Τα Κέντρα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Μια Προσπάθεια Χαρτογραφικής Αναπαράστασης της Γεωγραφίας τους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα Κέντρα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Μια Προσπάθεια Χαρτογραφικής Αναπαράστασης της Γεωγραφίας τους"

Transcript

1 Τα Κέντρα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Μια Προσπάθεια Χαρτογραφικής Αναπαράστασης της Γεωγραφίας τους Ελένη Άγα 1, Νικόλας Καρανικόλας 2, Πέρυ Λαφαζάνη 3, Μύρων Μυρίδης 4, Λαμπρινή Στάμου 5 1. Λέκτορας ΕΜΠ 2. Δρ Μηχανικός ΑΠΘ 3. Επίκ. Καθηγήτρια ΑΠΘ 4. Καθηγητής ΑΠΘ 5. Φιλόλογος Περίληψη Ο διαφωτισμός είναι ένα διευρωπαϊκό φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται στην Ευρώπη το 17 ο αιώνα και διαρκεί μέχρι τη Γαλλική επανάσταση (1789). Στην Ελλάδα το πνευματικό αυτό κίνημα έρχεται λίγο αργότερα, αφού το μεγαλύτερο τμήμα του ελληνικού κόσμου βρίσκεται κάτω από τουρκική κυριαρχία. Αλλαγές, όμως, στις οικονομικές συνθήκες της Ελλάδας προς το τέλος του 17 ου αιώνα, επέτρεψαν σε πολλούς Έλληνες να σπουδάσουν στην Ευρώπη και να φέρουν τις νέες ιδέες και στην πατρίδα τους. Τα βασικότερα κέντρα, στα οποία δίδαξαν εμπνευσμένοι δάσκαλοι -οι λεγόμενοι δάσκαλοι του Γένους- και στα οποία οι νέες ιδέες βρήκαν εύφορο έδαφος, βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορα μέρη της Ελλάδας ή και έξω από αυτή. Ο γεωγραφικός εντοπισμός τους θα μας δώσει την εικόνα της Ελληνικής παιδείας στην προεπαναστατική εποχή. Λέξεις κλειδιά: Διαφωτισμός, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Γεωγραφία του Διαφωτισμού, Θεματική Χαρτογραφία, Πολυμέσα 1. Ο Διαφωτισμός ως Διευρωπαϊκό Φαινόμενο Ο Διαφωτισμός, ως διευρωπαϊκό φαινόμενο, πρέπει να θεωρηθεί σαν ολοκλήρωση του ανθρωπιστικού πνεύματος που φύσησε από την αναγέννηση και πέρα, επάνω στον πολιτισμένο κόσμο. Η αρχή του ανάγεται στον 17 ο αιώνα και οριοθετείται συμβολικά με την έκδοση της Encyclopedie του Diderot και το τέλος του, λίγο πριν τη Γαλλική επανάσταση. Ο Κant, γράφοντας το 1784 ένα μαχητικό δοκίμιο με τον τίτλο «τι είναι διαφωτισμός», καθορίζει τον χαρακτήρα του κινήματος με ένα παράθεμα από τον Οράτιο: «sapere aude», που δεν είναι τίποτε άλλο από τα λόγια του Αισχύλου: «τόλμησον» «φρονείν». Ο Διαφωτισμός στηρίχτηκε στην ελπίδα για την απαλλαγή της ανθρώπινης σκέψης από το σκότος της πλάνης, της άγνοιας και της προκατάληψης. Οι πηγές του ήταν η καρτεσιανή ριζική αμφιβολία απέναντι στις καθιερωμένες αυθεντίες, καθώς και ο αδυσώπη- Δίκτυα & Πολιτισμός 267

2 τος πόλεμος που είχαν κηρύξει ο Hobbes και ο Spinoza εναντίον της δεισιδαιμονίας, που εξευτέλιζε το ανθρώπινο πνεύμα. Πολιτικές συνέπειες της κίνησης αυτής ήταν η Αμερικάνικη ανεξαρτησία (1776) και η Γαλλική επανάσταση (1789). Στην Ελλάδα το ρεύμα του Διαφωτισμού έρχεται λίγο αργότερα, στις τελευταίες δηλαδή δεκαετίες του 18 ου και στις πρώτες του 19 ου αιώνα, ή πιο στενά στην πεντηκονταετία Θεωρούμε ότι υπάρχει η πρόδρομος εποχή, η οποία εντοπίζεται από το 1669 ως το1774, οπότε με τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή η Ρωσία αναλαμβάνει την προστασία των χριστιανικών πληθυσμών της Τουρκίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Ελληνικό φαινόμενο του Διαφωτισμού παρουσιάζει κάποιες ιδιομορφίες. Ο Ελληνικός κόσμος είναι κληρονόμος ενός μεγάλου πολιτισμού, ο οποίος βαρύνει αποφασιστικά επάνω στην ιδιοσυγκρασία των μεταγενέστερων γενεών. Δέχεται δε τα ρεύματα του Διαφωτισμού εντελώς απροετοίμαστος, χωρίς δηλαδή να έχει γνωρίσει την Αναγέννηση, αφού το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται κάτω από την Τουρκική κυριαρχία. Από το β μισό του 17 ου αιώνα Έλληνες, από τις Βενετοκρατούμενες κυρίως περιοχές αλλά και από Τουρκοκρατούμενες, σπουδάζουν στη Δύση και μεταλαμπαδεύουν τα φώτα στην πατρίδα τους. Παρατηρείται έντονο ενδιαφέρον για τα πνευματικά ζητήματα, μεταφράζονται ξένα βιβλία, εκδίδονται αρχαίοι συγγραφείς, γράφονται πρωτότυπα έργα, ι- δρύονται σχολεία και εισάγονται νέες μέθοδοι διδασκαλίας. Η πνευματική αφύπνιση του Γένους που ακολουθεί, οδηγεί στην επανάσταση του Η Γεωγραφική Κατανομή της Ελληνικής Παιδείας Θα ήταν χρήσιμο να σκιαγραφηθούν, όμως, ορισμένες δομικές παράμετροι της διαδικασίας αναπροσανατολισμού της Ελληνικής παιδείας. Μια από αυτές ήταν η γεωγραφική της κατανομή στον Ελληνικό κόσμο. Οι περιοχές στις οποίες πρωτοφάνηκαν τα σημάδια της πολιτισμικής ανανέωσης είναι: Τα Ιόνια νησιά, οι Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και το τρίγωνο που σχηματίζεται από τα Ιωάννινα, τη Θεσσαλονίκη και τις πόλεις της Δυτικής Μακεδονίας (Καστοριά, Κοζάνη) φτάνοντας βόρεια μέχρι τη Μοσχόπολη (σημερινή Αλβανία), η οποία γνώρισε σημαντική ακμή μέχρι το 1770 περίπου. Οι περιοχές αυτές από πολιτική άποψη διέφεραν πολύ μεταξύ τους. Τα Ιόνια νησιά ανήκαν στη Βενετική επικράτεια μέχρι το Με τη διάλυση της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου, περιήλθαν αρχικά στην επαναστατική Γαλλία και αργότερα σε άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Οι Περιοχές με τα πρώτα σημάδια του Ελληνικού διαφωτισμού Χάρτης 1: Περιοχές που πρωτοφάνηκαν τα σημάδια της πολιτισμικής ανανέωσης ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

3 Οι παραδουνάβιες Ηγεμονίες της Μολδαβίας και της Βλαχίας βρίσκονταν μεν υπό Οθωμανική επικυριαρχία, αλλά η στρατηγική τους θέση ως συνόρου των τριών ανταγωνιστικών αυτοκρατοριών (Οθωμανών, Αψβούργων, Ρώσων) τους είχε εξασφαλίσει ι- διάζον πολιτικό καθεστώς εσωτερικής αυτονομίας υπό τη διοίκηση ηγεμόνων (οσποδάρων) που διόριζε η Υψηλή Πύλη. Το αξίωμα αυτό, το οποίο κατείχαν οι αυτόχθονες Ρουμανικές αριστοκρατικές δυναστείες μέχρι το 1709, πέρασε το έτος αυτό και μέχρι το 1821 στα χέρια ελλήνων Φαναριωτών και μιας οικογένειας Ρουμάνων ευγενών, που ε- ναλλάσσονταν στην εξουσία. Υπό τη διοίκηση των Φαναριωτών, η παλαιότερη ήδη Ελληνική παρουσία στις Ηγεμονίες εξελίχθηκε σε συμπαγείς ελληνικές παροικίες στις κυριότερες πόλεις τους, οι ο- ποίες γνώρισαν αξιοσημείωτη εμπορική και πολιτισμική ανάπτυξη. Δύο ακαδημίες στέγαζαν υπέρμαχους του νεοελληνικού διαφωτισμού. Η Ακαδημία του Ιασίου και η Ακαδημία του Βουκουρεστίου. Η Ήπειρος και η Δυτική Μακεδονία, όπου δημιουργήθηκαν εστίες υποδοχής του Διαφωτισμού, βρισκόταν από πολιτική σκοπιά στην καρδιά της Οθωμανικής επικράτειας στα Βαλκάνια. Το κοινό στοιχείο αυτών των διαφορετικών πολιτικά περιοχών ήταν η απόστασή τους τόσο από την έδρα της Οθωμανικής εξουσίας, όσο και από το Πατριαρχείο, το οποίο α- ποτελούσε τον εκφραστή της ιδεολογικής νομιμότητας για τους ορθόδοξους πληθυσμούς της Αυτοκρατορίας. Η απόσταση στο χώρο, ωστόσο, αποτελούσε μεν αναγκαία γεωγραφική προϋπόθεση για την επιβίωση, αλλά όχι και επαρκή συνθήκη για την αρχική εμφάνιση του Διαφωτισμού. Την προϋπόθεση αυτή πληρούσε ένας άλλος γεωγραφικός παράγοντας, η γειτνίαση ή η πρόσβαση που διέθεταν αυτές οι περιοχές προς σημαντικά κέντρα του Ευρωπαϊκού πολιτισμού: Τα Ιόνια νησιά και τα Ιωάννινα γειτόνευαν με την Ιταλία και διατηρούσαν ιδιαίτερους δεσμούς με τη Βενετία, Οι Παραδουνάβιες Ηγεμονίες συνδέονταν με την Αυστρία και τα Γερμανικά Κράτη, και Η Δυτική Μακεδονία επικοινωνούσε με την Κεντρική Ευρώπη μέσω των χερσαίων εμπορικών συναλλαγών που αναπτύχθηκαν το 18 ο αιώνα. Αυτοί οι δεσμοί, οικονομικοί, πολιτισμικοί και κοινωνικοί και στην περίπτωση της Επτανήσου, επιπλέον, η πολιτική κυριαρχία μιας ευρωπαϊκής πολιτείας, δημιούργησαν τους διαύλους μέσω των οποίων οι επιδράσεις της ευρωπαϊκής σκέψης και οι ιδέες του Διαφωτισμού πέρασαν στον Ελληνικό κόσμο. 3. Η Έξοδος προς την Δύση Τα κέντρα της ελληνικής διασποράς στις πόλεις της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης συνιστούσαν προέκταση της γεωγραφικής βάσης της Ελληνικής Παιδείας κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Στη Βενετία π.χ. υπήρχε ελληνική παροικία ήδη από τα τέλη Δίκτυα & Πολιτισμός 269

4 του Μεσαίωνα, τα δε μέλη της ανανεώνονταν συνεχώς από μετανάστες και προέρχονταν από τα Λατινοκρατούμενα ελληνικά νησιά, καθώς και από διαδοχικά κύματα προσφύγων, όταν τα νησιά αυτά (Χίος το 1566, Κύπρος το 1571, Κρήτη το 1669) σταδιακά έπεφταν στα χέρια των Τούρκων. Η Βενετία αποτέλεσε για τέσσερις αιώνες τη γέφυρα μεταξύ του Ελληνικού κόσμου και της νεότερης Ευρώπης. Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική παιδεία είχε η ίδρυση το 1662 ενός ανωτέρου εκπαιδευτικού ιδρύματος του Φλαγγινιανού Φροντιστηρίου, το οποίο έγινε για τον επόμενο ενάμισι αιώνα σημαντικό φυτώριο για τους Έλληνες που ήθελαν να ακολουθήσουν α- νώτερες σπουδές. Η Βενετία υπήρξε επιπλέον το κυριότερο κέντρο της ελληνικής τυπογραφίας σε ολόκληρη την περίοδο της Οθωμανικής κατοχής, όταν η λειτουργία ελληνικών τυπογραφείων εντός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας είτε απαγορευόταν είτε, αν επιτρεπόταν, παρέμενε επισφαλής και βραχύβια. Μεταξύ του 17 ου και των αρχών του 19 ου αιώνα λειτουργούσαν στη Βενετία τρία Ελληνικά τυπογραφεία και τυπώθηκαν σ αυτά πολυάριθμα ελληνικά βιβλία. Χάρτης 2: Κέντρα Ελληνικής Διασποράς στη δυτική και κεντρική Ευρώπη. Χάρτης 3: Κέντρα Ελληνικές παροικίες στην Ιταλία. Ελληνικές παροικίες, όμως, υπήρχαν και στη Νεάπολη, τη Γένοβα την Πίζα και την Αγκώνα. Εποικισμός + τυπογραφία 4. Η Αρχομένη Περίοδος του Διαφωτισμού Πρώτοι ανέλαβαν το φωτισμό του Γένους οι εκκλησιαστικοί ρήτορες, τους οποίους ο λαός ονόμασε διδασκάλους του Γένους. Η ευημερία όμως την οποία γνωρίζει ο Ελληνισμός σ αυτή την αρχόμενη περίοδο του Διαφωτισμού ή και του προ-διαφωτισμού, η ραγδαία οικονομική και πνευματική άνοδος των γεωγραφικών περιοχών της «καθ ημάς Ανατολής» θα έχει, αναφορικά με το Διαφωτισμό, άμεσες συνέπειες στους φορείς της ευημερίας αυτής: στους εμπόρους και στους λογίους. Ο εμπορικός κόσμος τείνει προς την κοινωνική ηγεσία. Οι λόγιοι αποκτούν όλο και σαφέστερη συνείδηση της σημασίας τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο και ανεξαρτητο ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

5 ποιούνται ως ένα βαθμό από την Εκκλησία. Ενώ, δηλαδή, στην αρχή ανήκουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία στον κλήρο (Φραγκίσκος Σκούφος, Κύριλλος Λούκαρις, Ηλίας Μηνιάτης, Κοσμάς ο Αιτωλός), όσο περνούν τα χρόνια, όλο και πιο πολλοί έ- χουν προέλευση κοσμική. Έτσι, ο τύπος του εμπόρου που ασχολείται με γενικά θέματα παιδείας και έχει ανησυχίες πνευματικές, θα πάρει σάρκα και οστά αυτή την περίοδο. Πρόσωπα δηλωτικά του είδους είναι: Ιωαννης Πρίγκος, Γεώργιος Ζαβίρας, Γεώργιος Κρομμύδας, Αλέξανδρος Βασιλείου, Αθανασιος Ψαλλίδας, Κωνσταντίνος Μπέλλιος και ο κορυφαίος του είδους Αδαμάντιος Κοραής. Την τελευταία τριακονταετία του 17 ου αιώνα μια ομάδα λαϊκών, για πρώτη φορά μετά την άλωση, έφτασε σε κοινωνική περιωπή αντίστοιχη με εκείνη που είχε αποκτήσει η εκκλησιαστική ιεραρχία από το Ο νέος αυτός κοινωνικός σχηματισμός ήταν η φαναριώτικη αριστοκρατία, μια ομάδα η οποία αναδείχθηκε χάρη στις επιδόσεις της στο ε- μπόριο και στα επιστημονικά επαγγέλματα, κατά την περίοδο της κοινωνικής αλλαγής που σημειώθηκε στην οθωμανική αυτοκρατορία στο β μισό του 17 ου αιώνα. Η οικονομική ευμάρεια επέτρεψε στους Φαναριώτες ονομάστηκαν έτσι γιατί κατοικούσαν στη συνοικία Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, όπου είχε την Έδρα του το Οικουμενικό Πατριαρχείο από το 1599 να μορφωθούν στη Δύση (κυρίως στα πανεπιστήμια της Πάδοβα και της Μπολόνια) και να σταδιοδρομήσουν ως λόγιοι, πράγμα που τους έδωσε τη δυνατότητα να αναλάβουν την καθοδήγηση της ανώτερης ελληνικής εκπαίδευσης και να καταλάβουν αξιώματα στην πατριαρχική αυλή. Αρκετοί από αυτούς δίδαξαν στην Πατριαρχική Ακαδημία, η οποία είχε αναδιοργανωθεί με πρωτοβουλία του πατριάρχη Κύριλλου Λούκαρη και με τη βοήθεια του Θεόφιλου Κορυδαλέα Η γλωσσομάθειά τους, καθώς και το κοσμοπολίτικο πνεύμα τους, έκαναν τις υπηρεσίες τους πολύτιμες για την Υψηλή Πύλη. Έτσι, οι Φαναριώτες εισήλθαν στην Οθωμανική διπλωματία και έγιναν οι κύριοι διαπραγματευτές της Πύλης, καταλαμβάνοντας το αξίωμα του Μεγάλου Διερμηνέα, το οποίο κατείχαν συνεχώς σχεδόν επί δύο αιώνες. Δεν περιορίστηκαν οι Φαναριώτες μόνο στις θέσεις που ανέλαβαν στην Υψηλή Πύλη. Ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος ήταν ο πρώτος Έλληνας που διορίστηκε Οσποδάρος (ηγεμόνας) στις παραδουνάβιες ηγεμονίες της Μολδαβίας και της Βλαχίας υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. Εγκαινίασε λοιπόν «τον αιώνα των Φαναριωτών» στις Ρουμανικές χώρες. Η εποχή των Φαναριωτών χαρακτηρίστηκε από σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις φεουδαρχικές κοινωνίες των περιοχών αυτών και διαμόρφωσε το πλαίσιο μιας αξιοσημείωτης πολιτισμικής και πνευματικής εξέλιξης, που ανέδειξε τελικά τις ηγεμονίες ως το κυριότερο κέντρο του Διαφωτισμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τα σημάδια της πνευματικής αλλαγής δεν παρέμειναν περιορισμένα στους Φαναριώτικους κύκλους. Και άλλες αναζητήσεις γίνονται αισθητές στον ευρύτερο χώρο της ελληνικής παιδείας κατά τις πρώτες δεκαετίες του 18 ου αιώνα. Δίκτυα & Πολιτισμός 271

6 5. Τα Κέντρα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στις Αρχές και στα Μέσα του 18 ου Αιώνα και οι Εκπρόσωποί του Ο αιώνας προχωρεί και τα σημεία ιδεολογικής αλλαγής αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται. Βαθμιαία, η Γεωγραφία του Διαφωτισμού διαμορφώνεται. Έτσι, έχουμε: το τρίγωνο των εμπορικών πόλεων της Βορειοδυτικής Ελλάδας (Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Καστοριά), με περαιτέρω προέκταση και τη Μοσχόπολη (σημερινή Αλβανία), τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, όπου η πολιτική των Φαναριωτών ηγεμόνων και η γειτνίαση με την Κεντρική Ευρώπη δημιούργησαν τους διαύλους ενός πνευματικού αναπροσανατολισμού, τα Ιόνια νησιά. Έχοντας αποφύγει τις συνέπειες της Τουρκικής κατάκτησης η Επτάνησος, εξ αιτίας της παρατεταμένης Βενετικής κατοχής, διατήρησε αδιάλειπτη επαφή με την Ευρωπαϊκή παιδεία μέσω των οργανικών της δεσμών με την Ιταλία. Η νησιωτική κοινωνία του Ιονίου αποτελούσε, συνεπώς, το μόνο τμήμα του Ελληνισμού, όπου είχε επικρατήσει και επιβιώσει η δυτική πολιτισμική παράδοση. Η τελευταία καθρεφτίζεται στην Χάρτης 4 τέχνη, τη λογοτεχνία και τη μουσική των νησιών. Η βενετική διακυβέρνηση ήταν καταπιεστική και συντήρησε μέχρι το τέλος τις ανισότητες της φεουδαλικής κοινωνίας, αυτό όμως δεν εμπόδισε τα σκιρτήματα της πολιτισμικής ανανέωσης να φτάσουν στα νησιά του Ιονίου πελάγους. Ο πρωθιερέας Αντώνιος Κατήφορος εμφορείται από τις νέες ιδέες. Είχε σπουδάσει στην Ιταλία και δίδαξε στο Φλαγγινιανό Φροντιστήριο της Βενετίας. Έζησε κάποιο διάστημα στο Άμστερνταμ και τελικά εγκαταστάθηκε στη Ζάκυνθο, όπου απέκτησε φήμη ως δάσκαλος της φιλοσοφίας και εισηγητής νέων απόψεων για την αναμόρφωση της Ελληνικής παιδείας Ο Κατήφορος δεν ήταν ο μόνος υπέρμαχος της νέας κοσμοθεωρίας στα Ιόνια νησιά. Στο γειτονικό νησί της Κεφαλλονιάς ο Βικέντιος Δαμοδός, μαθητής του Κατήφορου στο Φλαγγινιανό Φροντιστήριο και διδάκτωρ της νομικής του πανεπιστημίου της Πάδοβα, εγκαταστάθηκε στο χωριό του τα Χαβριάτα, και ίδρυσε, λίγο μετά το 1721 τη σχολή του. Εκεί δίδαξε σε δύο γενιές μαθητών τις γενικές αρχές της φιλοσοφίας και συνέθεσε ένα πλήρες corpus φιλοσοφικών έργων. Η απομόνωση πάντως του Δαμοδού σε μια αγροτική κοινότητα του νησιού του αποτελεί ένδειξη των όρων κάτω από τους οποίους άρχισαν να λειτουργούν στην Ελληνική κοινωνία οι πρώτοι μηχανισμοί της πολιτισμικής αλλαγής. Οι τρεις αυτές περιοχές, όπου μπορούν να ιχνηλατηθούν οι απαρχές της πνευματικής αλλαγής στον Ελληνικό κόσμο στις αρχές του 18 ου αιώνα, βίωσαν τα σκιρτήματα του διαφωτισμού, ανεξάρτητα η μία από την άλλη. Συγκεκριμένες τοπικές συνθήκες έκαναν ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

7 εφικτή, έστω και σε περιορισμένη κλίμακα, την πνευματική δραστηριότητα ανθρώπων με ευρωπαϊκή παιδεία και κλίση προς τη μελέτη της σύγχρονης φιλοσοφίας. Σ αυτό το πρώϊμο στάδιο, το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η Προδρομική φάση του Ελληνικού Διαφωτισμού, τα σημεία πνευματικής αλλαγής ήταν περιορισμένα στις διάσπαρτες εστίες, όπου άναβε τρεμουλιαστά το φως της νέας φιλοσοφίας. Οι πρώτες αυτές εστίες όμως δεν ακτινοβόλησαν σε ευρύτερους αλληλοεπικαλυπτόμενους κύκλους, έτσι ώστε να παραχθεί η δυναμική ενός κινήματος πολιτισμικού μετασχηματισμού. Η δυνατότητα τέτοιας εξέλιξης δεν εμφανίστηκε παρά με την έλευση της επόμενης γενιάς πνευματικών ανανεωτών, για την οποία ο πολιτισμικός μετασχηματισμός της ελληνικής κοινωνίας έγινε συνειδητός στόχος και συγκεκριμένο πρόγραμμα. Ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους αυτής της γενιάς και ταυτόχρονα μια από τις εξέχουσες μορφές του νεοελληνικού Διαφωτισμού είναι ο Ευγένιος Βούλγαρης, Κερκυραίος, με πολυμάθεια, ευφυία και εντυπωσιακή κατάρτιση σε ευρύτατο φάσμα επιστημονικών κλάδων. Οι πλούσιοι Γιαννιώτες έ- μπόροι της Βενετίας, οι αδελφοί Μαρούτση, ίδρυσαν στη γενέθλια πόλη τους ένα εκσυγχρονιστικό ανώτερο σχολείο, τη Μαρουτσαία σχολή, όπου ο Βούλγαρης διορίστηκε διευθυντής το Δίδαξε στην πόλη των Ιωαννίνων, η οποία, Χάρτης 5: Η διαδρομή του Ευγένιου Βούλγαρη. χάρη στους εμπορικούς και πολιτισμικούς της δεσμούς με τη Βενετία, εξελισσόταν σε μορφωτική πρωτεύουσα της ηπειρωτικής Ελλάδας τον 18 ο αιώνα (Γιάννενα πρώτα στ άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα). Η διδασκαλία του προκάλεσε την αντίδραση των συντηρητικών εκπαιδευτικών της αντίπαλης σχολής Γκιούμα και ο Βούλγαρης αναγκάστηκε να μετοικήσει στην Κοζάνη, της οποίας οι εμπορικοί δεσμοί με την Κεντρική Ευρώπη είχαν αποτελέσματα ιδιαίτερα ευεργετικά για τα τοπικά σχολεία. Επανήλθε στα Γιάννενα και το 1752 ανέλαβε τη διεύθυνση της Αθωνιάδος Σχολής στο Άγιο Όρος, που είχε ιδρυθεί κοντά στη μονή Βατοπεδίου το Η σύγκρουσή του με τους συντηρητικούς στη Σχολή και στο Άγιο Όρος τον έφερε στην Κωνσταντινούπολη, όπου δίδαξε στην Πατριαρχική Ακαδημία, αλλά και εκεί συνάντησε αντιδράσεις και αναγκάστηκε να φύγει για τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και μετά για τη Γερμανία από όπου και δεν ξαναγύρισε. Το παράδειγμα του Βούλγαρη ακολούθησε και ο νεότερος συμπατριώτης Χάρτης 6: Δίκτυα & Πολιτισμός 273

8 του Νικηφόρος Θεοτόκης, ο οποίος ακολούθησε παράλληλη σταδιοδρομία. Σπούδασε ιατρική, μαθηματικά και φυσική στην Πάδοβα και στη Μπολόνια και εισήχθη στις τάξεις του κλήρου. Δίδαξε στην Κέρκυρα, στην Κωνσταντινούπολη και έγινε σχολάρχης της Ηγεμονικής ακαδημίας του Ιασίου. Σε καμιά από τις θέσεις δεν έμεινε πολύ, λόγω των αντιδράσεων των συντηρητικών. Ιδιαίτερη περίπτωση νεομάρτυρα, διδασκάλου του γένους, αποτελεί ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος γεννήθηκε στο Μέγα Δένδρο της Αιτωλίας. Σπούδασε στην Αθωνιάδα Σχολή στο Άγιο Όρος και έζησε εκεί ως μοναχός. Το 1760 ζήτησε την άδεια του Πατριάρχη να διδάξει το λαό. Έκανε τεράστιες περιοδείες, εντυπωσιακές, δεδομένου ότι τα μεταφορικά μέσα της εποχής ήταν πρωτόγονα: Κωνσταντινούπολη, Ναύπακτος, Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Αχαΐα, Θεσσαλία, Μακεδονία, Ιόνια νησιά, Ήπειρος, είναι κάποια από τα μέρη στα οποία δίδαξε. Ίδρυσε πάνω από τριακόσια σχολεία και υπογράμμιζε την αξία της μόρφωσης. Απαγχονίστηκε στη σημερινή Αλβανία από τον Κούρτ πασά και κηρύχθηκε άγιος από την Εκκλησία. Η δεκαετία του 1770 αποτελεί κρίσιμη καμπή στην ανάπτυξη του κινήματος. Σημαντικά γεγονότα στο διεθνή χώρο δημιουργούν νέες περισσότερο ευνοϊκές συνθήκες για τη διάδοση των νέων ιδεών. Στα επόμενα πενήντα χρόνια εμφανίστηκαν δύο ακόμη γενεές του Ελληνικού Διαφωτισμού. Η δεύτερη γενεά σχηματίστηκε από μαθητές του Βούλγαρη: Τον Ιώσηπο Μοισιόδακα, τον Χριστόδουλο Παμπλέκη και άλλους. Εδώ πρέπει να προστεθεί και ο Δημήτριος Καταρτζής, ο λαμπρότερος εκπρόσωπος του Φαναριώτικου διαφωτισμού 6. Τα Κέντρα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στα Τέλη του 18 ου και στις Αρχές του 19 ου Αιώνα και οι Εκπρόσωποί του Η τρίτη γενεά, η οποία έφερε το κίνημα στην ωριμότητά του, ήταν διασκορπισμένη σε όλο το εύρος του ελληνικού κόσμου, τόσο μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, όσο και στη διασπορά. Ο Γρηγόριος Κωνσταντάς, ο Δανιήλ Φιλιππίδης, ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Κωνσταντίνος Σταμάτης ήταν μαθητές του Μοισιόδακα και του Καταρτζή. Μαζί με άλλους ακόμα λογίους αποτελούσαν αυτό που θα μπορούσε να περιγραφεί ως η παραδουνάβια ομάδα της τρίτης γενεάς του ελληνικού διαφωτισμού, αφού οι Θεόφιλος Καΐρης ιδέες τους σχηματίστηκαν στο πνευματικό περιβάλλον των ηγεμονιών. Σημαντική προσωπικότητα της εποχής αυτής υπήρξε και ο Θεόφιλος Καΐρης ( ). Γεννήθηκε στην Άνδρο αλλά έζησε στις Κυδωνιές και σπούδασε στην Πίζα. Έγινε Μοναχός το 1801 και πηγαίνει στο Παρίσι το Τον ξαναβρίσκουμε στην Χάρτης 7: Άνδρο το ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

9 Προέκταση αυτής της ομάδας αποτελούσε η ελληνική διανόηση της Βιέννης, στην οποία θα πρέπει να προστεθούν δύο ακόμη κύκλοι για να συμπληρωθεί η εικόνα της ώριμης φάσης του διαφωτισμού. Ο ένας κύκλος στο Παρίσι, γύρω από τον Αδαμάντιο Κοραή και ο άλλος στα Ιωάννινα, γύρω από τον Αθανάσιο Ψαλλίδα. Με την έμπνευση και την καθοδήγηση του Αδαμάντιου Κοραή, μια σημαντική νέα περιοχή ήλθε να προστεθεί στη γεωγραφία Χάρτης 8: του διαφωτισμού στην καρδιά της Οθωμανικής αυτόκρατορίας. Πρόκειται για την περιοχή την οποία ορίζει στο Ανατολικό Αιγαίο το τρίγωνο Σμύρνη, Χίος, Κυδωνίες. Αυτή ήταν η πιο σημαντική, αν και όχι η μόνη, περίπτωση εισαγωγής του Διαφωτισμού σε μια περιοχή του ελληνικού πολιτισμού, η οποία μέχρι τις αρχές του 19 ου αιώνα αποτελούσε προπύργιο της παραδοσιακής παιδείας. Οι εκδηλώσεις της παιδευτικής αλλαγής στην περιοχή αυτή, μετά μάλιστα την παρακμή της γειτονικής σχολής της Πάτμου, η οποία τον 18 ο αιώνα αποτελούσε μείζον κέντρο της ορθόδοξης παράδοσης, θα μπορού- Χάρτης 9: σαν να θεωρηθούν η κορύφωση του διαφωτισμού στον ελληνικό χώρο. Στα εδάφη της κυρίως Ελλάδας, κάτω από την κυριαρχία των Τούρκων, ορισμένοι διανοούμενοι της διασποράς κατάφεραν να δημιουργήσουν νέα πρότυπα εκπαιδευτήρια και εστίες παιδείας με στόχο την πνευματική αφύπνιση των περιοχών τους. Τέτοιες πρωτοβουλίες σημείωσαν επιτυχία στα ακμάζοντα χωριά του Πηλίου (Μηλιές, Ζαγορά, κ.ά.), στα Αμπελάκια της Θεσσαλίας, στην Αθήνα, ακόμη και σε μερικές κωμοπόλεις της Πελοποννήσου, όπως η Δημητσάνα. Περί τα μέσα του 18 ου αιώνα ορθόδοξοι Τα εκπαιδευτήρια έμποροι ίδρυσαν παροικίες στη Βιέννη και στην Τεργέστη. Στις νέες κοινότητες ο Αψβούργος αυτοκράτορας σύντομα παραχώρησε προνόμια. Και οι δύο, προς τα τέλη του 18 ου αιώνα, έγιναν κέντρα οικονομικής και πολιτισμικής δραστηριότητας. Δυτικότερα, Χάρτης 10: ελληνικές εμπορικές κοινότητες που εξελί- Δίκτυα & Πολιτισμός 275

10 χθηκαν επίσης σε κέντρα πνευματικής ζωής υπήρχαν στο Άμστερνταμ, στη Μασσαλία και στο Παρίσι. Στην Κεντρική Ευρώπη, στην Πολωνία και στην Ουγγαρία, είχε δημιουργηθεί ένας πραγματικός Ελληνικός μικρόκοσμος, ως συνέπεια της κινητικότητας που είχε προκύψει από το χερσαίο εμπόριο της Δυτικής Μακεδονίας. Ένα ολόκληρο δίκτυο Ελληνικών Σχολείων και Βιβλιοθηκών δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ανάγκες των νέων αυτών κοινοτήτων. Τέλος στην Ανατολή, η ελληνική διασπορά εξαπλώθηκε στις νέες χώρες που α- νοίχτηκαν από τις Ρωσικές κατακτήσεις του 18 ου αιώνα στις βόρειες ακτές της Μαύρης Θάλασσας και η Οδησσός έγινε η βάση μιας σημαντικής Ελληνικής παροικίας. Οι διάφορες ομάδες και τα κέντρα του Διαφωτισμού δεν ήταν βέβαια αποκομμένα μεταξύ τους στην τελευταία του φάση. Ως γνήσιοι «κοσμοπολίτες» τα μέλη της τρίτης γενεάς του Ελληνικού Διαφωτισμού βρίσκονταν σε συνεχή κίνηση, τόσο εντός, όσο και εκτός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ε- ξαίρεση αποτελούσε ο Κοραής, ο οποίος για σχεδόν μισό αιώνα δε μετακινήθηκε από το Παρίσι. Αντίθετα, ο Ρήγας Φερραίος εγκατέλειψε τη γενέτειρά του το Βελεστίνο και αναζήτησε την τύχη του πρώτα στην Κωνσταντινούπολη και στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Φλογερός οραματιστής, οπαδός της πολιτικής και κοινωνικής απελευθέρωσης, δημιουργός της Χάρτας, ταξίδεψε στη Βιέννη. Φαίνεται να είχε επαφές με Γάλλους διπλωμάτες, αλλά οι δραστηριότητες αυτές και ο θρύλος που τις συνόδευε, οδήγησαν στη σύλληψή του στην Τεργέστη από την αυστριακή αστυνομία και το μαρτυρικό του θάνατο στο Βελιγράδι το Οι σημαντικές ελληνικές παροικίες 6. Αντί Επιλόγου: Τα Ρεύματα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού Οι αναφερόμενες περιοχές υπήρξαν οι κυριότερες εστίες της πνευματικής αναγέννησης του Ελληνικού Κόσμου. Εκεί κυοφορήθηκαν οι φιλελεύθερες ιδέες, οι οποίες οδήγησαν στην Επανάσταση του Τρεις, μοιάζει να είναι οι βασικοί, μεγάλοι πυρήνες αυτού του «Δικτύου». Η Κεντροδυτική Ευρώπη (Βιέννη, Τεργέστη, Βόρεια Ιταλία, Παρίσι), οι Παραδουνάβιες περιοχές (Βελιγράδι, Οδησσός, Βλαχία) και η Μικρασία (Κωνσταντινούπολη, Κυδωνιές), επικοινωνώντας άμεσα με τη Βόρεια, κυρίως, Ελλάδα. Κλείνοντας, αξίζει να σημειωθεί ότι έχουμε συνηθίσει να λέμε, ότι ένα μεγάλο ποσοστό του ελλείμματος Πολιτισμού που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, ο- φείλεται στον περιορισμένο τρόπο που αυτή, η ελληνική κοινωνία δηλαδή, βίωσε τον Διαφωτισμό ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

11 Χάρτης 11: Η Γεωγραφική εικόνα των ρευμάτων του Ελληνικού Διαφωτισμού. Είναι αλήθεια ότι για διάφορους λόγους ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός «περιορίστηκε» στην κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης και δεν προχώρησε στη δημιουργία ενός «συστήματος» ιδεών και προβληματισμών για τις Επιστήμες, τα Γράμματα, τις Τέχνες. Η κουβέντα που από χρόνια έχει ανοίξει γύρω από το φαινόμενο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, από έγκριτους διανοητές όπως ο Δημαράς και ο Κιτρομηλίδης, είναι μεγάλη και πλούσια σε προεκτάσεις. Στην εργασία αυτή, προσπαθήσαμε να μεταφέρουμε με Γεωγραφία και Χαρτογραφία, τη σημαντικότητα της διασποράς και διάχυσης του νεοελληνικού Διαφωτισμού, που αν όχι τίποτε άλλο, συνετέλεσε και ενίσχυσε τη δημιουργία του φαινομένου που σήμερα ο- νομάζουμε «ελληνική διασπορά» ή «κοινότητα των ελλήνων». Δίκτυα & Πολιτισμός 277

12 Βιβλιογραφία 1. Κ.Θ. Δημαράς: «Νεοελληνικός Διαφωτισμός Νεοελληνικά Μελετήματα 2, Ερμής, Αθήνα 1998». 2. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΑ. Εκδοτική Αθηνών. 3. Πασχάλης Μ. Κιτρομηλιδης: «Νεοελληνικός Διαφωτισμός Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Αθήνα 1999». 4. Παναγιώτης Κονδύλης: «Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Οι φιλοσοφικές ΙδέεςΙστορική Βιβλιοθήκη. Θεμέλιο». 5. Mario Vitti: «Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Οδυσσέας» ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας Χαρτογραφία Δικτύων - Χαρτογραφία μέσω Δικτύων, 2-4/11/2006

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 3η: Νεοελληνικός Διαφωτισμός Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)

ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) Οι ΈΑήΙηνεδ κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Οι Έήήηνε5 κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821) 1. Ανπστοιχίστε τους όρους της στήλης Α'

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Οι μεταβολές που έγιναν στους κόλπους του

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ. υμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής

1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ. υμπλήρωση κενών. Πολλαπλής επιλογής 1. ΔΙΑΦΩΣΙΜΟ υμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις /φράσεις (τρεις περισσεύουν): Μοντεσκιέ, Ανθρωπισμός, κοινωνικό συμβόλαιο,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1900 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ PROJECT 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΑΔΑΣ 1 v ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιο κάτω sites περιέχουν πηγές και τεκµήρια ιστορικά

Τα πιο κάτω sites περιέχουν πηγές και τεκµήρια ιστορικά 22. «Ο Νέος Ελληνισµός στην περίοδο της Τουρκοκρατίας» 29.11.2013 Διδάσκουσα: Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Kαθηγήτρια Ιστορίας του Νέου Ελληνισµού από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης ώς την Ελληνική Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια ως πρότυπα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Το μοναδικό μουσείο αφιερωμένο στον κερκυραίο Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας και κορυφαίο ευρωπαίο διπλωμάτη, βρίσκεται στην γενέτειρά του, την Κέρκυρα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες Η Φιλική Εταιρεία Ήταν μυστική οργάνωση. Ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814. Σκοπός της ήταν η ανεξαρτησία των Ελλήνων. Πρωτεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

25η Μαρτίου 1821 Η 25η Μαρτίου αποτελεί διπλή εορτή για τους Έλληνες, μαζί με τον Ευαγγελισμός της Θεοτόκου εορτάζεται και ο ξεσηκωμός των Ελλήνων κατά των Τούρκων. Στην πραγματικότητα η επανάσταση είχε

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ 1 Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ Η Θράκη, η οποία στις 10 Αυγούστου 1920 ενσωματώθηκε επίσημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του»

Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Θέμα εισήγησης : «Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας και η προσφορά του» Άφυτες, καμπυλωτές βουνοκορφές Και μέσα στα πέτρινα κύματα Στο δίπτυχο αγριάδας και ερημιάς Η Σιάτιστα. Οι Σιατιστινοί αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8

Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ. Εργασία 8 Α ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΛΕΜΜΥΔΗΣ Εργασία 8 ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΑΓΝΗΣ ΒΟΥΡΤΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή -Ν.Βλεμμύδης -Έργο -Θεολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Ίδρυση Το Τμήμα Τουρκικών Σπουδών ιδρύθηκε το 1989. Δέχθηκε τους πρώτους φοιτητές του στο πρώτο έτος λειτουργίας του Πανεπιστημίου Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ )

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 17 Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ. 138 141) Ο Ιωάννης Καποδίστριας καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κέρκυρας.

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT: Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΥΠΟΘΕΜΑ: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΒΥZANTIO, ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ, ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, ΟΘΩΝΑΣ.

PROJECT: Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΥΠΟΘΕΜΑ: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΒΥZANTIO, ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ, ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, ΟΘΩΝΑΣ. PROJECT: Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΥΠΟΘΕΜΑ: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΒΥZANTIO, ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ, ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, ΟΘΩΝΑΣ. ΜΑΘΗΤΕΣ: ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ, ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗ ΧΑΡΑ, ΛΙΟΝΑΚΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ, ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ, ΜΑΥΡΑΚΗΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 1 Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012 2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03/06/2013 ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2:30 ΩΡΑ: 10:45 13:15 Όνομα μαθητή/τριας:

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης

Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. Εργαστήριο Διαπολιτισμικών και Μεταναστευτικών Μελετών (Ε.ΔΙΑ.Μ.ΜΕ.) Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου, 74100 Ρέθυμνο Τηλέφωνο:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ πνευματικὴ κίνηση στὰ Ἰωάννινα τὸν 18 ο αἰ. καὶ ἡ παρουσία τοῦ Εὐγενίου Βούλγαρη Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Β ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Ἡ πνευματικὴ κίνηση στὰ Ἰωάννινα τὸν 18 ο αἰ. καὶ ἡ παρουσία τοῦ Εὐγενίου Βούλγαρη Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Β ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΑΔΡΙΑΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Β ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ἡ πνευματικὴ κίνηση στὰ Ἰωάννινα τὸν 18 ο αἰ. καὶ ἡ παρουσία τοῦ Εὐγενίου Βούλγαρη Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ἰωάννινα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 5η: Η Ελληνική Επανάσταση ως ευρωπαϊκό γεγονός Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 Ο ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 12.5 Ο ελληνισμός της διασποράς 12.5 Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ Ελληνισμός της διασποράς είναι το σύνολο των ατόμων που Βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 5: 18ος αιώνας- αρχές 19ου αιώνα: Ιώσηπος Μοισιόδαξ, Κωνσταντίνος Κούμας Α. Βόλα, Μ. Ζόγκα, Α. Καρυώτη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο

Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο Οι βυζαντινοί μοναχοί και η Eλληνική γλώσσα στη μεσαιωνική περίοδο στο Σαλέντο CATERINA MALANDUGNO Φοιτήτρια Το 741 ο Κωνσταντίνος Κοπρώνυμος ακολουθώντας τα βήματα του Λεόντος Γ ξεκίνησε μία σκληρή καταδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Το Ναύπλιο την εποχή της άφιξης του Καποδίστρια (1828) Χρονολόγιο Ερειπωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008 2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και

Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και Μάριος Πρέτα Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και το όνομά της. Η αρχαία Αμμόχωστος έφερε

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ)

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ) Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) 1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την περίθαλψη των προσφύγων την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή Μετανάστευση Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση Μετακίνηση ανθρώπων μεμονωμένα ή κατά ομάδες Σε χώρους διαφορετικούς από την κατοικία τους Λόγοι οικονομικοί, κοινωνικοί, εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( )

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( ) ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) 1. Κουτσοβλαχικό ζήτημα : Το 1906 Έλληνες κάτοικοι της Ρουμανίας απελάθηκαν, λόγω της έξαρσης που γνώριζε την ίδια εποχή το Κουτσοβλαχικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΧΑΙΡΗ ΤΡΙΠΑΜΠΟΥΚΗ ΑΜΑΛΙΑ, ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, ΖΟΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο.

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι

Διαβάστε περισσότερα