Για παράδειγµα, οι κυβερνήσεις των οποίων η δηµοσιονοµική πολιτική δεν έχει πάρει διαζύγιο από τη νοµισµατική κυριαρχία δεν αντιµετωπίζουν τους ίδιους φαύλους κύκλους της έκρηξης του κόστους δανεισµού. Η Σύγχρονη Θεωρία του Χρήµατος µας βοηθά να κατανοήσουµε γιατί δεν συµβαίνει αυτό στις χώρες που έχουν νοµισµατική κυριαρχία. Για λόγους απλούστευσης, και για να διαχωρίσουµε τα πραγµατικά οικονοµικά από τα καθαρά θεσµικά εµπόδια, µπορούµε να ξεκινήσουµε την ανάλυσή µας µε την ενοποίηση της κεντρικής τράπεζας και του θησαυροφυλακίου (treasury). Αυτή η ενοποιηµένη «κυβέρνηση» ξοδεύει πιστώνοντας λογαριασµούς (µε απλή πληκτρολόγηση) και φορολογεί χρεώνοντάς τους. Οι ελλειµµατικές δαπάνες, συνεπώς, οδηγούν σε καθαρές πιστώσεις των τραπεζικών καταθέσεων καθώς και των τραπεζικών αποθεµατικών. Οι πωλήσεις οµολόγων προσφέρουν µια τοκοφόρο εναλλακτική έναντι των αποθεµατικών µε επιτόκια στην κλίµακα του µηδέν.

5 5 Αυτή η ενοποιηµένη άποψη για την κυβέρνηση δεν συνεπάγεται ότι δεν υπάρχουν «εσωτερικές» διεργασίες που λαµβάνουν µέρος µεταξύ της κεντρικής τράπεζας και του treasury, ή ότι δεν υπάρχουν διάφοροι λειτουργικοί περιορισµοί στην εξουσία του treasury. Γνωρίζουµε, για παράδειγµα, ότι τα περισσότερα σύγχρονα θησαυροφυλάκια δεν µπορούν να πουλήσουν οµόλογα απευθείας στις κεντρικές τράπεζές τους. Γνωρίζουµε ότι το treasury πρέπει να έχει «χρήµατα στο λογαριασµό του» στην κεντρική τράπεζά του προτού µπορέσει να δώσει µια επιταγή. Και γνωρίζουµε ότι το Κογκρέσο των ΗΠΑ, µε την απέραντη σοφία που διαθέτει, έχει επιβάλει ένα όριο χρέους στο Treasury των ΗΠΑ. Αλλά η ενοποίηση των ισολογισµών της Οµοσπονδιακής Τράπεζας και του Treasury είναι µια απλοποίηση που µας προσφέρει έδαφος για να ξεκινήσει η ανάλυση. Σε µια πρόσφατη παρουσίαση στο Ινστιτούτο Levy, ο Paul McCulley (µέχρι πρόσφατα, γενικός διευθυντής της PIMCO) παρατήρησε ότι δεν έχει κανείς αντίρρηση για την ενοποίηση των ισολογισµών µεταξύ συζύγων. Ο «οικογενειακός ισολογισµός» ενοποιείται µε τον ίδιο τρόπο που ενοποιούµε τον «κυβερνητικό ισολογισµό». Όπως µε την κυβέρνηση, µπορεί να υπάρχουν κάποια προ-εγκεκριµένα στεφάνια µέσα από τα οποία θα πρέπει να περάσει ένα µέλος της οικογένειας πριν τα χρήµατα µπορέσουν να δαπανηθούν. Ο McCulley αποκάλεσε αυτά τα στεφάνια «προγαµιαία συµβόλαια». Η κεντρική τράπεζα και το treasury έχουν χαράξει µια ποικιλία από προγαµιαία συµβόλαια, µερικά από τα οποία είναι πιθανώς καλή ιδέα. Αλλά µπορούν να αλλάξουν µε αµοιβαία συναίνεση. Τόσο το Treasury όσο και η Οµοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι «πλάσµατα του Κογκρέσου», που υπόκεινται στους νόµους που συντάχθηκαν από τους εκλεγµένους αντιπροσώπους και υπογράφηκαν από τον πρόεδρο. Εάν τα προγαµιαία συµβόλαια αποτελέσουν εµπόδια στην υλοποίηση µιας καλής δηµόσιας πολιτικής, µπορούν να καταργηθούν ή να τροποποιηθούν. Αυτός είναι ο λόγος που οι Ηνωµένες Πολιτείες ή η Ιαπωνία µπορούν να τρέχουν τεράστια δηµοσιονοµικά ελλείµµατα που συσσωρεύονται σε υψηλές αναλογίες χρέους προς το ΑΕΠ µε σχεδόν µηδενικά επιτόκια στο βραχυπρόθεσµο δηµόσιο χρέος και σχεδόν ιστορικά χαµηλά επίπεδα στα µακροπρόθεσµα κρατικά οµόλογα. Η αγορά αντιλαµβάνεται ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος ακούσιας αθέτησης η Ιαπωνία και οι Ηνωµένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να πιστώνουν τόκους στα αντίστοιχα κρατικά χρέη τους. Υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα µιας καθαρά πολιτικής, εθελοντικής στάσης πληρωµών για παράδειγµα, το Κογκρέσο θα µπορούσε να αρνηθεί να αυξήσει το όριο του χρέους, όπως απείλησε να κάνει την τελευταία φορά, αλλά είναι κατανοητό ότι ο κίνδυνος αυτός είναι αρκετά µικρός επειδή απαιτεί µια εντελώς παράλογη συµπεριφορά εκ µέρους ενός δηµοκρατικά εκλεγµένου οργάνου. Για πόσο καιρό θα παραµείνουν τα επιτόκια στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία κοντά στο µηδέν; Η απάντηση είναι όσο καιρό θέλουν να τα κρατήσουν χαµηλά οι κεντρικές τράπεζές τους. Αυτή είναι καθαρά µια πολιτική απόφαση, η οποία θα συνεχιστεί µέχρι να αλλάξει η πολιτική. Αλλά µε δεδοµένο τον τρόπο που συστάθηκε η ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση, αυτή δεν είναι µια πολιτική απόφαση που είναι διαθέσιµη στις χώρες της ευρωζώνης, ορισµένες εκ των οποίων έχουν δουν το κόστος δανεισµού τους να βγαίνει εκτός ελέγχου ακόµα και αν οι αναλογίες του κρατικού χρέους προς το ΑΕΠ είναι πολύ µικρότερες από εκείνες

6 6 της Ιαπωνίας. Το πρόβληµα ήταν απόλυτα προβλέψιµο και είχε προβλεφθεί.1 Οι επιδροµές στις τράπεζες της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης και οι διαδοχικές κρίσεις φερεγγυότητας οφείλονται σε µια λανθασµένη τραπεζική δοµή που επιδεινώθηκε από ένα διαχωρισµό µεταξύ δηµοσιονοµικής πολιτικής και νοµισµατικής κυριαρχίας. Η ασφάλιση των καταθέσεων σε ευρωζωνικό επίπεδο, υποστηριζόµενη από τη δηµιουργία ενός ισχυρού ευρωπαϊκού οµοσπονδιακού θησαυροφυλακίου θα σταµατούσε τις επιδροµές στις τράπεζες που πλήττουν την περιφέρεια. Μόνο µια διεξοδική µεταρρύθµιση για την ενοποίηση της δηµοσιονοµικής πολιτικής και της νοµισµατικής κυριαρχίας θα σώσει το έργο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η συµφωνία της 29ης Ιουνίου που προέκυψε από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ δεν προχωρά αρκετά προς αυτή την κατεύθυνση. Η συµφωνία περιλαµβάνει τη χρήση κεφαλαίων από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισµό Σταθερότητας (ESM), που θα δηµιουργηθεί σύντοµα, για την άµεση διάσωση των τραπεζών. Οι διασώσεις των τραπεζών για την Ισπανία και την Ιταλία δεν θα επιβαρύνουν τα κρατικά φορτία χρέους αυτών των χωρών αλλά θα είναι παθητικό του τραπεζικού συστήµατος και των περιουσιακών στοιχείων του EFSF ή του ESM. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ωστόσο, τα 48,8 δισεκατοµµύρια ευρώ για τη διάσωση των ελληνικών τραπεζών προστέθηκαν στις κρατικές υποχρεώσεις της Ελλάδας. Αν η Ελλάδα είχε λάβει παρόµοια µεταχείριση µε αυτή της Ισπανίας και της Ιταλίας, το χρέος της προς το ΑΕΠ θα µπορούσε να βελτιωθεί (αν και ακόµα δεν θα µπορούσε να εξυπηρετηθεί). Για να µην αναφέρουµε το γεγονός ότι δεν θα βασανιζόταν κάτω από τους εξοντωτικούς όρους λιτότητας που συνδέονται µε τα δύο προγράµµατα διάσωσης (όροι που δεν περιλαµβάνονται στο πιο πρόσφατο πακέτο διάσωσης για την Ισπανία και την Ιταλία). Η διαφορά στη µεταχείριση µπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι η Ιταλία και η Ισπανία, λόγω του µεγέθους τους, µπορούν να τινάξουν στον αέρα την ευρωζώνη. Αλλά η καγκελάριος Μέρκελ φαίνεται να αγνοεί το µήνυµα των αγορών αναφορικά µε την αστάθεια που προκαλείται από αυτά τα ασυµβίβαστα µέτρα πολιτικής. Και πέρα από την ασυνέπεια, το τελευταίο σχέδιο εξακολουθεί να είναι ανεπαρκές. Τα κεφάλαια του EFSF-ESM είναι περιορισµένα. Η εµπειρία δείχνει ότι τίποτα λιγότερο από µια ολική εγγύηση των καταθέσεων δεν θα σταµατήσει τις επιδροµές στις τράπεζες. Γι αυτό απαιτείται ένας κυρίαρχος εκδότης νοµίσµατος να βρίσκεται πίσω από τις καταθέσεις. Καµία πολιτεία των ΗΠΑ δεν θα µπορούσε να προσφέρει εγγυήσεις για τις καταθέσεις. Κανένα µέλος της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης δε µπορεί να εγγυηθεί τις τραπεζικές καταθέσεις για το λόγο αυτό. Και κάθε περιορισµένη πηγή χρηµατοδότησης θα αντιµετωπίζεται ως ανεπαρκής. Αυτό που απαιτείται είναι ένα ανοικτό, απεριόριστο σύστηµα ασφάλισης των καταθέσεων από το κέντρο, για όλες τις καταθέσεις σε ευρώ στις τράπεζες όλων των µελών της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης. Εάν η συµφωνία της 29ης Ιουνίου δεν αποτελεί το πρώτο βήµα για το δρόµο προς ένα τέτοιο σύστηµα, η ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση θα παραµείνει µε την ίδια ελαττωµατική δοµή που την καταδίκασε εξαρχής.

7 7 Πίσω στο 2001, Ο Warren Mosler έγραψε: Η ιστορία και η λογική υπαγορεύουν ότι οι πιστωτικά ευαίσθητες 12 εθνικές κυβερνήσεις του ευρώ και το τραπεζικό σύστηµα θα δοκιµαστούν. Τα βέλη της αγοράς θα προκαλέσουν αρχικά µια στενή κρίση ρευστότητας, η οποία αµέσως θα µολύνει το περιβάλλον και θα επεκταθεί γρήγορα σε ολόκληρο το ευρωσύστηµα πληρωµών. Μόνο το αναπόφευκτο, που επί του παρόντος απαγορεύεται, η άµεση παρέµβαση της ΕΚΤ θα είναι σε θέση να φέρει την ανάσταση, και από τις στάχτες αυτού του φλεγόµενου πεφταστεριού ένα αθάνατο κυρίαρχο νόµισµα θα προκύψει χωρίς καµία αµφιβολία. (Mosler 2001) Σηµείωση 1. Αυτή δεν είναι απλά µια εκ των υστέρων θεώρηση. Πολλοί µελετητές που έχουν συνδεθεί µε το Levy Institute προέβλεψαν τις σηµερινές εξελίξεις πολλά χρόνια πριν. Wynne Godley (1997): Εάν µια κυβέρνηση σταµατήσει να έχει το δικό της νόµισµα, δεν παραδίδει απλά τον «έλεγχο της νοµισµατικής πολιτικής», όπως συνήθως αυτό είναι κατανοητό. Οι εξουσίες της γύρω από τις δαπάνες περιορίζονται επίσης µε έναν εντελώς νέο τρόπο. Αν µια κυβέρνηση δεν έχει τη δική της κεντρική τράπεζα από την οποία µπορεί να αντλεί ελεύθερα επιταγές, οι δαπάνες της µπορεί να χρηµατοδοτηθούν µόνο µέσω δανεισµού στην ανοικτή αγορά σε ανταγωνισµό µε τις επιχειρήσεις, και αυτό µπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά δαπανηρό ή ακόµα και αδύνατο, ιδίως κάτω από «συνθήκες έκτακτης ανάγκης».... Εάν η Ευρώπη δεν µπορεί να έχει το δικό της προϋπολογισµό σύµφωνα µε τις νέες ρυθµίσεις, θα εξακολουθεί να έχει, εξ ορισµού, τη δική της δηµοσιονοµική πολιτική, η οποία θα αποτελείται από τους επιµέρους προϋπολογισµούς των κρατών που την συγκροτούν. Ο κίνδυνος, λοιπόν, είναι ότι η προσπάθεια για δηµοσιονοµικούς περιορισµούς στους οποίους έχουν δεσµευθεί ατοµικά οι κυβερνήσεις θα µεταδώσουν µια αντιπληθωριστική µεροληψία που θα κλειδώσει την Ευρώπη στο σύνολό της σε µια ύφεση από την οποία θα είναι ανίκανη να βγει. L. Randall Wray (1998, σελ ): Στο πλαίσιο της ρύθµισης της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης, η νοµισµατική πολιτική υποτίθεται ότι θα πρέπει να διαχωριστεί από τη δηµοσιονοµική πολιτική, µε µεγάλο βαθµό ανεξαρτησίας της νοµισµατικής πολιτικής προκειµένου να επικεντρωθεί στον πρωταρχικό στόχο της σταθερότητας των τιµών. Η δηµοσιονοµική πολιτική, θα πρέπει µε τη σειρά της να περιοριστεί αυστηρά από κριτήρια που ορίζουν τις µέγιστες αναλογίες ελλείµµατος προς το ΑΕΠ και χρέους προς το έλλειµµα.... Το

8 8 πιο σηµαντικό, όπως αναγνωρίζει ο Goodhart, είναι εδώ πρόκειται για το πρώτο σύγχρονο πείραµα στον κόσµο σε ευρεία κλίµακα, που θα προσπαθήσει να σπάσει το δεσµό µεταξύ της κυβέρνησης και του νοµίσµατός της.... Όπως είναι σήµερα σχεδιασµένη η ευρωπαϊκή νοµισµατική ένωση, θα διαθέτει µια κεντρική τράπεζα (την ΕΚΤ), αλλά δεν θα έχει κανένα δηµοσιονοµικό υποκατάστηµα. Φανταστείτε δηλαδή τις ΗΠΑ να λειτουργούν µε µια Οµοσπονδιακή Τράπεζα, αλλά µε µεµονωµένα πολιτειακά θησαυροφυλάκια. Θα είναι µια κατάσταση όπου κάθε χώρα-µέλος της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης θα προσπαθεί να εφαρµόσει δηµοσιονοµική πολιτική µε ξένο νόµισµα. Οι ελλειµµατικές δαπάνες θα απαιτήσουν δανεισµό σε αυτό το ξένο νόµισµα σύµφωνα µε τις υπαγορεύσεις των ιδιωτικών αγορών. Mathew Forstater (1999, σ. 33): Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νοµισµατικής ένωσης, αν οι επενδυτές είναι διστακτικοί για το χρέος ενός οποιουδήποτε µέλους, µπορούν να αγοράσουν το χρέος ενός άλλου µέλους χωρίς να υποστούν συναλλαγµατικό κίνδυνο διότι δεν υπάρχει µεταβλητότητα των συναλλαγµατικών ισοτιµιών µεταξύ των νοµισµάτων των χωρών-µελών. Επειδή τα κράτη-µέλη εξαρτώνται τώρα από τους επενδυτές για τη χρηµατοδότηση των δαπανών τους, η µη προσέλκυση επενδυτών οδηγεί σε αδυναµία δαπανών. Επιπλέον, σε τυχόν περίπτωση που τα έσοδα ενός µέλους δεν µπορέσουν να συµβαδίσουν µε τις δαπάνες λόγω µιας οικονοµικής επιβράδυνσης, οι επενδυτές θα απαιτήσουν πιθανώς έναν προϋπολογισµό που είναι ισοσκελισµένος, πιθανότατα µέσω περικοπών των δαπανών. Με άλλα λόγια, οι δυνάµεις της αγοράς µπορούν να απαιτήσουν προκυκλική δηµοσιονοµική πολιτική κατά τη διάρκεια µιας ύφεσης, επιδεινώνοντας τις υφεσιακές επιρροές. Stephanie Bell (2002): Οι χώρες που επιθυµούν να ανταγωνίζονται για benchmark status, ή να βελτιώσουν τους όρους υπό τους οποίους δανείζονται, θα έχουν κίνητρο να µειώσουν τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα ή να πασχίσουν για πλεονάσµατα προϋπολογισµού. Σε χώρες όπου αυτό γίνεται ο κύριος στόχος της πολιτικής, δεν θα πρέπει να εκπλαγούµε εάν ανακαλύψουµε ότι σχετικά µικρή προσοχή δίνεται στη σταθεροποίηση της παραγωγής και της απασχόλησης. Αντίθετα, οι χώρες που προσπαθούν να αποφύγουν τις αρχές της «υγιής» χρηµατοδότησης µπορεί να διαπιστώσουν ότι δεν είναι σε θέση να τρέξουν µεγάλα, αντικυκλικά ελλείµµατα, δεδοµένου ότι οι δανειστές θα αρνούνται να παράσχουν επαρκή πίστωση µε επιθυµητούς όρους. Μέχρι να γίνει κάτι που θα επιτρέψει στα κράτη µέλη να αποφύγουν αυτούς τους χρηµατοοικονοµικούς περιορισµούς (π.χ., µια πολιτική ένωση και η δηµιουργία ενός οµοσπονδιακού (ΕΕ) προϋπολογισµού, ή η δηµιουργία

9 9 ενός νέου θεσµικού οργάνου δανεισµού µε σκοπό να βοηθήσει τα κράτη- µέλη στην επιδίωξη ενός ευρέου φάσµατος πολιτικών στόχων), οι προοπτικές για σταθεροποίηση στην Ευρωζώνη φαίνονται ζοφερές. Πηγές Bell, S Convergence Going In, Divergence Coming Out: Default Risk Premiums and the Prospects for Stabilization in the Eurozone. Working Paper No. 24. Kansas City, Mo.: Center for Full Employment and Price Stability. April. Forstater, M The European Economic and Monetary Union: Introduction. Eastern Economic Journal 25, no. 1 (Winter). Garber, P. M Notes on the Role of TARGET in a Stage III Crisis. Working Paper Cambridge, Mass.:National Bureau of Economic Research. June. Godley, W Curried Emu The Meal that Fails to Nourish. Observer (London), August 31. Mosler, W Rites of Passage. Epicoalition.org, May 1. Sardoni, C., and L. R. Wray Fixed and Flexible Exchange Rates and Currency Sovereignty. Working Paper No Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. January. Wray, L. R Understanding Modern Money: The Key to Full Employment and Price Stability. Northampton, Mass.: Edward Elgar Publishing.

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση 2012 / 10 Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση Του Jan Kregel 1. Οι νοµισµατικές ζώνες δεν λύνουν το πρόβληµα των ανισορροπιών στα ισοζύγια πληρωµών Τα προβλήµατα που σήµερα αντιµετωπίζει η ευρωζώνη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις

Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις 2011 / 5 Η επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης δίχως εξαγορές χρέους, εθνικές εγγυήσεις, αλληλοασφάλιση, ή δηµοσιονοµικές µεταβιβάσεις Του Stuart Holland 1. Επισκόπηση Ένας από τους λόγους για την αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΤΕΛΟΥΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2013

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΤΕΛΟΥΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2013 ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΤΕΛΟΥΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2013 Προοίμιο. ΕΠΕΙΔΗ υπάρχει εθνική ανάγκη διασφάλισης της χρηματοοικονομικής σταθερότητας και αποφυγής οποιωνδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η εισαγωγή του Ευρώ αναμένεται ότι θα εντείνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη, θα επιταχύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Κεντρική Τράπεζα Ρόλος και λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Εισαγωγή Η κορυφή της πυραμίδας του τραπεζικού συστήματος. Επιτελεί διαφορετικό ρόλο από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ

Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ 1 2013 / 4 Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ Του Jan Kregel Ποιο είναι το κακό µε τη φορολόγηση των τραπεζικών καταθέσεων; Τον Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Νουριέλ Ρουμπίνι Αναπόφευκτη θεωρεί την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, σε συνέντευξή του,στο in.gr και τον BHMA 99,5

Νουριέλ Ρουμπίνι Αναπόφευκτη θεωρεί την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, σε συνέντευξή του,στο in.gr και τον BHMA 99,5 Νουριέλ Ρουμπίνι Αναπόφευκτη θεωρεί την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, σε συνέντευξή του,στο in.gr και τον BHMA 99,5 Αθήνα - Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2010 Σε συνέντευξή του στο in.gr ο γνωστός οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

2012 / 6 Οι λάθος κίνδυνοι Τι µας λένε οι απώλειες που προήλθαν από παράγωγα στο κεντρικό γραφείο επενδύσεων της JPMorgan Chase για τις αδυναµίες του νόµου Dodd-Frank Του Jan Kregel Τι µπορούµε να διδαχθούµε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις Χαιρετισμός του Προέδρου της ΕΕΤ κ. Γιώργου Ζανιά στην εκδήλωση του Ελληνογαλλικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών με θέμα: Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 9 Μαρτίου 2012 Αθήνα, Ελλάδα: Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομικών της Ελληνικής Δημοκρατίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες Νοµικό πλαίσιο Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ιδρύθηκε το 1963, σε σύντοµο χρονικό διάστηµα µετά την ανακήρυξη της

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 2ας Ιουλίου 2012. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 2ας Ιουλίου 2012. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 2ας Ιουλίου 2012 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 30 Μαΐου 2012 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κράτη-µέλη της Ευρωζώνης βρίσκονται µπροστά σε µια ιδιαίτερα σηµαντική πολιτική επιλογή:

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο)

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Άσκηση Αναγνώριση Κινδύνων Αναγνώριση Κινδύνων Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Από τον Ολιβιέ Μπλανσάρ 9 Ιουλίου 2015 Τα μάτια όλου του κόσμου είναι καρφωμένα στην Ελλάδα, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζουν τις προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ LEVY ECONOMICS INSTITUTE OF BARD COLLEGE (ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΓΣΕΕ) Δηµήτρης Β. Παπαδηµητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Προκειμένου να εξετάσουμε την οικονομική κατάσταση μίας οικονομικής μονάδας σε μακροχρόνια κλίμακα θα πρέπει να αναλύσουμε την διάρθρωση των κεφαλαίων της. Λέγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Μπορείτε να αγοράσετε και να πωλήσετε μερίδια σε καθημερινή βάση(εργάσιμες ημέρες του Λουξεμβούργου και Ελλάδας).

Μπορείτε να αγοράσετε και να πωλήσετε μερίδια σε καθημερινή βάση(εργάσιμες ημέρες του Λουξεμβούργου και Ελλάδας). Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2012 EUCO 120/12 PRESSE 296 PR PCE 102 ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ. Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ. Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ λό Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Χρησιμότητα Χρηματοπιστωτικού συστήματος Διευκολύνει την λήψη και την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Επισκέπτης Καθηγητής, Europa Institut, Universität

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή

Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή Συνέντευξη στην εφημερίδα H Καθημερινή Συνέντευξη του Aθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2011 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ. Οι τελευταίες εξελίξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

«Πρέπει και οι πιστωτές της Ελλάδας να κάνουν θυσίες» NAFTEMPORIKI.GR Τρίτη, 6 Ιουλίου 2010 10:43 Αναδιαπραγμάτευση του χρέους ώστε να παραταθεί η διάρκεια των ελληνικών ομολόγων προτείνει για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα & Προσφορά ρ Χρήματος Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Διάκριση μεταξύ τραπεζών και μη αποταμιευτικών ιδρυμάτων Ηβ βασική ήδιαφορά ανάμεσα

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα