Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών"

Transcript

1 Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών Τσίγκρης Μιλτιάδης (*), Π. Γ. Μιχαηλίδης Χηµικός, καθηγητής /Ε αποσπασµένος στο ΠΤ Ε Πανεπιστηµίου Κρήτης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Κρήτης, Θεµατική ενότητα: Ειδικά διδακτικά θέµατα Επίπεδο Εκπαίδευσης: Τριτοβάθµια εκπαίδευση Κατηγορία Εργασίας: Θεωρητική-Φιλοσοφική. Περίληψη: Η εργαστηριακή εµπειρία, των φοιτητών των Παιδαγωγικών τµηµάτων και των µετεκπαιδευόµενων δασκάλων, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στα σχολεία. Η χρήση ιδιοκατασκευασµένων πειραµατικών διατάξεων και κυρίως ο συνδυασµός τους µε ποσοτικές µετρήσεις, φαίνεται σε µια αρχική αξιολόγηση, να δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές, να έχουν πλήρη εποπτεία του πειράµατος, να αναπτύσσουν ερευνητικό πνεύµα και να βοηθούνται στην επαγωγή συµπερασµάτων, µέσα από τη χρήση και τα σφάλµατα των συσκευών τους. Ενδεικτικά περιγράφονται πέντε πειράµατα, από διαφορετικούς τοµείς της φυσικής, και αναλύεται η αποτελεσµατικότητα τους στη ιδακτική της Φυσικής. (*) πρόσωπο επικοινωνίας Λέξεις Κλειδιά: Μετρήσεις, Ιδιοκατασκευές, ιδακτική της Φυσικής. Measurements by Self-Made Experimental Instrumentation in the Didactics of Science Tsigris Miltiadis (*), Chemist Teacher assigned to The University of Crete, Department of Education, P. G. Michaelides, Associate Professor at The University of Crete, Conference Theme: Special Issues in Science Teaching and Learning Educational Level: Tertiary Education Paper Classification: Theoretical, Philosophical Abstract: The laboratory practice, for the students of the Pedagogical Departments and the post-graduated teachers, constitutes an important presumption for the future teaching of Science in the schools. The use of self made experimental instrumentation, especially when used in measurements, give to the students, the ability to have an integrated control of the experimental steps, to improve their searching capabilities and to induct the conclusions, through the measurement and the manipulation of their errors. As examples, five experiments, from different parts of physics, are described and we discuss the effectiveness of them, on the didactics of physics. (*) contact person Keywords: Measurements, Self-Made Instrumentation, Didactics of Science Α.-Εισαγωγή Σε άλλες εργασίες 1,,, έχουν αναφερθεί ορισµένες παράµετροι για το πρόβληµα της κατάλληλης εκπαίδευσης των δασκάλων, ιδιαίτερα των δασκάλων της υποχρεωτικής και της Γενικής εκπαίδευσης, ώστε να είναι ικανοί να διδάξουν αποτελεσµατικά τις Φυσικές Επιστήµες. η καλή γνώση του αντικειµένου, θεωρείται, γενικά, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσµατική διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών. Οι φοιτητές και 1 Π. Μιχαηλίδης, "Πρόταση Επιµόρφωσης ασκάλων στις Φυσικές Επιστήµες µε το ιαδίκτυο", Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή µε τίτλο "Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση από Απόσταση", Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστηµίου Κρήτης, Ρέθυµνο 8-10 Ιουνίου 2001, πρακτικά σ Π. Γ. Μιχαηλίδης, Πολυµορφικές Ασκήσεις Φυσικής, 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο ιδακτικής των Φυσικών Επιστηµών και Εφαρµογής Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση, ΠΤ Ε Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Μαΐου 1998, πρακτικά σ Π. Γ. Μιχαηλίδης, Οι Φυσικές Επιστήµες στο Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης, 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Ναύπακτος Νοεµβρίου 1998 πρακτικά σ P. G. Michaelides, "Everyday observations in relation to Natural Sciences στο Learning in Mathematics and Science and Educational Technology, University of Cyprus July 2001, Volume II pp

2 φοιτήτριες των Παιδαγωγικών Τµηµάτων, προερχόµενοι, σε ποσοστό άνω του 80% 5, από θεωρητικές κατευθύνσεις, καθώς και οι υπηρετούντες ήδη δάσκαλοι, οι οποίοι δεν έχουν ικανή κατάρτιση στις Φυσικές επιστήµες, αναµένεται, κατά συνέπεια, να αντιµετωπίζουν µεγαλύτερα προβλήµατα. Η εµπειρία µας όµως δείχνει πως πέρα από την έλλειψη γνώσεων, µεγαλύτερο ή τουλάχιστον εξίσου σοβαρό πρόβληµα αποτελεί ο τρόπος µε τον οποίο έχουν ήδη εθιστεί οι φοιτητές και φοιτήτριες (από το σχολείο) και οι µετεκπαιδευόµενοι δάσκαλοι (από το σχολείο και/ή από τη µέχρι τώρα πρακτική τους) να προσεγγίζουν τις φυσικές επιστήµες 6. Η δυσκολία, δηλαδή, δεν εντοπίζεται τόσο στην αναπλήρωση των γνώσεων, αλλά στην αλλαγή του τρόπου προσέγγισης των Φυσικών Επιστηµών, µέσα από την επιστηµονική µέθοδο, την ενεργή συµµετοχή και την πειραµατική διαδικασία. Η αλλαγή της στάσης των δασκάλων απέναντι στις φυσικές επιστήµες είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την οποιαδήποτε µεταρρύθµιση στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση 7. Στο δοκίµιο του «Το µέλλον της εκπαίδευσης» 8, ο Πιαζέ αναφέρει ότι το διδακτικό πλαίσιο των φυσικών επιστήµων ορίζεται µέσα από τη χρήση ενεργητικών µεθόδων που αποδίδουν µεγάλη σηµασία στην αυθόρµητη έρευνα του παιδιού ή του έφηβου και απαιτούν κάθε καινούργια αλήθεια να ανακαλύπτεται η τουλάχιστον να τίθεται εκ νέου από το µαθητή και όχι απλά να του µεταδίδεται. Η διαδικασία αυτή της αυθόρµητης έρευνας, στο χώρο των φυσικών επιστηµών, περνά µέσα από την πειραµατική διαδικασία. Το πείραµα όµως, για να είναι διδακτικά αποτελεσµατικό θα πρέπει να έχει κάποια χαρακτηριστικά. Η χρήση στην πειραµατική διάταξη, πολύπλοκων οργάνων του αφαιρεί την αυθεντική δηµιουργική δραστηριότητα και µετασχηµατίζει το πείραµα σε µια εποπτική διαδικασία, στην οποία το παιδί έχει τη θέση του παρατηρητή των αποτελεσµάτων ενός οργάνου το οποίο δεν ελέγχει. Η δυνατότητα του παιδιού να κατασκευάσει µόνο του την πειραµατική του διάταξη, ή να συνεργαστεί µε το δάσκαλο στην κατασκευή κάποιων τµηµάτων της, δίνει την ευκαιρία της δηµιουργικής έρευνας, µέσα από την οποία αποκτά δεξιότητες χειρισµού και συνειρµικές δεξιότητες που απαιτούνται για την εξαγωγή συµπερασµάτων. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι είναι απαραίτητο το παιδί θα αφεθεί να παίζει ελεύθερα πειραµατιζόµενο, αλλά να καθοδηγείται στην πραγµατικά δηµιουργική έρευνα και στην πορεία εξαγωγής των συµπερασµάτων. Μελετώντας ο Πιαζέ τις συνθήκες µέσα από τις οποίες κάποια παιδία αποκτούν µια ιδιαίτερη ικανότητα στις θεωρητικές επιστήµες ενώ παραµένουν µέτρια στις θετικές, παρατηρεί στο ίδιο δοκίµιο (βλέπε παραποµπή 8), ότι δεν βρήκε σηµαντικά στοιχεία για την ύπαρξη ειδικών νοητικών ικανοτήτων, αλλά η διάφορα προκύπτει από την ικανότητα ή όχι προσαρµογής στο τύπο της εκπαίδευσης που τους παρέχεται. Θεωρεί δε ως την πιθανότερη αιτία υστέρησης, την πολύ γρήγορη µετάβαση από την ποιοτική δοµή των προβληµάτων στην ποσοτική µαθηµατικοποίηση. Έτσι το παιδί στερείται τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωτοβουλία αφού οι µαθηµατικοί νόµοι που ποσοτικοποιούν τα φυσικά φαινόµενα εισέρχονται στη διδασκαλία ερήµην του. Στο σηµείο αυτό ερευνούµε κατά πόσον η χρήση πειραµάτων ποσοτικής µέτρησης θα µπορούσε να διευκολύνει την πορεία της ανακάλυψης των φυσικών νοµών που διέπουν ποσοτικά τις µεταβολές στα φυσικά φαινόµενα. Αναπτύχθηκε έτσι στο Εργαστήριο της ιδακτικής των Φυσικών Επιστήµων του Πανεπιστήµιου Κρήτης, µια σειρά από πειράµατα, η αποτελεσµατικότητα των οποίων αξιολογείται σύµφωνα µε την παραπάνω προσέγγιση. Όσον αφορά την κατασκευή της πειραµατικής διάταξης, αυτή γίνεται µε απλά µέσα από τους φοιτητές, µε βάση κάποιες γενικές κατευθύνσεις. Οι κατευθύνσεις αυτές βοηθούν τους φοιτητές, στη χρήση νέων υλικών που µπορούν να χρησιµοποιήσουν για τα πειράµατα τους και στην απόκτηση δεξιοτήτων στην κατεργασία τους. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε δυο σηµεία. Στην ακρίβεια της κατασκευής και στην αισθητική της πειραµατικής διάταξης. Η ακρίβεια της κατασκευής είναι απαραίτητη για την εκτέλεση ποσοτικών µετρήσεων, ώστε να έχουµε το µέγιστο δυνατό αριθµό σταθερών παραµέτρων στο πείραµα µας. Η άσκηση στην ακρίβεια προσθέτει δεξιότητες χειρισµού υλικών και είναι µετρήσιµη από τους ίδιους τους φοιτητές µέσα από την εκτέλεση του πειράµατος. Η αισθητική της κατασκευής, µέσα από τη χρήση κατάλληλων υλικών και της µεθοδικής κατεργασίας τους, αποτελεί ένα σηµαντικό δηµιουργικό στάδιο του πειράµατος, αποτελεί µηχανισµό προσωπικής έκφρασης και παρακινεί το φοιτητή στην ενεργή συµµετοχή του στην µετέπειτα πειραµατική διαδικασία. H κατασκευή της πειραµατικής διάταξης και η ποσοτική µέτρηση, προϋποθέτει την πολυεπίπεδη παρατήρηση των φαινοµένων και την οργάνωση τους σε ένα ενιαίο σύνολο 9, µέσα από το οποίο, το ίδιο το αποτέλεσµα της µέτρησης θα αποτελέσει κριτήριο αυτοαξιολόγησης, τόσο της κατανόησης των φαινοµένων, όσο και της δεξιότητας των χειρισµών. Το σφάλµα της µέτρησης, καθοδηγεί το φοιτητή στον εντοπισµό είτε παρανοήσεων είτε λανθασµένων χειρισµών, και έτσι αποτελεί από µόνο του µηχανισµό εννοιολογικής προσέγγισης του φαινοµένου. Στην αξιολόγηση του αποτελέσµατος της µέτρησης, χρησιµοποιούµε τα σχετικά αποτελέσµατα µεταξύ των φοιτητών σαν κριτήριο αξιολόγησης της πειραµατικής διαδικασία του κάθε φοιτητή, ενώ την οποιαδήποτε απόκλιση από τα θεωρητικά αποτελέσµατα τη χρησιµοποιούµε για την αξιολόγηση της ίδιας της πειραµατικής µεθόδου. Η 5 Με το τωρινό σύστηµα εισαγωγικών εξετάσεων φαίνεται να αυξάνει το ποσοστό των προερχοµένων από τη Θετική κατεύθυνση. 6 Βλέπε σχετικά σηµειώσεις 10, 11, και 12 στην παραποµπή 3. 7 Σκοπός και µεθοδολογικές αρχές του νέου προγράµµατος σπουδών για τις Φυσικές Επιστήµες (βλέπε σχετικά, π.χ. στην ιστοσελίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). 8 Jean Piaget. Το µέλλον της εκπαίδευσης. Εκδόσεις Υποδοµή Βλέπε παραποµπές 2, 4,

3 βαθµονόµηση της πειραµατικής διάταξης, εξοικειώνει σηµαντικά τον φοιτητή µε την έννοια της µονάδας µέτρησης του κάθε µεγέθους και περιγράφει παραστατικά τη µεταβολή. Τα πειράµατα έχουν πολυµορφικό σχεδιασµό, (βλέπε παραποµπή 2) ώστε να είναι ταυτόχρονα εφαρµόσιµα και στο ηµοτικό Σχολείο, µε τις αντίστοιχες βέβαια αλλαγές στο βάθος προσέγγισης των φαινοµένων. Στα επόµενα αναφέρονται ορισµένες από τις ιδιοκατασκευές που έχουν ήδη πραγµατοποιηθεί κατά τη διδασκαλία στο Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης. Από αυτές η πρώτη αναλύεται πιο διεξοδικά, ενώ τα επόµενα περιγράφονται συνοπτικά, στα κύρια τους σηµεία. 1. Θερµόµετρο αερίου Στόχοι: Να παρατηρήσουν και να εξοικειωθούν µε: Την θερµική διαστολή των αερίων, τα τριχοειδή φαινόµενα, την αποκατάσταση θερµικής ισορροπίας και το ρυθµό µεταφοράς της θερµότητας από το θερµότερο στο ψυχρότερο σώµα, την αντιστοίχηση της θερµοκρασίας µε µήκος πάνω στο τριχοειδές, τη θερµοµέτρηση µε υδραργυρικό θερµόµετρο. Παράλληλα κατά την κατεργασία του γυαλιού, αντιλαµβάνονται την έννοια του κακού αγωγού της θερµότητας, παρατηρούν την ιδιαιτερότητα της τήξης του γυαλιού, και µαθαίνουν τον τρόπο κατεργασίας ενός υλικού. Κατά τη βαθµονόµηση, συνδυάζουν την απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών θερµοκρασιών, µε τον αντίστοιχο όγκο του αερίου και διατοµή του τριχοειδούς στα διάφορα σηµεία του. Κατά τη χρήση του, εξοικειώνονται παραστατικά µε την µονάδα µέτρησης της θερµοκρασίας, αντιλαµβάνονται την έννοια της διακριτικότητας, και τη σχέση της µε την περιοχή µέτρησης, και την επίδραση και δεύτερης µεταβλητής στο πείραµα. Απαιτούµενα υλικά: Γυάλινοι δοκιµαστικοί σωλήνες απλοί των 20ml, νερόχρωµα, υδραργυρικό θερµόµετρο, γκαζάκι κατά προτίµηση εργαστηριακό. Κατασκευή: Ζεσταίνουµε το σωλήνα στη µέση του, πάνω στο γκαζάκι, κρατώντας το από τα δύο άκρα του, περιστρέφοντας τον συνεχώς ώστε να πετύχουµε οµοιόµορφη θέρµανση.(στάδιο α). Όταν το γυαλί µαλακώσει µε µία έντονη κίνηση το τραβάµε, οπότε δηµιουργείται στο µέσο του ένας τριχοειδής σωλήνας (στάδιο β). Το κρατάµε στον αέρα για να κρυώσει. Αν το ακουµπήσουµε καυτό σε κρύο πάγκο θα σπάσει. Σπάµε το πάνω κοµµάτι του τριχοειδούς (στάδιο γ). Βάζουµε µια σταγόνα νερόχρωµα στον πάγκο. Κρατάµε το αεροθάλαµο στο χέρι µας ώστε να αποκτήσει θερµοκρασία 35ºC βαθµών περίπου. Ακουµπάµε το άκρο του τριχοειδούς στο νερόχρωµα (στάδιο δ). Μια µικρή ποσότητα χρώµατος αναρροφάται από το τριχοειδές (στάδιο ε). Στη συνέχεια αφήνοντας τον αεροθάλαµο να ψυχθεί, παρατηρούµε την κίνηση του δείκτη. Κολλάµε ο τριχοειδές σε µία λωρίδα χοντρού χαρτονιού(στάδιο στ). Βαθµονόµηση: Η βαθµονόµηση γίνεται µε νερό σε διάφορες θερµοκρασίες, τέτοιες ώστε ο δείκτης να διατρέχει όλο το τριχοειδές. Η βαθµονόµηση σε τέσσερα σηµεία είναι γενικά αρκετή. Σηµειώνονται πάνω στη λωρίδα του χαρτονιού, σε κάθε θερµοκρασία, η θέση του δείκτη και η θερµοκρασία του νερού που µετράµε µε υδραργυρικό θερµόµετρο. Έλεγχος: Θερµοµετρούµε µε ακρίβεια ένα ποτήρι µε νερό και ελέγχουµε την ένδειξη του θερµοµέτρου. Αν υπάρχει θερµόµετρο χώρου µπορούµε να κάνουµε τον έλεγχο στο δωµάτιο. Σηµείωση 1: Σε ένα διαχρονικό έλεγχο, οι φοιτητές µπορεί να παρατηρήσουν ότι το θερµόµετρο τους έχει κάποιες αποκλίσεις. Αυτό οφείλεται στη µεταβολή της ατµοσφαιρικής πίεσης σε σχέση µε την ατµοσφαιρική πίεση τη στιγµή της βαθµονόµησης. Είναι µία καλή ευκαιρία να συζητήσουµε για τα προβλήµατα που δηµιουργούνται σε ένα πείραµα όταν µεταβάλλεται και µία δεύτερη παράµετρος, η οποία δεν είναι κατ αρχήν προφανής. Προτείνουµε σαν λύση τη δηµιουργία ενός δεύτερου µικρού αεροθαλάµου, στο άλλο άκρο του τριχοειδούς, για να αποµονώσουµε το σύστηµα από την ατµόσφαίρα. Συζητάµε για την ανάγκη επαναβαθµονόµησης µετά από αυτή την παρέµβαση. 444

4 Σηµείωση 2: Κατά την εκτέλεση της άσκησης στο εργαστήριο, όλα τα θερµόµετρα των φοιτητών τοποθετήθηκαν σε ένα σηµείο του εργαστηρίου. Σε όλες τις επόµενες ασκήσεις, σχεδόν όλοι οι φοιτητές, µε την είσοδο τους στο εργαστήριο, έβλεπαν τι θερµοκρασία δείχνει το θερµόµετρο τους σε σχέση µε τα άλλα, συζητούσαν δε τις όποιες αποκλίσεις. Αυτό το διαχρονικό ενδιαφέρον, που αναµένεται να είναι εξ ίσου έντονο αν όχι εντονότερο στα παιδιά του ηµοτικού 10, είναι ένα σηµαντικότατο πλεονέκτηµα των ιδιοκατασκευασµένων οργάνων. Σηµείωση 3: Το γυαλί κάνει εντονότατα εγκαύµατα, αν κάποιος έρθει σε επαφή µε το τµήµα που είναι πάνω στη φωτιά. Για το λόγο αυτό, η επεξεργασία του γυαλιού απαιτεί ιδιαίτερα µέτρα ασφαλείας και συνεχή εγρήγορση από τον επόπτη - διδάσκοντα. 2. Αραιόµετρο- Πυκνόµετρο Σκοπός:Κατά την άσκηση οι φοιτητές αντιλαµβάνονται, την έννοια της άνωσης και της πυκνότητας εποπτικά, την έννοια και τον τρόπο προσδιορισµού των αλκοολικών βαθµών, της µεθόδου µέτρησης της περιεκτικότητας σε σάκχαρο του µούστου κλπ. Αντιλαµβάνονται επίσης την έννοια της περιεκτικότητας των διαλυµάτων κατά βάρος (w/v) και κατ όγκο (v/v). Απαιτούµενα υλικά:γυάλινοι δοκιµαστικοί σωλήνες απλοί των 20ml, σκάγια µολύβδου µικρής διαµέτρου, οινόπνευµα καθαρό, αλάτι, γκαζάκι κατά προτίµηση εργαστηριακό, ογκοµετρικός κύλινδρος 100ml, ζυγός. Όπως και στο θερµόµετρο κατασκευάζουµε το τριχοειδές, µόνο που φροντίζουµε η διάµετρος του τριχοειδούς να είναι µεγαλύτερη ώστε να περνάνε τα σκάγια (σχήµα α). Βαθµονόµηση αραιοµέτρου: Τοποθετούµε το τριχοειδές στο νερό και προσθέτουµε σκάγια, ώστε να βυθιστεί ο σωλήνας µέχρι εκεί που αρχίζει το τριχοειδές (σχήµα β). Κόβουµε µία λεπτή λωρίδα από φωτοτυπία χάρακα ώστε να φαίνεται η κλίµακα, και την βάζουµε µέσα στο τριχοειδές. Σηµειώνουµε την ένδειξη του µηδενός βυθίζοντας το σε νερό. Παρασκευάζουµε διάφορα µείγµατα αλκοόλης νερού, γνωστής περιεκτικότητας, και βαθµονοµούµε, σηµειώνοντας τη θέση του τριχοειδούς στην ελεύθερη επιφάνεια του υγρού. Τέλος αντικαθιστούµε την κλίµακα του χάρακα µε κλίµακα σε αλκοολικούς βαθµούς και κλείνουµε το άκρο του τριχοειδούς στη φλόγα. Βαθµονόµηση πυκνόµετρου: Όλα τα στάδια είναι ίδια µε του αραιοµέτρου µε τις εξής δύο διαφορές. Η βαθµονόµηση του µηδενός θα γίνει µε όλο το τριχοειδές βυθισµένο στο νερό (σχήµα γ).τα διαλύµατα βαθµονόµησης θα γίνουν µε αλάτι και νερό µε ζύγιση 100ml διαλύµατος. Ο έλεγχος τόσο του αραιοµέτρου, όσο και του πυκνόµετρου, γίνεται µε γνωστά διαλύµατα νερού αλκοόλης και νερού αλατιού. 3. Συσκευή µελέτης πιέσεων Σκοπός: Να κατανοήσουν την έννοια της πίεσης, αερίων και υγρών, το συσχετισµό της µε την δύναµη, την έννοια της υδροστατικής πίεσης και τη σχέση της µε την πυκνότητα του υγρού. Απαιτούµενα υλικά: ύο πλαστικά µπουκάλια αναψυκτικού 500ml, ένα µπαλόνι, τρία µέτρα διαφανούς σωλήνα (αλφαδολάστιχο λεπτό), µέτρο, ογκοµετρικός κύλινδρος 100ml, ζυγός. 10 Βλέπε σηµείωση-σχόλιο 6 στην παραποµπή

5 Κατασκευή. Κόβουµε τον πυθµένα από τα δύο πλαστικά µπουκάλια του αναψυκτικού. Ανοίγουµε από µία τρύπα στο κάθε µπουκάλι και κολλάµε το ένα άκρο του σωλήνα. Κόβουµε ένα κοµµάτι από το µπαλόνι, το τεντώνουµε ώστε να κλείσει το άνοιγµα του ενός µπουκαλιού και στη συνέχεια προσαρµόζουµε το δεύτερο µπουκάλι στο πρώτο, έτσι ώστε το µπαλόνι να διαχωρίζει τα δύο µπουκάλια και το όλο σύστηµα να είναι αεροστεγές. Σταθεροποιούµε το σύστηµα µε σελοτέϊπ. Φουσκώσουµε το µπαλόνι είτε φυσώντας στον ένα σωλήνα, είτε απορροφώντας τον αέρα, ώστε να γίνει κατανοητό ότι το µπαλόνι είναι χαλαρό όταν οι πιέσεις από τις δύο του πλευρές είναι ίσες. Κρατώντας τα ελεύθερα άκρα των σωλήνων δίπλα στα µπουκάλια γεµίζουµε από τα πώµατα και τα δύο µπουκάλια µε νερό. Αφήνουµε τα µπουκάλια στο δάπεδο και στερεώνουµε τα ελεύθερα άκρα ψηλά. Οι φοιτητές παρατηρούν ότι οι ελεύθερες επιφάνειες στα δύο σωληνάκια είναι στο ίδιο επίπεδο. Αφαιρούµε από το ένα µπουκάλι το νερό και το γεµίζουµε µε αλατόνερο. Παρατηρούµε ότι η στάθµη είναι σε διαφορετικό επίπεδο. Μετρώντας το ύψος του κάθε σωλήνα υπολογίζουµε την πυκνότητα του αλατόνερου. Επαναλαµβάνουµε το πείραµα µε οινόπνευµα στη θέση του αλατόνερου. Συγκρίνουµε τις πυκνότητες που βρίσκοµε µε ογκοµέτρηση και ζύγιση. Σηµείωση: Η πειραµατική αυτή διάταξη µελετήθηκε, για να αντικαταστήσει τα πειράµατα που περιγράφονται και στα δύο νέα βιβλία της πέµπτης ηµοτικού 11 στα αντίστοιχα κεφάλαια. Από τη διάταξη αυτή οι µαθητές του δηµοτικού θα µπορούν να επιβεβαιώσουν ότι το ύψος και η πυκνότητα των δύο υγρών είναι ποσά αντιστρόφως ανάλογα. Η κατασκευή και οι µετρήσεις για να είναι ακριβείς απαιτούν ιδιαίτερη κατανόηση λεπτών σηµείων της θεωρίας. 4. Ζυγός Σκοπός: Να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της ροπής και της ισορροπίας καθώς και τον τρόπο λειτουργίας ενός παραδοσιακού τρόπου ζύγισης (Μπαλάντζα),. Απαιτούµενα υλικά: 62cm δρόµος για κουρτίνες από αλουµίνιο, 3 τερµατικές θηλιές και 1 άγκιστρο για κουρτίνες, πλαστικό δοχείο, βαρίδι. Κατασκευή-βαθµονόµηση: Ανοίγουµε µια τρύπα στο δρόµο, περίπου στα 11cm. Τοποθετούµε τη µία τερµατική θηλιά ανάποδα, µέσα από την τρύπα, έτσι ώστε να δηµιουργήσοµε το σηµείο ανάρτησης. Στο µικρό άκρο τοποθετούµε µία θηλιά στα 10cm από το σηµείο ανάρτησης και κρεµάµε το πλαστικό δοχείο µε τρία σχοινάκια. Βαθµονοµούµε το µεγάλο άκρο σε γραµµάρια, έτσι ώστε ανά 10cm να αντιστοιχεί σε βάρος ίσο προς το βαρίδι. Ισορροπούµε το ζυγό χωρίς βαρίδι, προσθέτοντας κάποιο βάρος στο πλαστικό δοχείο (πετραδάκια, σκάγια, σύρµα κλπ). Ελέγχουµε την ακρίβεια του ζυγού µε διάφορα γνωστά βάρη. 5. Αµπερόµετρο Σκοπός: Να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της ηλεκτροµαγνητικής δύναµης, την λειτουργία του πηνίου, τη σχέση της έντασης του µαγνητικού πεδίου µε την ένταση του ρεύµατος, την ισορροπία Απαιτούµενα υλικά: Μια βίδα και µία ροδέλα, σύρµα περιέλιξης, δρόµος κουρτίνας από αλουµίνιο, 1 άγκιστρο για κουρτίνες, βαρίδι και µία βάση Ερευνώ και ανακαλύπτω. Σελίδα 314, 2.Φυσικές επιστήµες τεύχος δεύτερο σελίδα

6 Ροδέλα Βίδα Πηνίο Κατασκευή: Τυλίγουµε το σύρµα γύρω από τη βίδα ώστε να φτιάξουµε ένα πηνίο. Στερεώνουµε το δρόµο µε µία άρθρωση ώστε να λειτουργεί σαν ζυγός. Κολλάµε την ροδέλα στο ένα του άκρο πάνω από το πηνίο. Μεταφέρουµε το βάρος, ώστε να προσδιορίσουµε το σηµείο που θα αποκολληθεί η ροδέλα από τη βίδα. Βαθµονοµούµε µε γνωστές τάσεις και αντιστάσεις, ή µε άλλο αµπερόµετρο. Εµπειρία από την εφαρµογή των παραπάνω πειραµάτων. Μερικά από τα πειράµατα αυτά, πραγµατοποιήθηκαν κατά τη διδασκαλία αντίστοιχων µαθηµάτων (Τεχνολογικές κατασκευές, Ενότητες από το πρόγραµµα Φυσικής και Χηµείας του ηµοτικού) µε τη µορφή Εργαστηριακών ασκήσεων ή σεµιναρίων 12. Η αποτίµηση του µαθήµατος βρίσκεται σε εξέλιξη. Παρατηρήθηκαν τα εξής: Οι φοιτητές αποδείχθηκαν ικανοί να κατασκευάσουν τις προτεινόµενες διατάξεις και να τις χρησιµοποιήσουν. Παρουσίασαν σηµαντική βελτίωση, τόσο στις κατασκευαστικές τους δεξιότητες από πείραµα σε πείραµα, όσο και στις εννοιολογικές προσεγγίσεις των φαινοµένων. Κατανόησαν τα φαινόµενα και διατύπωναν εύλογα ερωτήµατα που υποβοηθούσαν το διάλογο µε την οµάδα. Από τις προσωπικές συνεντεύξεις έγιναν στο τέλος του σεµιναρίου, προέκυψε ότι παρακολούθησαν ευχάριστα το σεµινάριο, κατανόησαν φαινόµενα τα οποία δεν είχαν καταλάβει κατά το παρελθόν, απόκτησαν δεξιότητες και ερευνητική διάθεση. Οι φοιτητές ανάφεραν ότι αισθάνονται ικανοί, να καθοδηγήσουν µια αντίστοιχη πειραµατική διαδικασία στη τάξη. Παρατηρείται όµως επίσης ένα σηµαντικό ποσοστό εγκατάλειψης, πιθανόν για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται στην παραποµπή 2 όπου επίσης παρατηρείται κάτι παρόµοιο. 12 Για την µορφή των µαθηµάτων βλέπε στον οδηγό σπουδών του τµήµατος (http://www.edc.uoc.gr). Μια σύνοψη του οδηγού υπάρχει στο Π. Γ. Μιχαηλίδης, "Το Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης", ιηµερίδα µε θέµα Οι Φυσικές Επιστήµες στην Α/θια Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Αθηνών, 7-8 Φεβρουαρίου 1997, πρακτικά σ

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τις βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τισ βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε βασικά όργανα του εργαστηρίου (διαστηµόµετρο, µικρόµετρο, χρονόµετρο) προκειµένου να: Να µετρήσουµε την πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΟΜΑΔΑ:. ΗΜΕΡ. ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1.0 ΕΙΣΑΓΩΓH... 2.0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2.1. ΝΕΡΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΤΟ ΠΕ ΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Νόµος του Αντιστρόφου Τετραγώνου" στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών

Ο Νόµος του Αντιστρόφου Τετραγώνου στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Το ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο»

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Α. Μαργετουσάκη 1 Π. Γ. Μιχαηλίδης Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Κρήτης amarge@edc.uoc.gr michail@edc.uoc.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στο κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα µετρήσουµε το ιξώδες (εσωτερική τριβή) διαφόρων ρευστών χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της πτώσης σφαιριδίων. Θα εξετάσουµε λοιπόν πειραµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Κατασκευής Hydrobots Ενότητα 1η

Οδηγός Κατασκευής Hydrobots Ενότητα 1η η Ενότητα 1η Κατασκευή Πρώτου Μέρους: Για την ενότητα αυτή απαιτούνται τα εξής: Εργαλεία Μέτρο Μαρκαδόρος Κόφτης σωλήνα PVC Στραυροκατσάβιδο Δράπανο ηλεκτρικό Τρυπάνι 6mm Τρυπάνι 2mm Μέγγενη 1 σωλήνα PVC

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Αγίων Αναργύρων Αθήνας Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επιµέλεια-Εκτέλεση-Παρουσίαση: Ευάγγελος Κουντούρης, Φυσικός, Υπεύθυνος του Εργαστηριακού

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Environmental Fluid Mechanics Laboratory University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ HM 134 ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών.

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. 1. Ταξινόµ ηση. Ηλικία: 5-7 ετών. Σκοπός: Να διερευνήσουµε πώς το παιδί ταξινοµεί

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων» Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο

Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο Πρόβλεψη και Πραγµατοποίηση Απλών Αντιδράσεων Οξειδοαναγωγής µε τη Χρήση Applets και Εφαρµογή στο Σχολικό Εργαστήριο Παπανούσκας Μιχάλης Καθηγητής Χηµείας, 1 ο Γενικό Λύκειο Καρδίτσας papanouskas@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 2 Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 3 4 Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων 2002-04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πειράµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή

Υπολογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή Ο6 Υπογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή. Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα προσδιορίσουµε την εστιακή απόσταση που διαµορφώνει ένα σύστηµα λεπτών φακών που βρίσκονται σε επαφή µεταξύ τους και

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Διδασκαλία, Σύνδεσης αντιστατών παράλληλα, με Εργαστήριο Κατασκευής Κυκλωμάτων Συνεχούς Ρεύματος, Physics Education Technology (PhET), University of 1 ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ, ΣΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ, ΣΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 617 ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ, ΣΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Ι. Σωτηρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. & 1996 2002 2004

1. 2. & 1996 2002 2004 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επίθετο: Ευαγγέλου Όνοµα: Φίλιππος Χρόνος/ Τόπος γέννησης: 06.05.1978, Κατσικά Ιωαννίνων ιεύθυνση: Εθνικής Αντιστάσεως 160, 45500 Κατσικά Τηλέφωνο οικίας: 2651091285

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Θέµα ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση Σύµφωνα µε την κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων, η πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα.

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα. Σημαντικά ψηφία Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός είναι 2.99792458 x 10 8 m/s. Η τιμή αυτή είναι δοσμένη σε 9 σημαντικά ψηφία. Τα 9 σημαντικά ψηφία είναι 299792458. Η τιμή αυτή μπορεί να δοθεί και με 5 σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις Κλειδιά: βρασµός, πίεση, εργαστηριακές ασκήσεις, οπτικοποιήσεις, αισθητήρες, εκπαιδευτικό λογισµικό, εκπαιδευτική µέθοδος

Λέξεις Κλειδιά: βρασµός, πίεση, εργαστηριακές ασκήσεις, οπτικοποιήσεις, αισθητήρες, εκπαιδευτικό λογισµικό, εκπαιδευτική µέθοδος Πρόταση εργαστηριακών ασκήσεων και εκπαιδευτικού λογισµικού για τη διδασκαλία του βρασµού, σε δηµοτικό / γυµνάσιο, µε χρήση αισθητήρων και οπτικοποιήσεων Ελένη Φέγγου, Άννα Οικονόµου, Σαράντος Οικονοµίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πειραιάς 5 Νοεμβρίου 2012 Αρ. Πρωτ. 20126093 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «BRINGING EUROPE TO SCHOOL TEACHERS (B.E.S.T.)» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α3Π9-Γ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΑΠΟΦΑΣΗ. Να διατηρηθεί µέχρι... Βαθµός Ασφαλείας...

ΑΔΑ: 4Α3Π9-Γ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΑΠΟΦΑΣΗ. Να διατηρηθεί µέχρι... Βαθµός Ασφαλείας... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑIΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί µέχρι... Βαθµός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Η Φυσική με Πειράματα Α Γυμνασίου

Η Φυσική με Πειράματα Α Γυμνασίου Η Φυσική με Πειράματα Α Γυμνασίου Οδηγίες για τον Εκπαιδευτικό Το μάθημα της Φυσικής, η "Φυσική με Πειράματα", στην πρώτη τάξη του Γυμνασίου προβλέπεται να διδάσκεται μία ώρα την εβδομάδα, στην τάξη ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Επιµέλεια: Καλαντζής Παναγιώτης, ηµ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Γνωστικό αντικείµενο: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Μονάδες µέτρησης επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

2.-Υπαρχουσα κατάσταση.

2.-Υπαρχουσα κατάσταση. Π. Γ. Μιχαηλίδης, Οι Φυσικές Επιστήμες στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Ναύπακτος 13-15 Νοεμβρίου 1998 πρακτικά

Διαβάστε περισσότερα

m (gr) 100 200 300 400 500 600 700 l (cm) 59.1 62.4 65.2 69.3 71.2 74.1 77.2

m (gr) 100 200 300 400 500 600 700 l (cm) 59.1 62.4 65.2 69.3 71.2 74.1 77.2 ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Η εργασία αυτή απευθύνεται σε όλους όσους επιθυµούν να ϐελτιώσουν την ϐαθµολογία τους. Βασικό στοιχείο της εργασίας είναι οι γραφικές παραστάσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α)

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) P = σταθ. V P 2) Ισόχωρη µεταβολή β) = σταθ. 3) Ισοβαρής µεταβολή γ) V

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ιαισθητικές Αντιλήψεις στην Έννοια της Πιθανότητας ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Κώστας Κωνσταντίνου, Γεωργία Τάνου, Ιλιάδα Ηλία, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσομοίωση

Λίγα λόγια για την προσομοίωση Λίγα λόγια για την προσομοίωση Η συγκεκριμένη προσομοίωση με εικονικό εργαστήριο είναι μια ενδιαφέρουσα και αρκετά ελκυστική προσομοίωση για τους μαθητές. Γίνεται αναπαράσταση της κίνησης των φορτίων σε

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις γεωµετρικών µεγεθών µε χρήση διαστη- µόµετρου, µικρόµετρου και σφαιρόµετρου

Μετρήσεις γεωµετρικών µεγεθών µε χρήση διαστη- µόµετρου, µικρόµετρου και σφαιρόµετρου Μ7 Μετρήσεις γεωµετρικών µεγεθών µε χρήση διαστη- µόµετρου, µικρόµετρου και σφαιρόµετρου A. Προσδιορισµός της πυκνότητας στερεού σώµατος B. Εύρεση της εστιακής απόστασης συγκλίνοντα φακού. Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις Αβεβαιότητες Μετρήσεων

Μετρήσεις Αβεβαιότητες Μετρήσεων Μετρήσεις Αβεβαιότητες Μετρήσεων 1. Σκοπός Σκοπός του μαθήματος είναι να εξοικειωθούν οι σπουδαστές με τις βασικές έννοιες που σχετίζονται με τη θεωρία Σφαλμάτων, όπως το σφάλμα, την αβεβαιότητα της μέτρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα ηλεκτρισµού µε απλά µέσα και αυτοσχέδιες συσκευές

Πειράµατα ηλεκτρισµού µε απλά µέσα και αυτοσχέδιες συσκευές Πειράµατα ηλεκτρισµού µε απλά µέσα και αυτοσχέδιες συσκευές Φυσικός, Υπευθ. ΕΚΦΕ Νέας Σµύρνης, gatsiosj@myflash.gr Θεµατική Ενότητα: ιδακτικό υλικό Επίπεδο Εκπαίδευσης: Γυµνάσιο, Λύκειο Ι. Γάτσιος, Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (Ε.Κ.Φ.Ε.) ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΛΟΓΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Γ. Παλούμπα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΦΕ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΦΕ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΦΕ ΤΡΙΚΑΛΩΝ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαυρομμάτη Ειρήνη 3ο Γ/σιο Τρικάλων Σχ. Έτος 2012-13 1o ΠΕΙΡΑΜΑ: ΤΟ ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΔΕΙΑΖΕΙ Ατμοσφαιρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ 82 ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ε Ν O Τ Η Τ Α Γ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΕΙ ΙΚOΤΗΤΑΣ 83 ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Ι. Θ Ε Μ Α Τ Α Ε Ι Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Ε Μ Π Ο Ρ Ι Κ Α Θ Ε Μ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μιχάλης Σκουµιός*, Βασιλεία Χατζηνικήτα skoumios@rho.forthnet.gr, hatzinikita@rhodes.aegean.gr Πανεπιστήµιο Αιγαίου Θεµατική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά

Διαβάστε περισσότερα

DIY: Κατασκευή πολυεστερικού Doorpanel 29/04/2006, 11:54 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡΙΚΟΥ DOORPANEL ΣΕ ALFA ROMEO 33

DIY: Κατασκευή πολυεστερικού Doorpanel 29/04/2006, 11:54 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡΙΚΟΥ DOORPANEL ΣΕ ALFA ROMEO 33 DIY: Κατασκευή πολυεστερικού Doorpanel 29/04/2006, 11:54 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡΙΚΟΥ DOORPANEL ΣΕ ALFA ROMEO 33 Πρόκειται για µία κατασκευή σχετικά απλή η οποία όµως απαιτεί χρόνο και µεράκι. Σκοπός της είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα

Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα Στη σύγχρονη κοινωνία είναι ευρύτατα διαδεδοµένη η χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας. εν θα ήταν ψέµα αν λέγαµε ότι είµαστε πλήρως εξαρτηµένοι από αυτή. Σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ

Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ Πάνιας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις Η Φύση της Επιστήµης Ενότητες Κεφαλαίου 1 Μοντέλα Θεωρίες και Νόµοι Μετρήσεις και αβεβαιότητα (σφάλµατα); Σηµαντικά ψηφία Μονάδες, Πρότυπα, και το Διεθνές Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

Η θερµότητα και η θερµοκρασία

Η θερµότητα και η θερµοκρασία Η θερµότητα και η θερµοκρασία Επιστηµονικό µέρος Η θερµοκρασία και η θερµότητα Η θερµοκρασία και η θερµότητα αποτελούν δύο βασικές έννοιες Της Φυσικής οι οποίες σχετίζονται µε την έννοια της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ !Unexpected End of Formula l ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Βαλαχής Ανδρέας Μπεζεργιαννίδου Αικατερίνη 2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1 2.1. Πείραµα επιδείξεως Πλαστικό από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ

Ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Αγίων Αναργύρων 17/1/07 Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου: Καλλίνικος Χαρακόπουλος Επιµέλεια - παρουσίαση : ΘΕΟΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ι., ΜΑΚΕ ΩΝ Γ., ΝΙΚΑΣ Θ. Ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα