ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα : Αναλυτικά Προγράμματα στα Μαθηματικά. Ελληνική πραγματικότητα- Διεθνής εμπειρία Διδάσκων : Χαράλαμπος Λεμονίδης Πώς απαντούν οι μαθητές του Δημοτικού σε Ρεαλιστικά προβλήματα» Αρσένης Κων/νος Εαρινό εξάμηνο ΦΛΩΡΙΝΑ 2004

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Σελ.2 1. Θεωρητικό Πλαίσιο Επίλυση προβλημάτων - Ιστορική αναδρομή Τα Ρεαλιστικά Μαθηματικά Τα «ρεαλιστικά προβλήματα» Η έρευνα Σκοπός και υποθέσεις Μεθοδολογία της έρευνας Αποτελέσματα Συνεντεύξεις Συμπεράσματα - Συζήτηση Βιβλιογραφία Παράρτημα

3 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος «Αναλυτικά Προγράμματα στα Μαθηματικά. Ελληνική πραγματικότητα και διεθνής εμπειρία» που περιλαμβάνεται στο Β εξάμηνο σπουδών του Μ.Π.Ε. του Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης της Παιδαγωγικής Σχολής Φλώρινας. Η εργασία παρουσιάζει έρευνα που διενεργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2004, με σκοπό την διερεύνηση της ικανότητας των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου στην επίλυση «ρεαλιστικών προβλημάτων» και την καταγραφή των στρατηγικών, που αυτοί ακολουθούν, μέσα από την συγκριτική παρουσίαση των απαντήσεων των μαθητών δύο σχολικών τάξεων, στις οποίες ακολουθούνται διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις. Στο πρώτο μέρος της εργασίας επιχειρούμε μια σύντομη ιστορική αναδρομή της θεωρίας της διδασκαλίας των Μαθηματικών με έμφαση στον τομέα της επίλυσης προβλημάτων, παρουσιάζονται επιγραμματικά οι αρχές της «Ρεαλιστικής Μαθηματικής Εκπαίδευσης» της Ολλανδίας και ορίζονται τα «ρεαλιστικά προβλήματα» ή προβλήματα «πλαισίου» και η θεματική τους. Το δεύτερο μέρος της εργασίας είναι το ερευνητικό και περιλαμβάνει αρχικά την διατύπωση του σκοπού και των υποθέσεων της έρευνας. Στην συνέχεια περιγράφεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε και ακολουθεί η παρουσίαση των αποτελεσμάτων που καταγράφηκαν ενώ παρουσιάζονται και οι συνεντεύξεις που παραχώρησαν οι μαθητές. Η εργασία ολοκληρώνεται με συζήτηση και απόπειρα διατύπωσης συμπερασμάτων επί των αποτελεσμάτων της έρευνας. 2

4 1.Θεωρητικό Πλαίσιο 1.1. Επίλυση προβλημάτων -Ιστορική αναδρομή «Η πλειονότητα των ανθρώπων στην καθημερινή ζωή δεν χρησιμοποιεί παρά ένα ελάχιστο μέρος των Μαθηματικών τα οποία διδάχθηκε στο σχολείο» 1. «Όλες οι γνωστικές δραστηριότητες του ανθρώπου είναι από τη φύση τους περιπτώσεις επίλυσης προβλημάτων» 2. «Στην σύγχρονη κοινωνία είναι απαραίτητη εκείνη η όψη των Μαθηματικών που σχετίζεται με τη λήψη αποφάσεων, τη διατύπωση ερωτήσεων και την επίλυση προβλημάτων για τα οποία δεν υπάρχει προκαθορισμένη πορεία προς τη λύση» 3. Αυτές είναι μόνο μερικές, από τις διαπιστώσεις της επιστημονικής έρευνας που οδηγούν, έπειτα από μακρύ επιστημονικό διάλογο μέσα στον χώρο της Μαθηματικής εκπαίδευσης, σε έναν επανακαθορισμό της διδακτέας ύλης των σχολικών Μαθηματικών και σε τελική ανάλυση στην αλλαγή της «χρήσης» των Μαθηματικών μέσα στο σχολικό πρόγραμμα. Κεντρικό θέμα της σχετικής συζήτησης εδώ και πολλά χρόνια, ήταν η διατύπωση μιας ολοκληρωμένης Μαθηματικής θεωρίας που να ερμηνεύει φαινόμενα σχετικά με τη διδασκαλία και μάθηση των Μαθηματικών. Στην συνέχεια έπρεπε τα θεωρητικά συμπεράσματα που διατυπώθηκαν, να αξιοποιηθούν στην πράξη και το πρακτικό ερώτημα που επιχειρήθηκε τελικά να απαντηθεί ήταν: τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να βοηθήσουμε τους μαθητές να κατανοήσουν τα Μαθηματικά ως αντικείμενο και ως εργαλείο για την επίλυση (καθημερινών) προβλημάτων. Αυτονόητο λοιπόν ήταν, ένα μεγάλο μέρος της έρευνας να ασχοληθεί με την επίλυση προβλημάτων (Problem solving), που αποτελεί άλλωστε και τον πυρήνα της Μαθηματικής επιστήμης. Επιχειρώντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή βλέπουμε ότι η πρώτη ολοκληρωμένη Μαθηματική θεωρία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 20 και αυτή ήταν η συνειρμική, που περιέγραφε την διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος με βάση τους νόμους της εξάσκησης και του αποτελέσματος ή αλλιώς έβλεπε την λύση προβλημάτων ως μια ιεραρχική, μηχανιστική εφαρμογή μέσω δοκιμής και λάθους- των ήδη υπαρχόντων τρόπων αντίδρασης του λύτη 4. Από τα τέλη της δεκαετίας του 50 άρχισε να κυριαρχεί η στρουκτουραλιστική προσέγγιση της διδασκαλίας των Μαθηματικών που προέτασσε την κατανόηση των μαθηματικών δομών ως προϋπόθεση της μάθησης των μαθηματικών εννοιών. Η υιοθέτηση αυτών των προτάσεων στη διδασκαλία των Μαθηματικών στο Δημοτικό σχολείο οδήγησε στη γέννηση του σπειροειδούς αναλυτικού προγράμματος με την εισαγωγή ανωτέρων μαθηματικών εννοιών ήδη από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Σε μια προσπάθεια να «αντιστοιχιστούν» οι νοητικές ικανότητες των μαθητών με το προτεινόμενο κάθε φορά στρουκτουραλιστικό υλικό, ο Bruner και άλλοι ψυχολόγοι, έχοντας ως βάση τη θεωρία του Piaget, ενδιαφέρθηκαν για τις γνωστικές διεργασίες των παιδιών και τον τρόπο που αυτά αναπαριστούν έννοιες και ιδέες κατά τη διαδικασία της μάθησης, ορίζοντας τρεις τρόπους αναπαράστασης (πραξιακή, 1 Καψάλης, Α., Λεμονίδης, Χ., «Σύγχρονες τάσεις της διδακτικής των Μαθηματικών» τ. 6, σελ. 95, Μακεδνόν. 2 Κολιάδης, Ε., «Γνωστική Ψυχολογία, Γνωστική Νευροεπιστήμη και Εκπαιδευτική Πράξη», Τόμος Δ, σελ. 514, Αθήνα Κολέζα, Ε., «Γνωσιολογική και Διδακτική προσέγγιση των Στοιχειωδών Μαθηματικών Εννοιών», σελ. 72., Leader Books Όπ. π. σελ

5 εικονική και συμβολική). Στη βάση αυτής της θεωρίας σχεδιάστηκε διδακτικό υλικό για τα Μαθηματικά με στόχο την δόμηση των διαδοχικών επιπέδων μάθησης. Μια παράλληλη ουσιαστικά θεωρία με την στρουκτουραλιστική ήταν η θεωρία της Μορφής (Gestalt), το κεντρικό σημείο της οποίας ήταν η κατανόηση της δομής ως συνόλου. Οι Gestalt ψυχολόγοι αντιπαρέβαλαν στους συνειρμικούς την άποψη ότι για την επίλυση προβλημάτων απαιτείται μια περισσότερο σφαιρική νοητική διαδικασία παρά μια συνάθροιση διαδοχικών συνειρμών του τύπου δοκιμή-λάθος. Αυτό ονομάστηκε ενόραση (insight) και προϋποθέτει την παραγωγική σκέψη που επιτρέπει μιαν επανοργάνωση των στοιχείων του προβλήματος με σκοπό την κατανόηση της μορφής του. Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκαν συγκεκριμένες τεχνικές (όπως οι ευρετικές του Polya) που είναι διαδοχικοί συλλογισμοί που οδηγούν στην εξεύρεση της λύσης του προβλήματος. Την μετάθεση της εστίας ενδιαφέροντος από το πρόβλημα, στο ίδιο το υποκείμενο που εμπλέκεται στη διαδικασία επίλυσής του, επιφέρουν οι θεωρία του νοήματος και η θεωρία του σχήματος (schema) που εστιάζουν την έρευνά τους στον τρόπο με τον οποίο το προς επίλυση πρόβλημα σχετίζεται με τις προϋπάρχουσες στη μνήμη του υποκειμένου έννοιες και ιδέες οι οποίες είναι οργανωμένες σε σχήματα. Στη βάση των παραπάνω αλλά κυρίως υπό την επίδραση της θεωρίας των σταδίων ανάπτυξης του Piaget, αναπτύχθηκε το κίνημα των «Μοντέρνων Μαθηματικών» που επέφερε μια νέα αντίληψη στην διδασκαλία των Μαθηματικών που στηρίχθηκε στην θεωρία των συνόλων, τις αλγεβρικές δομές και την αυστηρή αξιωματική θεμελίωση. Το σημείο εκκίνησης για την λύση του προβλήματος δίνεται από το σύνολο των πρώιμων αντιλήψεων των μαθητών οι οποίες σταδιακά μοντελοποιούνται μέσα από τις γνωστικές αντιπαραθέσεις που δημιουργούνται μεταξύ των μαθητών. Ο στόχος τώρα είναι η επαναδόμηση των πρώιμων αντιλήψεων και ο απώτερος σκοπός η κατασκευή της μαθηματικής γνώσης από τους ίδιους τους μαθητές. Τα «Μοντέρνα Μαθηματικά» κυριάρχησαν μετά τη δεκαετία του 60 σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο και από το 1982 και στην Ελλάδα με την καθιέρωση των νέων Α.Π. και διδακτικών βιβλίων. Ήδη όμως από τα τέλη της δεκαετίας του 80 τα αποτελέσματα αυτής της μεταρρύθμισης άρχισαν να αμφισβητούνται διεθνώς καθώς μελέτες έδειχναν πως ο νέος τρόπος διδασκαλίας από τη μια μεριά μείωνε τις υπολογιστικές ικανότητες των παιδιών και από την άλλη δεν προωθούσε την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν με επιτυχία προβληματικές καταστάσεις του περιβάλλοντός τους. 5 Τα προβλήματα που περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια είναι πολλά και συχνά ακατάλληλα από παιδαγωγικής άποψης. Το πλαίσιο συμφραζομένων τους, ελάχιστα ενδιαφέρει καθώς σημασιολογικά είναι απογυμνωμένα από το νόημά τους και εκείνο που σε τελική ανάλυση απασχολεί όλους τους εμπλεκόμενους στην μαθησιακή διαδικασία είναι η μηχανική επίλυση των προβλημάτων ανεξάρτητα από την ενδεχόμενη χρησιμότητά της σε διαφορετικά πλαίσια. Στα πλαίσια αυτών των προβληματισμών αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια διεθνώς, διάφορες μεταρρυθμιστικές προτάσεις διδασκαλίας των Μαθηματικών που θέτουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός τους την επίλυση προβλημάτων. Μια από αυτές είναι και η «Ρεαλιστική Μαθηματική Εκπαίδευση» που αναπτύχθηκε στην Ολλανδία, μια σύντομη παρουσίαση της οποίας κάνουμε στο επόμενο κεφάλαιο. 5 Κόσυβας Γ., «Η Πρακτική του Ανοιχτού Προβλήματος στο Δημοτικό Σχολείο», Gutenberg, σελ. 24, Αθήνα

6 1.2. Τα Ρεαλιστικά Μαθηματικά Σε απάντηση προς την μηχανιστική προσέγγιση που κυριαρχούσε στην διδακτική πράξη της ολλανδικής σχολικής πραγματικότητας ως τις αρχές του 1970, αναπτύχθηκε μια έντονη ερευνητική δραστηριότητα που υποστήριζε την άποψη ότι, τα ίδια τα φαινόμενα μέσω των οποίων αποκτούν περιεχόμενο οι μαθηματικές έννοιες, πρέπει να αποτελέσουν τη βάση στήριξης μιας διδακτικής διαδικασίας που θα στοχεύει στην κατάκτηση αυτών των εννοιών. Γύρω από αυτή την άποψη χτίστηκε η ρεαλιστική μαθηματική εκπαίδευση που επηρεάζει την Μαθηματική εκπαίδευση σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα θεμέλια της ρεαλιστικής μαθηματικής εκπαίδευσης τέθηκαν από τον H. Freudenthal και τους συνεργάτες του, στα πλαίσια του «Ινστιτούτου για την Ανάπτυξη της Μαθηματικής Εκπαίδευσης» στην Ολλανδία. Ειδικότερα με την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ασχολήθηκε το τμήμα του Ινστιτούτου Wiskobas, που αφού μελέτησε διάφορα βιβλία μαθηματικών, σχεδίασε νέα πακέτα διδασκαλίας που εφαρμόστηκαν πειραματικά σε πραγματικές τάξεις. Οι διδακτικές εμπειρίες του εγχειρήματος αποτέλεσαν το υλικό για την κατασκευή αρχικά ενός «οδηγού για δασκάλους» και στη συνέχεια ενός «Υποδείγματος Προγράμματος σπουδών». Σε επόμενη φάση επιχειρήθηκε η διάχυση των νέων ιδεών και μια σειρά άλλων δραστηριοτήτων όπως έρευνα σε επιλεγμένες περιοχές των Μαθηματικών όπου εμφανίζονταν προβλήματα, εκτεταμένη ανάλυση των μαθηματικών εγχειριδίων που χρησιμοποιούνταν μέχρι τότε στην Ολλανδία, υποστήριξη συγγραφικών ομάδων κτλ. Η θεωρία της ρεαλιστικής μαθηματικής εκπαίδευσης (Realistic Mathematics Education. RME ) διαμορφώθηκε στη βάση κυρίως τριών θεωρητικών αξόνων : I. Την θεωρία των επιπέδων.(van Hiele) 6 Σύμφωνα μ αυτήν στη διαδικασία της μάθησης μπορούμε να διακρίνουμε επίπεδα στο καθένα από τα οποία τα αντικείμενα της μαθηματικής σκέψης διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη φύση και ως προς την οργάνωση. Στο πρώτο επίπεδο τα αντικείμενα της μαθησιακής διαδικασίας (αριθμοί ή σχήματα) εμπεριέχονται στο συγκεκριμένο υλικό (συγκεκριμένα αντικείμενα, οπτικά μοντέλα, σχήματα κλπ.) με το οποίο έρχεται σε επαφή ο μαθητής μέσω κατάλληλων δραστηριοτήτων. Στο δεύτερο επίπεδο αντικείμενο της έρευνας είναι οι σχέσεις μεταξύ αριθμών ή σχημάτων. Ο μαθητής συνειδητοποιεί ότι οι αριθμοί και τα σχήματα είναι φορείς κάποιων ιδιοτήτων και επιχειρεί την οργάνωση των μεταξύ τους σχέσεων. Στο τρίτο επίπεδο οι ίδιες οι σχέσεις συνδέονται μεταξύ τους στα πλαίσια ενός επαγωγικού συλλογισμού. Τα σύνορα μεταξύ των επιπέδων αλληλοδιαπλέκονται και για να επιτευχθεί μάθηση σε ένα επίπεδο θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί η μαθησιακή διαδικασία στο προηγούμενο επίπεδο. II. Την διδακτική φαινομενολογία του Freudenthal. Ο Freudenthal αντιμετωπίζει τις μαθηματικές έννοιες ως «εργαλεία» οργάνωσης των πραγματικών φαινομένων. 7 Αντί να παρουσιαστούν στο μαθητή οργανωμένα φαινόμενα, με στόχο την ανακάλυψη κοινών δομών, προτείνεται ο μαθητής να ξεκινήσει από τα ίδια τα φαινόμενα που ζητούν οργάνωση και με αφετηρία αυτά, να διθαχθεί πώς να χειρίζεται τις μαθησιακές έννοιες και δομές. Με άλλα λόγια για 6 Κολέζα, Ε. Εισαγωγή στο «Ρεαλιστικά Μαθηματικά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση», σελ.xii., Leader Books Όπ. π. σελ. ix. 5

7 τον Freudenthal, σκοπός μας πρέπει να είναι, να φέρουμε το μαθητή σε επαφή με εκείνα τα φαινόμενα, για τα οποία οι μαθηματικές έννοιες και δομές αποτελούν οργανωτικά εργαλεία, με στόχο να τα διαμορφώσουν μόνοι τους, να μάθουν να τα χειρίζονται και να τα χρησιμοποιούν στα πλαίσια ευρύτερων διδακτικών στόχων. III. Την προοδευτική μαθηματικοποίηση (Wiskobas). O Treffers ορίζει την μαθηματικοποίηση ως μια δραστηριότητα οργάνωσης και δόμησης κατά την οποία οι γνώσεις και ικανότητες που έχουν αποκτηθεί χρησιμοποιούνται για την ανακάλυψη άγνωστων σχέσεων και δομών. Αναλύεται σε δύο συνιστώσες :την οριζόντια και την κατακόρυφη μαθηματικοποίηση. Κατά την οριζόντια μαθηματικοποίηση το (πραγματικό) πρόβλημα «μεταφράζεται σε μαθηματικό πρόβλημα. Μέσω συγκεκριμένων ενεργειών (π.χ. διατύπωση και αναπαράσταση του προβλήματος με διαφόρους τρόπους, ανακάλυψη σχέσεων κλπ.) προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις μαθηματικές έννοιες που βρίσκονται διάχυτες μέσα στο πλαίσιο του προβλήματος. Με άλλα λόγια πηγαίνουμε από τον κόσμο της ζωής στον κόσμο των συμβόλων. Κατά την κατακόρυφη μαθηματικοποίηση το (πραγματικό) πρόβλημα που έχει «μεταφραστεί» σε μαθηματικό, αντιμετωπίζεται και επεξεργάζεται με μαθηματικά εργαλεία (πχ. αναπαράσταση σχέσεων με τύπους, απόδειξη σχέσεων, χρήση γνωστών μοντέλων κλπ.). Εδώ δηλαδή κινούμαστε στον κόσμο των συμβόλων. Σε κάθε φάση της μαθηματικοποίησης ο μαθητής αναστοχάζεται πάνω σε κάθε ενέργεια ή απόφασή του, εκτιμά την πρόοδό του, ανταλλάσσει απόψεις με τους άλλους, αξιολογεί τα προϊόντα της μαθηματικοποίησης και ερμηνεύει τα αποτελέσματα που παίρνει. Οι πέντε κύριες μαθησιακές και διδακτικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίζονται τα ρεαλιστικά μαθήματα των μαθηματικών είναι: 1. Η εκμάθηση των μαθηματικών είναι μια κατασκευαστική διαδικασία και επιτυγχάνεται μέσα από συγκεκριμένα προβλήματα και καταστάσεις. Στη φάση της εισαγωγής ενός σχετικά νέου αντικειμένου οι μαθηματικές δραστηριότητες πρέπει να διατυπώνονται σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο (context) και τα πραγματικά φαινόμενα πρέπει να διερευνώνται κάτω από όσο το δυνατό περισσότερες οπτικές γωνίες. 8 Ένα πρόβλημα πλαίσιο μπορεί να έχει τη μορφή ενός λεκτικού προβλήματος αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανίζεται με τη μορφή παιχνιδιού, μιας ιστορίας ή παραμυθιού, να αναπαρίσταται από μοντέλα, σχήματα ή γραφήματα ή να αποτελεί συνδυασμό όλων των προηγούμενων. 2. Η εκμάθηση μιας μαθηματικής έννοιας είναι μια διαδικασία που θέλει χρόνο και κινείται σε διάφορα επίπεδα αφαίρεσης από το συγκεκριμένο ως το αφηρημένο. 9 Βέβαια οι όροι αυτοί είναι σχετικοί καθώς το αφηρημένο στην αρχή της διδασκαλίας, μπορεί να είναι απόλυτα συγκεκριμένο σε μεγαλύτερες τάξεις. Για να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα μεταξύ συγκεκριμένου και αφηρημένου χρησιμοποιείται συγκεκριμένο υλικό, οπτικά μοντέλα, πρότυπες καταστάσεις, σχήματα, διαγράμματα και σύμβολα. 3. Η αναβάθμιση του επιπέδου της μαθησιακής διαδικασίας προωθείται όταν λαμβάνεται υπόψη η προσωπική διαδικασία σκέψης του καθενός και δημιουργούνται αντιπαραθέσεις. Μέσα από τις συγκεκριμένες δραστηριότητες και προσωπικές του κατασκευές ο κάθε μαθητής παρέχει ενδείξεις στο δάσκαλο για το στίγμα του στο μαθησιακό πεδίο αλλά και το βαθμό προόδου του. 8 Όπ. π. σελ.xvi. 9 Λεμονίδης Χ., «Μια νέα πρόταση διδασκαλίας των Μαθηματικών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου», σελ. 31, Πατάκης Αθήνα

8 4. Καθώς η μάθηση είναι μια κοινωνική δραστηριότητα επιβάλλεται η εκπαίδευση των μαθηματικών να στηρίζεται στην αλληλεπίδραση. Οι μαθητές κατά τη διδασκαλία έχουν την ευκαιρία να επεξεργαστούν όχι μόνο τις δικές τους «κατασκευές» αλλά και των συμμαθητών τους. Για τη ρεαλιστική εκπαίδευση γενικά, η μαθησιακή διαδικασία εξελίσσεται στα πλαίσια μιας αλληλεπιδραστικής, αμφίδρομης διδασκαλίας όπου εκτός από το χρόνο για ατομική εργασία πρέπει να δίνεται και η ευκαιρία για ομαδική συζήτηση, συλλογική προσπάθεια, παρουσίαση και κρίση εργασιών, ανταλλαγή επιχειρημάτων κλπ. 5. Η εκμάθηση των μαθηματικών δεν είναι η απορρόφηση μιας συλλογή «άσχετων» μεταξύ τους γνώσεων και δεξιοτήτων αλλά η οικοδόμηση εννοιών μέσα σε μια δομημένη ενότητα. Επειδή οι μαθηματικές έννοιες όπως και τα πραγματικά φαινόμενα - σπανίως εκφράζουν μια και μόνο δομή, θα πρέπει οι μαθησιακές πορείες να αλληλοσυμπλέκονται και να συσχετίζονται μεταξύ τους. Αυτό πρέπει να συμβαίνει και για έναν ακόμα λόγο. επειδή τα προαπαιτούμενα για την προοδευτική μαθηματικοποίηση σε μια θεματική περιοχή, συνήθως βρίσκονται σε άλλες θεματικές περιοχές. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι τα ρεαλιστικά μαθηματικά δίνουν έμφαση στην ύπαρξη πλούσιων θεματικών πλαισίων συνδεδεμένων με την εμπειρία του παιδιού, στην ενοποίηση των μαθηματικών με άλλα μαθήματα, στην ανακατασκευαστική υπόσταση της μάθησης και στην συνεργασία μέσα σε ετερογενείς ομάδες. 7

9 1.3. Τα «ρεαλιστικά προβλήματα» Ήδη από την δεκαετία του 70 εμφανίστηκε η ιδέα των λεγόμενων ανοιχτών προβλημάτων σαν βασικό συστατικό στην διδασκαλία των Μαθηματικών και σ αυτά περιλαμβάνονται μια σειρά προβλημάτων όπως προβλήματα διερεύνησης, τοποθέτησης, ζωντανές πραγματικές καταστάσεις, projects, προβλήματα χωρίς ερωτήσεις ή με ποικιλία απαντήσεων κ.α.. 10 Στα πλαίσια της Μαθηματικής Εκπαίδευσης στην Ολλανδία αυτά τα προβλήματα ονομάστηκαν «Ρεαλιστικά» και έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην έννοια του πλαισίου (context) των συμφραζομένων του προβλήματος. Πλάι ή τριγύρω από το κείμενο (text) της εκφώνησης ενός προβλήματος υπάρχει το πλαίσιο των συμφραζομένων (context), το οποίο αποσαφηνίζει, προσδιορίζει ή περιορίζει, υποβάλλει ή ακόμα και συσκοτίζει το νόημα του κειμένου. 11 Οι προσωπικές εμπειρίες των μαθητών, οι άτυπες μέθοδοι προσέγγισης της κατάστασης, η «κοινή γνώμη» γύρω από το θέμα, συνθέτουν το περιβάλλον ενός προβλήματος πλαισίου. 12 Το πλαίσιο παίζει σημαντικό ρόλο και επηρεάζει τη διαδικασία επίλυσης γιατί κάποιες παράμετροι που πρέπει να αξιοποιηθούν είναι διάχυτες στην ιστορία και απομένει στον μαθητή να τις αξιολογήσει και να τις χρησιμοποιήσει ανάλογα. Τα προβλήματα των σχολικών εγχειριδίων δεν είναι διατυπωμένα μέσα σ ένα πλαίσιο πραγματικής ζωής γι αυτό και τις περισσότερες φορές η λύση τους απαιτεί απλώς την συμμόρφωση του μαθητή στους όρους του διδακτικού συμβολαίου. Αυτό σημαίνει ότι η λύση που επιδέχονται είναι μία και μοναδική ότι είναι σχεδόν πάντα αριθμητική, ότι όλα τα δεδομένα πρέπει να χρησιμοποιηθούν και ότι καμιά πρόσθετη πληροφορία δεν είναι απαραίτητη. 13 Σύγχρονες έρευνες μάλιστα, έχουν δείξει ότι ο πλέον καθοριστικός παράγοντας για την ικανότητα επίλυσης ενός προβλήματος δεν είναι μια γενική νοημοσύνη, αλλά η εξειδικευμένη γνώση γύρω από το πλαίσιο διατύπωσης του προβλήματος. 14 Η γνώση που αποκτά τελικά το άτομο έχει άμεση σχέση με τις αναπαραστάσεις που έχει σε καθαρά ατομικό επίπεδο και η γνώση που ανασύρουμε από τη μνήμη μας κατά τη διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος είναι μια «πλαισιοποιημένη» γνώση η οποία σταδιακά μόνο αποπλαισιοποιείται. 15 Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν τη μεγάλη σημασία του πλαισίου μέσα στο οποίο αποκτιέται η γνώση για την μετέπειτα γνωστική πορεία του μαθητή και ειδικότερα την μεγάλη σημασία που έχει το πλαίσιο συμφραζομένων ενός προβλήματος Μαθηματικών. Ο Freudenthal επέμενε στο θέμα της ποικιλίας στη φύση και τον πλούτο των προβλημάτων 16 γι αυτό και το πλαίσιο των «ρεαλιστικών» προβλημάτων δεν περιορίζεται στον πραγματικό ή κοινωνικό κόσμο αλλά επεκτείνεται και στην πραγματικότητα της φαντασίας των παιδιών. Ένα πρόβλημα πλαίσιο μπορεί να έχει τη μορφή ενός λεκτικού προβλήματος αλλά ενδέχεται επίσης να εμφανίζεται με τη 10 Κόσυβας Γ., «Η Πρακτική του Ανοιχτού Προβλήματος στο Δημοτικό Σχολείο», σελ. 33, Gutenberg, Αθήνα Πατρώνης Τ., «Περί σκοτεινών φόνων και άλλων προβληματικών καταστάσεων», σελ. 26, Εκδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα Κολέζα, Ε., «Γνωσιολογική και Διδακτική προσέγγιση των Στοιχειωδών Μαθηματικών Εννοιών», σελ. 147, Leader Books Όπ. π. σελ Όπ. π. σελ Όπ. π. σελ Treffers, A. Η ρεαλιστική μαθηματική εκπαίδευση στην Ολλανδία » σελ. 16, στο «Ρεαλιστικά Μαθηματικά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση» Leader Books

10 μορφή παιχνιδιού, μιας ιστορίας ή παραμυθιού, να αναπαρίσταται από μοντέλα, σχήματα ή γραφήματα ή να αποτελεί συνδυασμό όλων των προηγούμενων. Σημείο εκκίνησης αυτών των προβλημάτων είναι η άτυπη καθημερινή γνώση και τα ενδιαφέροντα των μαθητών που έχει αποδειχτεί ότι αποτελούν γόνιμο έδαφος για την διδασκαλία των μαθηματικών εννοιών και διευκολύνουν τους μαθητές να οικοδομήσουν σιγά σιγά έναν «μαθηματικό μικρόκοσμο» όπου θα μιλούν «Μαθηματικά», θα δίνουν και θα ζητούν εξηγήσεις, θα σχεδιάζουν προτεινόμενες λύσεις και δεν θα εφαρμόζουν μηχανικά την θεωρία που ήδη έχουν διδαχθεί. 9

11 2. Η έρευνα 2.1. Σκοπός και υποθέσεις Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνηθεί ο βαθμός ικανότητας στην επίλυση «ρεαλιστικών προβλημάτων» και να καταγραφούν οι στρατηγικές, που οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου ακολουθούν, μέσα από την συγκριτική παρουσίαση των απαντήσεων των μαθητών δύο σχολικών τάξεων, στις οποίες ακολουθούνται διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις. Πρόκειται από την μία, για την νέα πρόταση διδασκαλίας των Μαθηματικών που εφαρμόζεται στο 1 ο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας και από την άλλη την κλασική διδασκαλία του επίσημου αναλυτικού προγράμματος. Οι υποθέσεις-ερωτήματα που τίθενται προς διερεύνηση με την παρούσα εργασία είναι: Είναι ικανοί οι μαθητές να επιλύσουν προβλήματα πολλαπλασιασμού και διαίρεσης, χωρίς να έχουν προηγουμένως διδαχθεί συστηματικά τους αλγόριθμους των δύο πράξεων; Πώς αντιμετωπίζουν το υπόλοιπο σε προβλήματα που επιλύονται με μια ατελή διαίρεση; Μπορούν να «εισχωρούν» στο νόημα του προβλήματος με όρους πραγματικής ζωής ή αντιμετωπίζουν αυστηρά «μαθηματικά» τα ρεαλιστικά προβλήματα; 2.2. Μεθοδολογία της έρευνας Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2004 στο 1 ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας και στο Δημοτικό Σχολείο Βασιλικών-Θεσσαλονίκης. Το Πειραματικό Σχολείο της Φλώρινας επιλέχθηκε λόγω του γεγονότος ότι στις μικρές τάξεις του, εδώ και λίγα χρόνια εφαρμόζεται στη διδασκαλία των Μαθηματικών μια νέα πρόταση διδασκαλίας που επιφέρει αλλαγές στο θεωρητικό υπόβαθρο αλλά και στο περιεχόμενο της διδασκαλίας. 17 Ειδικά για τη λύση προβλημάτων, η νέα αυτή πρόταση, χρησιμοποιεί τα προβλήματα όχι ως προβλήματα εφαρμογής αλλά ως δραστηριότητες χρήσιμες για την εισαγωγή νέων εννοιών και δίνει βαρύτητα στις προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών και στις άτυπες στρατηγικές επίλυσης που χρησιμοποιούν, προτείνοντας προβλήματα που το περιεχόμενό τους προέρχεται από το χώρο ενδιαφερόντων των μαθητών και την σύγχρονη καθημερινή τους ζωή. Για τους μαθητές της Γ τάξης που συμμετείχαν στον πειραματισμό πρέπει να πούμε ότι, στις προηγούμενες τάξεις (Α και Β ), διδάχθηκαν τα Μαθηματικά μέσα από τον νέο τρόπο διδασκαλίας και στη βάση του ανανεωμένου περιεχομένου. Το Δημοτικό Σχολείο Βασιλικών επιλέχθηκε τυχαία με μοναδικό κριτήριο την σχετική ισοδυναμία στον αριθμό των μαθητών της Γ τάξης με αυτό της Φλώρινας. Τα προβλήματα δόθηκαν στα δύο τμήματα της Γ τάξης των προαναφερθέντων Δημοτικών Σχολείων σε φωτοτυπημένες σελίδες (βλ. παράρτημα) που 17 Περισσότερα για την νέα πρόταση στο Λεμονίδης Χ., «Μια νέα πρόταση διδασκαλίας των Μαθηματικών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου», Πατάκης, Αθήνα

12 περιελάμβαναν εκτός από τα «ατομικά στοιχεία» των μαθητών και τις «εκφωνήσεις» των προβλημάτων, χώρο για την «λύση» και την «απάντηση» του προβλήματος. Διευκρινίστηκε σαφώς στους μαθητές ότι οι απαντήσεις τους δεν θα βαθμολογηθούν και ότι αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ο τρόπος σκέψης τους. Κάθε πρόβλημα δίνονταν χωριστά και αφού τελείωνε με την επίλυση του προηγούμενου, ολόκληρη η τάξη. Ο πειραματισμός ολοκληρώθηκε σε ένα διδακτικό 2ωρο ανά τμήμα. Μετά τον πειραματισμό στην τάξη πάρθηκαν 5 συνεντεύξεις από μαθητές του Πειραματικού Φλώρινας και 3 συνεντεύξεις από μαθητές του σχολείου των Βασιλικών με σκοπό να αποκαλυφθεί περαιτέρω ο τρόπος σκέψης των μαθητών. Αρχικά είχε ζητηθεί από τους δασκάλους να κατηγοριοποιήσουν τους μαθητές σε τρία επίπεδα (καλοί, μέτριοι, αδύνατοι) με βάση την ικανότητά τους στα Μαθηματικά γενικά, με σκοπό να παρθούν συνεντεύξεις από μαθητές που ανήκουν στο κάθε επίπεδο. Οι απαντήσεις όμως των αδύνατων μαθητών στα έντυπα των προβλημάτων δεν δικαιολογούσαν συνέντευξη καθώς αυτοί είτε δεν έγραψαν τίποτε είτε έκαναν τυχαίες πράξεις. Έτσι οι συνεντεύξεις περιορίστηκαν σε μαθητές του πρώτου επιπέδου(καλοί) και σε μαθητές του δευτέρου επιπέδου (μέτριοι). Η επιλογή των προς συνέντευξη μαθητών έγινε τυχαία. Συγκεντρώθηκαν οι απαντήσεις από 46 μαθητές του 1 ου Πειραματικού Φλώρινας και από 45 μαθητές του Δημοτικού Βασιλικών. Τα Προβλήματα και η σκοπιμότητα της επιλογής τους Τα προβλήματα που πλειοδοτούν στα σημερινά σχολικά εγχειρίδια είναι κυρίως προβλήματα εφαρμογής της ήδη διδαγμένης θεωρίας, περιέχουν δυσκολίες στο λεξιλόγιο, αναφέρονται συνήθως σε καταστάσεις από την κοινωνική ζωή των ενηλίκων και όχι από τον κοινωνικό περίγυρο των μαθητών σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις έρχονται σε αντιπαράθεση με την άτυπη καθημερινή γνώση των νεαρών μαθητών. Επιπλέον αυτοί φαίνεται να είναι εξοικειωμένοι με συγκεκριμένες πρακτικές επίλυσης όπως αυτές προσδιορίζονται στο πλαίσιο της τυπολογίας του σχολείου. Πιο συγκεκριμένα στα πλαίσια του διδακτικού συμβολαίου που ισχύει σχεδόν σε κάθε μαθητική τάξη, κατά τη διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος, οι μαθητές : Θεωρούν ότι κάθε πρόβλημα επιδέχεται μία και μοναδική λύση που είναι πάντα αριθμητική και μάλιστα για να φτάσουν σ αυτή χρειάζεται απλώς να χρησιμοποιήσουν όλα τα προτεινόμενα δεδομένα χρησιμοποιώντας κάποια από τις γνωστές «τέσσερις» πράξεις. Τείνουν να χρησιμοποιούν ορισμένες στρατηγικές που εξαρτώνται μόνο από τους δοσμένους αριθμούς αγνοώντας το νοηματικό περιεχόμενο του προβλήματος. 18 Από την άλλη πλευρά, τα ρεαλιστικά προβλήματα έχουν πολύ περιορισμένη θέση στα σχολικά εγχειρίδια 19 και η επίλυσή τους προϋποθέτει αφενός χρήση ποικιλίας στρατηγικών επίλυσης, και αφετέρου «προτρέπει» τους μαθητές να αγνοήσουν τους κανόνες του διδακτικού συμβολαίου που συνήθως εφαρμόζεται στις σχολικές τάξεις και να σταθούν απέναντι σε αυτά με ερευνητική και κριτική διάθεση. 18 Πατρώνης Τ., «Περί σκοτεινών φόνων και άλλων προβληματικών καταστάσεων», σελ. 19, Εκδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα Κόσυβας Γ., «Η Πρακτική του Ανοιχτού Προβλήματος στο Δημοτικό Σχολείο», σελ. 35, Gutenberg, Αθήνα

13 Για την διερεύνηση των υποθέσεων της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν τρία (3) προβλήματα που αντιστοιχούν στις παραπάνω διαπιστώσεις. Για τον έλεγχο της λειτουργικότητας των προβλημάτων, αρχικά αυτά δόθηκαν δύο βδομάδες πριν την διεξαγωγή της έρευνας στο ένα τμήμα της Γ τάξης του Πειραματικού της Φλώρινας. Από την επεξεργασία των αποτελεσμάτων διαπιστώθηκαν ορισμένα προβλήματα αναφορικά με το ύψος των αριθμών που χρησιμοποιήθηκαν αναλογικά με την τάξη και τα οποία πιθανώς να αποπροσανατόλιζαν τα αποτελέσματα της έρευνας. Λαμβάνοντας υπόψη και αυτά τα δεδομένα καθορίστηκε η τελική μορφή των προβλημάτων που χρησιμοποιήθηκαν όπως φαίνεται παρακάτω: 1 ο Πρόβλημα Πηγαίνοντας σε ένα μικρό χωριό ο Αη Βασίλης κουβαλά μαζί του 7 σακούλες με παιχνίδια. Στην κάθε σακούλα έχει μέσα 18 παιχνίδια 20. Πόσα παιχνίδια θα μοιράσει στο χωριό αυτό; Το πρόβλημα επιλέχτηκε για να αναδειχθούν οι πιθανές άτυπες στρατηγικές επίλυσης που χρησιμοποιούν οι μαθητές σε ένα πρόβλημα που λύνεται με πολλαπλασιασμό, καθώς οι μαθητές της Γ τάξης του Πειραματικού δεν είχαν διδαχθεί τον κλασικό αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού στο δεδομένο χρονικό σημείο (Δεκέμβριος) της σχολικής χρονιάς σε αντίθεση με τους μαθητές του Σχολείου Β. Επιπλέον η θεματική του προβλήματος είναι από τις εμπειρίες των παιδιών και μάλιστα χρονικά επίκαιρη αφού δίνεται λίγο πριν τις γιορτές. 2ο Πρόβλημα Ο γυμναστής του σχολείου ζήτησε σχοινάκια 3 μέτρων για το μάθημα της γυμναστικής. Για τον σκοπό αυτό ο διευθυντής αγόρασε σχοινί μήκους 29 μέτρων 21. Πόσα σχοινάκια μπορούν να κοπούν; Το πρόβλημα επιλέχτηκε για να αναδειχθούν οι πιθανές άτυπες στρατηγικές επίλυσης (για παράδειγμα διαδοχικές αφαιρέσεις) που χρησιμοποιούν οι μαθητές σε ένα πρόβλημα που λύνεται με διαίρεση, καθώς οι μαθητές της Γ τάξης στο δεδομένο χρονικό σημείο (Δεκέμβριος) της σχολικής χρονιάς δεν έχουν ακόμα διδαχθεί συστηματικά τον αλγόριθμο της διαίρεσης (ιδιαίτερα) με κρατούμενο. Επιπλέον η λύση του προβλήματος με ατελή διαίρεση επιλέχτηκε σκόπιμα για να καταγραφούν οι τρόποι διαχείρισης του υπολοίπου από του μαθητές. Η θεματική του προβλήματος είναι από την σχολική ζωή και άρα οικεία στους μαθητές. 3ο Πρόβλημα Ο καλύτερος χρόνος του Κώστα στο δρόμο των 50 μέτρων είναι 9 δευτερόλεπτα. Πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να τρέξει 200 μέτρα 22 ; 20 Στο αρχικό πρόβλημα τα «παιχνίδια» ήταν 24. Στην προέρευνα όμως διαπιστώθηκαν προβλήματα που είχαν να κάνουν με την υπέρβαση της 20άδας και προτιμήθηκε να διευκολυνθούν οι μαθητές με έναν μικρότερο αριθμό. 21 Στο αρχικό πρόβλημα το «σχοινί» ήταν 50 μέτρων. Στην προέρευνα όμως διαπιστώθηκε αδυναμία των μαθητών να ολοκληρώσουν σωστά διαδοχικές αφαιρέσεις ή προσθέσεις έως το 50, γι αυτό προτιμήθηκε ένας μικρότερος αριθμός. 22 Στο αρχικό πρόβλημα η απόσταση που δόθηκε ήταν 400 μέτρα, θεωρήθηκε όμως περιττή δυσκολία και έτσι προτιμήθηκαν τελικά τα 200 μέτρα. 12

14 Είναι ένα κλασικό ρεαλιστικό πρόβλημα στο οποίο ως δεκτή απάντηση θα έπρεπε να θεωρηθεί κάθε αριθμός πλέον των 36 sec, καθώς στην πραγματικότητα είναι αδύνατο ο μαθητής να τρέξει με την μέγιστη ταχύτητά του και τα τέσσερα 50άρια της απόστασης. Επιλέχθηκε για να ελεγχθεί, κατά πόσο οι μαθητές είναι ικανοί να «απομαθηματικοποιήσουν» ένα πρόβλημα και να διεισδύσουν στο νόημά του, επιλύοντάς το με όρους πραγματικής ζωής. 13

15 2.3. Αποτελέσματα 1 ο Πρόβλημα Από τις απαντήσεις των μαθητών στο Πρόβλημα 1 φαίνεται ότι 21 μαθητές του 1 ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας (στο εξής σχολείο Α) από τους 46 (45,7%) έφτασαν στην σωστή λύση του προβλήματος απαντώντας ότι ο Αη-Βασίλης θα μοιράσει 126 παιχνίδια στο χωριό. Αντίστοιχα από τους 45 μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Βασιλικών (στο εξής σχολείο Β) την σωστή λύση βρήκαν 19 μαθητές (42,2%). ΣΧΟΛΕΙΟ Α ΣΧΟΛΕΙΟ Β 45,7% 54,3% 42,2% ΣΩΣΤΕΣ ΛΑΘΟΣ 57,8% ΣΩΣΤΕΣ ΛΑΘΟΣ Ενδιαφέρον έχει να δούμε τις στρατηγικές επίλυσης του προβλήματος που χρησιμοποίησαν οι μαθητές που έλυσαν σωστά το πρόβλημα, ανά σχολείο. Έτσι για το σχολείο Α: Οι 21 μαθητές που απάντησαν σωστά, για να φτάσουν στη λύση ακολούθησαν τις πιο κάτω στρατηγικές: τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού (1 μαθητής) 18Χ7=126 (7 μαθητές) 7Χ10=70 και 8Χ7=56 οπότε 70+56=126 (7 μαθητές) οριζόντια ή κάθετη πρόσθεση =126 (3 μαθητές) λύση με χρήση σχεδίου (3 μαθητές). Για το σχολείο Β: Και οι 19 μαθητές που απάντησαν σωστά, για να φτάσουν στη λύση ακολούθησαν μία και μοναδική στρατηγική, αυτή του κλασικού κάθετου αλγόριθμου του πολλαπλασιασμού 18Χ7=126. Συνολικά - ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα - προσπαθώντας να επιλύσουν το Πρόβλημα 1, οι μαθητές του πειράματος ακολούθησαν τις παρακάτω στρατηγικές: Οι 46 μαθητές του σχολείου Α: τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού (5 μαθητές) 18Χ7 (16 μαθητές) 7Χ10=70 και 8Χ7=56 οπότε 70+56=126 (7 μαθητές) 14

16 οριζόντια ή κάθετη πρόσθεση =126 (3 μαθητές) λύση με χρήση σχεδίου (3 μαθητές) κάθετη ή οριζόντια πρόσθεση των αριθμών του προβλήματος 18 +7=25 (8 μαθητές) τυχαίες πράξεις (140+40=180 ή 7-18=26), κείμενο ή δεν έγραψαν τίποτε (4 μαθητές). Οι 45 μαθητές του σχολείου Β: τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού (31 μαθητές) 18Χ7 (3 μαθητές) λύση με χρήση σχεδίου (1 μαθητής) κάθετη ή οριζόντια πρόσθεση 18 +7=25 (4 μαθητές) διαίρεση 18: 7 (3 μαθητές) αφαίρεση 18-7=11 (2 μαθητές) τυχαίο κείμενο (1 μαθητής) 2 ο Πρόβλημα Στο Πρόβλημα 2 θεωρήσαμε ως σωστή απάντηση την εξής: «θα κοπούν 9 σχοινάκια των 3 μ. και 1 των 2μ.». Ως σωστή θεωρήσαμε και οποιαδήποτε άλλη διαχείριση του υπολοίπου. Έτσι από την επεξεργασία των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι από τους 46 μαθητές του σχολείου Α οι 10 απάντησαν σωστά (21,7%). Αντίστοιχα στο σχολείο Β απάντησαν σωστά 5 μαθητές από τους 45 που συμμετείχαν στο πείραμα (11,1%) και ΣΧΟΛΕΙΟ Α ΣΧΟΛΕΙΟ Β ,3% ΛΑΘΟΣ ΣΩΣΤΕΣ ,9% ΛΑΘΟΣ ΣΩΣΤΕΣ ,7% ,1% από αυτούς μόνο οι 2 επεξηγούν με ακρίβεια την τύχη του υπολοίπου: «θα κόψει 10 σχοινάκια αλλά το τελευταίο θα είναι 2 μ.» και «θα κόψει 9 σχοινάκια και θα περισσέψουν 2μ. που θα τα πετάξουν γιατί ο γυμναστής θέλει να είναι των 3μ.». Ας δούμε τώρα τις στρατηγικές επίλυσης που ακολούθησαν οι μαθητές των δύο σχολείων για να φτάσουν στην σωστή απάντηση. 15

17 Οι 10 μαθητές του Σχολείου Α: 29:3=9 (4 μαθητές) 9Χ3=27 (4 μαθητές) =29 (2 μαθητές) Οι 5 μαθητές του Σχολείου Β: =29 (3 μαθητές) Διαδοχικές κάθετες αφαιρέσεις του 3 με αρχικό μειωτέο το 29 (1 μαθητής) 29:3 με τον κλασικό αλγόριθμο της διαίρεσης (1 μαθητής) Ανεξάρτητα από το αν έφτασαν στην λύση του προβλήματος ή όχι, οι μαθητές των δύο σχολείων χρησιμοποίησαν τις παρακάτω στρατηγικές επίλυσης: Οι 46 μαθητές του Σχολείου Α: 29:3=9 (12 μαθητές από τους οποίους μόνο 4 σχολιάζουν το υπόλοιπο ενώ οι υπόλοιποι απαντούν ότι «θα κοπούν 9 σχοινάκια» χωρίς άλλη διευκρίνιση) =29 (6 μαθητές από τους οποίους, μόνο οι 2 απαντούν σωστά ενώ οι υπόλοιποι 4 απαντούν ότι «θα κοπούν 29 σχοινάκια») 9Χ3=27 (5 μαθητές από τους οποίους οι 4 απαντούν σωστά ενώ ο ένας(1) απαντάει ότι «θα κοπούν 27 σχοινάκια») 29:3=27 (5 μαθητές) 29:3 με άλλο λανθασμένο πηλίκο (4 μαθητές) 3:29 (2 μαθητές) 29+3=32 (5 μαθητές) 29 3=26 (1 μαθητής) 29Χ3=9 (1 μαθητής) 10:3=30 (3 μαθητές) άλλες τυχαίες πράξεις (2 μαθητές) Οι 45 μαθητές του Σχολείου Β ακολούθησαν τις πιο κάτω στρατηγικές: =29 (7 μαθητές από τους οποίους οι 3 απαντούν σωστά, άλλοι 3 απαντούν ότι «θα κοπούν 29 σχοινάκια» και 1 μαθητής σταματά την πρόσθεση ως το 27 απαντώντας ότι «θα κοπούν 27 σχοινάκια») κάθετη πρόσθεση του 3 (Χ9 φορές) (2 μαθητές: ο ένας απάντησε ότι «θα κοπούν 2 σχοινιά» και ο άλλος ότι «θα κοπούν 29») διαδοχικές κάθετες αφαιρέσεις του 3 με αρχικό μειωτέο το 29 και τελικό υπόλοιπο 2 (12 μαθητές από τους οποίους μόνο ο ένας (1) απαντά σωστά ενώ οι υπόλοιποι απαντούν είτε ότι «θα κοπούν 10 ή 9 σχοινιά» χωρίς να σχολιάσουν το υπόλοιπο, είτε ότι «θα κοπούν 2 σχοινιά (το υπόλοιπο)», είτε δεν απαντούν καθόλου τον κλασικό αλγόριθμο της διαίρεσης (5 μαθητές από τους οποίους μόνο ο ένας (1) τον εκτέλεσε σωστά και έφτασε στην λύση) 29 3=26 με τον κάθετο ή οριζόντιο τρόπο(5 μαθητές) 3+3+ (29 φορές) +3=87 (3 μαθητές) 9Χ3=27 χωρίς απάντηση(1 μαθητής) 10Χ3=30 με τον κάθετο τρόπο χωρίς απάντηση (1 μαθητής) 28+1=29 (1 μαθητής) δεν έγραψαν τίποτε (8 μαθητές) 16

18 3 ο Πρόβλημα Στο 3 ο Πρόβλημα που δόθηκε στους μαθητές των σχολείων που χρησιμοποιήθηκαν για το πείραμα, θεωρήσαμε ως σωστή απάντηση κάθε αριθμό πλέον των 36 sec. Το πρόβλημα αποδείχτηκε από την προέρευνα αρκετά δύσκολο, γι αυτό αρχικά επεξηγήθηκε ξανά στους μαθητές η έννοια του χρόνου και ειδικά του δευτερολέπτου και στην συνέχεια οι μαθητές υποβοηθήθηκαν να κατανοήσουν την απόσταση των 200 μέτρων ως 4 συνεχόμενα 50άρια. Από την επεξεργασία των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι από τους 46 μαθητές του Σχολείου Α οι 7 απάντησαν σωστά : 3 μαθητές έκαναν 4Χ9=36 και απάντησαν ότι 36 sec θα είναι ο καλύτερος δυνατός 23 χρόνος του Κώστα στα 200μ. χωρίς όμως να διευκρινίσουν αν αυτός είναι εφικτός στην πραγματικότητα και 4 μαθητές έκαναν =42 δικαιολογώντας την απάντησή τους ότι ανά 50 μ. ο Κώστας θα κουραζόταν όλο και περισσότερο και άρα θα διέτρεχε το κάθε επόμενο 50άρι σε μεγαλύτερο χρόνο κατά 1 sec από το προηγούμενο. Οι υπόλοιποι μαθητές ακολούθησαν τις εξής στρατηγικές : 4Χ9=36 έκαναν 16 μαθητές απαντώντας ότι θα χρειαστεί 36sec =36 1 μαθητής απαντώντας ότι θα χρειαστεί 36sec 9+9+9=27 1 μαθητής 4Χ9=36 έκαναν 7 μαθητές απαντώντας ότι θα χρειαστεί 36 μέτρα τυχαίους ή λανθασμένους πολλαπλασιασμούς (4Χ9=48, 4Χ9=32, 4Χ2=30, 3Χ9=27, 50Χ9=42) 5 μαθητές πρόσθεση ( =259, =250, 250+9=259) 3 μαθητές διαίρεση (50:9=19, 70:7=10, 50:9=5, 50:5=55) 4 μαθητές δεν έγραψαν τίποτε 2 μαθητές Από τους 45 μαθητές του Σχολείου Β κανένας δεν έφτασε στην ρεαλιστική λύση του προβλήματος όπως αυτή περιγράφηκε παραπάνω, με την πλειοψηφία των μαθητών να απαντάει ότι θα χρειαστεί 36 sec. Στις συνεντεύξεις που ακολούθησαν τον πειραματισμό οι μαθητές σε σχετική ερώτηση απάντησαν : «δεν είμαι σίγουρος για το 36 γιατί μπορεί να κουραστεί», «λογικά θα κάνει παραπάνω από 36 γιατί θα κουραστεί, αλλά η πράξη βγάζει 36» και «δεν το σκέφτηκα ότι θα κουραζόταν γιατί δεν κάνουμε τέτοια προβλήματα». Πιο συγκεκριμένα οι 45 μαθητές του Σχολείου Β ακολούθησαν τις παρακάτω στρατηγικές στην προσπάθειά τους να επιλύσουν το Πρόβλημα 3 : 4Χ9=36 22 μαθητές που απάντησαν ότι θα χρειαστεί 36 sec 4X9=36 4 μαθητές που απάντησαν ότι θα χρειαστεί 36 μέτρα 50Χ9=450 2 μαθητές 23 Η απάντηση «καλύτερος δυνατός χρόνος» μας υποχρέωσε να δεχθούμε ως ορθή την συγκεκριμένη απάντηση καθώς υποδηλώνει ίσως ότι δεν είναι και οπωσδήποτε εφικτός. 17

19 50+9=59 2 μαθητές 50+9=59 και =λάθος υπόλοιπο 3 μαθητές 50-9=41 και =169 1 μαθητής 4Χ9=36 και =70 1 μαθητής =259 3 μαθητές =200 1 μαθητής 4Χ50=200 1 μαθητής 200Χ9= μαθητής 200:9=18 1 μαθητής δεν έγραψαν τίποτε 3 μαθητές 18

20 2.4. Συνεντεύξεις Για την περαιτέρω διερεύνηση του τρόπου σκέψης των μαθητών κλήθηκαν 5 μαθητές από το Σχολείο Α και 3 από το Σχολείο Β σε ατομικές συνεντεύξεις προκειμένου να διευκρινίσουν τις επιλογές τους σχετικά με την διαδικασία επίλυσης που ακολούθησαν κατά την λύση των προβλημάτων. Θα παρουσιάσουμε αναλυτικά τις 5 συνεντεύξεις που πήραμε από τους μαθητές του σχολείου Α και περιληπτικά τις απόψεις των μαθητών από το Σχολείο Β. Συνέντευξη 1 (Φώτης) Πρόβλημα 1 (Έκανε: 7Χ10=70, 7Χ8=56 χωριστά και τέλος 7Χ18=126) Ερευνητής: Τι έκανες για να λύσεις το πρόβλημα; Φώτης: Το έλυσα με πολλαπλασιασμό γιατί ξέρουμε ότι η κάθε σακούλα έχει μέσα 18 παιχνίδια. Ε: Πώς έκανες τον πολλαπλασιασμό; Φ: Έκανα χωριστά 7Χ10=70 και 7Χ8=56 και μετά τα πρόσθεσα. Το έκανα έτσι γιατί δεν έχουμε μάθει τον κάθετο πολλαπλασιασμό. Ε: Ναι αλλά την πρόσθεση δεν την έγραψες; Φ: Την έκανα με το μυαλό μου. Πρόβλημα 2 (Έκανε: 29:3=9) Ε: Γιατί έκανες διαίρεση; Φ: Επειδή θέλουμε να το χωρίσουμε το σχοινί κι όταν θέλουμε να χωρίσουμε κάτι κάνουμε διαίρεση. Ε: Πόσο κάνει η διαίρεση 29:3; Φ: Κάνει 9 και περισσεύουν 2. Ε: Τα 2 μέτρα που περισσεύουν τι λες ότι θα τα κάνουν; Φ: Να αγοράσουν κι άλλο 1 μέτρο, να το δέσουν και να φτιάξουν έτσι άλλο ένα σχοινάκι 3 μέτρων. Πρόβλημα 3 (Έκανε : 4Χ9=36) Ε: Γιατί κάνεις 4 φορές το 9; Φ: Γιατί το 200άρι έχει 4 50άρια. Ε: Πόσο χρόνο λες ότι θα κάνει για το κάθε 50άρι; Φ: Από 9 δευτερόλεπτα. Ε: Είναι δυνατόν να τρέχει στον καλύτερό του χρόνο όλα τα 50άρια; Φ:.όχι. Ε: Αφού δεν είναι δυνατό, ποια νομίζεις ότι θα ήταν πιο λογική απάντηση σ αυτό το πρόβλημα; Φ: Λίγο πιο πάνω από τα 36 δευτερόλεπτα. Μάλλον 40 δευτερόλεπτα. Ε: Και πώς θα το δικαιολογούσες τότε; Φ: Ότι όσο πάει θα κουράζεται και πιο πολύ. 19

21 Συνέντευξη 2 (Ζωή) Πρόβλημα 1 (Έλυσε ως εξής: 10Χ7=70 και 8Χ7=56. Τέλος έκανε κάθετη πρόσθεση 70+56=126) Ερευνητής: Πώς έλυσες το πρόβλημα; Ζωή: Με πολλαπλασιασμό. Έκανα χωριστά τις δεκάδες και τις μονάδες επί 7. Ύστερα τα πρόσθεσα. Ε: Γιατί έκανες πολλαπλασιασμό; Ζ: Γιατί γνωρίζουμε την μία σακούλα. Δηλαδή πόσα παιχνίδια περιέχει. Πρόβλημα 2 (Έλυσε ως εξής: 9Χ3=27 και έγραψε ότι περίσσεψαν 2) Ε: Πώς σκέφτηκες για να λύσεις το πρόβλημα; Ζ: Είπα 9 φορές το 3 που κάνει 27 και ως το 29 μένουν 2. Έτσι είπα ότι έκοψε 9 σχοινάκια και του περίσσεψαν 2 μέτρα. Πρόβλημα 3 (Έκανε οριζόντια πρόσθεση: =42. Πάνω από τον κάθε προσθετέο έγραφε 1 ο 50άρι, 2 ο 50άρι, 3 ο 50άρι, 4 ο 50άρι αντίστοιχα) Ε: Γιατί έκανες πρόσθεση; Ζ: Χώρισα τα 200 μέτρα σε 4 50άρια. Σκέφτηκα ότι το πρώτο θα το κάνει 9 δευτερόλεπτα. Το δεύτερο 10 δευτερόλεπτα επειδή κουράστηκε κάπως, το τρίτο 11 και το τέταρτο 12 δευτερόλεπτα. Ε: Θα μπορούσε να τα τρέξει τα 50άρια σε διαφορετικούς χρόνους από αυτούς που διάλεξες; Ζ: Ναι θα μπορούσε. Ας πούμε το τέταρτο να το κάνει σε 13 δευτερόλεπτα. Πάντως εγώ έτσι νόμισα. Ε: Ωραία, και ύστερα τι έκανες; Ζ: Ύστερα τα πρόσθεσα και βρήκα 42 δευτερόλεπτα. Ε: Αν κάποιος μαθητής απαντούσε 43 δευτερόλεπτα τι λες; Θα έπρεπε να δεχθούμε ως σωστή την απάντησή του; Ζ: Ναι, κι αυτή σωστή είναι. Συνέντευξη 3 (Κωστής) Πρόβλημα 1 (Επέλεξε οριζόντια πρόσθεση =126) Ερευνητής: Πες μας τι έκανες για να το λύσεις. Κωστής: Έκανα τα 7 18άρια πρόσθεση και βγήκε 126. Ε: Τι αντιπροσωπεύει το κάθε 18άρι; Κ: Είναι 18 παιχνίδια. Ε: Θα μπορούσε να το λύσεις και με άλλο τρόπο; Κ: Ναι. Να πω 7 φορές το

22 Πρόβλημα 2 (Έγραψε: 29:3=27 και 2, 3Χ9=27 και 27+2=29) Ε: Πες μας πως σκέφτηκες. Κ: Είπα 29 δια του 3. Ε: Γιατί δια; Κ: Γιατί μοιράζω. Ε: Και πόσο κάνει; Κ: Κάνει 27 και 2. Δεν πάει ακριβώς. Ε: Αυτό είναι το πηλίκο της διαίρεσης; Κ: Ναι γιατί 3Χ9=27. Ε: Αυτό είναι το γινόμενο του 3Χ9. Το αποτέλεσμα της διαίρεσης 29:3 πόσο είναι; Κ:...είναι 9. Ε: Άρα πόσα σχοινάκια έκοψε; Κ; Έκοψε 9 σχοινάκια και περίσσεψαν 2 σχοινάκια. Ε: Σχοινάκια είναι τα 2 που περίσσεψαν; Κ: Όχι μέτρα. Πρόβλημα 3 (Έγραψε: =200 και 4Χ9=36. Στην απάντησή του έγραψε ότι θα κάνει 36 μέτρα). Ε: Πώς σκέφτηκες σ αυτό το πρόβλημα; Κ: Είπα ότι τα 200 μέτρα είναι 4 50άρια. Άρα αφού το 1 50άρι το κάνει σε 9 δευτερόλεπτα, τα 4 50άρια θα τα κάνει σε 4Χ9=36. Ε: Με ποιον άλλο τρόπο θα μπορούσες να λύσεις το ίδιο πρόβλημα; Κ: Να πω =36. Ε: Σωστά. Γιατί όμως στην απάντησή σου έγραψες ότι «θα τρέξει 36 μέτρα»; Κ: Α λάθος. 36 δευτερόλεπτα.. Ε: Είσαι σίγουρος ότι το κάθε 50άρι θα το έτρεχε στον καλύτερό του χρόνο, δηλαδή σε 9 δευτερόλεπτα; Αν τον βάζαμε να τρέξει άρια, και το τελευταίο θα μπορούσε να το τρέξει σε 9 δευτερόλεπτα; Κ: Όχι, θα κουραζόταν κάποια στιγμή. Ε: Άρα πόσο χρόνο θα χρειαζόταν για το κάθε επόμενο 50άρι; Κ: Θα κατέβαινε ίσως. Ε: Δηλαδή; Κ: Θα έκανε το πρώτο 9, το δεύτερο 8, το τρίτο 7 και το τέταρτο 6. Ε: Κι αν είχε κι άλλα 6 50άρια, το τελευταίο σε πόσο χρόνο θα το έκανε; Σε μηδέν χρόνο; Κ: Μμμ..ανάποδα είναι. Πρώτα θα τρεχε σε 9, μετά σε 10, μετά σε 11 και τέλος σε 12 δευτερόλεπτα. Ε: Τότε πόσο χρόνο θα χρειαστεί; Κ: 42 δευτερόλεπτα. Ε: Στα Μαθηματικά όμως 4Χ9 κάνει 36 δευτερόλεπτα. Είναι τελικά αυτός ο αριθμός μια λογική απάντηση στο δικό μας πρόβλημα; Κ: Όχι. Πιο λογική είναι το 42 δευτερόλεπτα. 21

23 Συνέντευξη 4 (Γιάννης) Πρόβλημα 1 (Ο Γιάννης έκανε τον κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού 18Χ7 και βρήκε 66). Ερευνητής: Γιάννη διάλεξες να λύσεις το πρόβλημα πολλαπλασιασμό. Γιατί; Γιάννης:.. Ε: Εξήγησέ μας πώς έκανες τον πολλαπλασιασμό. Γ: Είπα 7Χ8=56, γράφουμε το 6 και κρατούμε το5. Μετά είπα 5 και 1 κάνει 6. Άρα 66. Ε: Μάθατε τον κάθετο τρόπο του πολλαπλασιασμού; Γ: Όχι, τον ξέρω από μόνος μου. Ε: Πώς αλλιώς θα μπορούσες να λύσεις το πρόβλημα; Γ: Με αφαίρεση.όχι με πρόσθεση. Ε: Τι θα προσθέσεις; Γ: Το 18 7 φορές. Ε: Πολύ σωστά. Πρόβλημα 2 (Επέλεξε τον εξής τρόπο: =29, στην απάντησή του όμως είπε ότι θα κοπούν 29 σχοινάκια) Ε: Πώς έλυσες το πρόβλημα; Γ: Πρόσθετα κάθε φορά το 3 και κρατούσα στο μυαλό μου το άθροισμα ώσπου να φτάσω στο 29. Στο τέλος πρόσθεσα το 2, αφού από το 27 ως το 29 θέλει άλλα 2. Ε: Πόσα σχοινάκια θα κοπούν τελικά; Γ:.. Ε: Μήπως όσα είναι τα 3άρια της πρόσθεσης; Γ: (Αφού τα μετράει) 9 σχοινάκια. Ε: Με το 2 τι θα κάνουμε. Τι είναι αυτό; Γ: Περισσεύει. Ε: Είναι κι αυτό σχοινάκι. Τι θα το κάνουν; Γ: Θα το αφήσουν. Πρόβλημα 3 (Έλυσε το πρόβλημα κάνοντας 3Χ9=27) Ε: Γιατί έκανες 3 φορές το 9; Γ: Ε: Τα 200 μέτρα πόσα 50άρια έχουν; Γ: Τρία; (Αφού μετρούμε μαζί φτάνουμε στο 200). Ε: Άρα πόσα 50άρια έχουν τα 200 μέτρα; Γ: Τέσσερα 50άρια. Ε: Άρα πόσες φορές το 9 πρέπει να κάνουμε; Γ: 4 φορές. Ε: Πόσο κάνει 4Χ9; Γ:

24 Ε: Σωστά. Για να δούμε όμως απαντάμε σωστά με αυτό το νούμερο στην ερώτηση του προβλήματος; Εσύ πώς θα απαντούσες; Γ: Θα χρειαστεί 36 δευτερόλεπτα. Ε: Το κάθε 50άρι σε πόσο χρόνο θα το κάνει; Γ: Σε 9 δευτερόλεπτα. Ε: Το πρώτο 50άρι; Γ: Σε 9 δευτερόλεπτα. Ε: Το δεύτερο 50άρι; Γ:.. (Επαναλαμβάνεται η ερώτηση 3 φορές) Γ: Σε 10 δευτερόλεπτα. Ε: Γιατί σε 10; Γ: Γιατί θα κουράζεται. Ε: Το τρίτο 50άρι; Γ: Σε 11 δευτερόλεπτα. Ε: Το τέταρτο. Γ: Σε 12. Ε: Άρα σε πόσο χρόνο θα τρέξει και τα 4 50άρια, δηλαδή τα 200 μέτρα; (Προσθέτει με το μυαλό του και με τη βοήθειά μας) Γ: Σε 42 δευτερόλεπτα. Ε: Τι θα απαντούσες τελικά; Γ: Ότι θα χρειαστεί 42 δευτερόλεπτα γιατί όσο προχωράει θα κουράζεται. Συνέντευξη 5 (Νίκος) Πρόβλημα 1 (Έλυσε το πρόβλημα κάνοντας κάθετη πρόσθεση: 18+7=25) Ερευνητής: Τι έκανες για να λύσεις το πρόβλημα; Νίκος: Έκανα πρόσθεση 18+7 και κάνει 25. Ε: Το 18 τι εκφράζει; Ν: Παιχνίδια. Ε: Το 7 τι είναι; Ν: Σακούλες. Ε: Μπορούμε να προσθέσουμε σακούλες με παιχνίδια; Ν: Όχι. Ε: Άρα μήπως έπρεπε να κάνουμε κάτι άλλο; (Σχεδιάσαμε 7 σακούλες και βάλαμε στην καθεμία τον αριθμό 18) Ν: Να προσθέσουμε εφτά φορές. Ε: Σωστά. Και πόσο κάνει; Ν: (Αφού τα προσθέτει κάθετα) 126. Πρόβλημα 2 (Έκανε 29:3=27 και 2) Ε: Πες μας τι έκανες. Ν: Έκανα διαίρεση. 23

25 Ε: Γιατί; Ν: Γιατί το σχοινί έπρεπε να το μοιράσουμε και όταν μοιράζουμε κάνουμε διαίρεση. Ε: 29 δια 3 κάνει 27; Ν:..Όχι, 9 κάνει. Ε: Τι θα απαντήσουμε λοιπόν; Ν: Ότι μοίρασε 27 μέτρα και 2 μέτρα περίσσεψαν. Ε: Ναι, σε πόσα σχοινάκια μοίρασε αυτά τα 27 μέτρα; Ν: Σε 9 σχοινάκια. Πρόβλημα 3 (Έκανε =200 και 4Χ9=36) Ε: Πώς σκέφτηκες; Ν: Χώρισα τα 200 μέτρα σε 50άρια και είναι τέσσερα. Άρα αφού στα 50 μέτρα θέλει 9 δευτερόλεπτα, για να τρέξει τα τέσσερα 50άρια θα θέλει 4Χ9=36. Ε: Σίγουρα θα χρειαζόταν 9 δευτερόλεπτα για να τρέχει το κάθε 50άρι; Δεν θα κουραζόταν καθόλου; Ν:.. Ε: Εντάξει το πρώτο 50άρι ας πούμε ότι το κάνει σε 9 δευτερόλεπτα. Το δεύτερο; Ν: Σε 8 δευτερόλεπτα. Ε: Πιο γρήγορα θα τρέξει τώρα; Ν: Όχι, μάλλον σε 10 δευτερόλεπτα. Ε: Το τρίτο50άρι σε πόσο; Ν: Σε 11 δευτερόλεπτα. Ε: Και το τέταρτο 50άρι; Ν: Σε 12 δευτερόλεπτα. Ε: Άρα πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να τρέξει τα 200 μέτρα; Ν: (Τα προσθέτει) 42 δευτερόλεπτα. Ε: Μπορεί να είναι και περισσότερα; Ν: Μπορεί. Οι συνεντεύξεις των 3 μαθητών του Σχολείου Β και οι απαντήσεις που έδωσαν, κινήθηκαν στα ίδια περίπου πλαίσια με αυτές των προηγούμενων μαθητών. Οι πιο χαρακτηριστικές απαντήσεις ήταν για το Πρόβλημα 1 «έκανα πολλαπλασιασμό για να είναι πιο σύντομα», για το Πρόβλημα 2 «έκανα πρόσθεση γιατί δεν μάθαμε ακόμα πολύ καλά την διαίρεση» και για το Πρόβλημα 3 -στο οποίο κανείς από τους 45 υπό εξέταση μαθητές δεν έφτασε στην ορθή ρεαλιστική λύση-σε σχετικές ερωτήσεις, οι μαθητές είπαν τελικά: «δεν είμαι σίγουρος για το 36 γιατί μπορεί να κουραστεί», «λογικά θα κάνει παραπάνω από 36 γιατί μπορεί να κουραστεί» και ένας άλλος ότι «δεν σκέφτηκα ότι θα κουραζόταν γιατί δεν κάνουμε τέτοια προβλήματα». 24

26 2.5. Συμπεράσματα-Συζήτηση Χρησιμοποιώντας τις υποθέσεις-ερωτήματα που τέθηκαν προς επαλήθευση, ως πλαίσιο συζήτησης και ίσως διατύπωσης κάποιων συμπερασμάτων, προχωράμε στην συζήτηση των αποτελεσμάτων διευκρινίζοντας εξαρχής ότι οι όποιες διαπιστώσεις αφορούν αποκλειστικά στο συγκεκριμένο δείγμα και στα συγκεκριμένα αποτελέσματα και κάθε γενίκευση είναι εκ των προτέρων παρακινδυνευμένη. Από τις απαντήσεις των μαθητών στο Πρόβλημα 1 φαίνεται ότι υπάρχει μικρή διαφορά ως προς το ποσοστό επιτυχίας ανάμεσα στα δύο σχολεία καθώς το 45,7% των μαθητών του Σχολείου Α και το 42,2% των μαθητών του Σχολείου Β έφτασαν στην σωστή λύση του προβλήματος. Το ποσοστό επιτυχίας των μαθητών του Πειραματικού σχολείου όμως μπορεί να χαρακτηριστεί εντυπωσιακό αφού αυτοί δεν έχουν διδαχθεί τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού σε αντίθεση με τους μαθητές του Σχολείου Β. Σημαντική διαφοροποίηση διαπιστώθηκε ως προς τις στρατηγικές επίλυσης που χρησιμοποιήθηκαν καθώς οι Στρατηγικές επίλυσης (Πρόβλημα 1) Σχολείο Α Σχολείο Β τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του τον κλασικό κάθετο πολλαπλασιασμού (1 μαθητής) αλγόριθμο του 18Χ7=126 (7 μαθητές) πολλαπλασιασμού 7Χ10=70 και 8Χ7=56 οπότε =126 (7 μαθητές) Χ7 Οριζόντια ή κάθετη πρόσθεση =126 (3 μαθητές) (19 μαθητές) Λύση με χρήση σχεδίου (3 μαθητές). μαθητές του Σχολείου Α που έφτασαν στην λύση, χρησιμοποίησαν έξι διαφορετικές στρατηγικές ενώ πρέπει να επισημανθεί ότι τον κλασικό κάθετο αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού χρησιμοποίησε μόνο ένας μαθητής. Είναι προφανές ότι οι μαθητές είναι επηρεασμένοι από τις ιδιαιτερότητες της νέας διδασκαλίας που «επιβάλλει» την αναζήτηση ποικίλων μεθοδολογικών διεξόδων κατά την λύση των προβλημάτων. Αντίστοιχα είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι μαθητές του Σχολείου Β οδηγήθηκαν στη λύση του προβλήματος χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τον γνωστό αλγόριθμο του πολλαπλασιασμού ενώ χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι στις λύσεις των υπολοίπων μαθητών εμφανίζεται κάθε δυνατή πράξη ανάμεσα στα δεδομένα του προβλήματος πράγμα που μπορεί να εξηγηθεί ως απόρροια της κλασικής διδασκαλίας που αντιμετωπίζει την λύση προβλημάτων μόνο ως διαδικασία εμπέδωσης και εφαρμογής και δίνει έμφαση στην μηχανική εκμάθηση των τεσσάρων πράξεων. Στο Πρόβλημα 2 οι μαθητές του Σχολείου Α υπερτερούν σημαντικά στο ποσοστό επιτυχίας (21,7%) που είναι σχεδόν διπλάσιο από εκείνο των μαθητών του Σχολείου Β (11,1%) που έλυσαν σωστά το πρόβλημα. Αν και οι μαθητές και των δύο σχολείων χρησιμοποίησαν ποικιλία στρατηγικών για να λύσουν το πρόβλημα, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι κανένας από το Σχολείο Α δεν επέλεξε τον κλασικό αλγόριθμο της διαίρεσης, αφού άλλωστε δεν τον έχουν διδαχθεί συστηματικά, που προτίμησαν 5 μαθητές του Σχολείου Β, με τον έναν όμως μόνο απ αυτούς, να τον εκτελεί σωστά πράγμα που είναι εξηγήσιμο βέβαια από τη στιγμή που δεν έχουν κι εκείνοι διδαχθεί ακόμα τον αλγόριθμο της διαίρεσης με κρατούμενο. Ανεξάρτητα από την ορθότητα της τελικής λύσης καταγράφηκαν εικοσιένας (21) μαθητές του Σχολείου Α να έχουν επιλέξει την οριζόντια διαίρεση 29:3 και πέντε (5) τον οριζόντιο πολλαπλασιασμό 9Χ3, γεγονός που αποδεικνύει την βαρύτητα που ίσως δίνεται στην εκτέλεση νοερών υπολογισμών κατά την διδασκαλία αλλά και ότι αντιλαμβάνονται τις δύο πράξεις ως 25

27 αντίστροφες. Οι μαθητές του Σχολείου Β αν και χρησιμοποίησαν στρατηγικές πρόσθεσης ή την διαδικασία διαδοχικών κάθετων αφαιρέσεων δεν μπόρεσαν να τις αξιοποιήσουν για να φτάσουν στην ορθή απάντηση γεγονός που μας κάνει να πιστεύουμε ότι οι συγκεκριμένες στρατηγικές είναι αξιοποιήσιμες από τους μαθητές μόνο αν τα προβλήματα συνοδεύονται από κατάλληλο κάθε φορά εποπτικό υλικό. Από τα αποτελέσματα που συγκεντρώσαμε για τα δύο πρώτα προβλήματα, αποδεικνύεται ότι η πρώτη υπόθεση-ερώτημα της έρευνάς μας επαληθεύεται. Μπορούν δηλαδή σε ικανοποιητικό βαθμό οι μαθητές να επιλύουν προβλήματα πολλαπλασιασμού ή διαίρεσης έστω κι αν δεν έχουν συστηματικά διδαχθεί τους αλγόριθμους των δύο πράξεων, καθώς είναι ικανοί να εφαρμόζουν εναλλακτικές στρατηγικές που μπορεί να τους οδηγήσουν στην λύση. Η διδασκαλία του αλγορίθμου από την άλλη πλευρά, αποδεικνύεται ότι από μόνη της δεν αρκεί, για να προσφέρει λύσεις σε προβλήματα που υποβάλλονται στους μαθητές εκτός της ροής της καθιερωμένης ύλης. Μ άλλα λόγια, αν τα προβλήματα δίνονται στους μαθητές ως συνέχεια της ήδη διδαγμένης θεωρίας, ως εφαρμογές, οι μαθητές το πιθανότερο είναι να τα καταφέρνουν, το ερώτημα όμως που μπαίνει είναι «πια είναι η αξία της εκμάθησης των τεσσάρων πράξεων όταν υπάρχει αδυναμία επιλογής της κατάλληλης πράξης για το κάθε πρόβλημα;». Μια νέα πρόταση διδασκαλίας που θα χρησιμοποιεί τη λύση προβλημάτων για την διδασκαλία των Μαθηματικών και όχι τα προβλήματα ως εργαλεία εμπέδωσης της θεωρίας, σε ένα επαναλαμβανόμενο σχήμα του τύπου θεωρία-εμπέδωση χωρίς εκπλήξεις, ίσως να δίνει την απάντηση σε αυτό αλλά και σε άλλα σχετικά ερωτήματα. Αναφορικά με τη διαχείριση του υπολοίπου φαίνεται μια σαφής υπεροχή από τους μαθητές του Σχολείου Α (21,7% του συνόλου), που επεξηγούν με ακρίβεια αλλά και φαντασία την τύχη του: «μένει ένα σχοινί 2 μέτρων», «περίσσεψαν 2μ. σχοινί», «περίσσεψαν 2μ. που θα επιστραφούν» ή από μια συνέντευξη «θα αγοράσουν άλλο 1μ. θα το δέσουν για να φτιάξουν άλλο ένα σχοινί». Αντίθετα μόνο 2 μαθητές από το Σχολείο Β (4,4% επί του συνόλου) επεξηγούν με ακρίβεια το υπόλοιπο που προκύπτει: «θα κόψει 10 σχοινάκια αλλά το τελευταίο θα είναι 2 μ.» και «θα κόψει 9 σχοινάκια και θα περισσέψουν 2μ. που θα τα πετάξουν γιατί ο γυμναστής θέλει να είναι των 3μ.». Φαίνεται λοιπόν ότι οι μαθητές του Πειραματικού έχουν διαμορφώσει μια πιο μεθοδική και εύκαμπτη συμπεριφορά κατά την διαδικασία λύσης ενός προβλήματος, ενώ οι μαθητές που διδάσκονται με την κλασική διδασκαλία αντιμετωπίζουν δυσχέρειες σε παρόμοιες προβληματικές καταστάσεις αφού και το είδος των προβλημάτων που περιλαμβάνεται στα σημερινά σχολικά εγχειρίδια δεν βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Και η απάντηση στο σχετικό δεύτερο ερώτημαυπόθεση φαίνεται να είναι πως, με την κλασική διδασκαλία και τα υφιστάμενα σχολικά εγχειρίδια Μαθηματικών, οι μαθητές δεν είναι ικανοί να αντεπεξέλθουν με επιτυχία σε προβληματικές καταστάσεις όπως το υπόλοιπο, καθώς είναι «εκπαιδευμένοι» να αντιμετωπίζουν προβλήματα με «μαθηματικές» λύσεις, ξεκομμένα από την πραγματική ζωή. Αναφορικά με το Πρόβλημα 3 τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 7 μαθητές του Σχολείου Α(15,2%) έφτασαν σε μια ρεαλιστική λύση του προβλήματος ενώ κανένας μαθητής του Σχολείου Β δεν τα κατάφερε. Η διαφορά στην επίδοση των δύο σχολείων μπορεί να εξηγηθεί κι εδώ, από τον τρόπο διδασκαλίας, που στην περίπτωση του Πειραματικού διαμορφώνει μια συμπεριφορά κατά την επίλυση προβλημάτων που επιβάλλει την προσεκτική ανάγνωση και ανάλυση των δεδομένων ενός προβλήματος 26

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: 13/1/2009 ΣΧΟΛΕΙΟ: 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών 1.1.: Η θέση των νοερών υπολογισμών στο σύγχρονο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Y404. ΔΙΜΕΠΑ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕΜ: 3734 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 6.5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 6.5.1. Οι γνώσεις υποψηφίων δασκάλων για την υπολογιστική εκτίμηση Σε μια έρευνα των Lemonidis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Οι μαθηματικές έννοιες και γενικότερα οι μαθηματικές διαδικασίες είναι αφηρημένες και, αρκετές φορές, ιδιαίτερα πολύπλοκες. Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Υπεύθυνος καθηγητής Χαράλαμπος Λεμονίδης Μέντορας Γεώργιος Γεωργιόπουλος ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Πρόσθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Υ404 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ( Β ΦΑΣΗ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α.) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΜΑΛΕΓΑΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ Με τις ερωτήσεις του τύπου αυτού καλείται ο εξεταζόμενος να επιλέξει την ορθή απάντηση από περιορισμένο αριθμό προτεινόμενων απαντήσεων ή να συσχετίσει μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ:

ΤΑΞΗ Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ: ΤΑΞΗ Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ: Βιβλίο μαθητή, Μαθηματικά Α Δημοτικού, 2015, α τεύχος Βιβλίο μαθητή, Μαθηματικά Α Δημοτικού, 2015, β τεύχος Τετράδιο εργασιών, Μαθηματικά Α Δημοτικού, 2015, α τεύχος Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Πέρα όµως από την Γνωσιακή/Εννοιολογική ανάλυση της δοµής και του περιεχοµένου των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηµατικών του Δηµοτικού ως προς τις έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION

THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION THE ROLE OF IMPLICIT MODELS IN SOLVING VERBAL PROBLEMS IN MULTIPLICATION AND DIVISION E F R A I M F I S C H B E I N, T E L - A V I V U N I V E R S I T Y M A R I A D E R I, U N I V E R S I T Y O F P I S

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ανδρέας Σ. Ανδρέου (Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΠΑΚ - Συντονιστής) Μάριος Μιλτιάδου, Μιχάλης Τορτούρης (ΕΜΕ Πληροφορικής) Νίκος Ζάγκουλος, Σωκράτης Μυλωνάς (Σύμβουλοι Πληροφορικής)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία

Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ένα απλό πρόβλημα Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Σέργιος Σεργίου Λάμπρος Στεφάνου ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 16 ο Συνέδριο Ε.Ο.Κ. 8-19 Οκτωβρίου 2016 Αξιοποίηση των Δεικτών Επάρκειας Ομαδική Εργασία Διαφοροποιημένη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία 1. Εισαγωγή 2. Τύποι 3. Ασκήσεις Γρηγοριάδης Ιωάννης Φυσική Η φυσική αποτελεί πεδίο στο οποίο μπορούν να διαπρέψουν οι μαθητές με δυσλεξία καθώς η ιδιαιτερότητα τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Και οι απαντήσεις τους

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Και οι απαντήσεις τους ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Και οι απαντήσεις τους Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο «παλιό» και στο «σύγχρονο» μάθημα των Μαθηματικών; Στο μάθημα παλαιού τύπου η γνώση παρουσιάζεται στο μαθητή από τον διδάσκοντα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου

Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου Το νέο σχολικό βιβλίο «Μαθηματικά Στ` ημοτικού» Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου Πέτρος Κλιάπης Το παραδοσιακό μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών «Ισχυρή αντίληψη» για τα μαθηματικά: μια

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η Τζούλι και η μαμά της έχουν βγει για να αγοράσουν ένα τζιν για το σχολείο. Παρατηρούν έναν πάγκο με την εξής ταμπέλα πάνω: 40% έκπτωση των τιμών στις ετικέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Διερεύνηση αριθμών Αρ2.9 Αναγνωρίζουν και ονομάζουν τους όρους: άθροισμα, διαφορά, γινόμενο, πηλίκο, μειωτέος, αφαιρετέος, προσθετέος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: «Χαράξεις με χάρακα και διαβήτη. Ορθές γωνίες» (Κεφάλαιο : 16 ο ) Σχολείο:

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης kliapis@sch.gr 1 Ο Ρόλος του εκπαιδευτικού Αξιολογεί την αρχική μαθηματική κατάσταση κάθε παιδιού, ομαδοποιεί τα παιδιά σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική. Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών

O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική. Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών O μετασχηματισμός μιας «διαθεματικής» δραστηριότητας σε μαθηματική Δέσποινα Πόταρη Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της δραστηριότητας Δραστηριότητα είναι κάθε ανθρώπινη δράση που έχει ένα κίνητρο και ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος B: Εισαγωγή στις έννοιες παιδαγωγικής αξιοποίησης των ΤΠΕ με εφαρμογή στη διδακτική της Πληροφορικής Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήματος

Μέρος B: Εισαγωγή στις έννοιες παιδαγωγικής αξιοποίησης των ΤΠΕ με εφαρμογή στη διδακτική της Πληροφορικής Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήματος Μέρος: Θέμα: Μέρος B: Εισαγωγή στις έννοιες παιδαγωγικής αξιοποίησης των ΤΠΕ με εφαρμογή στη διδακτική της Πληροφορικής Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήματος Φύλλα Δραστηριότητας L1 - Εύκολες L2 - Μέτριες L3

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά Καργιωτάκης Γιώργος, Μπελίτσου Νατάσσα Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά στις τάξεις Β, Δ και Ε (μιας διδακτικής ώρας). ΣΤΟΧΟΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟ- ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Αρχική αξιολόγηση επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2013/14. Μιχαηλίδου Αγγελική Λάλας Γεώργιος

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2013/14. Μιχαηλίδου Αγγελική Λάλας Γεώργιος ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2013/14 Μιχαηλίδου Αγγελική Λάλας Γεώργιος Περιγραφή Πλαισίου Σχολείο: 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών Τμήμα: Β 3 Υπεύθυνος καθηγητής: Δημήτριος Διαμαντίδης Συνοδός: Δημήτριος Πρωτοπαπάς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΔΟΜΕΣ Δομή Ομάδας Σύνολο Α και μια πράξη η πράξη είναι κλειστή ισχύει η προσεταιριστική ιδότητα υπάρχει ουδέτερο στοιχείο υπάρχει αντίστροφο στοιχείο ισχύει η αντιμεταθετική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος ηλικιακός κύκλος αφορά μαθητές του νηπιαγωγείου (5-6 χρονών), της Α Δημοτικού (6-7 χρονών) και της Β Δημοτικού (7-8 χρονών).

Ο πρώτος ηλικιακός κύκλος αφορά μαθητές του νηπιαγωγείου (5-6 χρονών), της Α Δημοτικού (6-7 χρονών) και της Β Δημοτικού (7-8 χρονών). Μάθημα 5ο Ο πρώτος ηλικιακός κύκλος αφορά μαθητές του νηπιαγωγείου (5-6 χρονών), της Α Δημοτικού (6-7 χρονών) και της Β Δημοτικού (7-8 χρονών). Ο δεύτερος ηλικιακός κύκλος περιλαμβάνει την ηλικιακή περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ ΜΟΤΙΒΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΧΑΛΑΣΜΑ ΔΕΚΑΔΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Υπολογισμοί και εκτίμηση Αρ2.11 Αναπαριστούν καταστάσεις πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασμού, τέλειας και ατελούς διαίρεσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΟ MYPROJECT

ΦΟΡΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΟ MYPROJECT ΦΟΡΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΟ MYPROJECT Σκοπός της αξιολόγησης είναι να αποτιμηθεί ο παιδαγωγικός σχεδιασμός και η ψηφιακή αναπαράσταση της προτεινόμενης συνθετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 415 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Μεταφετζής Γιώργος Δάσκαλος, 1ο ΔΣ Βόλου gmetafetz@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Κων/νος Στεφανίδης Σχολικός Σύμβουλος Πειραιά kstef2001@yahoo.gr Νικόλαος Στεφανίδης Φοιτητής ΣΕΜΦΕ, ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΜΕΠΑ Πρακτική Άσκηση Μαθηματικών Β' Φάση. Εργασία πειραματισμού με μαθητή

ΔΙΜΕΠΑ Πρακτική Άσκηση Μαθηματικών Β' Φάση. Εργασία πειραματισμού με μαθητή ΔΙΜΕΠΑ Πρακτική Άσκηση Μαθηματικών Β' Φάση Εργασία πειραματισμού με μαθητή Διδάσκων: Χαράλαμπος Λεμονίδης Φοιτήτρια: Χατζή Κυριακή- Ιωάννα ΑΕΜ: 3659 Εξάμηνο: ΣΤ Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2. Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηματολόγιο...

Το ερωτηματολόγιο... 1 Η έρευνά μας... Έλαβε μέρος στο ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ κατά το χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 στο τμήμα Αυτοματισμού Έγινε σε εθελοντική - ανώνυμη βάση από τους φοιτητές. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε κατά την 8 η

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα)

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Διερεύνηση αριθμών Αρ2.9 Αναγνωρίζουν και ονομάζουν τους όρους: άθροισμα, διαφορά, γινόμενο, πηλίκο, μειωτέος, αφαιρετέος, προσθετέος,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

EDUP-332 Διδασκαλία των Μαθηματικών στο Νηπιαγωγείο

EDUP-332 Διδασκαλία των Μαθηματικών στο Νηπιαγωγείο EDUP-332 Διδασκαλία των Μαθηματικών στο Νηπιαγωγείο Συνάντηση 2 Βασικές πρωτομαθηματικές δεξιότητες: σύγκριση, σειροθέτηση, εκτίμηση Ο Τζέρεμι και η Τζάκι Ο Τζέρεμι και η αδερφή του η Τζάκι συζητούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Έξι συν Ένα λάθη των διδασκόντων και τρόποι αντιμετώπισής τους Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2012 Γιάννης Τζωρτζάκης Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ1201 Περιφέρειας Κρήτης & Κυκλάδων Ερευνητικές Εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

Άδειες Χρήσης. Διδακτική Μαθηματικών I. Κατηγορίες προβλημάτων - Ρεαλιστικά Μαθηματικά. Διδάσκων: Επίκουρος Καθ. Κ. Τάτσης

Άδειες Χρήσης. Διδακτική Μαθηματικών I. Κατηγορίες προβλημάτων - Ρεαλιστικά Μαθηματικά. Διδάσκων: Επίκουρος Καθ. Κ. Τάτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Άδειες Χρήσης Διδακτική Μαθηματικών I Κατηγορίες προβλημάτων - Ρεαλιστικά Μαθηματικά Διδάσκων: Επίκουρος Καθ. Κ. Τάτσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα