Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ»"

Transcript

1 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ» ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος

2 Ο Τριακονταετής Πόλεμος, που ρήμαξε τη Γερμανία εξ ολοκλήρου, μεταξύ του 1618 και του 1648, ήταν ο τελευταίος από τους μεγάλους θρησκευτικούς πολέμους της Ευρώπης. Εκτός όμως από το θέμα της θρησκείας κρινόταν ολόκληρο το πολιτικό μέλλον της Γερμανίας. Το 1629, οι στρατιές των Αυστριακών Αψβούργων υπό τον Τίλλυ και τον Βάλλενστάιν, διέδωσαν την Αντιμεταρρύθμιση, βόρεια μέχρι τη Βαλτική και φαινόταν, πως ολόκληρη η Γερμανία θα γινόταν μία επαρχία της Καθολικής Αυστρίας. Χωρίς τη σουηδική βοήθεια, η υπόθεση των Προτεσταντών στη Γερμανία -και πιθανώς στις Κάτω Χώρες- φαινόταν χαμένη. Η επέμβαση του Γουσταύου Αδόλφου της Σουηδίας -του Λέοντος του Βορρά- τη στιγμή εκείνη και η νίκη του στο Μπράιτενφελντ, το 1631, έσωσαν την προτεσταντική Ευρώπη από «την επικείμενη κυριαρχία των Ιησουιτών», όπως είπε χαρακτηριστικά ένας προτεστάντης ιστορικός. ΓουσταYος ΑδOλφος Ο Γουσταύος Αδόλφος έχει αποκληθεί «Πατέρας του Σύγχρονου Πολέμου». Ασφαλώς η καλή οργάνωση, η εκπαίδευση, το υψηλό ηθικό και ο αποτελεσματικός συνδυασμός όλων των όπλων, ιππικού, πεζικού και πυροβολικού, έκαναν το Σουηδικό Στρατό τον πιο προηγμένο στις ημέρες του. Επίσης, πολλές από τις επιτυχίες του Γουσταύου στο πεδίο της μάχης προέρχονται από την ικανότητά του στη σχεδίαση και τη διοίκηση. Όταν ανέβηκε στο θρόνο της Σουηδίας το 1611, ο Γουσταύος Αδόλφος δεν ήταν ακόμα 17 χρονών, αλλά η μόρφωσή του ήταν εκπληκτικά περιεκτική. Ήξερε καλά λατινικά (που τότε ήταν ακόμα η γλώσσα της διπλωματίας), λίγα ελληνικά και μιλούσε καλά αγγλικά και γερμανικά. Στο τέλος της ζωής του λέγεται ότι γνώριζε τουλάχιστον οκτώ γλώσσες. Ο Γουσταύος είχε διδαχθεί, επίσης, νομικά, ιστορία και θεολογία - ήταν αφοσιωμένος λουθηρανός, αλλά όχι μισαλλόδοξος. Οι βάσεις του, όμως, στις στρατιωτικές τέχνες ήταν θεωρητικές. Ως προς τις πρακτικές πλευρές του επαγγέλματός του ο Γουσταύος ήταν κατά μεγάλο μέρος αυτοδίδακτος, αλλά οι μέθοδοί του πρωτότυπες και νεωτεριστικές. Για παράδειγμα, ήταν από τους πρώτους διοικητές Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 57 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

3 που χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο, το οποίο μόλις είχε εφευρεθεί. Ο Γουσταύος είχε απαράμιλλο θάρρος, ήταν ψηλός για την εποχή του, αλλά με φαρδείς ώμους, κι έτσι φαινόταν πιο κοντός. Το μυτερό γένι και τα κοντά μαλλιά του ήταν καστανοκίτρινα, γι αυτό πήρε το παρατσούκλι «Λιοντάρι του Βορρά». Επειδή είχε βαριά σωματοδομή ήταν λίγο αδέξιος, αλλά μπορούσε να συναγωνιστεί στο γύρισμα του τσεκουριού τον πιο δυνατό άντρα του. Υπερηφανευόταν να μοιράζεται με τους άντρες του τις κακουχίες και στις εκστρατείες «ζούσε» όπως και αυτοί. Ακόμα και τα ρούχα του ήταν απλά σαν τα δικά τους. Στο μόνο που διέφερε ήταν ότι από συνήθεια φόραγε κόκκινη πλατιά ζώνη ή μανδύα. Εντούτοις, ο Γουσταύος ήταν πάνω από όλα βασιλιάς - αυταρχικός, με αυτοπεποίθηση και θέληση, χωρίς να ανέχεται την απείθεια. Εδώ, εν μέρει, βρισκόταν το μυστικό της στρατιωτικής του επιτυχίας. Ως βασιλιάς μπορούσε να διαθέσει τις δυνάμεις του όπως ήθελε: o ίδιος ήταν αρχιστράτηγος. Αυτό του έδινε, όπως αργότερα στον Μεγάλο Φρειδερίκο και τον Ναπολέοντα, πλήρη ελευθερία δράσης, ευεργέτημα που παραχωρήθηκε σε ελάχιστους σύγχρονους διοικητές. Ο Γουσταύος ήταν σύνθετος χαρακτήρας. Οι πρεσβευτές, παραπλανημένοι από τη φιλικότητά του, πολύ γρήγορα εκτιμούσαν τις γνώσεις του -θεωρητικές και πρακτικές- και την ευστροφία του, που του επέτρεπε να κάνει γρήγορες και σωστές κρίσεις. Διέθετε, επίσης, μια από τις βασικές ιδιότητες του μεγάλου διοικητή: καταλάβαινε την ανθρώπινη φύση και, έτσι, το περιβάλλον του απαρτιζόταν από αξιόπιστους και ταλαντούχους άντρες, ακόμα και μεταξύ των Σκοτσέζων και Ιρλανδών μισθοφόρων του. Ενώ με ευκολία απέτασσε ανεπαρκείς αξιωματικούς, με την ίδια ευκολία προήγαγε τον τελευταίο στρατιώτη πεζικού αν άξιζε. Πάνω από όλα ενέπνεε διαρκή πίστη σε όλους σχεδόν όσοι τον υπηρετούσαν. Αυτό είναι πασιφανές στην περίπτωση του Άξελ Οξενστιέρνα, του Σουηδού καγκελάριου, που ήταν σύμβουλος του βασιλιά από τα νιάτα του. Λιγομίλητος και λόγιος, ο Οξενστιέρνα ήταν ο μόνος άνθρωπος από τον οποίο ο Γουσταύος δεχόταν συμβουλές για σοβαρά ζητήματα και κριτική χωρίς επίκριση ή θυμό. Η σχέση τους διατηρήθηκε σε όλη τη ζωή του βασιλιά, επειδή συμπλήρωνε ο ένας τον άλλο. Ο Γουσταύος είχε το ενστικτώδες πάθος της ιδιοφυίας, ο Οξενστιέρνα την ήρεμη κρίση του μεγάλου διαχειριστή. Ο ένας είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον άλλο. Όταν ο Γουσταύος σκοτώθηκε στο Λούτζεν, οι στρατιώτες του επιδόθηκαν από τη θλίψη τους σε ανελέητη εκδίκηση κατά των ανδρών του Βαλενστάιν. Ο Οξενστιέρνα έκρυψε τη θλίψη του και υλοποίησε τα σχέδια του βασιλιά όπως σκόπευε να τα υλοποιήσει εκείνος. Ένα από τα μεγαλύτερα εγκώμια προς τον Γουσταύο έπλεξε ο Σκοτσέζος Λοχαγός Ρόμπερτ Μούνρο, που έγραψε: «Γιατί, αν και ήταν βασιλιάς, ήταν γενναίος, μαχητής, και ακόμα περισσότερο, καλός άνθρωπος, μεγαλόπρεπος, σοφός, δίκαιος, πράος, γεμάτος μάθηση και ταλέντο για γλώσσες και, όπως ήταν δυνατός στο σώμα και με ανδροπρεπές ανάστημα, διέθετε επίσης τα διανοητικά προσόντα που ταίριαζαν σε ένα μεγάλο διοικητή». ΓουσταYος-ΤIλλυ Στις 16 Σεπτεμβρίου του 1631, οι Σουηδοί εντόπισαν τον καθολικό στρατό υπό το βετεράνο διοικητή του, Γιόχαν 58 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

4 Γκραφ φον Τίλλυ μεταξύ των χωρών Μπράιτενφελντ και Στένμπεργκ, βόρεια της Λειψίας. Ένας Σκώτος, που υπηρετούσε με τους Σουηδούς περιέγραψε τον 70χρονο διοικητή των Αψβούργων: «Ήταν κοντός, ισχνός και τρομερός στην όψη, τα μάγουλά του βαθουλωμένα, η μύτη του μακριά και μυτερή, τα μάτια του άγρια και σκοτεινά. Όταν δεν φορούσε την περίτεχνη πανοπλία του, συνήθως φορούσε ιμάτια από πράσινο μετάξι, ένα υπερβολικά πλατύγυρο και κωνικό καπέλο με φτερά στρουθοκαμήλου είχε μακριά γενειάδα, ένα μακρύ εγχειρίδιο και ένα φοβερό σπαθί από το Τολέδο». Ο ΤριακονταετHς ΠOλεμος Όταν ο Γουσταύος Αδόλφος, βασιλιάς της Σουηδίας, παρενέβει στον Τριακονταετή Πόλεμο το 1630, οι στόχοι του ήταν πολλοί. Σκοπός του ήταν, όπως είπε στο Βασιλικό Συμβούλιο, «να εγγυηθεί τη θέση της Σουηδίας για τα λίγα επόμενα χρόνια». Αφορμή του Τριακονταετούς Πολέμου ήταν οι θρησκευτικές διαφορές των προηγούμενων εκατό χρόνων. Ο υλιστικός και πολυτελής τρόπος ζωής των παπών και του ανώτερου κλήρου, καθώς και οι οικονομικές καταχρήσεις τους, πυροδότησαν εξέγερση. Το 1517 ο Μαρτίνος Λούθηρος κάρφωσε τον κατάλογο με τις 95 θέσεις του στην πύλη της εκκλησίας της Βιτεμβέργης. Το πνεύμα του Προτεσταντισμού άσκησε τεράστια έλξη, ιδιαίτερα σε Αγγλία, Ελβετία και μεγάλο μέρος της Γερμανίας. Το 1560 εξακολουθούσαν να είναι καθολικοί λίγο περισσότεροι από το ένα τέταρτο των κατοίκων της Αγίας Ρωμαικής Αυτοκρατορίας. Το 1618, όμως, η πολιτική μάλλον, και όχι η θρησκεία, οδήγησε σε ευρωπαϊκό πόλεμο. Στην ουσία, ήταν αγώνας Γερμανών προτεσταντών ηγεμόνων εναντίον των προτεσταντών συμμάχων τους (κατά καιρούς Δανία, Αγγλία, Σουηδία και Ολλανδία) και της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Η επανάσταση κατά του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Β άρχισε το Μάιο του 1618 στην Πράγα, όταν δύο βασιλικοί αξιωματικοί εκπαραθυρώθηκαν από προτεστάντες, μέλη της Δίαιτας της Βοημίας ή κοινοβουλίου. Η εξέγερση στη Βοημία κατεστάλη με βαρβαρότητα, αλλά οι μάχες εξαπλώθηκαν γρήγορα στο Παλατινάτο. Αρχικά, οι Αψβούργοι παρέσυραν τα πάντα στο διάβα τους. Μετά, το 1625, ο βασιλιάς Χριστιανός Δ της Δανίας, επειδή φοβόταν την αυξανόμένη ισχύ των καθολικών, μπήκε στον πόλεμο. Αντιμετωπίζοντας δύο τρομερούς διοικητές, τον Βαλενστάιν και τον Τίλλυ, η προέλαση των Δανών ανακόπηκε και το 1629 η Δανία αποσύρθηκε από τον πόλεμο. Η εισβολή του Γουσταύου στη βόρεια Γερμανία τον επόμενο χρόνο ήταν στρατηγικά ορθή. Ο πληθυσμός της Σουηδίας -κατά συνέπεια και ο στρατός της- ήταν μικρός σε σύγκριση με αυτούς των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Έτσι, θα ήταν αδύνατο να φυλαχτεί η τεράστια ακτογραμμή της από εισβολή των Αψβούργων. Επιπλέον, ο Γουσταύος θα μπορούσε να εξουδετερώσει τη δύναμη της Πολωνίας. Ήταν μια τολμηρή, ευφυής απόφαση. Οι θεσεις των αντιπαλων Ο Τίλλυ ήταν ένας καθόλα σεβαστός στρατηγός που δεν είχε γευθεί την ήττα. Δεν είχε όμως αντιμετωπίσει κάποιον σαν το βασιλικά της Σουηδίας. Ο Γουσταύος Αδόλφος στρατοπέδευσε 1,5 χλμ. μακριά από τις θέσεις του Τίλλυ και διανυκτέρευσε, Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 59 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

5 Αριστερά έφιππος Μουσκετοφόρος και δεξιά Μουσκετοφόρος των Αυτοκρατορικών δυνάμεων. συζητώντας για τη μάχη με τους Σουηδούς και Σκώτους στρατηγούς του. Οι Σουηδοί συγκεντρώθηκαν και μέσα από την πρωινή ομίχλη διέκριναν το στρατόπεδο των Αυτοκρατορικών, σαν μία σειρά από φωτιές πάνω σε ύψωμα. Με το πρώτο φως της ημέρας, ένας Σουηδός αξιωματικός παρατηρούσε πως οι άνδρες του φαίνονταν «κουρελήδες και βρόμικοι δίπλα στους απαστράπτοντες Αυτοκρατορικούς με τις διακοσμημένες αρματωσιές. Τα σουηδικά και φιλανδικά ζώα φαίνονταν μικροσκοπικά, μπροστά στα μεγάλα γερμανικά πολεμικά άτια. Οι νεαροί χωρικοί δεν έκαναν μεγάλη εντύπωση απέναντι στους μυστακοφόρους βετεράνους του Τίλλυ». Ο Τίλλυ είχε επιλέξει προσεκτικά τη θέση του, ώστε να έχει το πλεονέκτημα του «εδάφους του ανέμου και του ηλίου». Έταξε το στρατό του κατά μήκος ενός υψώματος, που ήλεγχε τις δημοσιές προς τη Λειψία και τα έλη μέσα από τα οποία θα έπρεπε να του επιτεθούν οι Σουηδοί. Ο στρατός του είχε περίπου άνδρες. Στο κέντρο, υπό την ηγεσία του, το πεζικό ήταν κατανεμημένο σε 17 μεγάλα τάγματα, με ως άνδρες το καθένα. Στα αριστερά, βρίσκονταν βαριά οπλισμένοι Γερμανοί ιππείς - Μαύροι Ιππότεςυπό τον έξοχο, αλλά παρορμητικό Γκραφ Γκότφρηντ Χάινριχ τσου Πάπενχαιμ, ενώ δεξιά ένα παρόμοιο μείγμα θωρακοφόρων υπό τον Γκραφ φον Φύρστενμπεργκ. Το πυροβολικό είχε συγκεντρωθεί μαζικά στο κέντρο του υψώματος και το μέτωπό του είχε έκταση γιάρδες. 60 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

6 Έφιππος Αξιωματούχος του Σουηδικού Στρατού του Γουσταύου Αδόλφου.

7 Το προβλημα των Σουηδων Ο Γουσταύος αντιμετώπιζε το πρόβλημα ενσωμάτωσης των συμμάχων του, τους άνδρες του στρατού της Σαξωνίας, στο σουηδικό τακτικό σύστημα. Τελικά, αποφάσισε σοφά να βασισθεί πολύ σε αυτούς και να τους αφήσει ελεύθερους, στο απώτερο αριστερό άκρο της γραμμής του, καλύπτοντας το δρόμο του Ντύμπεν. Ο υπόλοιπος στρατός του ( άνδρες) παρατάχθηκε με μεγάλη προσοχή. Με την πρώτη ματιά, ο σουηδικός σχηματισμός έμοιαζε με τον αυτοκρατορικό, με το πεζικό στο κέντρο και το ιππικό στα άκρα. Ωστόσο, αυτό ήταν απατηλό. Το σουηδικό κέντρο δεν ήταν συμπαγές, αλλά ένα σύνολο ευέλικτων μονάδων υπό τον προσωπικό έλεγχο του βασιλιά. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονταν τέσσερα συντάγματα πεζικού, από εναλλασσόμενους μουσκετοφόρους και σαρισοφόρους, πίσω από τους οποίους βρίσκονταν ως εφεδρεία ένα σύνταγμα ιππικού και ένα σκωτικό σύνταγμα πεζικού. Πίσω τους βρισκόταν μία δεύτερη γραμμή τριών συνταγμάτων πεζικού με μία επιπλέον γενική εφεδρεία δύο συνταγμάτων ιππικού. Στη δεξιά πτέρυγα των Σουηδών, ο στρατάρχης Μπανφ διοικούσε ένα μέτωπο πέντε συνταγμάτων ιππικού, αναμεμειγμένων με 200 μουσκετοφόρους και πίσω του ως εφεδρεία ένα σύνταγμα ιππικού. Υπήρχε επίσης μία δεύτερη γραμμή τεσσάρων συνταγμάτων ιππικού. Ο Γουσταύος είχε κρατήσει αδύναμη την αριστερή πτέρυγά του, υπό τον στρατάρχη Χορν, καθώς οι Σάξονες κάλυπταν την περιοχή απέναντι στο Φύρστενμπεργκ. Δεν την είχε όμως παραμελήσει όπως έδειξαν τα γεγονότα, καθώς αυτό το τμήμα του Σουηδικού στρατού διαδραμάτισε ζωτικό ρόλο, μετά την κατάρρευση των Σαξόνων. Αμφότεροι οι αντίπαλοι είχαν ετοιμασθεί μέχρι το απόγευμα, αλλά κανείς δεν έκανε την πρώτη κίνηση και για δύο περίπου ώρες αντάλλασσαν κανονιοβολισμούς. Στη φάση αυτή, οι Σουηδοί ήταν πολύ πιο επιτυχείς από τους Αυτοκρατορικούς και η αριστερή πτέρυγα του Πάπενχαιμ υπέστη σφοδρό πυρ. Ο συνταγματάρχης Ρόμπερτ Μονρό του σκωτικού συντάγματος περιέγραψε: «με τις σάλπιγγες και τα τύμπανα να ηχούν και τις σημαίες να ανεμίζουν και να προελαύνουν ο εχθρός μας έπληττε με τον ήχο και τον βρυχηθμό των οβίδων των κανονιών εκεί που φανταζόσουν πως έκαναν μεγάλη ζημιά τότε τα κανόνια μας άρχισαν να βρυχώνται και να ανταποδίδουν στον εχθρό τα ίσα και παραπάνω, ενώ τα τάγματά μας στέκονταν σταθερά σαν τείχος». Αναδιοργανωση του Σουηδικου Στρατου Το 1620 ο βασιλιάς εισήγαγε τη στράτευση για όλους τους υγιείς Σουηδούς άντρες, μέχρι την ηλικία των 50, με ελάχιστη υπηρεσία 20 ετών από την ηλικία των 15. Οι στρατιώτες αυτοί ασκούνταν τακτικά στην οπλασκία και η πειθαρχία τους ήταν καλή. Δεν τους χορηγούνταν μόνο στολές, αλλά και σήματα συνταγμάτων, νεωτερισμός που ενίσχυε το ηθικό των ανδρών και τους έδινε την αίσθηση ότι ανήκουν σε έναν πραγματικά εθνικό στρατό. Η έλ- 62 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

8 Ο Γουσταύος Αδόλφος εφήρμοσε μεταρρυθμίσεις στο σουηδικό στρατό, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής της υποχρεωτική στρατολόγησσης το 1620 και της δημιουργίας ικανού πυροβολικού, με αποτέλεσμα να πετύχει μία σειρά από νίκες ακριβώς όταν τις χρειάζονταν περισσότερο οι Προτεστάντες, κατά τον Τριακονταετή Πόλεμο. λειψη έμψυχου δυναμικού σήμαινε ότι ο Γουσταύος έπρεπε να στηριχθεί και σε μισθοφόρους, κυρίως Σκοτσέζους, Ιρλανδούς και Γερμανούς,οι οποίοι όμως οργανώνονταν και οπλίζονταν με τα σουηδικά πρότυπα. Η τακτική ευφυία του Γουσταύου αποδείχτηκε από το γεγονός ότι κατανόησε τις δύο βασικές συνισταμένες του πολέμου: την ευκινησία και την ισχύ πυρός ενός στρατού. Αύξησε την αναλογία μουσκετοφόρων και δορυφόρων, καθιστώντας το μουσκέτο κύριο όπλο του στρατού. Σύμφωνα με αυτή την αναδιοργάνωση, γύρω στο 1620 ένας λόχος είχε 72 μουσκετοφόρους και μόνο 54 δορυφόρους. Τέσσερις λόχοι αποτελούσαν ένα τάγμα και οκτώ τάγματα ένα σύνταγμα. Το 1630, μόνιμες ταξιαρχίες, που έφεραν διαφορετικά χρώματα και που η καθεμιά αποτελούνταν από δύο, τρία ή τέσσερα συντάγματα, αποτελούσαν τον κύριο σχηματισμό στο πεδίο της μάχης. Ο Γουσταύος μίκρυνε το μουσκέτο στο 1,2 μ και έτσι κατάργησε την ανάγκη στηρίγματος για την εκτέλεση βολής και το ελάφρυνε στα 6,8 κιλά. Οι σειρές περιορίστηκαν από 10 σε 6, για να υπάρχει μεγαλύτερη γραμμική ισχύς πυρός. Οι μουσκετοφόροι εκπαιδεύονταν να βάλλουν ομοβροντίες δύο ή τριών σειρών αντί για κυλιόμενα πυρά και τα μήκους 5,5μ. όπλα των δορυφόρων χρησιμοποιούνταν για να εκμεταλλευθούν το αποτέλεσμα της ισχύος πυρός μάλλον παρά για άμυνα. Το ιππικό, μεγάλη αναλογία του οποίου ήταν εθελοντές από τις βαλτικές χώρες με μικρά άλογα, ήταν χωρισμένο σε θωρακοφόρους, οπλισμένους με σπάθη και πιστόλι και δραγόνους ή έφιππους μουσκετοφόρους. Με βάση την εμπειρία του από τους επιθετικούς Πολωνούς λογχοφόρους, ο βασιλιάς Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 63 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

9 Ο Γουσταύος Αδόλφος στη μάχη του Μπράιτενφελντ το Στο πίσω μέρος διακρίνεται η επίθεση του σουηδικού ιππικού (πίνακας Jean-Jacques Walter). εκπαίδευε το ελαφρύ ιππικό του να επελαύνει με τις σπάθες καλπάζοντας. Το πιστόλι είχε γίνει πλέον οριστικά δευτερεύον όπλο. Ένας ακόμα νεωτερισμός ήταν ότι χρησιμοποίησε, ως βοηθητικούς, πολίτες μηχανικούς, υπονομοποιούς και σκαπανείς, διαθέσιμους όποτε χρειαζόταν. Η μαχη Έχοντας τριπλάσιο ρυθμό βολών, το σουηδικό πυροβολικό ήταν αποτελεσματικότερο από το αυτοκρατορικό. Αδυνατώντας να συγκρατήσει τους άνδρες του, ο Πάπενχάιμ διέταξε τους ιππείς του, να προελάσουν τροχάζοντας. Ο Τίλλυ έγινε έξαλλος, φωνάζοντας πως ο Πάπενχαιμ έκλεψε την τιμή του. Το γερμανικό βαρύ ιππικό τρόχασε μέχρι και 30 γιάρδες μακριά από τους Σουηδούς, οπότε εκτέλεσε το «καρακόλ». Η πρώτη γραμμή ιππέων πυροβόλησε με τις πιστόλες της, παραμέρισε για τη δεύτερη γραμμή που έκανε το ίδιο 64 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

10 κ.ο.κ Ήταν σαν μπαλέτο. Απτόητοι από τον αρχαϊκό αυτό ελιγμό, οι σουηδοί μουσκετοφόροι ανταπέδωσαν τα πυρά σκοτώνοντας εκατοντάδες ιππείς. Επτά φορές επιτέθηκε το ιππικό, μέχρι που φάνηκε να αδυνατίζει, και ο Σουηδός στρατηγός Μπάνερ διέταξε τους εφεδρικούς ιππείς να του επιτεθούν, τρέποντάς το σε φυγή. Σύντομα, ολόκληρη η πτέρυγα του Πάπενχαιμ αναζήτησε διέξοδο από τη μάχη, ακολουθώντας το δρόμο προς τη Λειψία. Τρία χιλιόμετρα πιο μακριά, τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Βλέποντας την έφοδο του Πάπενχαιμ και υποθέτοντας ότι ο Τίλλυ είχε διατάξει επίθεση, ο Φύρστενμπεργκ επιτέθηκε στους Σάξωνες με τους θωρακοφόρους του και έτρεψε και τους σε φυγή από την πρώτη μόλις αψιμαχία. Μέσα σε λίγα λεπτά η αριστερή πτέρυγα των Σουηδών κατέρρευσε. Ο Τίλλυ διαβλέποντας την ευκαιρία, απέστειλε τη δεξιά πτέρυγα του πεζικού του εναντίον της εκτεθειμένης πλευράς των Σουηδών, ενώ ο Φύρστενμπεργκ κτύπησε από τα μετόπισθεν. Ωστόσο, ο Γουσταύος Αδόλφος, δεν περίμενε περισσότερα από τους Σάξωνες συμμάχους του και είχε προετοιμασθεί για μία τέτοια περίπτωση. Η σουηδική εφεδρεία κινούμενη με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα απ ότι οι Αυτοκρατορικοί στράφηκε προς τα αριστερά και υποδέχθηκε το πεζικό του Τίλλυ με καταιγιστικά πυρά από τα μουσκέτα και τα κανόνια των συνταγμάτων της. Ο ίδιος ο Γουσταύος πεπεισμένος πως το μέτωπο σταθεροποιήθηκε, κάλπασε προς το ιππικό του Μπάνερ στα δεξιά και διέταξε το σύνταγμα ιππέων της Δυτικής Γοτθίας να επιτεθούν στο αυτοκρατορικό πεζικό που μαχόταν τον Χορν, ενώ ο ίδιος προηγήθηκε τεσσάρων συνταγμάτων σε μία επίθεση εναντίον του πυροβολικού του Τίλλυ στο ύψωμα. Οι Σουηδοί ανέβηκαν την πλαγιά παρά το εχθρικό πυρ, κατέλαβαν τα πυροβόλα, σκοτώνοντας τα πληρώματά τους, και τα έστρεψαν εναντίον του πεζικού του Τίλλυ. Τα αυτοκρατορικά τάγματα παγιδεύτηκαν τώρα μεταξύ διασταυρούμενων πυρών: ενώ ο Τόρστενσον έβαλλε με τα σουηδικά κανόνια απέναντί τους, τα ίδια τα πυροβόλα τους, θέριζαν τις γραμμές τους από τα αρι- Πάνω εικόνα: το δεξί τμήμα του μετώπου του αυτοκρατορικού στρατού εξέτρεψε τους Σάξωνες σε φυγή αλλά οι Σουηδοί παρέμειναν σταθεροί στις θέσεις τους. Κάτω εικόνα: οι αυτοκρατορικοί κατέρρευσαν όταν ξεκίνησε η σουηδική αντεπίθεση. Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 65 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

11 Καθώς οι εθνικοί πόροι έμψυχου υλικού εξαντλήθηκαν από τις πολύχρονες εκστρατείες του Τριακονταετούς Πολέμου, οι εμπόλεμοι στράφηκαν στη στρατολόγηση μισθοφόρων, που εμφανίζονται εδώ να φθάνουν στη γερμανική πόλη του Στεττινού. στερά. Καθώς ο στρατός του Τίλλυ άρχισε να αποσυντίθεται, ολόκληρο το σουηδικό κέντρο προέλασε, τρέποντας τους αντιπάλους του σαν πρόβατα σε φυγή. Μετa απο τη μaχη Μετά τη μάχη, ο Μονρό έγραφε πως «η πυροστιά είχε ως τροφή τις άμαξες πυρομαχικών του εχθρού και τις σάρισές του που έμειναν, επειδή δεν υπήρχαν πολλοί δικοί μας για να τις χρησιμοποιήσουν... και όλη εκείνη τη νύχτα οι γενναίοι σύντροφοί μας Σάξωνες, έτρεχαν νομίζοντας πως όλα είχαν χαθεί». ΕΠΙΜΥΘΙΟ Ήταν μία εκπληκτική και απόλυτη νίκη, καθώς οι Σουηδοί έχασαν λιγότερους από άνδρες, ενώ οι Αυτοκρατορικοί είχαν νεκρούς και τραυματίες ή αιχμαλώτους. Ολόκληρο το πυροβολικό του Τίλλυ, η σκευή του στρατοπέδου του και 90 σημαίες συνταγμάτων έπεσαν στα χέρια των Σουηδών. Κυρίως όμως ο «ανίκητος» Τίλλυ -που τραυματίσθηκε τρεις φορές ενώ πολεμούσε- έχασε τη φήμη του. Οι παλαιομοδίτικες τακτικές του, της μάχης του βάρους και των αργών ελιγμών, είχαν συντριβεί από τις νέες ευέλικτες με- 66 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

12 θόδους ενός σύγχρονου διοικητή. Η μάχη του Μπράιτενφελντ σηματοδότησε το τέλος μίας εποχής της στρατιωτικής ιστορίας και η νίκη του Γουσταύου Αδόλφου, έκρινε μια για πάντα, πως «η Γερμανία δεν θα γινόταν μία καθολική δύναμη υπό τον Οίκο της Αυστρίας». Η Ειρηνη της Βεστφαλιας Αν ζούσε ένας από τους δύο μεγάλους διοικητές, ο Γουσταύος Αδόλφος ή ο Βαλενστάιν, πιθανότατα ο πόλεμος θα τελείωνε γρήγορα. Όμως, συνεχίστηκε για άλλα 16 χρόνια και τελικά εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γαλλία, υπό την καθοδήγηση του μηχανορράφου και ισχυρού καρδινάλιου Ρισελιέ, μπήκε ανοιχτά στον αγώνα στο πλευρό της Σουηδίας το Η Ισπανία συμμάχησε με την αυτοκρατορία. Τώρα ο πόλεμος μετετράπη σε διαμάχη μεταξύ των δυναστειών των Αψβούργων και των Βουρβόνων. Οι αρχικές θρησκευτικές διαφωνίες είχαν ξεχαστεί κατά το μεγαλύτερο μέρος. Το 1644, όμως, ήταν ξεκάθαρο ότι καμιά πλευρά δε θα μπορούσε να επιτύχει καθαρή νίκη και το 1648 δόθηκε συμβιβαστική λύση με την Ειρήνη της Βεστφαλίας. Παραχωρήθηκε θρησκευτική ανοχή στους Γερμανούς λουθηρανούς και καλβινιστές, αλλά όχι στην περιοχή των Αψβούργων που έμεινε αφοσιωμένα καθολική. Προσπάθειες των Αυστριακών και των Ισπανών απέτυχαν, και η Γαλλία εμφανίστηκε ως η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης. Ο πραγματικός χαμένος ήταν η ίδια η Γερμανία. Στη χώρα που διεξήχθη κυρίως ο πόλεμος η ερήμωση ήταν φοβερή. Η πόλη Μάρμπουρκ, για παράδειγμα, καταλήφθηκε 11 φορές και το Μαγδεμβούργο πολιορκήθηκε 10. Ωστόσο, οι κάτοικοι των πόλεων συχνά μπορούσαν να επιβιώσουν, ενώ οι χωρικοί δεν είχαν άλλη λύση από το να φύγουν. Ως συνέπεια η γεωργία καταστράφηκε και έπεσε λιμός. Περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γερμανία. Εκτιμήθηκε ότι οι γερμανικές πόλεις έχασαν το ένα τρίτο του πληθυσμού τους και οι αγροτικές περιοχές μέχρι τα δύο πέμπτα. Στη Βοημία μόνο από τα χωριά που υπήρχαν πριν τον πόλεμο έμειναν μόλις Όπως η γεωργία, καταστράφηκαν επίσης στη Γερμανία η βιομηχανία και το εμπόριο. Από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έμεινε κάτι περισσότερο από το όνομά της και η ισχύς των Αψβούργων περιορίστηκε πολύ. Όμως, η Ειρήνη της Βεστφαλίας όντως σηματοδότησε το τέλος των ευρωπαϊκών πολέμων για χάρη της θρησκείας και τα πολιτικά όρια που χάραξε έμειναν ασυνήθιστα σταθερά. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Asch, R. G. The Thirty Years War. The Holy Roman Empire (Basingstoke, 1997). Guthrie, W P. Battles of the Thirty Years War from White Mountain to Nordilingen (Westport, 2002). Lundkvist, S, Slaget vid Breitenfeld 1631, Historisk Tidskrift 83 (1963), Munro, R, Munro:His Expedition with the Worthy Scots Regiment Called Mac-Keys (ed. W. S. Brockington) (Westport, 1999). Parker. G. (ed), The Thirty Years War (London, 1987). Redlich, F, The German Military Enterprizer and his Warkforce, vol 1 (Wiesbaden, 1964). Wedgwood, C, V, The Thirty Years War (London, 1938). Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 67 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Βασισμένο στο 17 Illustrations That Are Incredibly Real For Anyone With ADD Http://www.buzzfeed.com Aug. 18, 2015 Caroline Kee BuzzFeed Staff Μετάφραση, προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ 2000 ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1776-1831)

ΤΑΞΗ 2000 ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1776-1831) ΤΑΞΗ 2000 ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1776-1831) Πολιτική, Διπλωματική και Ηγετική Προσωπικότητα των αρχών του 19 ου αιώνα. Πρώτος κυβερνήτης του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους («Ελληνικής Πολιτείας») μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης.

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης. ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ A.I.A. της Aμαξοδήγησης. 1. Τι γίνεται στο dressage όταν αφότου χτυπήσει το κουδούνι καθυστερεί να μπεί ή μπαίνει 10 λεπτά νωρήτερα; Α. Αποκλείεται. Β. Χαιρετάει και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (8ος-4ος π.χ. αιώνας)

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (8ος-4ος π.χ. αιώνας) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (20ος-8ος π.χ. αιώνας) Κατά την αρχαιότητα το Πεζικό αποτελούσε τη βάση του Στρατού. Οπλισµένο µε αµυντικά και επιθετικά όπλα, διεξήγαγε τον αγώνα µε την κίνηση και την

Διαβάστε περισσότερα

Χημικά και βιολογικά όπλα

Χημικά και βιολογικά όπλα Χημικά και βιολογικά όπλα ΑNAZHTΩNTAΣ τους λόγους για τους οποίους η ιστορία βρίθει παραδειγμάτων χρήσης χημικών και βιολογικών όπλων, φτάνει κανείς εύκολα στο συμπέρασμα ότι οι λόγοι αυτοί παραμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ...το πρώτο λάθος είναι και το τελευταίο

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ...το πρώτο λάθος είναι και το τελευταίο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΟΤΕΧΝΟΥΡΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ...το πρώτο λάθος είναι και το τελευταίο ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ανθστής (ΑΠΤ) Παναγιώτης Καρτάλος Δεν χρειάζεται να αναλύσει κανείς το όνομα πυροτεχνουργός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία μίας Ιδέας

Η ιστορία μίας Ιδέας Η ιστορία μίας Ιδέας Το Διεθνές Κίνημα του Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου από το 1859 έως τις μέρες μας Σολφερίνο, Βόρεια Ιταλία, 24 Ιουνίου 1859. Τα Γαλλικά και τα Αυστριακά στρατεύματα διεξάγουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3. Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6. Εκστρατεία 7

Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3. Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6. Εκστρατεία 7 TM Πίνακας περιεχομένων Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3 Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6 Εκστρατεία 7 Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Παιχνίδι για πολλούς παίκτες 9 Παιχνίδι για πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών Η Ιστορία της Αεροπορίας Στρατού 1. Χρονική αφετηρία της Αεροπορίας Στρατού θεωρείται το έτος 1947 όταν τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς μετέβησαν οι πρώτοι Αξιωματικοί του πυροβολικού στην Αγγλία στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10. Η δυτική Ευρώπη και η Ρωσία από το 16ο μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα. 16ος -- αρχές 18ου αιώνα

Κεφάλαιο 10. Η δυτική Ευρώπη και η Ρωσία από το 16ο μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα. 16ος -- αρχές 18ου αιώνα Κεφάλαιο 10 Η δυτική Ευρώπη και η Ρωσία από το 16ο μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα Οι αλλαγές που άρχισαν στα κράτη και στις κοινωνίες στη δυτική Ευρώπη το 15ο αιώνα συνεχίστηκαν το 16ο και το 17ο αιώνα.

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης Ο Charles Fuge είναι άγγλος συγγραφέας και έγραψε στα αγγλικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Οριστική οργάνωση του Στρατού σε Μεραρχίες και Ταξιαρχίες

Οριστική οργάνωση του Στρατού σε Μεραρχίες και Ταξιαρχίες Γενικά Η ατυχής έκβαση του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897, όπως και το «Μακεδονικό Ζήτημα», που δημιουργήθηκε στο μεταξύ από τη δράση του Βουλγαρικού Κομιτάτου, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη υπάρξεως

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ»

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΤΟ 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΤΟΥ 9 ΟΥ ΣΠ Αγαπητέ Κύριε-α Συνάδελφε. Με διαταγή του ΓΕΣ μετατίθεστε στο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα

Φύλλο εργασίας. 1. Από τον «Νουθετικό λόγο» του Κεκαυμένου* προς τον αυτοκράτορα Κεφ. 3. Από το σχίσμα των δύο εκκλησιών ως την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1054-1204) Υποκεφάλαιο 1. Εσωτερική κρίση και εξωτερικοί κίνδυνοι (1054-1081) Φύλλο εργασίας 1. Από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο προσωρινός οργανισμός του Στρατού του 1913 Σύσταση νέων Σωμάτων και Υπηρεσιών

Ο προσωρινός οργανισμός του Στρατού του 1913 Σύσταση νέων Σωμάτων και Υπηρεσιών Γενικά Αμέσως μετά την υπογραφή της Συνθήκης Ειρήνης του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου 1913), το Γενικό Στρατηγείο επέστρεψε στην Αθήνα. Το σημαντικότερο θέμα που το απασχολούσε εκείνη την περίοδο ήταν η αναδιοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια.

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κομμωτική τέχνη δεν είναι μια απλή χειρωνακτική τέχνη. Είναι μια καλλιτεχνική δημιουργία που απαιτεί και γνώση και ταλέντο που προδίδει στον άνθρωπο το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

αφίσες από την Ισπανική Επανάσταση

αφίσες από την Ισπανική Επανάσταση Η παρακάτω αφίσα (όπως και πολλές άλλες παρόμοιες) αναφέρεται στην έλλειψη τροφίμων που ήταν βασικό πρόβλημα στη ημοκρατική ζώνη. Αρκετές ήταν οι αιτίες που προκαλούσαν αυτή την έλλειψη. Πρώτον, το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής ΚΟΜ 108 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 11 ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΙΧΑΗΛ Γενειάδες Κάποτε τα μούσια ήταν (κυρίως) τα διακριτικά του σεβάσμιου γέροντα ή του ναυαγού ή του καταθλιπτικού. Σήμερα το μούσι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ασκήσεις και δραστηριότητες παρέα µε τον KOK Ο µικρός µας φίλος Μιχάλης θέλει να περάσει απέναντι. Για να τον βοηθήσεις να διασχίσει σωστά το δρόµο, ένωσε µε πράσινο χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 1 of 5 14/10/2014 12:12 µµ Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 Γονική Κατηγορία: Ιστορική Βιβλιοθήκη Κατηγορία: Έπος 1940-2ος Παγκόσµιος Πόλεµος ηµοσιευµένο στις Τρίτη, 13 εκέµβριος 2011 05:25 Από τον/την http://users.sch.gr/pchaloul/kalavrita.htm

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ 1. ΠΡΟΛΟΓΟ Α) τι είναι προπονητής Β) ποιος είναι ο Έλληνας προπονητής 2. ΚΤΡΙΩ ΘΕΜΑ: ΑΜΤΝΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα χρώματα του πεπρωμένου

Τα χρώματα του πεπρωμένου 29 Τα χρώματα του πεπρωμένου «Ο Schatz δεν είναι άσχημος», είπε με δυνατή φωνή ακριβώς πάνω απ το κεφάλι μου ο Επιθεωρητής Εκπαίδευσης του Γκρατς στον δάσκαλό μου, εννοώντας εμένα. «Όμως αυτό το ξανθό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ

ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com 1. Εάν µάθατε να πετάτε το αεροπλάνο Υπολοχαγός µην ξεχάσετε να το πετάτε σαν Ταγµατάρχης.

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες μέτρησης χρόνου

Μονάδες μέτρησης χρόνου Μονάδες μέτρησης χρόνου ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικός Γραμματισμός ΤΑΞΗ: Α ΕΝΟΤΗΤΑ: Μονάδες μέτρησης χρόνου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Δραγανιδάκη Στυλιανή Διδακτικοί στόχοι: Α: Βασικοί στόχοι: 1. Να εξοικειωθούν στους αλγορίθμους

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ Ο βασιλιάς του σκάκι είμαι εγώ με ανεκτίμητη αξία θεωρώ μόνο με ΜΑΤ μπορείς να με εγκλωβίσεις κι έτσι την παρτίδα να κερδίσεις. Βήματα πολλά δεν κάνω είμαι από όλους υπεράνω. Τη μάχη

Διαβάστε περισσότερα