ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας: «Λογιστική Απάτη, Παραποίηση Οικονομικών Καταστάσεων και ο ρόλος του Εγκληματολογικού Λογιστή στην Αντιμετώπισή της» Επιβλέπων Καθηγητής: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Φοιτήτρια: Κωτούλα Ευθυμία (AUD3813) Θεσσαλονίκη, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

2 Αφιερώνεται στη µνήµη του φίλου µου Μανώλη, που πρόωρα έφυγε από τη ζωή. 2

3 Ευχαριστίες Η ολοκλήρωση της παρούσας διπλωµατικής εργασίας δε θα είχε συµβεί ποτέ χωρίς την συµβολή ορισµένων ανθρώπων στους οποίους θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου. Αρχικά, θα ήθελα να εκφράσω τις ιδιαίτερες ευχαριστίες µου στον επιβλέποντα καθηγητή κ. Παπαδόπουλο Λ. ηµήτριο, Οµότιµο Καθηγητή του τµήµατος Λογιστικής και Χρηµατοοικονοµικής του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας, για τη στήριξη, τη συνεργασία τα εποικοδοµητικά του σχόλια και παρατηρήσεις καθώς και την υποµονή του καθ' όλη τη διάρκεια της συγγραφής της διπλωµατικής εργασίας. Επίσης, οφείλω να ευχαριστήσω τους καθηγητές του Μεταπτυχιακού Προγράµµατος του τµήµατος Εφαρµοσµένης Λογιστικής και Ελεγκτικής, τα ερεθίσµατα των οποίων µε ώθησαν να εµπνευστώ και να ερευνήσω το εξαιρετικά ενδιαφέρον φαινόµενο της παραποίησης λογιστικών καταστάσεων. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου, τον αδερφό µου, τους συµφοιτητές µου και ιδιαίτερα τους φίλους µου για την ηθική συµπαράσταση και κατανόηση που επέδειξαν καθ όλη τη διάρκεια των σπουδών µου. 3

4 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Εισαγωγή-Εννοιολογική Οριοθέτηση Τύποι της Απάτης Οι βαθύτερες Αιτίες της Απάτης Ο ρόλος του Ελεγκτή και του Εγκληµατολογικού Λογιστή Σύντοµη Εννοιολογική οριοθέτηση Τι είναι Οικονοµικές Καταστάσεις; Τι είναι Παραποίηση Οικονοµικών Καταστάσεων; Τι είναι Λογιστική Απάτη; Τι είναι ο Εγκληµατολογικός Λογιστής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Παραποίηση Λογιστικών Καταστάσεων και Λογιστική Απάτη Ορισµός Λογιστικής Απάτης Λόγοι και Κίνητρα ιάπραξης της Απάτης Το Τρίγωνο της Απάτης Τρόποι Επηρεασµού Λογιστικών Καταστάσεων και Χαρακτηριστικά της Απάτης Είδη Λογιστικής Απάτης Παράγοντες ηµιουργίας Παραποιηµένων Καταστάσεων Κίνητρα και Παράγοντες Ενθάρρυνσης Λογιστικής Απάτης Αντιµετώπιση Λογιστικής Απάτης Ευθύνη Εντοπισµού και Αποκάλυψης της Λογιστικής Απάτης Τεχνικές Παραποίησης των Οικονοµικών Καταστάσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Συνοπτική Παρουσίαση Μεγάλων Εταιρικών Σκανδάλων Παραποιησης Οικονοµικών Καταστάσεων και Βασικά Αντλούµενα Συµπεράσµατα

5 3.1 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕNRON Γενικά Σχόλια Η ιστορία της Εταιρείας Το Κόλπο µε τις SPEs και πως το εκµεταλλεύτηκε η Enron Τα Βασικά Συµπεράσµατα Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ WORLDCOM Γενικά Σχόλια Η ιστορία της Εταιρείας Η αρχή του τέλους Τα Βασικά Συµπεράσµατα Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ PARMALAT Γενικά Σχόλια Η ιστορία της Εταιρείας Τι πήγε στραβά Τα Βασικά Συµπεράσµατα Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ROYAL AHOLD Γενικά Σχόλια Η ιστορία της Εταιρείας Έχει αλλάξει πραγµατικά η ROYAL AHOLD; Τα Βασικά Συµπεράσµατα Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ SWISSAIR Γενικά Σχόλια Η ιστορία της Εταιρείας Απουσία Εσωτερικών Ελέγχων και Ασαφείς Οικονοµικές Πληροφορίες Τα Βασικά Συµπεράσµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Καταπολέµηση της λογιστικής απάτης-πρόληψη, Ανίχνευση, Απόκριση-Αντίδραση Εισαγωγικές Παρατηρήσεις ΠΡΟΛΗΨΗ

6 4.2.1 Ηγεσία και Εταιρική ιακυβέρνηση Εποπτεία Ανώτατης ιοίκησης Λειτουργία Εσωτερικού Ελέγχου Λειτουργία Εξωτερικού Ελέγχου Αξιολόγηση Κινδύνων Απάτης και Ανάρµοστης Συµπεριφοράς Κώδικας εοντολογίας έουσα Επιµέλιεα Υπαλλήλων και τρίτων Μερών Επικοινωνία και Εκπαίδευση ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ Μηχανισµοί-Κανάλια αναζήτησης συµβουλών και αναφοράς υποψίας απάτης ή ανάρµοστης συµπεριφοράς Έλεγχος και Παρακολούθηση ΑΠΟΚΡΙΣΗ-ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ Έρευνα Επιβολή Κυρώσεων και Λογοδοσία ιορθωτικές Ενέργειες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο Εγκληµατολογική Λογιστική Εισαγωγικές Παρτηρήσεις Γιατί είναι Απαραίτητη η Εγκληµατολογική Λογιστική; Πότε κάποιος προσφεύγει στην Εγκληµατολογική Λογιστική; Που χρησιµοποιείται η Εγκληµατολογική Λογιστική; Πως εργάζεται ο Εγκληµατολογικός Λογιστης; Εγκληµατολογική Λογιστική και εξέταση της Απάτης ιαδικάσια έρευνας Εγκληµατολογικού Ελεγκτή Εγκληµατολογική Λογιστική και Χρήση της Τεχνολογίας και της Πληροφορικής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο Το Πλαίσιο ιεξαγωγής των απαιτούµενων Εργασιών της Εγκληµατολογικής Λογιστικής

7 6.1 Εισαγωγικές Παρατηρήσεις-Οι τέσσερεις Φάσεις ιεξαγωγής της Εγκληµατολογικής Λογιστικής Εργασίας Φαση 1: Πρόβληµα Αναγνωρισης και Αξιολόγησης Σχεδιασµού Φάση 2: Συλλογή Αποδεικτικών Στοιχείων Φάση 3: Αξιολόγηση Αποδεικτικών Στοιχείων Φάση 4: Το πόρισµα της Έκθεσης Κεφαλαιο 7ο Εγκληµατολογική Λογιστική, Εντοπισµός της On-book Λογιστικής Απάτης και Παράθεση Χαρακτηριστικών Case Studies Απαραίτητο Γνωσιολογικό Πλαισιο κατανόησης της On-book Λογιστικής Απάτης Γενικά Σχόλια Βασική Λογιστική Λογιστικά Συστήµατα Χαρακτηριστικές Case Studies Λογιστικής Απάτης Περίπτωση 1: Η υπερβολικη Βελτίωση Ρευστοτητας Περίπτωση 2: Πως το Standard Cost γίνεται έργο Απάτης Περίπτωση 3: Παρακολουθείστε τα να εξαφανίζονται, Παρακολουθείστε τα να επανεµφανίζονται ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο Εγκληµατολογική Λογιστική, Εντοπισµός της Off-Book λογιστικής απάτης και το Ξέπλυµα Χρήµατος Γενικά Σχόλια για την Off-Book Λογιστική Απάτη Προοπτικη Πραγµατοποιησης της Λογιστικής Απάτης Παραδοσιακές Μέθοδοι Off-Book Λογιστικής Απάτης Χρησιµοποιούµνο Πλαίσιο Απόδειξης Παράνοµων Συναλλαγών Μέθοδος της Καθαρής Θέσης ως βασικό εργαλείο απόδειξης Παράνοµων Συναλλαγών Υπολογισµός της Συγκριτικής Καθαρής θέσης µε τη µέθοδο περιουσιακών στοιχείων Υπολογισµός της Συγκριτικής Καθαρής θεσης Χρησιµοποιώντας τη µέθοδο απανών Ξέπλυµα Χρήµατος

8 8.6.1 Γενικά Σχόλια Ορισµός Σχέση µεταξύ Απάτης και Ξεπλύµατος Χρήµατος Συνήθεις διαδικασίες-τα βασικά βήµατα της Νοµιµοποίησης Εσόδων από Παράνοµες ενέργειες Μέθοδοι Απόκρυψης Χρηµάτων Μέθοδοι Ξεπλύµατος Χρηµάτων Επιπτώσεις του Ξεπλύµατος Παράνοµου Χρήµατος επί των Οικονοµικών Καταστάσεων Πιθανές Κόκκινες Σηµαίες Ελεγκτική και ξέπλυµα χρήµατος Τεχνικές εξέτασης ξεπλύµατος χρήµατος από παράνοµες δραστηριότητες Επίλογος Τρόποι αντιµετώπισης του φαινοµένου της παραποίησης των οικονοµικών καταστάσεων. 156 Εγκληµατολογική Λογιστική Μια Ειδικότητα µε Προοπτικές Εξέλιξης Εκπαίδευση και Κατάρτιση: Για Καλύτερη Υποστήριξη Στο Νέο Κλάδο Το Μέλλον της Εγκληµατολογικής Λογιστικής ΞΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ-ΠΗΓΕΣ

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωµατική εργασία επιλέχθηκε και συντάχθηκε µε σκοπό να παρουσιάσει τις διάφορες πτυχές του φαινοµένου της Παραποίησης των Οικονοµικών Καταστάσεων, καθώς και το ρόλο που διαδραµατίζει η νέα και ταχέως εξελισσόµενη ειδικότητα της λογιστικής αυτή του Εγκληµατολογικού Λογιστή. Απώτερος στόχος της παρούσας εργασίας είναι να προβληµατίσει καθώς και να προκαλέσει περαιτέρω συζήτηση ώστε να επιτευχθεί η βελτίωση της ποιότητας και της ακεραιότητας της χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης. Είναι σαφές, άλλωστε, ότι προκειµένου να µπορούµε να µιλάµε για διαφανείς και αµερόληπτες οικονοµικές καταστάσεις και γενικότερη αξιοπιστία της χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης, θα πρέπει να διασφαλιστεί η αποτελεσµατικότητα των µηχανισµών εταιρικής διακυβέρνησης, η ακεραιότητα των ανώτατων διοικητικών στελεχών, η επάρκεια του συστήµατος εσωτερικού ελέγχου και η ποιότητα του εξωτερικού ελέγχου. Η εργασία χωρίζεται σε δύο µέρη. Το πρώτο µέρος της εργασίας περιλαµβάνει επισκόπηση της υπάρχουσας ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας αναφορικά µε τα κίνητρα, τις πρακτικές, αλλά και τους τρόπους εντοπισµού και πρόληψης της λογιστικής απάτης καθώς και µία παρουσίαση των οικονοµικών σκανδάλων µεγάλων εταιρειών που συγκλόνισαν και ταρακούνησαν την παγκόσµια αγορά. Στο δεύτερο µέρος, εξετάζεται η ειδικότητα του εγκληµατολογικού λογιστή όπως και η διαδικασία της έρευνας που ακολουθεί ώστε να διαπιστωθεί εάν υφίσταται απάτη. Επιπλέον, παρουσιάζονται µελέτες περίπτωσης για λογιστικές απάτες που καταχωρούνται σε λογιστικά βιβλία, αναλύεται ο τρόπος εντοπισµού απάτης όταν η συναλλαγές δεν καταχωρούνται σε λογιστικά βιβλία και γίνεται µια σύντοµη αναφορά στο ξέπλυµα χρήµατος. Στον επίλογο επιχειρείται να γίνουν κάποιες προτάσεις µε σκοπό την αποτροπή ή καταστολή της λογιστικής απάτης και γίνεται αναφορά σχετικά µε την εξέλιξη του επαγγέλµατος του εγκληµατολογικού λογιστή µελλοντικά. Αναλυτικά θα συναντήσουµε τα εξής: Στο πρώτο κεφάλαιο, που αποτελεί και την εισαγωγή της εργασίας γίνεται µια σύντοµη παρουσίαση των θεµάτων που θα αναπτυχθούν στα επόµενα κεφάλαια, καθώς και µια προσπάθεια εννοιολογικής οριοθέτησης των εννοιών των «Οικονοµικών Καταστάσεων», της «Παραποίησης των Οικονοµικών Καταστάσεων», της «Λογιστικής Απάτης» και του «Εγκληµατολογικού Λογιστή», όπως προκύπτουν από την ελληνική και ξένη βιβλιογραφία. 9

10 Στο δεύτερο κεφάλαιο, περιγράφονται τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα της Λογιστικής Απάτης µε τη βοήθεια του γνωστού «Τριγώνου της Απάτης», η λειτουργία του µηχανισµού του συστήµατος της απάτης και οι διάφοροι παράγοντες κινδύνου που ενισχύουν την πιθανότητα εµφάνισης απάτης µέσω παραποίησης των οικονοµικών καταστάσεων. Περιλαµβάνει συνοπτική περιγραφή των διαφόρων παραγόντων που αναφέρονται ως κίνητρα των διοικήσεων για να διαστρεβλώσουν την πραγµατική εικόνα των χρηµατοοικονοµικών µεγεθών της επιχείρησης, ενώ στην περιγράφονται οι διάφορες πρακτικές οι οποίες εφαρµόζονται προκειµένου να αλλοιωθεί το περιεχόµενο των οικονοµικών καταστάσεων. Στο τέλος του κεφαλαίου αναρτάται ένας πίνακας µε τη κατάταξη ορισµένων από τις συνηθέστερες ενδείξεις λογιστικής απάτης. Στο τρίτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα µεγαλύτερα εταιρικά σκάνδαλα τα οποία συνετέλεσαν στην καθιέρωση νέων ρυθµιστικών κανόνων εκ µέρους της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των Η.Π.Α. (S.E.C.), αλλά και στην αναµόρφωση των ιεθνών Λογιστικών Προτύπων. Το τέταρτο κεφάλαιο περιλαµβάνει συνοπτική περιγραφή των στρατηγικών πρόληψης και ανίχνευσης της λογιστικής απάτης οι οποίες πρέπει να εφαρµόζονται προκειµένου να αποτρέψουν και να εντοπίσουν την παραποίηση των χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων, όπως είναι οι πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, τα αποτελεσµατικά συστήµατα εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου κ.α. Το πέµπτο κεφάλαιο αποτελεί ένα εισαγωγικό κεφάλαιο στην έννοια της εγκληµατολογικής λογιστικής. Αναφέρει συνοπτικά γιατί είναι απαραίτητη η εγκληµατολογική λογιστική, που χρησιµοποιείται η εγκληµατολογική λογιστική, πως εργάζεται ο εγκληµατολογικός λογιστής και ποια διαδικασία έρευνας ακλουθεί. Στο έκτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται το πλαίσιο διεξαγωγής των απαραίτητων εργασιών της εγκληµατολογικής λογιστικής, απαριθµούνται και αναλύονται οι τέσσερις φάσεις της εγκληµατολογικής λογιστικής εργασίας ώστε να είναι σε θέση ο εγκληµατολογικός λογιστής να προετοιµάσει µια κατάλληλη, σαφή, κατανοητή, περιεκτική έκθεση ελέγχου ή γνώµη. Στο έβδοµο κεφάλαιο, περιγράφονται οι λογιστικές απάτες που είναι καταχωρηµένες στα βιβλία και παραθέτονται τρεις µελέτες περίπτωσης ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητό. 10

11 Στο όγδοο κεφάλαιο περιγράφονται οι λογιστικές απάτες που δεν είναι καταχωρηµένες στα βιβλία, οι παραδοσιακές µέθοδοι off-book λογιστικής απάτης, η µέθοδος της Καθαρής Θέσης ως βασικό εργαλείο απόδειξης παράνοµων συναλλαγών και γίνεται µια αναφορά στο ξέπλυµα χρήµατος. Στο τελευταίο κεφάλαιο που αποτελεί τον επίλογο της εργασίας, επιχειρείται να γίνουν κάποιες προτάσεις µε σκοπό την αποτροπή ή καταστολή της λογιστικής απάτης και γίνεται αναφορά για την εξέλιξη του επαγγέλµατος του εγκληµατολογικού λογιστή µελλοντικά. 11

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ Η παρούσα διπλωµατική εργασία πραγµατεύεται την παρουσίαση του φαινοµένου της παρουσίασης οικονοµικών καταστάσεων µέσω της λογιστικής απάτης και το ρόλο που καλείται να διαδραµατίσει ο δικανικός-εγκληµατολογικός λογιστής στην αποτροπή, την ανίχνευση και την αντιµετώπιση της απάτης. Κανείς δεν µπορεί να δηµιουργήσει ένα απολύτως ανυπέρβλητο εµπόδιο κατά της απάτης, αλλά πολλά προληπτικά µέτρα µπορούν και πρέπει να ληφθούν από τις οργανώσεις για να αποτρέψουν τους απατεώνες και τους επίδοξους απατεώνες. Ενώ η απάτη δεν µπορεί να προληφθεί πλήρως, µπορεί και πρέπει να αποθαρρύνεται. Ανοίγοντας µια οποιαδήποτε οικονοµική εφηµερίδα ή περιοδικό, δεν είναι δυνατόν να µη δει κανείς τίτλους που σχετίζονται µε διάφορα είδη διαφθοράς και απάτης σε διάφορους τοµείς. Η παραποίηση των οικονοµικών καταστάσεων είναι ένα ζήτηµα που έχει απασχολήσει οικονοµικούς αναλυτές, ρυθµιστικές αρχές, επενδυτές, πιστωτές και γενικότερα το ευρύ κοινό. Το φαινόµενο της παραποίησης λογιστικών καταστάσεων ονοµάζεται λογιστική απάτη. Τόσο η Ευρώπη( Parmalat, Royal Ahold, Swissair) όσο και οι ΗΠΑ( Enron, WorldCom) έχουν βιώσει πολλές απάτες των οικονοµικών καταστάσεων που έχουν συγκλονίσει τον επιχειρηµατικό κόσµο. Οι οικονοµικές καταστάσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν πιστά την οικονοµική θέση της επιχείρησης. Όµως, έχει παρατηρηθεί, σε ορισµένες περιπτώσεις, ότι οι υπεύθυνοι, κατά την προετοιµασία αυτών των καταστάσεων, παραποιούν τους λογαριασµούς και τα λογιστικά γεγονότα µε στόχο να ωραιοποιήσουν την εικόνα της επιχείρησης για δικά τους συµφέροντα, δηµιουργώντας υπερβολικά επαινετικές πληροφορίες, που να µπορούν να οδηγήσουν τους εξωτερικούς χρήστες σε µεροληπτικές αποφάσεις. υστυχώς, η απάτη είναι µια κρυφή και δόλια δραστηριότητα, η οποία δεν έρχεται πάντα στο φώς και όταν αποκαλυφθεί είναι πλέον αργά για την ίδια την εταιρεία και την οικονοµία γενικότερα. Έχουν διεξαχθεί πολλές έρευνες, όσον αφορά τη λογιστική απάτη και έχουν εντοπιστεί εννέα παράγοντες που τη δηµιουργούν : 12

13 1. µια ακµάζουσα οικονοµία 2. ηθική φθορά 3. κίνητρα από στελέχη 4. ακατόρθωτες προσδοκίες της αγοράς 5. πίεση από µεγάλα δάνεια 6. λογιστικά πρότυπα 7. καιροσκοπική συµπεριφορά των ελεγκτικών εταιρειών 8. απληστία 9. έλλειψη εκπαίδευσης και κατάρτισης Αυτοί οι εννέα παράγοντες εξετάζονται σε σχέση µε το τρίγωνο της απάτης (fraud triangle), της πίεσης, της ευκαιρίας και την τάση προς την εκλογίκευση της απάτης. Βλέποντας τα παραδείγµατα παλιών και πρόσφατων υποθέσεων απάτης καθώς και τις επιπτώσεις για την ίδια την εταιρεία και την οικονοµία προκύπτουν ερωτήµατα ως προς τους τρόπους πρόληψης, εντοπισµού και αντιµετώπισης της απάτης. Μεταρρυθµίσεις στη νοµοθεσία, αλλαγές στον τρόπο διερεύνησης απάτης, συχνοί έλεγχοι στα λογιστικά βιβλία των επιχειρήσεων από ελεγκτικές εταιρείες πρέπει να διενεργηθούν για την αποτροπή τυχόν δυσάρεστων οικονοµικών αποτυχιών. Για την αποτροπή οικονοµικής απάτης, πρέπει να δηµιουργηθούν οργανισµοί οι οποίοι να έχουν εξειδικευµένους εµπειρογνώµονες πάνω στην ανίχνευση, αντιµετώπιση και αποτροπή της οικονοµικής απάτης. Η πρόσληψη δικανικών-εγκληµατολογικών λογιστών (forensic accountants) θα µπορούσε να είναι η λύση για την προστασία της οικονοµίας από πιθανές απάτες, οι οποίοι θα βοηθήσουν στην εκπλήρωση διαφόρων διαδικασιών που περιλαµβάνουν την αναθεώρηση πολλών εγγράφων, αποκωδικοποίηση οικονοµικών πληροφοριών, παίρνοντας συνεντεύξεις και συλλέγοντας πληροφορίες από ανθρώπους-κλειδιά της εταιρείας ή βασικούς υπόπτους για απάτη

14 Το επάγγελµα των ελεγκτών αναπτύχθηκε από την ανάγκη της κοινωνίας να διασφαλίσει δίκαιες και σωστές συναλλαγές στο εµπόριο και στην κυβέρνηση. Έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι απάτη συνεπάγεται οικονοµική ζηµία. Ως εκ τούτου, στο µυαλό του επενδυτικού κοινού, η λογιστική και επάγγελµα του ελεγκτή είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση και την αντιµετώπιση της απάτης. Στη διάρκεια των τελευταίων ετών, η δηµόσια οργή για τις εµφανίσεις της µαζικής απάτης στις ιδιωτικές και δηµόσιες επιχειρήσεις έχει γεννήσει νέα νοµοθεσία, νέα ελεγκτικά πρότυπα, νέα εποπτεία του λογιστικού επαγγέλµατος, και µεγαλύτερες ποινές για όσους συνωµοτούν να διαπράξουν ή να αποκρύπτουν οικονοµικής απάτης. Στην Ευρώπη, σύµφωνα µε τα στατιστικά στοιχεία της PwC (Παγκόσµια Έρευνα για το Οικονοµικό Έγκληµα) πριν από χρόνια, το 42,5 % των µεγαλύτερων ευρωπαϊκών εταιρειών έπεσαν θύµα απάτης το 2000 και το Από όλες τις εταιρείες που συµµετείχαν στην έρευνα, το µέσο κόστος της απάτης ήταν Συνολικά, περίπου το 40 % των µεγάλων ευρωπαϊκών οργανισµών πιστεύουν ότι ο κίνδυνος της απάτης στο µέλλον θα είναι τουλάχιστον τόσο υψηλός όσο είναι σήµερα, ενώ περίπου το 1/3 από αυτούς πιστεύουν ότι θα είναι ακόµη υψηλότερος. Ενώ αυτά τα στατιστικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν το 2001, αν µη τι άλλο, το σηµερινό κλίµα στην Ευρώπη δείχνει ότι τα ποσοστά που επικρατούν σήµερα είναι υψηλότερα σε µελέτη του ίδιου πληθυσµού Τύποι της Απάτης Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι της απάτης. Ωστόσο, εκείνοι µε τη µεγαλύτερη σηµασία για λογιστές και ελεγκτές είναι οι ακόλουθες γενικές κατηγορίες: Υπαλληλική απάτη/ υπεξαίρεση περιουσιακών στοιχείων. Αυτό το είδος της απάτης περιλαµβάνει την κλοπή µετρητών ή αποθεµάτων, την αρπαγή των εσόδων, την απάτη στη µισθοδοσία και την υπεξαίρεση µετρητών. Η υπεξαίρεση περιουσιακών στοιχείων είναι ο πιο κοινός τύπος της απάτης. Παραδείγµατα υπεξαίρεσης περιουσιακών στοιχείων είναι οι δόλιες εκταµιεύσεις, όπως τα συστήµατα χρέωσης, τα συστήµατα µισθοδοσίας, τα συστήµατα επιστροφής δαπανών και συστήµατα ταµειακής εκταµίευσης. 2 Thomas W. Golden, Steven L. Skalak and Mona M. Clayton (2006) A Guide to Forensic Accounting Investigation 14

15 Μερικές φορές οι εργαζόµενοι έχουν συνεννοηθεί µε άλλους να διαπράξουν απάτες, όπως πρόθεση υπερχρέωσης της εταιρείας. Απάτη στις Οικονοµικές Καταστάσεις. Αυτό το είδος της απάτης χαρακτηρίζεται από ανακρίβειες ή παραλείψεις των ποσών στις οικονοµικές καταστάσεις που γίνεται εσκεµµένα για να παραπλανήσουν τους χρήστες των οικονοµικών καταστάσεων. Αναφέρεται επίσης στην εκ προθέσεως εσφαλµένη εφαρµογή των λογιστικών αρχών και προτύπων για να χειραγωγήσουν τα αποτελέσµατα. Γενικά, η διαφθορά περιλαµβάνει και υπεξαίρεση των περιουσιακών στοιχείων και απάτη στις Οικονοµικές Καταστάσεις. Η ιεθνής ιαφάνεια(transparency International), ορίζει τη διαφθορά ως «την κατάχρηση της εξουσίας για ιδιωτικό όφελος». Εµείς θα συναντήσουµε κυρίως περιπτώσεις που αφορούν: (1) απάτες που διαπράχθηκαν από τους υπαλλήλους και στελέχη, µερικές από τις οποίες µπορεί να οδηγήσουν στην ουσιαστική στρέβλωση των οικονοµικών πληροφοριών και (2) απάτες που διαπράττονται από τους υπεύθυνους για την χρηµατοοικονοµική πληροφόρηση, οι οποίοι χρησιµοποιούν οικονοµικές πληροφορίες που γνωρίζουν ότι είναι ψευδείς µε σκοπό τη διάπραξη απάτης προς επενδυτές ή άλλα τρίτα µέρη, σύµφωνα µε την οποία ωφελείται η επιχείρηση. 1.2 Οι βαθύτερες αιτίες της Απάτης Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι εταιρείες που εδρεύουν στον ανεπτυγµένο κόσµο πίστευαν ότι ο επιχειρηµατικός κίνδυνος ήταν υψηλότερος στις αναδυόµενες περιοχές του Τρίτου Κόσµου, όπου υπάρχουν ξένες επιχειρηµατικές κουλτούρες και λιγότερο ανεπτυγµένο ρυθµιστικό περιβάλλον. Ωστόσο, αυτός ο τρόπος σκέψης σχετικά µε τον κίνδυνο και τις αγορές για την καταπολέµηση της διαφθοράς και της απάτης δεν είναι πλέον επαρκής 3. Το νέο πρότυπο για την κατανόηση κινδύνου υποθέτει ότι οι παράγοντες κινδύνου απάτης είναι πολυάριθµοι και δε γνωρίζουν σύνορα. Η απάτη πλέον καθοδηγείται από τις ανησυχίες σχετικά µε την εταιρική απόδοση, τις πιέσεις χρηµατοδότησης, την 3 Thomas W. Golden, Steven L. Skalak and Mona M. Clayton (2006) A Guide to Forensic Accounting Investigation 15

16 πρόσβαση σε χρηµατοδότηση, τον ανταγωνισµό για να εισέλθουν και να κυριαρχήσουν στις αγορές, τις νοµικές απαιτήσεις και τις προσωπικές ανάγκες. Η ανάγκη για το νέο αυτό µοντέλο έχει γίνει ολοένα και πιο ξεκάθαρο τα τελευταία χρόνια, όταν ο µεγαλύτερος κίνδυνος για τους επενδυτές φάνηκε να είναι η συµµετοχή τους στις φαινοµενικά καλά οργανωµένες και εδραιωµένες αγορές των ΗΠΑ. Πιο πρόσφατα, γεγονότα σε διάφορες µεγάλες ευρωπαϊκές πολυεθνικές εταιρείες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος της απάτης δεν γνωρίζει σύνορα. Η πρόσφατη έξαρση των λογιστικών και οικονοµικών σκανδάλων έχει αποδείξει ότι µεγάλης κλίµακας εταιρικές ατασθαλίες µπορούν και συµβαίνουν στις αναπτυγµένες αγορές. Η πρόσβαση στην αγορά κεφαλαίων και η σχετική επιθυµία των εισηγµένων εταιρειών για αύξηση των εσόδων τους είναι σηµαντικοί παράγοντες που συµβάλλουν στην εταιρικές αδικοπραγίες σε όλο τον κόσµο. 1.3 Ο ρόλος του Ελεγκτή και του Εγκληματολογικού Λογιστή Για να καταλάβουµε το ρόλο του εγκληµατολογικού λογιστή στην αποτροπή, τον εντοπισµό, τη διερεύνηση και την αντιµετώπιση της απάτης ως διαφορετικό από τον ρόλο του ανεξάρτητου ελεγκτή ως εξεταστή των οικονοµικών καταστάσεων, πρέπει να θυµηθούµε πρώτα τις διαφορές ανάµεσα στο τι κάνουν οι ελεγκτές και τι κάνουν οι εγκληµατολογικοί λογιστές. Αρχικά, η ανησυχία του ελεγκτή είναι ότι οι οικονοµικές καταστάσεις µιας οικονοµικής οντότητας πρέπει να αναφέρονται επαρκώς σε όλες τις πτυχές του υλικού. Κατά συνέπεια, η ευθύνη του ελεγκτή είναι να σχεδιάσει και να εφαρµόσει τις διαδικασίες ελέγχου της σε επαρκή έκταση και βάθος για τον εντοπισµό σηµαντικών ελλείψεων στις οικονοµικές καταστάσεις, χωρίς να λαµβάνει υπόψη την πηγή ή την προέλευση της ανεπάρκειας 4. Οι ελεγκτές χρεώνονται µε το: (1) να προβαίνουν στις κατάλληλες, εύλογες προσπάθειες για τον εντοπισµό ουσιωδών ανακριβειών στις οικονοµικές καταστάσεις και (2) διοικώντας, κατά κάποιο τρόπο, να διορθώσουν ανακρίβειες ή ψευδείς δηλώσεις των οικονοµικών καταστάσεων πριν οι οικονοµικές καταστάσεις δηµοσιοποιηθούν Thomas W. Golden, Steven L. Skalak and Mona M. Clayton (2006) A Guide to Forensic Accounting Investigation 16

17 Ακόµη και αν αυτό φαίνεται απλό, η αποστολή του ελεγκτή φέρνει στο προσκήνιο µια σειρά από αλληλένδετες και περίπλοκες έννοιες, συµπεριλαµβανοµένων των: 1. εύλογη βεβαιότητα, 2. ουσιώδη ανακρίβεια, 3. Ανίχνευση, 4. προσδοκίες σχετικά µε την αποτελεσµατικότητα της διαδικασίας ελέγχου. Ο εγκληµατολογικός λογιστής έχει ένα µεγάλο ξεχωριστό σύνολο ανησυχιών που βασίζονται σε ένα διαφορετικό ρόλο που απαιτεί διαφορετικά εργαλεία και διαφορετικές διεργασίες σκέψης. Η ανησυχία της εγκληµατολογικού λογιστή δεν είναι η επίτευξη µιας γενικής γνώµης για τις οικονοµικές καταστάσεις ως σύνολο, που προέρχεται από τις εύλογες προσπάθειες εντός ενός ευλόγου ορίου σηµαντικότητας. Αντίθετα, η ανησυχία του εγκληµατολογικού λογιστή ερευνητή είναι, σε πολύ πιο λεπτοµερές επίπεδο, µε την διεξοδική ανάπτυξη και ανάλυση των πραγµατικών στοιχείων -που προέρχονται από αποδεικτικά στοιχεία έγγραφων και αποδείξεις µαρτυριών- σχετικά µε το ποιος, τι, πότε, πού, πώς, και γιατί µιας υποψίας ή γνωστής παρατυπίας. Οι έννοιες της δειγµατοληψίας και της σηµαντικότητας γενικά δεν χρησιµοποιούνται για τον προσδιορισµό του πεδίου εφαρµογής των εγκληµατολογικών λογιστικών διαδικασιών. Αντ 'αυτού, όλες οι σχετικές αποδείξεις αναζητούνται και εξετάζονται διεξοδικά. Με βάση τα πορίσµατα ερευνών, ο εγκληµατολογικός λογιστής αξιολογεί και µέτρα απώλειες ή άλλες µορφές βλάβης για την εταιρεία και υλοποιεί διορθωτικές ενέργειες, συχνά συµπεριλαµβανοµένων των µεταβολών στις λογιστικές διαδικασίες και τις πολιτικές ή / και στις ενέργειες του προσωπικού. Επιπλέον, ο εγκληµατολογικός λογιστής λαµβάνει προληπτικά µέτρα για την εξάλειψη της επανεµφάνισης του προβλήµατος. Πορίσµατα και συστάσεις του εγκληµατολογικού λογιστή ερευνητή µπορεί να αποτελέσουν τη βάση της µαρτυρίας στο πλαίσιο της διαδικασίας εκδίκασης κάποιας υπόθεσης. Μπορούν επίσης να χρησιµοποιηθούν σε µαρτυρία σε κρατικούς φορείς όπως η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Κατά συνέπεια, το πεδίο της έρευνας και τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώνονται και τεκµηριώνονται πρέπει να είναι ικανά να αντέχουν τις προκλήσεις που µπορεί να ασκηθούν από τους αντιδίκους ή δύσπιστες ρυθµιστικές αρχές 6. Σαφώς, υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία µεταξύ του ελεγκτή και της εγκληµατολογικού λογιστή. Και οι δύο βασίζονται σε: 6 Thomas W. Golden, Steven L. Skalak and Mona M. Clayton (2006) A Guide to Forensic Accounting Investigation 17

18 Γνώση της βιοµηχανίας και της εταιρείας, συµπεριλαµβανοµένων των επιχειρηµατικών πρακτικών και των διαδικασιών Γνώση των γενικά αποδεκτών λογιστικών αρχών Ερµηνεία των επιχειρηµατικών εγγράφων και αρχείων Ανεξαρτησία και αντικειµενικότητα Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι τόσο ο ελεγκτής όσο και ο εγκληµατολογικός λογιστής πρέπει να λειτουργούν αποτελεσµατικά στο πολύπλοκο και συνεχώς µεταβαλλόµενο επιχειρηµατικό περιβάλλον. Ωστόσο, παρά τις πολλές κοινές βάσεις, οι έλεγχοι δεν είναι το ίδιο µε τις έρευνες του εγκληµατολογικού λογιστή. 1.4 Σύντομη Εννοιολογική Οριοθέτηση Τι είναι Οικονομικές καταστάσεις; Οι οικονοµικές καταστάσεις είναι πίνακες στους οποίους εµφανίζονται τα στοιχεία του ισολογισµού και ορισµένων άλλων λογαριασµών των οικονοµικών µονάδων κεφαλαιώδους σηµασίας. Οι σηµαντικότερες οικονοµικές καταστάσεις είναι οι εξής: - Η κατάσταση του ισολογισµού τέλους χρήσεως. - Η κατάσταση του λογαριασµού αποτελεσµάτων χρήσεως. - Ο πίνακας διαθέσεως αποτελεσµάτων. - Η κατάσταση του λογαριασµού γενικής εκµεταλλεύσεως. - Το προσάρτηµα Ισολογισµός 7 : Ο ισολογισµός παρουσιάζει την οικονοµική κατάσταση µιας εταιρείας σε µια συγκεκριµένη ηµεροµηνία. Η κατάσταση αυτή είναι µια περίληψη του τι η εταιρία κατέχει και ποια διαθέτει σε τρίτους και σε εσωτερικούς ιδιοκτήτες. Εξ ορισµού, τα υπόλοιπα των λογαριασµών του ισολογισµού πρέπει να ισορροπούν: 7 Siegel, Joel G., Shim, Jae K. (2010) Accounting Handbook, Barron's Educational Series 18

19 ηλαδή, το σύνολο όλων των στοιχείων του ενεργητικού πρέπει να ισούνται µε το άθροισµα των υποχρεώσεων και της καθαρής θέσης. Κατάσταση Αποτελεσµάτων Χρήσης: Η κατάσταση αποτελεσµάτων χρήσης είναι µια έκθεση που περιέχει συνοπτικές πληροφορίες για έσοδα, κέρδη, έξοδα και ζηµιές που έγιναν σε µια συγκεκριµένη λογιστική χρήση.το περιεχόµενο της κατάστασης αποτελεσµάτων χρήσης διαιρείται σε δύο µέρη. Στο πρώτο παραθέτονται τα στοιχεία των λογαριασµών των λειτουργικών εσόδων και των λειτουργικών εξόδων, δηλαδή των στοιχείων που προσδιορίζουν το αποτέλεσµα εκµετάλλευσης.στο δεύτερο µέρος παρουσιάζονται οι λογαριασµοί των µη λειτουργικών (έκτακτων) εσόδων και κερδών και κατόπιν αυτούς των µη λειτουργικών εξόδων και ζηµιών 8. Ο Πίνακας ιάθεσης Αποτελεσµάτων: Ο πίνακας διάθεσης αποτελεσµάτων καταρτίζεται υποχρεωτικά στο τέλος κάθε χρήσης σύµφωνα µε το υπόδειγµα του Ε.Γ.Λ.Σ. Επίσης, καταχωρείται στο βιβλίο απογραφών και ισολογισµών των οικονοµικών µονάδων και δηµοσιεύεται υποχρεωτικά στο τέλος κάθε χρήσης. Τα στοιχεία του πίνακα διάθεσης αποτελεσµάτων απεικονίζονται σε δύο στήλες, οι οποίες αντιστοιχούν στη χρήση που αφορά ο ισολογισµός και στην προηγούµενη. Η Κατάσταση του Λογαριασµού Γενικής Εκµετάλλευσης. Η κατάσταση του λογαριασµού γενικής εκµετάλλευσης καταρτίζεται υποχρεωτικά στο τέλος κάθε χρήσης σύµφωνα µε το υπόδειγµα του Ε.Γ.Λ.Σ. Επίσης, καταχωρείται στο βιβλίο απογραφών και ισολογισµών των οικονοµικών µονάδων. Η κατάσταση αυτή δε δηµοσιεύεται υποχρεωτικά. Όλα τα στοιχεία της κατάστασης του λογαριασµού γενικής εκµετάλλευσης απεικονίζονται σε δύο στήλες, οι οποίες αντιστοιχούν στη χρήση στην οποία αναφέρεται ο ισολογισµός και στην προηγούµενη. Παρουσιάζει το οργανικό αποτέλεσµα της χρήσης, καθώς και τα αναλυτικά στοιχεία του µικτού κέρδους 9. Προσάρτηµα: Στο Προσάρτηµα 10 των οικονοµικών αυτών καταστάσεων εµφανίζονται επεξηγηµατικές και άλλες σηµαντικές πληροφορίες, που έχουν σκοπό να διευκολύνουν τους αναγνώστες στην αναγκαία πλήρη ενηµέρωσή τους. Ενδεικτικά οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαµβάνονται στο προσάρτηµα είναι:

20 Οι µέθοδοι που εφαρµοστήκαν για την αποτίµηση των στοιχείων των οικονοµικών καταστάσεων, για τον υπολογισµό των διορθώσεων αξίων στοιχείων του ενεργητικού και για τον υπολογισµό των αναπροσαρµοσµένων αξιών στοιχείων ενεργητικού. Οι αποσβέσεις των πάγιων στοιχείων. Οι πρόσθετες αποσβέσεις. Στοιχεία για τις συµµετοχές της οικονοµικής µονάδας σε άλλες επιχειρήσεις, όταν η συµµετοχή υπερβαίνει το 10% του κεφαλαίου τους Τι είναι η Παραποίηση οικονομικών καταστάσεων; Είναι γεγονός ότι στη διεθνή βιβλιογραφία δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισµός της «Παραποίησης των Οικονοµικών Καταστάσεων». Ο λόγος για τον οποίο δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισµός είναι επειδή µέχρι πρόσφατα ο όρος αυτός δεν είχε αναλυθεί διεξοδικά και σε βάθος. Ωστόσο παρακάτω αναφέρονται κάποιες απόπειρες οικονοµικών αναλυτών, λογιστών και συγγραφέων να δοθεί ένας ορισµός που να περιγράφει επαρκώς το φαινόµενο της παραποίησης οικονοµικών καταστάσεων. Μερικοί, λοιπόν, από αυτούς τους ορισµούς παρατίθενται στη συνέχεια. Αρχικά, το λεξικό Oxford English αποδίδει την έννοια της παραποίησης λογιστικών καταστάσεων ως εγκληµατική εξαπάτηση και παραποίηση της αλήθειας µε σκοπό την αποκόµιση µελλοντικών ωφελειών. 11 Ο Σπαθής(2002) 12 αναφέρει ότι στις ΗΠΑ στις οποίες έχουν καταγραφεί οι µεγαλύτερες παραποιήσεις λογιστικών καταστάσεων, ο όρος που χρησιµοποιείται είναι «απάτη(fraud)» και ερµηνεύεται ως σκόπιµη αλλοίωση των οικονοµικών καταστάσεων. Όπως επισηµαίνει ο Σπαθής (2002) 13, ο όρος «παραποίηση», σύµφωνα µε το αναµορφωµένο ιεθνές Ελεγκτικό Πρότυπο νούµερο 240, το οποίο αναφέρεται στις παραποιήσεις και στα λάθη των οικονοµικών καταστάσεων, αποδίδεται σε εκούσια, εσκεµµένη ενέργεια από ένα ή περισσότερα άτοµα της Spathis C. (2002) Detecting false financial statements using public data: some evidence from Greece, Managerial Auditing Journal 13 Χρυσοβαλάντης Π. Γαγάνης, Κωνσταντίνος Δ. Ζοπουνίδης (2008) «Αναγνώριση παραποιημένων Λογιστικών Καταστάσεων: Μεθοδολογικό Πλαίσιο και Εφαρμογές.», Εκδόσεις Κλειδάριθμος 20

21 διοίκησης, εργαζοµένους ή τρίτους, η οποία έχει ως αποτέλεσµα την ψευδή παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων. Σύµφωνα µε τον Rezaee (2005),η λογιστική απάτη µέσω της παραποίησης των οικονοµικών καταστάσεων (financial statement fraud) συνίσταται στη σκόπιµη προσπάθεια των επιχειρήσεων να εξαπατήσουν ή να παραπλανήσουν του χρήστες των δηµοσιευµένων χρηµατοοικονοµικών καταστάσεων(κυρίως επενδυτές και πιστωτές) µε τη σύνταξη και δηµοσίευση αλλοιωµένων οικονοµικών καταστάσεων 14. Το Merriam Webster Unabridged (2002), αναφέρει ότι η παραποίηση λογιστικών καταστάσεων αποτελεί την εσκεµµένη αλλοίωση της πραγµατικότητας µε σκοπό να παρασυρθεί κάποιος να συµµετέχει σε κάτι που έχει αξία ή να παραιτηθεί από νόµιµο δικαίωµα. Το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Ορκωτών Λογιστών, αποδίδει στο πρότυπο SAS 99 την παραποίηση λογιστικών καταστάσεων ως «απάτη» µέσα από τη σκόπιµη παράβλεψη λογαριασµών ή παραποίηση αυτών Τι είναι λογιστική απάτη; Κατά καιρούς έχουν δοθεί πολλοί ορισµοί της απάτης από διάφορους οικονοµολόγους, λογιστές, ερευνητές και αναλυτές. Εµείς θα δανειστούµε τον ευρέως αποδεκτό ορισµό της απάτης όπως ορίζεται σύµφωνα µε το ιεθνές Ελεγκτικό Πρότυπο 240, το οποίο καθορίζει την απάτη ως: Μια εκούσια, εσκεµµένη πράξη ενός ή περισσοτέρων ατόµων της επιχείρησης που συνεπάγεται την ψευδή παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων. Στο ίδιο πρότυπο, το σφάλµα ορίζεται σαν ένα µη ηθεληµένο λάθος στις οικονοµικές καταστάσεις (αβλεψίες, παρερµηνείες και καταχρηστική εφαρµογή των λογιστικών κανόνων). 15 ε θα πρέπει σε καµία περίπτωση να συγχέουµε τον όρο λογιστική απάτη µε τον όρο λογιστικό σφάλµα. Και αυτό γιατί όπως έχει ξεκάθαρα οριστεί και στα σχετικά ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα (Νο 47) το στοιχείο εκείνο που διαφοροποιεί τους δύο αυτούς όρους είναι η πρόθεση. 14 Rezaee Z. (2005) Causes, Consequences and deterrence of financial statements fraud, Critical Perspective on Accounting 15 Χρυσοβαλάντης Π. Γαγάνης, Κωνσταντίνος Δ. Ζοπουνίδης (2007) «Αναγνώριση παραποιημένων Λογιστικών Καταστάσεων: Μεθοδολογικό Πλαίσιο και Εφαρμογές.», Εκδόσεις Κλειδάριθμος 21

22 Συµπεραίνεται, σύµφωνα µε τα παραπάνω, ότι η βασική διαφορά της απάτης και του σφάλµατος έγκειται στην ύπαρξη ή µη ύπαρξη πρόθεσης για την παρουσίαση παραποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων Τι είναι ο εγκληματολογικός λογιστής; Η ειδικότητα του Εγκληµατολογικού Λογιστή υπάρχει για να αναλύει, να ερµηνεύει, να συνοψίζει και να παρουσιάζει πολύπλοκα οικονοµικά και επιχειρηµατικά θέµατα µε έναν τρόπο που είναι παράλληλα κατανοητός και να µπορεί να υποστηριχθεί. Οι Εγκληµατολογικοί λογιστές µπορούν να απασχολούνται από ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες, αστυνοµικές δυνάµεις, κρατικές υπηρεσίες και άλλους οργανισµούς. Ο Εγκληµατολογικός Λογιστής συχνά εµπλέκεται στα ακόλουθα: 1. ιερεύνηση και ανάλυση των οικονοµικών στοιχείων, 2. Ανάπτυξη µηχανογραφικών εφαρµογών για να βοηθήσουν στην ανάλυση και παρουσίαση των οικονοµικών αποδεικτικών στοιχείων, 3. Κοινοποίηση των αποτελεσµάτων τους, µε τη µορφή των εκθέσεων και 4. Παροχή βοήθειας σε νοµικές διαδικασίες, συµπεριλαµβανοµένων των καταθέσεων στο δικαστήριο ως ειδικός µάρτυρας. Για να εκτελέσει σωστά τα καθήκοντά του, ο Εγκληµατολογικός Λογιστής πρέπει να είναι εξοικειωµένος µε τις νοµικές έννοιες και διαδικασίες. Επιπλέον, θα πρέπει να είναι σε θέση να προσδιορίσει την ουσία έναντι του τύπου, όταν ασχολείται µε ένα θέµα. 16 Οι εγκληµατολογικοί λογιστές χρησιµοποιούν τη γνώση τους επί των οικονοµικών θεωριών, των επιχειρηµατικών πληροφοριών, των συστηµάτων χρηµατοοικονοµικής πληροφόρησης, τα λογιστικά και ελεγκτικά πρότυπα, τη διαχείριση των δεδοµένων, τις τεχνικές ανάλυσης δεδοµένων για την ανίχνευση της απάτης, τη συγκέντρωση αποδείξεων και ερευνητικών τεχνικών, καθώς και άλλες διαδικασίες για την εκτέλεση της εργασία τους 17. Οι Εγκληµατολογικοί Λογιστές, επίσης, παίζουν όλο και περισσότερο πιο ενεργό ρόλο στη µείωση του κινδύνου σχεδιάζοντας και εκτελώντας εκτενείς διαδικασίες ως µέρος του υποχρεωτικού ελέγχου για την πρόληψη της

23 απάτης, ενεργώντας ως σύµβουλοι για τον έλεγχο των επιτροπών και παρέχοντας βοήθεια στον τοµέα της έρευνας ανάλυσης επενδύσεων. Οι µεγάλες λογιστικές εταιρείες έχουν συχνά τµήµατα Εγκληµατολογικών Λογιστών. Υπάρχουν, επίσης, εταιρείες όπως η Matson Driscoll και η Damico που παρέχουν, αποκλειστικά, υποστήριξη σε δικαστικές διαµάχες και οικονοµική ποσοτικοποίηση της βλάβης για εγκληµατολογικά λογιστικά θέµατα. Για να χαρακτηριστεί κάποιος Εγκληµατολογικός Λογιστής, περνάει από εξετάσεις για να γίνει Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής (CPA). Αυτή η εξέταση δηµιουργήθηκε από το Αµερικανικό Ινστιτούτο Ορκωτών Λογιστών, η οποία είναι µια κατάσταση απασχόλησης από πολλές επιχειρήσεις, εκτός από την εκπλήρωση άλλων πολιτειακών και οµοσπονδιακών απαιτήσεων. Η διαρκής εκπαίδευση αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της κατάστασης του CPA, καθώς και πολλοί επίδοξοι εγκληµατολογικοί λογιστές παρακολουθούν µεταπτυχιακά προγράµµατα για να ικανοποιήσουν αυτές τις προϋποθέσεις, καθώς και να αποκτήσουν περισσότερες γνώσεις στον τοµέα και να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί. Πολλά πανεπιστήµια προσφέρουν µεταπτυχιακά προγράµµατα στην εγκληµατολογική λογιστική ή στη διοίκηση επιχειρήσεων µε ειδίκευση στην εγκληµατολογική λογιστική. 23

24 Κεφάλαιο 2ο Παραποίηση Οικονομικών Καταστάσεων και Λογιστική Απάτη Τα µεγάλα εταιρικά σκάνδαλα, όπως της Enron, της WorldCom και της Parmalat, που έχουν εµφανιστεί τις τελευταίες δεκαετίες στην παγκοσµιοποιηµένη οικονοµία, έχουν έλθει να προσθέσουν µια νέα µορφή κινδύνου στο χρηµατοοικονοµικό σύστηµα: την παραποίηση λογιστικών καταστάσεων. Η παραποίηση οικονοµικών καταστάσεων επιτυγχάνεται µέσω της λογιστικής απάτης. Το έντονα ανταγωνιστικό οικονοµικό περιβάλλον σε συνδυασµό µε τις πιέσεις που υφίστανται τα διοικητικά στελέχη των επιχειρήσεων να πετύχουν όλο και µεγαλύτερους στόχους ωθεί πολλές φορές στην αλλοίωση των λογιστικών καταστάσεων. Η παραποίηση λογιστικών καταστάσεων έχει κλονίσει την εµπιστοσύνη όλων των εµπλεκόµενων φορέων στη λειτουργία της αγοράς στις ΗΠΑ κυρίως, αλλά και στην Ευρώπη. Το ελεγκτικά πρότυπα SAS Νο 47 και Νο. 82, αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια του ελέγχου ο ελεγκτής θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτιµήσει τους παράγοντες εκείνους που ενέχουν αυξηµένο κίνδυνο και να εντοπίσει πιθανά προειδοποιητικά σηµεία (red flags) που µπορεί να υποδηλώνουν παραποίηση λογιστικών καταστάσεων στα οποία θα πρέπει να δοθεί αυξηµένη βαρύτητα. (Στο τέλος του κεφαλαίου παρουσιάζεται πίνακας κατάταξης προειδοποιητικών ενδείξεων ως προς τη σηµασία τους για τον εντοπισµό παραποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων ) 2.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Η Απάτη έχει οριστεί ως η εκ προθέσεως δόλια κατάχρηση των περιουσιακών στοιχείων µιας επιχείρησης, η οποία κατάχρηση συνοδεύεται από την παραποίηση των οικονοµικών στοιχείων της ίδιας επιχείρησης προς όφελος πάντα του ατόµου ή της οικονοµικής οντότητας που διαπράττει την απάτη. Μέσω αυτού του ορισµού προκύπτουν δύο κατηγορίες επιχειρηµατικής απάτης: α) Η κατάχρηση ή ιδιοποίηση των οικονοµικών πόρων της επιχείρησης και 24

25 β) Η παραπλανητική παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεών της. 18 Το ιεθνές Ελεγκτικό Πρότυπο Νο 240 ορίζει την απάτη σαν µια εκούσια, εσκεµµένη πράξη ενός ή περισσοτέρων ατόµων της επιχείρησης που συνεπάγεται την ψευδή παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων. Στο ίδιο πρότυπο, το σφάλµα ορίζεται σαν ένα µη ηθεληµένο λάθος στις οικονοµικές καταστάσεις (αβλεψίες, παρερµηνείες και καταχρηστική εφαρµογή των λογιστικών κανόνων). Επίσης σύµφωνα µε το ΕΠ 240 ο όρος απάτη αποδίδεται µε τα ακόλουθα χαρακτηριστικά : 1. νόθευση ή αλλοίωση των λογιστικών εγγράφων 2. αλλοίωση των στοιχείων του ενεργητικού 3. απόκρυψη ή παράλειψη αναφοράς των επιπτώσεων των παραπάνω καταχωρήσεων 4. καταχώρηση εικονικών συναλλαγών 5. εκούσια λανθασµένη εφαρµογή των λογιστικών προτύπων και αρχών Από την άλλη, το ΕΠ Νο 240 αναφέρεται και στον όρο σφάλµα ως ακούσιο, µη ηθεληµένο λάθος στις λογιστικές καταστάσεις τα οποία αφορούν: 1. αριθµητικά λάθη από άγνοια των υπαλλήλων 2. λάθη παρερµηνείας της πραγµατικής κατάστασης 3. ακουσία λανθασµένη εφαρµογή των λογιστικών προτύπων και αρχών Συµπεραίνεται, σύµφωνα µε τα παραπάνω, ότι η βασική διαφορά της απάτης και του σφάλµατος έγκειται στην ύπαρξη ή µη ύπαρξη πρόθεσης για την παρουσίαση παραποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΔΙΑΠΡΑΞΗΣ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Η απάτη µέσω της παραποίησης των οικονοµικών καταστάσεων παρουσιάζει τρία σηµαντικά χαρακτηριστικά τα οποία είναι γνωστά ως «Τρίγωνο της Απάτης». Η 18 Καζαντζής, Χ. (2006). «Ελεγκτική & Εσωτερικός Έλεγχος, Μια Συστηματική Προσέγγιση Εννοιών, Αρχών και Προτύπων», Πειραιάς: Business Plus Α.Ε. 19 Χρυσοβαλάντης Π. Γαγάνης, Κωνσταντίνος Δ. Ζοπουνίδης (2008) «Αναγνώριση παραποιημένων Λογιστικών Καταστάσεων: Μεθοδολογικό Πλαίσιο και Εφαρμογές.», Εκδόσεις Κλειδάριθμος 25

26 απάτη, είναι πιθανό να συµβεί όταν συνυπάρχουν τρεις παράµετροι: 1. Πίεση, 2. Ευκαιρία, 3. Εκλογίκευση. Σύµφωνα µε το «Τρίγωνο της Απάτης» 20 τρεις είναι οι λόγοι που µπορεί να οδηγήσουν σε διάπραξη λογιστικής απάτης. Ο πρώτος λόγος αφορά στα κίνητρα ή τις πιέσεις(εµφάνιση κερδοφορίας) που δέχεται η διοίκηση για να προβεί σε απάτη. Ο δεύτερος λόγος αφορά στις ευκαιρίες που παρέχουν οι διάφορες καταστάσεις µε τις οποίες έρχεται αντιµέτωπη η επιχείρηση καθηµερινά. Ο τρίτος λόγος αφορά στη ψυχολογία και τη συµπεριφορά του ατόµου. Πρόκειται για συγκεκριµένη συµπεριφορά ή σύνολο ηθικών αξιών που επιτρέπουν σε ένα ή περισσότερα άτοµα να διαπράξουν σκόπιµα µια ανειλικρινή πράξη. Κυρίως η διοίκηση είναι εκείνη που κατευθύνει την διάπραξη µιας απάτης. Αναλυτικότερα τα τρία σηµεία του «Τρίγωνου της Απάτης» έχουν ως εξής: 1. ΠΙΕΣΗ Η πίεση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ο λόγος για να οδηγηθεί ένα στέλεχος της επιχείρησης σε λογιστική απάτη. Μέσα από ερευνητικές εργασίες, µε αντικείµενο τη λογιστική απάτη, διαπιστώθηκε ότι η µεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων απάτης προκλήθηκαν από οικονοµικές δυσκολίες. Ενδεικτικά µερικές από τις πιέσεις, οι οποίες µπορούν να οδηγήσουν τα στελέχη µιας επιχείρησης σε οικειοποίηση περιουσιακών στοιχείων είναι: οι έκτακτες οικονοµικές ανάγκες της επιχείρησης, οι προσωπικές οικονοµικές ανάγκες κ.α. 2.ΕΥΚΑΙΡΙΑ Μερικοί από τους παράγοντες που δηµιουργούν ευκαιρία διάπραξης λογιστικής απάτης είναι οι αναποτελεσµατικοί έλεγχοι, η αναποτελεσµατική εταιρική διακυβέρνηση, οι πρακτικές ατιµωρησίας και η έλλειψη ηθικής καθοδήγησης. Πιο αναλυτικά, αναποτελεσµατικοί χαρακτηρίζονται οι εσωτερικοί έλεγχοι όταν υπάρχει έλλειψη διαχωρισµού των καθηκόντων και αναποτελεσµατική επίβλεψη του συστήµατος ελέγχου. Το πρόβληµα της αναποτελεσµατικότητας γίνεται µεγαλύτερο όταν η επιχείρηση βρίσκεται σε ύφεση για µεγάλα χρονικά διαστήµατα. Πολλές φορές συµβαίνει αρκετά από τα µέλη της επιχείρησης που διέπραξαν µια απάτη, είτε να µη γνώριζαν πως έπρατταν λανθασµένα, είτε πίστευαν πως δούλευαν για όφελος της επιχείρησης. Αυτή η άγνοια οφείλεται σε φτωχή καθοδήγηση,

27 ενηµέρωση και εκπαίδευση, εξαιτίας της απροθυµίας που δείχνει µερικές φορές η διοίκηση να ενηµερώνει, αλλά και των ίδιων των στελεχών για επιπλέον επιµόρφωση. 3. ΕΚΛΟΓΙΚΕΥΣΗ Άτοµα µπορεί να είναι σε θέση να εκλογικεύουν τη διάπραξη απατηλής πράξης. Ορισµένα άτοµα έχουν νοοτροπία, χαρακτήρα ή ένα σύνολο ηθικών αξιών που τους επιτρέπουν εν γνώσει τους και από πρόθεση να διαπράξουν µία ανέντιµη πράξη. Ωστόσο, ακόµη και καθ όλα έντιµα άτοµα µπορεί να διαπράξουν απάτη σε ένα περιβάλλον που τους ασκεί αρκετή πίεση. Πολλές φορές καταβάλλεται µια προσπάθεια αιτιολόγησης από το άτοµο που διαπράττει την απάτη επινοώντας δικαιολογίες όπως: δεν ανταµείβοµαι όπως πρέπει, δεν µου αξίζει, δεν βλάπτω κανέναν. 2.3 ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Η διοίκηση µια επιχείρησης, µε διάφορους δόλιους τρόπους, µπορεί να επηρεάσει της οικονοµικές καταστάσεις ως προς την φερεγγυότητα των στοιχείων. Η επιρροή που ασκεί η διοίκηση στις οικονοµικές καταστάσεις µπορεί να εµφανιστεί µε τους ακόλουθους τρεις τρόπους. Ο πρώτος τρόπος έχει σχέση µε την σκόπιµη παραβίαση του λογιστικού προτύπου. Η διοίκηση της επιχείρησης θέτει σε εφαρµογή δικούς της κανόνες στην προσπάθειά της να αλλάξει τα οικονοµικά της στοιχεία και να παρουσιάσει την εικόνα που η ίδια θέλει, χωρίς να υπολογίζει τα θεσπισµένα λογιστικά πρότυπα. Η σκόπιµη παραβίαση έγκειται στα πλαίσια της απάτης. Ο δεύτερος τρόπος αφορά τη δηµιουργική παρέµβαση της διοίκησης. Η ύπαρξη της δηµιουργικής παρέµβασης προκαλείται εκµεταλλευόµενοι τα κενά των ίδιων των λογιστικών προτύπων. Ο τρίτος τρόπος, συσχετίζεται µε το δεύτερο τρόπο επηρεασµού, αφορά τα περιθώρια επιλογών που δίνονται µέσα από τον τρόπο διατύπωσης των ιδίων των λογιστικών προτύπων. Η διοίκηση έτσι αποκτά περιθώρια υποκειµενικής ερµηνείας των προτύπων και άσκηση κρίσης. Σύµφωνα µε τον Rezaee (2003) 21 λογιστική απάτη είναι τα ακόλουθα: τα χαρακτηριστικά που περιλαµβάνει η 21 Rezaee (2003) High-quality financial reporting: the six-legged tool, Strategic Finance 27

28 1. Νόθευση, παραποίηση ή αθέµιτη τροποποίηση οικονοµικών µεγεθών. 2. Σκόπιµες αλλοιώσεις, διαστρεβλώσεις λογαριασµών και άλλων σηµαντικών πληροφοριών. 3. Σκόπιµα κακή εφαρµογή των λογιστικών προτύπων. 4. Εσκεµµένη παράβλεψη ή παρουσίαση ανακριβών λογιστικών αρχών και πρακτικών. 5. Χρήση λογιστικών τεχνασµάτων για την απόκτηση παράνοµων κερδών. 6. Μεθοδεύσεις νόµιµων λογιστικών τεχνικών, οι οποίες εύκολα µεταβάλλονται µέσα από παραθυράκια. Οι περιπτώσεις απάτης εντοπίζονται σε υπερεκτίµηση των λογαριασµών του ενεργητικού (αποθεµάτων, απαιτήσεων, παγίων και ούτω καθεξής). Τα κίνητρα που οδηγούν σε παραποίηση των οικονοµικών στοιχείων δεν είναι µόνο για προσωπικό όφελος των στελεχών, αλλά οφείλεται και στην επιθυµία της διοίκησης να δηµοσιεύει αποτελέσµατα ελκυστικά προς πιθανούς χρήστες ή επενδυτές ΤΑ ΕΙΔΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Το πρώτο είδος λογιστικής απάτης αφορά την παραποίηση, νόθευση ή αλλοίωση στοιχείων ή/και παραστατικών της επιχείρησης. 23 Αλλαγή της ηµεροµηνίας των τιµολογίων αγοράς. Η αλλαγή αυτή θα βοηθήσει στο να µπορέσει να µεταφέρει το ποσό των εξόδων τρέχουσας χρήσης στην εποµένη και έτσι να αποφύγει την επιβάρυνση των εξόδων. Αλλαγή των ηµεροµηνιών των δελτίων αποστολής. Με αυτό τον τρόπο συµπεριλαµβάνει στα κέρδη της συγκεκριµένης χρήσης τις πωλήσεις και τα έξοδα πριν καν πραγµατοποιηθούν. Το δεύτερο είδος απάτης αφορά τη µη καταγραφή ή καταγραφή παραποιηµένων συναλλαγών στα παραστατικά και στα βιβλία. Για παράδειγµα, να καταγράψει προκαταβολές για έξοδα επόµενης χρήσης ως έξοδα της τρέχουσας χρήσης. Το τρίτο είδος απάτης είναι η παράλειψη γνωστοποίησης σηµαντικών πληροφοριών. Σε αυτό το είδος περιλαµβάνονται περιπτώσεις απάτης όπως η µη εµφάνιση της αύξησης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, η 22 Χρυσοβαλάντης Π. Γαγάνης, Κωνσταντίνος Δ. Ζοπουνίδης (2008) «Αναγνώριση παραποιημένων Λογιστικών Καταστάσεων: Μεθοδολογικό Πλαίσιο και Εφαρμογές.», Εκδόσεις Κλειδάριθμος 23 Thomas W. Golden, Steven L. Skalak and Mona M. Clayton (2006) A Guide to Forensic Accounting Investigation 28

29 παράλειψη εµφάνισης εκκρεµών οικονοµικών διεκδικήσεων από τρίτους και η µη αναφορά µεταβολής των λογιστικών πολιτικών της επιχείρησης. 2.5 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Όταν πραγµατοποιείται παραποίηση των οικονοµικών καταστάσεων από την διοίκηση µιας επιχείρησης είναι γιατί έχουν διαπιστωθεί κάποιες αδυναµίες ή κενά στον έλεγχο που ευνοούν την παραποίηση να συµβεί. Οι παράγοντες που ευνοούν την παραποίηση των οικονοµικών καταστάσεων είναι η διοίκηση της επιχείρησης και η λειτουργία της και οι συνθήκες του κλάδου. Διοίκηση Επιχείρησης Όταν η επιχείρηση δεν σέβεται και δεν δίνει πρέπουσα προσοχή στους νοµούς και στα λογιστικά πρότυπα και προωθεί την υλοποίηση εταιρικών στόχων µε κάθε κόστος, τότε δείχνει στους υπαλλήλους της την ανοχή της σε παράτυπες λογιστικές τακτικές. Συνήθως τα κίνητρα είναι η εξάρτηση της αµοιβής των διευθυντικών στελεχών από την κερδοφορία (BONUS), η εταιρική διακυβέρνηση αποκλειστικά στα χέρια της διοίκησης ή όταν η επιχείρηση διαπραγµατεύεται εξαγορά ή συγχώνευση. Αντίθετα, υπάρχουν χαρακτηριστικά της διοίκησης τα οποία θα µπορούσαν να µειώσουν τον κίνδυνο της παραποίησης, όπως είναι η στενή παρακολούθηση της λειτουργίας της επιχείρησης, η ενίσχυση των λογιστικών ελέγχων, η ύπαρξη ενός αυστηρού συστήµατος εσωτερικού ελέγχου και πληροφοριακά συστήµατα ελέγχου. 24 Λειτουργία Επιχείρησης Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά µιας επιχείρησης έχουν σχέση µε την φύση και την πολυπλοκότητα της επιχείρησης. Αν, για παράδειγµα, µια επιχείρηση βρίσκεται σε δεινή οικονοµική κατάσταση (ταµειακή στενότητα, χαµηλή κερδοφορία, και ζηµιές) δεν µπορεί να αποτραπεί εύκολα η παραποίηση των οικονοµικών της καταστάσεων. Η δηµιουργία παραποιήσεων και απάτης, πολύ συχνά, δεν προέρχεται µόνο από εξωτερικούς παράγοντες αλλά και από εσωτερικούς. Τέτοιοι εσωτερικοί παράγοντες µπορεί να είναι η πίεση που ασκείται στα µέλη της επιχείρησης για να πετύχουν τα κατάλληλα αποτελέσµατα και σε άµεσο χρόνο. Εσωτερική απάτη ορίζεται από τον Porter 25 ως «η χρήση της επαγγελµατικής θέσης κάποιου για προσωπικό πλουτισµό, µέσα από την σκόπιµη κακή χρήση των πόρων ή των στοιχείων ενός οργανισµού» Porter M. (2003), The economic performance of regions, Regional Studies 29

30 Συνθήκες του Κλάδου Περιλαµβάνουν το οικονοµικό περιβάλλον που δραστηριοποιείται η επιχείρηση καθώς και νέες θεσµικές απαιτήσεις στη φορολογία ή στους λογιστικούς κανόνες. Για παράδειγµα η αλλαγή που υποχρεώνει τις εισηγµένες επιχειρήσεις να συντάσσουν τις λογιστικές καταστάσεις σύµφωνα µε τα ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα, µπορεί να µεταβάλλει σηµαντικά τις καταστάσεις αυτές (πχ. τρόπος αποτίµησης παγίων περιουσιακών στοιχείων) 2.6 ΚΙΝΗΤΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗΣ Έχει διαπιστωθεί, σε έρευνες µε αντικείµενο τη λογιστική απάτη, η ύπαρξη αρκετών ακόµα παραγόντων δηµιουργίας απάτης. Οι σηµαντικότεροι από τους παράγοντες αυτούς αναφέρονται στη συνέχεια. Ανταγωνισμός Οι επιχειρήσεις καταφεύγουν στην εφαρµογή κινήσεων παραποίησης των οικονοµικών τους στοιχείων ώστε να καταφέρουν να εµφανιστούν οικονοµικά ισχυρές. Έτσι η επιχείρηση παρουσιάζοντας όσο το δυνατόν υψηλότερα κέρδη καταφέρνει να ισχυροποιήσει την οικονοµική της θέση και να γίνει πιο ανταγωνιστική. Υπάρχουν βέβαια και αντίθετες περιπτώσεις, δηλαδή όταν η επιχείρηση επιθυµεί να παρουσιάσει µειωµένα τα οικονοµικά της αποτελέσµατα. Έτσι η επιχείρηση θα µπορέσει να επηρεάσει τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου, στον οποίο ανήκει, και να µειώσει την πιθανότητα προσέλκυσης νέων ανταγωνιστών. 26 Δανεισμός Η ύπαρξη αρνητικών αποτελεσµάτων µιας επιχείρησης πολλές φορές δηµιουργούν την ανάγκη συµβολής νέων δανειακών κεφαλαίων. Προκειµένου να καταφέρουν να αποκτήσουν τα απαραίτητα ξένα δανειακά κεφάλαια πρέπει να εµφανίζουν ικανοποιητικά οικονοµικά αποτελέσµατα. Αυτό, λοιπόν, είναι το κίνητρο για την εµφάνιση παραποιηµένων οικονοµικών καταστάσεων. Οι αρνητικές προσδοκίες για την οικονοµική πορεία της επιχείρησης σε συνδυασµό µε χαµηλό δείκτη µόχλευσης επιδεινώνουν την πιστοληπτική ικανότητα της επιχείρησης. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αρνητική επίδραση στην πιστοληπτική ικανότητα παρατηρείται µια αύξηση του κόστους κεφαλαίου(υψηλό επιτόκιο δανεισµού) και ελαχιστοποίηση ή καθόλου χορήγηση νέων δανειακών κεφαλαίων. 26 Dunn P. (2004), The impact of insider power of fraudulent financial reporting 30

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ Τον κ. Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Θεσσαλονίκης ΘΕΜΑ: Επανεξέταση δεδομένων διαγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ στις ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ στις ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΕΣΠΑ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ στις ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Πρόληψη της απάτης σημαίνει: Πολιτική: σαφές μήνυμα από το ανώτερο επίπεδο Διοίκησης Κουλτούρα: ενεργώ με ακεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικές καταστάσεις

Οικονοµικές καταστάσεις Οικονοµικές καταστάσεις Θ έ µ α τ α κ ε φ α λ α ί ο υ Σκοπός οικονοµικών καταστάσεων. Η κατάσταση του ισολογισµού τέλους χρήσης. Η κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων χρήσης. Ο πίνακας διάθεσης αποτελεσµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ιδάσκοντες: ΜΑΘΗΜΑ: Οικονοµικές, Εµπορικές και Παραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας Τµήµα ιοίκησης

ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας Τµήµα ιοίκησης ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας Τµήµα ιοίκησης Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών στη ιοίκηση Επιχειρήσεων ειδίκευση Κοστολόγηση και Ελεγκτική Το εκπαιδευτικό υλικό που ακολουθεί αναπτύχθηκε στα πλαίσια του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Λειτουργίας

Βασικές Αρχές Λειτουργίας Βασικές Αρχές Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου 21 Ιανουαρίου 2009 PwC Περιεχόμενα Αρμοδιότητες Επιτροπής Ελέγχου - Παρακολούθηση της διαδικασίας ετοιμασίας των οικονομικών καταστάσεων - Καθήκοντα της ΕΕ αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 8. Οργάνωση Ελεγκτικής ιαδικασίας

Ενότητα 8. Οργάνωση Ελεγκτικής ιαδικασίας Ενότητα 8 Οργάνωση Ελεγκτικής ιαδικασίας Σχέση Εσωτερικού Εξωτερικού Ελέγχου Εσωτερικός Έλεγχος Εξωτερικός Έλεγχος Φύση Σχέσης Εργασιακής Υπάλληλος της οικονοµικής µονάδας Σκοπός Σκοπεύει στην εκτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Αντικείμενο του Κανονισμού Λειτουργίας της Ελεγκτικής Επιτροπής της Εταιρείας. η σύνθεση, συγκρότηση και λειτουργία της Ελεγκτικής Επιτροπής,

Άρθρο 1. Αντικείμενο του Κανονισμού Λειτουργίας της Ελεγκτικής Επιτροπής της Εταιρείας. η σύνθεση, συγκρότηση και λειτουργία της Ελεγκτικής Επιτροπής, ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο παρών Κανονισμός Λειτουργίας της Ελεγκτικής Επιτροπής (στο εξής ο «Κανονισμός») της εταιρείας «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» (στο εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΙΝΟΙΛ ΤΡΕΙΝΤΕΡ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (Δ.Π.Χ.Π) Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

ΑΒΙΝΟΙΛ ΤΡΕΙΝΤΕΡ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (Δ.Π.Χ.Π) Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 31 ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2005 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (Δ.Π.Χ.Π) Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδες ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΛΟΓΙΣΤΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Αναζήτηση και αναδοχή πελάτη (9.1) Βήματα στην αναζήτηση και αναδοχή πελάτη

Ι. Αναζήτηση και αναδοχή πελάτη (9.1) Βήματα στην αναζήτηση και αναδοχή πελάτη Κεφάλαιο 9 Αναδοχή & σχεδιασμός ελέγχου Θεματολογία: Αναζήτηση και αναδοχή πελάτη Σχεδιασμός του ελέγχου Κατανόηση πελάτη & περιβάλλοντος Εκτίμηση κινδύνων για σφάλματα Προσωρινό επίπεδο σημαντικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) 403 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 Ι. ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 1. Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση

Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική ανάλυση Αλεξόπουλος Γιώργος Μάιος-Ιούνιος 2013 1 - Ορισμός - οικονομική θέση, - ενδιαφερόμενοι, - λήψη αποφάσεων 2 1 Τι είναι η Χρηματοοικονομική Ανάλυση; Τι Σχέση έχει

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση λογιστικών πληροφοριών στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων, η περίπτωση των μη εισηγμένων

Επίδραση λογιστικών πληροφοριών στα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων, η περίπτωση των μη εισηγμένων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΒΑ) Διπλωματική εργασία Επίδραση λογιστικών πληροφοριών στα αποτελέσματα των οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην. χρηματοοικονομική ανάλυση

Εισαγωγή στην. χρηματοοικονομική ανάλυση Εισαγωγή στην 1 χρηματοοικονομική ανάλυση Ορισμός, οικονομική θέση, ενδιαφερόμενοι, λήψη αποφάσεων Τι είναι η χρηματοοικονομική ανάλυση; Τι σχέση έχει με την λογιστική; Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Λογιστική T.E.I Κρήτης, Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Λογιστική και στην Ελεγκτική Χειμερινό Εξάμηνο 2012-2013 ΖΗΣΗΣ Β., Ph.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής: Ελεγκτική και Φορολογικός Έλεγχος

Θέμα πτυχιακής: Ελεγκτική και Φορολογικός Έλεγχος Α.Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Θέμα πτυχιακής: Ελεγκτική και Φορολογικός Έλεγχος Φοιτήτριες: Μαλιγκάνη Ελένη Ροδοβίτου Χρυσούλα 1 Διάρθρωση Εργασίας Γενικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Ι. Σκοπός Κύρια αποστολή της Επιτροπής Ελέγχου είναι η παροχή υποστήριξης στο Διοικητικό Συμβούλιο, για την εκπλήρωση της εποπτικής του ευθύνης έναντι των μετόχων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/28)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/28) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/151 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη από την απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑ Ν.Π... ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΑ Α.Ε.Ι.

Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑ Ν.Π... ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΑ Α.Ε.Ι. Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑ Ν.Π... ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΑ Α.Ε.Ι. Συροπούλου Ελισάβετ Επιβλέπων Καθηγητής: Ταχυνάκης Παναγιώτης Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Στρατηγική ιοικητική Λογιστική & Χρηµατοοικονοµική ιοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η Χρηματοοικονομική Ανάλυση Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η Έννοια και ποιοι οι Στόχοι της Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης. Πως διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης

Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης 1 Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης Δρ. Παναγιώτης Χ. Ανδρέου Λέκτορας Χρηματοοικονομικών Τμήμα Εμπορίου, Χρηματοοικονομικών και Ναυτιλίας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες Οικονοµικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το ιοικητικό Συµβούλιο της «ΑΙΘΕΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες Οικονοµικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το ιοικητικό Συµβούλιο της «ΑΙΘΕΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες Οικονοµικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το ιοικητικό Συµβούλιο της «ΑΙΘΕΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση ως προς την υπ' αριθ. 1302/ εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την Επιτροπή Ελέγχου του νόμου 4449/2017

Ενημέρωση ως προς την υπ' αριθ. 1302/ εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την Επιτροπή Ελέγχου του νόμου 4449/2017 Ενημέρωση ως προς την υπ' αριθ. 1302/28.04.2017 εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την Επιτροπή Ελέγχου του νόμου 4449/2017 Πρόσφατα εκδόθηκε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς η υπ αριθ. 1302/28.04.2017

Διαβάστε περισσότερα

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ETAIPEIAΣ «FAST FINANCE ΑΕΠΕΥ» ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ Ν.3606/2007 ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 2/452/1.11.2007

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 371 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 Ι. ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 1. Γενικά - Ν. 2190/20 - Κ.Φ.Α.Σ. 7 -Οικονομικές καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ. Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Πρόληψη και Καταστολή της νοµιµοποίησης εσόδων από εγκληµατικές δραστηριότητες Από τον Φεβρουάριο του 2006, που ιδρύθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς η Ειδική Υπηρεσιακή Μονάδα για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΤΥΠΟΣ Α.Ε. (MEGA CHANNEL) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΤΗΛΕΤΥΠΟΣ Α.Ε. (MEGA CHANNEL) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Ιανουάριος 2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. Α. ΣΚΟΠΟΣ Β. ΙΚΑΙΟ ΟΣΙΑ/ΕΞΟΥΣΙΑΣ Γ. ΣΥΝΘΕΣΗ. ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΙΣ Ε. ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤ. ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

UNION LOGISTICS Α.Ε. Ακτή Μουτσοπούλου 16, Πειραιάς. Τ.Κ ΑΡ.Μ.Α.Ε /02/Β/08/125 Αρ. ΓΕΜΗ :

UNION LOGISTICS Α.Ε. Ακτή Μουτσοπούλου 16, Πειραιάς. Τ.Κ ΑΡ.Μ.Α.Ε /02/Β/08/125 Αρ. ΓΕΜΗ : UNION LOGISTICS Α.Ε. Ακτή Μουτσοπούλου 16, Πειραιάς. Τ.Κ. 18535 ΑΡ.Μ.Α.Ε. 67014/02/Β/08/125 Αρ. ΓΕΜΗ : 44791307000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ χρήσεως 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2015 Οι χρηματοοικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Σύγχρονη Νοσοκομειακή μονάδα, αντιλαμβανόμενη την πολυπλοκότητα των λειτουργιών, την πολυμορφία των δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/04)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/04) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/27 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Μεταφραστικού Κέντρου των Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 1. Σκοπός Σκοπός της Πολιτικής Σύγκρουσης Συμφερόντων (εφεξής καλούμενης «η Πολιτική») είναι να καθορίσει τις διαδικασίες που εφαρμόζονται από τη Spotoption Exchange Limited,

Διαβάστε περισσότερα

DPG GROUP OF COMPANIES

DPG GROUP OF COMPANIES DPG GROUP OF COMPANIES ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ 14ο ΧΛΜ Ε.Ο. ΑΘΗΝΩΝ ΛΑΜΙΑΣ 145 64, ΚΗΦΙΣΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ. 123255399000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 5 ης εταιρικής χρήσεως 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ένα σύνολο από ενέργειες που γίνονται για την µέτρηση και τον προσδιορισµό σε χρήµα όλων των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού:

Είναι ένα σύνολο από ενέργειες που γίνονται για την µέτρηση και τον προσδιορισµό σε χρήµα όλων των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού: ΑΠΟΓΡΑΦΗ Είναι ένα σύνολο από ενέργειες που γίνονται για την µέτρηση και τον προσδιορισµό σε χρήµα όλων των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού: α) ένας λεπτοµερής προσδιορισµός των υλικών είδος,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση 1 Χρηματοοικονομική ανάλυση Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η ανάλυση που σκοπός της είναι: ο προσδιορισμός των δυνατών

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ

Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ (έναρξη ισχύος 3 Μαΐου 2016) Στο παρόν καταστατικό επιθεώρησης η Εκτελεστική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) καθορίζει τον σκοπό, τις εξουσίες και τις αρμοδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/07)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/07) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/41 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Εκτελεστικού Οργανισμού για τους για τους Καταναλωτές, την Υγεία, τη Γεωργία και τα Τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/20)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/20) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/107 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Πηγές χρηματοδότησης για την δημιουργία μιας νέας επιχείρησης και χρηματοδότησης μιας καινοτόμου ιδέας Σχέδιο χρηματοδότησης της επένδυσης Επιχειρησιακό Σχέδιο-Business

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Εισαγωγή Η Επιτροπή Ελέγχου συγκροτείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων και έχει ως βασικό στόχο την υποστήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου στα καθήκοντά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/25)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/25) C 449/138 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.12.2016 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών για το οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 παρ. 1 του Ν 3091/2002 (ΦΕΚ Α 330/24.12.2002),

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΧΑΕ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΧΑΕ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΧΑΕ Έκδοση : 3.0-21/02/2011 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 ΣΚΟΠΟΣ & ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 2 ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ... 2 3 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ... 2 4 ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λ. Κηφισίας 132, Αθήνα Αρ. Γ.Ε.ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Λ. Κηφισίας 132, Αθήνα Αρ. Γ.Ε.ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΙΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Λ. Κηφισίας 132, 115 26 Αθήνα Αρ. Γ.Ε.ΜΗ. 2388001000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ της χρήσης από 1 η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ έως 31 η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον, το ιοικητικό Συµβούλιο, ορίζει Υπεύθυνο ιαχείρισης Κινδύνων µε συγκεκριµένες αρµοδιότητες.

Επιπλέον, το ιοικητικό Συµβούλιο, ορίζει Υπεύθυνο ιαχείρισης Κινδύνων µε συγκεκριµένες αρµοδιότητες. ηµοσιοποίηση πληροφοριών εποπτικής φύσεως της ΠΕΝΤΕ ΕΚΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ., σε εφαρµογή της απόφασης 9/459/27.12.2007 του.σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Σύµφωνα µε το Άρθρο 3 της Απόφασης 9/459/27.12.2007

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/02)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/02) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/17 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα-Σχέδια

Μάθημα: Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα-Σχέδια TEI Aνατολικής Μακεδονίας & Θράκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικομικής Μάθημα: Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα-Σχέδια Διδάσκων: Αθανάσιος Μανδήλας smand@teiemt.gr 1 Έννοια - Σκοπός Λογιστικής Τυποποίησης Ομοιόμορφη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (ΕΥΘΥ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (ΕΥΘΥ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Εισαγωγή- Κόκκινες Σημαίες» ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (ΕΥΘΥ) Τι είναι οι κόκκινες σημαίες; Η έννοια της κόκκινης σημαίας περιλαμβάνει: Προειδοποιητικά σήματα Ενδείξεις Δείκτες Που θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Fraud Prevention Forum 2013 HCFF, EIEE, ISACA. Αθήνα, 5 Νοεμβρίου 2013. Εισήγηση. Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην πρόληψη της απάτης. Παναγιώτης Αλεξάκης

Fraud Prevention Forum 2013 HCFF, EIEE, ISACA. Αθήνα, 5 Νοεμβρίου 2013. Εισήγηση. Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην πρόληψη της απάτης. Παναγιώτης Αλεξάκης Fraud Prevention Forum 2013 HCFF, EIEE, ISACA Αθήνα, 5 Νοεμβρίου 2013 Εισήγηση Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην πρόληψη της απάτης Παναγιώτης Αλεξάκης Καθηγητής Οικονομικής των Επιχειρήσεων και Αγορών Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/26)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/26) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/143 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Συνταξιοδοτικού Ταμείου της Ευρωπόλ για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη από την απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων για το οικονομικό έτος 2015

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων για το οικονομικό έτος 2015 Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων για το οικονομικό έτος 2015 συνοδευόμενη από την απάντηση του Οργανισμού 12, rue Alcide De Gasperi - L - 1615 Luxembourg

Διαβάστε περισσότερα

1 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ COMPRO A.E. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΦΜ αφορά περίοδο χρήσης από 01/01/2016 έως 31/12/2016 Αρ. Γ.E.ΜΗ.

1 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ COMPRO A.E. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΦΜ αφορά περίοδο χρήσης από 01/01/2016 έως 31/12/2016 Αρ. Γ.E.ΜΗ. 1 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ COMPRO A.E. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΦΜ. 099940479 αφορά περίοδο χρήσης από 01/01/2016 έως 31/12/2016 Αρ. Γ.E.ΜΗ. : 004280301000 Η ανωτέρω οικονομική οντότητα ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ νομικής μορφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ενδιάμεσες Οικονομικές Πληροφορίες 30 Ιουνίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες Ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Ισότητα. Επομένως η καθαρή θέση της επιχείρησης ισούται: Καθαρή θέση = Ενεργητικό Υποχρεώσεις

Λογιστική Ισότητα. Επομένως η καθαρή θέση της επιχείρησης ισούται: Καθαρή θέση = Ενεργητικό Υποχρεώσεις Λογιστική Ισότητα Στον Ισολογισμό πρέπει να ισχύει: Ενεργητικό = Παθητικό δεδομένου ότι: το Παθητικό δείχνει τις πηγές από τις οποίες αντλήθηκαν τα κεφάλαια της επιχείρησης και το Ενεργητικό τι περιουσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Papageorgiou Food Service S.A.

Papageorgiou Food Service S.A. Papageorgiou Food Service S.A. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ FOOD SERVICE ABEE - PFS A.B.E.E. ΑΡ.Μ.Α.Ε. 61602/31/Β/06/29 ΑΡΙΘΜΟΣΓ.Ε.ΜΗ. 27027740000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Χρήσεως 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/19)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/19) C 449/102 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.12.2016 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ (Ισολογισμός Αποτελέσματα Χρήσεως, Ταμειακές Ροές) ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ (Ισολογισμός Αποτελέσματα Χρήσεως, Ταμειακές Ροές) ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ (Ισολογισμός Αποτελέσματα Χρήσεως, Ταμειακές Ροές) ΔΙΔΑΣΚΩΝ Γεώργιος Αληφαντής, Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, τ. Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής 1 η Εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Σημ. 31/12/2015 31/12/2014 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Ακίνητα 6.1 11.855.842,04 11.976.777,21 Μηχανολογικός εξοπλισμός 6.1 623.062,71 925.976,86

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για το οικονομικό έτος 2015

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για το οικονομικό έτος 2015 Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για το οικονομικό έτος 2015 συνοδευόμενη από την απάντηση του Οργανισμού 12, rue Alcide De Gasperi -

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση

Σημείωση Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Οικονομικής Χρήσεως από την 1 η Ιανουαρίου μέχρι την 31 η Δεκεμβρίου 2015 Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως (κατά λειτουργία) (ποσά σε ευρώ) Από 1 η Ιανουαρίου έως Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή

Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους κ.κ. Μετόχους της Ανώνυµης Εταιρείας «ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΑΝΤΟΠΩΛΩΝ "Η ΜΕΡΙΜΝΑ" Α.Ε.Ε.» Έκθεση Ελέγχου επί των Χρηµατοοικονοµικών

Διαβάστε περισσότερα

2. Εξέλιξη των εργασιών της Εταιρίας

2. Εξέλιξη των εργασιών της Εταιρίας ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2041(INI) της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2041(INI) της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού 2015/2041(INI) 24.9.2015 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού προς την Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Απαγόρευση, πρόληψη, ανίχνευση και αντιµετώπιση της διαφθοράς, που διευκολύνει δραστηριότητες που διεξάγονται κατά παράβαση της Σύµβασης

Απαγόρευση, πρόληψη, ανίχνευση και αντιµετώπιση της διαφθοράς, που διευκολύνει δραστηριότητες που διεξάγονται κατά παράβαση της Σύµβασης Ψήφισµα Συνδιάσκεψης 17.6 Συνδ. 17.6 Απαγόρευση, πρόληψη, ανίχνευση και αντιµετώπιση της διαφθοράς, που διευκολύνει δραστηριότητες που διεξάγονται κατά παράβαση της Σύµβασης ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ότι η διαφθορά

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Plus500CY Ltd. Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Περίληψη της Δήλωσης Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων 1. Εισαγωγή 1.1. Με τη συγκεκριμένη Δήλωση Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΕΓΙΟΥΝΙΚΟΜ EIΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΕ. Πλουτάρχου 21, Παλλήνη. Αρ.Μ.Α.Ε /01/Β/08/568 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ

ΤΕΛΕΓΙΟΥΝΙΚΟΜ EIΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΕ. Πλουτάρχου 21, Παλλήνη. Αρ.Μ.Α.Ε /01/Β/08/568 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ ΤΕΛΕΓΙΟΥΝΙΚΟΜ EIΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΕ Πλουτάρχου 21, 153 51 Παλλήνη Αρ.Μ.Α.Ε. 66972/01/Β/08/568 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ. 8497601000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ χρήσεως 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2015 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΠΑΤΗ. Παναγιώτης Γεωργίου, CFE, CRMA Πρόεδρος HACFE

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΠΑΤΗ. Παναγιώτης Γεωργίου, CFE, CRMA Πρόεδρος HACFE ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΠΑΤΗ Παναγιώτης Γεωργίου, CFE, CRMA Πρόεδρος HACFE Χρηματιστηριακή Απάτη Τι είναι η χρηματιστηριακή απάτη Τύποι χρηματιστηριακής απάτης Χρηματιστηριακή Απάτη, ορισμός Σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ της 31/12/2015 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Σημ. 31/12/2015 31/12/2014 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Ενσώματα πάγια Ακίνητα 6.1 73.333,20 73.333,20 Μηχανολογικός εξοπλισμός 6.1 886.665,40 578.583,42

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης & Ελέγχων. Ν.4449/2017 & Κανονισµός 537/2014. Γεώργιος Βενιέρης. Πρόεδρος. 25Μαΐου, 2017

Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης & Ελέγχων. Ν.4449/2017 & Κανονισµός 537/2014. Γεώργιος Βενιέρης. Πρόεδρος. 25Μαΐου, 2017 Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης & Ελέγχων Γεώργιος Βενιέρης Πρόεδρος Ν.4449/2017 & Κανονισµός 537/2014 25Μαΐου, 2017 Περιεχόµενα Νέο Κανονιστικό πλαίσιο για τους υποχρεωτικούς ελέγχους: 1. Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5 Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για το οικονομικό έτος 2015

Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για το οικονομικό έτος 2015 Έκθεση σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για το οικονομικό έτος 2015 συνοδευόμενη από την απάντηση του Ιδρύματος 12, rue Alcide De Gasperi - L -

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε»

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε» ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε» ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ 2014 (58 η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ), ΑΠΟ 1/1/2014 31/12/2014 προς την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων Κύριοι Μέτοχοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/09)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/09) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/51 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Εκτελεστικού Οργανισμού Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού για το οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ, ΔΕΙΚΤΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Περιεχόμενα

ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ, ΔΕΙΚΤΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Περιεχόμενα Specisoft www.specisoft.gr ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ, ΔΕΙΚΤΗΣ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Περιεχόμενα Η Ρευστότητα των Επιχειρήσεων Διακρίσεις Ρευστότητας Προβλήματα κατά τον Προσδιορισμό της Ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/38)

ΕΚΘΕΣΗ (2016/C 449/38) 1.12.2016 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 449/203 ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2015, συνοδευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Κηφισιά 2012 1. ΑΠΟΣΤΟΛΗ Η Επιτροπή Ελέγχου εκλέγεται από την Τακτική Γενική Συνέλευση για να συνδράμει το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκπλήρωση των καθηκόντων του: να διασφαλίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ 1. Σύσταση... 3 2. Σύνθεση... 3 3. Σκοπός... 3 4. Καθήκοντα και Αρμοδιότητες... 3 4.1. Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό σχέδιο BUSINESS PLAN

Επιχειρηματικό σχέδιο BUSINESS PLAN Επιχειρηματικό σχέδιο BUSINESS PLAN Τι είναι το επιχειρηματικό σχέδιο Είναι η οργανωμένη καταγραφή ιδεών, στόχων και σχεδίων δράσεων. Μια νέα επιχείρηση είναι δύσκολο να πετύχει αν είναι «ανοργάνωτη»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις 31 Μαρτίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ελεγκτική Ενότητα # 2: Υπηρεσίες που προσφέρουν οι Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Νικόλαος Συκιανάκης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σύγχρονο Λογιστήριο Οργάνωση με κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων Μηχανογράφηση ERP MIS Έμπειρα στελέχη με πολύπλευρες γνώσεις (ΕΓΛΣ-ΔΛΠ- ΔΠΧΠ - φορολογία)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Καθηγητής Αθιανός Στέργιος ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Ι. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Εγκύκλιος αρ. 34 Θέμα: Διευκρινήσεις σχετικά με τις αποφάσεις 6/448/11.10.2007 και 7/448/11.10.2007 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Στην παρούσα εγκύκλιο (εφεξής «Εγκύκλιος»), παρατίθενται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Απαντήσεις

Ερωτήσεις Απαντήσεις ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Ερωτήσεις Απαντήσεις 1. Τι είναι τα Προγράμματα Συμμόρφωσης; Τα προγράμματα συμμόρφωσης με το δίκαιο του ανταγωνισμού (εφεξής «ΠΣ») αποσκοπούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Λογ ο ι γ σ ι τι τ κ ι έ κ ς αρχές κ ι µέθ έ ο θ δοι ( cco c un u t n i t n i g Pol o i l c i i c e i s)

Λογ ο ι γ σ ι τι τ κ ι έ κ ς αρχές κ ι µέθ έ ο θ δοι ( cco c un u t n i t n i g Pol o i l c i i c e i s) ΛΠ 8 Λογιστικές αρχές, µεταβολές στις λογιστικές εκτιµήσεις και λάθη IAS 8 Accounting Policies, Changes in Accounting Estimates and Errors Ο σκοπός αυτού του Προτύπου είναι να προδιαγράψει τα κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Διακυβέρνηση: Η πρόσφατη εμπειρία του Ν.4364/2016 για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις

Εταιρική Διακυβέρνηση: Η πρόσφατη εμπειρία του Ν.4364/2016 για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις Εταιρική Διακυβέρνηση: Η πρόσφατη εμπειρία του Ν.4364/2016 για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις IIA, Ιούλιος 2016 Dr. Stamatis Dritsas, CPA (GR), AAIA,CRP Deputy CEO, Head of Risk Advisory Services Sol Consulting

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ ΑΡ. Μ.Α.Ε /84/Β/05/01{08} ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ ΑΡ. Μ.Α.Ε /84/Β/05/01{08} ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΡ. Γ.Ε.ΜΗ 12067659000 ΑΡ. Μ.Α.Ε. 58523/84/Β/05/01{08} ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Χρήσεως 2015 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεµβρίου 2015 1 Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALSAT ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ AE. Πλουτάρχου 21, Παλλήνη. Αρ.Μ.Α.Ε /04/Β/11/030

GLOBALSAT ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ AE. Πλουτάρχου 21, Παλλήνη. Αρ.Μ.Α.Ε /04/Β/11/030 GLOBALSAT ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ AE Πλουτάρχου 21, 153 51 Παλλήνη Αρ.Μ.Α.Ε. 70824/04/Β/11/030 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.ΜΗ. 122538199000 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ χρήσεως 1 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3. Σταμάτιος Δρίτσας,

ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3. Σταμάτιος Δρίτσας, ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3 Σταμάτιος Δρίτσας, CRP, Ορκωτός Ελεγκτής - Λογιστής Ανάθεση εργασιών σύμφωνα με τα επαγγελματικά πρότυπα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Λογιστών (IFAC): Συναφείς Υπηρεσίες Σταμάτιος Δρίτσας

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα και αναθεωρημένα Πρότυπα για Εκθέσεις Ελεγκτή και νέα υποδείγματα έκθεσης ελεγκτή

Νέα και αναθεωρημένα Πρότυπα για Εκθέσεις Ελεγκτή και νέα υποδείγματα έκθεσης ελεγκτή ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Προς: Από: 1/2017 (ΤΕ 1_2017) Όλα τα Μέλη του Συνδέσμου Επιτροπή Ελεγκτικών Προτύπων Ημερομηνία: 3 Φεβρουαρίου 2017 Θέμα: Νέα και αναθεωρημένα Πρότυπα για Εκθέσεις Ελεγκτή και νέα υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις Χρήσεως 2008

Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις Χρήσεως 2008 ΙΝΤΕΑΛ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΒΕΕ Ετήσιες Οικονοµικές Καταστάσεις Χρήσεως 2008 (1η Ιανουαρίου έως 31η εκεµβρίου 2008) Σύµφωνα µε τα ιεθνή Πρότυπα Χρηµατοοικονοµικής Αναφοράς που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή. Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «Θ.ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Α.Β.Ε.Ε.- ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ»

Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή. Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «Θ.ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Α.Β.Ε.Ε.- ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή Προς τους Μετόχους της Εταιρείας «Θ.ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Α.Β.Ε.Ε.- ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ» Έκθεση Ελέγχου επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων Ελέγξαμε τις συνημμένες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. οκιµασίες (τεστ) για σφάλµατα. (audit risk model) ( ) 13.3) Θεµατολογία. ΙΙ. Μοντέλο ελεγκτικού κινδύνου.

Κεφάλαιο 13. οκιµασίες (τεστ) για σφάλµατα. (audit risk model) ( ) 13.3) Θεµατολογία. ΙΙ. Μοντέλο ελεγκτικού κινδύνου. Κεφάλαιο 13 οκιµασίες για Θεµατολογία Έννοια υπολειµµατικού κινδύνου Μοντέλο ελεγκτικού κινδύνου οκιµασίες () για Ανάπτυξη προγράµµατος ελέγχου Chapter 10: : analytical procedures σ. 1 Περίγραµµα ελεγκτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένα υποδείγματα έκθεσης ελεγκτή ως επακόλουθο της δημοσίευσης του Νόμου περί Ελεγκτών 2017

Αναθεωρημένα υποδείγματα έκθεσης ελεγκτή ως επακόλουθο της δημοσίευσης του Νόμου περί Ελεγκτών 2017 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Προς: Από: 4/2017 (ΤΕ 4_2017) Όλα τα Μέλη του Συνδέσμου Επιτροπή Ελεγκτικών Προτύπων Ημερομηνία: 6 Ιουνίου 2017 Θέμα: Αναθεωρημένα υποδείγματα έκθεσης ελεγκτή ως επακόλουθο της δημοσίευσης

Διαβάστε περισσότερα

-Α εξάμηνο Η έγκαιρη δήλωση συμμετοχής (με όλα τα στοιχεία που ζητούνται) είναι απαραίτητη για την ομαλή διεξαγωγή των προγραμμάτων.

-Α εξάμηνο Η έγκαιρη δήλωση συμμετοχής (με όλα τα στοιχεία που ζητούνται) είναι απαραίτητη για την ομαλή διεξαγωγή των προγραμμάτων. -Α εξάμηνο 2016 - Τα προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης του ΕΤΙ προσφέρουν ευκαιρίες εκπαίδευσης στους εργαζομένους των τραπεζών που διαμένουν ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ ΓΕΜΗ IΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( ΕΩΣ

ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ ΓΕΜΗ IΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( ΕΩΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡ ΓΕΜΗ 046139922000 IΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 31.12.2015 23η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (01.01.2015 ΕΩΣ 31.12.2015) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Σημ. 31/12/2015 31/12/2014 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά

Διαβάστε περισσότερα