Εξεγερμένες πόλεις. Από το δικαίωμα στην πόλη στην επανάσταση της πόλης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξεγερμένες πόλεις. Από το δικαίωμα στην πόλη στην επανάσταση της πόλης"

Transcript

1

2

3

4 Εξεγερμένες πόλεις Από το δικαίωμα στην πόλη στην επανάσταση της πόλης

5

6 David Harvey Εξεγερμένες πόλεις Από το δικαίωμα στην πόλη στην επανάσταση της πόλης Μετάφραση: Κατερίνα Χαλμούκου Πρόλογοε: Κωστή$ Χατζημιχάληε

7 Εξεγερμένε$ πόλεις Από το δικαίωμα στην πόλη στην επανάσταση της πόλης Σειρά: Ριζοσπαστική σκέψη David Harvey and Verso Copyright γιο την ελληνική γλώσσα: Εκδόσειί ΚΨΜ. Αθήνα 2013 TftAos πρωτοτύπου: Rebel Cities. David Harvey. Verso. London 2012 Συγγροφέοε: David Harvey Μετάφραση: Κστερίνο Χολμούκου Πρόλογοε - Επιστημονική συμβολή: Κωσιήε Χσφμιχάληί Επιστημονική επιμέλεια: θύνο% Av6p(toos Σύμβουλοί έκδοσηί: Δημήφη$ Γκόβα5 Διορθώσεις Βάσω Μπαχούρου Σχεδίαση εξωφύλλου: Ατελιέ εκδόσεων ΚΨΜ Ηλεκτρονική σελιδοποίηση: ΣΥΝΘΕΣΗ EK66oeis ΚΨΜ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: Ζωοδόχου Πηγήβ βΐ Αθήνα Τηλ.: Θ3Θ Fax: Σελίδεε: 312 Σχήμα: 14x20.5 cm ISBN: ΚΨΜ είναι τα αρχικά για το «Κένιρο Ψυχαγωγία Mov06os». τον μόνο χώρο στα στρατόπεδα όπου δεν υπάρχει πειθαρχία, στον οποίο γίνονται οι ηραγμσιικέί συζητήσει. εκεί όπου ψυχαγωγούνται οι στρατιάν... Επιδιώκουμε να είμαστε ένα κοινωνικό ΚΨΜ. Εηηρέηεται η ολική ή μερική αναδημοσίευση και χρήση γιο μη εμπορικούς σκοπούς έπειτα από συνεννόηση με τον εκδότη καίμε mv αναφορά των πηγών.

8 Αφιερωμένο στην Ντελφίνα και σε όλους τους υπόλοιπους τελειόφοιτους φοιτητές όπου κι αν βρίσκονται.

9

10 περιεχόμενα Ευχαριστίες Πρόλογος στην ελληνική έκδοση. ΚωστήςΧατζημιχάλης Εισαγωγή: Το όραμα του Ανρί ΛεφέΒρ. Ντέώιντ Χάρβεϊ Πρώτο μέρος Το δικαίωμα στην πόλη Κεφάλαιο πρώτο Το δικαίωμα στην πόλη Κεφάλαιο δεύτερο Οι καπιταλιστικές κρίσεις έχουν ρίζες στην πόλη Κεφάλαιο τρίτο Η δημιουργία των κοινών της πόλης Κεφάλαιο τέταρτο Η τέχνη της προσόδου AcCrrtpo μέρος Εξεγερμένες πόλεις Κεφάλαιο πέμπτο Αναδιεκδίκηση της πόλης για αντικαπιταλιστική πάλη Κεφάλαιο έκτο Λονδίνο 2011: Ο άγριος καπιταλισμός Βγαίνει στους δρόμους Κεφάλαιο έβδομο «ΚαταλάΒετε τη ΓουόλΣτριτ»: Το Κόμμα της Γουόλ Στριτ συναντά τη νέμεσή του Βιβλιογραφία Ευρετήριο όρων. θεσμών, κομμάτων Ευρετήριο ονομάτων Ευρετήριο τοπωνυμίων

11 βιογραφικό j 0 Βρετανός γεωγράφος David Harvey αποτελεί έναν από τους j σημαντικότερους σύγχρονους μαρξιστές διανοητές. Γεννήθη- I κε το 1935 στο Γκίλινγκχαμ του Κεντ. στην Αγγλία. Το έργο του ι εκκινεί από τη μελέτη του χώρου και της πόλης, αλλά εκτείνε-! ται στην ανάλυση των οικονομικών κρίσεων, στην κριτική του j I νεοφιλελευθερισμού και του μεταμοντερνισμού. στην έρευνα ;! για τον σύγχρονο καπιταλισμό και ιμπεριαλισμό και στην ανα-! ζήτηση ριζοσπαστικών επαναστατικών εναλλακτικών. Έχει j j γράψει δεκάδες Βιβλία, άρθρα και μελέτες. j j Είναι επίτιμος καθηγητής Ανθρωπολογίας του City Univer- j I sity of New York, όπου διδάσκει από το Διατέλεσε κα- ί θηγητής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins των 1 : ΗΠΑ και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. t ι Στα ελληνικά έχουν εκδοθεί τα ΒιΒλία του Ο νέος ιμπεριαί λισμός και Νεοφιλελευθερισμός (Καστανιώτης και 2007 ι αντίστοιχα], Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας (Μεταίχμιο, j 2009), Το αίνιγμα του κεφαλαίου και οι κρίσεις του καπιταλισμού ] (Καστανιώτης. 2011). ενώ ο ίδιος επισκέπτεται συχνά την Ελ- λάδα για εκδηλώσεις και δημόσιες συζητήσεις. Οι Εξεγερμέ- νες πόλεις είναι το πιο πρόσφατο ΒιΒλίο του (Verso. 2012) και τα ελληνικά η πρώτη γλώσσα στην οποία μεταφράζεται.

12 ευχαριστίες θα ήθελα να ευχαριστήσω τους εκδότες που αναφέρονται ακολούθως οι οποίοι μου επέτρεψαν να χρησιμοποιήσω υλικό που έχει εκδοθεί υπό την αιγίδα τους. Το Κεφάλαιο 1 αποτελεί μια ελαφρώς τροποποιημένη εκδοχή ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό New Left Review 53, ΣεπτέμΒριος-ΟκτώΒριος 2008, με τίτλο «The Right to the City». To Κεφάλαιο 2 αποτελεί μια ελαφρώς διευρυμένη εκδοχή του πρώτου μέρους ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Socialist Register με τίτλο «The Urban Roots of Financial Crises: Reclaiming the City for Anti-Capitalist Struggle». To Κεφάλαιο 3 Βασίζεται σε ένα δημοσίευμα με τίτλο «The Future of the Commons» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Radical History Review 109 (2011). θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Charlotte Hess που επισήμανε ορισμένες σοβαρές παραλείψεις στο αρχικό άρθρο αναφορικά με το έργο της Elinor Ostrom, καθώς και όσους συμμετείχαν στο σεμινάριο που οργανώθηκε υπό την αιγίδα της ομάδας 16 Beaver στη Νέα Υόρκη. Οι συζητήσεις τους για το ζήτημα των κοινών με βοήθησαν σημαντικά ώστε να ξεκαθαρίσω τις δικές μου ιδέες ως προς αυτό. Το Κεφάλαιο U αποτελεί μια ελαφρώς τροποποιημένη εκδοχή του άρθρου «The Art of Rent: Globalization, Monopoly and Cultural Production», που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Socialist Register Το Κεφάλαιο 5 αποτελεί διευρυμένη εκδοχή του τελευταίου μέρους ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Socialist Register με τίτλο «The Urban ι

13 εξεγερμένες πόλεις Roots of Financial Crises: Reclaiming the City for Anti- Capitalist Struggle». θα ήθελα να ευχαριστήσω όσους συμμετείχαν στην ομάδα ανάγνωσης του «Right to the City» στη Νέα Υόρκη (ιδίως τον Peter Marcuse), καθώς επίσης τα μέλη του σεμιναρίου στο Κέντρο Χώρου, Πολιτισμού και Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Σίτι της Νέας Υόρκης για τις πολλές και ενδιαφέρουσες συζητήσεις που είχαμε τα τελευταία χρόνια.

14 πρόλογοςστηνελληνικήέκδοση του Κωστή Χατζημιχάλη" Το Βιβλίο του ΝτέιΒιντ ΧάρΒεϊ (David Harvey] είναι το πέμπτο που μεταφράζεται στα ελληνικά και μαζί με τις πολυάριθμες συνεντεύξεις και τις παλαιότερες μεταφράσεις άρθρων του συγκροτούν μια ικανοποιητική εισαγωγή στη σκέψη ενός από τους σημαντικότερους μαρξιστές διανοούμενους του καιρού μας. Τα περιεχόμενα του παρόντος Βιβλίου έχουν παρουσιαστεί στις τρεις διαλέξεις που έδωσε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2012 (Εθνικό ΜετσόΒιο Πολυτεχνείο, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Παρκάκι της Οδού Τσαμαδού) με μεγάλη προσέλευση κόσμου. Πολλά από τα επιχειρήματα του Βιβλίου είχε επίσης την ευκαιρία να αναπτύξει στις δεκάδες συνεντεύξεις που έδωσε εκείνες τις δύο εβδομάδες της παραμονής του στην Αθήνα, οι οποίες συνέπεσαν με τις εκλογές της 17ης Ιουνίου του Η κυκλοφορία του Βιβλίου παγκόσμια αλλά και ειδικά στην Ελλάδα συμπίπτει με τη συγκυρία της Βαθιάς και πολύπλευρης κρίσης. Η σημερινή κρίση για τον ΧάρΒεϊ ξεκινά από την αστικοποίηση, από τη φούσκα των ακινήτων στις ΗΠΑ το η οποία μεταφέρθηκε στην Ευρώπη το 2009, χτυπώντας πρώτα τους αδύναμους κρίκους που βρίσκονταν στο Νότο. Η αστικοποίηση για τους μαρξιστές γεωγράφους και κοινωνιολόγους της πόλης' δεν περιορίζεται μόνο στην κατασκευή κτι- Ομότιμος καθηγητής. Τμήμα Γεωγραφίας. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 1. Εκτός οπό τον Ν. ΧάρΒεϊ. Βλ μεταξύ άλλων: Η. Lefebvre, Το δικαίωμα στην πόλη Χώρος και πολιτική. Αθήνα. Παπαζήσης Μ. Castells. The Urban Question. Λονδίνο. E. Arnold R. Peet, Radical Geography: Alternative Viewpoints on Contemporary Social Issues. Λονδίνο. Methuen. 197Θ- E. Sheppard & T. Barnes. The Capitalist Space Economy: Geographical Analysis

15 εξεγερμένες πόλεις ρίων. δρόμων και υποδομών. Επεκτείνεται σε όλο ίο φάσμα της καθημερινής ζωής στην πόλη. από τη ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών και την κατανάλωση που δημιουργεί μια πόλη μέχρι τη δημιουργία υπεραξιών σε γη και ακίνητα από τη συγκεντροποίηση αλλά και το κόστος (κοινωνικό και περιβαλλοντικό) που δημιουργούν τα παραπάνω. Τις απόψεις του για συσχέτιση των διαδικασιών συσσώρευσης με την αστικοποίηση και τις πιθανότητες δημιουργίας κρίσεων τις έχει καταθέσει συστηματικά από τη δεκαετία του 1980, όταν νεοφιλελεύθεροι και εκσυγχρονιστές θεωρούσαν ότι το «πάρτι» θα συνεχιζόταν χωρίς προβλήματα. Από τότε γράφει για την επιχειρηματική μετεξέλιξη στη διοίκηση και στο σχεδίασμά των πόλεων, για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται, με Βίαιη υφαρπαγή του δημόσιου και του συλλογικού χώρου, για το ρόλο της γαιοπροσόδου και τις διαδικασίες gentrification, για τις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες. Εντοπίζει τη σημαντική αλλαγή στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, την οποία θεωρεί μοχλό που επέτρεψε τη δημιουργία της φούσκας στα ακίνητα στα τέλη της δεκαετίας του 1980: τα νέα άυλα προϊόντα που δημιουργήθηκαν επιτρέπουν από τη μια πλευρά ενυπόθηκο δανεισμό και από την άλλη δανεισμό και πωλήσεις με βάση μελλοντικά έσοδα τη δημιουργία, με άλλα λόγια, πλασματικών αξιών και πλασματικού κεφαλαίου. Στις ΗΠΑ τα νέα προϊόντα δεν περιορίστηκαν μόνο στους «μεγάλους» παίκτες, αλλά διαχύθηκαν στα μεσοαστικά και τα εργατικά στρώματα με επισφαλή εισοδήματα, με αποτέλεσμα την αδυναμία αποπληρωμής των δανείων, την απότομη κάμψη της ζήτησης νέων κατοικιών και την υπερχρέωση των εργολάβων. Οι διαδικασίες αυτές δημιούργησαν ανυπέρβλητα προβλήματα στις τράπεζες, που χορηγούσαν αφειδώς και συγχρόνως δάνεια σε αγοραστές και κατασκευαστές. Η αλληλεξάρτηση των περιφερειακών και των κεντρικών τραπεζών, άλλων πιστωτικών U I after Ricardo. Marx and Straffα. Λονδίνο. Unwin Hyman D. Massey. For Space. Λονδίνο. Sage (ελλ. έκδ.: D. Massey. Για το χώρο. μτφ. I. Μπιμπλή. Αθήνα. Ελληνικό Γράμματα. 2008).

16 ιδρυμάτων εκτός ΗΠΑ και των διεθνών επενδυτικών χαρτο- πρόλογος φυλακίων στα οποία «έπαιζαν» και δεκάδες ασφαλιστικά τα- στην ελληνική μεία. δήμοι αλλά και εθνικά κράτη δεν άργησε να μεταφέρει έκδοση την κρίση και στην Ευρώπη με τα γνωστά αποτελέσματα. 0 ΧάρΒεϊ είναι γεωγράφος (και όχι ανθρωπολόγος ή οικονομολόγος όπως τον αναφέρουν λανθασμένα οι προηγούμενες ελληνικές εκδόσεις) οι πόλεις και η αστικοποίηση ήταν πάντα ο πυρήνας των γεωγραφικών ενδιαφερόντων του. Διαβάζει την αστικοποίηση μέσα από το Κεφάλαιο και τα άλλα έργα των κλασικών2 και συνεχώς μας καλεί να τα χρησιμοποιούμε για να καταλάβουμε πώς παράγονται σι πόλεις. Η προσέγγισή του είναι καθαρά μαρξιστική και θέτει την πόλη στο επίκεντρο δύο συγκρουσιακών διαδικασιών: πρώτον, των στρατηγικών αναδιάρθρωσης και επενδύσεων του κεφαλαίου σε συνεργασία με την επιβολή ελέγχου από την πολιτική εξουσία και, δεύτερον, των αγώνων αντίστασης στις παραπάνω διαδικασίες από την εργατική τάξη και τους απόκληρους των πόλεων. Έτσι, η πόλη αναλύεται ως διαδικασία παραγωγής υπεραξίας, ως τόπος επένδυσης ίου πλεονάζοντος κεφαλαίου, ως τόπος αντίστασης και ταξικών συγκρούσεων, ω ς ο προνομιακός τόπος που προσφέρεται για συνεύρεση και οργάνωση όλων αυτών που εργάζονται καθημερινά (ή έχουν αποκλειστεί) για να λειτουργήσει μια πόλη. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εφαρμοσμένες μελέτες του για τα παραπάνω είναι το Paris: Capital of Modernity (2005)3, στην οποία περιγράφει την αστική ανάπτυξη του Παρισιού τον 19ο αιώνα, τις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που την κατηύθυναν, τις επεμβάσεις του βαρόνου Οσμόν (Haussmann). τις κυρίαρχες χωρικές αναπαραστάσεις που τις συνοδέυσαν και τις δραματικές κοινωνικές ανισότητες στο εσωτερικό της πόλης. Στις Εξεγερμένες πόλεις έχζι πολλές παρατηρήσεις από το βιβλίο αυτό τις οποίες συνδέει με τις επεμβάσεις του Ρόμπερτ Μόουζες (Robert 2. Βλ. μεταξύ άλλων τα θιθλία The Limits to Capital. Λονδίνο. Blackwell. 1982, και The Urbanization of Capital. Λονδίνο. Blackwell D. Harvey. Paris: Capital of Modernity. Λονδίνο. Routledge

17 εξεγερμένες πόλεις Moses) στη Νέα Υόρκη το 1942, αλλά και με την πιο πρόσφατη έκρηξη της αστικοποίησης στην Κίνα. στο Ντουμπάι και στις άλλες μεγαλουπόλεις του πλανήτη. Σημειώνει όμως ότι αυτή η συσσώρευση κεφαλαίου μέσω της αστικοποίησης απαιτεί καινοτομίες στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι οποίες με τη σειρά τους επιβάλλουν ρίσκα που οδηγούν σε κρίσεις. Μια παρόμοια κρίση στο Παρίσι του 19ου αιώνα, μετά τις επεμβάσεις Οσμάν και την ήττα στον πόλεμο με τη Γερμανία, θα οδηγήσει στην κοινωνική έκρηξη, στην Κομμούνα του Παρισιού το την οποία, όπως και πριν από αυτόν ο Ανρί Λεφέβρ (Henri Lefebvre). τη θεωρεί όχι μόνο ένα λαϊκό/προλεταριακό ξέσπασμα, αλλά ένα κατεξοχήν κίνημα που αφορούσε το χώρο της πόλης, ήταν μια επανάσταση της πόλης.4 Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που ο πρόλογος του βιβλίου είναι αφιερωμένος στον Ανρί ΛεφέΒρ και στο βιβλίο του Δικαίωμα στην πόλη. Σημειώνει ότι ως αίτημα το δικαίωμα στην πόλη είναι κενό περιεχομένου αν δεν οριστεί ποιοι/εςτο θέτουν και για ποιο λόγο. Διότι, όπως σημειώνει, οι τραπεζίτες, οι εργολάβοι. οι δήμαρχοι έχουν και αυτοί «δικαίωμα» στην πόλη και μάλιστα το αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο συσσωρεύοντας κέρδη. Ο Λεφέβρ ωστόσο, όπως και ο Χάρβεϊ, θέτουν το αίτημα αυτό από την πλευρά των πολλαπλά αποκλεισμένων από μια αξιοπρεπή διαβίωση στις σημερινές πόλεις. Και οι δύο γνωρίζουν ότι τα κινήματα πόλης αφορούν δικαιώματα, όχι την ταξική πάλη με τη στενή έννοια, δηλαδή ως σύγκρουση μόνο στους τόπους δουλειάς της μισθωτής εργασίας. Τα κινήματα αυτά. λόγω της φύσης τους, μπορούν ωστόσο να αναδείξουν τις ταξικές αντιθέσεις με την προϋπόθεση ένταξης των αιτημάτων στο εκάστοτε πλαίσιο των ταξικών αγώνων και στη συγκυρία. Ο Χάρβεϊ είναι κριτικός απέναντι σε ισοπεδωτικές προσεγγίσεις, όπως, λόγου χάρη, τα κινήματα γενικώς ενάντια στις περιφράξεις, και ρωτά: Πώς μπορείς να προστατεύσεις κάτι αν δεν το περιφράξεις:έχει μεγάλη σημα- U. Βλ. και Ν. Βαΐου & Κ. Χαιζημιχάλης. Ο χώρος στην αριστερή σκέψη. Αθήνα. 161 Ινστιτούτο Νίκος Πουλατζάς/Νήοος

18 σία λοιπόν το πλαίσιο των αντιθέσεων (ποιος περιφράσσει τι και γιατί), και ο αγώνας εναντίον ή υπέρ των περιφράξεων και τα κινήματα για το δικαίωμα στην πόλη πρέπει να είναι έτοιμα με επιχειρήματα και τακτικές και για τις δύο εκδοχές. Το Βιβλίο είναι οργανωμένο σε δύο ενότητες. Η πρώτη, με τίτλο «Το δικαίωμα στην πόλη», είναι περισσότερο εκτεταμένη, με τέσσερα κεφάλαια, και η δεύτερη, με τίτλο «Εξεγερμένες πόλεις», πιο σύντομη, ιδιαίτερα τα δύο τελευταία κεφάλαια που έχουν μορφή σχολίων εφημερίδας. Τα περισσότερα κείμενα έχουν εκδοθεί σε περιοδικά σε λιγότερο εκτεταμένη μορφή, στο ΒιΒλίο όμως έχουν εμπλουτιστεί και αποκτούν ένα συνεκτικό και μαχητικό ειρμό. Σε αυτά συναντάμε τη γνώριμη γραφή του Χάρβεϊ: την προτεραιότητα στη μεγάλη εικόνα για τις εξελίξεις, την ανάδειξη των κοινωνικών συγκρούσεων, των ανισοτήτων και της Βίας του καπιταλισμού, τη συνεχή αναφορά στα κλασικά κείμενα των Μαρξ (ΜθΓχ),Ένγκελς (Engels), Γκράμσι (Gramsci). την οξυδέρκεια της αριστερής γεωγραφικής σκέψης, η οποία συσχετίζει τις διαδικασίες συσσώρευσης και των ροών των κεφαλαίων με το χώρο, τα πολλά παραδείγματα από όλο τον κόσμο (πάντα όμως από δευτερογενείς πηγές. χωρίς δική του προσωπική έρευνα), τις επεξεργασίες για την ανάδυση του πλασματικού κεφαλαίου / πλασματικού καπιταλισμού μέσα από τις καινοτομίες των χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων. Και Βέβαια τις πλατείες και τα κινήματα occupy. Οι Εξεγερμένες πόλεις είναι ίσως το πιο «πολιτικό» από τα βιβλία που έχει δημοσιεύσει μέχρι τώρα και αναφέρονται στην πόλη και στην άνιση γεωγραφική ανάπτυξη. Στο Βιβλίο κυρίως θέτει ερωτήματα/ζητήματα παρά δίνει απαντήσεις. Συχνά έχει τη μορφή ενός μανιφέστου για την πόλη και το τι πρέπει να κάνουμε. στηριζόμενος στις σχολαστικότερες αναλύσεις που έχει κάνει σε προηγούμενα Βιβλία, όπως, παραδείγματος χάρη, για τη γαιοπρόσοδο και για την καπιταλιστική συσσώρευση μέσω της αστικοποίησης κ.λπ. Εκτός από το ΒιΒλίο του Spaces of Hope (2000),5 μόνο στις Εξεγερμένες πόλεις επιχειρεί πέρα πρόλογος ν ελληνική έκδοση 5. D. Harvey, Spaces of Hope. Εδιμβούργο, Edinburgh University Press

19 εξεγερμένες πόλεις από την ανάλυση και ένα σχεδίασμα-πρόταση εναλλακτικών πρακτικών για την οργάνωση της αντίστασης στις πόλεις, επηρεασμένος ίσως από την προσωπική επαφή του με ακτιβιστές στην Αθήνα, στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη το Στην Αθήνα είχε έλθει και το 2006 και ίσωςγι' αυτό, για πρώτη φορά σε ΒιΒλίο του, παρουσιάζονται τόσες αναφορές στην Ελλάδα (σύνολο 13. κυρίως σε Αθήνα και πλατεία Συντάγματος). Ορισμένα από τα επιχειρήματα που αναπτύσσει, ακόμη και ο τίτλος του βιβλίου, μπορεί να εγείρουν αντιρρήσεις από εκείνους και εκείνες στην Αριστερά που θεωρούν το βιομηχανικό προλεταριάτο ως τη μόνη επαναστατική δύναμη ή που ενδιαφέρονται μόνο για τους γενικούς νόμους κίνησης του καπιταλισμού, ενώ παράλληλα παραβλέπουν τη σημασία των κινημάτων της πόλης ως συστατικών στοιχείων για την κοινωνική αλλαγή. Μπορεί επίσης να χαρακτηριστούν ουτοπικές ή και αντιμαρξιστικές οι απόψεις του για οργάνωση και πάλη για τη δημιουργία «των κοινών της πόλης» (εδώ οι επιρροές από τον Χαρντ [Hardt] και τον Νέγκρι [Negri] είναι φανερές παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις που εκφράζει στο βιβλίο), για ιδιοποίηση από τους άμεσους παραγωγούς της αξίας που παράγεται καθημερινά από τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες. Και σίγουρα κάποιοι οικονομολόγοι θα διαφωνήσουν με την ανάλυση που κάνει για την κρίση και για το πώς η αστικοποίηση είναι άλλοτε διέξοδος για την απορρόφηση πλεονάζοντος κεφαλαίου και άλλοτε υπεύθυνη για τις περιοδικές καπιταλιστικές κρίσεις. Για όσους/ες όμως είναι εξοικειωμένοι/ ες με τη σκέψη και τις προτάσεις των αναρχικών γεωγράφων Πιστρ Κροπότκιν και Ελιζέ Ρεκλί ( lisee Reclus). της Ρόζας Λούξεμπουργκ (Rosa Luxemburg), του Αντόνιο Γκράμσι, του Ανρί Λεφέβρ. της Ντορίν Μάσεϊ (Doreen Massey) κ.ά.. αλλά κυρίως για όσους και όσες έχουν συμμετάσχει ενεργά όλα αυτά τα χρόνια σε κινήματα πόλης και αλληλέγγυες συλλο- 6. Βλ. και τη συνέντευξή του τον Ιούνιο του 2011 στα μέλη της ομάδας Encounter Athens «Οικονομική κρίση και αστικοποίηση» (συνέντευξη με τον 181 γεωγράφο Ντέιθιτ Χάρβεϋ), Γεωγραφίες σ

20 γικότητες οι σκέψεις του Χάρβεϊ στις Εξεγερμένες πόλεις θα βρουν τη θέση τους δίπλα στις δικές τους εμπειρίες. c Ασκεί επίσης κριτική στον «οργανωτικό φετιχισμό της Αριστερός», όπως τον αποκαλεί, στις ατέρμονες και αδιέξοδες αντιπαραθέσεις μεταξύ αναρχικών ή οριζόντιων-αμεσοδημοκρατικών σχημάτων με την «παλαιοαριστερή» αυστηρή ιεραρχία από πάνω προς τα κάτω. Διαφωνεί με τις παραδοσιακές οργανωτικές δομές της κομμουνιστικής Αριστερός και της Σοσιαλδημοκρατίας αλλά και με τα ρεύματα της ελευθεριακής Αριστερός που αρνούνται να συζητήσουν το ρόλο της διοίκησης και ειδικότερα θέματα κράτους και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Ως γεωγράφος, μιλά για την ανάγκη προσέγγισης σε πολλαπλές κλίμακες, ανάλογα με το πρόβλημα και το πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης δράσης κάθε φορά. Για τις αποφάσεις, παραδείγματος χάρη, κατάληψης ενός πάρκου ή μιας πλατείας αρκεί μια ομάδα με αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες. Αλλά για τη διαχείριση των προβλημάτων ολόκληρης της πόλης ή της περιφέρειας, καταλήγει, χρειάζονται άλλες αντιπροσωπευτικές δημοκρατικές οργανωτικές δομές. Οι μαχητικές ή αγωνιστικές ιδιαιτερότητες [militant particularism. μια έννοια την οποία δανείζεται από τον Ρέιμοντ Γουίλιαμς [Raymond Williams]) δεν πρέπει, υποστηρίζει, να εμποδίζουν κοινές ριζοσπαστικές, ακτιβίστικες δράσεις ή, καλύτερα, ενεργητικές λύσεις. Και θέτει ακόμη μια φορά το θέμα του πλαισίου των αιτημάτων με παράδειγμα τη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι Ζαπατίστας. που δεν είναι, με τυπικά αριστερά κριτήρια, ριζοσπαστική. Ζητούν σεβασμό, αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη, που όμως στην περίπτωσή τους είναι επαναστατικά και έτσι απέκτησαν παγκόσμια υποστήριξη. Όπως όλα τα βιβλία, έτσι και οι Εξεγερμένες πόλεις θα διαβαστούν από διαφορετικές σκοπιές. Για όσους και όσες προέρχονται από συναφή πεδία με τη γεωγραφία ή έχουν άμεση συμμετοχή σε κινήματα που υπερασπίζονται τόπους σε κίνδυνο στην Ελλάδα των Μνημονίων το Βιβλίο θα ενισχύσει τις γνώσεις και τα επιχειρήματά τους. Όσον αφορά εκείνους και εκείνες που βλέπουν μόνο τη μακροοικονομική εκδοχή της ι πρόλογος ν ελληνική έκδοοη

21 εξεγερμένες πόλεις σημερινής κρίσης στη Νότια Ευρώπη και αναζητούν εκεί τις αντίστοιχες ερμηνείες, το ΒιΒλίο του Χάρβεϊ ελπίζω να τους προβληματίσει. Γιατί ο καπιταλισμός και οι κοινωνικές συγκρούσεις, πρώτον, δεν συμβαίνουν στη «μύτη μιας καρφίτσας» και. δεύτερον, γιατί η Αριστερά επιτέλους θα πρέπει να πάρει στα σοβαρά το γεγονός ότι ο χώρος, και ειδικά οι πόλεις, δεν είναι κάτι σαν «εξωτερικό περιβάλλον», μια δευτερεύουσα αντίθεση στην υπόθεση της ριζικής κοινωνικής αλλαγής που επικαλείται. Απαιτείται λοιπόν μια συνολική αλλαγή στον τρόπο σκέψης και δράσης των αριστερών και το Βιβλίο αυτό θα είναι ένας πολύτιμος οδηγός. Αθήνα. Δεκέμβριος 2012

22 εισαγωγή Το όραμα του Ανρί Λεφέβρ του ΝτέιΒιντ Χάρβεϊ Κάποια στιγμή στα μέσα της δεκαετίας του 1970 έτυχε να δω στο Παρίσι μια αφίσα των Ecologistes. ενός ριζοσπαστικού κινήματος δράσης στις γειτονιές της πόλης που στόχο είχε τη δημιουργία ενός τρόπου ζωής περισσότερο οικολογικά ευαισθητοποιημένου ο οποίος να αντικατοπτρίζει ένα εναλλακτικό όραμα για την πόλη. Ήταν ένα πανέμορφο, παιχνιδιάρικο πορτρέτο του παλιού Παρισιού που η ζωή της γειτονιάς τού είχε δώσει νέα πνοή. με λουλούδια στα μπαλκόνια, πλατείες γεμάτες ανθρώπους και παιδιά, μικρά μαγαζιά και εργαστήρια ανοιχτά στον κόσμο, πλήθος από καφετέριες, σιντριβάνια, ανθρώπους να απολαμβάνουν την όχθη του ποταμού, δημόσια πάρκα εδώ κι εκεί (μπορεί αυτό να το έφτιαξα με το μυαλό μου), άνεση χρόνου για να απολαύσει κανείς μια συζήτηση ή να καπνίσει την πίπα του (μια συνήθεια που εκείνη την εποχή δεν είχε ακόμα δαιμονοποιηθεί, όπως διαπίστωσα για κακή μου τύχη όταν πήγα σε μια από τις συναντήσεις των Ecologistes σε ένα δωμάτιο γεμάτο καπνό). Μου άρεσε πολύ αυτή η αφίσα, όμως με την πάροδο των χρόνων ξέφτισε και σκίστηκε τόσο πολύ. ώστε αναγκάστηκα, προς μεγάλη μου λύπη. να την πετάξω. Μακάρι να την έβρισκα ξανά! θα έπρεπε κάποιος να την ανατυπώσει. Η αντίθεση του Παρισιού της αφίσας με το νέο Παρίσι που αναδυόταν και απειλούσε να καταπιεί το παλιό ήταν δραματική. Τα ψηλά μεγαθήρια που είχαν χτιστεί γύρω από την Πλας ντ' Ιταλί απειλούσαν να εισβάλουν στην παλιά πόλη και να σφίξουν το χέρι εκείνου του απαίσιου Ουρανοξύστη Μονπαρνάς.

23 εξεγερμένες Ο σχεδιαζόμενος αυτοκινητόδρομος ταχείας κυκλοφορίας πόλεις στη Left Bank, τα άψυχα πανύψηλα συγκροτήματα δημόσιας στέγασης (High-rise Public Housing - HLM) στο 13o διαμέρισμα και στα προάστια, η μονοπωλιακή εμπορευματοποίηση στους δρόμους, η ξεκάθαρη αποσύνθεση της άλλοτε γεμάτης ζωή γειτονιάς η οποία ήταν δομημένη γύρω από τους τεχνίτες των μικρών εργαστηρίων στο Μαρέ. τα μισογκρεμισμένα κτίρια της ΜπελΒίλ. η φανταστική αρχιτεκτονική της Πλας ντε Βοζ που κοσμούσε τους δρόμους της πόλης. Ανακάλυψα ένα ακόμα σκίτσο (του Μπατελιέ [Batellier]). Απεικόνιζε μια θεριζοαλωνιστική μηχανή να συντρίβει και να καταβροχθίζει όλες τις παλιές γειτονιές του Παρισιού, αφήνοντας πίσω της όλα τα πανύψηλα HLM σε μια τακτοποιημένη σειρά. Χρησιμοποίησα το σκίτσο αυτό ως Βασική εικονογράφηση στο ΒιΒλίο μου Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 και μετά, το Παρίσι άρχισε ξεκάθαρα να Βιώνει μια υπαρξιακή κρίση. Το παλιό δεν μπορούσε να επιβιώσει, όμως το καινούργιο φαινόταν να είναι υπερβολικά απαίσιο, άψυχο και άδειο για να το σκεφτεί κανείς. Ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ (Jean-Luc Godard) στην ταινία του με τίτλο Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω γ ϊ αυτήν, που γυρίστηκε το 1967, αποτυπώνει με εξαιρετικό τρόπο την αισθαντικότητα της στιγμής. Παρουσιάζει παντρεμένες μητέρες που επιδίδονται σε μια καθημερινή ρουτίνα πορνείας, τόσο λόγω ανίας όσο και από οικονομική ανάγκη, με φόντο την εισβολή αμερικανικού κεφαλαίου στο Παρίσι, τον Πόλεμο στο Βιετνάμ (κάποτε μια πολύ γαλλική υπόθεση, η οποία όμως εκείνη την περίοδο είχε περάσει στα χέρια των Αμερικανών), μια ραγδαία άνθηση στην κατασκευή αυτοκινητόδρομων και ψηλών κτιρίων και την έλευση ενός ασυλλόγιστου καταναλωτισμού στους δρόμους και στα μαγαζιά της πόλης. Ωστόσο, ο φιλοσοφικός τρόπος κινηματογράφησης του Γκοντάρ -ένα είδος απορημένου, νοσταλγικού. Βιτγκενσταϊνικού προδρόμου του μεταμοντερνισμού. στο πλαίσιο του οποίου δεν θα μπορούσε ενδεχομένως να διατηρηθεί κανένα στοιχείο που Βρίσκεται 221 στον πυρήνα του εαυτού ή της κοινωνίας- δεν με εξέφραζε.

24 Ήταν την ίδια χρονιά, δηλαδή το που έγραψε ο Ανρί Λεφέβρ (Henri Lefebvre) το θεμελιώδες έργο του με τίτλο Δικαίωμα στην πόλη. Υποστήριξε ότι το δικαίωμα αυτό αποτελούσε ταυτόχρονα κραυγή και αίτημα. Η κραυγή ήταν η απάντηση στον υπαρξιακό πόνο μιας κρίσης μαρασμού που υφίστατο η καθημερινή ζωή στην πόλη. Το αίτημα ήταν στην πραγματικότητα ένα πρόσταγμα να κοιτάξει κανείς κατάματα την κρίση και να δημιουργήσει μια εναλλακτική ζωή στην πόλη. λιγότερο αποξενωμένη, περισσότερο εποικοδομητική και παιχνιδιάρικη αλλά, όπως ισχύει πάντα με τον Λεφέβρ, συγκρουσιακή και διαλεκτική, ανοιχτή σε διεργασίες, σε αντιπαραθέσεις (τρομακτικές και ευχάριστες), καθώς και στην αέναη αναζήτηση της αδιάγνωστης καινοτομίας.1 Εμείς οι ακαδημαϊκοί είμαστε ειδικοί στο να ανακατασκευάζουμε τη γενεαλογία των ιδεών. Επομένως μπορούμε να πάρουμε τα γραπτά του Λεφέβρ από την περίοδο αυτή και να ανακαλύψουμε λίγο Χάιντεγκερ (Heidegger) εδώ, λίγο Νίτσε (Nietzsche) εκεί. λίγο Φουριέ (Fourier) παραπέρα, υπολανθάνουσες κριτικές στον Αλτουσέρ (Althusser) και τον Φουκό (Foucault) και, φυσικά, το αναπόφευκτο πλαίσιο που έχει θέσει ο Μαρξ (Marx). Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρούσα πραγματεία γράφτηκε με αφορμή τον εορτασμό των εκατό χρόνων από την έκδοση του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου του Μαρξ. επειδή φέρει πολιτική σημασία, όπως θα δούμε. Εκείνο όμως που εμείς, οι ακαδημαϊκοί, τείνουμε πολύ συχνά να ξεχνάμε είναι ο ρόλος που παίζει η ευαισθησία που γεννιέται στους δρόμους γύρω μας. τα αναπόφευκτα αισθήματα απώλειας που προκαλούν οι κατεδαφίσεις, αυτό που συμβαίνει όταν ολόκληρες συνοικίες (όπως η Λε Αλ) διαμορφώνονται εκ νέου ή μεγάλα συμπλέγματα κτιρίων ξεφυτρώνουν φαινομενικά από το πουθενά. σε συνδυασμό με την έξαψη ή την ενόχληση που προ- το όραμα του Avpi Λεφέβρ 1. Η. Lefebvre. La Proclamation de la Commune. Παρίσι. Gallimard Le Droit ά la Ville. Παρίσι. Anthropos (ελλ έκδ.: H. Lefebvre. Δικαίωμα στην πόλη: Χώρος και πολιτική, μτφ. Π. Τουρνικιώτης. Αθήνα. Κουκκίδα. 2007) L'lrruption. de Nanterre au Sommet. Παρίσι. Anthropos. I960- La Rdvolution Urbaine. Παρίσι. Gallimard Espace et Politique ILe Droit ό la Ville Παρίσι. Anthropos La Production de lespace, Παρίσι. Anthropos. 197ύ. I

25 εξεγερμένες καλούν οι διαδηλώσεις στους δρόμους για το ένα ή το άλλο πόλεις θέμα. τις ελπίδες που κρυφοκαίνε καθώς ομάδες μεταναστών δίνουν και πάλι ζωή σε μια γειτονιά (όπως εκείνα τα υπέροχα βιετναμέζικα εστιατόρια στο 13ο διαμέρισμα στη μέση των HLM). ή την απόγνωση που ξεχύνεται από τη ζοφερή απελπισία της περιθωριοποίησης, την αστυνομική καταστολή και τους οκνηρούς νέους που έχουν βουλιάξει στην απόλυτη ανία της αυξανόμενης ανεργίας και της εγκατάλειψης στα ερημωμένα προάστια, που τελικά μετατρέπονται σε εστίες αναταραχών. Είμαι σίγουρος ότι ο Λεφέβρ ήταν βαθιά ευαισθητοποιημένος ως προς όλα αυτά - και όχι απλώς λόγω της εμφανούς πρότερης αδυναμίας του στους Καταστασιακούς και στη θεωρητική τους συνάφεια με την ιδέα μιας ψυχογεωγραφίας της πόλης, με την εμπειρία της αστικής τους παρέκκλισης [urban derive] στο Παρίσι και με την έκθεση στο θέαμα. Σίγουρα του ήταν αρκετό απλώς και μόνο να Βγει από την πόρτα του διαμερίσματος του στην οδό Ραμπιτό για να αρχίσουν να διεγείρονται όλες του οι αισθήσεις. Αυτός είναι ο λόγος που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι το Δικαίωμα στην πόλη γράφτηκε πριν από την Εισβολή (όπως το αποκάλεσε αργότερα ο Λεφέβρ) του Μάη του '68. Στην πραγματεία του παρουσιάζει μια κατάσταση στην οποία μια τέτοια εισβολή ήταν όχι μόνο δυνατή αλλά και σχεδόν αναπόφευκτη (ο Λεφέβρ συνέβαλε κι ο ίδιος εν μέρει σ αυτό στη Ναντέρ). Ωστόσο, οι ρίζες που έχει το κίνημα του '68 στην πόλη εξακολουθούν να μην τυγχάνουν ικανοποιητικών αναφορών σε μεταγενέστερες περιγραφές του γεγονότος. Υποψιάζομαι ότι τα κοινωνικά κινήματα πόλης που υπήρχαν τότε -οι Ecologistes, για παράδειγμα- έγιναν κομμάτι της εξέγερσης και συνέβαλαν στη διαμόρφωση των πολιτικών και πολιτιστικών αιτημάτων με περίπλοκους και ενδεχομένως υπόγειους τρόπους. Και υποψιάζομαι επίσης, παρόλο που δεν έχω καμία απολύτως απόδειξη γι' αυτό. ότι οι πολιτιστικοί μετασχηματισμοί που προέκυψαν στη συνέχεια στη ζωήτης πόλης, καθώςτο γυμνό κεφάλαιο φόρεσετη μάσκα του καταναλωτικού φετιχισμού, των εξειδικευμένων αγορών 241 και του πολιτιστικού καταναλωτισμού της πόλης, διαδραμάτι-

26 σαν έναν κάθε άλλο παρά αθώο ρόλο στη διαδικασία κατευνασμού μετά το '68 (για παράδειγμα, η εφημερίδα Liberation. που ιδρύθηκε από τον Ζαν-Πολ Σαρτρ [Jean-Paul Sartre] και άλλους, άρχισε από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 να γίνεται πολιτιστικά ριζοσπαστική και ατομικιστική, όμως πολιτικά χλιαρή. για να μην πούμε ανταγωνιστική απέναντι στις σοβαρές αριστερές πολιτικές και τις πολιτικές συλλογικής δράσης). Τονίζω τα σημεία αυτά επειδή, εάν, όπως έχει συμβεί κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, έχει αναβιώσει η ιδέα του δικαιώματος στην πόλη, τότε την εξήγηση δεν πρέπει να την αναζητήσουμε στην πνευματική κληρονομιά του Λεφέβρ (όσο σημαντική κι αν είναι αυτή). Πολύ μεγαλύτερη σημασία έχει αυτό που συμβαίνει στους δρόμους, μεταξύ των κοινωνικών κινημάτων της πόλης. Και σίγουρα θα συμφωνούσε και ο Λεφέβρ. ως σημαντικός διαλεκτιστής και εκ φύσεως μελετητής της καθημερινής ζωής στην πόλη. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι η παράξενη σύγκρουση μεταξύ νεοφιλελευθερισμού και εκδημοκρατισμού στη Βραζιλία κατά τη δεκαετία του 1990 παρήγαγε κάποιες ρήτρες στο Σύνταγμα της χώρας το 2001 οι οποίες διασφαλίζουν το δικαίωμα στην πόλη θα πρέπει να αποδοθεί στη δύναμη και στον σπουδαίο ρόλο που διαδραμάτισαν τα κοινωνικά κινήματα της πόλης, ειδικά όσον αφορά το ζήτημα της στέγασης, στην προώθηση του εκδημοκρατισμού. Το γεγονός ότι αυτή η συνταγματική στιγμή συνέβαλε στην εδραίωση και την προώθηση μιας ενεργού έννοιας «στασιαστικής ιδιότητας του πολίτη» (όπως την αποκαλεί ο Τζέιμς Χόλστον [James Holston]) δεν έχει καμία σχέση με την κληρονομιά του Λεφέβρ, είναι όμως άμεσα συνδεδεμένη με τους συνεχιζόμενους αγώνες για το ποιος θα αναλάβει να διαμορφώσει τα χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής στην πόλη.2 Και το γεγονός ότι ο λεγόμενος «συμμετοχικός προϋπολογισμός», σύμφωνα με τον οποίο οι απλοί κάτοικοι της πόλης συμμετέχουν άμεσα στην κατανομή τμήματος του προϋπολογισμού του δήμου μέσω μιας δημοκρατικής διαδικασί- to όραμα του Ανρί Λεφέβρ 2. J. Holston, Insurgent Citizenship. Πρίνσχον. Princeton University Press I

27 εξεγερμένες πόλεις ας λήψης αποφάσεων, αποτελεί κάτι το τόσο εμψυχωτικό έχει άμεση σχέση με το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι αναζητούν κάποιον τρόπο αντίδρασης στη Βάναυση φιλελευθεροποίηση του διεθνούς καπιταλισμού, ο οποίος από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 εντείνει συνεχώς τις επιθέσεις του ενάντια στα χαρακτηριστικά της καθημερινής ζωής. Ούτε προκαλεί καμία έκπληξη το γεγονός ότι το μοντέλο αυτό αναπτύχθηκε στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας - το κεντρικό σημείο του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ. Όταν όλα τα κοινωνικά κινήματα συναντήθηκαν στο Κοινωνικό Φόρουμ των ΗΠΑ στην Ατλάντα, τον Ιούνιο του 2007, για να δούμε ένα ακόμα παράδειγμα, και αποφάσισαν να σχηματίσουν μια εθνική Συμμαχία για το Δικαίωμα στην Πόλη (με ενεργά παραρτήματα σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες], εν μέρει εμπνευσμένα από τα όσα είχαν επιτύχει τα κοινωνικά κινήματα της πόλης στη Βραζιλία, το έκαναν χωρίς στο μεγαλύτερο μέρος τους να έχουν ακούσει το όνομα του ΛεφέΒρ.Έπειτα από αγώνες πολλών χρόνων για τα δικά τους ζητήματα (άστεγοι, gentrification3 και εκτοπισμός, ποινικοποίηση των φτωχών και της διαφορετικότητας κ.ο.κ.), το καθένα από αυτά τα κοινωνικά κινήματα κατέληξε ξεχωριστό στο συμπέρασμα ότι το Βασικό πλαίσιο των αγώνων τους ήταν η διεκδίκηση της πόλης συνολικά, θεώρησαν ότι από κοινού θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά. Και αν διάφορα κινήματα ανάλογου τύπου απαντούν και αλλού, αυτό δεν είναι απλώς αποτέλεσμα κάποιου είδους πίστης στις ιδέες του ΛεφέΒρ, αλλά οφείλεται ακριβώς στο ότι οι ιδέες του Λεφέβρ, όπως και οι δικές τους, γεννήθηκαν στους δρόμους και στις γειτονιές πόλεων που υποφέρουν. Έτσι, σε ένα πρόσφατο συλλογικό έργο αναφέρεται ότι κινήματα για το δικαίωμα στην πόλη (αν και διαφορετικών προσανατολισμών) έχουν ενεργή παρουσία σε δεκάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο όρος gentrification αποδίδεται συχνό ως «εξευγενισμός περιοχών». Επειδή ωστόσο αποτελεί όρο ιδεολογικοποιπμένο. επιλέγουμε να τον αφήσουμε αμετάφραστο (Σ.τ.Ε.) A. Sugranyes & C. Mathivet (επιμ.). Cities for Alt: Proposals and Experiences

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις.

Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις. Από την Κοινωνική Δικαιοσύνη και την Πόλη στις Εξεγερμένες Πόλεις. Μια αναφορά στη ριζοσπαστική γεωγραφία μέσα από το έργο του David Harvey. Θάνος Ανδρίτσος 1 Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία. Τομέας Πολεοδομίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι,

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Σήμερα συμπλήρωνεται ένας χρόνος από την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος να προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κεφ. Ιο Η Συνεισφορά της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης Εισαγωγή 17 1.1. Η Σύγχρονη Κάμψη της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης..

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013.

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Αγαπητοί Σύντροφοι, Χαιρετίζω τις εργασίες του σημερινού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Π. Κουτρολίκου Ξανακερδίζοντας της πόλη μας / Reclaiming the city Δημόσια Σφαίρα Δήμος Δημόσιος Χώρος Ο ορισμός του δήμου αποτελεί μια συνεχιζόμενη πάλη ανάμεσα σε πολιτικές «από

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Αν και οι περισσότεροι μελετητές εντοπίζουν την ανάδυση του λαϊκισμού στα τέλη του 19 ου αιώνα, με τους Ρώσους Ναρόντνικι και το κίνημα των Λαϊκιστών στις ΗΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ (CITIZENSHIP) ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΏΜΑΤΑ. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ (CITIZENSHIP) ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΏΜΑΤΑ. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ (CITIZENSHIP) ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΏΜΑΤΑ Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη T.H. Marshall (1893-1981) Ο Τ.Η. Marshall, βρετανός κοινωνιολόγος αποτέλεσε βασικό μελετητή τόσο της ιδιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική Αυτοδιοίκηση η μόνη λύση ενάντια στην απαξίωση και την αποχή

Τοπική Αυτοδιοίκηση η μόνη λύση ενάντια στην απαξίωση και την αποχή Ομιλία Δημάρχου Λευκωσίας στην Ημερίδα «Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο Αναγκαιότητα ή Αυτοσκοπός» Παρασκευή, 4 Απριλίου 2014, 10 μ.μ. Τοπική Αυτοδιοίκηση η μόνη λύση ενάντια στην απαξίωση

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Άξονες Προτεραιότητας: 7 και 8

Πράξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Άξονες Προτεραιότητας: 7 και 8 Κοινωνική Οικονομία Πράξη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Άξονες Προτεραιότητας: 7 και 8 Υποέργο 1ο Συνδικαλιστική Εκπαίδευση, Προγράμματα για την Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα