ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΩΝ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΩΝ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΕΣ"

Transcript

1 ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΩΝ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΕΣ Αικατερίνη ΠάππουΖουραβλιόβα Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Abstract This paper presents a comparison between the consonant system of Russian and Modern Greek. Basic characteristics of the Russian phonetics are analyzed: the existence of palatal and nonpalatal consonants and their phonological interpretation, the existence of sibilant consonants and their absence in Modern Greek. We also deal with their classification as well as the reasons which can lead Greek students to mistakes. Finally, we give advice as regards their teaching in Modern Greek. 1. Εισαγωγή Η ανακοίνωση αυτή είναι ένα μέρος της έρευνας «Φωνητική φωνολογία της ρωσικής γλώσσας σε σύγκριση με τη νεοελληνική» (στα πλαίσια της διδασκαλίας της ρωσικής γλώσσας σε Έλληνες φοιτητές). Ο στόχος της εισήγησης είναι η σύγκριση των φωνητικών συστημάτων των δύο ινδοευρωπαϊκών γλωσσών. Η επιλογή του θέματος έγινε για τους παρακάτω λόγους: α) Μέχρι σήμερα στη γλωσσολογία δεν υπάρχει συγκριτική (αντιπαραθετική) ανάλυση της φωνητικήςφωνολογίας των δύο αναφερόμενων γλωσσών, β) Σε τρία πανεπιστήμια της Βόρειας Ελλάδας (Θεσσαλονίκη, ΚοζάνηΦλώρινα και Κομοτηνή), όπου διδάσκεται Γραμματική της ρωσικής γλώσσας ως υποχρεωτικό μάθημα, και στη Σχολή (ή Τμήμα) Σλαβικών Φιλολογιών του Πανεπιστημίου Αθηνών, που ελπίζουμε ότι θα λειτουργήσει από το Σεπτέμβριο 2008, είναι απαραίτητο να διδαχθεί και μάθημα «Φωνητική φωνολογία της ρωσικής γλώσσας (με στοιχεία σύγκρισης της ΚΝΕ)», γιατί, κατά τη γνώμη μας, η φωνητική είναι επίκεντρο όλων των επιπέδων της γλώσσας. Επομένως, όσο καλύτερα γνωρίζουν οι φοιτητές τη φωνητική και τη φωνολογία, τόσο πιο εύκολη γίνεται η εκμάθηση και η διδασκαλία της μορφολογίας της ρωσικής. γ) Τα πορίσματα της έρευνάς μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκμάθηση της ρωσικής γλώσσας από ελληνικό ακροατήριο, όχι μόνο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, δηλαδή σε Έλληνες φοιτητές, αλλά και σε διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας, όπου σήμερα διδάσκεται. Να σημειώσουμε εδώ ότι τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον για τη ρωσική. 813

2 Η μέθοδος που χρησιμοποιούμε στην έρευνά μας είναι η συγκριτική (αντιπαραθετική), με αφετηρία τη μητρική γλώσσα (ελληνική). Ο Ščerba, ιδρυτής της Φωνητικής Σχολής της Αγίας Πετρούπολης, έγραφε: «...ο μοναδικός τρόπος που μπορεί να εγγυηθεί για την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας χωρίς να υπάρχει διγλωσσία είναι να απομακρύνεσαι από τη μητρική σου γλώσσα» ( Ščerba 1947: 57, Reformatskij 1961β: 68). Στην έρευνά μας βασιζόμαστε στις εργασίες του Ρώσου γλωσσολόγου Gak (1983) και στις εργασίες των Ελλήνων γλωσσολόγων ΑναστασιάδηΣυμεωνίδη (2000), Πετρούνια (2002) και Σετάτου (1974). Για τις φωνολογικές διερμηνείες μας βασιζόμαστε στη θεωρία της Φωνολογικής Σχολής της Μόσχας (Αβανέσοβ 1956, Πανόβ 1979 και Ρεφορμάτσκιι 1961α, 1961β κ.ά). Το θέμα είναι πολύ εκτεταμένο. Για το λόγο αυτό θα αναφερθούμε σε δύο βασικές ιδιαιτερότητες που αφορούν δύο κατηγορίες των ρωσικών συμφώνων τα οποία απουσιάζουν στα ελληνικά και προκαλούν δυσκολίες: τα ουρανικοποιημένα και μη ουρανικοποιημένα σύμφωνα και τα παχιά συριστικά. 2. Γενική σύγκριση Όπως είναι γνωστό, η αντιπαραθετική μέθοδος δίνει τη δυνατότητα να ανιχνεύσουμε τις ομοιότητες και τις διαφορές δύο ή περισσότερων γλωσσών. Με βάση αυτή τη σύγκριση, σε συγχρονικό επίπεδο (χωρίς να επικαλούμαστε την ιστορία των γλωσσών), πρέπει να απαντήσουμε στις εξής ερωτήσεις: Α) Πόσα σύμφωνα υπάρχουν σε κάθε γλώσσα, το ποσοστό των συμφώνων σε κάθε σύστημα; Β) Ποια είναι η δομή του κάθε συμφωνικού συστήματος, τί ομοιότητες και τί διαφορές παρουσιάζει, από τί αποτελείται; Γ) Πως ταξινομούνται τα σύμφωνα σε κάθε γλώσσα (με ποια κριτήρια); Ποιες φωνητικές κατηγορίες υπάρχουν σε κάθε γλώσσα; Εδώ πιο σημαντικό ρόλο παίζουν οι διαφορές, παρά οι ομοιότητες, γιατί οι διαφορές συνήθως προκαλούν περισσότερες δυσκολίες. Το ποσοστό των συμφώνων στη ρωσική γλώσσα σε σύγκριση με τη νεοελληνική είναι διαφορετικό: Στα ρωσικά, υπάρχουν 34 συμφωνικά φωνήματα, σύμφωνα με τη θεωρία της Φωνολογικής Σχολής της Μόσχας (βλ. Avanésov 1956: 134, Reformátskij 1961b: 6771, Panóv 1979: 25) και 37, σύμφωνα με τη θεωρία της Φωνητικής Σχολής της Αγίας Πετρούπολης (Ščérba 1957: 13, Γραμματική της Ακαδημίας της Ρωσίας 1980: 79). Στα νεοελληνικά, το συμφωνικό σύστημα αποτελείται από 18 φωνήματα (Σετάτος 1974: 9 10, Πετρούνιας 2002: 461), ή 20 (Μιραμπέλ 1978: 15), ή 26 (Bakolas 1973: 19) (βλ. Πίνακα 1). 814

3 Πίνακας 1. Συγκριτικός πίνακας των συμφωνικών συστημάτων της ρωσικής και νεοελληνικής γλώσσας (τα ελληνικά σύμφωνα δίνονται με λατινικά σύμβολα, τα ρωσικάμε ρωσικά) κλειστά τριβόμενα προστριβόμενα Χ ε ι λ ι κ ά Γ λ ω σ σ ι κ ά Г у б н ы е Я з ы ч н ы е губногубные διχειλικά глух. звонкие άηχα ηχηρά губнозубн. χειλοδοντικά глух. звонкие άηχα ηχηρά межзубные μεσοδοντικά глух. звонкие άηχα ηχηρά зубные οδοντικά глух. зв. άηχα ηχηρά свистящие συριστικά глух. звонк. άηχα ηχηρά шипящие παχιά συριστ. глух. звонк. άηχα ηχηρά палатальные ουρανικά глух. звонк. άηχα ηχηρά заднеязычн. υπερωικά гл. зв. μη ουραν/να п б т д к г ουραν/να п б т д p b t d k g k g μη ουραν/να ф в с з ш ж х ουραν/να ф в c з ш : j f v θ δ s z x j x γ μη ουραν/να ц ουραν/να ч c(τς) tz(τζ) μη ουραν/να м н κλειστά ουραν/να м н ρινικά m n n πλευρικά παλλόμενα μη ουραν/να л ουραν/να л μη ουραν/να р ουραν/να р r l l 815

4 Η διαφορά στο ποσοστό στις δύο γλώσσες εξηγείται με την απουσία κοινής άποψης για τη φωνολογικότητα μερικών συμφώνων (σε κάθε γλώσσα διαφορετικά) στα ρωσικά και στα ελληνικά. Η διαφορά στο ποσοστό των ρωσικών συμφώνων εξηγείται με την απουσία μιας κοινής άποψης για τη φωνολογική σημασία των τριών υπερωικών μαλακών συμφώνων της ρωσικής [k ], [g ], [x ]. Οι εκπρόσωποι της Φωνολογικής Σχολής της Μόσχας δεν δέχονται αυτά τα υπερωικά σύμφωνα ως φωνήματα, τα ερμηνεύουν ως αλλόφωνα των σκληρών συμφώνων [k], [g], [x], γιατί στην ανάλυση δεν χρησιμοποιούν δάνειες λέξεις, τοπωνύμια και κύρια ονόματα. Ενώ οι επιστήμονες της Φωνολογικής Σχολής της Α. Πετρούπολης αναφέρουν και τέτοια παραδείγματα. 3. Ιδιαιτερότητες του ρωσικού συμφωνικού συστήματος σε σύγκριση με το νεοελληνικό Οι ιδιαιτερότητες του συμφωνικού συστήματος, σε σύγκριση με το νεοελληνικό είναι οι εξής: 3.1.Κατηγορία μαλακότηταςσκληρότητας Το πιο σημαντικό και το πιο δύσκολο για τους ξένους είναι η ύπαρξη της κατηγορίας μαλακότηταςσκληρότητας, σύμφωνα με την οποία στο ρωσικό σύστημα διακρίνονται 12 ζεύγη ουρανικοποιημένων (μαλακών) και μη ουρανικοποιημένων (σκληρών) συμφώνων: /p/ /p /, /b/ /b /, /f/ /f /, / v/ /v /, /s/ /s /, /z/ /z /, /t/ /t /, /d/ /d /, /m/ /m /, /n/ /n /, /r/ /r /, /l/ /l / (βλ. Πίνακα 2). Έτσι έχουμε 24 συμφωνικά φωνήματα, τα οποία αποκτούν ζεύγη μαλακότηταςσκληρότητας και σε κάθε ζεύγος το ένα σύμφωνο διαφοροποιείται από το άλλο με τη σκληρότητα ή τη μαλακότητα και αλλάζει τη σημασία της λέξης: π.χ., /t/ /t /: mat στρώμα mat μητέρα, όπου το /t/ εκτός από τα γνωστά του αρθρωτικά χαρακτηριστικά: οδοντικό, κλειστό, άηχο, χαρακτηρίζεται ακόμη και ως σκληρό (μη ουρανικοποιημένο) και το /t / ως μαλακό (ουρανικοποιημένο). Μόνο το γνώρισμα αυτό διαφοροποιεί τη σημασία των δύο λέξεων τα άλλα γνωρίσματα είναι κοινά, δηλαδή ίδια. Μπορούμε να αναφέρουμε και άλλα παραδείγματα, όπως: žar ζέστη žar τηγάνισε, luk κρεμμύδι l uk καταπακτή, pólka ράφι pól ka πόλκα (είδος χορού) κ.ά. 1 Εξαιρέσεις αποτελούν: τρία σύμφωνα /š/, /ž/, /ts/ που είναι σκληρά και δεν έχουν τα αντίστοιχα μαλακά καθώς και άλλα τρία σύμφωνα /č/, /šč/, /j/ που είναι μαλακά και δεν έχουν τα αντίστοιχα σκληρά (βλ. Αvanésov 1956: 170). Η διαφοροποίηση των σκληρών και μαλακών συμφώνων γίνεται σε ορισμένες περιπτώσεις που ονομάζονται δυναμικές θέσεις και είναι οι εξής: 1 Τα υπερωικά [к ], [г ], [х ] δεν αποκτούν ζεύγη μαλακότηταςσκληρότητας, γιατί, σύμφωνα με τη θεωρία της Φωνολογικής Σχολής της Μόσχας, την οποία και αντιπροσωπεύουμε, δεν υπολογίζονται ως ανεξάρτητα μαλακά φωνήματα επειδή δεν συναντώνται στο τέλος της λέξης, τα μαλακά [к ], [г ], [х ] είναι αλλόφωνα των σκληρών υπερωικών φωνημάτων [к], [г], [х] (Avanésov 1956: 170). 816

5 1. η θέση του συμφώνου στο τέλος της λέξης: p p : /glup/ /glup / κουτός βάθος f f : /praf/ /praf / δίκαιος διόρθωσε 2 t t : [brat] [brat ] αδερφός παίρνω s s : [os ] [os ] σφιγγών (γεν. πληθ.) άξονας n n : [von] [von ] εκεί (μόριο) βρώμα l l : [dal] [dal ] έδωσα το μακρινό μέρος κ.ά. 2. η θέση του συμφώνου πριν από τα φωνήεντα, εκτός από το [e]: p p : [pál tsy] [p ál tsy] δάχτυλα τελάρο (του κεντήματος) b b : [grubá] [grub á] άξεστη αγενώς (επίρρ.) f f : [grafý] [graf í] της στήλης γράφε v v : [val] [v al] ανάχωμα μαραμένος s s : [sádu] s ádu] στον κήπο θα καθίσω z z : [vzat] [vz at] πίσω παρμένος (μετ. επιθέτου) t t : [tuk ] [t uk] τουκ (επιφώνημα) δέμα d d : [vadý] [vad í] του νερού συνόδεψε l l : [luk] [l uk] κρεμμύδι καταπακτή m m : [mal] [m al] μικρός ζουλώ n n : [nos] [n os] μύτη κουβαλούσε r r : [kruk] [kr uk] κύκλος στροφή 3. πριν από τα υπερωικά και χειλικά σκληρά (για τα εμπροσθογλωσσικά): t t : [rétka] [rét ka] σπάνια ρεπάνι n n : [bánka] [bán ka] δοχείο μπανάκι m m : [turmán] [t ur má] περιστέρι φυλακή r r : [górka] [gór ka] βουναλάκι πικρό l l : [malvá] [mal vá] φήμη μολόχα (είδος φυτού 4. πριν από όλα τα σύμφωνα, εκτός από το [j] (για τα l l ): l l : [valná] [val ná] κήμα ελεύθερη [pólzat ] [pól za ] σέρνομαι όφελος, κέρδος Οι άλλες φωνητικές περιπτώσεις για τη μαλακότητασκληρότητα δεν είναι δυναμικές, δηλαδή σε άλλες περιπτώσεις δεν διαφοροποιούνται τα σύμφωνα με το γνώρισμα μαλακότηταςσκληρότητας (βλ. Avanésov, 1956: ). Στα ρωσικά υπάρχει ένα σύμφωνο / j / το οποίο είναι ουρανικό ηχηρό φώνημα και δεν έχει ζεύγος άηχου (βλ. Πίνακα 1). 2 Τα ηχηρά [b][b ], [v][v ], [d][d ], [z][z ], [g][g ], [ž] στο τέλος της λέξης υφίστανται αηχοποίηση, δεν συναντώνται, βλ. ΠάππουΖουραβλιόβα (2003). 817

6 Πίνακας 2. Συγκριτικός πίνακας κατανομής των [ j ] και [ į ] στα ρωσικά και στα νεοελληνικά Ρ ω σ ι κ ή γ λ ώ σ σ α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή γ λ ώ σ σ α Θέσεις Ορθογραφία Γράμματα Φωνητική Φθόγγοι Φωνολογία Φωνήματα Ορθογραφία Γράμματα Φωνητική Φθόγγοι Φωνολογία Φωνήματα 1. αρχή της λέξης ест τρώει [jest] / jest / γένος [jenos] / γenos / μπροστά από ёд ιώδιο [jot] / jod / γύρος [jiros] / γiros / Φωνήεν юг νότος [juk] / jug / γεια (σου) [ja] σου / γia (σου) яд δηλητήριο [jat] / jad / για (σένα) [ja] σένα / ia ( σένα) γιατρός [jatros] / γiatros 2. ανάμεσα σε струя ρεύμα [strujá] / struja / μαγιά [maja] / maγia / Φωνήεντα кую χαλκεύω [kujú] / kuju / τσαγιού [tsaju] / tsaγiu / моя δική μου [majá] / moja / μαγεία [majia] / maγia / 3. μετά από σύμφωνο лью χύνω [l ju] / l ju / 3.1.μπροστά από φωνήεν льёт χύνει [l jot] / l jot / στη θέση των Ь,Ъ (στα ρωσικά) съел έφαγε [s jel] / s jel / объять πιάνω [ab ját ] / ob jat / 3.2. μετά από παιδιά [peδįa] / peδia / σκληρό σύμφωνο =[peδja] t + i > į ή j παιδιού [peδįu] / peδiu / (στα ελληνικά) =[peδju] ψάρια [psarįa] / psaria / =[psarja] 3.3.μετά από άηχο φωτιά [fotįa] / fotia / t + i > į ή x (στα ελληνικά) =[fotx a] σπίτια [spitįa] =[spitx a] / spitia / 818

7 4. Σ + i + Φ 4.1.μετά από ηχηρό μπροστά από φωνήεν l + i > l n + i > n m + i > n ποιος [pįos] =[px os] μαλλιά κολιός μοιάζω [mal a] [kol os] [mn azo] / pios / /malia/ /kolios/ /miazo] 4.2.μετά από υπερωικό μπροστά από φωνήεν κιάλια τσαγιού [k ial a] [tsaγ u] /kialia/ /tsaγiu] 5. τέλος της λέξης 5.1.μετά από πισινό φωνήεν 5.2. μετά από μπροστινά i, e чай тупой старый сладкий свежий синий зданий лекций сильней морей пней дней врачей шалашей людей [čaį ] [tupóį ] [stáryį ] [slátk iį ] [sv éžyį ] [s ín iį ] [zdán iį ] [l éktsyį ] [s il n éį ] [mar éį ] [pn eį ] [dn eį ] [vračéį ] [šαλαšéį] [l ud éį] /čaj/ /tupoj/ /staryj/ /sladkij/ /sv eyij/ /s in ij/ /zdan ij/ /l ektsij/ /s il n éj/ /mor éj/ /pn ej/ /dn ej/ /vračej/ /šαλαšéj] [l ud éj] 819

8 Παρακάτω παρουσιάζουμε τη λειτουργία των σκληρών και μαλακών συμφώνων στο ρωσικό σύστημα και τη διδασκαλία τους: 1. Ο όρος μαλακό ή σκληρό σύμφωνο είναι γνωστός στους Έλληνες φοιτητές, επειδή και στα ελληνικά υπάρχουν μαλακά σύμφωνα (χιόνια, μαλλιά), όμως, όταν μαθαίνουν μια ξένη γλώσσα με την κατηγορία «μαλακότηταςσκληρότητας», χρειάζεται ξανά διευκρίνιση: τί θα πει μαλακότητα, τί άρθρωση έχουν τα μαλακά σύμφωνα σε σύγκριση με σκληρά, ποια είναι αυτή η διαφορά (πώς λειτουργεί η γλώσσα). Στα ρωσικά η μαλακότητα είναι συμπληρωματική άρθρωση της βασικής. Γι αυτό τα σύμφωνα μένουν οδοντικά (t, d, s, z, n, l κτλ, αλλά ουρανικοποιημένα και όχι ουρανικά, όπως στα ελληνικά τα [n ], [l ] είναι ουρανικά, γιατί η μαλακότητα εδώ ουράνωση είναι βασική άρθρωση. 2. Η φωνητική μελέτη των συμφώνων δεν είναι από μόνη της ικανή να ερμηνεύσει το φαινόμενο «μαλακότηταςσκληρότητας», γι αυτό είναι απαραίτητη η μελέτη ολόκληρου του φωνολογικού συστήματος για τον καθορισμό της θέσης τους. Χρειάζεται η σύγκριση όχι απομονωμένων συμφώνων που έχουν διαφορά και προκαλούν δυσκολίες, αλλά ολόκληρων κατηγοριών (Reformatskij 1961b: 69, Bryzgunova 1963: 11), χρειάζεται εξήγηση των συμφώνων σε όλο το σύστημα, πώς λειτουργούν τα σύμφωνα μεταξύ τους, τί σχέσεις έχουν. Σύμφωνα με τον Trubetskoj (1960: 59), «Το φωνολογικό σύστημα της οποιασδήποτε γλώσσας είναι σαν κόσκινο που κοσκινίζει όλα όσα λέμε». Τότε διακρίνονται ιδιαιτερότητες του κάθε φωνητικού συστήματος. Μερικές φoρές και αυτά τα φαινόμενα, τα οποία στην αρχή φαίνονται ως ίδια, γνωστά και απλά, πρέπει να τα αναλύσουμε, όχι μόνο σε φωνητικό, αλλά και σε φωνολογικό επίπεδο για να δούμε τη λειτουργία μέσα σε όλο το σύστημα. Έτσι, όπως αναφέραμε παραπάνω, μπορούν να φανούν στην προφορά ώς όμοια τα μαλακά και τα σκληρά σύμφωνα στα ρωσικά και στα ελληνικά, όμως στα ελληνικά δεν είναι τα ίδια σκληρά και τα ίδια μαλακά. Το πιο βασικό δεν είναι ο βαθμός σκληρότητας ή μαλακότητας, αλλά τί ρόλο διαδραματίζει η φωνητική αυτή διαφορά σε κάθε σύστημα. Π.χ. στα ελληνικά η σκληρότητα ή μαλακότητα των συμφώνων εξαρτάται από το φωνήεν που ακολουθεί το σύμφωνο: μπροστά από πισινά φωνήεντα προφέρονται σκληρά σύμφωνα (λάδι, λόγος, λουτρό), όμως μπροστά από μπροστινά φωνήεντα προφέρονται μαλακά σύμφωνα (χιόνι, χιόνια, χρόνια, μαλλιά, κιόλας). Στα ρωσικά σκληρά και μαλακά προφέρονται ανεξάρτητα από τη φωνητική «γειτονιά», δηλαδή στις ίδιες περιπτώσεις, στο τέλος της λέξης προφέρονται σκληρά και μαλακά. Αυτή η διαφορά στην προφορά παίζει σημαντικό ρόλο και στη διαφοροποίηση της σημασίας των δύο λέξεων (mel mel κιμωλία ξέρα, [úgal] [úgal ] γωνία κάρβουνο, b b : [byl] [byl ] ήταν αληθινή ιστορία, [šest] [šest ] έξι ο κοντός κ.ά. (βλ. παραπάνω τις θέσεις διαφοροποίησης). «Η αντίταξη των σκληρών και μαλακών συμφώνων δεν αποτελεί χαρακτηριστικό σε πολλές γλώσσες, στη ρωσική όμως φωνητική η αντίταξη αυτή είναι το πιο σημαντικό φαινόμενο, η βάση του ρωσικού φωνολογικού 820

9 συστήματος» (Reformatskij 1961a: 9). Κατά τον Vasiljev (1967: 47), «στην εκμάθηση της προφοράς των ρωσικών συμφώνων είναι απαραίτητο να δώσουμε όλη την προσοχή στη σωστή προφορά των μαλακών και σκληρών συμφώνων σε αυτά τα ελάχιστα ζεύγη μέσα σε αυτές τις διπλές λέξεις», όπως αναφέραμε παραπάνω. Γιατί «όταν τα προφέρουν έχοντας κατανοήσει τη σημασία των λέξεων, τότε καταλαβαίνουν τα λάθη που κάνουν». 3. Σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες της ρωσικής φωνητικής, πρώτα πρέπει να γίνει εκμάθηση των συμφώνων, συγκεκριμένα των μαλακών και σκληρών συμφώνων, και μετά των φωνηέντων. Βέβαια, όχι εντελώς ξεχωριστά από τα φωνήεντα, γιατί όλοι οι φθόγγοι λειτουργούν μαζί στη γλώσσα και αποτελούν ένα φωνητικό σύστημα. Στην εκμάθηση ωστόσο της προφοράς προτεραιότητα πρέπει να έχουν τα σύμφωνα (Reformatskij 1961a: 8 9, Vasiljev 1967: 46). 4. Το θέμα των μαλακών και σκληρών συμφώνων προτείνεται πριν από το θέμα «Ρωσικά φωνήεντα и [i] και ы [y] και η προφορά τους», γιατί το [y] εξαρτάται από τη σκληρότητα ή μαλακότητα του προηγουμένου συμφώνου. 5. Καλύτερα να προηγηθεί η διδασκαλία των άηχων και ηχηρών συμφώνων και μετά τα σκληρά και μαλακά σύμφωνα, επειδή το θέμα των άηχων και ηχηρών συμφώνων είναι γνωστό και πιο εύκολο για τους φοιτητές (υπάρχει και στα ελληνικά). 6. Επειδή το θέμα των σκληρών και μαλακών συμφώνων είναι πιο σημαντικό στο ρωσικό σύστημα, χρειάζεται να διδαχθεί ως ένα κεφάλαιο, χωρίς να χωριστεί σε τμήματα, και να περιέχει θεωρητικό και πρακτικό μέρος, με οπτικοακουστικά μηχανήματα. Κατά την άποψή μας, μερικά φωνολογικά στοιχεία πρέπει να διδαχθούν στην αρχή της εκμάθησης της ρωσικής, από το πρώτο έτος (στο πρώτο εξάμηνο), π.χ. η διαφορά φθόγγου και φωνήματος. Ακόμα μερικά στοιχεία από την ιστορία της εξέληξης της φωνολογίας ως επιστήμη. Π.χ.: Για πρώτη φορά η έννοια του φωνήματος ως γλωσσικής μονάδας, εμφανίζεται τον 4 ο αιώνα π.χ. Αναφέρεται από τον Έλληνα φιλόσοφο Αριστοτέλη, στο έργο του «Ποιητική». Το ονόμασε «στοιχείο», όμως ο Αριστοτέλης στο αναφερόμενο έργο του αποδεικνύει ότι οι ήχοι δεν είναι όλοι οι ίδιοι, υπάρχουν ήχοι που διαφοροποιούν τη σημασία της λέξης. Το είδος αυτό του ήχου ονόμασε στοιχείο. Και μόνο στη δεκαετία του 70, το 19 ο αιώνα, ο Καθηγητής κ. P. Uslar επιστρέφει στη θεωρία του Αριστοτέλη περί στοιχείων. Ύστερα από 10 χρόνια, οι Ρώσοι γλωσσολόγοι της σχολής του Καζάν κ.κ. I. Boduén de Kurtené και Ν. Kruševskij, χρησιμοποιούν τον όρο φώνημα και επεξεργάζονται τη θεωρία του φωνήματος. Εμφανίζεται νέα επιστήμη, η Φωνολογία (Trubetskoj, Jakobson). 7. Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ο ρόλος της κατανομής των συμφώνων σε κάθε σύστημα, δηλαδή ποιά σκληρά και μαλακά σύμφωνα συναντώνται στην αρχή της λέξης, μέσα στην λέξη ανάμεσα στα φωνήεντα, μέσα στη λέξη μετά από φωνήεν προ συμφώνου και στο τέλος της λέξης. Υπάρχει ένας κανόνας. Στα ρωσικά δίπλα στο μαλακό σύμφωνο μπορεί να υπάρχει μόνο μαλακό σύμφωνο, ως αποτέλεσμα της υποχωρητικής αφομοίωσης: [n is t í] 821

10 κουβαλάω, [ras t í] μεγαλώνω, φυτρώνω, [jes t ] τρώω, υπάρχει, [z d es ] εδώ, [z d élat ] κάνω, [s n éju] μαζί της κτλ., στο ελληνικό φωνητικό σύστημα ωστόσο δεν λειτουργεί τέτοιος κανόνας. 8. Εξάρτηση των καταλήξεων των ονομάτων από το θέμα της λέξης: σκληρός χαρακτήρας + κατάληξη με πισινό αρχικό φωνήεν, π.χ. οργανική πτώση των ουσιαστικών: t + oį: kniga knigoį knigami βιβλίο με βιβλίο με βιβλία, dom dóma domá σπίτι στο σπίτι σπίτια όμως: μαλακός χαρακτήρας + κατάληξη με μπροστινό φωνήεν: t + eį: pés n a pés n eį pés n ami τραγούδι με τραγούδι με τραγούδια. Η λειτουργία των σκληρών και μαλακών συμφώνων επιδρά στα μορφήματα, στις καταλήξεις στην κίιση των ονομάτων. Η κατάληξη εξαρτάται από το αν τελειώνει το θέμα σε σκληρό ή μαλακό σύμφωνο: αν στην ονομαστική έχουμε σκληρό χαρακτήρα, τότε και στη γενική ή οργανική θα έχουμε κατάληξη με πισινό αρχικό φωνήεν: kn iga kn igoį kn igami, doská doskóį, brat brátom, dom dóma domá σπίτι στο σπίτι σπίτια, oknó oknóm, stol stolóm stolámi. Εάν στην ονομαστική έχουμε μαλακό χαρακτήρα, τότε και στην κλίση θα έχουμε κατάληξη με μπροστινό αρχικό φωνήεν: p és n a p és n eį p és n ami, kn as kn áz em kn az jámi πρίγκιπας με πρίγκιπα πρίγκιπες. (Για την προφορά και ορθογραφία των καταλήξεων των ονομάτων βλ. Zuravliova 2006: ) Παχιά συριστικά Στα ρωσικά υπάρχουν τα παχιά συριστικά š, ž, č, šč (βλ. Πίνακα 2). Η απουσία τους στα ελληνικά προκαλεί δυσκολίες στην προφορά και την ορθογραφία τους από τους Έλληνες. Το ζεύγη [š] [ž] διαφοροποιούνται μόνο με ηχηρότητα: το [š] είναι άηχο και το [ž] είναι ηχηρό, π.χ.: [šar] σφαίρα [žar] ζέστα, [šok] sok [žok] zok (είδος χορού), [šyt ] ράβω [žyt ] ζω. Τα άλλα τους γνωρίσματα είναι ίδια: παχιά συριστικά τριβόμενα μη ουρανικοποιημένα, δηλαδή είναι πάντα σκληρά και δεν έχουν ζεύγη μαλακά. Όταν το [ž] βρίσκεται στο τέλος της λέξης, γίνεται άηχο [š], όπως και τα άλλα 11 ζεύγη που διαφοροποιούνται ανάλογα με την παρουσία ή απουσία ηχηρότητας, π.χ.[naži] / noži / μαχαίρια, αλλά [noš] / nož / μαχαίρι, [ striži ] /striži / πετροχελίδονα, αλλά [striš] /striž / πετροχελίδονο, [straražá] /storoža / φύλακες, αλλά [stóraš] /storož / φύλακας κά. Το ηχηρό [ž], υφίσταται αηχοποίηση και δίπλα στα άηχα σύμφωνα ως αποτέλεσμα της υποχωρητικής αφομοίωσης, π.χ. [nóška] ποδαράκι, [krúška] κούπα, [kn íška] βιβλιοράκι, [lóška ] κουτάλι κ.ά Είδη λαθών Η ανάλυση των συμφώνων σε φωνητικό και φωνολογικό επίπεδο δίνει τη δυνατότητα να διακρίνουμε τα βασικά λάθη των φοιτητών. 822

11 1. Φωνολογικά λάθη, όταν ο φοιτητής δεν διακρίνει κάποια φωνήματα, συνήθως αυτά που απουσιάζουν στη μητρική του γλώσσα, π.χ.τα ουρανικοποιημένα /s//s /, /z/ /z /, /t/ /t /, /d/ /d /. 2. Αρθρωτικά λάθη, όταν ο φοιτητής δεν προφέρει σωστά κάποιους φθόγγους της ρωσικής που μοιάζουν με τους ελληνικούς φθόγγους, π.χ. το ρωσικό [ ts ] λίγο μαλακώνει και το προφέρει σαν το ελληνικό [τς]. Ή ο φοιτητής που γνωρίζει αρκετά καλά τα γαλλικά ή τα αγγλικά, προφέρει τα ρωσικά παχιά συριστικά [š ], [ž ] όχι ως σκληρά, αλλά λίγο τα μαλακώνει, με μπροστινή άρθρωση, π.χ.: τη λέξη «жизнь» ζωή την προφέρει με μαλακό [ž] [ž iz n ] και όχι με το σωστό [žyz n ] με σκληρό [ž] και μη μπροστινό [y], [šir ] πλάτος με μαλακό [š] αντί [šyr ] με σκληρό [š] και μη μπροστινό [y], ή δεν ξέρουν, ή ξεχνούν, ότι τα [š ], [ž ] είναι πάντα σκληρά. 3. Λάθη μικτού είδους που εξηγούνται με τη διαφορά στην άρθρωση φθόγγων και με διαφορά στο επίπεδο φωνολογίας των δύο γλωσσών. Εδώ ανήκει π.χ. η προφορά των ρωσικών [l], [l ], τα οποία έχουν, σε σύγκριση με τα ελληνικά [l], [λ] και διαφορετική άρθρωση, και φωνολογική σημασία. Από τη σύγκριση του συμφωνικού συστήματος της ρωσικής με την ελληνική μπορούμε να ξεχωρίσουμε τρεις κατηγορίες φθόγγων: α) τους παρόμοιους φθόγγους, τους οποίους εύκολα συνηθίζουν οι Έλληνες, π.χ. το [ts]: στα ρωσικά το [ts] είναι οδοντικό κλειστό ηχηρό και πάντα σκληρό, π.χ.: [tsar ] τσάρος, [ tsentr] κέντρο, [tsyrk] τσίρκο, [tsv et] χρώμα, [pál tsy] δάχτυλα, [at éts] πατέρας κτλ., το οποίο μοιάζει με τον ελληνικό φθόγγο [τς], που όμως στα ελληνικά δεν το δέχονται ως φώνημα μερικοί Έλληνες γλωσσολόγοι (π.χ. Σετάτος 1974), αν και έχει μικρή διαφορά που φαίνεται και στην προφορά. Η διαφορά αυτή δεν είναι σημαντική και δεν προκαλεί δυσκολίες στην κατανόηση. Κατά τη γνώμη μας δεν χρειάζονται ασκήσεις πάνω σ αυτό το θέμα. β) τους φθόγγους με μικρή (ή πολύ μικρή) διαφορά, η οποία δεν είναι πολύ σημαντική, π.χ. το ελληνικό [γ] υπερωικό ηχηρό που προφέρεται όπως και το ρωσικό [γ] μόνο σε μερικές λέξεις της παλαιοσλαβικής (γóspad i κύριε θεέ, bóγa του θεού, blaγadar á έξαιτίας, ευχαριστώντας κ.ά). Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις και λέξεις προφέρεται ως υπερωικό κλειστό. Στα ρωσικά δεν υπάρχει κλειστό υπερωικό ηχηρό [γ] / γ /, δηλ. το ζεύγος του άηχου υπερωικού [χ]. γ) τους φθόγγους, οι οποίοι υπάρχουν μόνο στη ρωσική γλώσσα, δηλ. τα παχιά συριστικά š, ž, č, šč που απουσιάζουν στη νεοελληνική: šúba γούνα, šar υδρόγειος σφαίρα, šum θόρυβος, škúra δέρμα, mašína αυτοκίνητο, naš δικός μας, žár it τηγανίζω, žuk σκαθάρι, čas ώρα, vračí γιατροί, reč λόγος, ščúka λούτσος, tavárišč σύντροφος κτλ. Είναι διαφορετική όχι μόνο η άρθρωσή τους αλλά και η φωνολογική τους σημασία (šοκ žοκ σοκ, šαρ žαρ). 823

12 Με βάση αυτή την ταξινόμηση των φθόγγων των δύο φωνητικών συστημάτων, μπορούμε να διακρίνουμε δύο ομάδες λαθών όσον αφορά τα σύμφωνα: 1) Σημαντικά λάθη που αλλάζουν τη σημασία των λέξεων και δυσκολεύουν την κατανόηση του προφορικού και γραπτού λόγου ή προκαλούν δυσκολίες στην πρόσληψη και εμποδίζουν την ικανότητα αντίληψης. 2) Όχι σημαντικά λάθη. Στην πρώτη κατηγορία η προφορά με λάθος του συγκεκριμένου συμφώνου όχι μόνο διαστρέφει τη σημασία της λέξης, αλλά και χαλάει όλη την έννοια της πρότασης ή του κειμένου. Για τα λάθη αυτά χρειάζονται ειδικές ασκήσεις (προφορικές και γραπτές), συστηματική εργασία στην αίθουσα με τον καθηγητή καθώς και στο σπίτι με κασετόφωνο. Εδώ ανήκουν τα εξής λάθη: Εξαιτίας της λανθασμένης προφοράς των μαλακών συμφώνων υπάρχει σφάλμα όχι μόνο στη σημασία της λέξης, αλλά και στην κατανόηση της πρότασης, π.χ.: Οι δύο προτάσεις «Вижу этот угол (Βλέπω αυτή τη γωνία) και «Вижу этот уголь (Βλέπω αυτό το κάρβουνο) διαφοροποιούνται μόνο χάρη σε δύο λέξεις [úgol] και [úgol ], οι οποίες ξεχωρίζουν μόνο από δύο σύμφωνα: σκληρό [l] και μαλακό [l ]. Άλλο παράδειγμα είναι: On jest (Αυτός τρώει) On jes t (Αυτός υπάρχει, είναι). Λανθασμένη προφορά των παχιών συριστικών (προφέρουν [s] αντί [š] που απουσιάζει στα ελληνικά): Αντί «Он был в шоке [šóke]» (Έπαθε σοκ) προφέρουν «Он был в соке [sóke]» (Αυτός είναι βρεγμένος με χυμό). Προφέρουν [vas mí] του οχτώ αντί [vaz mí] πάρε λόγω της υποχωρητικής αφωμοίωσης στα ελληνικά, ηχηροποίηση του [σ] μπροστά από το ρινικό [μ] και χειλικό ηχηρό [β] (κόσμος, σβήνω). Στα ρωσικά μπροστά από τα σύμφωνα [μ], [β], τα άηχα και ηχηρά ξεχωρίζουν ([s mei] [z mei] δοκίμασε! των φιδιών, [s v er ] [z v er ] έλεγξε! θηρίο ). Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν αρκετά προφορικά λάθη που προκαλούνται εξαιτίας της άγνοιας του λεξιλογίου της ρωσικής και της λανθασμένης προφοράς των συμφώνων, όμως αυτών των συμφώνων που δεν αλλάζουν τη σημασία, την έννοια και δεν εμποδίζουν την κατανόηση. Αυτό γίνεται, όταν, π.χ.: δεν προφέρουν σωστά τα μαλακά σύμφωνα αλλά τα προφέρουν ως σκληρά, π.χ.: полька, расти, стена, больной, большой, мастер, здесь, злить, конь, боль, роль, мать κ.ά., δεν προφέρουν σωστά τα παχιά συριστικά: четыре, час, кончать, жизнь, широкий, шесть, машина, большой, свежий, жара, счастье, счёт, щука, ещё κ.ά. 824

13 προφέρουν την κατάληξη [ij] ως [ix.] λόγω απουσίας στα ρωσικά του άηχου ουρανικού [χ ] για το ηχηρό [j], π.χ. προφέρουν [s in ix] αντί [s in ij] μπλε, [l in ix] αντί [l in ij] των γραμμών, [trét ix] αντί [trét ij] τρίτος, [kr épk ix ] αντί [kr épk ij] γερός. 3 παράλειψη κάποιου συμφώνου λόγω απροσεξίας: διαβάζουν [rádat ] χωρίς [s ] αντί [rádas t ] χαρά, [n iv éska] χωρίς [ t ] αντί [n iv éstka] νύφη κτλ. Συνήθως τέτοια λάθη διορθώνονται γρήγορα και εύκολα. Τα γενικά λάθη όσον αφορά τα σύμφωνα είναι τα εξής: Α ομάδα: λάθη συμφώνων εξαιτίας της παρέμβασης της μητρικής γλώσσας: [zvat] αντί [svat] πεθερός, [svoj] αντί [svoj] δικός μου, [zvera] αντί [sfera] σφαίρα [voz mi] αντί [vos mi] του οχτώ, [kozmos] αντί [kosmos] κόσμος, [ix] αντί [ij] στις καταλήξεις των ονομάτων: [sin ix] αντί [s in ij] 4. Β ομάδα: λάθη που εξηγούνται με ιδιαιτερότητες του φωνητικού συστήματος της ρωσικής: š > s: [nasa (αντί naša) masina (αντί mašina) novaja] Το αυτοκίνητό μας είναι καινούριο ž > z: [z iz n (αντί žyz n ) prikrάsna] Η ζωή είναι ωραία č > ts: [ tsitaju xarasó] αντί [čitáju xarašó] Διαβάζω καλά šč > sts: [ ja stsás l if ] αντί [ ja ščás l if ] Είμαι τυχερός. Γ ομάδα: λάθη που γίνoνται εξαιτίας σύγχυσης μερικών συμφώνων και δεν εξηγούνται: Ο καθένας συγχέει τα δικά του σύμφωνα: γραφεί [zup] αντί [sup] σούπα. Λάθος στην προφορά προκαλεί λάθος και στη σημασιολογία και ορθογραφία: [zup] σημαίνει δόντι. 4. Συμπεράσματα Στο πλαίσιο της θεωρίας καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα: 1. Το συμφωνικό σύστημα των δύο προς σύγκριση γλωσσών διαφοροποιείται τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. 2. Στο ρωσικό φωνητικό σύστημα υπάρχουν ουρανικοποιημένα και μη ουρανικοποιημένα σύμφωνα. Η διάκριση αφορά ολόκληρο το συμφωνικό σύστημα. Στη νέα ελληνική συναντώνται μόνο ουρανικά, τα οποία αφορούν συγκεκριμένα σύμφωνα. 3. Στη ρωσική γλώσσα υπάρχει σειρά παχιών συριστικών, τα οποία απουσιάζουν από την ΚΝΕ. 4. Διαπιστώνονται διαφορετικές θέσεις στα συστήματα των δύο γλωσσών σε ό,τι αφορά την αηχοποίηση/ηχηροποίηση των συμφώνων. Στο πλαίσιο της διδασκαλίας της ρωσικής φωνητικής σε Έλληνες καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα: 3 Για τη φωνητική και φωνολογική ερμηνεία των φθόγγων [j] και [i] στα ρωσικά και νεοελληνικά βλ. Zuravliova 2007: , Πίνακα 1). 4 Για τις καταλήξεις των ρωσικών ονομάτων βλ. Zuravliova 2006:

14 1. Η διδασκαλία πρέπει να ξεκινά από τα ελάχιστα ζεύγη των ουρανικοποιημένων/μη ουρανικοποιημένων συμφώνων, διάκριση η οποία συμβάλλει και στη διδασκαλία των φωνηέντων [i] και [y]. 2. Σύμφωνα με την ταξινόμηση των λαθών που προτείναμε, είναι χρήσιμες και οι διάφορες φωνητικές ασκήσεις με αρχεία ήχου που θα εξηγούν τις αιτίες των λαθών και θα τα διορθώνουν. Βιβλιογραφία ΑναστασιάδηΣυμεωνίδη, Α. (2000) «Μορφολογική ανάλυση και η διδασκαλία της νεοελληνικής ορθογραφίας». Στο Ν. Αντωνοπούλου, Α. Τσαγγαλίδης και Μ. Μουμτζή (επιμ.), Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως ξένης/δεύτερης γλώσσας: αρχές, προβλήματα, προοπτικές, Πρακτικά διημερίδας, 23 Απριλίου 1999, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη, σσ ΑναστασιάδηΣυμεωνίδη, Α., Α. Ζουραβλιόβα, Μ. Μητσιάκη & Γ. Φωτιάδου (2007) «Τα φωνολογικά λάθη στη διαγλώσσα των σλαβόφωνων μαθητών της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας», 14 ο Διεθνές Συνέδριο: Εξελίξεις στην Έρευνα της Γλωσσικής Εκμάθησης και Διδασκαλίας, Ελληνική Εταιρία Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας (υπό έκδοση). Avanésov, R.I. (1956) Fonetika sovremennogo russkogo jazyka [Φωνητική της σύγχρονης ρωσικής γλώσσας] Мόσχα. Bryzgunova, E.A. (1963) Praktičeskaia fonetika i intonatsia russkoko jazyka [Πρακτική φωνητική και επιτονισμός της ρωσικής γλώσσας]. Μόσχα: Πανεπιστήμιο «Λομονόσοφ». Bakolas, D. D. (1973) Konsonantizm novogrečeskogo jazyka. Avtoreferat dissertatsii [Το σύστημα συμφώνων της νεοελληνικής. Περίληψη της διδακτορικής διατριβής]. Κίεβο. Zuravliova, E. F. (2006) Proiznošenije i orfografija okončanij russkih prilagatel nyh, poriadkovyh čislitel nyh i mestoimenij (k voprosu prepodavanija sovremennogo russkogo jazyka grečeskim studentam) [Προφορά και ορθογραφία των καταλήξεων των ρωσικών επιθέτων, των τακτικών αριθμητικών και των αντωνυμιών (στα πλαίσια της διδασκαλίας της ρωσικής σε Έλληνες φοιτητές). Πρακτικά του Διεθνούς Συνεδρίου με τίτλο: «Νεοτερισμοί στην έρευνα της ρωσικής γλώσσας, λογοτεχνίας και πολιτισμού. MAPRYAL 06. Πλόβντιβ. 31 Οκτωβρίου3 Νοεμβρίου 2006, Zuravliova, E. F. (2007) Fonetikofonologičeskaja inerpretatsija [j] i [i] v russkom i novogrečeskom jazykah. [Φωνητικήφωνολογική διερμηνεία των [j] και [i] στα ρωσικά και στα νεοελληνικά]. Πρακτικά του 3 ου Διεθνούς Συνεδρίου ερευνητών της ρωσικής γλώσσας με τίτλο: Ρωσική γλώσσα: ιστορικές τύχες και σύγχρονη κατάσταση. Πανεπιστήμιο «Λομονόσοφ», Μόσχα Μαρτίου 2007, Gak, V.G. (1983) Sravnitel naja tipologija frantsuzskogo i russkogo jazykov [Συγκριτική τυπολογία της γαλλικής και ρωσικής]. Μόσχα. Holton, D., P. Mackridge & I. PhilippakiWarburton. (2002) Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσας. (Μτφρ. Β. Σπυρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης. Mackridge, P. (1990) Η νεοελληνική γλώσσα. Περιγραφική ανάλυση της νεοελληνικής κοινής. Αθήνα: Πατάκης. Mirambel, A. (1978) Η νέα ελληνική γλώσσα. Περιγραφή και ανάλυση. Θεσσαλονίκη. Panov, M. V. (1979) Sovremennyij russkij jazyk. Fonetika. [Σύγχρονη ρωσική γλώσσα. Φωνητική]. Mόσχα. ΠάππουΖουραβλιόβα, Α. (2003) Κλειστά φωνήεντα και η προφορά τους στα ρωσικά και στα νεοελληνικά (στα πλαίσια της διδασκαλίας της Ρωσικής σε Έλληνες). Πρακτικά του 6 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας (Ρέθυμνο 1821 Σεπτεμβρίου 2003) (σε ηλεκτρονική μορφή). Πετρούνιας, Ε. (2002) Νεοελληνική γραμματική και συγκριτική («αντιπαραθετική») ανάλυση. Τόμος Α.Φωνητική και εισαγωγή στη φωνολογία. Μέρος Α : Θεωρία. Θεσσαλονίκη: Ζήτης. Reformatskij, A. A. (1961α) O nekotoryh trudnostiah obučenija proiznošeniju. V knige: Russkii jazyk dl a studentovinostrantsev [Για τις μερικές δυσκοκλίες της εκμάθησης της προφοράς. Στο βιβλίο: Ρωσική γλώσσα για τους ξένους φοιτητές]. Mόσχα, Reformatskij, A. A. (1961β) Fonologija na službe obučenija russkomu proiznošeniju [Φωνολογία στην εκμάθηση της προφοράς ρωσικής/ξένης γλώσσας]. Russkij jazyk v natsional noj škole. 6,

15 Russkaja Grammatika (1980) Russkaja Grammatika. Fonologija Udarenije. Intonatsija. Slovoobrazovanije. Morfologija. (Akademija nauk SSSR). [Ρωσική Γραμματική. Φωνολογια. Τόνος. Επιτονισμός. Παραγωγή λέξεων. Μορφολογία]. Ακαδημία της Ε.Σ.Σ.Δ. Tom 1. Мόσχα. Σετάτος, Μ. (1974) Φωνολογία της Κοινής Νεοελληνικής. Αθήνα: Παπαζήσης. Trubetskoj, N. S. (1960) Osnovy fonologii. [Αρχές της φωνολογίας]. Mόσχα. Vasiljev, A. I. (1967) Fonologia v protsesse obučenia russkomu proiznošeniju [Φωνολογία στη διάρκεια εκμάθησης της ρωσικής προφοράς (ως ξένης)]. Russkii jazyk za rubežom. 3,

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ *1.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Cahier (βιβλίο εργασιών) 2.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Livre de l élève (αναγνωστικό) (Τα 2 βιβλία πωλούνται μαζί σε πακέτο ως σετ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 Η ορθογραφία ως σύνθετη μηχανιστική δεξιότητα. 2 Η εκμάθηση της γραφής αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2 Χωρίς φυσικά να παραγνωρίζεται η σημασία των

2 Χωρίς φυσικά να παραγνωρίζεται η σημασία των Κεφάλαιο 1 Φωνητική Άγγελος Λέγγερης 1.1. Εισαγωγή Η φωνητική είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που ασχολείται με τη μελέτη των ήχων που παράγει ο άνθρωπος, κάθε άνθρωπος ανεξαρτήτως της γλώσσας που ομιλεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα:

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα: ΝΤΟΥΡΑΝΙΔΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΣΟΦΙΑ Α.Μ 13135 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Παΐλα Νικολέτα -Ιωάννινα 2013- ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ θερμά

Διαβάστε περισσότερα

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή 3 η Ενότητα Φωνητική παραγωγή 1. Εισαγωγή Η φωνητική παραγωγή αρχίζει με τη γέννηση του βρέφους. Η φωνητική οδός του παιδιού κατά τη γέννησή του ομοιάζει πολύ περισσότερο με αυτή ενός πιθήκου παρά ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥ ΕΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ

ΣΠΟΥ ΕΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ της Ελένης Ανδρεϊτσένκο διδάκτορος της Ρωσικής φιλολογίας Γεννήθηκε στις 13.04.1982 (Αλµάτυ, Καζαχστάν). Επάγγελµα: διδάσκουσα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Κατά τα ακαδηµαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2003-2004 ΑΓΓΛΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «Το αγγλικό αλφάβητο» ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Σε ένα μαθητικό δυναμικό όπως αυτό του ΣΔΕ Αγρινίου

Διαβάστε περισσότερα

APPENDIX I ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ

APPENDIX I ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ 1 APPENDIX I ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον συνομιλητή του και να γίνεται με τη σειρά του αντιληπτός από αυτόν. Είναι συνεπώς

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΦΘΟΓΓΩΝ. Καταργήθηκαν τα γράμματα η, ω, ξ και ψ στη νέα γραμματική του δημοτικού;

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΦΘΟΓΓΩΝ. Καταργήθηκαν τα γράμματα η, ω, ξ και ψ στη νέα γραμματική του δημοτικού; Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΦΘΟΓΓΩΝ Καταργήθηκαν τα γράμματα η, ω, ξ και ψ στη νέα γραμματική του δημοτικού; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά 1 Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά Σύμφωνα με την επίσημη Νεοελληνική Γραμματική, σελίδα 38, 47, το τελικό -ν- άλλοτε φυλάγεται και άλλοτε χάνεται σε μερικές λέξεις. Οι λέξεις αυτές είναι: Το άρθρο : τον,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Ορισμός μαθησιακών διαταραχών - δυσλεξίας Οι μαθησιακές δυσκολίες ορίζονται ως ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΜ ECTS Αγγλική Γλώσσα Ι Γαλλική Γλώσσα Ι Γερμανική Γλώσσα Ι Πολιτική Επιστήμη Ι Νεοελληνική Λογοτεχνία Ι Πληροφορική Ι Μετάφραση Αγγλικά- Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές.

Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές. ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία με Θέμα: Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές. Σπουδάστριες:

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! FAIRYLAND iebook leaflet_fairyland iebook leaflet 02/12/2010 5:18 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Τι είναι το iebook; Το iebook είναι το ηλεκτρονικό βιβλίο των αγγλικών μου, το οποίο με

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14

Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήµιον Αθηνών Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14 ΑΘΗΝΑ 2013 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ Ο λόγος είναι ίσως η σηµαντικότερη µορφή έκφρασης όσο για την επικοινωνία αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη του ανθρώπου από τον προφορικό στον γραπτό λόγο. Γιατί αν ένα παιδί δεν συνειδητοποιήσει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υ π ο χ ρ ε ω τ ι κ ά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ/ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 η ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ Η δυσλεξία ορίζεται συνοπτικά ως σοβαρή καθυστέρηση στην κατάκτηση του γραπτού λόγου ενώ δεν υπάρχει νοητικό ή αισθητηριακό έλλειµµα ή ψυχιατρική διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014) Πρόεδρος: Καθηγήτρια Αγγέλα Καστρινάκη τηλ.: 28310 77302 / 77278, e-mail: kastrinaki@uoc.gr Αναπληρώτρια Πρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης»

Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης» ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης» ΣΚΕΚΛΟΥ ΜΑΡΙΑ, Α.Μ.: 12705 και ΤΣΑΚΙΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Α.Μ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η άτυπη αξιολόγηση της ανάγνωσης γίνεται μέσα στην τάξη από τον εκπαιδευτικό και αφορά τρία επίπεδα: Τη φωνολογική επίγνωση Τη βασική

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα,

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΛΕΛΟΥ-ΜΙΧΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, 157-81 (γρ. 807) Τηλέφωνο εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Ορθογραφικά λάθη ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών Δημοτικού

Ορθογραφικά λάθη ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών Δημοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ.: Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη Γλώσσα και τα Κείμενα Ορθογραφικά λάθη ελλήνων και αλλοδαπών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Το κύριο αντικείμενο της Συνδυαστικής Οι τεχνικές υπολογισμού του πλήθους των στοιχείων πεπερασμένων συνόλων ή υποσυνό-

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Τι είναι το iebook; Το iebook είναι το ηλεκτρονικό βιβλίο των αγγλικών μου, το οποίο με βοηθάει να κάνω μόνος μου το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που μου ανατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι πραγµατώσεις της φωνολογικής µονάδας /l/ τηs Πατρινήs διαλέκτου. ηµήτρης Παπαζαχαρίου Πανεπιστήµιο Πατρών

Οι πραγµατώσεις της φωνολογικής µονάδας /l/ τηs Πατρινήs διαλέκτου. ηµήτρης Παπαζαχαρίου Πανεπιστήµιο Πατρών Οι πραγµατώσεις της φωνολογικής µονάδας /l/ τηs Πατρινήs διαλέκτου ηµήτρης Παπαζαχαρίου Πανεπιστήµιο Πατρών Abstract In the present paper I will present the different realizations of the phonological lateral

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα