Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1"

Transcript

1 Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1 Περίληψη Η ανακοίνωση επιχειρεί να διερευνήσει τους τρόπους µε τους οποίους ο θόρυβος επιδρά στη γραπτή επικοινωνία και τις διαδικασίες µε τις οποίες το γραπτό µήµυµα αναδοµείται µόνιµα ή περιστασιακά ώστε να ξεπερνά τις δυσχέρειες που προκύπτουν από την πιθανή ή αναµενόµενη παρουσία θορύβου. Σε αυτό το πλαίσιο κρίνεται σκόπιµη µια διευρυµένη θεώρηση της έννοιας «θόρυβος», καθώς: α) ο θόρυβος δεν θεωρείται πλέον αποκλειστικό φαινόµενο της προφορικής, αλλά και της γραπτής επικοινωνίας, β) δε θεωρείται αποκλειστικά ενδο-συστηµατικό φαινόµενο και αναζητούνται οι εξω-συστηµατικές παράµετροι που καθορίζουν την παρουσία του, γ) η παρουσία του δεν εντοπίζεται µόνο στο κανάλι, αλλά σε όλες τις συνιστώσες επικοινωνίας, δ) ανιχνεύονται πιθανές θετικές χρήσεις του. Η παρουσία θορύβου και οι τρόποι µε τους οποίους επιδρά στη γραπτή επικοινωνία καθορίζονται ανάλογα µε φαινοµενικά εξω-συστηµατικές παραµέτρους και µε ενδο-συστηµατικές παραµέτρους. Αντίστοιχα διαφοροποιούνται και οι διαδικασίες µε τις οποίες αυξάνεται η πληροφορία του γραπτού µηνύµατος, ώστε να υπερβαίνει τις δυσχέρειες ενός θορυβώδους καναλιού. Η παρουσίαση αποσκοπεί να συνεισφέρει στην αναζήτηση της πληροφορίας στο γραπτό µήνυµα υπερβαίνοντας την παραδοσιακή αντίληψη της γραπτής γλώσσας ως απλής καταγραφής της προφορικής, ώστε να είναι δυνατή η διερεύνηση των ιδιαίτερων τρόπων δόµησης και λειτουργίας της ως αυτονόµου συστήµατος επικοινωνίας µέσω οπτικών σηµείων. Επίσης, στοχεύει στη διερεύνηση των τρόπων αναδόµησης του γραπτού µηνύµατος, ώστε να µειώνονται οι πιθανότητες ελλιπούς ή εσφαλµένης κατανόησης εξαιτίας του θορύβου. 1. Εισαγωγή Σε πρώτη προσέγγιση, η παρουσία θορύβου στην γραπτή επικοινωνία φαίνεται αδιανόητη. Αυτό οφείλεται σε µια περιοριστική ερµηνεία του φαινοµένου θόρυβος, όπως προκύπτει από τις επεξεργασίες της κλασικής θεωρίας της επικοινωνίας των E. Shannon & W. Weaver, καθώς και σε µια εµπεδωµένη αντίληψη περιοριστικής ερµηνείας των χαρακτηριστικών και της λειτουργίας της γραπτής γλώσσας. Με την παρούσα ανακοίνωση, 1 Στοιχεία δηµοσίευσης (Ν. 2) Παπαδοπούλου, Μ. (1997). Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία. Στο Ε. Μελά-Αθανασοπούλου (επιµ.). Πρακτικά του 10 ου ιεθνούς Συµποσίου Θεωρητικής και Εφαρµοσµένης Γλωσσολογίας. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

2 επιχειρείται µια συνολική επαναπροσέγγιση του ζητήµατος µε στόχο την αξιολόγηση της δράσης του θορύβου, καθόσον εκτιµούµε ότι η διερεύνηση των επιπτώσεων του θορύβου στην γραπτή επικοινωνία είναι ιδιαίτερα χρήσιµη: - τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, επιτρέποντας τη συγκρότηση µιας σύγχρονης, διευρυµένης θεωρίας για τη γραφή, - όσο και σε εφαρµοσµένο επίπεδο, ερµηνεύοντας τη µόνιµη ή περιστασιακή αναδόµηση του γραπτού µηνύµατος, µε τρόπο ώστε να υπερβαίνει τις δυσχέρειες που προκύπτουν από την τυχαία ή την αναµενόµενη παρουσία θορύβου. 2. Οριοθέτηση της έννοιας του θορύβου Η πρώτη παρουσίαση της έννοιας του θορύβου γίνεται το 1949 από τους E. Shannon & W. Weaver οι οποίοι, στην προσπάθειά τους να ορίσουν ένα µαθηµατικό µοντέλο µέτρησης της πληροφορίας, διατυπώνουν τα βασικά χαρακτηριστικά της επικοινωνίας. Οι Shannon & Weaver ασχολήθηκαν ιδιαίτερα µε την ακρίβεια της µετάδοσης των συµβόλων επικοινωνίας µέσω της λειτουργίας του καναλιού και τις διαδικασίες κωδικοποίησης ενός µηνύµατος 2. Σύµφωνα µε τη Μαθηµατική Θεωρία της Επικοινωνίας, θόρυβος θεωρείται κάθε είδους παραµόρφωση του σήµατος που εκπέµπεται από έναν ποµπό προς ένα δέκτη, εξαιτίας λάθους ή εξωτερικής παρεµβολής κατά την διάρκεια της µετάδοσης και λήψης του, χωρίς την ανάλογη πρόθεση της πηγής, µε αποτέλεσµα την ανεπιθύµητη αύξηση της αβεβαιότητας κατά την επιλογή του µηνύµατος 3. O θόρυβος αποτελεί ένα σηµαντικό επικοινωνιακό πρόβληµα, καθώς συνιστά έναν αστάθµητο παράγοντα της επικοινωνιακής διαδικασίας. Οι Shannon & Weaver εντοπίζουν τον θόρυβο κυρίως στο κανάλι µετάδοσης της πληροφορίας και µελετούν την επίδρασή του αποκλειστικά στην ακρίβεια µετάδοσης των συµβόλων επικοινωνίας. Παρότι αναγνωρίζουν ότι θα έπρεπε η έννοια του θορύβου να διευρυνθεί, ώστε να συµπεριλαµβάνει τις παραµορφώσεις όχι µόνο του σήµατος αλλά και του νοήµατος που συµβαίνουν κατά την επικοινωνιακή διαδικασία, προτείνοντας µάλιστα την διάκριση δύο ειδών θορύβου -τον µηχανικό (αναφορικά µε τις παραµορφώσεις του σήµατος) και τον σηµασιακό (για τις παραµορφώσεις του νοήµατος) 4 -, πρωταρχικό µέλη- 2 SHANNON E. & WEAVER W. [1949], σελ.8. 3 SHANNON E. & WEAVER W. [1949], σελ SHANNON E. &WEAVER W. [1949], σελ.26

3 µά τους παραµένει η επίλυση προβληµάτων στο τεχνικό επίπεδο της µετάδοσης της επικοινωνίας. Μετά την πρώτη παρουσίασή της στη Μαθηµατική θεωρία της Επικοινωνίας, η έννοια του θορύβου διευρύνεται, ώστε να συµπεριλάβει κάθε σήµα που λαµβάνεται χωρίς να έχει µεταδοθεί από την πηγή, όπως και καθετί που κάνει δυσκολότερη την ακριβή αποκωδικοποίηση του µηνύµατος 5. Αυτή η διευρυµένη θεώρηση, υπερβαίνει την αρχική οριοθέτησή του θορύβου από τους Shannon & Weaver, για να είναι όµως δυνατή η διερεύνηση της παρουσίας και της επίδρασης του θορύβου στη γραπτή επικοινωνία θα ήταν σκόπιµο να εισαγάγουµε συγκεκριµένες επιπρόσθετες διευκρινήσεις που καθιστούν τον θόρυβο ένα ιδιαίτερα λειτουργικό εργαλείο για την ανάλυση της γραπτής γλώσσας: α) Αρχικά πρέπει να τονιστεί ότι ο θόρυβος αποτελεί ένα φαινόµενο που επηρεάζει, µε διαφορετικό τρόπο, τόσο το ακουστικό όσο και το οπτικό κανάλι, άρα επηρεάζει εξίσου την προφορική και την γραπτή επικοινωνία, β) ο θόρυβος δεν αποτελεί έναν αποκλειστικά αστάθµητο, τυχαίο φαινόµενο (π.χ. µια σκισµένη σελίδα βιβλίου), αλλά συνιστά προϊόν συγκεκριµένων ενδο-συστηµικών και εξω-συστηµικών παραµέτρων, γ) η παρουσία θορύβου στη γραπτή επικοινωνία δεν θα πρέπει να θεωρείται a priori αρνητική, καθώς µπορεί να αποτελεί συνειδητή παράµετρο για την αύξηση της πρωτοτυπίας του µηνύµατος 6 (π.χ στην περίπτωση διαφηµιστικών µηνυµάτων), ή να συνιστά τµήµα εκπαιδευτικής διαδικασίας (π.χ. ένας λεκές σε µια σελίδα επιτρέπει τους µαθητές να εργασθούν για την αποκατάστασή του κειµένου διαµορφώνοντας µε βάση το συγκεί- µενο υποθέσεις για το τµήµα που δεν αναγνωρίζεται), δ) ο θόρυβος δεν επηρεάζει µε όµοιο τρόπο και σε κάθε χρονική στιγµή όλους τους αποδέκτες ενός µηνύµατος. Αυτό που για κάποιον είναι θόρυβος για έναν άλλον δεν είναι π.χ. ένα γκράφιτι στον τοίχο µπορεί να αποτελεί θόρυβο για κάποιον (κυρίως για τον ιδιοκτήτη του τοίχου) ενώ να συνιστά πληροφορία για έναν άλλο αναγνώστη. Με αυτή την έννοια δεν µας απασχολεί τόσο η φυσική παρουσία θορύβου, όσο ο τρόπος µε τον οποίο επιδρά στη στάση των αποδεκτών ενός µηνύµατος, ε) τέλος, ο θόρυβος δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στο κανάλι, αλλά ανιχνεύεται σε όλες τις παραµέτρους επικοινωνίας, δηλαδή στον δέκτη, στον ποµπό, στο µήνυµα, ακόµα και στις πολιτιστικές νόρµες που διέπουν την επικοινωνία. 5 FISKE J. [1992], σελ Αύξηση της εντροπίας του µηνύµατος

4 3. Η παρουσία θορύβου Λαµβάνοντας υπόψιν τις παραπάνω παρατηρήσεις θα προσπαθήσουµε να εντοπίσουµε τι συνιστά "θόρυβο" στη γραπτή επικοινωνία και ειδικότερα στη γραπτή γλώσσα. Σε αυτή την κατεύθυνση, κρίνουµε σκόπιµο να αναλύσουµε τους τρόπους εµφάνισης του θορύβου στις διάφορες παραµέτρους επικοινωνίας. Αρχικά, µπορούµε να αναγάγουµε τα προβλήµατα θορύβου (δηλαδή των παρεµβάσεων που διαφοροποιούν το γραπτό µήνυµα ανάµεσα στον ποµπό και τον δέκτη ή που δυσχεραίνουν την πλήρη αποκωδικοποίησηανάγνωση του µηνύµατος) : α) στο χώρο που χρησιµοποιείται για τη µετάδοση ενός γραπτού µηνύµατος. Σε αυτήν την περίπτωση θόρυβος µπορεί να είναι ένας λεκές στην επιφάνεια µιας σελίδας, η σκισµένη αφίσα στο δρόµο, το ίχνος που αφήνει ένα χαλασµένο στυλό ή ένα µισοξυµένο µολύβι, µια κατεστραµµένη πινακίδα ή ότι αποµένει από ένα σχέδιο στην άµµο όταν περάσει η θάλασσα, β) στο χρόνο της επικοινωνίας. Όπου θόρυβος µπορεί να είναι ο ελλιπής φωτισµός που αποτρέπει την πλήρη ανάγνωση ενός µηνύµατος, το ταχύ πέρασµα ενός µηνύ- µατος στην οθόνη ενός υπολογιστή ή των υποτίτλων µιας µεταφρασµένης ταινίας που οδηγεί σε απώλεια πληροφοριών, το διάστηµα στο οποίο αναβοσβήνουν οι φωτεινές πινακίδες, ή ακόµα το σύντοµο κενό που µεσολαβεί κατά την αλλαγή µηνύµατος στις κινού- µενες διαφηµιστικές πινακίδες, όπου το µήνυµα αποσυντίθεται στα ελάχιστα µησηµαίνοντα (µη-φέροντα σηµασία) όρια του 7, γ) στους συµµετέχοντες, δηλαδή στον ποµπό, το δέκτη και στους παρευρισκοµένους στην επικοινωνία. Σε αυτή την περίπτωση, ο θόρυβος στον αποστολέα-γράφοντα µπορεί να συνίσταται σε εκποµπή λανθασµένου γραπτού µηνύµατος ή µηνύµατος που δεν λαµβάνει υπόψιν το προφίλ, τα χαρακτηριστικά και τα ενδιαφέροντα ενός συγκεκριµένου ή πιθανού παραλήπτη-αναγνώστη. Αντίστοιχα, ο θόρυβος στον παραλήπτη συναρτάται από το βαθµό προσοχής, προσήλωσης στο µήνυµα, φαινόµενο που ανάγεται σε προσωπικές του επιλογές: ενδιαφέρον, σκοπιµότητα, υποχρέωση, ευχαρίστηση ακόµα και στο τυχαίο π. χ κάποιος νεφροπαθής θα διάβαζε µε διαφορετικό τρόπο τις αντενδείξεις ενός φαρµάκου από ότι µια αφίσα στο δρόµο, διαφορετικές πληροφορίες συγκρατεί ένας άνεργος που αναζητεί στην εφηµερίδα µια θέση εργασίας από κάποιον που ενδιαφέρεται 7 Αναλυτική παρουσίαση για τα νέα µέσα γραπτής επικοινωνίας και την επίδρασή τους στις θεωρίες για τη γραφή: BOURGAIN, D.[1990]

5 γενικά για τις ειδήσεις, συχνά οι µαθητές θεωρούν θόρυβο τις υποσηµειώσεις στα όρια µιας σελίδας (δηλαδή µη-άξιο ανάγνωσης και ταυτόχρονα ενοχλητικό στη ροή του κειµένου). Επίσης, πηγή θορύβου µπορεί να αποτελούν οι συν-παριστάµενοι σε µια περίσταση γραπτής επικοινωνίας καθώς η φυσική παρουσία τους µπορεί να δυσχεραίνει τη συγγραφή ή ανάγνωση ενός γραπτού µηνύµατος, δ) στον κώδικα επικοινωνίας. Όπου θόρυβος µπορεί να είναι τα ορθογραφικά λάθη που δυσχεραίνουν την αναγνώριση µιας λέξης ή την ανάγνωση ενός κειµένου, χαρακτηριστικό κυρίως των χειρόγραφων κειµένων, τα λάθος κτυπήµατα της γραφοµηχανής στα έντυπα, ή η λανθασµένη οργάνωση των παραγράφων σε ένα κείµενο, η κακή σελιδοποίηση (ο δαίµων του τυπογραφείου), η δυσνόητη, συνεχής χειρόγραφη γραφή, η χρήση γραφικών νεολογισµών και συντµήσεων, δηλαδή η ασυνήθιστη χρήση της γραπτής γλώσσας που προσκρούει στις γραφικές συνήθειες των χρηστών, η παρεµβολή λέξεων και προτάσεων ξενόγλωσσων που δεν γίνονται κατανοητές ή που δυσχεραίνουν την ανάγνωση ενός κειµένου κλπ, ε) τέλος, στο µήνυµα. Όπου θόρυβο µπορεί να αποτελεί η σκόπιµη ή τυχαία εσφαλµένη ερµηνεία του. Σε αυτήν την περίπτωση, η λανθασµένη ερµηνεία µπορεί να οφείλεται σε άγνοια των πολιτιστικών νορµών που διέπουν τη γραπτή επικοινωνία και όχι αποκλειστικά άγνοια του κώδικα- ή προγενέστερων γεγονότων και απόψεων που όµως καθορίζουν το περιεχόµενο του κειµένου. Τέλος, ο θόρυβος στο µήνυµα µπορεί να οφείλεται σε µερική ερµηνεία του κειµένου εξαιτίας της παραγνώρισης ορισµένων παραµέτρων του. Ολοκληρώνοντας, θα ήταν σκόπιµο να τονιστεί ότι η παρουσία θορύβου στο γραπτό µήνυµα είναι συχνότερη και πολυπλοκότερη από ότι είχε αρχικά θεωρηθεί ιδιαίτερα στην εποχή µας µε την αύξηση των µέσων γραπτής επικοινωνίας. Επηρεάζει την ποσότητα και το είδος της πληροφορίας που εκπέµπεται σε µια δεδοµένη χρονική στιγµή, αποτελεί σηµαντική παράµετρο που πρέπει να λαµβάνεται υπόψιν από τον συγγράφοντα ένα κείµενο, καθορίζει τους τρόπους ανάγνωσης και προσέγγισης ενός κειµένου και τέλος, συνιστά ένα εν-δυνάµει θετικό στοιχείο για όσους ενδιαφέρονται για την αύξηση της πληροφορίας, της αποτελεσµατικότητας και της πρωτοτυπίας του µηνύµατος.. 4. Προσέγγιση της γραπτής γλώσσας Για να µπορέσουµε να µελετήσουµε τους τρόπους επίδρασης του θορύβου στο γραπτό µήνυµα και τις διαδικασίες µε τις οποίες αυτό αναδιοργανώνεται ώστε να

6 υπερβαίνει την παρουσία του θορύβου, κρίνεται σκόπιµη µια σύντοµη διερεύνηση της φύσης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της γραπτής γλώσσας, ως συστήµατος µετάδοσης πληροφοριών µέσω οπτικών σηµείων. Οι ποικίλες αναλύσεις και προσεγγίσεις της γραπτής γλώσσας και της γραφής µπορούν να ενταχθούν σε τρεις γενικότερες κατηγορίες: τη φωνοκεντρική 8, τη φωνογραφική 9 και την αυτόνοµη προσέγγιση 10. Οι δύο πρώτες αντιµετωπίζουν τα σηµεία της γραπτής γλώσσας σε άµεση εξάρτηση από τα σηµεία της προφορικής γλώσσας. Αν και συγκεκριµένα προβλήµατα γραφής και κυρίως ορθογραφίας αντιµετωπίζονται µε σχετική αυτονοµία από τη φωνογραφική προσέγγιση, τελικά δεν αµφισβητείται η υπεροχή του φωνήµατος έναντι του γραφήµατος και δεν αναγνωρίζεται η ιδιαιτερότητα της γραπτής γλώσσας. Τα σηµεία της γραφής θεωρούνται σηµεία άλλων σηµείων. Ο ρόλος τους περιορίζεται στη σηµείωση µιας άλλης γλώσσας, η γραφή αποτελεί απλώς ένα µέσο (ανάµεσα σε άλλα) καταγραφής του προφορικού λόγου. Η αυτόνοµη προσέγγιση 11 επιχειρεί µια συνολική αναθεώρηση των αντιλήψεων για τη γραπτή γλώσσα και τη γραφή. Αµφισβητεί την υποταγή της γραπτής στην προφορική γλώσσα και αναζητεί τους ιδιαίτερους τρόπους δόµησης και λειτουργίας της. Τονίζει τις διαφορές που προκύπτουν από τη χρησιµοποίηση διαφορετικού καναλιού για την αναπαράσταση της πραγµατικότητας (το ακουστικό στην µία περίπτωση και το οπτικό στην άλλη) και διερευνά τον τρόπο µε τον οποίο αυτό συµβάλλει στην ποσότητα και το είδος της µεταδιδόµενης πληροφορίας 12. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η ποσότητα του µηνύµατος που µπορεί να µεταδοθεί µέσω του οπτικού καναλιού είναι πολλαπλάσια από αυτήν που µπορεί να µεταδώσει το ακουστικό κανάλι 13, αλλά υπόκειται σε περισσότερες δεσµεύσεις που απορρέουν από τη φύση του µέσου: δηλαδή την ανάγκη φωτισµού, την ευθύγραµµη και ανεµπόδιστη διάδοση των οπτικών σηµείων, την απαιτούµενη ένταση της προσοχής, κλπ. 8 Με κύριους εισηγητές τους εκπροσώπους του ευρωπαϊκύ και αµερικάνικου δοµισµού F. de Saussure και L. Bloomfield, αντίστοιχα. 9 Όπως παρουσιάζεται από τους: CATACH N.[1979], GAK V.G. [1976] κ.α. 10 Αναλυτική παρουσίαση στο: ANIS J. [1988] 11 VACHEK J. [1973 &1976], ULDALL H.J. [1944], PULGRAM E. [1951], STETSON R.H. [1937], BOLINGER D.L [1946] ANIS J. [1988], κ.α.. 12 Εξειδικευµένες έρευνες της ψυχογλωσσολογίας ασχολήθηκαν µε τη µέτρηση του αριθµού των bits που µπορεί να συλλάβει η ανθρώπινη αντίληψη, FRAISSE R. [1963], RICHAUDEAU F. [1971], SMITH Fr. [1973],κ.α. 13 «Η χωρητικότητα του οπτικού καναλιού είναι πολύ µικρότερη από αυτήν του ακουστικού, άρα σε δεδοµένο χρονικό διάστηµα µπορεί να µεταδώσει µεγαλύτερη ποσότητα πληροφορίας, σχεδόν 100 φορές» ESCARPIT R. [1973]

7 Η προσέγγιση της γραπτής γλώσσας, ως συστήµατος µετάδοσης πληροφοριών µέσω οπτικών σηµείων, επιτρέπει τη διερεύνηση των χαρακτηριστικών της καθώς και την ανάδειξη των ιδιαίτερων λειτουργιών που επιτελεί και οι οποίες την αποµακρύνουν σταδιακά από την προφορική γλώσσα. Η γραπτή γλώσσα, όπως σηµειώνεται από τον πρωτοπόρο, Τσέχο γλωσσολόγο J. Vachek (ο οποίος ασχολήθηκε µε το θέµα από τη δεκαετία του 1930), συνιστά ένα σύστηµα σηµείων που µπορούν να παρουσιασθούν γραφικά. Λειτουργικά, τα γραπτά σηµεία απαντούν σε ένα δεδοµένο ερέθισµα µε στατικό τρόπο, δηλαδή η απόκριση είναι διατηρήσιµη και προϋποθέτει πλήρη κατανόηση και επισκόπηση των µεταδιδόµενων πληροφοριών 14. Η λειτουργική ιδιαιτερότητα της γραφής 15, όπως επισηµαίνει ο ανθρωπολόγος J. Goody, συνίσταται στη δυνατότητα αποθήκευσης της πληροφορίας στο χώρο και το χρόνο που επιτρέπει την επανεξέταση, επανατοποθέτηση και ανακατασκευή των φράσεων και των λέξεων, την αναδόµηση του κειµένου σε ένα αφηρηµένο και διαφορετικό πλαίσιο καταργώντας την αναγκαστική συνέχεια του προφορικού λόγου και εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα ασυνέχειας. Τέλος, η αναγνώριση της αυτονοµίας της γραπτής από την προφορική γλώσσα επέτρεψε τη διερεύνηση των σχέσεών της µε άλλα σηµειολογικά συστήµατα που εξυπηρετούνται από το οπτικό κανάλι, όπως: το τυπογραφικό, το εικονικό και το χρωµατικό, καθώς και την αναζήτηση πληροφοριών τόσο στο περιεχόµενο όσο και στη µορφή του κειµένου 16. Η αυτόνοµη προσέγγιση της γραπτής γλώσσας επιτρέπει να µελετήσουµε σφαιρικά τους τρόπους µε τους οποίους το γραπτό µήνυµα αναδοµείται µόνιµα ή περιστασιακά, ώστε να υπερβαίνει τις δυσχέρειες που προκύπτουν εξαιτίας του θορύβου. 5. Παράµετροι θορύβου στη γραπτή γλώσσα Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία καθορίζεται από εξω-συστηµικές και ενδοσυστηµικές παραµέτρους οι οποίες καθορίζουν, αντίστοιχα, και τις διαδικασίες υπέρβασής του. Εξω-συστηµικές θεωρούµε εκείνες τις παραµέτρους που καθορίζουν άµεσα τη γραπτή γλώσσα και το γραφικό σύστηµα και, συνεπώς, επιβάλλουν το πλαίσιο διερεύνησης των 14 VACHEK J. [1976], σελ Αναλυτικότερη παρουσίαση για τις λειτουργίες της γραφής: GOODY J. [1979] σελ Ειδικότερα για τις λειτουργίες του γραπτού: BOURGAIN D. [1977] σελ «Το κείµενο σηµαίνει όχι µόνο µέσα από το γλωσσικό του περιεχόµενο αλλά και µέσω της µορφής του». ESCARPIT R. [1973], σελ. 36.

8 επιδράσεων του θορύβου στη γραπτή επικοινωνία. Στις εξω-συστηµικές παραµέτρους µπορούµε να εντάξουµε: α) τις ανάγκες για γραφή και ανάγνωση και την αναλογία αναγνωστών και γραφέων σε κάθε συγκεκριµένη κοινωνική οργάνωση, β) το είδος των παραγόµενων και αναγνωσκόµενων κειµένων γ) τα τεχνολογικά µέσα, και κυρίως δ) τους τρόπους και τις διαδικασίες ανάγνωσης-αποκωδικοποίησης του γραπτού µηνύµατος. Οι κοινωνικές, φαινοµενικά εξω-συστηµικές, παράµετροι επηρεάζουν άµεσα στη µορφή και τη δοµή της γραπτής γλώσσας 17. Οι ανάγκες για γραφή ή για ανάγνωση (και άρα η σχέση αναγνωστών-γραφέων) δεν είναι ίδιες σε κάθε κοινωνική οργάνωση. Στη σηµερινή εποχή και στις δυτικές σε υψηλό βαθµό αλφαβητισµένες- κοινωνίες, το κύριο βάρος εναποτίθεται στην ανάγνωση. Έχει υπολογισθεί ότι η αναλογία είναι της τάξης 9: 1. ηλαδή, κατά 90% στην καθηµερινή, γραπτή µας επικοινωνία είµαστε αναγνώστες, ενώ οι ανάγκες για γραφή περιορίζονται οριακά στο 10% των δραστηριοτήτων µας. Αυτό το γεγονός οδηγεί στην ανάδειξη της ανάγνωσης σε βάρος της γραφής και συνεπάγεται την αναδιαµόρφωση της γραπτής γλώσσας, ώστε να προσαρµόζεται στις αυξηµένες κοινωνικές ανάγκες ανάγνωσης. Επιπλέον, καθώς ο θόρυβος είναι ένα φαινόµενο που επηρεάζει κυρίως τη διαδικασία ανάγνωσης, είναι φανερό ότι η παρουσία του πρέπει να λαµβάνεται υπόψιν στη δοµή και τη µορφή του µηνύµατος, ώστε να διευκολύνεται η αποκωδικοποίηση του µηνύµατος και να αποτρέπονται τα λάθη που θα προέκυπταν στη γραπτή επικοινωνία εξαιτίας ενός θορυβώδους καναλιού. Εξίσου σηµαντική παράµετρο αποτελεί το είδος των κειµένων και γραπτών µηνυµάτων µε τα οποία ερχόµαστε σε καθηµερινή επαφή. Η ταχύτατη αύξηση της ποσότητας και της ποικιλίας των µηνυµάτων ορίζει ένα νέο πλαίσιο για την προσέγγιση της γραπτής γλώσσας. Στη θέση του παραδοσιακού έντυπου (βιβλίου ή εφηµερίδας), κατακλυζόµαστε καθηµερινά από ένα πλήθος γραπτών (αφίσες, πινακίδες στους δρόµους, διαφηµιστικά πανό και έντυπα κλπ) που επιβάλλουν διαφορετικές στρατηγικές ανάγνωσης. Επιπλέον, τα σύγχρονα µέσα δηµιουργούν ένα νέο χώρο για την παρουσία γραπτών κειµένων και επηρεάζονται µε διαφορετικό τρόπο από το θόρυβο. 17 Αναλυτική διερεύνηση της αλληλόδρασης που αναπτύσσεται ανάµεσα στο εκάστοτε σηµειολογικό σύστηµα σηµείωσης και σε κοινωνικής τάξης παραµέτρους: ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ. [1994]

9 Τέλος, ιδιαίτερα σηµαντική είναι η διαφοροποίηση των στρατηγικών αποκωδικοποίησηςανάγνωσης ενός γραπτού κειµένου που προκύπτουν εξαιτίας της δράσης των υπόλοιπων παραµέτρων. Την παραδοσιακή αντίληψη, ότι η ανάγνωση συνίσταται στη γράµµα προς γράµµα αποκωδικοποίηση κάθε λέξης, έρχονται να αµφισβητήσουν σύγχρονες θεωρητικές αντιλήψεις για τους τρόπους λειτουργίας της οπτικής εικόνας της λέξης, όπως των: VACHEK J. [ήδη από το 1948], ESCARPIT R. [1973], SMITH Fr.[1973], SAMPSON G. [1985] αλλά και εκτεταµένες πειραµατικές έρευνες όπως το Πείραµα της Φιλαδέλφειας των ROZIN P. και GLEITMAN L. [1963], καθώς και οι πιο σύγχρονες εργασίες της FRITH Uta [1979], των BRYANT & BRADLEY [1980] κ.α. Τα συµπεράσµατα αυτών των ερευνών συγκλίνουν στην αντίληψη ότι για τον αλφαβητισµένο χρήστη µιας αλφαβητικής γραφής υπάρχουν δύο στρατηγικές προσέγγισης ενός κειµένου: η φωνητική (ή φωνογραφική) και η λογογραφική. Η φωνητική αποτελεί την τµηµατική ανάγνωση της λέξης, ενώ η λογογραφική συνίσταται στην αναγνώριση µιας ή περισσοτέρων λέξεων χωρίς αναγωγή στις ελάχιστες µονάδες που την αποτελούν. Το µεγαλύτερο τµήµα της ανάγνωσης γίνεται µε τη λογογραφική στρατηγική, ενώ η φωνητική χρησιµοποιείται κυρίως για άγνωστες λέξεις. Ακόµα όµως και σε αυτήν την περίπτωση, οι ερευνητές θεωρούν ότι ο ρόλος της φωνητικής στρατηγικής είναι ιδιαίτερα περιορισµένος, καθώς ο εξοικειωµένος αναγνώστης διαβάζει σχηµατίζοντας αναλογίες µε ήδη γνωστές λέξεις που µπορούν να διαβαστούν λογογραφικά (ELLIS A. [1984], HENDERSON L. [1982], BARON J. [1977] κ.α.). Οι παραπάνω θεωρητικές επεξεργασίες έρχονται να τονίσουν τη σηµασία που έχει η µορφή της λέξης και του κειµένου. Εφόσον ο αναγνώστης διαβάζει λογογραφικά, η παρουσία θορύβου µπορεί να οδηγεί σε απώλεια πληροφορίας, άρα το γραπτό κείµενο πρέπει να διαθέτει αυξηµένη εντροπία και στοιχεία εικονικότητας, ώστε να εξυπηρετείται η γρήγορη αποκωδικοποίησή του. Στις ενδο-συστηµικές παραµέτρους µπορούµε να εντάξουµε: α) το γραφικό σύστηµα που χρησιµοποιείται κάθε φορά, β) τη σχέση της γραπτής γλώσσας µε τα συλλειτουργούντα σηµειολογικά συστήµατα οπτικής µετάδοσης της πληροφορίας Στα αλφαβητικά συστήµατα που παρουσιάζουν αµιγώς ή έντονο φωνητικό χαρακτήρα όπως το ελληνικό αλφάβητο στα πρώτα χρόνια της δηµιουργίας του- η παρουσία και του ελάχιστου θορύβου οδηγεί σε σηµαντική απώλεια πληροφορίας. Για να επεξηγήσουµε αυτή τη θέση, θα χρησιµοποιήσουµε το οριακό παράδειγµα του διεθνούς συστήµατος φωνητικής καταγραφής. Το ΙΡΑ συνιστά σύστηµα καταγραφής του προφορικού λόγου

10 χωρίς όµως να διαθέτει εκείνα τα χαρακτηριστικά που επιτρέπουν στον προφορικό λόγο να ξεπερνά τα προβλήµατα θορύβου: τον τονισµό, τη δυνατότητα απόκρισης-ανάδρασης, την κίνηση, τις χειρονοµίες κλπ. Η παρουσία θορύβου οδηγεί στην αδυναµία σύλληψης της πληροφορίας µε άµεσο τρόπο και υποχρεώνει τον αναγνώστη να αναζητήσει στο συγκείµενο τις πληροφορίες εκείνες που θα του επιτρέψουν να αποκαταστήσει το νόηµα. Η ιδιαιτερότητα της γραφής ως συστήµατος οπτικών σηµείων, συνίσταται στη γρήγορη και απευθείας σύλληψη της πληροφορίας και δεν προϋποθέτει τον τεµαχισµό της λέξης στα ελάχιστα τµήµατά της. Τέλος, ιδιαίτερα σηµαντικός είναι ο ρόλος των συλλειτουργούντων µε τη γραφή σηµειολογικών συστηµάτων τα οποία διευκολύνουν την αποκωδικοποίηση του µηνύµατος και, µέσω της αύξησης της εικονικότητάς του, βοηθούν τον αναγνώστη να υπερβαίνει τις δυσχέρειες ενός θορυβώδους καναλιού. 6. Η υπέρβαση του θορύβου Η λειτουργία του θορύβου, σε όποιους λόγους και αν οφείλεται, αυξάνει τις πιθανότητες ελλιπούς, εσφαλµένης ή καθυστερηµένης κατανόησης του µηνύµατος/ Η προβλεπόµενη παρουσία θορύβου επιβάλλει διαφοροποιήσεις στο µεταδιδόµενο µήνυµα που αφορούν τόσο τη µορφή (εικόνα) όσο και τα εσωτερικά χαρακτηριστικά (τη δοµή) του. Είναι σκόπιµο να αναφέρουµε επιγραµµατικά τους τρόπους υπέρβασης του θορύβου στη γραπτή επικοινωνία. Σύµφωνα µε τη µαθηµατική θεωρία της Επικοινωνίας, η υπέρβαση του θορύβου γίνεται µέσω της αύξησης της εντροπίας του µηνύµατος 18, δηλαδή µε την επανάληψη της πληροφορίας µε άλλα µέσα. Η εντροπία βοηθάει στην ακρίβεια της αποκωδικοποίησης και λειτουργεί ως έλεγχος που επιτρέπει να αναγνωρίσουµε τα λάθη. Ειδικότερα στην περίπτωση της γραπτής επικοινωνίας, η χωρο-χρονική απόσταση που χωρίζει το γράφοντα από τον αναγνώστη υποχρεώνει σε µεγαλύτερη επεξήγηση και άρα σε αύξηση της εντροπίας. Αυτό γίνεται εµφανές εάν αναλογιστούµε την αναλογία των διακριτών µονάδων του προφορικού λόγου, δηλαδή τη σχέση των γραφηµάτων προς τα φωνήµατα, τη µαζική παρουσία γραµµατικών σηµείων στη γραπτή γλώσσα (π.χ. διάκριση γένους ή αριθµού) καθώς και τη δοµή του γραπτού λόγου «Όταν υπάρχει θόρυβος στο κανάλι, υπάρχουν συγκεκριµένα πλεονεκτήµατα για τη µη-χρήση µιας διαδικασίας κωδικοποίησης που αποκλείει εντελώς την εντροπία, καθώς η εναποµένουσα εντροπία βοηθάει στην καταπολέµηση του θορύβουshannon E. & WEAVER W. [1949], σελ Για αναλυτικότερη παρουσίαση της εντροπίας στην προφορική και γραπτή γλώσσα: ANIS J. [1988], σελ 146

11 Πέρα όµως από την εντροπία, εντοπίζουµε άλλες τρεις διαδικασίες υπέρβασης του θορύβου στο γραπτό µήνυµα: την ιστορική ορθογραφία, την αύξηση της εικονικότητάς του και τη διαφοροποίηση των στρατηγικών ανάγνωσης. Η ιστορική ορθογραφία εγκαθιστά στοιχεία λογογραφίας που εξυπηρετούν τη γρήγορη αποκωδικοποίηση ενός κειµένου διευκολύνοντας την υπέρβαση του θορύβου, π.χ. στο φώνηµα /ι/ αντιστοιχούν τα γραφήµατα: ι, η, υ, οι, ει, υι, που γίνονται αντιληπτά ως λογογραφικά σύνολα και ερµηνεύονται ως τέτοια, ενώ συχνά αποτελούν πηγή πληροφορίας στο γραµµατικό και στο ετυµολογικό επίπεδο και διευκολύνουν την αποκωδικοποίηση των λέξεων µέσω της οπτικοποίησης της διαφοράς τους 20. Η αύξηση της εικονικότητας του κειµένου, στην οποία συµβάλλουν κατά κύριο λόγο οι συλλειτουργούντες προς τη γραφή σηµειολογικοί κώδικες, εξυπηρετεί τη γρήγορη σύλληψη της γραπτής πληροφορίας ακόµα και στην περίπτωση του θορύβου. Η ασυνέχεια του γραπτού που δηµιουργείται µε την παρουσία κενών διαστηµάτων, η χωροθέτηση του κειµένου σε παραγράφους, τα σηµεία στίξης, οι τίτλοι, υπότιτλοι, τα πεζά και τα κεφαλαία γράµµατα, το χρώµα και τα σχέδια κλπ εξυπηρετούν την αναγνωσιµότητα του κειµένου και ταυτόχρονα λειτουργούν ως βοηθήµατα αποκατάστασής του στην περίπτωση θορύβου. Τέλος είναι σκόπιµο να τονιστούν οι διαφορετικές στρατηγικές προσέγγισης του γραπτού µηνύµατος που χρησιµοποιεί ο αναγνώστης για να υπερκεράσει την παρουσία θορύβου, όπως: µετατροπή σε προφορικό, διατύπωση υποθέσεων, αδιαφορία, απόρριψη ενός τµήµατος του κειµένου κ.α. Με την παρούσα ανακοίνωση προσεγγίζεται το θέµα του θορύβου στη γραπτή επικοινωνία και των διαδικασιών µε τις οποίες το γραπτό µήνυµα αναδοµείται µόνιµα ή περιστασιακά ώστε να ξεπερνά τις δυσχέρειες που προκύπτουν από την πιθανή ή αναµενόµενη παρουσία του. ιατυπώθηκε µια διευρυµένη θεώρηση της έννοιά τους, αναλύθηκαν και αξιολογήθηκαν οι παράµετροι που καθορίζουν την επίδραση του θορύβου στη γραπτή γλώσσα και παρουσιάστηκαν, µε συντοµία, τρόποι αντιµετώπισης των αρνητικών συνεπειών του θορύβου στη γραφή. 20 Όπως προτείνει ο G. Sampson, η ιδανική ορθογραφία συνιστά ένα συγκερασµό των απαιτήσεων του αναγνώστη που εξυπηρετείται από πλήρως λογογραφικά συστήµατα και των απαιτήσεων του γράφοντος, που εξυπηρετείται από καθαρά φωνητικά συστήµατα. SAMPSON G. [1985], σελ. 211

12 Βιβλιογραφία ANIS J. [1988], L écriture: théories et descriptions, ed. De Boeck Université, Bruxelles BARON J. [1977], What we might know about orthographic rules, in S. Dornic (ed), Attention and Performance VI, Erlbaum, Hillsdale, NJ. BOLINGER D.L. [1946], Visual Morphemes, Language Vol. XXII, No 4. BLOOMFIELD L. [1970] Le langage (Language, 1933), Payot, Paris. BOURGAIN D. [1977], Fonctions et représentations de l écrit, E.L.A. No [1990], L écriture évanescente, LIDIL No 3, Presses Universitaires de Grenoble. CATACH N. [1979], Le graphème, PRATIQUES No 25, Metz. ELLIS A.W. [1984], Reading, Writing and Dyslexia: a cognitive analysis, Lawrence Erlbaum. ESCARPIT P. [1973], L écrit et la communication, P.U.F., Paris. FISKE J.[1992], Εισαγωγή στην επικοινωνία, (Introduction to communication studies, 1989), εκδ. Επικοινωνία και Κουλτούρα, Αθήνα. FRAISSE R. [1963], La perception des mots, óôï Problèmes de Psycholinguistique, P.U.F., Paris FRITH Uta [1979], Reading by eye and writing by ear, in P.A. Kolers, M. Wrolstad and H. Bouma (eds), Processing of Visible Language I, Plenum, N.Y. GAK V.G. [1976], L orthographe française, SELAF, Paris. GOODY J. [1979], La raison graphique, (The domestication of the savage mind, 1977), ed. de Minuit, Paris HENDERSON L. [1982], Orthography and Word Recognition in Reading, Academic Press. LAFONT R.. (sous la direction de) [1984], Anthropologie de l écriture, Centre Georges Pompidou, CCI, Paris. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ, Μ. [1994], Η κοινωνική λειτουργία της γραφής, ανέκδοτη διδακτορική διατριβή, Φιλοσοφική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. PULGRAM E. [1951], Phoneme and Grapheme: a parallel, Word No 7. RICHAUDEAU F. [1971], Les mots, les phrases et la mémoire, Communication et langage, No 9. ROZIN P. & GLEITMAN, LILA R. [1977], The structure and acquisition of reading II: the reading process and the acquisition of the alphabetic principle, Reber and Scarborough (eds) Towards a Psychology of Reading, Hillsdale, N J. SAMPSON G. [1985], Writing Systems, Stanford Univ. Press, California.

13 SAUSSURE F. de [1981], Cours de linguistique génèrale, Payot, Paris. SHANNON CL. E. & WEAVER W. [1949], The mathematical theory of communication, Univ of Illinois Press. SMITH Fr.[1973], Psycholinguistics and Writing, Holt,Rinehart,Winston, N.Y. STETSON R.H. [1937], The phomeme and the Grapheme, Klincksieck. ULDALL H.J. [1944], Speech and Writing, Acta Linguistica IV, Copenhaguen. VACHEK J.[1973], Written language: General problems and problems of English, Mouton, The Hague, Paris [1976], Selected Writings in English and General Linguistics, Mouton, The Hague, Paris.

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η ανακοίνωση στοχεύει στην ανάδειξη των ποικίλων τρόπων σηµείωσης που ενεργοποιούνται στη σύγχρονη ελληνική γραφή και στη διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν το σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1

Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1 Τα αυθεντικά κείµενα στη σχολική τάξη: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1 Η ανακοίνωση διαπραγµατεύεται µεθοδολογικά ζητήµατα που προκύπτουν από την παρουσία αυθεντικών κειµένων για τη διδασκαλία/εκµάθηση των

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 Το αναλυτικό πρόγραµµα του 1999 ορίζει ένα νέο τοπίο για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Νηπιαγωγείο. Η εισαγωγή της γραφής και της ανάγνωσης, µε όποιον τρόπο και αν

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα, Πολυµέσα & µέτρηση Πληροφορίας

Μέσα, Πολυµέσα & µέτρηση Πληροφορίας ΒΕΣ 04 Συµπίεση και Μετάδοση Πολυµέσων Μέσα, Πολυµέσα & µέτρηση Πληροφορίας Νικόλας Τσαπατσούλης Επίκουρος Καθηγητής Π..407/80 Τµήµα Επιστήµης & Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Επικοινωνία:

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Η Ειδική Αγωγή ΑΦΕΤΗΡΙΑ εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ :

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ Χ.Α. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ, Δ.Μ.Π.Σ ΣΤΗΝ Δ.Ε

Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ Χ.Α. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ, Δ.Μ.Π.Σ ΣΤΗΝ Δ.Ε Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ 1 Ανάμιξη καταναλωτή με το Προϊόν Έννοιες της ανάμιξης (Involvement) Σχέση ανάμιξης (αγορά προϊόντων μεγάλης μικρής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία είναι η διαδικασία µε την οποία µεταβιβάζονται πληροφορίες και νοήµατα από έναν άνθρωπο σε άλλον.

Επικοινωνία είναι η διαδικασία µε την οποία µεταβιβάζονται πληροφορίες και νοήµατα από έναν άνθρωπο σε άλλον. 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 141 156, έκδοση 2014 : σελίδες 136 150 ) 3.3.4 Επικοινωνία Η επικοινωνία ταυτίζεται µε την ανθρώπινη ύπαρξη. Χωρίς αυτήν η ζωή του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.»

«ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.» «ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ... ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΩ ΟΣΑ ΔΙΑΒΑΖΩ.» Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΩΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Της Αλεξάνδρας Λέττη, Δευτεροετούς φοιτήτριας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό 1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό Τα κυριότερα επικοινωνιακά εργαλεία ή µέσα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ενηµέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2003 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ( ΟΜΗ, ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Επικοινωνιών. ΒΛυκείου Τεχνολογική Κατεύθυνση Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί ιδάσκων: Πέρδος Αθανάσιος

Τεχνολογία Επικοινωνιών. ΒΛυκείου Τεχνολογική Κατεύθυνση Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί ιδάσκων: Πέρδος Αθανάσιος Τεχνολογία Επικοινωνιών ΒΛυκείου Τεχνολογική Κατεύθυνση Ελληνογαλλική Σχολή Καλαµαρί ιδάσκων: Πέρδος Αθανάσιος 1 Τεχνολογία Επικοινωνιών Εισαγωγή Η κατανόηση των συστηµάτων επικοινωνιών (Κεφάλαιο 1) Οι

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1

Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1 ιαβάζουµε τα γράµµατα ή τα µετράµε; Στρατηγικές ανάγνωσης παιδιών προσχολικής ηλικίας 1 1. Εισαγωγή Οι στρατηγικές ανάγνωσης που χρησιµοποιούν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας για να προσεγγίσουν τα γραπτά

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ

2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ 1. Σφάλματα Κάθε μέτρηση ενός φυσικού μεγέθους χαρακτηρίζεται από μία αβεβαιότητα που ονομάζουμε σφάλμα, το οποίο αναγράφεται με τη μορφή Τιμή ± αβεβαιότητα π.χ έστω ότι σε ένα πείραμα

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ7 ΟΠΤΙΚΗ FOURIER. Γ. Μήτσου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ7 ΟΠΤΙΚΗ FOURIER. Γ. Μήτσου ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΙΚΗΣ - ΟΠΟΗΛΕΚΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & /Υ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ7 ΟΠΙΚΗ FOURIER Γ. Μήτσου Μάρτιος 8 Α. Θεωρία. Εισαγωγή Η επεξεργασία οπτικών δεδοµένων, το φιλτράρισµα χωρικών συχνοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρονισµός πολυµέσων

Συγχρονισµός πολυµέσων Συγχρονισµός πολυµέσων Έννοια του συγχρονισµού Απαιτήσεις παρουσίασης Ποιότητα υπηρεσίας συγχρονισµού Πλαίσιο αναφοράς συγχρονισµού Κατανεµηµένος συγχρονισµός Προδιαγραφές συγχρονισµού Τεχνολογία Πολυµέσων

Διαβάστε περισσότερα

Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών στα οποία το Α.Π.Θ. είναι συνδροµητής. Η αναζήτηση µπορεί να γίνει µε βάση λέξεις κλειδιά σε

Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών στα οποία το Α.Π.Θ. είναι συνδροµητής. Η αναζήτηση µπορεί να γίνει µε βάση λέξεις κλειδιά σε ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Θεσσαλονίκη 2003 ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ 1. http://www.sciencedirect.com Αναζήτηση σε όλα τα άρθρα των επιστηµονικών περιοδικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 1. 1 Μαθηµατικό υπόβαθρο 9

Πρόλογος 1. 1 Μαθηµατικό υπόβαθρο 9 Πρόλογος 1 Μαθηµατικό υπόβαθρο 7 1 Μαθηµατικό υπόβαθρο 9 1.1 Η αριθµητική υπολοίπων.............. 10 1.2 Η πολυωνυµική αριθµητική............ 14 1.3 Θεωρία πεπερασµένων οµάδων και σωµάτων.... 17 1.4 Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν τον δικτυακό κόµβο «καλή πρακτική», σε σχέση µε τις επιλεγµένες περιοχές είναι:

Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν τον δικτυακό κόµβο «καλή πρακτική», σε σχέση µε τις επιλεγµένες περιοχές είναι: Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Όνοµα κόµβου URL Τοµέας Στοιχεία επικοινωνίας Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης http://www.emst.gr/ Μουσείο protocol@emst.culture.gr Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικες µεταβλητού µήκους

Κώδικες µεταβλητού µήκους 6 Κώδικες µεταβλητού µήκους Στο κεφάλαιο αυτό µελετώνται οι κώδικες µεταβλητού µήκους, στους οποίους όλες οι λέξεις δεν έχουν το ίδιο µήκος και δίνονται οι µέ- ϑοδοι Fano-Shannon και Huffman για την κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα 1 Τι απαιτείται για την όραση Φωτισµός: κάποια πηγή φωτός Αντικείµενα: που θα ανακλούν (ή διαθλούν) το φως Μάτι: σύλληψη του φωτός σαν εικόνα Τρόποι µετάδοσης φωτός

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος.

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Προσοχή Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Ηπροσοχήεµπλέκεται στην επιλογή των στοιχείων του περιβάλλοντος που επιθυµούµε να επεξεργαστούµε, και παράλληλα στην αγνόηση στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η : ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (ΜΜΕ)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η : ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (ΜΜΕ) ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η : ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (ΜΜΕ) ΟΡΙΣΜΟΙ ΜΜΕ: Τα σύγχρονα μέσα μετάδοσης οπτικών και ακουστικών μηνυμάτων, πληροφοριών και πολιτιστικών προϊόντων που απευθύνονται στις μεγάλες μάζες των ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (2/2) 1.1 Τα bits και ο τρόπος που αποθηκεύονται 1.2 Κύρια µνήµη 1.3 Αποθηκευτικά µέσα 1.4 Αναπαράσταση πληροφοριών ως σχηµάτων bits

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Την Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων KOIN:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα