Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ»"

Transcript

1 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΤΕΝΦΕΛΝΤ «ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΑΔΟΛΦΟΣ» ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος

2 Ο Τριακονταετής Πόλεμος, που ρήμαξε τη Γερμανία εξ ολοκλήρου, μεταξύ του 1618 και του 1648, ήταν ο τελευταίος από τους μεγάλους θρησκευτικούς πολέμους της Ευρώπης. Εκτός όμως από το θέμα της θρησκείας κρινόταν ολόκληρο το πολιτικό μέλλον της Γερμανίας. Το 1629, οι στρατιές των Αυστριακών Αψβούργων υπό τον Τίλλυ και τον Βάλλενστάιν, διέδωσαν την Αντιμεταρρύθμιση, βόρεια μέχρι τη Βαλτική και φαινόταν, πως ολόκληρη η Γερμανία θα γινόταν μία επαρχία της Καθολικής Αυστρίας. Χωρίς τη σουηδική βοήθεια, η υπόθεση των Προτεσταντών στη Γερμανία -και πιθανώς στις Κάτω Χώρες- φαινόταν χαμένη. Η επέμβαση του Γουσταύου Αδόλφου της Σουηδίας -του Λέοντος του Βορρά- τη στιγμή εκείνη και η νίκη του στο Μπράιτενφελντ, το 1631, έσωσαν την προτεσταντική Ευρώπη από «την επικείμενη κυριαρχία των Ιησουιτών», όπως είπε χαρακτηριστικά ένας προτεστάντης ιστορικός. ΓουσταYος ΑδOλφος Ο Γουσταύος Αδόλφος έχει αποκληθεί «Πατέρας του Σύγχρονου Πολέμου». Ασφαλώς η καλή οργάνωση, η εκπαίδευση, το υψηλό ηθικό και ο αποτελεσματικός συνδυασμός όλων των όπλων, ιππικού, πεζικού και πυροβολικού, έκαναν το Σουηδικό Στρατό τον πιο προηγμένο στις ημέρες του. Επίσης, πολλές από τις επιτυχίες του Γουσταύου στο πεδίο της μάχης προέρχονται από την ικανότητά του στη σχεδίαση και τη διοίκηση. Όταν ανέβηκε στο θρόνο της Σουηδίας το 1611, ο Γουσταύος Αδόλφος δεν ήταν ακόμα 17 χρονών, αλλά η μόρφωσή του ήταν εκπληκτικά περιεκτική. Ήξερε καλά λατινικά (που τότε ήταν ακόμα η γλώσσα της διπλωματίας), λίγα ελληνικά και μιλούσε καλά αγγλικά και γερμανικά. Στο τέλος της ζωής του λέγεται ότι γνώριζε τουλάχιστον οκτώ γλώσσες. Ο Γουσταύος είχε διδαχθεί, επίσης, νομικά, ιστορία και θεολογία - ήταν αφοσιωμένος λουθηρανός, αλλά όχι μισαλλόδοξος. Οι βάσεις του, όμως, στις στρατιωτικές τέχνες ήταν θεωρητικές. Ως προς τις πρακτικές πλευρές του επαγγέλματός του ο Γουσταύος ήταν κατά μεγάλο μέρος αυτοδίδακτος, αλλά οι μέθοδοί του πρωτότυπες και νεωτεριστικές. Για παράδειγμα, ήταν από τους πρώτους διοικητές Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 57 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

3 που χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο, το οποίο μόλις είχε εφευρεθεί. Ο Γουσταύος είχε απαράμιλλο θάρρος, ήταν ψηλός για την εποχή του, αλλά με φαρδείς ώμους, κι έτσι φαινόταν πιο κοντός. Το μυτερό γένι και τα κοντά μαλλιά του ήταν καστανοκίτρινα, γι αυτό πήρε το παρατσούκλι «Λιοντάρι του Βορρά». Επειδή είχε βαριά σωματοδομή ήταν λίγο αδέξιος, αλλά μπορούσε να συναγωνιστεί στο γύρισμα του τσεκουριού τον πιο δυνατό άντρα του. Υπερηφανευόταν να μοιράζεται με τους άντρες του τις κακουχίες και στις εκστρατείες «ζούσε» όπως και αυτοί. Ακόμα και τα ρούχα του ήταν απλά σαν τα δικά τους. Στο μόνο που διέφερε ήταν ότι από συνήθεια φόραγε κόκκινη πλατιά ζώνη ή μανδύα. Εντούτοις, ο Γουσταύος ήταν πάνω από όλα βασιλιάς - αυταρχικός, με αυτοπεποίθηση και θέληση, χωρίς να ανέχεται την απείθεια. Εδώ, εν μέρει, βρισκόταν το μυστικό της στρατιωτικής του επιτυχίας. Ως βασιλιάς μπορούσε να διαθέσει τις δυνάμεις του όπως ήθελε: o ίδιος ήταν αρχιστράτηγος. Αυτό του έδινε, όπως αργότερα στον Μεγάλο Φρειδερίκο και τον Ναπολέοντα, πλήρη ελευθερία δράσης, ευεργέτημα που παραχωρήθηκε σε ελάχιστους σύγχρονους διοικητές. Ο Γουσταύος ήταν σύνθετος χαρακτήρας. Οι πρεσβευτές, παραπλανημένοι από τη φιλικότητά του, πολύ γρήγορα εκτιμούσαν τις γνώσεις του -θεωρητικές και πρακτικές- και την ευστροφία του, που του επέτρεπε να κάνει γρήγορες και σωστές κρίσεις. Διέθετε, επίσης, μια από τις βασικές ιδιότητες του μεγάλου διοικητή: καταλάβαινε την ανθρώπινη φύση και, έτσι, το περιβάλλον του απαρτιζόταν από αξιόπιστους και ταλαντούχους άντρες, ακόμα και μεταξύ των Σκοτσέζων και Ιρλανδών μισθοφόρων του. Ενώ με ευκολία απέτασσε ανεπαρκείς αξιωματικούς, με την ίδια ευκολία προήγαγε τον τελευταίο στρατιώτη πεζικού αν άξιζε. Πάνω από όλα ενέπνεε διαρκή πίστη σε όλους σχεδόν όσοι τον υπηρετούσαν. Αυτό είναι πασιφανές στην περίπτωση του Άξελ Οξενστιέρνα, του Σουηδού καγκελάριου, που ήταν σύμβουλος του βασιλιά από τα νιάτα του. Λιγομίλητος και λόγιος, ο Οξενστιέρνα ήταν ο μόνος άνθρωπος από τον οποίο ο Γουσταύος δεχόταν συμβουλές για σοβαρά ζητήματα και κριτική χωρίς επίκριση ή θυμό. Η σχέση τους διατηρήθηκε σε όλη τη ζωή του βασιλιά, επειδή συμπλήρωνε ο ένας τον άλλο. Ο Γουσταύος είχε το ενστικτώδες πάθος της ιδιοφυίας, ο Οξενστιέρνα την ήρεμη κρίση του μεγάλου διαχειριστή. Ο ένας είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον άλλο. Όταν ο Γουσταύος σκοτώθηκε στο Λούτζεν, οι στρατιώτες του επιδόθηκαν από τη θλίψη τους σε ανελέητη εκδίκηση κατά των ανδρών του Βαλενστάιν. Ο Οξενστιέρνα έκρυψε τη θλίψη του και υλοποίησε τα σχέδια του βασιλιά όπως σκόπευε να τα υλοποιήσει εκείνος. Ένα από τα μεγαλύτερα εγκώμια προς τον Γουσταύο έπλεξε ο Σκοτσέζος Λοχαγός Ρόμπερτ Μούνρο, που έγραψε: «Γιατί, αν και ήταν βασιλιάς, ήταν γενναίος, μαχητής, και ακόμα περισσότερο, καλός άνθρωπος, μεγαλόπρεπος, σοφός, δίκαιος, πράος, γεμάτος μάθηση και ταλέντο για γλώσσες και, όπως ήταν δυνατός στο σώμα και με ανδροπρεπές ανάστημα, διέθετε επίσης τα διανοητικά προσόντα που ταίριαζαν σε ένα μεγάλο διοικητή». ΓουσταYος-ΤIλλυ Στις 16 Σεπτεμβρίου του 1631, οι Σουηδοί εντόπισαν τον καθολικό στρατό υπό το βετεράνο διοικητή του, Γιόχαν 58 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

4 Γκραφ φον Τίλλυ μεταξύ των χωρών Μπράιτενφελντ και Στένμπεργκ, βόρεια της Λειψίας. Ένας Σκώτος, που υπηρετούσε με τους Σουηδούς περιέγραψε τον 70χρονο διοικητή των Αψβούργων: «Ήταν κοντός, ισχνός και τρομερός στην όψη, τα μάγουλά του βαθουλωμένα, η μύτη του μακριά και μυτερή, τα μάτια του άγρια και σκοτεινά. Όταν δεν φορούσε την περίτεχνη πανοπλία του, συνήθως φορούσε ιμάτια από πράσινο μετάξι, ένα υπερβολικά πλατύγυρο και κωνικό καπέλο με φτερά στρουθοκαμήλου είχε μακριά γενειάδα, ένα μακρύ εγχειρίδιο και ένα φοβερό σπαθί από το Τολέδο». Ο ΤριακονταετHς ΠOλεμος Όταν ο Γουσταύος Αδόλφος, βασιλιάς της Σουηδίας, παρενέβει στον Τριακονταετή Πόλεμο το 1630, οι στόχοι του ήταν πολλοί. Σκοπός του ήταν, όπως είπε στο Βασιλικό Συμβούλιο, «να εγγυηθεί τη θέση της Σουηδίας για τα λίγα επόμενα χρόνια». Αφορμή του Τριακονταετούς Πολέμου ήταν οι θρησκευτικές διαφορές των προηγούμενων εκατό χρόνων. Ο υλιστικός και πολυτελής τρόπος ζωής των παπών και του ανώτερου κλήρου, καθώς και οι οικονομικές καταχρήσεις τους, πυροδότησαν εξέγερση. Το 1517 ο Μαρτίνος Λούθηρος κάρφωσε τον κατάλογο με τις 95 θέσεις του στην πύλη της εκκλησίας της Βιτεμβέργης. Το πνεύμα του Προτεσταντισμού άσκησε τεράστια έλξη, ιδιαίτερα σε Αγγλία, Ελβετία και μεγάλο μέρος της Γερμανίας. Το 1560 εξακολουθούσαν να είναι καθολικοί λίγο περισσότεροι από το ένα τέταρτο των κατοίκων της Αγίας Ρωμαικής Αυτοκρατορίας. Το 1618, όμως, η πολιτική μάλλον, και όχι η θρησκεία, οδήγησε σε ευρωπαϊκό πόλεμο. Στην ουσία, ήταν αγώνας Γερμανών προτεσταντών ηγεμόνων εναντίον των προτεσταντών συμμάχων τους (κατά καιρούς Δανία, Αγγλία, Σουηδία και Ολλανδία) και της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Η επανάσταση κατά του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Β άρχισε το Μάιο του 1618 στην Πράγα, όταν δύο βασιλικοί αξιωματικοί εκπαραθυρώθηκαν από προτεστάντες, μέλη της Δίαιτας της Βοημίας ή κοινοβουλίου. Η εξέγερση στη Βοημία κατεστάλη με βαρβαρότητα, αλλά οι μάχες εξαπλώθηκαν γρήγορα στο Παλατινάτο. Αρχικά, οι Αψβούργοι παρέσυραν τα πάντα στο διάβα τους. Μετά, το 1625, ο βασιλιάς Χριστιανός Δ της Δανίας, επειδή φοβόταν την αυξανόμένη ισχύ των καθολικών, μπήκε στον πόλεμο. Αντιμετωπίζοντας δύο τρομερούς διοικητές, τον Βαλενστάιν και τον Τίλλυ, η προέλαση των Δανών ανακόπηκε και το 1629 η Δανία αποσύρθηκε από τον πόλεμο. Η εισβολή του Γουσταύου στη βόρεια Γερμανία τον επόμενο χρόνο ήταν στρατηγικά ορθή. Ο πληθυσμός της Σουηδίας -κατά συνέπεια και ο στρατός της- ήταν μικρός σε σύγκριση με αυτούς των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Έτσι, θα ήταν αδύνατο να φυλαχτεί η τεράστια ακτογραμμή της από εισβολή των Αψβούργων. Επιπλέον, ο Γουσταύος θα μπορούσε να εξουδετερώσει τη δύναμη της Πολωνίας. Ήταν μια τολμηρή, ευφυής απόφαση. Οι θεσεις των αντιπαλων Ο Τίλλυ ήταν ένας καθόλα σεβαστός στρατηγός που δεν είχε γευθεί την ήττα. Δεν είχε όμως αντιμετωπίσει κάποιον σαν το βασιλικά της Σουηδίας. Ο Γουσταύος Αδόλφος στρατοπέδευσε 1,5 χλμ. μακριά από τις θέσεις του Τίλλυ και διανυκτέρευσε, Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 59 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

5 Αριστερά έφιππος Μουσκετοφόρος και δεξιά Μουσκετοφόρος των Αυτοκρατορικών δυνάμεων. συζητώντας για τη μάχη με τους Σουηδούς και Σκώτους στρατηγούς του. Οι Σουηδοί συγκεντρώθηκαν και μέσα από την πρωινή ομίχλη διέκριναν το στρατόπεδο των Αυτοκρατορικών, σαν μία σειρά από φωτιές πάνω σε ύψωμα. Με το πρώτο φως της ημέρας, ένας Σουηδός αξιωματικός παρατηρούσε πως οι άνδρες του φαίνονταν «κουρελήδες και βρόμικοι δίπλα στους απαστράπτοντες Αυτοκρατορικούς με τις διακοσμημένες αρματωσιές. Τα σουηδικά και φιλανδικά ζώα φαίνονταν μικροσκοπικά, μπροστά στα μεγάλα γερμανικά πολεμικά άτια. Οι νεαροί χωρικοί δεν έκαναν μεγάλη εντύπωση απέναντι στους μυστακοφόρους βετεράνους του Τίλλυ». Ο Τίλλυ είχε επιλέξει προσεκτικά τη θέση του, ώστε να έχει το πλεονέκτημα του «εδάφους του ανέμου και του ηλίου». Έταξε το στρατό του κατά μήκος ενός υψώματος, που ήλεγχε τις δημοσιές προς τη Λειψία και τα έλη μέσα από τα οποία θα έπρεπε να του επιτεθούν οι Σουηδοί. Ο στρατός του είχε περίπου άνδρες. Στο κέντρο, υπό την ηγεσία του, το πεζικό ήταν κατανεμημένο σε 17 μεγάλα τάγματα, με ως άνδρες το καθένα. Στα αριστερά, βρίσκονταν βαριά οπλισμένοι Γερμανοί ιππείς - Μαύροι Ιππότεςυπό τον έξοχο, αλλά παρορμητικό Γκραφ Γκότφρηντ Χάινριχ τσου Πάπενχαιμ, ενώ δεξιά ένα παρόμοιο μείγμα θωρακοφόρων υπό τον Γκραφ φον Φύρστενμπεργκ. Το πυροβολικό είχε συγκεντρωθεί μαζικά στο κέντρο του υψώματος και το μέτωπό του είχε έκταση γιάρδες. 60 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

6 Έφιππος Αξιωματούχος του Σουηδικού Στρατού του Γουσταύου Αδόλφου.

7 Το προβλημα των Σουηδων Ο Γουσταύος αντιμετώπιζε το πρόβλημα ενσωμάτωσης των συμμάχων του, τους άνδρες του στρατού της Σαξωνίας, στο σουηδικό τακτικό σύστημα. Τελικά, αποφάσισε σοφά να βασισθεί πολύ σε αυτούς και να τους αφήσει ελεύθερους, στο απώτερο αριστερό άκρο της γραμμής του, καλύπτοντας το δρόμο του Ντύμπεν. Ο υπόλοιπος στρατός του ( άνδρες) παρατάχθηκε με μεγάλη προσοχή. Με την πρώτη ματιά, ο σουηδικός σχηματισμός έμοιαζε με τον αυτοκρατορικό, με το πεζικό στο κέντρο και το ιππικό στα άκρα. Ωστόσο, αυτό ήταν απατηλό. Το σουηδικό κέντρο δεν ήταν συμπαγές, αλλά ένα σύνολο ευέλικτων μονάδων υπό τον προσωπικό έλεγχο του βασιλιά. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονταν τέσσερα συντάγματα πεζικού, από εναλλασσόμενους μουσκετοφόρους και σαρισοφόρους, πίσω από τους οποίους βρίσκονταν ως εφεδρεία ένα σύνταγμα ιππικού και ένα σκωτικό σύνταγμα πεζικού. Πίσω τους βρισκόταν μία δεύτερη γραμμή τριών συνταγμάτων πεζικού με μία επιπλέον γενική εφεδρεία δύο συνταγμάτων ιππικού. Στη δεξιά πτέρυγα των Σουηδών, ο στρατάρχης Μπανφ διοικούσε ένα μέτωπο πέντε συνταγμάτων ιππικού, αναμεμειγμένων με 200 μουσκετοφόρους και πίσω του ως εφεδρεία ένα σύνταγμα ιππικού. Υπήρχε επίσης μία δεύτερη γραμμή τεσσάρων συνταγμάτων ιππικού. Ο Γουσταύος είχε κρατήσει αδύναμη την αριστερή πτέρυγά του, υπό τον στρατάρχη Χορν, καθώς οι Σάξονες κάλυπταν την περιοχή απέναντι στο Φύρστενμπεργκ. Δεν την είχε όμως παραμελήσει όπως έδειξαν τα γεγονότα, καθώς αυτό το τμήμα του Σουηδικού στρατού διαδραμάτισε ζωτικό ρόλο, μετά την κατάρρευση των Σαξόνων. Αμφότεροι οι αντίπαλοι είχαν ετοιμασθεί μέχρι το απόγευμα, αλλά κανείς δεν έκανε την πρώτη κίνηση και για δύο περίπου ώρες αντάλλασσαν κανονιοβολισμούς. Στη φάση αυτή, οι Σουηδοί ήταν πολύ πιο επιτυχείς από τους Αυτοκρατορικούς και η αριστερή πτέρυγα του Πάπενχαιμ υπέστη σφοδρό πυρ. Ο συνταγματάρχης Ρόμπερτ Μονρό του σκωτικού συντάγματος περιέγραψε: «με τις σάλπιγγες και τα τύμπανα να ηχούν και τις σημαίες να ανεμίζουν και να προελαύνουν ο εχθρός μας έπληττε με τον ήχο και τον βρυχηθμό των οβίδων των κανονιών εκεί που φανταζόσουν πως έκαναν μεγάλη ζημιά τότε τα κανόνια μας άρχισαν να βρυχώνται και να ανταποδίδουν στον εχθρό τα ίσα και παραπάνω, ενώ τα τάγματά μας στέκονταν σταθερά σαν τείχος». Αναδιοργανωση του Σουηδικου Στρατου Το 1620 ο βασιλιάς εισήγαγε τη στράτευση για όλους τους υγιείς Σουηδούς άντρες, μέχρι την ηλικία των 50, με ελάχιστη υπηρεσία 20 ετών από την ηλικία των 15. Οι στρατιώτες αυτοί ασκούνταν τακτικά στην οπλασκία και η πειθαρχία τους ήταν καλή. Δεν τους χορηγούνταν μόνο στολές, αλλά και σήματα συνταγμάτων, νεωτερισμός που ενίσχυε το ηθικό των ανδρών και τους έδινε την αίσθηση ότι ανήκουν σε έναν πραγματικά εθνικό στρατό. Η έλ- 62 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

8 Ο Γουσταύος Αδόλφος εφήρμοσε μεταρρυθμίσεις στο σουηδικό στρατό, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής της υποχρεωτική στρατολόγησσης το 1620 και της δημιουργίας ικανού πυροβολικού, με αποτέλεσμα να πετύχει μία σειρά από νίκες ακριβώς όταν τις χρειάζονταν περισσότερο οι Προτεστάντες, κατά τον Τριακονταετή Πόλεμο. λειψη έμψυχου δυναμικού σήμαινε ότι ο Γουσταύος έπρεπε να στηριχθεί και σε μισθοφόρους, κυρίως Σκοτσέζους, Ιρλανδούς και Γερμανούς,οι οποίοι όμως οργανώνονταν και οπλίζονταν με τα σουηδικά πρότυπα. Η τακτική ευφυία του Γουσταύου αποδείχτηκε από το γεγονός ότι κατανόησε τις δύο βασικές συνισταμένες του πολέμου: την ευκινησία και την ισχύ πυρός ενός στρατού. Αύξησε την αναλογία μουσκετοφόρων και δορυφόρων, καθιστώντας το μουσκέτο κύριο όπλο του στρατού. Σύμφωνα με αυτή την αναδιοργάνωση, γύρω στο 1620 ένας λόχος είχε 72 μουσκετοφόρους και μόνο 54 δορυφόρους. Τέσσερις λόχοι αποτελούσαν ένα τάγμα και οκτώ τάγματα ένα σύνταγμα. Το 1630, μόνιμες ταξιαρχίες, που έφεραν διαφορετικά χρώματα και που η καθεμιά αποτελούνταν από δύο, τρία ή τέσσερα συντάγματα, αποτελούσαν τον κύριο σχηματισμό στο πεδίο της μάχης. Ο Γουσταύος μίκρυνε το μουσκέτο στο 1,2 μ και έτσι κατάργησε την ανάγκη στηρίγματος για την εκτέλεση βολής και το ελάφρυνε στα 6,8 κιλά. Οι σειρές περιορίστηκαν από 10 σε 6, για να υπάρχει μεγαλύτερη γραμμική ισχύς πυρός. Οι μουσκετοφόροι εκπαιδεύονταν να βάλλουν ομοβροντίες δύο ή τριών σειρών αντί για κυλιόμενα πυρά και τα μήκους 5,5μ. όπλα των δορυφόρων χρησιμοποιούνταν για να εκμεταλλευθούν το αποτέλεσμα της ισχύος πυρός μάλλον παρά για άμυνα. Το ιππικό, μεγάλη αναλογία του οποίου ήταν εθελοντές από τις βαλτικές χώρες με μικρά άλογα, ήταν χωρισμένο σε θωρακοφόρους, οπλισμένους με σπάθη και πιστόλι και δραγόνους ή έφιππους μουσκετοφόρους. Με βάση την εμπειρία του από τους επιθετικούς Πολωνούς λογχοφόρους, ο βασιλιάς Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 63 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

9 Ο Γουσταύος Αδόλφος στη μάχη του Μπράιτενφελντ το Στο πίσω μέρος διακρίνεται η επίθεση του σουηδικού ιππικού (πίνακας Jean-Jacques Walter). εκπαίδευε το ελαφρύ ιππικό του να επελαύνει με τις σπάθες καλπάζοντας. Το πιστόλι είχε γίνει πλέον οριστικά δευτερεύον όπλο. Ένας ακόμα νεωτερισμός ήταν ότι χρησιμοποίησε, ως βοηθητικούς, πολίτες μηχανικούς, υπονομοποιούς και σκαπανείς, διαθέσιμους όποτε χρειαζόταν. Η μαχη Έχοντας τριπλάσιο ρυθμό βολών, το σουηδικό πυροβολικό ήταν αποτελεσματικότερο από το αυτοκρατορικό. Αδυνατώντας να συγκρατήσει τους άνδρες του, ο Πάπενχάιμ διέταξε τους ιππείς του, να προελάσουν τροχάζοντας. Ο Τίλλυ έγινε έξαλλος, φωνάζοντας πως ο Πάπενχαιμ έκλεψε την τιμή του. Το γερμανικό βαρύ ιππικό τρόχασε μέχρι και 30 γιάρδες μακριά από τους Σουηδούς, οπότε εκτέλεσε το «καρακόλ». Η πρώτη γραμμή ιππέων πυροβόλησε με τις πιστόλες της, παραμέρισε για τη δεύτερη γραμμή που έκανε το ίδιο 64 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

10 κ.ο.κ Ήταν σαν μπαλέτο. Απτόητοι από τον αρχαϊκό αυτό ελιγμό, οι σουηδοί μουσκετοφόροι ανταπέδωσαν τα πυρά σκοτώνοντας εκατοντάδες ιππείς. Επτά φορές επιτέθηκε το ιππικό, μέχρι που φάνηκε να αδυνατίζει, και ο Σουηδός στρατηγός Μπάνερ διέταξε τους εφεδρικούς ιππείς να του επιτεθούν, τρέποντάς το σε φυγή. Σύντομα, ολόκληρη η πτέρυγα του Πάπενχαιμ αναζήτησε διέξοδο από τη μάχη, ακολουθώντας το δρόμο προς τη Λειψία. Τρία χιλιόμετρα πιο μακριά, τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Βλέποντας την έφοδο του Πάπενχαιμ και υποθέτοντας ότι ο Τίλλυ είχε διατάξει επίθεση, ο Φύρστενμπεργκ επιτέθηκε στους Σάξωνες με τους θωρακοφόρους του και έτρεψε και τους σε φυγή από την πρώτη μόλις αψιμαχία. Μέσα σε λίγα λεπτά η αριστερή πτέρυγα των Σουηδών κατέρρευσε. Ο Τίλλυ διαβλέποντας την ευκαιρία, απέστειλε τη δεξιά πτέρυγα του πεζικού του εναντίον της εκτεθειμένης πλευράς των Σουηδών, ενώ ο Φύρστενμπεργκ κτύπησε από τα μετόπισθεν. Ωστόσο, ο Γουσταύος Αδόλφος, δεν περίμενε περισσότερα από τους Σάξωνες συμμάχους του και είχε προετοιμασθεί για μία τέτοια περίπτωση. Η σουηδική εφεδρεία κινούμενη με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα απ ότι οι Αυτοκρατορικοί στράφηκε προς τα αριστερά και υποδέχθηκε το πεζικό του Τίλλυ με καταιγιστικά πυρά από τα μουσκέτα και τα κανόνια των συνταγμάτων της. Ο ίδιος ο Γουσταύος πεπεισμένος πως το μέτωπο σταθεροποιήθηκε, κάλπασε προς το ιππικό του Μπάνερ στα δεξιά και διέταξε το σύνταγμα ιππέων της Δυτικής Γοτθίας να επιτεθούν στο αυτοκρατορικό πεζικό που μαχόταν τον Χορν, ενώ ο ίδιος προηγήθηκε τεσσάρων συνταγμάτων σε μία επίθεση εναντίον του πυροβολικού του Τίλλυ στο ύψωμα. Οι Σουηδοί ανέβηκαν την πλαγιά παρά το εχθρικό πυρ, κατέλαβαν τα πυροβόλα, σκοτώνοντας τα πληρώματά τους, και τα έστρεψαν εναντίον του πεζικού του Τίλλυ. Τα αυτοκρατορικά τάγματα παγιδεύτηκαν τώρα μεταξύ διασταυρούμενων πυρών: ενώ ο Τόρστενσον έβαλλε με τα σουηδικά κανόνια απέναντί τους, τα ίδια τα πυροβόλα τους, θέριζαν τις γραμμές τους από τα αρι- Πάνω εικόνα: το δεξί τμήμα του μετώπου του αυτοκρατορικού στρατού εξέτρεψε τους Σάξωνες σε φυγή αλλά οι Σουηδοί παρέμειναν σταθεροί στις θέσεις τους. Κάτω εικόνα: οι αυτοκρατορικοί κατέρρευσαν όταν ξεκίνησε η σουηδική αντεπίθεση. Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 65 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

11 Καθώς οι εθνικοί πόροι έμψυχου υλικού εξαντλήθηκαν από τις πολύχρονες εκστρατείες του Τριακονταετούς Πολέμου, οι εμπόλεμοι στράφηκαν στη στρατολόγηση μισθοφόρων, που εμφανίζονται εδώ να φθάνουν στη γερμανική πόλη του Στεττινού. στερά. Καθώς ο στρατός του Τίλλυ άρχισε να αποσυντίθεται, ολόκληρο το σουηδικό κέντρο προέλασε, τρέποντας τους αντιπάλους του σαν πρόβατα σε φυγή. Μετa απο τη μaχη Μετά τη μάχη, ο Μονρό έγραφε πως «η πυροστιά είχε ως τροφή τις άμαξες πυρομαχικών του εχθρού και τις σάρισές του που έμειναν, επειδή δεν υπήρχαν πολλοί δικοί μας για να τις χρησιμοποιήσουν... και όλη εκείνη τη νύχτα οι γενναίοι σύντροφοί μας Σάξωνες, έτρεχαν νομίζοντας πως όλα είχαν χαθεί». ΕΠΙΜΥΘΙΟ Ήταν μία εκπληκτική και απόλυτη νίκη, καθώς οι Σουηδοί έχασαν λιγότερους από άνδρες, ενώ οι Αυτοκρατορικοί είχαν νεκρούς και τραυματίες ή αιχμαλώτους. Ολόκληρο το πυροβολικό του Τίλλυ, η σκευή του στρατοπέδου του και 90 σημαίες συνταγμάτων έπεσαν στα χέρια των Σουηδών. Κυρίως όμως ο «ανίκητος» Τίλλυ -που τραυματίσθηκε τρεις φορές ενώ πολεμούσε- έχασε τη φήμη του. Οι παλαιομοδίτικες τακτικές του, της μάχης του βάρους και των αργών ελιγμών, είχαν συντριβεί από τις νέες ευέλικτες με- 66 Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2009

12 θόδους ενός σύγχρονου διοικητή. Η μάχη του Μπράιτενφελντ σηματοδότησε το τέλος μίας εποχής της στρατιωτικής ιστορίας και η νίκη του Γουσταύου Αδόλφου, έκρινε μια για πάντα, πως «η Γερμανία δεν θα γινόταν μία καθολική δύναμη υπό τον Οίκο της Αυστρίας». Η Ειρηνη της Βεστφαλιας Αν ζούσε ένας από τους δύο μεγάλους διοικητές, ο Γουσταύος Αδόλφος ή ο Βαλενστάιν, πιθανότατα ο πόλεμος θα τελείωνε γρήγορα. Όμως, συνεχίστηκε για άλλα 16 χρόνια και τελικά εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γαλλία, υπό την καθοδήγηση του μηχανορράφου και ισχυρού καρδινάλιου Ρισελιέ, μπήκε ανοιχτά στον αγώνα στο πλευρό της Σουηδίας το Η Ισπανία συμμάχησε με την αυτοκρατορία. Τώρα ο πόλεμος μετετράπη σε διαμάχη μεταξύ των δυναστειών των Αψβούργων και των Βουρβόνων. Οι αρχικές θρησκευτικές διαφωνίες είχαν ξεχαστεί κατά το μεγαλύτερο μέρος. Το 1644, όμως, ήταν ξεκάθαρο ότι καμιά πλευρά δε θα μπορούσε να επιτύχει καθαρή νίκη και το 1648 δόθηκε συμβιβαστική λύση με την Ειρήνη της Βεστφαλίας. Παραχωρήθηκε θρησκευτική ανοχή στους Γερμανούς λουθηρανούς και καλβινιστές, αλλά όχι στην περιοχή των Αψβούργων που έμεινε αφοσιωμένα καθολική. Προσπάθειες των Αυστριακών και των Ισπανών απέτυχαν, και η Γαλλία εμφανίστηκε ως η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης. Ο πραγματικός χαμένος ήταν η ίδια η Γερμανία. Στη χώρα που διεξήχθη κυρίως ο πόλεμος η ερήμωση ήταν φοβερή. Η πόλη Μάρμπουρκ, για παράδειγμα, καταλήφθηκε 11 φορές και το Μαγδεμβούργο πολιορκήθηκε 10. Ωστόσο, οι κάτοικοι των πόλεων συχνά μπορούσαν να επιβιώσουν, ενώ οι χωρικοί δεν είχαν άλλη λύση από το να φύγουν. Ως συνέπεια η γεωργία καταστράφηκε και έπεσε λιμός. Περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Γερμανία. Εκτιμήθηκε ότι οι γερμανικές πόλεις έχασαν το ένα τρίτο του πληθυσμού τους και οι αγροτικές περιοχές μέχρι τα δύο πέμπτα. Στη Βοημία μόνο από τα χωριά που υπήρχαν πριν τον πόλεμο έμειναν μόλις Όπως η γεωργία, καταστράφηκαν επίσης στη Γερμανία η βιομηχανία και το εμπόριο. Από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έμεινε κάτι περισσότερο από το όνομά της και η ισχύς των Αψβούργων περιορίστηκε πολύ. Όμως, η Ειρήνη της Βεστφαλίας όντως σηματοδότησε το τέλος των ευρωπαϊκών πολέμων για χάρη της θρησκείας και τα πολιτικά όρια που χάραξε έμειναν ασυνήθιστα σταθερά. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Asch, R. G. The Thirty Years War. The Holy Roman Empire (Basingstoke, 1997). Guthrie, W P. Battles of the Thirty Years War from White Mountain to Nordilingen (Westport, 2002). Lundkvist, S, Slaget vid Breitenfeld 1631, Historisk Tidskrift 83 (1963), Munro, R, Munro:His Expedition with the Worthy Scots Regiment Called Mac-Keys (ed. W. S. Brockington) (Westport, 1999). Parker. G. (ed), The Thirty Years War (London, 1987). Redlich, F, The German Military Enterprizer and his Warkforce, vol 1 (Wiesbaden, 1964). Wedgwood, C, V, The Thirty Years War (London, 1938). Σ Τ ΡΑΤ Ι ΩΤ Ι Κ Η Ε Π Ι Θ Ε Ω Ρ Η Σ Η 67 Η Μάχη του Μπράιτενφελντ «Γουσταύος Αδόλφος»

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας. 1.2.1 Το άλογο

1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας. 1.2.1 Το άλογο 1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας 1.2.1 Το άλογο Το άλογο είναι το καλπάζον φάντασμα της σκακιέρας και αν τυχόν το ακούσετε, ίσως να είναι πολύ αργά για σας. Η μοναδική σχήματος L κίνηση του ταιριάζει τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ποδόσφαιρο, τι είναι?

Ποδόσφαιρο, τι είναι? ΟΜΑΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ Ποδόσφαιρο, τι είναι? επίθεση Κύκλος τεσσάρων φάσεων σκοράρισμα εναλλαγή + - παρεμπόδιση ανάπτυξης άμυνα ανάπτυξη + - εναλλαγή αποσόβηση σκοραρίσματος Στόχος του παιχνιδιού: Νίκη Ομαδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1 ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1. Αξιωματικός 2. Λοχίας 3. 1 ος Φαντάρος 4. 2 ος Φαντάρος 5. 3 ος Φαντάρος 6. 4 ος Φαντάρος 7. 5 ος Φαντάρος 8. 6 ος Φαντάρος 9. 8 ος Φαντάρος 10. Ελληνοπούλα 11. Ελληνοπούλα 12.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΓΩΝΙΑ Δ ΣΑΞΗ ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΑΣΚΑΛΟΣ: ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΗΓΟΤΜΕΝΟ ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΑΡΙΝΑΚΗ Ήταν πρόεδρος της Επαναστατικής Επιτροπής Ρεθύμνης με καταγωγή από

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Η Ευρώπη συνοπτικά Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Είναι Ευρωπαϊκή Είναι μια ένωση = βρίσκεται στην Ευρώπη. = ενώνει τα κράτη και τους ανθρώπους Ας ρίξουμε μια ματιά: Ποιο είναι το κοινό στοιχείο των Ευρωπαίων;

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα:

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ηλίας Ντίνας elias.dinas@politics.ox.ac.uk Σπύρος Κοσμίδης spyros.kosmidis@politics.ox.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Στην Αυλή του Βασιλιά Νέα αξιώματα πρέπει να καταληφθούν! Οι Άρχοντες αιτούνται για τα καλύτερα αξιώματα της χώρας, αναζητώντας δύναμη και προνόμια. Νέα περιεχόμενα και αλλαγές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Βασισμένο στο 17 Illustrations That Are Incredibly Real For Anyone With ADD Http://www.buzzfeed.com Aug. 18, 2015 Caroline Kee BuzzFeed Staff Μετάφραση, προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου;

Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου; Κεφάλαιο 6 : Η μάχη της Ουάσιγκτον (Μέρος ΙΙI) Η μυστηριώδης γυναίκα! Το κόκκινο του θανάτου; Λίγα λεπτά αργότερα βρεθήκαμε σε μια παλιά αποθήκη. Η νύχτα φαινόταν ατελείωτη. Κανείς δεν κυκλοφορούσε. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ

ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ Το SLEUTH είναι ένα φανταστικό παιχνίδι έρευνας για 3 έως 7 παίκτες. Μέσα από έξυπνες ερωτήσεις προς τους αντιπάλους του, κάθε παίκτης συλλέγει στοιχεία και έπειτα, χρησιμοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Πολύ μακροχρόνια ανεργία σε % του ενεργού πληθυσμού Euro area(eur 11:BE,DE,ES,FR,IE,IT,LU,NL,AT,PT,FI) 1992 1992 1993 1993 1994 1994 Άντρες 2.2 Γυναίκες 4.3 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης.

ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ. A.I.A. της Aμαξοδήγησης. ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ A.I.A. της Aμαξοδήγησης. 1. Τι γίνεται στο dressage όταν αφότου χτυπήσει το κουδούνι καθυστερεί να μπεί ή μπαίνει 10 λεπτά νωρήτερα; Α. Αποκλείεται. Β. Χαιρετάει και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Τρίτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Στο διάλειμμα, χαρήκαμε πολύ που είχαμε την ευκαιρία να συναναστραφούμε με τόσους

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία

Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΠΛΩΝ Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία χρησιμοποιούσαν τα όπλα. Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω για την Ευρώπη

Μαθαίνω για την Ευρώπη Όνομα: ΤΑΞΗ: Β 3 Μαθαίνω για την Ευρώπη Η Ευρώπη είναι μια από τις πέντε ηπείρους. Άσκηση: Βάλε σε κύκλο την Ευρώπη στον πιο πάνω χάρτη. Ο μύθος της Ευρώπης Κάποτε στη Φοινίκη, τη σημερινή Συρία, ζούσε

Διαβάστε περισσότερα

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22 29 Αυγούστου! Μια σημαντική επέτειος.μιλάμε για την απελευθέρωση της πόλης του Διδυμοτείχου από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής τη μέρα αυτή του 1944. Ήταν η πρώτη πόλη στην κατεχόμενη Ευρώπη, που απελευθέρωσαν

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Παρατήρηση: Μόνο σε αυτό το μάθημα όταν λέμε κομμάτι εννοούμε κομμάτι ή πιόνι και όταν λέμε κομμάτια εννοούμε κομμάτια

Διαβάστε περισσότερα

Release Notes. I. Προσθήκη νέου έθνους - Πέρσες

Release Notes. I. Προσθήκη νέου έθνους - Πέρσες Release Notes I. Προσθήκη νέου έθνους - Πέρσες Μπόνους Περσών: - +10% περισσότερη παραγωγή σιδήρου - 10% φτηνότεροι τοξότες - 10% γρηγορότερη παραγωγή μηχανών - 20% περισσότερες πορείες - 20% μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΥΡΣΑΡΟΥ. Πρόλογος

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΥΡΣΑΡΟΥ. Πρόλογος 7 Πρόλογος Νικητές και Ηττημένοι Δυτική Ακτή της Σκοτίας 1689 «Το παιδί! Φιόνα, για όνομα του Θεού, πρέπει να σώσεις το παιδί». Ο άνεμος ήταν δυνατός και παγερός. Τα μάτια της Φιόνας θόλωσαν και το μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Να Γίνεις Hacker

Πώς Να Γίνεις Hacker Hacking... http://earthlab.uoi.gr/indy/hacker-howto-gr/ Πώς Να Γίνεις Hacker Eric Steven Raymond Μετάφραση από τα αγγλικά: Αριστοτέλης Μικρόπουλος 1. Ο κόσμος είναι γεμάτος από διασκεδαστικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα