ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Οι Πολιτικές Αναβάθμισης του Ευρύτερου Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας: Οι Απόψεις & Θέσεις των Επαγγελματιών ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΤΣΑΡΤΑΣ ΠΑΡΙΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΒΟΤΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (Α.Μ.: ) ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 i

2 Εισαγωγή Απαρχής, η αστική ανάπτυξη δημιούργησε μια πληθώρα προοπτικών τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικο πολιτισμικό επίπεδο με στόχο την ευμάρεια των αποτελούντων το σύνολο του κοινωνικού της ιστού. Ύστερα από τον Β Παγκόσμιο πόλεμο η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού οδήγησε στην τάση εκμετάλλευσης όλων αυτών των εν γένει ευκαιριών και προοπτικών που είχαν ήδη διαμορφωθεί και εξακολουθούσαν να διαμορφώνονται στα αστικά κέντρα. Ως επακόλουθο ήταν η δυναμική αναπτυξιακή τουριστική τάση που διαμορφώθηκε σε κωμοπόλεις και πόλεις. Παράλληλα οι πόλεις προσπαθώντας να αποκομίσουν το μεγαλύτερο δυνατό πρόσοδο από την τουριστική άνθιση επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν τόσο την κοινωνική δυναμική όσο και τα αξιοθέατά τους εισερχόμενες στη λογική ότι οι πόλεις που δεν έχουν εν τη γενέσει τουριστικά αξιοθέατα είναι αναγκασμένες να τα δημιουργήσουν. Η πόλη της Αθήνας προικισμένη με την ιστορική και αρχιτεκτονική κληρονομιά χιλιετηρίδων θα μπορούσε να αναπτύξει από την πρώτη στιγμή σε πολύ μεγάλο βαθμό το αστικό τουριστικό της προϊόν. Παρ όλα αυτά λόγω της έλλειψης οικονομικών πόρων και επαρκούς αστικού αναπτυξιακού σχεδιασμού δεν κατάφερε εξαρχής να εισέλθει δυναμικά στο τουριστικό παιχνίδι. Η ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων και η επιτυχής διεξαγωγή τους το καλοκαίρι του 2004 έδωσε στην πόλη μια ευκαιρία να μεταμορφωθεί σε ένα σύγχρονο αστικό κέντρο. Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά τα κύρια σημεία της εργασίας. ii

3 Περίληψη Η παρούσα μελέτη υπό τον τίτλο «Πολιτικές αναβάθμισης του ευρύτερου Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας: οι απόψεις και θέσεις των επαγγελματιών» προβάλλει τις προσπάθειες μετεξέλιξης του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας και της ευρύτερης περιοχής του. Επιπρόσθετα αντιπαραθέτει την πρότερη εικόνα της πόλης με τη σημερινή. Τέλος εξετάζει τις απόψεις και τις θέσεις των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω περιοχή και αποτυπώνει τα προβλήματα και τις περαιτέρω προοπτικές ανάπτυξής της. Αναλυτικότερα στο πρώτο μέρος γίνεται μια θεωρητική προσέγγιση διαφόρων τουριστικών εννοιών που έχουν συνάφεια με το θέμα. Διερευνώνται οι έννοιες του αστικού χώρου και η συσχέτιση του με το φαινόμενο του αστικού τουρισμού. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις επιπτώσεις του αστικού τουρισμού και τέλος επιχειρείται η σύσταση της τουριστικής φυσιογνωμίας της Αθήνας με τη μελέτη και ανάλυση των στοιχείων της τουριστικής προσφοράς και ζήτησης της πόλης. Στο δεύτερο μέρος γίνεται αρχικά αναφορά στις έννοιες του αστικού χώρου σε συνδυασμό με τις πολιτικές παρεμβάσεων και αναβάθμισης τόσο σε θεωρητικό όσο και σε αστικό επίπεδο της εξεταζόμενης περιοχής. Εν συνεχεία αναλύονται οι απόψεις και οι θέσεις των διαφόρων επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στην εξεταζόμενη περιοχή με την παρουσίαση της μεθοδολογίας της έρευνας και της ανάλυσής της. Τέλος κλείνει με το κεφάλαιο των συμπερασμάτων και των προτάσεων σε σχέση με τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την εμπειρική έρευνα. iii

4 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΛΙΣΤΑ ΠΙΝΑΚΩΝ ΛΙΣΤΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ iii iiii iv vii viii Μέρος Ι...1 Κεφάλαιο 1 ο Αστικός Χώρος & Αστικός Τουρισμός Εισαγωγή Σύγχρονη αστική ανάπτυξη Αστικοποίηση Ιστορική Πολιτιστική Κληρονομιά & Αστική Τουριστική Δραστηριότητα Αστικός Τουρισμός Ζήτηση και προσφορά Ζήτηση Τύποι τουριστών κατά τα κίνητρα του ταξιδιού Προσφορά Η σημασία των άυλων στοιχείων και ο βαθμός ελκυστικότητας των τουριστικών πόρων Τουριστικά καταλύματα Συνεδριακά κέντρα Εμπόριο, αναψυχή και τουρισμός: Νέα συγκροτήματα Μουσεία Μεγάλες Εκδηλώσεις (Mega events)...20 Βιβλιογραφία 1 ου κεφαλαίου...22 Κεφάλαιο 2ο Επιπτώσεις του Αστικού Τουρισμού Εισαγωγή Οικονομικές Επιπτώσεις: Γενικά Οικονομικές Επιπτώσεις Κοινωνικές και Πολιτισμικές Επιπτώσεις Τουρισμός και Περιβάλλον...33 iv

5 2.4.1 Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις...34 Βιβλιογραφία 2 ου κεφαλαίου...38 Κεφάλαιο 3 ο Τουριστικό Προφίλ Αθήνας Ιστορική αναδρομή Αθήνας Η εξέλιξη του ελληνικού τουρισμού: η περίπτωση της Αθήνας Ξενοδοχειακή Υποδομή Ζήτηση Συνεδριακή και Εκθεσιακή Υποδομή Ζήτηση Υποδομή Golf Ζήτηση Πολιτισμικοί πόροι (Αρχαιολογικοί και άλλοι χώροι Μουσεία) Ζήτηση...61 Βιβλιογραφία 3 ου κεφαλαίου...63 Μέρος ΙΙ...64 Κεφάλαιο 1 ο Αστικός Χώρος & Παρεμβάσεις Εισαγωγή Εννοιολογικές Διευκρινήσεις Ανάγκες που προκαλούν την ανάπλαση Ανάπλαση ιστορικών κέντρων Η ελληνική εμπειρία προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Η Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Ιστορική αναδρομή ενοποίησης Ε.Α.Χ.Α. Α.Ε Ανάπλαση Ιστορικού Κέντρου Αθήνας Περιοχή Εμπορικού τριγώνου Περιοχή Μεταξουργείου Περιοχή Δημοσίου Σήματος Περιοχή Πλάκας Περιοχή Θησείου Περιοχή Ψυρρή Αναδιάρθρωση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και η συμβολή του Μετρό Προτεινόμενοι Περίπατοι στους Αρχαιολογικούς Χώρους και τα μνημεία v

6 του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας...93 Βιβλιογραφία 1 ου κεφαλαίου...96 Κεφάλαιο 2 ο Μεθοδολογία Δημιουργία Ερευνητικού Ερωτήματος Καθορισμός Σκοπού, Στόχων και Ερωτημάτων Ερευνητική Μέθοδος Μεταβλητές Κλειστές Ερωτήσεις Προσωπική Δομημένη Συνέντευξη Επιλογή Δείγματος Αξιοπιστία Δείγματος Εμπιστευτικότητα Αποτελεσμάτων Περιορισμοί της Έρευνας Βιβλιογραφία 2 ου κεφαλαίου Κεφάλαιο 3 ο Αποτελέσματα Έρευνας Εισαγωγή Διαστάσεις των Παρεμβάσεων και Αναπλάσεων στο Ιστορικό Τρίγωνο Λειτουργικό Κόστος Επιχειρήσεων Τουριστική Κίνηση & Προβλήματα Επιχειρήσεων Προβολή Ιστορικού Τριγώνου & Προσδοκίες Βιβλιογραφία 3 ου κεφαλαίου Κεφάλαιο 4 ο Συμπεράσματα Προτάσεις Εισαγωγή Οι Αντιλήψεις του Εξεταζόμενου Δείγματος Προτάσεις Περαιτέρω Ανάπτυξης της Εξεταζόμενης Περιοχής Προτάσεις για περαιτέρω έρευνα Βιβλιογραφία ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ vi

7 Λίστα Πινάκων Πίνακας (1)1.4.2 Πόροι, υποδομές και ανωδομές της προσφοράς...15 Πίνακας (2) Εξέλιξη κλινών της Αθήνας Πίνακας (3)3.2.1.α Ποσοστά κλινών ανά κατηγορία επί του συνόλου...48 Πίνακας (4)3.2.1.β Διεθνείς ξενοδοχειακές αλυσίδες στην Αθήνα...49 Πίνακας (5) α Στοιχεία τουριστικής κίνησης Αθήνας Πίνακας (6) β Εξέλιξη αφίξεων ημεδαπών αλλοδαπών Πίνακας (7) γ Εξέλιξη διανυκτερεύσεων ημεδαπών αλλοδαπών Πίνακας (8) δ Εξέλιξη πληρότητας ημεδαπών αλλοδαπών Πίνακας (9) ε Ποσοστά πληρότητας ημεδαπών αλλοδαπών ανά μήνα τα έτη 2001 και Πίνακας (10) Συνεδριακές εγκαταστάσεις κατά μέγεθος στην ευρύτερη περιφέρεια της πρωτεύουσας, Πίνακας (11) Επισκέπτες αρχαιολογικών χώρων και μουσείων Πίνακας (12) 2.7 Αριθμός Δείγματος Επιχειρήσεων ανά Εξεταζόμενη Περιοχή105 vii

8 Λίστα Σχεδιαγραμμάτων Σχεδιάγραμμα (1) α Εξέλιξη αφίξεων ημεδαπών αλλοδαπών Σχεδιάγραμμα (2) β Εξέλιξη διανυκτερεύσεων ημεδαπών αλλοδαπών Σχεδιάγραμμα (3) γ Σύγκριση αφίξεων διανυκτερεύσεων ημεδαπών αλλοδαπών Σχεδιάγραμμα (4) δ Εξέλιξη πληρότητας ημεδαπών αλλοδαπών Σχεδιάγραμμα (5) ε Σύγκριση πληρότητας ημεδαπών αλλοδαπών Σχεδιάγραμμα (6) 3.2α Αύξηση τουριστικής κίνησης λόγω ενοποίησης Ιστορικού Τριγώνου Σχεδιάγραμμα (7) 3.2β Αύξηση πωλήσεων των επιχειρήσεων λόγω ενοποίησης του Ιστορικού Τριγώνου Σχεδιάγραμμα (8) 3.2γ Γενικότερη αναβάθμιση της περιοχής λόγω ενοποίησης Ιστορικού Τριγώνου Σχεδιάγραμμα (9) 3.2δ Βελτίωση πρόσβασης πολιτών στο Ιστορικό Τρίγωνο λόγω αναδιάρθρωσης Μέσων Μαζικής Μεταφοράς Σχεδιάγραμμα (10) 3.2ε Συμβολή Metro σε αύξηση κίνησης στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (11) 3.2στ Αύξηση τιμώ προϊόντων λόγω των αλλαγών στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (12) 3.2ζ Αύξηση ανταγωνισμού λόγω αλλαγών στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (13) 3.2η Βελτίωση ποιότητας υπηρεσιών λόγω των αλλαγών στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (14) 3.2θ Συμβολή αλλαγών σε προσέλκυση περισσότερο αθηναίων πολιτών παρά τουριστών Σχεδιάγραμμα (15) 3.2ι Βελτίωση ποιότητας τουριστικού προϊόντος λόγω των αλλαγών στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (16) 3.2ια Αύξηση κίνησης στο Ιστορικό Τρίγωνο τα τελευταία viii

9 χρόνια Σχεδιάγραμμα (17) 3.3α Αύξηση λειτουργικού κόστους επιχειρήσεων λόγω της αναβάθμισης του Ιστορικού Τριγώνου Σχεδιάγραμμα (18) 3.3β Λόγοι αύξησης λειτουργικού κόστους επιχειρήσεων..125 Σχεδιάγραμμα (19) 3.3γ Λόγοι σταθεροποίησης ή μείωσης λειτουργικού κόστους επιχειρήσεων Σχεδιάγραμμα (20) 3.4α Λόγοι επηρεασμού της τουριστικής κίνησης στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (21) 3.4β Προβλήματα επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο Ιστορικό Τρίγωνο Σχεδιάγραμμα (22) 3.5α Προτεινόμενες ενέργειες για περαιτέρω προβολή της ανάπλασης του Ιστορικού Τριγώνου Σχεδιάγραμμα (23) 3.5β Προσδοκίες μεταβολής της τουριστικής κίνησης στο Ιστορικό Τρίγωνο ix

10 Μέρος Ι 1

11 Κεφάλαιο 1 ο Αστικός Χώρος & Αστικός Τουρισμός 2

12 1.1 Εισαγωγή Η τάση των ανθρώπων να συγκεντρώνονται στα αστικά κέντρα δημιούργησε πολιτισμικές και πολιτιστικές κοιτίδες καθώς και ανάπτυξη όλων των μορφών της ανθρωπογενούς δραστηριότητας σε ένα δεδομένο συγκεκριμένο χώρο. Επόμενο ήταν η όλη δραστηριότητα που αναπτύχθηκε στα εν λόγω αστικά κέντρα να γίνει σημείο εκμετάλλευσης από τον τουρισμό και να συνδεθεί άρρηκτα με την αστική τουριστική ανάπτυξη. Στο παρόν κεφάλαιο λοιπόν εξετάζονται οι έννοιες του αστικού χώρου και η συσχέτισή του με την αστική τουριστική δραστηριότητα ή πιο απλά με το φαινόμενο του αστικού τουρισμού. 1.2 Σύγχρονη αστική ανάπτυξη Όσον αφορά τη σύγχρονη αστική ανάπτυξη ωφέλιμο είναι να αναφερθούν οι παράμετροι της Αστικοποίησης και της Ιστορικής Κληρονομιάς σε σχέση με την Αστική Τουριστική Δραστηριότητα Αστικοποίηση Η αστικοποίηση είναι μια παγκόσμια διαδικασία διαμέσου της οποίας δημιουργούνται περιοχές που αποκαλούνται κωμοπόλεις και πόλεις (Page & Hall, 2003). Ωστόσο η διαδικασία αυτή δεν αποτελεί ένα νέο φαινόμενο, καθώς εντοπίζεται από τις απαρχές της εμφάνισης του ανθρωπίνου είδους. Η ανάπτυξη των αστικών κέντρων συνδέεται με το κυρίαρχο μεταπολεμικό μοντέλο καπιταλιστικής ανάπτυξης των βιομηχανικών χωρών που στηρίζεται στη μαζική παραγωγή και κατανάλωση και είναι συνυφασμένο με την ανάπτυξη του φορντισμού (Fordist development) ως κυρίαρχου καθεστώτος συσσώρευσης (Λαγός, 2001). Τα αστικά κέντρα στηρίζονται στους πλουτοπαραγωγικούς πόρους της ενδοχώρας, στις οικονομίες αστικής συγκέντρωσης (agglomeration economies) που δημιουργούνται, στις νέες υποδομές, στην πρόσβαση σε εθνικές και ευρωπαϊκές αγορές και στο εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτουν (Page & Hall, 3

13 2003). Σύμφωνα με τον Page (2003): «Η αστικοποίηση είναι μια σημαντική δύναμη που συμβάλλει στην ανάπτυξη των κωμοπόλεων και των πόλεων, όπου οι άνθρωποι ζουν, εργάζονται και ψωνίζουν. Οι κωμοπόλεις και οι πόλεις λειτουργούν ως θέσεις στις οποίες συγκεντρώνεται ο πληθυσμός σε μια καθορισμένη περιοχή, και οι οικονομικές δραστηριότητες εντοπίζονται στην ίδια ή την ευρύτερη κοντινή περιοχή, για να παρέχουν την ευκαιρία για παραγωγή και κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Συνεπώς, οι κωμοπόλεις και οι πόλεις παρέχουν το πλαίσιο για ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών δραστηριοτήτων στις οποίες ο πληθυσμός συμμετέχει, και όπου ο τουρισμός, ο ελεύθερος χρόνος και η ψυχαγωγία αποτελούν σημαντικές δραστηριότητες υπηρεσιών». Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφερθεί και η έννοια της τουριστικής αστικοποίησης. Σύμφωνα με τη Mullins (1991): «Η τουριστική αστικοποίηση είναι η αστικοποίηση που στηρίζεται στην κατανάλωση αναψυχής (Consumption of Pleasure)» Αναλυτικότερα, με τον όρο τουριστική αστικοποίηση (Tourism Urbanization) νοείται η διαδικασία συγκέντρωσης της τουριστικής δραστηριότητας σε ένα αστικό κέντρο (πρωτεύουσα, πόλη, κωμόπολη) που έχει την κατάλληλη υποδομή και ανωδομή, αλλά και τα φυσικά, ιστορικά και πολιτιστικά εκείνα στοιχεία που το καθιστούν πόλο έλξης των τουριστών και του παρέχουν τη δυνατότητα για παραγωγή και κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών κατά τρόπο οργανωμένο και συστηματικό (Λαγός, 2001). Μεταξύ των κυριοτέρων παραγόντων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της τουριστικής αστικοποίησης, ήταν η περιορισμένη αποδοτικότητα των παραδοσιακών οικονομικών δραστηριοτήτων και η ανάγκη να εισαχθούν νέες οικονομικές δραστηριότητες που θα μπορούσαν να άρουν την οικονομική στασιμότητα και να προσφέρουν νέα ώθηση στο τοπικό αναπτυξιακό γίγνεσθαι. Στη συνέχεια η τουριστική αστικοποίηση προωθήθηκε και από πρόσθετους παράγοντες, όπως (Λαγός, 2001): 4

14 οι αλλαγές στη χωρική δομή των αστικών κέντρων η παγκοσμιοποίηση οι αλλαγές των μορφών της παραγωγικής διαδικασίας η μείωση των κρατικών επιδοτήσεων οι τεχνολογικές αλλαγές και η ευρεία εφαρμογή καινοτομιών στον παραγωγικό ιστό των αστικών κέντρων Ιστορική Πολιτιστική Κληρονομιά & Αστική Τουριστική Δραστηριότητα Καθ όλη τη διάρκεια της ιστορίας οι κωμοπόλεις και οι πόλεις λειτούργησαν ως σημαντικοί χώροι τουριστικής δραστηριότητας από την αρχαιότητα ακόμα, παρέχοντας διαμονή και διασκέδαση στα πλαίσια της προ βιομηχανικής πόλης. Για παράδειγμα τόσο η ανάπτυξη των λουτροπόλεων και ο ιαματικός τουρισμός όσο και η Μεγάλη Περιήγηση (Grand Tour) 1 εστιάστηκαν σε περιοχές με αξιοθέατα πολιτισμικής σπουδαιότητας, συχνά σε αναγεννησιακές και κλασικές πόλεις (Towner, 1985, Page & Hall, 2003). Μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ο αντιπροσωπευτικός και διαδεδομένος τύπος τουριστικής πόλης ήταν αυτός της resort city, δηλαδή της πόλης για παραθεριστική διαμονή και ψυχαγωγία. Σταδιακά όμως οι περιπτώσεις τουριστικών πόλεων εμπλουτίζονται με παραδείγματα που προκύπτουν στα πλαίσια των νεότερων δεδομένων της αστικής εξέλιξης. Μια πρώτη, πολύ σημαντική κατηγορία είναι αυτή των πόλεων όπου η ιστορική κληρονομιά αναδεικνύεται σε τουριστικό πόρο. Από την άλλη, η τουριστική δραστηριότητα αναδεικνύεται σε σημαντική οικονομική δραστηριότητα για ορισμένες πόλεις που δεν διαθέτουν κατ αρχάς προϋποθέσεις τουριστικής ανάπτυξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ο αστικός τουρισμός αναδεικνύεται σε (Αυγερινού, 2000): 1 Η Μεγάλη Περιήγηση (Grand Tour) είναι ένας όρος που εμφανίζεται γύρω στα 1670 (Holloway, 1994). Αντικείμενο της Μεγάλης Περιήγησης, που συνήθως διαρκούσε περισσότερα από τρία χρόνια, ήταν η γνωριμία με τα πολιτιστικά κέντρα της ηπειρωτικής Ευρώπης. Η πρακτική αυτή σύντομα υιοθετήθηκε από τους υψηλούς κοινωνικούς κύκλους και σταδιακά κατέληξε να θεωρείται απαραίτητο συστατικό στοιχείο της μόρφωσης των νεαρών Άγγλων ευγενών. 5

15 παράγοντα διαφοροποίησης και εκσυγχρονισμού του αστικού χώρου μηχανισμό παραγωγής εισοδημάτων, απασχολήσεων και συμπληρωματικών εξοπλισμών συντελεστή για την ένταξη των πόλεων στα σύγχρονα δίκτυα ανταλλαγών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. 1.3 Αστικός Τουρισμός Ο αστικός τουρισμός ή τουρισμός πόλεων είναι ο τουρισμός που έχει ως τουριστικό προορισμό μια ή περισσότερες πόλεις (Σφακιανάκης, 2000). Στο επίπεδο των τάσεων πρέπει να σημειωθεί ότι οι πόλεις αποτελούν προτιμώμενους προορισμούς για τα τουριστικά ταξίδια μικρής διάρκειας (Αυγερινού, 2000). Σε παγκόσμια κλίμακα περίπου 46% του παγκόσμιου πληθυσμού διαμένει σε αστικές περιοχές και σύμφωνα με έρευνες προβλέπεται να φτάσει στο 61% μέχρι το έτος 2030 γεγονός που αποδεικνύει την αυξανόμενη σημασία των αστικών περιοχών και των χωρικών εκτάσεων που καταλαμβάνουν για την κατανάλωση τουριστικών εμπειριών και δραστηριοτήτων αναψυχής (Page & Hall, 2003). Σύμφωνα με τον Law (1993) οι σύγχρονες μεγαλουπόλεις αποτελούν το σημαντικότερο τουριστικό προορισμό σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης για μεγάλο αριθμό επισκεπτών, η τουριστική βιομηχανία δεν θεωρούνταν ιδιαίτερα σημαντική για αυτές με εξαίρεση τις πόλεις του Λονδίνου και του Παρισιού και επιπλέον οι πόλεις δεν θεωρούνταν κέντρα τουριστικής δραστηριότητας. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι ο αστικός τουρισμός, με την έννοια ενός μηχανισμού αστικής οικονομικής ανάπτυξης, άρχισε να αναπτύσσεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 (Law, 1993, Αυγερινού, 2000, Λαγός, 2001). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας αυτής, παρατηρήθηκε μια μεταστροφή όσον αφορά τη στάση των ιθυνόντων των μεγάλων αστικών κέντρων απέναντι στον τουρισμό (Law, 1993). Σταδιακά λοιπόν, όλο και περισσότερες πόλεις άρχισαν να αντιμετωπίζουν τον τουρισμό ως μια σημαντική δραστηριότητα που έπρεπε να ενθαρρύνουν. Ανάμεσα στους κυριότερους λόγους που έδωσαν το έναυσμα για τη μεταστροφή αυτή ήταν: η κρίση άλλων παραδοσιακών οικονομικών δραστηριοτήτων (π.χ μεγάλη βιομηχανία), η ανάγκη δημιουργίας νέων προκειμένου να αντιμετωπισθούν φαινόμενα όπως αυτό 6

16 της ανεργίας, η πεποίθηση ότι ο τουρισμός αποτελεί μια ταχέως αναπτυσσόμενη «βιομηχανία», καθώς και η ελπίδα ότι η τουριστική ανάπτυξη θα μπορούσε ενδεχομένως να παίξει καθοριστικό ρόλο στη φυσική αναγέννηση και αναζωογόνηση του κέντρου της πόλης (Law, 1993, Αυγερινού, 2000, Page & Hall, 2003). Προοδευτικά πάντως ο τουρισμός αποκαθίσταται στο πλαίσιο του αστικού σχεδιασμού. Έτσι, στο Τοπικό Σχέδιο του Λονδίνου αποτελεί ένα διακεκριμένο τομέα, ενώ για την ευρύτερη περιοχή του Παρισιού εκπονούνται εξειδικευμένες μελέτες και διατυπώνονται προτάσεις για την ανάπτυξη του τουρισμού (Αυγερινού, 2000). Όμως, παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον που δείχνουν οι τοπικοί φορείς, δεν έχει αναπτυχθεί. ακόμη, μια ολιστική θεώρηση των διαδικασιών και των προτύπων ανάπτυξης τους. Προς την κατεύθυνση αυτή. το μεθοδολογικό πλαίσιο της συστημικής προσέγγισης έχει συμβάλλει, στο μέτρο του εφικτού, στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ της ανάπτυξης, της λειτουργίας και της διαχείρισης των αστικών κέντρων, καθώς και στην εκτίμηση του ρόλου του αστικού τουρισμού στο τοπικό παραγωγικό και καταναλωτικό σύστημα (Leiper, 1990) Σε αρκετές περιπτώσεις πόλεων ο αστικός τουρισμός έχει εξελιχθεί σε πρωτεύοντα οικονομικό παράγοντα τοπικής ανάπτυξης (Αυγερινού, 2000, Λαγός, 2001), γιατί αποτελεί ένα τουριστικό πρότυπο ενταγμένο στο τοπικό αναπτυξιακό πλαίσιο και χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι η ανάπτυξη του εντάσσεται στα ευρύτερα δεδομένα της τοπικής παραγωγικής δομής της περιοχής (Κοκκώσσης & Τσάρτας, 2001). Συνήθως, το τουριστικό ενδιαφέρον για τις πόλεις συνδέεται με πολιτιστικού περιεχομένου κίνητρα που αφορούν σε ιστορικές συνοικίες και κέντρα πόλεων, όπου εκτός των άλλων εντοπίζονται μνημεία, σημαντικά κτήρια και μουσεία. Ενισχύεται επίσης από σημαντικές διοργανώσεις, όπως οι ακόλουθες: (Αυγερινού, 2000, Σφακιανάκης, 2000): μεγάλες εκθέσεις συνέδρια καλλιτεχνικά γεγονότα αθλητικές συναντήσεις αγώνες 7

17 Ο τουρισμός με προορισμό την πόλη, ο αστικός τουρισμός, έχει ένα κατ' αρχάς πολιτιστικό περιεχόμενο και συνδέεται με την ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα κάθε πόλης. Σύμφωνα με πρόσφατες στατιστικές έρευνες προκειμένου να αναδειχθούν οι δημοφιλέστερες στον κόσμο ιστορικές τουριστικές πόλεις, καταγράφηκαν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά (Αυγερινού,2000): διατηρούν μια ατμόσφαιρα που παραπέμπει στην ιστορία τους, όπως επίσης και στην ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, την πολεοδομική τους συγκρότηση, τις εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές και πολιτιστικές δραστηριότητες τους διατηρούν τη ζωντάνια τους και προσφέρουν άριστες τουριστικές εγκαταστάσεις και υπηρεσίες (ξενοδοχεία, εστιατόρια κ.ά.) είναι εύκολα περιηγήσιμες, πράγμα που οφείλεται όχι μόνο στη λειτουργική οργάνωση τους, αλλά και στη συστηματοποίηση της ταξιδιωτικής πληροφορίας γι' αυτές μέσα από τουριστικούς χάρτες, οδηγούς και άλλα έντυπα. Έτσι, οι πόλεις αυτές προσφέρουν ποικιλία επιλογών για διαμονή, δυνατοτήτων ομαδικής ή ατομικής ξενάγησης, και γενικά είναι ασφαλείς για τους επισκέπτες τους συντηρούν ένα μύθο, μια φήμη, την οποία καλλιεργούν και στην οποία συμβάλλουν παράγοντες όπως για παράδειγμα η τοπική υποστήριξη και συνεργασία, το μάρκετινγκ για τα αξιοθέατα και τις προσφερόμενες τουριστικές υπηρεσίες παρέχουν τη δυνατότητα να συνδυάζονται με άλλους προορισμούς αναψυχής ή διακοπών ή και διάφορες άλλες δραστηριότητες, με φυσικό επακόλουθο οι τουρίστες που ενδιαφέρονται να τις επισκεφθούν να μην είναι ομοιογενείς. Όσον αφορά τη μελέτη του φαινομένου του αστικού τουρισμού είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι αντίθετα με την περίπτωση του ηλιοτροπικού τουρισμού δεν υπάρχει ένας βασικός παράγοντας της τουριστικής ανάπτυξης, αλλά πολλοί και ποικίλοι, που συνυφαίνονται με την πολυλειτουργική φύση των πόλεων 8

18 καθώς οι τουρίστες των πόλεων ταξιδεύουν για να καταναλώσουν ιστορικά κτήρια, εκθέσεις, μουσεία, εκδηλώσεις τέχνης, αθλητικές εκδηλώσεις κ.ά Ζήτηση και προσφορά Η τουριστική αγορά συνιστά ένα εκτενές δίκτυο συναλλαγών και εμπορικών σχέσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ τουριστών, πελατών και πωλητών και προμηθευτών τουριστικών προϊόντων (αγαθών και υπηρεσιών). Κατ επέκταση, η ζήτηση και η προσφορά και αποτελούν τις δύο βασικές συνιστώσες της τουριστικής αγοράς Ζήτηση Η σημασία της τουριστικής ζήτησης έγκειται στο γεγονός ότι δίνει τη δυνατότητα να υπολογιστεί και να εκτιμηθεί το μέγεθος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που έχει να επιδείξει η τουριστική δραστηριότητα, να καταγράφει τη διεθνή χωρική διάρθρωση των τουριστικών ροών, να ερμηνεύει την εξέλιξη τους και να διακρίνει τις χώρες προέλευσης από τις χώρες υποδοχής των τουριστών. (Βαρβαρέσος, 1997, 2000). Όσον αφορά στην τουριστική ζήτηση του αστικού τουρισμού, πρέπει να σημειωθεί ότι η πόλη δεν είναι ένα αγαθό συνήθους κατανάλωσης. Η ποικιλία και ο πλούτος της προσφοράς της δημιουργεί μια έλξη επισκεπτών οι οποίοι υποκινούνται από πολλά και διαφορετικά κίνητρα. Ένα μεγάλο ποσοστό ανάμεσα τους ενδιαφέρεται για αναψυχή ή αγορές, ενώ η διάρκεια παραμονής στην πόλη εξαρτάται προφανώς από τον ιδιαίτερο σκοπό του κάθε ταξιδιού. Πολλές φορές μπορεί να υπάρχει μόνο ένας αρχικός λόγος για την επίσκεψη μιας πόλης, αλλά στην πορεία γίνεται συνήθως χρήση περισσοτέρων του ενός τουριστικών πόρων. Αύξηση ή μείωση της ζήτησης μπορεί να έχει αντίκτυπο στα εισοδήματα, στο ισοζύγιο πληρωμών, στις θέσεις εργασίας και στο περιβάλλον. Επομένως είναι ζωτικής σημασίας για την μακροπρόθεσμη ευημερία και την βιωσιμότητα ενός προορισμού, η κατανόηση των συνιστωσών της ζήτησης. Σύμφωνα με τους Page & Hall, (2003) ο Uysal (1998) αναγνώρισε τρεις μεγάλες ομάδες προσδιοριστικών παραγόντων της ζήτησης: 9

19 Εξωγενείς παράγοντες που σχετίζονται με το εξεταζόμενο περιβάλλον (διαθεσιμότητα πόρων, πόλεμος, τρομοκρατία, επίπεδο ανάπτυξης υποδομών και ανωδομών, νόμοι και περιορισμοί, προσπελασιμότητα κ. ά.) Κοινωνικοψυχολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων των ταξιδιωτών (κίνητρα, ταξιδιωτικές προτιμήσεις, μέγεθος ελεύθερου χρόνου, προηγούμενη εμπειρία, πολιτισμικές ομοιότητες κ. ά) Οικονομικούς παράγοντες όπως η τιμή και η ελαστικότητα των τουριστικών προϊόντων (κόστος ζωής σε σχέση με τον προορισμό, φυσική απόσταση, αποτελεσματικότητα μάρκετινγκ, διαφορά συναλλαγματικών ισοτιμιών κ. ά) Τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των τουριστών από τη μία υποδηλώνουν και εκφράζουν την τμηματοποίηση της τουριστικής αγοράς, ενώ από την άλλη η συστηματική τους μελέτη συμβάλλει στην πρόβλεψη της τουριστικής ζήτησης. Ως χαρακτηριστικά των τουριστών θεωρούνται (Cohen, 1972, Mathieson & Wall, 1982, Cooper et al., 1993, Βαρβαρέσος, 2000, Doswell, 2002): Η εθνικότητα ή ο τόπος πολιτιστικής καταγωγής τους Το φύλο και η ηλικία Η κοινωνική θέση Η ψυχογραφία Η μόρφωση Η οικογενειακή κατάσταση Το επάγγελμα και το ετήσιο εισόδημα τους Ο ελεύθερος χρόνος που διαθέτουν Τα ενδιαφέροντα, τα κίνητρα και οι ανάγκες τους κάθε δεδομένη στιγμή Ο τρόπος ταξιδιού που επιλέγουν και η απόσταση που διανύουν (οργανωμένος μαζικός τουρίστας, μεμονωμένος, εξερευνητής, περιηγητής) Γίνεται κατανοητό ότι η τουριστική ζήτηση, ως συνέπεια των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των τουριστών, επηρεάζει άμεσα την πορεία της τουριστικής ανάπτυξης. Αυτή προκάλεσε την εμφάνιση και εξέλιξη των πρώτων ορεινών και 10

20 παραθεριστικών θερέτρων, των ιαματικών λουτροπόλεων, ενώ παράλληλα σε αυτή οφείλεται η τάση κατάταξης σε ζώνες της παγκόσμιας προσφοράς με βάση τα χαρακτηριστικά της ζήτησης (Τσάρτας & Κοκκώσης, 2001). Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά των τουριστών είναι απαραίτητα για τον προσδιορισμό της τουριστικής ζήτησης, αφού όπως αναφέρουν οι Mathieson & Wall (1982) κάθε μία από τις παραπάνω κατηγορίες αντιπροσωπεύει ένα σχηματισμό στερεοτύπου της τουριστικής συμπεριφοράς. Πέρα από τα χαρακτηριστικά των τουριστών για τον προσδιορισμό της τουριστικής ζήτησης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τα χαρακτηριστικά της τουριστικής ζήτησης από τα οποία και διαφαίνεται η μοναδικότητα του τουριστικού προϊόντος. Με βάση τον Βαρβαρέσο (1997) τα χαρακτηριστικά της τουριστικής ζήτησης είναι τα ακόλουθα: Ετερογένεια Εποχικότητα Χωρική συγκέντρωση Αυξητική τάση Ελαστικότητα Ευαισθησία Τα παραπάνω χαρακτηριστικά της τουριστικής ζήτησης, σε συνδυασμό με αυτά των τουριστών αλλά και τους παράγοντες που την επηρεάζουν, αποτελούν τους κατευθυντήριους άξονες με γνώμονα τους οποίους παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τη φύση και τα γνωρίσματα της τουριστικής δραστηριότητας (Λαγός, 2004). Με άλλα λόγια, εκτιμάται ο αριθμός και οι περίοδοι των τουριστικών αφίξεων, η διάρκεια παραμονής των τουριστών, η προέλευση και ο προορισμός τους, τα κοινωνικά και δημογραφικά τους γνωρίσματα, τα μεταφορικά μέσα και ο τύπος των καταλυμάτων που χρησιμοποιήθηκαν, τα χρήματα που δαπανήθηκαν, ο σκοπός του ταξιδιού, η άποψη που υιοθέτησαν για την περιοχή ή τη χώρα που επισκέφτηκαν, ο βαθμός ικανοποίησης τους μετά το ταξίδι, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες μεταξύ της χώρας προέλευσης και της χώρας υποδοχής (Λαγός, 2004). Συνεπώς, ως προσδιοριστικοί παράγοντες της ζήτησης σύμφωνα με τους Inskeep (1994), Βαρβαρέσος (1997) και Κοκκώσης & Τσάρτας (2001) θεωρούνται οι ακόλουθοι: Η γεωγραφική θέση της τουριστικής περιοχής Η ποιότητα και το είδος των προσφερόμενων φυσικών και πολιτιστικών πόρων Η γενικότερη τουριστική αξιοποίηση της περιοχής (υποδομές, ανωδομές) 11

21 Οι παγιωμένες τάσεις της τουριστικής ζήτησης στη διεθνή και εσωτερική αγορά Η διαφήμιση, το marketing και η πολιτική των Tour Operator Τα ειδικά κίνητρα των τουριστών Η προσπελασιμότητα Οι διεθνείς συγκυρίες και η πολιτική κατάσταση που επικρατεί στις χώρες προέλευσης ή υποδοχής των τουριστών Το θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο που επικρατεί Η εξέλιξη των νέων τεχνολογιών και ειδικότερα των τεχνολογιών πληροφόρησης Τα κριτήρια της ζήτησης είναι τα ακόλουθα (Hall & Page, 2002): Αριθμός αφίξεων επισκεπτών Οι διανυκτερεύσεις που πραγματοποιούνται στα ξενοδοχεία της περιοχής ως ποσοστό του συνόλου της χώρας Το ποσοστό πληρότητας των μονάδων Η μέση διάρκεια παραμονής των τουριστών στον προορισμό ως μέρος ενός απλού ή πολλαπλού ταξιδιού προορισμού Η διάρκεια της τουριστικής περιόδου Η αναλογία μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών τουριστών Η επιλογή του καταλύματος Η τουριστική δαπάνη (ύψος, κατανομή σε επιμέρους δραστηριότητες) Με βάση την παραπάνω ανάλυση γίνεται αντιληπτό ότι η τουριστική ζήτηση επηρεάζεται σημαντικά τόσο από τα χαρακτηριστικά των τουριστών όσο και από τους παράγοντες οι οποίοι τη διαμορφώνουν. Η αλλαγή έστω και μιας παραμέτρου των παραπάνω χαρακτηριστικών επηρεάζει τη δομή τόσο της εσωτερικής όσο και της διεθνούς τουριστικής αγοράς. Συμπερασματικά, γίνεται αντιληπτό ότι η ανάλυση της τουριστικής ζήτησης είναι αρκετά σύνθετη, με αποτέλεσμα η όποια εκτίμηση για τη μελλοντική της διακύμανση να θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. 12

22 Τύποι τουριστών κατά τα κίνητρα του ταξιδιού Οι τυπολογίες που έχουν σαν κύρια μεταβλητή τα τουριστικά κίνητρα, σχετίζονται άμεσα με τους πόρους των περιοχών υποδοχής. Στις περιπτώσεις των αστικών κέντρων, όπου υπάρχει ποικιλία και πλούτος προσφοράς, παρουσιάζεται μια μεγάλη κλίμακα εξειδικευμένων κινήτρων. Σύμφωνα με αυτό το δεδομένο, ο Law (1993) προτείνει μια κατ' αρχήν ταξινόμηση των τουριστών πόλης ως εξής: επιχειρηματίες ταξιδιώτες, συμμετέχοντες σε συνέδρια, τουρίστες ολιγοήμερων διακοπών, επισκέπτες της μιας μέρας, επισκέπτες σε συγγενικά πρόσωπα και φίλους, μεγάλης διάρκειας επισκέπτες, που χρησιμοποιούν την πόλη σαν βάση για περιηγήσεις στην περιφέρεια της, μεγάλης διάρκειας τουρίστες, που σταματούν στην πόλη για σύντομη επίσκεψη στα σημαντικότερα αξιοθέατα της. Από πρόσφατες ευρωπαϊκές, εμπειρικές έρευνες, προέκυψε η ακόλουθη σύνθεση (Aberhold, 1997) ως προς το είδος και τα κίνητρα του τουρισμού στα αστικά κέντρα: το 31% ανήκει στους τουρίστες με πολιτιστικά ενδιαφέροντα, το 25% ανήκει στους τουρίστες-αγοραστές (shopping), το 17% ανήκει στους τουρίστες που ενδιαφέρονται για νυκτερινή ζωή και διασκέδαση, το 27% ανήκει στους ενδιαφερόμενους να επισκεφθούν φίλους και συγγενείς. 13

23 1.4.2 Προσφορά Η προσφορά οικονομικά ορίζεται ως η ποσότητα των αγαθών και υπηρεσιών που μπορούν να διοχετευτούν στην αγορά σε μια συγκεκριμένη τιμή. Η τουριστική προσφορά αντιπροσωπεύει το σύνολο των αγαθών και υπηρεσιών που προτείνονται στον καταναλωτή, για να ικανοποιήσει μια σειρά αναγκών (Βαρβαρέσος, 2000) και αποτελεί ένα σύνθετο υπόδειγμα σε ολόκληρο τον κόσμο, διότι συναντάται σε διάφορα περιβάλλοντα και σε διαφορετικά οικονομικά και κοινωνικά συμφραζόμενα. Δεδομένης όμως της ετερογένειας του τουριστικού προϊόντος θεωρείται αρκετά πολύπλοκος ο ακριβής προσδιορισμός των αγαθών αυτών και υπηρεσιών (Cooper et. al., 1993). Με δυο λόγια προϊόν είναι αυτό που έλκει τον τουρίστα σε έναν προορισμό. Όπως αναφέρει ο Law (1993) στην περίπτωση των πόλεων, τα προϊόντα, όπως ορίστηκαν από τη Jansen Verbeke (1988), είναι τα: ιστορικά μνημεία, αστικά τοπία, θέατρα, μουσεία, πινακοθήκες, αθλήματα και εκδηλώσεις, τα οποία αποτελούν τα πρωτογενή στοιχεία. Βέβαια υπάρχουν και άλλες ευκολίες ανέσεις που συμβάλλουν στην εμπειρία του τουρίστα, όμως δεν συνιστούν κύριο λόγο έλξης, αυτά είναι τα δευτερογενή στοιχεία. Σύμφωνα με τα παραπάνω, γίνεται αντιληπτό ότι η ποικιλία των εξοπλισμών που προορίζονται και χρησιμοποιούνται για την τουριστική κατανάλωση είναι μεγάλη και ιδιόμορφη, οπότε είναι προτιμότερο να διαμορφωθούν μεγάλες κατηγορίες παρά να επιχειρήσει κανείς να διαμορφώσει έναν εξαντλητικό κατάλογο τους. Συνήθως διακρίνονται οι ακόλουθες δύο μεγάλες κατηγορίες (Βαρβαρέσος, 2000): α) η πρωτογενής τουριστική προσφορά, η οποία περιλαμβάνει τους «τουριστικούς πόρους», που αποτελούν τη βάση της τουριστικής δραστηριότητας. Αυτή καθορίζει κατεξοχήν το βαθμό ελκυστικότητας μιας περιοχής καθώς και τη δυνατότητά της να αναπτυχθεί τουριστικά. β) η δευτερογενής ή απορρέουσα τουριστική προσφορά η οποία περιλαμβάνει τις διάφορες υποδομές και ανωδομές που δημιουργήθηκαν μερικά ή ολικά από τον άνθρωπο για να διευκολυνθεί η εκμετάλλευση των τουριστικών πόρων. Συνεπώς, η 14

24 δευτερογενής τουριστική προσφορά αποτελεί δυναμικό στοιχείο του τουριστικού συστήματος, το οποίο ενεργοποιεί την τουριστική ζήτηση και προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβολές της. Η δευτερογενής τουριστική προσφορά περιλαμβάνει την τουριστική υποδομή (γενική και ειδική) και τις ανωδομές, δηλαδή τις εγκαταστάσεις άμεσα επιχειρηματικού χαρακτήρα. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές όσον αφορά στην ταξινόμηση των τουριστικών πόρων, οι οποίες ωστόσο δεν αναιρούν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά στη θεματική ταξινόμησή τους (Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001). Ο ακόλουθος πίνακας συνοψίζει κύρια στοιχεία της πρωτογενούς και δευτερογενούς τουριστικής προσφοράς. Φυσικοί και περιβαλλοντικοί πόροι Φυσικό περιβάλλον Κλίμα Ακτές Ορεινοί όγκοι Τοπία Λίμνες Φαράγγια Σπηλιές Θάλασσα Άγρια φύση Εθνικοί δρυμοί Περιβαλλοντικά πάρκα και προστατευόμενες περιοχές κ.ά. Πίνακας (1)1.4.2 Πόροι, υποδομές και ανωδομές της προσφοράς Πολιτισμικοί και ιστορικοί πόροι Μνημεία Ιστορία περιοχής Παράδοση περιοχής Ήθη και έθιμα Τοπία Θρησκεία Πολιτιστικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις Γλώσσα Μορφές τέχνης Παραδοσιακά παραγόμενα προϊόντα κ.ά. Ανθρωπογενείς πόροι Παραδοσιακοί οικισμοί Κτίρια Παραδοσιακή αρχιτεκτονική Μουσεία Ιστορικά κέντρα πόλεων Θεματικά πάρκα Περιβαλλοντικά πάρκα και προστατευόμενες περιοχές Τοπία Υποδομές Γενικές Μεταφορικά δίκτυα (λιμάνια, αεροδρόμια, σιδηροδρομικοί σταθμοί, οδικό δίκτυο) Δίκτυα υδροδότησης Ηλεκτρικά δίκτυα Δίκτυα τηλεπικοινωνιών Υπηρεσίες μεταφοράς Ειδικές Μαρίνες Εγκαταστάσεις για σκι, γκολφ Γραφεία τουριστικής πληροφόρησης Ανωδομές Ξενοδοχεία Παραξενοδοχειακά καταλύματα Επιχειρήσεις εστίασης αναψυχής Έμμεσες τουριστικές επιχειρήσεις (φαρμακεία, κομμωτήρια, περίπτερα κ.ά) Πηγή: Κοκκώσης & Τσάρτας (2001), Ζαχαράτος (2001) και Τα σύνθετα χαρακτηριστικά του συνόλου αυτών των πόρων, υποδομών, υπηρεσιών και ανωδομών συγκροτούν και την «εικόνα» που προβάλλει η περιοχή στα πλαίσια του ανταγωνισμού σε εθνικό και διεθνές επίπεδο (Κοκκώσης & Τσάρτας, 15

25 2001) Η σημασία των άυλων στοιχείων και ο βαθμός ελκυστικότητας των τουριστικών πόρων Η ελκυστικότητα μιας τουριστική περιοχής επηρεάζεται καθοριστικά από τους παράγοντες που αναφέρονται ακολούθως (Cooper et al., 1993, Σπιλάνης, 2004): Πόλοι έλξης(διαθέσιμοι και αξιοποιημένοι φυσικοί πόροι, πολιτιστικοί πόροι) Προσπελασιμότητα (τοπικές μεταφορές, τερματικοί σταθμοί) Ανέσεις (διαμονή, σίτιση, ψυχαγωγία διασκέδαση) Συμπληρωματικές υπηρεσίες, υπό τη μορφή τοπικών οργανισμών οι γενικές και οι ειδικές υποδομές η διαχείριση της περιοχής (τοπικά δίκτυα συνεργασίας) το προσφερόμενο προϊόν (ή τα προϊόντα) η προβολή: η τουριστική εικόνα που έχει δημιουργήσει Επιπρόσθετα, άλλα στοιχεία που συνηγορούν στην ελκυστικότητα μιας περιοχής, όπως αναφέρει ο Βαρβαρέσος, (2000) σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε ο Hollier αναφορικά με την ελκυστικότητα των στοιχείων της τουριστικής προσφοράς των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι οι φυσικές ιδιομορφίες, τα τοπία, οι χαμηλές τιμές, τα μουσεία και τα μνημεία, η αλλαγή, η ξενοδοχειακή άνεση, η διασκέδαση και τα σπορ. Ο βαθμός ελκυστικότητας των τουριστικών πόρων παίζει δυναμικό ρόλο στο σχεδιασμό στρατηγικών τουριστικού μάρκετινγκ αναπτυξιακού χαρακτήρα οι οποίες βασίζονται σε μήτρες ελκυστικότητας τουριστικών αγορών και δυνατότητες ανταγωνισμού του τουριστικού προϊόντος (Βαρβαρέσος, 2000). Ο τουρισμός αποτελεί ένα αμάλγαμα δραστηριοτήτων, υπηρεσιών και τομέων που καταλήγει στην ταξιδιωτική εμπειρία, για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμο να διακριβωθούν και να ταξινομηθούν τα συστατικά της τουριστικής προσφοράς. Η ποιότητα και η ποσότητα των στοιχείων αυτών παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία του τουρισμού σε οποιαδήποτε περιοχή (McIntosh et. al., 1995). Γίνεται αντιληπτό πως οι παραπάνω δύο κατηγορίες αναφέρονται σε υλικά συστατικά που μπορούν να αξιολογηθούν και υπόκεινται σε συγκεκριμένα πρότυπα. 16

26 Αυτό όμως δε συμβαίνει με τα άυλα συστατικά. Η σημασία των άυλων στοιχείων στη σύνθεση του τουριστικού προϊόντος καθιστά δυσκολότερη την προσέγγιση, τη μέτρηση και εμπορευματοποίηση του. Τα άυλα στοιχεία μπορεί να περιλαμβάνουν τις κάθε είδους υπηρεσίες, αλλά και διάφορα ιδιαίτερα ψυχολογικά στοιχεία, όπως τη φιλοξενία, την πολυτέλεια, την κοινωνική τάξη, την ατμόσφαιρα, τον εξωτισμό (Βαρβαρέσος, 1997). Συνεπακόλουθα, η ευγένεια, το ανθρώπινο περιβάλλον, η κουλτούρα και η τοπική παράδοση ανήκουν σε αυτά τα στοιχεία που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην πνευματική και αισθητική ικανοποίηση και αρμονία που αναζητά ο σύγχρονος τουρίστας (Doswell, 2002). Στη συνέχεια παρατίθενται ορισμένες από τις κατηγορίες τουριστικών προϊόντων της τουριστικής προσφοράς των πόλεων, που παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της σχετικής αγοράς Τουριστικά καταλύματα Είναι σχετικά λίγοι οι τουρίστες που επισκέπτονται μια πόλη για τα καλά ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, νυχτερινά κέντρα. Όταν όμως αυτές οι ανέσεις δεν έχουν ικανοποιητικό επίπεδο, λειτουργούν αρνητικά για την ανάπτυξη της τουριστικής αγοράς. Οι γενικές τάσεις που έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια στις ευρωπαϊκές χώρες συνοψίζονται στο τρίπτυχο (Αυγερινού, 2000): αύξηση της ξενοδοχειακής υποδομής εκσυγχρονισμός και διαφοροποίηση, που αποτελεί και γενικότερη τουριστική τάση τάσεις εγκατάστασης στις εκτός του κέντρου αστικές περιοχές και ενίσχυση των ξενοδοχειακών μονάδων που ανήκουν σε αλυσίδες, οι οποίες προτιμούν επίσης την εγκατάσταση στις εκτός του κέντρου περιοχές. Οι ξενοδοχειακοί εξοπλισμοί, αν και δευτερογενή στοιχεία για τον αστικό τουρισμό, είναι εξίσου σημαντικοί με τα πρωτογενή στοιχεία από την άποψη του οικονομικού κέρδους που αποφέρουν. Εκτός από το ότι συντελούν στην αύξηση των θέσεων εργασίας, αποφέρουν και σημαντικά κέρδη. 17

27 Συνεδριακά κέντρα Τα συνέδρια και οι εκθέσεις είναι δραστηριότητες που προσελκύουν μεγάλο μέρος του αριθμού των τουριστών σε μια πόλη και αποτελούν τα προϊόντα αιχμής του αστικού τουρισμού (Law, 1993). Όπως υπολογίζεται, περισσότερο από το 50% της εμπορικής δραστηριότητας στα ξενοδοχεία πρώτης κατηγορίας στα κέντρα των πόλεων οφείλεται σε αυτό το μερίδιο της αγοράς (Lickorish & Jenkins, 1999). Ο εξοπλισμός για την υποδοχή συνεδρίων, εκθέσεων, συμποσίων, σεμιναρίων ανεξαρτήτως τύπου και μορφής (ενταγμένος σε ξενοδοχεία ή σε ανεξάρτητη εγκατάσταση ή μνημειακό κτήριο), θεωρείται γενικά ως αναγκαία προτεραιότητα για κάθε πόλη με τουριστική δραστηριότητα. Τα συνέδρια και οι εκθέσεις υποστηρίζουν την υποδοχή μιας τουριστικής πελατείας με υψηλό εισόδημα, που συνδέεται με άλλες αστικές λειτουργίες και δραστηριότητες (Law, 1993). Επιπλέον τα συνέδρια και οι εκθέσεις θεωρούνται ως ανερχόμενες οικονομικά δραστηριότητες και λόγω της συμβολής τους στην μείωση της εποχικότητας που αποτελεί μεγάλο πρόβλημα πολλών τουριστικών προορισμών. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι οι αστικοί προορισμοί εμφανίζουν χαμηλή εποχικότητα καθώς τα περισσότερα προϊόντα και δραστηριότητες του αστικού τουρισμού (μουσεία, πινακοθήκες, ιστορικού ενδιαφέροντος κτήρια, αγορές κ.ά.) καθώς εξαρτώνται σε μικρό βαθμό από κλιματολογικές συνθήκες (Law, 1993, Page & Hall, 2003). Στο σημείο αυτό πρέπει να καταγραφεί η ιδιαίτερη πολεοδομική σημασία των συνεδριακών κέντρων, που προκύπτει από την πολυλειτουργικότητά τους, η οποία συνενώνει στον ίδιο τόπο πολύ διαφορετικές λειτουργίες, όπως συναντήσεις επαγγελματικές, εκθέσεις, θεάματα (θέατρα, αίθουσες συναυλιών), εμπόριο, φαγητό. Η πολυλειτουργικότητα συνοδεύεται από μια πολλαπλότητα προορισμών, η οποία δικαιώνει τις επενδυτικές προσπάθειες, καθώς τα συνεδριακά κέντρα από την ίδια τη λειτουργία τους αναπτύσσουν σχέσεις με το άμεσο περιβάλλον τους, αναλαμβάνοντας προοδευτικά τον επιπλέον ρόλο του κοινωνικού εξοπλισμού για τους κατοίκους της περιοχής τους (Αυγερινού, 2000). 18

28 Εμπόριο, αναψυχή και τουρισμός: Νέα συγκροτήματα Μια νέα τάση που διαμορφώνεται στις αναπτυγμένες χώρες της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης είναι ο σχεδιασμός παραγωγικών δραστηριοτήτων σε νέα συγκροτήματα. Μια συνήθης σύνθεση αυτών των πολυδύναμων κέντρων περιλαμβάνει λειτουργίες όπως: εμπόριο εστίαση, πληροφορία επικοινωνία προώθηση, εκθέσεις (ιδίως τοπικών προϊόντων) και αγορές, υποδοχή συναντήσεων ποικίλου περιεχομένου, ξενοδοχεία, πολιτιστικά αξιοθέατα (μουσεία, θέατρα, σινεμά), αθλητικές και ψυχαγωγικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο είναι βασικό να διερευνηθούν οι σχέσεις που διαμορφώνουν τα εμπορικά πολυδύναμα συγκροτήματα με τις παραδοσιακές λειτουργίες της πόλης, καθώς άλλοτε επισύρουν ένταση της αστικοποίησης και επιταχύνουν την αστική ανανέωση, ενώ σε άλλες περιπτώσεις εντάσσονται στο αστικό περιβάλλον και γίνονται ισχυρά σημεία έλξης (Αυγερινού, 2000) Μουσεία Η αύξηση της πολιτιστικής κατανάλωσης έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, και αυτό εκφράζεται τόσο από τη συμμετοχή στο θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης όσο και από την αύξηση των επισκέψεων στα μνημεία και στα μουσεία. Πολλές πόλεις επενδύουν σοβαρά στον τομέα της πολιτιστικής υποδομής τους. Η τάση αυτή εκφράζεται με τον εκσυγχρονισμό και την ανακαίνιση των υφιστάμενων μουσείων, με τη φροντίδα για την ανάκτηση αξιόλογων ιστορικών κτηρίων, με τη βελτίωση και αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου σε συνδυασμό με σχετικές πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά και με τη δημιουργία νέου τύπου μουσείων για τη διάσωση της κοινωνικής, λαογραφικής και οικολογικής κληρονομιάς τους (Αυγερινού, 2000). 19

29 Μεγάλες Εκδηλώσεις (Mega events) Όσον αφορά στην κατηγορία των σημαντικών διοργανώσεων περιλαμβάνονται οι ακόλουθες περιπτώσεις: Τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα (μέγα εκδηλώσεις), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα και ιδιαίτερα οι Ολυμπιακοί αναλαμβάνουν ρόλο στην τουριστική προώθηση μιας πόλης (Kotler et. al., 1999), στον πολεοδομικό και χωροταξικό της σχεδιασμό, στη συγκρότηση και την προώθηση της εικόνας της (Αυγερινού, 2000). Ένας πολύ ευνοϊκός παράγοντας για την απήχηση και την αποτελεσματικότητα των αθλητικών διοργανώσεων είναι η μαζική συμμετοχή, την οποία παρουσιάζουν όλα τα κοινωνικά στρώματα και ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδήματα. Ωστόσο κάθε εκδήλωση τέτοιου τύπου θα πρέπει όμως να εντάσσεται στα πλαίσια ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, ώστε τα οφέλη της να έχουν διάρκεια και προοπτική (Kotler, 2000). Οι μεγάλες διεθνείς εκθέσεις, που τοποθετούνται από την άποψη των απαιτήσεων διοργάνωσης και έλξης επισκεπτών πολύ κοντά στις μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις. Οι περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στην κατηγορία αυτή είναι ποικίλες, π.χ. οι διεθνείς εξειδικευμένες εκθέσεις και οι παγκόσμιες εκθέσεις (Βρυξέλλες 1958, Μόντρεαλ 1967, Οσάκα 1970, Σεβίλλη 1992), οι μεγάλες διεθνείς καλλιτεχνικές εκθέσεις ζωγραφικής και γλυπτικής, οι μεγάλες διεθνείς εμπορικές εκθέσεις (σαλόνια αυτοκινήτου, πλοίων), εορτασμοί και εκθέσεις σε ανάμνηση πολύ σημαντικών ιστορικών γεγονότων (όπως η επέτειος της αμερικανικής επανάστασης το 1976, της γαλλικής επανάστασης το 1989, της ανακάλυψης της Αμερικής το 1992) και θρησκευτικών γεγονότων (προσκύνημα σε Ρώμη, Λούρδη, Ιερουσαλήμ, Μέκκα κ.ά.) (Αυγερινού, 2000). Τα φεστιβάλ και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις συγκροτούν μια ιδιαίτερη ομάδα, η οποία χαρακτηρίζεται από περιοδικότητα, περισσότερο ή λιγότερο σταθερή. Εδώ περιλαμβάνονται τα διάφορα θεατρικά, μουσικά, κινηματογραφικά φεστιβάλ, οι μεγάλες συναυλίες σύγχρονης ποπ και λαϊκής μουσικής. Ορισμένες πόλεις που έχουν καθιερώσει παρόμοιες εκδηλώσεις έχουν ταυτιστεί με αυτές, όπως το Ζάλτσμπουργκ 20

30 και το Μπάιροϊτ με τα φεστιβάλ κλασικής μουσικής, οι Κάννες, η Βενετία με τα φεστιβάλ κινηματογράφου, οι πόλεις της Ισπανίας Σεβίλλη και Παμπλόνα με τις φολκλορικές εκδηλώσεις ταυρομαχίας, η Βενετία και το Ρίο με το καρναβάλι κ.ο.κ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι εκδηλώσεις που συνδέονται με τις τέχνες και τον αθλητισμό συσχετίζονται από την άποψη του προγραμματισμού ή αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, παρά το γεγονός ότι και μεταξύ τους διαμορφώνονται ποικίλοι δεσμοί και σχέσεις αλληλεξάρτησης. Άλλωστε ο πρωταρχικός σκοπός της δημιουργίας θεάτρων, αιθουσών συναυλιών, κινηματογράφου, αθλητικών κέντρων ήταν και εξακολουθεί να είναι η εξυπηρέτηση των αναγκών των κατοίκων των πόλεων. Έτσι, οι προαναφερόμενες πολιτιστικές και αθλητικές διοργανώσεις και θεσμοί, αν και στο παρελθόν δεν αντιμετωπίζονταν ως στοιχεία της τουριστικής προσφοράς των πόλεων, δηλαδή ως τουριστικά προϊόντα, σήμερα είναι μια κατεύθυνση προς την οποία στρέφονται οι πολιτικές τουριστικής ανάπτυξης των πόλεων. Οι δραστηριότητες αυτές υποστηρίζονται μάλιστα με μεγάλο μέρος των επενδύσεων των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι σημαντικότεροι λόγοι κατά τον Law (1993) είναι ότι: α. οι πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις ενισχύουν τη φήμη και το γόητρο των πόλεων β. η ενίσχυση των πολιτιστικών και αθλητικών υποδομών βελτιώνει το επίπεδο ζωής των κατοίκων, αλλά και την ποιότητα γενικότερα της τουριστικής προσφοράς της πόλης γ. εφόσον οι δραστηριότητες αυτές εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο και ποιότητα, αποτελούν μια σύγχρονη εγγύηση τουριστικής επιτυχίας. 21

31 Βιβλιογραφία 1 ου κεφαλαίου Cohen, E. (1972) Towards a Sociology of International Tourism. Social Research. 39: Aberhold P. (1997), Appraising the future: Assets and Potential in Urban Heritage, Symposium de, Evora September. Evora Cooper, C., Fletcher, J., Gilbert, D., Wanhill, S. (1993) Tourism: Principles and Practice, London: Longman. Doswell, R. (2002) Τουρισμός Ο Ρόλος του Αποτελεσματικού Μάνατζμεντ. Αθήνα: Κριτική. Hall, C. M. & Page, S. J. (2002) The Geography of Tourism And Recreation: Environment, Place and Space, 2 nd edn, London: Routledge. Holloway, J. C (1994) The Business Of Tourism. Λονδίνο: Pitman Publishing. Inskeep, E. (1994) National and regional Tourism Planning: Methodologies and case studies. London: Routeledge. Jansen Verbeke, M. (1988) Leisure, Recreation and Tourism in Inner Cities, Explorative Case Studies, Amsterdam / Nijmegen: Netherlands Geographical Studies 58. Kotler, P.(2000) Marketing Management, Millennium Edition, London: Prentice Hall. Kotler, P., Bowen, J. & Makens, J. (1999) Marketing for Hospitality and Tourism, 2 nd edn, New Jersey: Prentice Hall Law, C. M. (1993) Urban Tourism: Attracting Visitors To Large Cities. Guildford: Biddles Ltd. Leiper, N. (1990) Partial industrialization of tourism systems, Annals of tourism Research 17: Lickorish, L. & Jenkins, C. (1999) An Introduction to Tourism. Οξφόρδη: Butterworth Heinemann. Mathieson, A. & Wall, G. (1982) Tourism: Economic, Social and Physical Impacts. London: Longman. McIntosh, R.W., Goeldner, C.R.& Richie, J.R (1995) Tourism Principles Practices Philosophies. John Willey & Sons. 22

32 Mullins, P. (1991) Tourism Urbanization International Journal of Urban and Regional Research 15 (3) Page, J. & Hall, M. (2003) Managing Urban Tourism. Essex: Prentice Hall. Towner, J. (1985) The Grand Tour: A Key Phase in the History of Tourism. Annals of Tourism Research, 12 (3), Uysal, M. (1998) The determinants of tourism demand: a theoretical perspective in Ioannides D. and Debbage K. (eds) The Economic Geography of the Tourist Industry: A Supply Side Analysis, London: Routledge Αυγερινού, Σ. (2000) Ο Ρόλος του Τουρισμού στη Διατήρηση και την Ανάπτυξη των Ιστορικών Πόλεων. Στο: Τσάρτας, Π. (επ). Τουριστική Ανάπτυξη Πολυεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Εξάντας. Βαρβαρέσος, Σ. (1997) Τουρισμός: Οικονομικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Προπομπός Βαρβαρέσος, Σ. (2000) Τουρισμός: Έννοιες, Μεγέθη, Δομές. 2 η Έκδοση, Αθήνα: Προπομπός Ζαχαράτος, Γ. (2001) Σημειώσεις Μαθήματος Περιφερειακή Τουριστική Πολιτική. Δ.Π.Μ.Σ. Τουρισμού: Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Κοκκώσης, Χ. & Τσάρτας, Π. (2001) Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη και Περιβάλλον. Αθήνα : Κριτική. Λαγός, Δ. (2001) Η τουριστική αστικοποίηση ως μια νέα μορφή χωρικής ανάπτυξης Περιοδικό Τόπος 17 / 2001 Λαγός, Δ. (2004) Σημειώσεις Μαθήματος Τουριστικής Οικονομικής. Δ.Π.Μ.Σ. Τουρισμού: Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Σπιλάνης, Γ. (2004) Περιφερειακή Τοπική Ανάπτυξη και Τουρισμός. Σημειώσεις Μαθήματος, Δ.Π.Μ.Σ. Τουρισμού: Χίος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Σφακιανάκης, Μ. (2000) Εναλλακτικές Μορφές Τουρισμού. Αθήνα: Έλλην 23

33 Κεφάλαιο 2ο Επιπτώσεις του Αστικού Τουρισμού 24

34 2.1 Εισαγωγή Ο τουρισμός αποτελεί ένα πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο βρίσκεται σε μια κατάσταση συνεχούς και μόνιμης σχέσης αλληλεξάρτησης και αλληλοδόμησης με το φυσικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον (Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001). Το περιβάλλον (φυσικό, δομημένο, πολιτιστικό) λοιπόν, αποτελεί το κεφάλαιο πάνω στο οποίο «χτίζεται» το φαινόμενο τουρισμός και συνεπώς λειτουργεί ως εισροή για τη δημιουργία του τουριστικού προϊόντος ενώ ταυτόχρονα είναι και ο κύριος αποδέκτης των εκροών (θετικών ή αρνητικών) της τουριστικής δραστηριότητας (Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001, Σπιλάνης, 2004). Όσον αφορά τις επιπτώσεις του τουρισμού μπορούν να διακριθούν σε τέσσερις γενικές κατηγορίες ως προς το (Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001): Φυσικό περιβάλλον (φυσικά οικοσυστήματα και τους φυσικούς πόρους: έδαφος, χλωρίδα, πανίδα, τοπίο, αέρας, θάλασσα, νερά). Δομημένο περιβάλλον, ειδικότερα στην αρχιτεκτονική κληρονομιά αλλά και στη δομή, λειτουργία και δυναμική των ανθρώπινων οικισμών. Κοινωνικό περιβάλλον (θεσμούς, ήθη και έθιμα) Οικονομικό περιβάλλον (τοπική, περιφερειακή και εθνική κλίμακα). Βέβαια είναι δύσκολο να απομονωθούν οι επιπτώσεις που οφείλονται αποκλειστικά στην τουριστική δραστηριότητα γιατί οι πολλαπλές και σύνθετες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του τουρισμού προκύπτουν από την πολυπλοκότητα της δομής του, καθώς συνδέεται, άμεσα ή έμμεσα και με άλλες δραστηριότητες (εμπόριο, δόμηση, μεταφορές κ.λπ.) (Κομίλης & Βαγιονής, 1999, Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001). Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης, θετικές ή αρνητικές, διαφοροποιούνται και ποικίλουν ανάλογα με: (Κομίλης & Βαγιονής, 1999, Coccossis, 2001, Κοκκώσης & Τσάρτας, 2001, Σπιλάνης, 2004): 25

35 το είδος του τουρισμού που αναπτύσσεται την ένταση της τουριστικής πίεσης τις τοπικές κοινωνικές και οικονομικές δομές και τη σχέση τους με την τουριστική δραστηριότητα τα χαρακτηριστικά της περιοχής υποδοχής (παράκτιες, ορεινές, αγροτικές, φυσικά πάρκα και προστατευόμενες περιοχές) Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα γίνεται αντιληπτό ότι η ανάπτυξη, η διάδοση και η λειτουργία του αστικού τουρισμού επηρεάζει σημαντικά τις αστικές περιοχές. Η Αυγερινού (2000) αναφέρει ότι ο Page συστηματοποιεί τα κριτήρια για τη διερεύνηση και την αξιολόγηση των επιπτώσεων του αστικού τουρισμού προτείνοντας τις ακόλουθες ομάδες: α. την τοπική αστική οικονομία β. την τοπική κοινωνία και τον πολιτισμό της και γ. το αστικό περιβάλλον. Οι παραπάνω ομάδες αναλύονται διεξοδικότερα στη συνέχεια του κεφαλαίου. 2.2 Οικονομικές Επιπτώσεις: Γενικά Η οικονομική προσέγγιση του τουριστικού τομέα και συνεπώς η καταγραφή και ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων του σημαίνει αρχικά την ακριβή οριοθέτηση του και στη συνέχεια τη λεπτομερή ανάλυση της θέσης του στο διεθνές εμπόριο και τις εθνικές οικονομίες (Βαρβαρέσος, 1997). Στον αστικό τουρισμό και ιδιαίτερα στο οικονομικό επίπεδο είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί επακριβώς το οικονομικό αποτέλεσμα των επενδύσεων για την τουριστική προσφορά (Law, 1993), καθώς η διαθέσιμη πληροφορία δεν παρουσιάζεται με συστηματικό και κατάλληλα οργανωμένο τρόπο. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι εύκολη η συγκέντρωση των χρήσιμων στοιχείων για την επαρκή κατανόηση των παραδειγμάτων. Πολύ περισσότερο δεν είναι εύκολη η σύγκριση μεταξύ της τουριστικής προσφοράς πόλεων μιας ή περισσοτέρων χωρών. 26

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος................................................. 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 1: Ο σύγχρονος τουρισμός και η Ελλάδα ως προορισμός................................ 25 1.1 Το φαινόμενο του

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕCOANALYSIS. Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. Σωκράτους 33, ΜΟΣΧΑΤΟ, Τηλ : 210-9484880, e-mail: ecoinfo@otenet.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΕCOANALYSIS. Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. Σωκράτους 33, ΜΟΣΧΑΤΟ, Τηλ : 210-9484880, e-mail: ecoinfo@otenet.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕCOANALYSIS Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων Σωκράτους 33, ΜΟΣΧΑΤΟ, Τηλ : 210-9484880, e-mail: ecoinfo@otenet.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4

Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4 ΜΕΡΟΣ Α : Στοιχεία για τους επισκέπτες της Ελλάδας 1. Αριθμός ημερών παραμονής στην Ελλάδα... 7 2. Αριθμός επισκέψεων στην Ελλάδα για διακοπές...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ στα πλαίσια του Έργου NEST Ανάπτυξη Δικτύου Αειφόρου Τουρισμού 1. Πόσες φορές έχετε επισκεφθεί την περιοχή την τελευταία 2ετία; 1 φορά 2-3 φορές 3-5 φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

1.8.2 Η δεύτερη περίοδος: 1970-1975 έως 2000 (Β ). Διείσδυση του «ποιοτικού κριτηρίου»

1.8.2 Η δεύτερη περίοδος: 1970-1975 έως 2000 (Β ). Διείσδυση του «ποιοτικού κριτηρίου» Περιεχόμενα Εισαγωγή... 13 ΜΕΡΟΣ A. Το τουριστικό φαινόμενο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Διαχρονική επισκόπηση των εξελικτικών φάσεων... 19 1.1 Η αρχαιότητα... 20 1.1.1 Τα ξενοδοχειακά καταλύματα... 23 1.2 Ο Μεσαίωνας...

Διαβάστε περισσότερα

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία.

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία. Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ Έρευνα κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΡΑΜΠΑΔΩΡΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΔΟΞΑΚΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΑΡΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ KΩ Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ Μέλος Επιστημονικής Ομάδας Τουρισμού Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Το έργο... Η ετήσια τουριστική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting.

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting. Η εταιρία Εταιρία Η εταιρία Έρευνας & Ανάλυσης Valuation & Research Specialists ( VRS ) ιδρύθηκε το έτος 2002 και δραστηριοποιείται στην παροχή εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε εταιρικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π)

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π) ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π) ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ: 1951 ΕΔΡΑ: Πειραιάς, Μέγαρο ΕΒΕΠ, Λουδοβίκου 1, Γραφεία Αθηνών: Αμερικής 10, T.K. 106 71 ΑΘΗΝΑ, Τηλ: 210-3392567, Fax: 210-3631720 e-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa).

περιοχή Ζουαρά της Τυνησίας (Société d Etudes, de Développement et d Aménagement de la Zone de Zouaraa). Το έργο με τίτλο Μεσογειακή Ταυτότητα: Νέα τουριστικά προϊόντα και βιώσιμος τουρισμός, το οποίο χρηματοδοτείται από την Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III B MEDOCC 2000 2006. Το έργο είναι διακρατικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 3 Αυγούστου 2009 Νέες ευκαιρίες για αλλαγή επιχειρηματικού προφίλ των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων μέσα από την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στο

Διαβάστε περισσότερα

H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις.

H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις. H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις. 1 Το MICE παρουσιάζει σχετικά μικρό βαθµό εποχικότητας % 2010 Ιαν 2 Φεβ Μαρ 5

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η συγκέντρωση της τουριστικής ζήτησης σε λίγους μήνες του έτους Μέτρηση Εποχικότητας Διανυκτερεύσεις Αφίξεις Δαπάνες Δείκτες Συγκέντρωσης Herfindahl - Hirschman

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος».

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Το ερωτηματολόγιο έχει συνταχθεί στα πλαίσια πτυχιακής εργασίας του τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας»

«ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας» «ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας» Εισηγητής: Νίκος Παπαδόπουλος MP of SWEDEN Γενικά Χαρακτηριστικά της Σουηδίας Πληθυσμός 10.500.000 κάτοικοι Το 84%

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕIΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Παρουσίαση HAPCO-EFAPCO

ΓΡΑΦΕIΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Παρουσίαση HAPCO-EFAPCO ΓΡΑΦΕIΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση HAPCO-EFAPCO Δημιουργία νέων προοπτικών για την πόλη ΓΡΑΦΕIΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δέσποινα Αμαραντίδου, Πρόεδρος Γιατί Convention Bureau

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ

ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ alco THE PULSE OF SOCIETY ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΕΝΤΟΛΕΑΣ: ΤΥΠΟΣ: ΔΕΙΓΜΑ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ: ΧΡΟΝΟΣ: ALCO Ε.Ο.Τ. ΠΟΣΟΤΙΚΗ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ) 1.500

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012

Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009. Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 Πολιτιστική οικονομία και το κέντρο της Αθήνας: 1980-2009 Νίκος Σουλιώτης 3/12/2012 1. Ερώτημα και συζήτηση Ποια η σχέση της πολιτιστικής οικονομίας (παραγωγή προϊόντων με έντονο συμβολικό περιεχόμενο)

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Το γλωσσάριο που ακολουθεί είναι µετάφραση από την έκδοση στα αγγλικά του Παγκόσµιου Οργανισµού Τουρισµού (UNWTO) µε τίτλο International Recommendations for Tourism

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω. 892 νοικοκυριά

Άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω. 892 νοικοκυριά Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ΚΑΠΑ RESEARCH Α.Ε. Περίοδος διεξαγωγής Η συλλογή των στοιχείων έγινε από 17 έως και 18 Απριλίου 2007 Περιοχή διεξαγωγής Πληθυσμός Δείγμα Τεχνική συλλογής πληροφοριών Μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση για το Δίκτυο Αegean Cuisine και πληροφορίες για την ένταξη επιχειρήσεων της Σάμου & Ικαρίας

Ενημέρωση για το Δίκτυο Αegean Cuisine και πληροφορίες για την ένταξη επιχειρήσεων της Σάμου & Ικαρίας Ενημέρωση για το Δίκτυο Αegean Cuisine και πληροφορίες για την ένταξη επιχειρήσεων της Σάμου & Ικαρίας 1 Προς: Επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, παραγωγοί και έμποροι, μέλη του Επιμελητηρίου Σάμου Αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στρατηγικοί Εταίροι

Οι Στρατηγικοί Εταίροι Εταιρική Παρουσίαση ΗΕπιχείρηση Η «Αμφιτρίτη ΚΟΙΝΣΕΠ» είναι υπό σύσταση Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Ένταξης (σύμφωνα με το Ν. 4019/11) και έχει ως σκοπό την ένταξη στην οικονομική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΧΩΡΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΚΥΡΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ : ΕΝΤΟΝΗ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ. ΜΟΡΦΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ : ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΡΙΠΤΥΧΟ ΑΜΜΟΣ ΗΛΙΟΣ ΘΑΛΛΑΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Επεξεργασία:La.Re.T.S.A.& Quantos S.A. ΤτΕ Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών / Διεύθυνση Στατιστικής Η Έρευνα Συνόρων για

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ στα πλαίσια του Έργου NEST Ανάπτυξη Δικτύου Αειφόρου Τουρισμού 1. Πόσο καιρό ζείτε στην περιοχή των Πρεσπών: Χρόνια Μήνες 2. Ποια είναι η κύρια πηγή εισοδήματός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία»

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» «Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» Ονοματεπώνυμο:Ζαχίλα Αφροδίτη Σειρά:8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος Δεκέμβριος 2011 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ Η αίτηση θα πρέπει απαραίτητα να υποβληθεί σε τυπωμένη (χειρόγραφες αιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

RIS 3 - Πολιτισμός-Τουρισμός

RIS 3 - Πολιτισμός-Τουρισμός RIS3 / 30-12-2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαμόρφωση της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης - RIS3 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, Λάρισα 30-12-2013 RIS 3 - Πολιτισμός-Τουρισμός Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΚΟΠΟΣ: ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Πράξη «Εναλλακτικός Τουρισμός» αφορά στην υλοποίηση επενδύσεων στον τομέα του τουρισμού από υφιστάμενες

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού

Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού Γεώργιος Γκανάτσιος, MSc Προϊστάμενος Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Ευόσμου, Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Προκηρύχτηκε το πρόγραμμα «Εναλλακτικός Τουρισμός» που αφορά στην υλοποίηση επενδύσεων στον τομέα του τουρισμού από υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ή προτίθενται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 Η συστηματική παρακολούθηση των διαχρονικών τάσεων στην αγορά εργασίας και η πρόβλεψη της μελλοντικής κατάστασης αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 10564 Αθήνα Τηλ. 3312253, 3310022 Fax: 3312033 Αθήνα, 5 εκεµβρίου 2001 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 10564 Αθήνα Τηλ. 3312253, 3310022 Fax: 3312033 Αθήνα, 5 εκεµβρίου 2001 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 10564 Αθήνα Τηλ. 3312253, 3310022 Fax: 3312033 Αθήνα, 5 εκεµβρίου 2001 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ιοίκηση του ΙΤΕΠ βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να δώσει στην

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικό Παρατηρητήριο και Ολοκληρωµένος Τουριστικός Σχεδιασµός στη Περιφέρεια Ν. Αιγαίου Μελέτη Περίπτωσης: Αντίπαρος

Τουριστικό Παρατηρητήριο και Ολοκληρωµένος Τουριστικός Σχεδιασµός στη Περιφέρεια Ν. Αιγαίου Μελέτη Περίπτωσης: Αντίπαρος Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τουριστικό Παρατηρητήριο και Ολοκληρωµένος Τουριστικός Σχεδιασµός στη Περιφέρεια Ν. Αιγαίου Μελέτη Περίπτωσης: Αντίπαρος Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ ΚΑΙ Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΟ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ ΚΑΙ Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 5 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ ΚΑΙ Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΤΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟ Το αγροτουριστικό προϊόν Για το ευρύ κοινό, µέχρι πρόσφατα, οι δραστηριότητες που αναπτύσσονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ

ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΣΚΟΠΟΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ Σκοπός του συγκεκριμένου Σήματος είναι: Η αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαστρονοµία στο Μάρκετινγκ του Ελληνικού Τουρισµού. Γιώργος Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής ΣΕΤΕ

Η Γαστρονοµία στο Μάρκετινγκ του Ελληνικού Τουρισµού. Γιώργος Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής ΣΕΤΕ Η Γαστρονοµία στο Μάρκετινγκ του Ελληνικού Τουρισµού Γιώργος Δρακόπουλος Γενικός Διευθυντής ΣΕΤΕ 2ο Διεθνές Συνέδριο Αειφορία, Διατροφή, Τουρισµός: παράγοντες - κλειδιά για την εξωστρέφεια των ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα αποτελεί κορυφαίο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως. Την τελευταία δεκαετία, ο

Η Ελλάδα αποτελεί κορυφαίο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως. Την τελευταία δεκαετία, ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Ελλάδα αποτελεί κορυφαίο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως. Την τελευταία δεκαετία, ο αριθμός των τουριστών αυξάνεται σταθερά. Το 2007, περισσότερα από 17 εκατομμύρια άτομα επισκέφθηκαν την Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ Επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Κουλαουζίδης Ειδικός Σύμβουλος για θέματα Δια Βίου Μάθησης 2012 Ανάπτυξη και προβολή της οινοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τουρισμός & Εμπόριο στην Παλαιόχωρα. Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Χανίων

Τουρισμός & Εμπόριο στην Παλαιόχωρα. Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Χανίων Τουρισμός & Εμπόριο στην Παλαιόχωρα Εμπορικό & Βιομηχανικό Πυλώνες Έρευνας 1 ος Πυλώνας Δημογραφικά χαρακτηριστικά επισκεπτών 2 ος Πυλώνας Ταξιδιωτικό προφίλ επισκέπτη 3 ος Πυλώνας Οικονομική δυναμική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα