ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΟΤΗΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΟΤΗΤΑ"

Transcript

1 Αλέξιος Πέτρου 3 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα επιχειρήσουμε να φωτίσουμε τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην ηθική της χειραφέτησης με την παιδεία, την εκπαίδευση και τη δημοκρατική πολιτειότητα. Όταν αναφερόμαστε στην παιδεία, στο παρόν κείμενο υπαινισσόμαστε μια έκφραση της αυτονομίας, ενώ με τον όρο ηθική της χειραφέτησης υπονοούμε εκείνη την ηθική που αποσκοπεί στη μετάβαση των ανθρώπων από την ισχύουσα κατάσταση της ημιμόρφωσης και της απαιδευσίας στην παιδεία. Όλα τα πιο πάνω έχουν άμεση σχέση με την κατανόηση αυτού που εννοούμε όταν αναφερόμαστε στα αυτόνομα άτομα και στην κοινότητα. Η δημοκρατική πολιτειότητα (citizenship 1 ) είναι εκείνο το θεωρητικό πλαίσιο που 1. Παλαιότερα ο όρος citizenship μεταφραζόταν ως ιθαγένεια και υπηκοότητα. Ωστόσο, με τη μετάφραση του όρου ως πολιτειότη-

2 120 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ μας επιτρέπει να σκεφτούμε με πολιτικούς και ηθικούς όρους το ενδεχόμενο μιας διευρυμένης αυτονομίας, τόσο σε ατομικό όσο και κοινοτικό επίπεδο (Bridges, 2007). Στην απόπειρά μας αυτή ορθώνονται αντίπαλες δυνάμεις, που επιδιώκουν τη συγκέντρωση της πολιτικής, της οικονομικής και της κοινωνικής δύναμης. Είναι εκείνες οι απολυταρχικές, ιεραρχικές, αντιδημοκρατικές, ετερόνομες και ημιμορφωτικές 2 δυνάμεις, που τίθενται σε ισχύ από την οικονομία της αγοράς τα υποδηλώνεται η οικουμενική και κοσμοπολίτική του διάσταση, αλλά και η πολλαπλή ιδιότητα του πολίτη. Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να διακρίνουμε τρεις θεμελιώδεις μορφές πολιτειότητας: α) εκείνη που ορίζει τον πολίτη του κράτους και απαντάται στα διαμεσολαβητικά πολιτικά συστήματα (έμμεση αντιπροσώπευση και κοινωνικοπολιτική ετερονομία), β) εκείνη που προσιδιάζει στον πολίτη της πολιτείας και αντανακλά το αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα και γ) εκείνη που ορίζει τον πολίτη της δημοκρατίας που απολαμβάνει σωρευτικά την ατομική, κοινωνική και πολιτική ελευθερία ή αυτονομία. Πέραν των εκδοχών της ιδιότητας του πολίτη που απαντώνται στο πλαίσιο του κράτους, η πολιτειότητα ως έννοια, περιγράφει και την ιδιότητα του κοσμοπολίτη. Σε κάθε περίπτωση, η πολιτειότητα καθορίζεται από τη σχέση του ατόμου με την πόλη, ενώ σημαντική είναι η διάκριση που γίνεται μεταξύ των δικαιωμάτων και της ελευθερίας. Τα δικαιώματα περιορίζουν το εύρος της ετερονομίας, ενώ η ελευθερία εξομοιώνεται με την αυτονομία του πολίτη. Για τα ζητήματα αυτά, βλέπε Γ.Δ. Κοντογιώργης, Πολίτης και πόλις: Έννοια και τυπολογία της «πολιτειότητας», εκδ. Παπαζήσης, Αθήνα, Όταν τώρα μιλούμε για τη δημοκρατική πολιτειότητα (democratic citizenship), αναφερόμαστε σε εκείνη τη θεωρία που υποστηρίζει πως η ιδιότητα του πολίτη είναι αφενός μια ιδιότητα που μοιράζονται όλοι οι πολίτες και αφετέρου μια ένδικη ιδιότητα που παραχωρείται από το κράτος. Βλέπε και D. Bridges, Education, Autonomy and Democratic Citizenship, Taylor & Francis, Η θεωρία της ημιμόρφωσης, που είναι διάχυτη σε όλο το έργο

3 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 121 και την ισχύουσα πολιτική κατάσταση, που εκπροσωπείται από την άρχουσα ελίτ. Η δημοκρατική πολιτειότητα και η ηθική της χειραφέτησης δεν αποσκοπούν απλώς στην επίτευξη κάποιων αλλαγών ή μεταρρυθμίσεων μέσα στα πλαίσια της ισχύουσας κατάστασης, αλλά στην υποκατάσταση όλων των ισχυουσών δομών της δύναμης και στη μεταξίωση όλων των αξιών. Έτσι, οι αξίες του ανταγωνισμού, του κεφαλαιοκρατικού ατομικισμού, της ιεραρχίας και του καταναλωτισμού, θα πρέπει να αντικατασταθούν από εκείνες της δημοκρατικής πολιτειότητας, που υποστηρίζουν τόσο την ατομική όσο και την κοινοτική αυτονομία, οι οποίες θα πρέπει να παραχω- του Adorno και βρίσκεται συμπυκνωμένη στο ομόλογο δοκίμιό του (Θεωρία της ημιμόρφωσης, μτφρ. Λ. Αναγνώστου, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2000), αποτελεί τη σκέψη του για την κρίση της παιδείας και στρέφεται, πέρα από τη συζήτηση περί παιδαγωγικών μεθόδων ή θεσμικών ρυθμίσεων και μεταρρυθμίσεων, στην απώλεια των πνευματικών προϋποθέσεων και σκοπών της μόρφωσης: της ικανότητας για αυθόρμητη εμπειρία και εννοιολογική εργασία, της ιστορικής μνήμης, της κριτικής συνείδησης και της αυτονομίας του πνεύματος, μέσα από τις οποίες διαμορφώνεται το υποκείμενο, σύμφωνα με την επαγγελία του αστικού Διαφωτισμού. Ως ιστορική μετεξέλιξη αυτού του κινήματος, η ημιμόρφωση δεν είναι μισή μόρφωση, ούτε απλή αμορφωσιά, αλλά έχθρα απέναντι στην κουλτούρα, έκπτωση και εμπλοκή της σε επιμέρους σκοπιμότητες και ίδια οφέλη, σε πείσμα και με τη βοήθεια της μαζικής διάδοσης πνεύματος και τέχνης. Η κάλυψη των ημιμορφωτικών αναγκών ολοένα ευρύτερων στρωμάτων μικροαστικού τύπου, με φετιχοποιημένα πολιτιστικά αγαθά, συντηρεί από τη μια την ιδεαλιστική απολυτοποίηση του πνεύματος ως προνομίου των ολίγων, και από την άλλη την αλλοτρίωση και υποστασιοποίησή του σε απλή οδηγία και εξάρτημα της πρακτικής, όργανο συμμόρφωσης και προσαρμογής των πολλών στην ανταγωνιστική ολοκληρωτική κοινωνία.

4 122 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ρούνται σε όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως, ως να ήταν η ενσάρκωση του δημοκρατικού ιδανικού της πολιτικής ισότητας. Πρώτες σκέψεις Τους τελευταίους δύο αιώνες, από τότε που κυριάρχησαν οι ιδεολογίες της άρχουσας τάξης και της ελίτ, ύστερα από την καθιέρωση της οικονομίας της αγοράς και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που πρωτοεμφανίστηκαν ως η ενσάρκωση της εξέλιξης, της ανάπτυξης, της οικονομικής ευμάρειας και της καλής ζωής προέκυψε η επιτακτική ανάγκη για μια δημοκρατική ηθική της χειραφέτησης. Η δημοκρατική ηθική της χειραφέτησης συνδέεται άμεσα με τη διάλυση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής δύναμης που συγκεντρώθηκε από την άρχουσα ελίτ και αποσκοπεί στην εξασφάλιση της ίσης κατανομής της δύναμης μεταξύ των ανθρώπων σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο (Annette, 2003). Διότι, μονάχα έτσι μπορεί να επιτευχθεί η υπέρβαση της πολυδιάστατης συστημικής κρίσης της εποχής, που αποσυντονίζει τις κοινοτικές σχέσεις των ανθρώπων και τους υποδουλώνει στο χρήμα, προάγοντας απλώς τον καταναλωτισμό και την καινοτομία. Οι θεσμοί και οι αρχές της οικονομίας της αγοράς έχουν πλέον καταστεί δεδομένες και αδιαφιλονίκητες αξίες του κυρίαρχου κοινωνικού μοντέλου. Για τους πιο πάνω λόγους επιβάλλεται να σκεφτούμε ένα νέο κοινωνικό μοντέλο, που να εξασφαλίζει την αυτονομία του πολίτη και της κοινότητας, μια νέα στρατηγική που να επανακαθορίζει τη δημοκρατία, ως μια νέα μορφή αυτοδιοίκησης, που να ανατρέπει και να αντικαθιστά τις πα-

5 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 123 ρούσες οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές που προέκυψαν με την άνοδο της οικονομίας της αγοράς και τη νεοφιλελεύθερη πολιτική. Τόσο οι δομές αυτές όσο και οι συνακόλουθες έννοιες της ανεξέλεγκτης προόδου και ανάπτυξης θα πρέπει να εκλείψουν. Αυτό λοιπόν που αρχικά θα πρέπει να σκεφτούμε είναι μια μεταβατική στρατηγική, που να αποσκοπεί στην πολιτική δραστηριοποίηση όλο και περισσότερων ανθρώπων στη δημοκρατική αυτοδιοίκηση, στην απομάκρυνση από την οικονομία της αγοράς και στη χρησιμοποίηση των οικονομικών πόρων με τέτοιον τρόπο, που να επανασυνδέεται η κοινωνία με την πολιτική, την οικονομία και τη φύση. Έτσι, η χειραφετική επίδραση της ηθικής και η αγωγή της δημοκρατικής πολιτειότητας καθίστανται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την παιδεία, την οποία και κρίνουμε ως αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη της δημοκρατικής συνείδησης των πολιτών. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που σήμερα θα διαφωνούσαν με την άποψη πως το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα και την Κύπρο χρειάζεται αναμόρφωση. Οι αποτυχίες του αποδίδονται ποικιλοτρόπως στις ανεπάρκειες των εκπαιδευτικών, των μαθητών (και των γονέων τους) ή της διοίκησης. Ακόμη, μπορούμε να υποστηρίξουμε πως το εκπαιδευτικό σύστημα έχει ραγίσει. ότι ο σκοπός του δεν είναι πλέον αυτός που πρέπει, δηλαδή να εκπαιδεύει και να διαφωτίζει και, άρα, να φτιάχνει ενεργούς πολίτες που να ενεργούν χάριν του ατομικού αλλά και του κοινού συμφέροντος, αλλά και που να φέρουν τις λεγόμενες πολιτικές αρετές. Στην πραγματικότητα, αν εξετάσουμε το ζήτημα ιστορικά και εννοιολογικά, σήμερα ο σκοπός του είναι να φτιάξει μια μαζικοποιημένη εργατική δύναμη, μια δύναμη που να μη σκέφτεται από

6 124 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ μόνη της, αλλά που να δέχεται ασυζητητί τη ρητορική των νεοφιλελεύθερων αρχών της αγοράς. Αυτό λοιπόν που αρχικά χρειάζεται είναι να ξανασκεφτούμε έναν όρο που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες, τον όρο παιδεία. αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ξανασκεφτούμε το σκοπό της εκπαίδευσης και να τον επανακαθορίσουμε, κατά τέτοιον τρόπο που να στοχεύει στην εκδημοκρατικοποίηση και την κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, η δικαιοσύνη για την οποία μιλούμε εδώ έχει ελάχιστη σχέση με τη φιλελεύθερη ή τη νεοφιλελεύθερη, δηλαδή με εκείνη τη δικαιοσύνη και την παραχώρηση πολιτικών δικαιωμάτων που υπάρχουν ή παραχωρούνται μέσα στο θεσμικό πλαίσιο της οικονομίας της αγοράς και της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Με άλλα λόγια, εδώ, με τον όρο υπαινισσόμαστε την οικονομική, κοινωνική και πολιτική αυτονομία και ελευθερία. 1. Η ουσιώδης σχέση μεταξύ παιδείας, χειραφετικής εκπαίδευσης και δημοκρατίας Η παιδεία, η δημοκρατία και η χειραφετική εκπαίδευση δηλαδή η εκπαίδευση που αποσκοπεί στη διασφάλιση της μετάβασης από την ημιμόρφωση στην παιδεία (που προϋποθέτει τις αρχές της δημοκρατικής πολιτειότητας) διαμορφώνουν ένα αδιάσπαστο σύνολο. Αυτό το σύνολο σφυρηλατείται πάνω σε μια ουσιαστική σχέση μια εσωτερική δυναμική όπου η παιδεία, η δημοκρατία και η χειραφετική εκπαίδευση εξαρτώνται η μια από την άλλη και από αυτή την εξάρτηση προκύπτει η πλήρης τους ανάπτυξη και είναι ακριβώς μέσω αυτής της ουσιαστικής σχέσης που χειραφετείται μια κοινω-

7 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 125 νία και γίνεται δημοκρατική και αυτόνομη. Η κατανόηση της ουσιαστικής σχέσης αυτών των στοιχείων είναι μια πράξη χειραφέτησης και ένα άνοιγμα στην ανάπτυξη της δημοκρατικής συνείδησης. Εντούτοις, όπως έχουν πει οι Marx και Engels (1999), οι εκπαιδευτικοί, οι επαγγελματίες πολιτικοί, οι ιερείς, οι γονείς, οι δικαστές, η αστυνομία, οι πολιτισμικοί ήρωες, τα ΜΜΕ, οι μαθητές, οι προϊστάμενοι, οι εργαζόμενοι και όλοι εκείνοι που έχουν υιοθετήσει τη ρητορική των αρχών της αγοράς προάγουν και επιβάλλουν τις κυρίαρχες ιδέες σε μια κοινωνία. «Η τάξη που διαθέτει τα μέσα της υλικής παραγωγής έχει ταυτοχρόνως και τον έλεγχο των μέσων της πνευματικής παραγωγής, που αυτό θα πει πως οι ιδέες εκείνων που στερούνται τα μέσα της πνευματικής παραγωγής γίνονται υποχείρια αυτής [της τάξης]» (Marx & Engels, 1999: 64). Ωστόσο, αντίθετα από τα εμπορεύματα που αντικαθιστούν σειριακά το ένα το άλλο (όταν ένα καταναλώνεται, κάποιο άλλο παίρνει τη θέση του), όπως έχουμε ήδη πει, η χειραφετική εκπαίδευση, η παιδεία και η δημοκρατία είναι στοιχεία αλληλένδετα. Έτσι, η νεοφιλελεύθερη άποψη πως η αυτονομία κερδίζεται μέσω της κατανάλωσης είναι το αποτέλεσμα ενός εσφαλμένου σκεπτικού, και προάγεται από εκείνους που προκαλούν τον ταξικό ανταγωνισμό και επιδιώκουν να συγκεντρώσουν τη δύναμη. Μάλιστα, εξαιτίας αυτού του σκεπτικού, η εκμετάλλευση γίνεται τελικά ο βασικός σκοπός της εκπαίδευσης, και με αυτό τον τρόπο εκείνοι που επωφελούνται από την άνιση συγκέντρωση της οικονομικής, πολιτικής και εκπαιδευτικής δύναμης που διατίθεται από την οικονομία της αγοράς χειραγωγούν με σοφιστείες τις ιδέες, τους πελάτες, τους νόμους και την ιστορία, αποσκοπώντας στο ατομικό ή το κοινωνικό τους συμφέρον. Εκείνοι, πάλι, που προσαρμόζονται

8 126 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ σε τέτοιες καταστρεπτικές μηδενιστικές τάσεις και ευεργετούνται από τη θεσμοποιημένη συγκέντρωση της δύναμης, διαφωνούν με την ιδέα της δημοκρατικής πολιτειότητας και την απόκτηση της αναγκαίας γνώσης και των πολιτικών αρετών που υποβοηθούν στην επίτευξη της δημοκρατίας. 1.1 Η συγκέντρωση της δύναμης Η παιδεία είναι μια πολιτική και ηθική πράξη. Είναι ο τρόπος που μια κοινότητα καθορίζει και καθιερώνει (σε υποκειμενικό επίπεδο) την ατομική και την κοινωνική αυτονομία, αλλά και τις αρμοδιότητες του κάθε πολίτη, που ενεργεί τόσο αυτόνομα όσο και σε σχέση με τους υπόλοιπους πολίτες. Αυτή, λοιπόν, η πολιτική και ηθική πράξη στηρίζεται στην ίση κατανομή της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής δύναμης. Η δημοκρατία, από την άλλη, είναι εκείνος ο τρόπος του βίου που διασφαλίζει το κοινό πλαίσιο για τη δίκαιη και ίση ανάπτυξη του ατομικού και του κοινωνικού συμφέροντος (Axtmann, 2003). Έτσι, το εγχείρημα της δημιουργίας των δημοκρατικών θεσμών και της παιδείας είναι η προϋπόθεση για τις δημοκρατικές μορφές αυτοδιοίκησης. Και, μάλιστα, αυτές οι δημοκρατικές αξίες είναι που τελικά διαμορφώνουν το κοινωνικό μοντέλο. διότι, οι μεταβατικές ιδιότητες της χειραφετικής εκπαίδευσης και της δημοκρατικής πολιτειότητας, η παιδεία και η δημοκρατία, επιτρέπουν τη χρήση των πλέον διευρυμένων διυποκειμενικών εμπειριών κατά τη λήψη των αποφάσεων.

9 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / Αναλυτικά προγράμματα και άρχουσα τάξη Η άρχουσα τάξη και η κυρίαρχη ελίτ, στην προσπάθειά τους να καθορίσουν την οικονομική, πολιτική και κοινωνική διαχείριση της κοινωνίας, προωθούν τις νεοφιλελεύθερες θέσεις τους, υποστηρίζοντας ότι αυτός είναι ο καλύτερος αλλά και ο μοναδικός τρόπος για να ευημερήσουν οι άνθρωποι και η κοινωνία. Στην πραγματικότητα, όμως, ο σκοπός τους, όπως μας λέει ο Adorno (2000), είναι η ημιμόρφωση ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού, στο βαθμό που ο απολυταρχικός πολιτισμός τους απαιτεί την υπακοή, τη συμμόρφωση και τη συναίνεση της μάζας. Για να το επιτύχουν λοιπόν αυτό ενεργοποιούν μέσω της εκπαιδευτικής τους πολιτικής ένα ταξικά διαμορφωμένο πρόγραμμα σπουδών, που όχι απλώς προσαρμόζει και ρυθμίζει τους μαθητές για να γίνουν «καλά παιδιά», αλλά και που καθορίζει ποιοι θα είναι οι μελλοντικοί επιτηρητές της άνισης κατανομής των οικονομικών πόρων, με απώτερο στόχο την αναπαραγωγή της ναρκισσιστικής ικανοποίησης και τη μονόπλευρη συγκέντρωση της δύναμης, και σκοπό τη διατήρηση της πλανητικής οικονομίας της αγοράς. Με τον τρόπο αυτό, οι αξίες της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας των προηγούμενων τριάντα ετών δεν αποτελούν απλώς εκείνες τις αξίες που συντείνουν στην ευκολότερη μετάβαση από την οικονομία της αγοράς στη νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων, αλλά επιδιώκουν τόσο το δομικό επαναπροσανατολισμό της εκπαίδευσης όσο και τη θέσπιση ενός πιο σύγχρονου μηχανισμού επιτήρησης, όπως θα έλεγε ο Foucault (2005). Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, η δημόσια εκπαίδευση διατηρεί τον ταξικό της προσανατολισμό, ο όποιος καθιερώθηκε με την εδραίωση της οικονομίας

10 128 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ της αγοράς, και με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζει την ανακύκλωση της γνώσης. 1.3 Χειραφετική εκπαίδευση και ημιμόρφωση Σήμερα, η δημόσια εκπαίδευση συνιστά διοικητικό πρόβλημα, στο βαθμό που τα σχολεία εξομοιώνονται με χώρους παραγωγής. Για το λόγο αυτόν, οι διευθυντές των δημόσιων σχολείων θεωρούν πως η ανθρώπινη φύση είναι κάτι που θα πρέπει να ελεγχθεί, να πειθαρχήσει και να καθοδηγηθεί, προκειμένου να διατηρηθεί το οικοδόμημα ασφαλές και «καθαρό», άξιος χώρος για την αναπαραγωγή και την προαγωγή της εκπαιδευτικής ανισότητας. Έτσι, παρά το γεγονός πως η ρητορική της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής μιλά αλλιώς, στο όνομα της παιδείας και της δημοκρατίας, αυτός ο τύπος της αντικειμενοποίησης, που είναι κρυφός, επιδιώκει τον αποκλεισμό και την απουσία του Άλλου, καθώς δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ο λόγος, ως κριτική ανάλυση, δεν υπάρχει πια και αντικαθίσταται από την αλόγιστη παραχώρηση στη δύναμη της εξουσίας (Foucault, 2005). Στο βαθμό, μάλιστα, που η παιδεία είναι μια πολιτική και ηθική πράξη, αυτή η αλόγιστη παραχώρηση δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ως μια δημοκρατική και ηθική διαδικασία. Οι πολίτες δέχονται πρόθυμα τις πολιτισμικές αξίες που προωθεί αυτό το πρόγραμμα της ημιμόρφωσης, χωρίς να εξετάζουν με κριτικό βλέμμα την έννοια και τις αξίες της οικονομίας της αγοράς, όπου έχουν a priori επισυναφθεί και επιβεβαιωθεί από εκείνο που διαδίδεται ότι είναι «ορθολογιστικό», λογικό και πρέπον. Με τον τρόπο αυτό η κοινωνία της

11 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 129 αγοράς επιχειρεί την ομογενοποίηση και την τυποποίηση του γούστου των νεαρών ατόμων, τα οποία θρέφει με τεχνητά και ομοιόμορφα μέσα, προετοιμάζοντάς τα να δεχθούν οποιαδήποτε τροφή ή εσφαλμένη ανάγκη που θα κριθούν από εκείνη ως άξιο εμπόρευμα. Θα ήταν όμως λάθος να υποστηρίξουμε ότι η γνώση, από μόνη της, μπορεί να αλλάξει την υπάρχουσα κατάσταση. Αν θέλουμε να υπάρξει πραγματική αλλαγή, οικονομική, κοινωνική και πολιτική αυτονομία, αυτό που απαιτείται είναι η ενεργοποίηση της κριτικής σκέψης. Καθίσταται λοιπόν σαφές πως οι απολυταρχικές αρχές στην εκπαίδευση δεν θα εξαλειφθούν, όσο οι εκπαιδευτικοί συνεχίζουν να διδάσκουν αυτά που, σύμφωνα με τον Dewey, αποτελούν καθορισμένες συλλογές ενός σταθερού και αμετάβλητου γνωστικού υλικού, που οι ίδιοι διδάχθηκαν και που με τη σειρά τους μεταβιβάζουν στους μαθητές τους. Έτσι, η αγωγή αποτελείται από κάποιες αρχές, που οι εκπαιδευτικοί έχουν αποδεχθεί και στη συνέχεια καλούνται να μεταδώσουν στους μαθητές τους, οι οποίοι με τη σειρά τους θα πρέπει να τις αποδεχθούν. Αυτό όμως δεν είναι αγωγή, αλλά πολιτική κατήχηση, προπαγάνδα. Είναι ένας τύπος «εκπαίδευσης», που αρμόζει στα θεμέλια μιας ολοκληρωτικής κοινωνίας και που, για τους ίδιους λόγους, αρμόζει σε όσους επιδιώκουν να υπονομεύσουν, να διαστρεβλώσουν και να καταστρέψουν τα θεμέλια μιας δημοκρατικής κοινωνίας. (Dewey, 1954) Διαπιστώνουμε, έτσι, πως η χειραφέτηση δεν είναι κάτι που μπορεί να επιτευχθεί όσο η εκπαίδευση εξακολουθεί να

12 130 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ασκεί την πολιτική αγωγή με τον τρόπο που διδάσκονται οι χειρωνακτικές ή οι τεχνικές δεξιότητες. Όπου δεν υπάρχει διερώτηση δεν υπάρχει εκπαίδευση. υπάρχουν μονάχα πεποιθήσεις, που συντηρούνται από το φόβο της άγνοιας. Αυτή όμως η κατάσταση, όχι μόνο δεν προάγει τη δημοκρατική πολιτειότητα, αλλά και συνιστά μια λανθασμένη δέσμευση για τη δημοκρατία. Απαιτείται λοιπόν η εύρεση ενός εναλλακτικού τρόπου εκπαίδευσης, που να επικροτεί τον απορητικό λόγο, τη διερώτηση και την εκ νέου αποκάλυψη των γενετικών αιτίων και των προοπτικών, που έχουν κρυφτεί πίσω από την επίσημη εκπαιδευτική πολιτική. Η διερώτηση συγκεντρώνει ξανά ή ανακαλύπτει τη γνήσια σκέψη του υποκειμένου, ανασύροντας τον απορητικό λόγο μέσα από τα σύννεφα της δοξασίας και επαναξιολογώντας όλες τις στερεότυπες πεποιθήσεις. Υπό τέτοιες συνθήκες, η κάθε πιθανή εγωπάθεια που στηρίζεται στη ναρκισσιστική βεβαιότητα και στη συσσωρευμένη εμπειρία τίθεται υπό αμφισβήτηση. 1.4 Η παθολογία του εαυτού και η εκπαίδευση Σήμερα, οι νέοι εκπαιδεύονται μεθοδικά και εμβολιάζονται με τα ενδιαφέροντα και τους σκοπούς της πολιτισμικής βιομηχανίας, που είναι εξολοκλήρου καθορισμένοι από την οικονομία της αγοράς και τη νεοφιλελεύθερη πολιτική και που παρουσιάζονται με τον «δημοκρατικό» μανδύα της ελεύθερης επιλογής του καταναλωτή και της συμμετοχικότητας. Αρχίζοντας από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, οι νεαροί μαθητές άγονται σταδιακά στην καταναλωτική κοινωνία, μαθαίνοντας αρχικά τη σχέση της οικονομίας της αγοράς με τη «δημοκρατία». Ταυτόχρονα, η εγωπάθεια χτίζεται πάνω στη συσσώ-

13 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 131 ρευση των αέναα ανικανοποίητων επιθυμιών, με απώτερο σκοπό την όλο και μεγαλύτερη ικανοποίηση από όλο και περισσότερα καταναλωτικά αγαθά. Έτσι, ο μαθητής-καταναλωτής μετατρέπεται σταδιακά σε άπληστο αγοραστή, παρατηρητή και όργανο, που αναζητεί όλο και περισσότερη χειραγώγηση. Αφού, λοιπόν, οι νεαροί μαθητές αρχικά μυηθούν στην κοινωνία της μαζικής κατανάλωσης, σταδιακά εθίζονται σε εκείνη τη μαζική κουλτούρα που διογκώνει την παθολογία του εαυτού τους και τελικά, όταν πλέον ενηλικιωθούν, έχουν ήδη μεταμορφωθεί σε ένα ακροατήριο, που είναι δέσμιο των αρχών της αγοράς και της οικονομικής εκμετάλλευσης. Έτσι, η ημιμόρφωση οδηγεί τους μαθητές μακριά από τη δημοκρατία και την ισότητα, και το γνωστικό τους κεφάλαιο μετατρέπεται σε καταναλωτικό, στο βαθμό που οι ίδιοι οι μαθητές γίνονται «πειθήνια σώματα» της αγοράς (Foucault, 2005: ). Και, τέλος, αυτοί οι «ιδιωτικοποιημένοι» εαυτοί αντιλαμβάνονται εσφαλμένα τη συμπεριφορά τους ως την πραγμάτωση του ονείρου της επιτυχίας, την ίδια στιγμή που η ιδεολογία της οικονομίας της αγοράς τούς καθιστά φτωχότερους και μόνους (Μπάουμαν, 2006). 2. Περιγραφή της εφαρμογής των ορισμών Οι αγώνες για την ελευθερία μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητας μας δείχνουν πως αυτοί που γνωρίζουν τη βιομηχανία της κουλτούρας ξέρουν τον τρόπο που η ανθρώπινη φύση μπορεί «να στραφεί εναντίον του εαυτού της» και να χρησιμοποιηθεί ως έμβολο για την αύξηση της ανθρώπινης εκμετάλλευσης, αλλά και πώς η συμβατική ηθική μπορεί να

14 132 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ βοηθήσει στη χειραγώγηση των μαζών (Χορκχάιμερ και Αντόρνο, 1984). Έτσι, οι ταγοί της αγοράς, χρησιμοποιώντας ακριβώς αυτές τις τεχνικές της ψυχολογίας της μάζας και της προπαγάνδας, ποτέ δεν αναλαμβάνουν οι ίδιοι την ευθύνη για την πολυδιάστατη κρίση που αντιμετωπίζουμε. Από την άλλη, οι μάζες παραδίδονται με τρόπο αγελαίο στους φύλακές τους. Μας παρέχονται τα πρότυπα της ελευθερίας της έκφρασης και της συνάθροισης. ακόμη η ελευθερία, όπως υπάρχει μέσα στο τρέχον θεσμικό πλαίσιο, είναι προκαθορισμένη και πλασματική. 2.1 Άρχουσα τάξη και ομογενοποίηση Σήμερα, η κοινωνία επιτηρείται από μια ιεραρχία δύναμης και παραπλανάται από εσφαλμένα σκεπτικά που εγείρουν ψευδοπροβλήματα, τα οποία εσκεμμένα συγχύζουν τις συνέπειες με τα γενετικά αίτια της πολυδιάστατης κρίσης της εποχής μας. Για το λόγο λοιπόν αυτόν, οι κοινότητες θα πρέπει να αυτονομηθούν και να μην εξαρτούν την οργάνωσή τους από εξωγενείς παράγοντες. Η ανάγκη για αυτονομία είναι, όπως υποστήριξε ο Emerson 70 περίπου χρόνια πριν, «η ανάγκη για ιδιοκτησία, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης να υπάρχουν κυβερνήσεις που να την προστατεύουν» (Emerson, 1940: 168). Όταν το άτομο χάνει την αυτονομία του ομογενοποιείται και συμμορφώνεται, καθιστάμενο έτσι υποχείριο ενός συστήματος που αναπαραγάγει τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ανισότητες. Η ομογενοποίηση μας παρέχει μια ψεύτικη αίσθηση της κοινότητας, σε ένα όλο και περισσότερο κυρίαρχο σύστημα επιτήρησης. Με τον τρόπο αυτό, οι άνθρωποι παύουν να λειτουργούν ως υποκείμε-

15 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 133 να με δικές τους εμπειρίες και αρνούνται την κριτική δημοκρατική συνείδηση, αποδεχόμενοι «κατάλληλες» εικόνες, αξίες, αντιλήψεις και σύμβολα που προέρχονται άνωθεν. Αυτή η ομογενοποιημένη και η αναμενόμενη εναρμόνιση, όπως τονίζει ο Emerson, είναι «ο μπαμπούλας των στενόμυαλων ανθρώπων» (Emerson, 1940: 152). Ωστόσο, τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης και οι ετερόνομες αξίες της αγοράς μπορούν να υπερνικηθούν, αν αντικατασταθεί η άνιση κατανομή της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής δύναμης και η παρούσα μορφή της δημοκρατίας γίνει πιο συμπεριληπτική, επιτρέποντας έτσι στη φωνή του καθενός, ανεξαρτήτως φυλής, φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού να συμμετάσχει στις αποφάσεις που επηρεάζουν την κοινότητα. Μια τέτοια μορφή δημοκρατίας προτείνει και το σχετικά νέο μοντέλο της διαβουλευτικής δημοκρατίας (deliberative democracy), που αποσκοπεί στην κατανόηση της δημοκρατικής πολιτειότητας, στη δυνατότητα για συμπερίληψη, καθώς επίσης και στη δημιουργία νέων ταυτοτήτων πολιτών (Παιονίδης, Gutmann και Thompson, 2004 Gastil και Levine, 2005 Παρούσης, 2005 Mutz, 2006 Rostboll, 2008). Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο όλοι οι πολίτες θεωρούνται πολιτικά ανεξάρτητοι, ικανοί και ίσοι παρά τις ανόμοιες συνειδησιακές αφετηρίες τους, είναι ειλικρινείς, συνεργάσιμοι, καλοπροαίρετοι, επιθυμούν την εξεύρεση κοινωφελών λύσεων, εμφορούμενοι από ένα πνεύμα κοινωνικής αλληλεγγύης και, τέλος, οι πολιτικές αποφάσεις στις οποίες καταλήγουν συνιστούν το αποτέλεσμα μιας δεσμευτικής συμφωνίας για όλους. Η διαβουλευτική δημοκρατία είναι βασισμένη στην προϋπόθεση ότι, αν τα άτομα πρόκειται να λαμβάνουν μέρος στις αποφάσεις, τότε οφείλουν να τις δικαι-

16 134 / ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΕΤΡΟΥ ολογούν κατά τέτοιον τρόπο που όλοι εύλογα να τις αποδέχονται (Thompson, 1999). Αν ακολουθήσουμε αυτό το μοντέλο, τότε ο σκοπός της κοινωνίας αλλάζει και καλούμαστε να υποκαταστήσουμε εκείνη την ηθική που συνίσταται στις αξίες που τίθενται από άλλους παράγοντες πέραν των ατόμων ή της κοινότητας και, επομένως, που στερούνται κάθε αίσθηση παιδείας, χειραφετικής ηθικής και δημοκρατικής πολιτειότητας. 3. Η σχέση της δημοκρατίας με την οικονομία της αγοράς Στο βαθμό που τα συμφέροντα του κράτους συνδέονται άμεσα με τα συμφέροντα της οικονομίας της αγοράς, το κράτος γίνεται ολιγαρχικό και τα ενδιαφέροντά του παύουν να συμπίπτουν με τα ενδιαφέροντα της δημοκρατίας, της χειραφετικής ηθικής και της παιδείας. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική, ουσιαστικά αναφέρεται σε μια μορφή ελευθερίας, που υποστηρίζει πως ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, φτάνει να μη ζημιώνει τους άλλους. Ωστόσο, η πίστη σε αυτή τη μορφή ελευθερίας, που παγιδεύεται από την οικονομία της αγοράς (Berlin, 2001), είναι διαστρεβλωμένη, στο βαθμό που αντιμετωπίζουμε μια πολυδιάστατη κρίση. Πώς, άραγε, ο καθένας μπορεί να είναι εξίσου ελεύθερος μέσα σε μια ιεραρχία ή μέσα σε μια νεοφιλελεύθερη ολιγαρχία; Απλούστατα, είναι ελεύθερος και μπορεί ελεύθερα να εξουσιάζει και να εκμεταλλεύεται όποιους θεωρεί ανταγωνιστές, με αντίθετα εγωκεντρικά συμφέροντα. Ο Marx, σχολιάζοντας την ιδιωτική αξία και την περιορισμένη ελευθερία του ατόμου, λέει χαρα-

17 ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ / 135 κτηριστικά: «η μοναδική σχέση μεταξύ των ατόμων είναι η φυσική αναγκαιότητα, η ανάγκη και το ιδιωτικό συμφέρον, η προστασία της ιδιοκτησίας τους και του εγωισμού τους» (Marx, 1978: 43). Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι ψευδαίσθηση της πολιτικής ελευθερίας που παρέχεται από το νεοφιλελεύθερο κράτος δεν είναι ούτε απαραίτητη ούτε ικανοποιητική σε ό,τι αφορά την καθιέρωση των δημοκρατικών θεσμών, ενώ την ίδια στιγμή οι κυρίαρχες ιδέες αποκτούν μια πιο πνευματική διάσταση, που επιβεβαιώνει όλο και περισσότερο το σύστημα κυριαρχίας. Έτσι, μέσα σε αυτή τη νέα τάξη πραγμάτων, η πολιτική ελευθερία προϋποθέτει τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και την οικονομία της αγοράς, ενώ η άρχουσα τάξη διατηρεί τη θέση της και τον έλεγχο μέσα στα πλαίσια της συνύπαρξης μιας ψευδεπίγραφης δημοκρατίας και της οικονομίας της αγοράς, αποκρύπτοντας την αδικία, την ημιμόρφωση και τον ολοκληρωτισμό. Στα σχολεία, λοιπόν, όπου και όταν οι μαθητές υποχρεώνονται να ακολουθούν κανόνες και κανονισμούς, η μάθηση χάνει το νόημά της, στο βαθμό που μια χειραγωγημένη και ενισχυμένη από εξωτερικούς παράγοντες μάθηση δεν είναι τίποτα περισσότερο από πολιτική κατήχηση. και, εκεί, οι μαθητές μυούνται στην ιεραρχία των αξιών και των ανισοτήτων που αντιπροσωπεύονται από την οικονομία της αγοράς και την υποτιθέμενη δημοκρατία.

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΆΡΘΡΟ 4 Ο : Συνέπειες

ΆΡΘΡΟ 4 Ο : Συνέπειες ΆΡΘΡΟ 4 Ο : Συνέπειες Ως διαδεδοµένη στάση ζωής ο υπερκαταναλωτισµός διαµορφώνει συνθήκες που υποβαθµίζουν την κοινωνία και τον άνθρωπο. Η κατανάλωση προϋποθέτει κοινωνική δύναµη για την απόκτηση της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL].

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΨΗΦΙΣΜΑ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ- ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ- ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Τον Ιούνιο 1985, µια οµάδα ευρωπαίων δικαστικών λειτουργών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής συμπεριφοράς Θέματα Διάλεξης Οι κανόνες συμπεριφοράς Η σκέψη για τους ηθικούς κανόνες Η θεωρία του Piaget για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ

4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ 4ο ΓΕΛ ΛΑΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: Α3 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- PROJECT Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2016-2017 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΖΕΚΕΝΤΕ ΜΑΡΙΑ: ΝΟΜΙΚΟΣ ΘΕΜΑ: «Η ΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ. Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Γλώσσα. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων

Νέα Ελληνική Γλώσσα. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων 7 Ιουνίου 2017 Νέα Ελληνική Γλώσσα Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων Α. Το θέμα του κειμένου αφορά στη σχέση επιστήμης και τεχνολογίας και τον ρόλο του επιστήμονα.

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ 1 Η Επαγγελματική αποτελεί κεντρικό παράγοντα για την επιτυχία της Στρατηγικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 2: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ερωτήσεις Μαθήματος 1 Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο Είσαι αρρώστια μου, στενοχώρια μου, και

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος.

Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος. Η οικολογική ηθική ως μέρος της απελευθερωτικής ηθικής και το ζήτημα της θεμελίωσης. Η συμβολή ορισμένων Ελλήνων: Καστοριάδης, Τερζάκης, Φωτόπουλος. Γ. Μπλιώνης Κύκλος συζητήσεων για την Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Εγκρίθηκε από το Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ. Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ. Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ και ΕΠ. ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΦΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ Γ. Ευθυμίου Επαρχιακού ΠΛΕ- Μ.Ε Πάφου Οκτώβριος 2012 1 Προσφέρει ίσες ευκαιρίες μόρφωσης Στοχεύει στη διάδοση της γνώσης.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οικονομική Επιστήμη Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γιατί δημιουργήθηκε η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ MAZIKH KOINΩΝΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Μαζική Κοινωνία: ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις σημερινές κοινωνίες δυτικού τύπου. Χαρακτηριστικά τους αποτελούν ο μεγάλος πληθυσμός, η ασφυκτική συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ο ρόλος των Δημοσίων Βιβλιοθηκών στην ενίσχυση της Κοινωνικής Συνοχής Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Κύρια σημεία της παρουσίασης Ρόλοι των Δημοσίων Βιβλιοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 7: Τέχνη -κουλτούρα - κριτική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση

Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Κυρίες και κύριοι καλημέρα Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω εικονοκλαστικά αμφισβητώντας λίγο τον ελληνικό τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση

Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση Σύγχρονο σύστημα Φυσικής Αγωγής (Χατζηχαριστός, 2003, σ.15-17)..η έλλειψη ενιαίου χαρακτήρα στη Φυσική Αγωγή γεννά την αμφισβήτηση της επιστημονικότητας αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βιοηθική 2.Ανθρώπινα Δικαιώματα 1.Ανθρώπινο γονιδίωμα και ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου.

Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου. Θέμα: Η εξάπλωση του σχολείου - Η γένεση του κοινωνικού ανθρώπου. Επιβλέπων Καθηγητής: Ε. Μαυρικάκης Ομάδα Έ Χαριτάκη Χαρά Ξενάκη Μαρία Παπαδημητράκη Αρετή Πετράκη Κατερίνα Πιτσικάκη Σοφία Ο ρόλος και

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθερία σημαίνει κατ αρχάς να έχουμε διαύγεια απέναντι σ αυτό που σκεφτόμαστε και σ αυτό που κάνουμε.

Ελευθερία σημαίνει κατ αρχάς να έχουμε διαύγεια απέναντι σ αυτό που σκεφτόμαστε και σ αυτό που κάνουμε. Υπάρχει ανθρώπινη ελευθερία και σε τι συνίσταται; Ελευθερία δεν σημαίνει να κάνουμε ό,τι μας κατεβαίνει στο κεφάλι, ούτε, όπως νόμιζαν ορισμένοι φιλόσοφοι, να δρούμε χωρίς κίνητρα. Ελευθερία σημαίνει κατ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (ΜΜΕ) καθορίζουν και διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό τις στάσεις και αντιλήψεις της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Φτάνει να μισήσει ένας άνθρωπος έναν άλλον άνθρωπο, για ν' απλωθεί,σιγά-σιγά,το μίσος σ' ολάκερη την ανθρωπότητα. Ζαν Πωλ Σάρτρ Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

Θέση της Φυσικής Αγωγής στο ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα

Θέση της Φυσικής Αγωγής στο ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα Θέση της Φυσικής Αγωγής στο ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα 27 Σεπτεμβρίου 2010 Δ. Χατζηχαριστός - Θέση της Φυσικής Αγωγής στο εκπαιδευτικό σύστημα Διαφάνεια: 1 Ισχύον σύστημα Φυσικής Αγωγής 27 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1 John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1. Πρώτη φάση: Θεωρία της δικαιοσύνης (1971) και καντιανός αντικειμενισμός Η δικαιοσύνη ως ακριβοδικία.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη Ελευθερία και Ευθύνη Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη 1η Ομάδα - Φιλόσοφοι Ελευθερία, ορισμός, μορφές Ελευθερία είναι το συναίσθημα που απορρέει από τον άνθρωπο,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1 Το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία, Πολιτικοί Θεσμοί & Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία)είναι πρωτίστως μια μαθητεία στη Δημοκρατία. Σκοπός του είναι να διαμορφώσει έναν ελεύθερο και υπεύθυνο πολίτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα