Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών"

Transcript

1 Μετρήσεις µε Ιδιοκατασκευασµένες Πειραµατικές ιατάξεις στη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών Τσίγκρης Μιλτιάδης (*), Π. Γ. Μιχαηλίδης Χηµικός, καθηγητής /Ε αποσπασµένος στο ΠΤ Ε Πανεπιστηµίου Κρήτης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Κρήτης, Θεµατική ενότητα: Ειδικά διδακτικά θέµατα Επίπεδο Εκπαίδευσης: Τριτοβάθµια εκπαίδευση Κατηγορία Εργασίας: Θεωρητική-Φιλοσοφική. Περίληψη: Η εργαστηριακή εµπειρία, των φοιτητών των Παιδαγωγικών τµηµάτων και των µετεκπαιδευόµενων δασκάλων, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στα σχολεία. Η χρήση ιδιοκατασκευασµένων πειραµατικών διατάξεων και κυρίως ο συνδυασµός τους µε ποσοτικές µετρήσεις, φαίνεται σε µια αρχική αξιολόγηση, να δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές, να έχουν πλήρη εποπτεία του πειράµατος, να αναπτύσσουν ερευνητικό πνεύµα και να βοηθούνται στην επαγωγή συµπερασµάτων, µέσα από τη χρήση και τα σφάλµατα των συσκευών τους. Ενδεικτικά περιγράφονται πέντε πειράµατα, από διαφορετικούς τοµείς της φυσικής, και αναλύεται η αποτελεσµατικότητα τους στη ιδακτική της Φυσικής. (*) πρόσωπο επικοινωνίας Λέξεις Κλειδιά: Μετρήσεις, Ιδιοκατασκευές, ιδακτική της Φυσικής. Measurements by Self-Made Experimental Instrumentation in the Didactics of Science Tsigris Miltiadis (*), Chemist Teacher assigned to The University of Crete, Department of Education, P. G. Michaelides, Associate Professor at The University of Crete, Conference Theme: Special Issues in Science Teaching and Learning Educational Level: Tertiary Education Paper Classification: Theoretical, Philosophical Abstract: The laboratory practice, for the students of the Pedagogical Departments and the post-graduated teachers, constitutes an important presumption for the future teaching of Science in the schools. The use of self made experimental instrumentation, especially when used in measurements, give to the students, the ability to have an integrated control of the experimental steps, to improve their searching capabilities and to induct the conclusions, through the measurement and the manipulation of their errors. As examples, five experiments, from different parts of physics, are described and we discuss the effectiveness of them, on the didactics of physics. (*) contact person Keywords: Measurements, Self-Made Instrumentation, Didactics of Science Α.-Εισαγωγή Σε άλλες εργασίες 1,,, έχουν αναφερθεί ορισµένες παράµετροι για το πρόβληµα της κατάλληλης εκπαίδευσης των δασκάλων, ιδιαίτερα των δασκάλων της υποχρεωτικής και της Γενικής εκπαίδευσης, ώστε να είναι ικανοί να διδάξουν αποτελεσµατικά τις Φυσικές Επιστήµες. η καλή γνώση του αντικειµένου, θεωρείται, γενικά, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσµατική διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών. Οι φοιτητές και 1 Π. Μιχαηλίδης, "Πρόταση Επιµόρφωσης ασκάλων στις Φυσικές Επιστήµες µε το ιαδίκτυο", Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή µε τίτλο "Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση από Απόσταση", Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστηµίου Κρήτης, Ρέθυµνο 8-10 Ιουνίου 2001, πρακτικά σ Π. Γ. Μιχαηλίδης, Πολυµορφικές Ασκήσεις Φυσικής, 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο ιδακτικής των Φυσικών Επιστηµών και Εφαρµογής Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση, ΠΤ Ε Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Μαΐου 1998, πρακτικά σ Π. Γ. Μιχαηλίδης, Οι Φυσικές Επιστήµες στο Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης, 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Ναύπακτος Νοεµβρίου 1998 πρακτικά σ P. G. Michaelides, "Everyday observations in relation to Natural Sciences στο Learning in Mathematics and Science and Educational Technology, University of Cyprus July 2001, Volume II pp

2 φοιτήτριες των Παιδαγωγικών Τµηµάτων, προερχόµενοι, σε ποσοστό άνω του 80% 5, από θεωρητικές κατευθύνσεις, καθώς και οι υπηρετούντες ήδη δάσκαλοι, οι οποίοι δεν έχουν ικανή κατάρτιση στις Φυσικές επιστήµες, αναµένεται, κατά συνέπεια, να αντιµετωπίζουν µεγαλύτερα προβλήµατα. Η εµπειρία µας όµως δείχνει πως πέρα από την έλλειψη γνώσεων, µεγαλύτερο ή τουλάχιστον εξίσου σοβαρό πρόβληµα αποτελεί ο τρόπος µε τον οποίο έχουν ήδη εθιστεί οι φοιτητές και φοιτήτριες (από το σχολείο) και οι µετεκπαιδευόµενοι δάσκαλοι (από το σχολείο και/ή από τη µέχρι τώρα πρακτική τους) να προσεγγίζουν τις φυσικές επιστήµες 6. Η δυσκολία, δηλαδή, δεν εντοπίζεται τόσο στην αναπλήρωση των γνώσεων, αλλά στην αλλαγή του τρόπου προσέγγισης των Φυσικών Επιστηµών, µέσα από την επιστηµονική µέθοδο, την ενεργή συµµετοχή και την πειραµατική διαδικασία. Η αλλαγή της στάσης των δασκάλων απέναντι στις φυσικές επιστήµες είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την οποιαδήποτε µεταρρύθµιση στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση 7. Στο δοκίµιο του «Το µέλλον της εκπαίδευσης» 8, ο Πιαζέ αναφέρει ότι το διδακτικό πλαίσιο των φυσικών επιστήµων ορίζεται µέσα από τη χρήση ενεργητικών µεθόδων που αποδίδουν µεγάλη σηµασία στην αυθόρµητη έρευνα του παιδιού ή του έφηβου και απαιτούν κάθε καινούργια αλήθεια να ανακαλύπτεται η τουλάχιστον να τίθεται εκ νέου από το µαθητή και όχι απλά να του µεταδίδεται. Η διαδικασία αυτή της αυθόρµητης έρευνας, στο χώρο των φυσικών επιστηµών, περνά µέσα από την πειραµατική διαδικασία. Το πείραµα όµως, για να είναι διδακτικά αποτελεσµατικό θα πρέπει να έχει κάποια χαρακτηριστικά. Η χρήση στην πειραµατική διάταξη, πολύπλοκων οργάνων του αφαιρεί την αυθεντική δηµιουργική δραστηριότητα και µετασχηµατίζει το πείραµα σε µια εποπτική διαδικασία, στην οποία το παιδί έχει τη θέση του παρατηρητή των αποτελεσµάτων ενός οργάνου το οποίο δεν ελέγχει. Η δυνατότητα του παιδιού να κατασκευάσει µόνο του την πειραµατική του διάταξη, ή να συνεργαστεί µε το δάσκαλο στην κατασκευή κάποιων τµηµάτων της, δίνει την ευκαιρία της δηµιουργικής έρευνας, µέσα από την οποία αποκτά δεξιότητες χειρισµού και συνειρµικές δεξιότητες που απαιτούνται για την εξαγωγή συµπερασµάτων. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι είναι απαραίτητο το παιδί θα αφεθεί να παίζει ελεύθερα πειραµατιζόµενο, αλλά να καθοδηγείται στην πραγµατικά δηµιουργική έρευνα και στην πορεία εξαγωγής των συµπερασµάτων. Μελετώντας ο Πιαζέ τις συνθήκες µέσα από τις οποίες κάποια παιδία αποκτούν µια ιδιαίτερη ικανότητα στις θεωρητικές επιστήµες ενώ παραµένουν µέτρια στις θετικές, παρατηρεί στο ίδιο δοκίµιο (βλέπε παραποµπή 8), ότι δεν βρήκε σηµαντικά στοιχεία για την ύπαρξη ειδικών νοητικών ικανοτήτων, αλλά η διάφορα προκύπτει από την ικανότητα ή όχι προσαρµογής στο τύπο της εκπαίδευσης που τους παρέχεται. Θεωρεί δε ως την πιθανότερη αιτία υστέρησης, την πολύ γρήγορη µετάβαση από την ποιοτική δοµή των προβληµάτων στην ποσοτική µαθηµατικοποίηση. Έτσι το παιδί στερείται τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωτοβουλία αφού οι µαθηµατικοί νόµοι που ποσοτικοποιούν τα φυσικά φαινόµενα εισέρχονται στη διδασκαλία ερήµην του. Στο σηµείο αυτό ερευνούµε κατά πόσον η χρήση πειραµάτων ποσοτικής µέτρησης θα µπορούσε να διευκολύνει την πορεία της ανακάλυψης των φυσικών νοµών που διέπουν ποσοτικά τις µεταβολές στα φυσικά φαινόµενα. Αναπτύχθηκε έτσι στο Εργαστήριο της ιδακτικής των Φυσικών Επιστήµων του Πανεπιστήµιου Κρήτης, µια σειρά από πειράµατα, η αποτελεσµατικότητα των οποίων αξιολογείται σύµφωνα µε την παραπάνω προσέγγιση. Όσον αφορά την κατασκευή της πειραµατικής διάταξης, αυτή γίνεται µε απλά µέσα από τους φοιτητές, µε βάση κάποιες γενικές κατευθύνσεις. Οι κατευθύνσεις αυτές βοηθούν τους φοιτητές, στη χρήση νέων υλικών που µπορούν να χρησιµοποιήσουν για τα πειράµατα τους και στην απόκτηση δεξιοτήτων στην κατεργασία τους. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε δυο σηµεία. Στην ακρίβεια της κατασκευής και στην αισθητική της πειραµατικής διάταξης. Η ακρίβεια της κατασκευής είναι απαραίτητη για την εκτέλεση ποσοτικών µετρήσεων, ώστε να έχουµε το µέγιστο δυνατό αριθµό σταθερών παραµέτρων στο πείραµα µας. Η άσκηση στην ακρίβεια προσθέτει δεξιότητες χειρισµού υλικών και είναι µετρήσιµη από τους ίδιους τους φοιτητές µέσα από την εκτέλεση του πειράµατος. Η αισθητική της κατασκευής, µέσα από τη χρήση κατάλληλων υλικών και της µεθοδικής κατεργασίας τους, αποτελεί ένα σηµαντικό δηµιουργικό στάδιο του πειράµατος, αποτελεί µηχανισµό προσωπικής έκφρασης και παρακινεί το φοιτητή στην ενεργή συµµετοχή του στην µετέπειτα πειραµατική διαδικασία. H κατασκευή της πειραµατικής διάταξης και η ποσοτική µέτρηση, προϋποθέτει την πολυεπίπεδη παρατήρηση των φαινοµένων και την οργάνωση τους σε ένα ενιαίο σύνολο 9, µέσα από το οποίο, το ίδιο το αποτέλεσµα της µέτρησης θα αποτελέσει κριτήριο αυτοαξιολόγησης, τόσο της κατανόησης των φαινοµένων, όσο και της δεξιότητας των χειρισµών. Το σφάλµα της µέτρησης, καθοδηγεί το φοιτητή στον εντοπισµό είτε παρανοήσεων είτε λανθασµένων χειρισµών, και έτσι αποτελεί από µόνο του µηχανισµό εννοιολογικής προσέγγισης του φαινοµένου. Στην αξιολόγηση του αποτελέσµατος της µέτρησης, χρησιµοποιούµε τα σχετικά αποτελέσµατα µεταξύ των φοιτητών σαν κριτήριο αξιολόγησης της πειραµατικής διαδικασία του κάθε φοιτητή, ενώ την οποιαδήποτε απόκλιση από τα θεωρητικά αποτελέσµατα τη χρησιµοποιούµε για την αξιολόγηση της ίδιας της πειραµατικής µεθόδου. Η 5 Με το τωρινό σύστηµα εισαγωγικών εξετάσεων φαίνεται να αυξάνει το ποσοστό των προερχοµένων από τη Θετική κατεύθυνση. 6 Βλέπε σχετικά σηµειώσεις 10, 11, και 12 στην παραποµπή 3. 7 Σκοπός και µεθοδολογικές αρχές του νέου προγράµµατος σπουδών για τις Φυσικές Επιστήµες (βλέπε σχετικά, π.χ. στην ιστοσελίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). 8 Jean Piaget. Το µέλλον της εκπαίδευσης. Εκδόσεις Υποδοµή Βλέπε παραποµπές 2, 4,

3 βαθµονόµηση της πειραµατικής διάταξης, εξοικειώνει σηµαντικά τον φοιτητή µε την έννοια της µονάδας µέτρησης του κάθε µεγέθους και περιγράφει παραστατικά τη µεταβολή. Τα πειράµατα έχουν πολυµορφικό σχεδιασµό, (βλέπε παραποµπή 2) ώστε να είναι ταυτόχρονα εφαρµόσιµα και στο ηµοτικό Σχολείο, µε τις αντίστοιχες βέβαια αλλαγές στο βάθος προσέγγισης των φαινοµένων. Στα επόµενα αναφέρονται ορισµένες από τις ιδιοκατασκευές που έχουν ήδη πραγµατοποιηθεί κατά τη διδασκαλία στο Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης. Από αυτές η πρώτη αναλύεται πιο διεξοδικά, ενώ τα επόµενα περιγράφονται συνοπτικά, στα κύρια τους σηµεία. 1. Θερµόµετρο αερίου Στόχοι: Να παρατηρήσουν και να εξοικειωθούν µε: Την θερµική διαστολή των αερίων, τα τριχοειδή φαινόµενα, την αποκατάσταση θερµικής ισορροπίας και το ρυθµό µεταφοράς της θερµότητας από το θερµότερο στο ψυχρότερο σώµα, την αντιστοίχηση της θερµοκρασίας µε µήκος πάνω στο τριχοειδές, τη θερµοµέτρηση µε υδραργυρικό θερµόµετρο. Παράλληλα κατά την κατεργασία του γυαλιού, αντιλαµβάνονται την έννοια του κακού αγωγού της θερµότητας, παρατηρούν την ιδιαιτερότητα της τήξης του γυαλιού, και µαθαίνουν τον τρόπο κατεργασίας ενός υλικού. Κατά τη βαθµονόµηση, συνδυάζουν την απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών θερµοκρασιών, µε τον αντίστοιχο όγκο του αερίου και διατοµή του τριχοειδούς στα διάφορα σηµεία του. Κατά τη χρήση του, εξοικειώνονται παραστατικά µε την µονάδα µέτρησης της θερµοκρασίας, αντιλαµβάνονται την έννοια της διακριτικότητας, και τη σχέση της µε την περιοχή µέτρησης, και την επίδραση και δεύτερης µεταβλητής στο πείραµα. Απαιτούµενα υλικά: Γυάλινοι δοκιµαστικοί σωλήνες απλοί των 20ml, νερόχρωµα, υδραργυρικό θερµόµετρο, γκαζάκι κατά προτίµηση εργαστηριακό. Κατασκευή: Ζεσταίνουµε το σωλήνα στη µέση του, πάνω στο γκαζάκι, κρατώντας το από τα δύο άκρα του, περιστρέφοντας τον συνεχώς ώστε να πετύχουµε οµοιόµορφη θέρµανση.(στάδιο α). Όταν το γυαλί µαλακώσει µε µία έντονη κίνηση το τραβάµε, οπότε δηµιουργείται στο µέσο του ένας τριχοειδής σωλήνας (στάδιο β). Το κρατάµε στον αέρα για να κρυώσει. Αν το ακουµπήσουµε καυτό σε κρύο πάγκο θα σπάσει. Σπάµε το πάνω κοµµάτι του τριχοειδούς (στάδιο γ). Βάζουµε µια σταγόνα νερόχρωµα στον πάγκο. Κρατάµε το αεροθάλαµο στο χέρι µας ώστε να αποκτήσει θερµοκρασία 35ºC βαθµών περίπου. Ακουµπάµε το άκρο του τριχοειδούς στο νερόχρωµα (στάδιο δ). Μια µικρή ποσότητα χρώµατος αναρροφάται από το τριχοειδές (στάδιο ε). Στη συνέχεια αφήνοντας τον αεροθάλαµο να ψυχθεί, παρατηρούµε την κίνηση του δείκτη. Κολλάµε ο τριχοειδές σε µία λωρίδα χοντρού χαρτονιού(στάδιο στ). Βαθµονόµηση: Η βαθµονόµηση γίνεται µε νερό σε διάφορες θερµοκρασίες, τέτοιες ώστε ο δείκτης να διατρέχει όλο το τριχοειδές. Η βαθµονόµηση σε τέσσερα σηµεία είναι γενικά αρκετή. Σηµειώνονται πάνω στη λωρίδα του χαρτονιού, σε κάθε θερµοκρασία, η θέση του δείκτη και η θερµοκρασία του νερού που µετράµε µε υδραργυρικό θερµόµετρο. Έλεγχος: Θερµοµετρούµε µε ακρίβεια ένα ποτήρι µε νερό και ελέγχουµε την ένδειξη του θερµοµέτρου. Αν υπάρχει θερµόµετρο χώρου µπορούµε να κάνουµε τον έλεγχο στο δωµάτιο. Σηµείωση 1: Σε ένα διαχρονικό έλεγχο, οι φοιτητές µπορεί να παρατηρήσουν ότι το θερµόµετρο τους έχει κάποιες αποκλίσεις. Αυτό οφείλεται στη µεταβολή της ατµοσφαιρικής πίεσης σε σχέση µε την ατµοσφαιρική πίεση τη στιγµή της βαθµονόµησης. Είναι µία καλή ευκαιρία να συζητήσουµε για τα προβλήµατα που δηµιουργούνται σε ένα πείραµα όταν µεταβάλλεται και µία δεύτερη παράµετρος, η οποία δεν είναι κατ αρχήν προφανής. Προτείνουµε σαν λύση τη δηµιουργία ενός δεύτερου µικρού αεροθαλάµου, στο άλλο άκρο του τριχοειδούς, για να αποµονώσουµε το σύστηµα από την ατµόσφαίρα. Συζητάµε για την ανάγκη επαναβαθµονόµησης µετά από αυτή την παρέµβαση. 444

4 Σηµείωση 2: Κατά την εκτέλεση της άσκησης στο εργαστήριο, όλα τα θερµόµετρα των φοιτητών τοποθετήθηκαν σε ένα σηµείο του εργαστηρίου. Σε όλες τις επόµενες ασκήσεις, σχεδόν όλοι οι φοιτητές, µε την είσοδο τους στο εργαστήριο, έβλεπαν τι θερµοκρασία δείχνει το θερµόµετρο τους σε σχέση µε τα άλλα, συζητούσαν δε τις όποιες αποκλίσεις. Αυτό το διαχρονικό ενδιαφέρον, που αναµένεται να είναι εξ ίσου έντονο αν όχι εντονότερο στα παιδιά του ηµοτικού 10, είναι ένα σηµαντικότατο πλεονέκτηµα των ιδιοκατασκευασµένων οργάνων. Σηµείωση 3: Το γυαλί κάνει εντονότατα εγκαύµατα, αν κάποιος έρθει σε επαφή µε το τµήµα που είναι πάνω στη φωτιά. Για το λόγο αυτό, η επεξεργασία του γυαλιού απαιτεί ιδιαίτερα µέτρα ασφαλείας και συνεχή εγρήγορση από τον επόπτη - διδάσκοντα. 2. Αραιόµετρο- Πυκνόµετρο Σκοπός:Κατά την άσκηση οι φοιτητές αντιλαµβάνονται, την έννοια της άνωσης και της πυκνότητας εποπτικά, την έννοια και τον τρόπο προσδιορισµού των αλκοολικών βαθµών, της µεθόδου µέτρησης της περιεκτικότητας σε σάκχαρο του µούστου κλπ. Αντιλαµβάνονται επίσης την έννοια της περιεκτικότητας των διαλυµάτων κατά βάρος (w/v) και κατ όγκο (v/v). Απαιτούµενα υλικά:γυάλινοι δοκιµαστικοί σωλήνες απλοί των 20ml, σκάγια µολύβδου µικρής διαµέτρου, οινόπνευµα καθαρό, αλάτι, γκαζάκι κατά προτίµηση εργαστηριακό, ογκοµετρικός κύλινδρος 100ml, ζυγός. Όπως και στο θερµόµετρο κατασκευάζουµε το τριχοειδές, µόνο που φροντίζουµε η διάµετρος του τριχοειδούς να είναι µεγαλύτερη ώστε να περνάνε τα σκάγια (σχήµα α). Βαθµονόµηση αραιοµέτρου: Τοποθετούµε το τριχοειδές στο νερό και προσθέτουµε σκάγια, ώστε να βυθιστεί ο σωλήνας µέχρι εκεί που αρχίζει το τριχοειδές (σχήµα β). Κόβουµε µία λεπτή λωρίδα από φωτοτυπία χάρακα ώστε να φαίνεται η κλίµακα, και την βάζουµε µέσα στο τριχοειδές. Σηµειώνουµε την ένδειξη του µηδενός βυθίζοντας το σε νερό. Παρασκευάζουµε διάφορα µείγµατα αλκοόλης νερού, γνωστής περιεκτικότητας, και βαθµονοµούµε, σηµειώνοντας τη θέση του τριχοειδούς στην ελεύθερη επιφάνεια του υγρού. Τέλος αντικαθιστούµε την κλίµακα του χάρακα µε κλίµακα σε αλκοολικούς βαθµούς και κλείνουµε το άκρο του τριχοειδούς στη φλόγα. Βαθµονόµηση πυκνόµετρου: Όλα τα στάδια είναι ίδια µε του αραιοµέτρου µε τις εξής δύο διαφορές. Η βαθµονόµηση του µηδενός θα γίνει µε όλο το τριχοειδές βυθισµένο στο νερό (σχήµα γ).τα διαλύµατα βαθµονόµησης θα γίνουν µε αλάτι και νερό µε ζύγιση 100ml διαλύµατος. Ο έλεγχος τόσο του αραιοµέτρου, όσο και του πυκνόµετρου, γίνεται µε γνωστά διαλύµατα νερού αλκοόλης και νερού αλατιού. 3. Συσκευή µελέτης πιέσεων Σκοπός: Να κατανοήσουν την έννοια της πίεσης, αερίων και υγρών, το συσχετισµό της µε την δύναµη, την έννοια της υδροστατικής πίεσης και τη σχέση της µε την πυκνότητα του υγρού. Απαιτούµενα υλικά: ύο πλαστικά µπουκάλια αναψυκτικού 500ml, ένα µπαλόνι, τρία µέτρα διαφανούς σωλήνα (αλφαδολάστιχο λεπτό), µέτρο, ογκοµετρικός κύλινδρος 100ml, ζυγός. 10 Βλέπε σηµείωση-σχόλιο 6 στην παραποµπή

5 Κατασκευή. Κόβουµε τον πυθµένα από τα δύο πλαστικά µπουκάλια του αναψυκτικού. Ανοίγουµε από µία τρύπα στο κάθε µπουκάλι και κολλάµε το ένα άκρο του σωλήνα. Κόβουµε ένα κοµµάτι από το µπαλόνι, το τεντώνουµε ώστε να κλείσει το άνοιγµα του ενός µπουκαλιού και στη συνέχεια προσαρµόζουµε το δεύτερο µπουκάλι στο πρώτο, έτσι ώστε το µπαλόνι να διαχωρίζει τα δύο µπουκάλια και το όλο σύστηµα να είναι αεροστεγές. Σταθεροποιούµε το σύστηµα µε σελοτέϊπ. Φουσκώσουµε το µπαλόνι είτε φυσώντας στον ένα σωλήνα, είτε απορροφώντας τον αέρα, ώστε να γίνει κατανοητό ότι το µπαλόνι είναι χαλαρό όταν οι πιέσεις από τις δύο του πλευρές είναι ίσες. Κρατώντας τα ελεύθερα άκρα των σωλήνων δίπλα στα µπουκάλια γεµίζουµε από τα πώµατα και τα δύο µπουκάλια µε νερό. Αφήνουµε τα µπουκάλια στο δάπεδο και στερεώνουµε τα ελεύθερα άκρα ψηλά. Οι φοιτητές παρατηρούν ότι οι ελεύθερες επιφάνειες στα δύο σωληνάκια είναι στο ίδιο επίπεδο. Αφαιρούµε από το ένα µπουκάλι το νερό και το γεµίζουµε µε αλατόνερο. Παρατηρούµε ότι η στάθµη είναι σε διαφορετικό επίπεδο. Μετρώντας το ύψος του κάθε σωλήνα υπολογίζουµε την πυκνότητα του αλατόνερου. Επαναλαµβάνουµε το πείραµα µε οινόπνευµα στη θέση του αλατόνερου. Συγκρίνουµε τις πυκνότητες που βρίσκοµε µε ογκοµέτρηση και ζύγιση. Σηµείωση: Η πειραµατική αυτή διάταξη µελετήθηκε, για να αντικαταστήσει τα πειράµατα που περιγράφονται και στα δύο νέα βιβλία της πέµπτης ηµοτικού 11 στα αντίστοιχα κεφάλαια. Από τη διάταξη αυτή οι µαθητές του δηµοτικού θα µπορούν να επιβεβαιώσουν ότι το ύψος και η πυκνότητα των δύο υγρών είναι ποσά αντιστρόφως ανάλογα. Η κατασκευή και οι µετρήσεις για να είναι ακριβείς απαιτούν ιδιαίτερη κατανόηση λεπτών σηµείων της θεωρίας. 4. Ζυγός Σκοπός: Να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της ροπής και της ισορροπίας καθώς και τον τρόπο λειτουργίας ενός παραδοσιακού τρόπου ζύγισης (Μπαλάντζα),. Απαιτούµενα υλικά: 62cm δρόµος για κουρτίνες από αλουµίνιο, 3 τερµατικές θηλιές και 1 άγκιστρο για κουρτίνες, πλαστικό δοχείο, βαρίδι. Κατασκευή-βαθµονόµηση: Ανοίγουµε µια τρύπα στο δρόµο, περίπου στα 11cm. Τοποθετούµε τη µία τερµατική θηλιά ανάποδα, µέσα από την τρύπα, έτσι ώστε να δηµιουργήσοµε το σηµείο ανάρτησης. Στο µικρό άκρο τοποθετούµε µία θηλιά στα 10cm από το σηµείο ανάρτησης και κρεµάµε το πλαστικό δοχείο µε τρία σχοινάκια. Βαθµονοµούµε το µεγάλο άκρο σε γραµµάρια, έτσι ώστε ανά 10cm να αντιστοιχεί σε βάρος ίσο προς το βαρίδι. Ισορροπούµε το ζυγό χωρίς βαρίδι, προσθέτοντας κάποιο βάρος στο πλαστικό δοχείο (πετραδάκια, σκάγια, σύρµα κλπ). Ελέγχουµε την ακρίβεια του ζυγού µε διάφορα γνωστά βάρη. 5. Αµπερόµετρο Σκοπός: Να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της ηλεκτροµαγνητικής δύναµης, την λειτουργία του πηνίου, τη σχέση της έντασης του µαγνητικού πεδίου µε την ένταση του ρεύµατος, την ισορροπία Απαιτούµενα υλικά: Μια βίδα και µία ροδέλα, σύρµα περιέλιξης, δρόµος κουρτίνας από αλουµίνιο, 1 άγκιστρο για κουρτίνες, βαρίδι και µία βάση Ερευνώ και ανακαλύπτω. Σελίδα 314, 2.Φυσικές επιστήµες τεύχος δεύτερο σελίδα

6 Ροδέλα Βίδα Πηνίο Κατασκευή: Τυλίγουµε το σύρµα γύρω από τη βίδα ώστε να φτιάξουµε ένα πηνίο. Στερεώνουµε το δρόµο µε µία άρθρωση ώστε να λειτουργεί σαν ζυγός. Κολλάµε την ροδέλα στο ένα του άκρο πάνω από το πηνίο. Μεταφέρουµε το βάρος, ώστε να προσδιορίσουµε το σηµείο που θα αποκολληθεί η ροδέλα από τη βίδα. Βαθµονοµούµε µε γνωστές τάσεις και αντιστάσεις, ή µε άλλο αµπερόµετρο. Εµπειρία από την εφαρµογή των παραπάνω πειραµάτων. Μερικά από τα πειράµατα αυτά, πραγµατοποιήθηκαν κατά τη διδασκαλία αντίστοιχων µαθηµάτων (Τεχνολογικές κατασκευές, Ενότητες από το πρόγραµµα Φυσικής και Χηµείας του ηµοτικού) µε τη µορφή Εργαστηριακών ασκήσεων ή σεµιναρίων 12. Η αποτίµηση του µαθήµατος βρίσκεται σε εξέλιξη. Παρατηρήθηκαν τα εξής: Οι φοιτητές αποδείχθηκαν ικανοί να κατασκευάσουν τις προτεινόµενες διατάξεις και να τις χρησιµοποιήσουν. Παρουσίασαν σηµαντική βελτίωση, τόσο στις κατασκευαστικές τους δεξιότητες από πείραµα σε πείραµα, όσο και στις εννοιολογικές προσεγγίσεις των φαινοµένων. Κατανόησαν τα φαινόµενα και διατύπωναν εύλογα ερωτήµατα που υποβοηθούσαν το διάλογο µε την οµάδα. Από τις προσωπικές συνεντεύξεις έγιναν στο τέλος του σεµιναρίου, προέκυψε ότι παρακολούθησαν ευχάριστα το σεµινάριο, κατανόησαν φαινόµενα τα οποία δεν είχαν καταλάβει κατά το παρελθόν, απόκτησαν δεξιότητες και ερευνητική διάθεση. Οι φοιτητές ανάφεραν ότι αισθάνονται ικανοί, να καθοδηγήσουν µια αντίστοιχη πειραµατική διαδικασία στη τάξη. Παρατηρείται όµως επίσης ένα σηµαντικό ποσοστό εγκατάλειψης, πιθανόν για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται στην παραποµπή 2 όπου επίσης παρατηρείται κάτι παρόµοιο. 12 Για την µορφή των µαθηµάτων βλέπε στον οδηγό σπουδών του τµήµατος (http://www.edc.uoc.gr). Μια σύνοψη του οδηγού υπάρχει στο Π. Γ. Μιχαηλίδης, "Το Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης", ιηµερίδα µε θέµα Οι Φυσικές Επιστήµες στην Α/θια Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Αθηνών, 7-8 Φεβρουαρίου 1997, πρακτικά σ

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ

ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ Η αντίσταση που δέχεται ένα σώµα όταν κινείται µέσα σ ένα ρευστό εξαρτάται απο το σχήµα του σώµατος. Παρατηρούµε οτι η µικρότερη αντίσταση εµφανίζεται στο ατρακτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

1 η Δραστηριότητα Υπολογισμός της πυκνότητας στερεού σώματος

1 η Δραστηριότητα Υπολογισμός της πυκνότητας στερεού σώματος 7η ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΑΔΑ... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ: 1. 2. 3. 1 η Δραστηριότητα Υπολογισμός της πυκνότητας στερεού σώματος Ο Σκοπός της άσκησης Ο σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τις βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τισ βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 9 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ Πείραµα του J. Joule που αποδεικνύει τη διατήρηση της ενέργειας URL: http://www. hcc.hawaii.edu 95 9.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η µελέτη του φαινοµένου Joule και ο προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος, Καθηγητής

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος, Καθηγητής 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος, Καθηγητής Η χρησιµοποίηση του Υδροµέτρου (Hydrometer) Το υδρόµετρο είναι ένα όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε βασικά όργανα του εργαστηρίου (διαστηµόµετρο, µικρόµετρο, χρονόµετρο) προκειµένου να: Να µετρήσουµε την πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική.

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική. 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013 Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012 Διαγωνισμός στη Φυσική (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)...

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΟΜΑΔΑ:. ΗΜΕΡ. ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1.0 ΕΙΣΑΓΩΓH... 2.0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2.1. ΝΕΡΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΤΟ ΠΕ ΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Μετρήσεις του Ρυθµού Φωτοσύνθεσης του φυτού Elodea Ernstiae Εισαγωγή Η φωτοσύνθεση είναι η διαδικασία κατά την οποία οργανικά υλικά (υδρογονάνθρακες) παράγονται από ανόργανες πρώτες ύλες (διοξείδιο του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική µέθοδος. Πείραµα, Γαλιλαίου. Εφαρµογή: επιστηµονικής µεθόδου. Βήµα 2: Υπόθεση

Επιστηµονική µέθοδος. Πείραµα, Γαλιλαίου. Εφαρµογή: επιστηµονικής µεθόδου. Βήµα 2: Υπόθεση Επιστηµονική µέθοδος Η Φυσική για να µελετήσει ένα φαινόµενο εφαρµόζει την λεγόµενη επιστηµονική µέθοδο. Η επιστηµονική µέθοδος αποτελείται από τα εξής βήµατα: Βήµα 1: Παρατήρηση Χρησιµοποιώντας τις αισθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης.

Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης. Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης. Ιωάννης Γράψας, ρ. Χηµικός Ζάννειο Πειραµατικό Γυµνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Πανεπιστήμιο Αθηνών, α φάση Στ τάξη Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Ένας μαθητής χρησιμοποιεί το ποδήλατό του για να μετακινείται γρήγορα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Environmental Fluid Mechanics Laboratory University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ HM 134 ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη

ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα µελετήσουµε την κυκλική κίνηση µίας σηµειακής µάζας και ιδιαίτερα την εξάρτηση της κεντροµόλου δύναµης από τη µάζα,

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Νόµος του Αντιστρόφου Τετραγώνου" στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών

Ο Νόµος του Αντιστρόφου Τετραγώνου στο ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Το ΟΛΟκληρωµένο ΤΕΧΝΟλογικά και Μεθοδολογικά ΕκΠαιδευτικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΩΛΗΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια

Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια Από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό Μια Ηλεκτρική (ιδιο-)γεννήτρια α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι (Και) Αυτή η μαθηματική εξίσωση διδάσκεται στο πανεπιστήμιο. Στο δημοτικό σχολείο την έχετε εκφράσει

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Ερευνώ και Ανακαλύπτω τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ 550 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Καλογερόπουλος Νίκος Χημικός, Επιμορφωτής Ενδοσχολικής Επιμόρφωσης nkaloger@sch.gr Γάτσιος Γιάννης Φυσικός, Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο µαθήµατος. Γενικά στοιχεία. Ονοµατεπώνυµο καθηγητή: Τσίκαλας Κωνσταντίνος (MSc) Ηλεκτρονικός Φυσικός (Ρ/Η) Ηµεροµηνία: 05/04/2006

Σχέδιο µαθήµατος. Γενικά στοιχεία. Ονοµατεπώνυµο καθηγητή: Τσίκαλας Κωνσταντίνος (MSc) Ηλεκτρονικός Φυσικός (Ρ/Η) Ηµεροµηνία: 05/04/2006 Σχέδιο µαθήµατος Γενικά στοιχεία Ονοµατεπώνυµο καθηγητή: Τσίκαλας Κωνσταντίνος (MSc) Ηλεκτρονικός Φυσικός (Ρ/Η) Ηµεροµηνία: 05/04/2006 Σχολείο: Σ Ε Αλεξανδρούπολης Βαθµίδα εκπαίδευσης: Β/θµια Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων» Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Κατασκευής Hydrobots Ενότητα 1η

Οδηγός Κατασκευής Hydrobots Ενότητα 1η η Ενότητα 1η Κατασκευή Πρώτου Μέρους: Για την ενότητα αυτή απαιτούνται τα εξής: Εργαλεία Μέτρο Μαρκαδόρος Κόφτης σωλήνα PVC Στραυροκατσάβιδο Δράπανο ηλεκτρικό Τρυπάνι 6mm Τρυπάνι 2mm Μέγγενη 1 σωλήνα PVC

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ. Μετρήσεις με Διαστημόμετρο και Μικρόμετρο

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ. Μετρήσεις με Διαστημόμετρο και Μικρόμετρο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ Σκοπός της άσκησης Σε αυτή την άσκηση θα μετρήσουμε διαστάσεις στερεών σωμάτων χρησιμοποιώντας όργανα ακριβείας και θα υπολογίσουμε την πυκνότητα τους. Θα κάνουμε εφαρμογή της θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο»

Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Ένα σεµινάριο για την «Πληροφορική στο Σχολείο» Α. Μαργετουσάκη 1 Π. Γ. Μιχαηλίδης Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Κρήτης amarge@edc.uoc.gr michail@edc.uoc.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στο κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 10 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 11 Μαΐου 2014 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από έντεκα (11) θέματα και δέκα (10) σελίδες. 2) Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών ΠΕΙΡΑΜΑ IX Μέτρηση Ιξώδους Ρευστών Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα µετρήσουµε το ιξώδες (εσωτερική τριβή) διαφόρων ρευστών χρησιµοποιώντας τη µέθοδο της πτώσης σφαιριδίων. Θα εξετάσουµε λοιπόν πειραµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών.

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. 1. Ταξινόµ ηση. Ηλικία: 5-7 ετών. Σκοπός: Να διερευνήσουµε πώς το παιδί ταξινοµεί

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Εργαοιηριακήβ άσκηση Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Σιόχοί ίου πειράμαιοε Το πείραμα αυτό στοχεύει να σε φέρει σε επαφή με την εργαστηριακή μέθοδο μικροβιακών καλλιεργειών. Επίσης θα διαπιστώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Ο άνθρωπος πάντοτε αισθανόταν εγκλωβισμένος στη γη από μια δύναμη που τον κρατά κοντά της, ακόμη και τώρα που κάποιοι

Διαβάστε περισσότερα

MIT SEA GRANT ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Κατασκευή Δεύτερου Μέρους: Συναρµολόγηση Συστήµατος Προώθησης

MIT SEA GRANT ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Κατασκευή Δεύτερου Μέρους: Συναρµολόγηση Συστήµατος Προώθησης ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Κατασκευή Δεύτερου Μέρους: Συναρµολόγηση Συστήµατος Προώθησης Για την ενότητα αυτή απαιτούνται τα εξής: Εργαλεία Υλικά Διαλυτικό Μέτρο Μαρκαδόρος Πένσα Στραυροκατσάβιδο Δράπανο Ψαλίδι Κολλητήρι

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Χημεία

Περιβαλλοντική Χημεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Περιβαλλοντική Χημεία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 3: Ισοζύγιο Ενέργειας Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Ηρακλείου amargariti@sch.gr 3 Υπεύθυνος Εργαστηρίου Φ.Ε. στο 9 ο Δ.Σ. Ρεθύμνου, ntsag@edc.uoc.gr

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Ηρακλείου amargariti@sch.gr 3 Υπεύθυνος Εργαστηρίου Φ.Ε. στο 9 ο Δ.Σ. Ρεθύμνου, ntsag@edc.uoc.gr Εργαστήριο 1: Καινοτόμες Πειραματικές Προσεγγίσεις στη Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών ΟΡΓΑΝΩΣΗ - ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Σταύρου Δημήτρης, Καλαϊτζιδάκη Μαριάννα, Μιχαηλίδης Γ. Παναγιώτης Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Με τον όρο ατμοσφαιρική υγρασία περιγράφουμε την ποσότητα των υδρατμών που περιέχονται σε ορισμένο όγκο ατμοσφαιρικού αέρα. Η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε υδρατμούς μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΣΤΕΡΕΑ ΥΓΡΑ ΑΕΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΣΤΕΡΕΑ ΥΓΡΑ ΑΕΡΙΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΑΣΚΑΛΟΣ-ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 2ου ΕΚΦΕ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης

Μελέτη της ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Φυσική Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Μελέτη της ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 3 4 Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων 2002-04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πειράµατα µε

Διαβάστε περισσότερα

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα).

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα). 1. Το κυβικό δοχείο του σχήματος ακμής h = 2 m είναι γεμάτο με υγρό πυκνότητας ρ = 1,1 10³ kg / m³. Το έμβολο που κλείνει το δοχείο έχει διατομή Α = 100 cm². Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα.

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα. Σημαντικά ψηφία Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός είναι 2.99792458 x 10 8 m/s. Η τιμή αυτή είναι δοσμένη σε 9 σημαντικά ψηφία. Τα 9 σημαντικά ψηφία είναι 299792458. Η τιμή αυτή μπορεί να δοθεί και με 5 σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ Οι ρίζες των δέντρων αποτελούνται απο τρία είδη ιστών ένα εκ των οποίων, (ο επιφανειακός ιστός) περιλαµβάνει ειδικά τροποποιηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Οδηγίες για τον καθηγητή

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Οδηγίες για τον καθηγητή Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Τάξη Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Απαιτούµενος χρόνος B Λυκείου Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Αλκοόλες Οργανική Χηµεία

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Ο άνθρωπος πάντοτε αισθανόταν εγκλωβισμένος στη γη από μια δύναμη που τον κρατά κοντά της, ακόμη και τώρα που κάποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΠΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ Α. ΣΤΟΧΟΙ Η κατασκευή απλών ηλεκτρικών κυκλωμάτων με πηνίο, τροφοδοτικό, διακόπτη, ροοστάτη, λαμπάκια, γαλβανόμετρο,

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα.

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Αλκοόλες........................

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή

Υπολογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή Ο6 Υπογισµός της ισχύος συστήµατος λεπτών φακών σε επαφή. Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα προσδιορίσουµε την εστιακή απόσταση που διαµορφώνει ένα σύστηµα λεπτών φακών που βρίσκονται σε επαφή µεταξύ τους και

Διαβάστε περισσότερα

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα μετρήσουν τη μάζα και τον όγκο διαφόρων υλικών, θα υπολογίσουν την πυκνότητά τους και θα παρατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Αγίων Αναργύρων Αθήνας Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επιµέλεια-Εκτέλεση-Παρουσίαση: Ευάγγελος Κουντούρης, Φυσικός, Υπεύθυνος του Εργαστηριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ...

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ... ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΑΣΚΗΣΗ 2 η Μετρήσεις µε το µικροσκόπιο Κ. Φασσέας. Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ... Σκοπός της άσκησης είναι: Να µάθουµε πώς γίνεται η

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροµαγνητική επαγωγή

Ηλεκτροµαγνητική επαγωγή Ηλεκτροµαγνητική επαγωγή Γνωστικοί στόχοι : Να αντιληφθούν οι µαθητές πως : α) η µεταβολή στη µαγνητική ροή έχει ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία επαγωγικής τάσης. β) η επαγωγική τάση που αναπτύσσεται είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες στην Μηχανική των Ρευστών

Μεθοδολογίες στην Μηχανική των Ρευστών Μεθοδολογίες στην Μηχανική των Ρευστών η Μεθοδολογία: «Ανυψωτήρας» Το υγρό του δοχείου κλείνεται με δύο έμβολα που βρίσκονται στην ίδια οριζόντιο. Στο έμβολο με επιφάνεια Α ασκείται δύναμη F. ον Η F ασκεί

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 2 Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 3 4 Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων 2002-04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πειράµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Διδασκαλία, Σύνδεσης αντιστατών παράλληλα, με Εργαστήριο Κατασκευής Κυκλωμάτων Συνεχούς Ρεύματος, Physics Education Technology (PhET), University of 1 ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΙΑΒΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ (ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ)

Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΙΑΒΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ (ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ) Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΙΑΒΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ (ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ) ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΖΟΥΜΑΣ ΕΣΠΟΤΑΤΟΥ 3 ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έννοια της συνάρτησης είναι στενά συνυφασµένη µε τον πίνακα τιµών και τη γραφική παράσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ματθαίος Πατρινόπουλος, Σάββας Οβαδίας, Βασίλειος ηµόπουλος, Γεώργιος Θ. Καλκάνης

Ματθαίος Πατρινόπουλος, Σάββας Οβαδίας, Βασίλειος ηµόπουλος, Γεώργιος Θ. Καλκάνης Μια εκπαιδευτική πρόταση για τη διδασκαλία / εργαστηριακή πρακτική της τριβής µεταξύ στερεών σωµάτων µε προσοµοίωση του µικρόκοσµου και διασύνδεσης της εργαστηριακής διάταξης µε τον Η/Υ µέσω Ματθαίος Πατρινόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο Δ. Πλατή 1, Ι. Μπέλλου 2, Τ. Α. Μικρόπουλος 1 1 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα