ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ"

Transcript

1 1 Απόστολος Πιερρής Δωρικές Μελέτες ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ 16 Δεκεμβρίου 2014

2 2 Από τους χρόνους της ορεσίβιας περιπλάνησής τους οι Δωριείς μετέφεραν στην Πελοπόννησο με την Κάθοδό τους το βίωμα που τους συγκλόνιζε και τους έστελνε από οροσειρά σε οροσειρά και από βουνοκορφή σε βουνοκορφή της Κεντρικής Ελλάδας χωρίς αναπαυμό, εις αναζήτηση αυτού που ήθελαν και δεν ήξεραν. Ο τρόπος ζωής τους, κυνηγετικός και πολεμικός, περιστρεφόταν γύρω από τον ρωμαλέο και επιδέξιο νεαρό, ικανό να πρωτεύει σε κάθε είδους αγώνες όπου η ταχύτητα, η στιβαρότητα και η αντοχή είχαν τον πρώτο λόγο ως συνθήκη επιβίωσης και επιβολής για το άτομο και την ομάδα, στα περιθώρια όπως ζούσαν του πολιτισμένου κόσμου, άναρχοι στις εξουσίες του, ανένταχτοι και ατίθασοι απέναντι στην οργανωμένη βία των κοινωνιών του που ήθελε να τους αφομοιώσει ή εξοβελίσει, - όπου το σφρίγος της ανθούσας δύναμης και η πονηρία της διαπεραστικής σοφίας καλλιεργούντο μόνιμα και εξαντλητικά στο έπακρον, ιδιαίτερα με τους καινούριους εχθρούς και τις νέες συνθήκες που αντιμετώπιζαν κάθε φορά, αδιάλειπτα, στις συνεχείς ορεινές μετακινήσεις τους. Αρετή ήταν η αγωνιστική ικανότητα στα παιχνίδια, χαρωπά και βίαια, στο κυνήγι και στον πόλεμο. Υπέρτατη αξία η ανδρεία με την ολιστική έννοια της αρσενικής θάλλουσας ακμής, η Ομηρική «ανδρότητα»: ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψε ψυχὴ δ ἐκ ρεθέων πταμένη Ἄϊδόσδε βεβήκει, ὃν πότμον γοόωσα, λιποῦσ ἀνδροτῆτα καὶ ἥβην (Ιλιάς, Π = Χ 361-3) Η άρσην ήβη ευρίσκεται στο βιωματικό, υπαρξιακό, θρησκευτικό, ιδεολογικό και μεταφυσικό πεδίο του Ελληνισμού, η αρρενωπότητα, η ανδρώδης εφ-ηβεία.

3 3 Και αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς κλαῖε φίλου ἑτάρου μεμνημένος, οὐδέ μιν ὕπνος ᾕρει πανδαμάτωρ, ἀλλ ἐστρέφετ ἔνθα καὶ ἔνθα, Πατρόκλου ποθέων ἀνδροτῆτά τε καὶ μένος ἠΰ. (Ιλιάς Ω, 3-6) Μαζί με την ανδρεία / ανδρότητα (την αρετή της αξίας και τον χαρακτήρα της φύσης του ανδρός) ταιριάζει η τιμή (η θυμοειδής, αγέρωχη αξία της αρρενικότητας) και η πίστις (η κοινωνική αξία του συντρόφου και συανδελφού). Γιατί είναι η φυσική υπεροχή που κατ εξοχήν απαιτεί αναγνώριση και εμπνέει εμπιστοσύνη. Η οργώσα ακμή της νεότητας, αρχή της Δωρικής αρετής και εξανέχουσας αξίας, ασυνείδητα γέννησε, στην πραγματικότητα συγγέγονε και συνυφάνθη με τον θαυμασμό στο σωματικώς ευ-έχειν και ευ-είναι, στην φυσική «ευεστώ», στην ευαρμοστία, τη μορφολογική αρτιότητα (συναρμογή εναρμόνια μελών) που αποτελεί τη θεμελιακή προϋπόθεση της ικανότητας ως λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Αυτό το ασυνείδητο αίσθημα του θαύματος («θαύμα ιδέσθαι»), αποτελούσε τη ρίζα του Δωρικού βιώματος του κάλλους. Κατεβαίνοντας στην Πελοπόννησο και εδραιούμενοι στις εύφορες πεδιάδες της οι Δωριείς μετά τον πλάνητα, όρειο βίο τους, το βίωμα συνειδητοποιήθηκε («είδαν τον εαυτό τους», ενώ πριν μόνο τον ζούσαν και τον χαιρόντουσαν αδιάρθρωτα) και άρχισε η πορεία μετεξέλιξης του θαυμαστού στο «είδος», στην σωματική όψη, και στην δράση, αγωνιστικού και πολεμιστήριου Νεαρώδους σε «Απόλλωνα» και Κούρο, όπως ανέλυσα στο κείμενό μου για «Το Νόημα των Κούρων». Ο Αχαιός Ήρωας έγινε ερατόν θαύμα. Και η Επική μεταμορφώθηκε σε Λυρική ποίηση. Το βίωμα του Κάλλους γονιμοποίησε την εμπειρία όλων των άλλων συγγενών φυλών του Ελλαδικού χώρου. Οι Ίωνες που μετανάστευσαν στο

4 4 ανατολικό Αιγαίο και τα αντίστοιχα παράλια της Μικράς Ασίας, συνεπεία της Καθόδου των Δωριέων, μετέφεραν στις νέες χώρες τις μνήμες των Αχαιών Κυρίων του «Μυκηναϊκού» Κόσμου, οι οποίοι ήδη είχαν κάνει την Εποχή του Χαλκού (ιδίως προς το τέλος της) αισθητή την παρουσία τους στα μέρη εκείνα. Οι παλιές μνήμες, χρωματισμένες με τη μυθική απόσταση που προκάλεσε η συνείδηση του υποβαθμισμένου βίου σε σχέση με τα καταρρεύσαντα ανακτορικά μεγαλεία, μπολιάστηκαν από το Δωρικό πανίσχυρο βίωμα, και έγιναν Έπος. Το Έπος συνιστά την Ελληνική τροπικότητα του Ηρωικού. Ήρωας είναι ο Ομηρικός Αριστεύς. Η αριστεία της τελειότητας, η καλλονή της αριστείας είναι το Ηρωικό. Ο Όμηρος, εκεί προς το μεταίχμιο της Ιωνίας με την Αιολίδα, τραγούδησε σε μια τεχνητή, έντεχνη γλώσσα, βασικά Ιωνική με Αιολικούς τύπους και μεγαλαυχία, τις παλαιές μνήμες για τους Αχαιούς, αλλά κοσμοθεωρία και βιοθεωρία είναι Δωρικές. Οι θεοί είναι Ολύμπιοι εξαπολλωνισμένες οι θεότητες της Γης και του Ουρανού με κυρίαρχο το πνεύμα του Δωρικού θεού, άγνωστου στον Μυκηναϊκό κόσμο, του Απόλλωνα. Θεμελιώδης για την πολιτισμική ταυτότητα ενός χώρου και μιας εποχής είναι η στάση του ανθρώπου προς τον θάνατο. Στο Ομηρικό έπος είναι απόλυτη η απαξίωση των μετά τον θάνατο. Η ψυχή είναι ένα αμενηνό είδωλο, μια σκιά, χωρίς δύναμη και ομορφιά, χωρίς γνώση και επίγνωση, χωρίς μνήμη και ανάμνηση, χωρίς σθένος και υπόσταση χρειάζεται αίμα για να έλθει στιγμιαία στα σύγκαλά της ταυτιζόμενη με την ανάμνηση της ζωής του ζωντανού σώματος στο οποίο ήταν κάποτε. Φρέσκια η ψυχή φεύγοντας από το πεθαμένο σώμα, αντί να θριαμβεύει την ανάστασή της από τον σωματικό τάφο της («σώμα-σήμα»), αντί να προσδοκά την λύτρωσή της από τα δεσμά των παθών και την απάτη του φαίνεσθαι, θρηνεί με γόους την σφριγηλή νεότητα και σφύζουσα ανδρότητα που αποχωρίζεται, στα Ομηρικά χωρία που προανέφερα. Η

5 5 ψυχή των ηρώων πάει στον Άδη, ενώ αυτοί οι ίδιοι μένουν πεθαμένα κουφάρια, τροφή για σκύλους και όρνεα, στους εναρκτήριους στίχους της Ιλιάδος. Ακόμη περισσότερο: η περιοδικότητα, που αποτελεί το μέγα μυστήριο της ζωής και του θανάτου για τη νεολιθική και χαλκοκρατική θρησκευτικότητα και προσφέρει την ανακούφιση και λύση της ανθρώπινης μέριμνας στον Χρόνο και αγωνίας για τον θάνατο, υποτιμάται βιωματικά και απαξιώνεται οντολογικά: από την δεόμεστη περιωπή της ιερής εκφαντορείας του ανυψούμενου στάχυος στα Ελευσίνια Μυστήρια καταπεριφρονείται ως διαδοχή γενεών φύλλων που πρασινίζουν τις φυλλωσιές την άνοιξη και σωριάζονται από τον άνεμο μαραμένα το φθινόπωρο στον Ομηρικό ποιητή: οἵη περ φύλλων γενεή, τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν, φύλλα τὰ μέν τ ἄνεμος χαμάδις χέfει, ἄλλα δέ θ ὕλη τηλεθόωσα φύει, Fέαρος δ ἐπιγίνεται ὥρη ὣς ἀνδρῶν γενεὴ ἣ μὲν φύει ἣ δ ἀπολοίγει. (Ιλιάς, Z 146-9) Η περιοδικότητα δεν αποτελεί λύση κανενός μυστηρίου για τον Έλληνα. Θέλει κάτι ανέκφραστα περισσότερο: διψάει αιωνιότητα. Όχι τόσο ισωτική μεσότητα δικαιοσύνης, αλλά άκρα ανυπέρβλητη ομορφιά. Η καθαρά Δωρική Σπάρτη ανεγνώρισε το πνεύμα του θεμελιακού βιώματός της στο Ιωνικό Έπος. Μια-δυο γενεές μετά τον Όμηρο, ο Λυκούργος πρώτος φρόντισε να καταστήσει ευρέως γνωστά τα Ομηρικά στη Σπάρτη και εξ αυτής στην κυρίως Ελλάδα (Πλούταρχος, Λυκούργος, IV, 5-6). [Όμηρος κατά το πρώτο μισό της 9ης εκατονταετίας π.χ., Marmor Parium, 29 [907 ~ 905 π.χ.], Σωσίβιος [c. 866 π.χ., FGrH 695F2], Ηρόδοτος, ΙΙ, 53: Ἡσίοδον γὰρ καὶ Ὅμηρον ἡλικίαν τετρακοσίοισι ἔτεσι δοκέω μου

6 6 πρεσβυτέρους γενέσθαι καὶ οὐ πλέοσι. Λυκούργος κατά το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα προς το τέλος και την αρχή του 8 ου, τότε που αποκαταστάθηκε η δέουσα τάξη, ο Δωρικός «κόσμος» στην Σπάρτη, μετά μακρά περίοδο επισφαλούς ύπαρξης εν μέσω εχθρικών πληθυσμών και των εσωτερικών κλυδωνισμών που αναγκαία προκάλεσε η μετάλλαξη της Δωρικής σκληροτράχηλης αγωνιστικής και πολεμικής αγέλης σε εδραία κοινωνία. Με την νοητή διαύγεια του όντος εξηγεί ο Θουκυδίδης (Ι, 18,1): ἡ γὰρ Λακεδαίμων μετὰ τὴν κτίσιν τῶν νῦν ἐνοικούντων [αὐτὴν] Δωριῶν, ἐπὶ πλεῖστον ὧν ἴσμεν χρόνον στασιάσασα ὅμως ἐκ παλαιτάτου καὶ εὐνομήθη καὶ αἰεὶ ἀτυράννευτος ἦν ἔτη γάρ ἐστι μάλιστα τετρακόσια καὶ ὀλίγῳ πλείω ἐς τὴν τελευτὴν τοῦδε τοῦ πολέμου, ἀφ οὗ Λακεδαιμόνιοι τῇ αὐτῇ πολιτείᾳ χρῶνται καὶ δι αὐτὸ δυνάμενοι καὶ τὰ ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσιν καθέστασαν. Λίγο περισσότερο από 400 χρόνια πριν το 404 π.χ. μας πάει γύρο στο 815 π.χ. για την νομοθεσία του Λυκούργου και την Σπαρτιατική τάξη πραγμάτων]. Η μεταφορά των Ομηρικών επών στην Ελλάδα συνοδεύτηκε από την Ησιόδειο επική παράδοση στη Βοιωτική Κοιλάδα των Μουσών και του Έρωτα (Ελικών, Θεσπιαί). Έπιασε δε τόπο γρήγορα. Από τους τρεις σημαντικούς επικούς ποιητές της πρώτης φοράς μετά Όμηρο και Ησίοδο ο ένας είναι Σπαρτιάτης, ο Κιναίθων [«εγνωρίζετο» κατά την 4η Ολυμπιάδα, c. 762 π.χ., Test. 2 Bernabé = Hieronymus-Eusebius Chronicon, II, 81 Schöne], ο άλλος Εύμηλος ο Κορίνθιος και ο τρίτος Αρκτίνος από την Ιωνία Μιλήσιος [κατά τους αυτούς χρόνους, Versio Armenia και Versio Hieronymi, II, 80-1 Schöne. Ο Εύμηλος είχε ποιήσει και προσόδιο για τους Μεσσηνίους προς τον Δήλιο Απόλλωνα, άρα προ του πρώτου Μεσσηνιακού Πολέμου ή έστω κατά τα πρώτα επαμφοτερίζοντα στάδιά του ( ), Παυσανίας IV, 33, 2 και IV, 4, 1]. Αλλά το Έπος δεν επλήρει ολοσχερώς τη μορφική έκφραση του κυρίαρχου Δωρικού βιώματος. Το Ηρωικό ήταν ανάγκη να

7 7 μεταφερθεί στο νυν και τώρα. Μια και η αυτή μορφή απαιτείται να συνδέει στην αυτή ολοκληρία την πραγματική έγχρονη ύπαρξη του ανθρώπου με τον μύθο του ηρωικού παρελθόντος, και τα δυο με την αιωνιότητα. Ο ιστορικός χρόνος συνιζάνει και συμπίπτει με τον Μυθολογικό στο ιερό Νυν, και οι δύο με την Αχρονία της Αιωνιότητας. Η θεία στιγμή, η αποκάλυψη του κάλλους, συνδέει άρρηκτα και τα τρία σε μια ενότητα, όπου η αιωνιότητα διαπερά τον χρόνο δια του μύθου στο τώρα του φωταυγούς παρόντος. Αυτή είναι η υπαρξιακή και οντολογική γένεση της Λυρικής Ποίησης. Και αυτή η γέννα έγινε στη Σπάρτη. Το Έπος τραγουδιέται από τον αοιδό συνωδία και συνοδεία λύρας. Αλλά γρήγορα το αρχέγονο Δωρικό βίωμα πρόβαλε την αρμονία ποίησης, μουσικής και χορού σε μια κατ εξοχήν Ελληνική «θυσία» προς τη θεότητα, μια αφιέρωση του μουσικοχορευτικού ποιητικού κάλλους στην πηγή της χαριτοβρυσίας κάθε τελειότητας. Τα πρώτιστα «αγάλματα» (εφ α αγάλλονται θεοί αεί και ρεία ζώοντες και καταθνητοί άνθρωποι) αποτελούνται από τους θνητούς τους ίδιους στη θεία πανεορτή όταν εναρμόνια τραγουδούν και χορεύουν και αθλούνται, τέρποντες μεν τον θεό του φωτός, αιωνιζόμενοι δε αυτοί. Αμίμητη παραμένει η πρώτιστη περιγραφή της Δηλιακής πανηγύρεως προς τιμήν του Απόλλωνα στον Ομηρικό Ύμνο προς τον νέο και νεαρό Μέγα θεό του Δωριεύοντος Ελληνισμού: ἀλλὰ σὺ Δήλῳ, Φοῖβε, μάλιστ ἐπιτέρπεαι ἦτορ, ἔνθα τοι ἑλκεχίτωνες Ἰάονες ἠγερέθονται αὐτοῖς σὺν παίδεσσι καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισιν. οἱ δέ σε πυγμαχίῃ τε καὶ ὀρχηθμῷ καὶ ἀοιδῇ μνησάμενοι τέρπουσιν, ὅταν στήσονται ἀγῶνα. φαίῃ κ ἀθανάτους καὶ ἀγήρως ἔμμεναι αἰεί, ὃς τότ ἐπαντιάσει, ὅτ Ἰάονες ἀθρόοι εἶεν

8 8 πάντων γάρ κεν ἴδοιτο χάριν, τέρψαιτο δὲ θυμόν ἄνδρας τ εἰσορόων καλλιζώνους τε γυναῖκας, νῆάς τ ὠκείας ἠδ αὐτῶν κτήματα πολλά. (Ομηρικός Ύμνος εις Απόλλωνα, vv ) Η παρουσία του θείου ως κάλλος διαπερά τη σύνολη εορτή των θυσιαζομένων εν κάλλει (των δρώντων) και των ιερών θεωρών και εξαιωνίζει τους μετέχοντες. Αλλά ακόμη η ολοκλήρωση του παρόντος και του μυθικού χρόνου στην αιωνιότητα δεν επιτυγχάνεται μέσα στην ίδια την αφιερωτική διαδικασία. Στον ίδιο Ύμνο, ακριβώς εν συνεχεία του προγραφέντος αποσπάσματος, δηλώνεται η χορεία των Δηλιάδων παρθένων, ιερών θεραπαινίδων του Απόλλωνα, μουσοποιούσα ύμνους στη Δηλιακή τριάδα (Απόλλων, Λητώ, Άρτεμις) και μύθους παλαιών ηρώων: πρὸς δέ, τόδε μέγα θαῦμα, ὅσυ κλέος οὔποτ ὀλεῖται, κοῦραι Δηλιάδες, Ἑκατηβελέταο θεράπναι αἵτ ἐπεὶ ἂρ πρῶτον μὲν Ἀπόλλων ὑμνήσωσιν, αὖτις δ αὖ Λητώ τε καὶ Ἄρτεμιν ἰοχέαιραν μνησάμεναι ἀνδρῶν τε παλαιῶν ἠδὲ γυναικῶν ὕμνον ἀείδουσιν, θέλγουσι δὲ φῦλ ἀνθρώπων. (Ύμνος, vv ) Στο ίδιο το Θαύμα της ποιητικής ιεροπραξίας περιλαμβάνεται ο ύμνος στον θεό και η δοξολογία των παλαιών ηρώων, αλλά απουσιάζει το αιωνιοποιούμενο παρόν: η ποιητική Ζωφόρος του Παρθενώνα δεν έχει ακόμη εκφραστεί, η λυρική ποίηση δεν έχει γεννηθεί. Και υπάρχουν και άλλα σήματα, σημάδια, του προσέτι ατέλεστου χαρακτήρα στην απόλυτη Μορφολογία του Δωρικού βιώματος. Η πολυτέλεια του πλούτου (σε ενδύματα, κοσμήματα και λοιπή σκευή) τονίζεται, που αργότερα θα οδηγήσει στις μνημειώδεις επικές περιγραφές της Ιωνικής τρυφηλίας: η Δωρική λιτότης της ουσίας και απλότης της περι-ουσίας δεν έχει ακόμη

9 9 οδηγήσει στην γυμνότητα του κάλλους. Και παρθένες θεραπεύουν χορικά τον Απόλλωνα: οι Γυμνοπαιδιές απέχουν κοντά δύο αιώνες. Ο λυρισμός του Αλκμάνα στην Σπάρτη, πρωταρχή της μελικής ποίησης, γεφυρώνει την βιωματική και μορφολογική απόσταση από το Ιωνικό Έπος στην Δωρική Λυρική Ποίηση. Το μέτρο στο οποίο συντίθενται οι ύμνοι θεών και ηρώων είναι βεβαίως ακόμη το ενοτονικό και μεγαλοπρεπές, επικό εξάμετρο. Όπως ήταν το προσόδιο (ύμνος χορευόμενος κατά την πρόσοδο προς τον βωμό και το ιερό του θεού) που εποίησε ο Εύμηλος για τους Μεσσηνίους (πριν περίπου το 730 π.χ.) και του οποίου σώζονται δυο στίχοι από τον Παυσανία (IV, 33, 2 = Eumelus, Fr. Unicum, Campbell pp ). Η ουσία της λυρικής ποίησης είναι η ενοποίηση του ιστορικού και μυθικού χρόνου δια του κάλλους εις αιωνιότητα. Η ουσία αυτή εκφράστηκε με διαποίκιλση των ποιητικών μέτρων και, συνεπακόλουθα, των μουσικών και χορευτικών ρυθμών. Η μετρική δομή του λυρικού ποιήματος γίνεται όλο και συνθετότερη διατηρουμένης της ενότητας της σύνθεσης με στροφές, αντιστροφές και επωδούς, που αντιστοιχούν και σε χορευτικές διαρθρώσεις. Πρώτος εισήγαγε το «μὴ ἑξαμέτροις μελῳδεῖν» ο Αλκμάν (Σούδα s.v. = Test. 1 Campbell). Για την καταγωγή του μεγάλου ποιητή και μελοποιού έριζαν στην αρχαιότητα. Από τις πολυσχιδείς μαρτυρίες προκύπτει ότι το γένος του ήταν από τις Σάρδεις της Λυδίας, γεννημένος πιθανότατα στη Σπάρτη (στην «ωβά» της Μεσόας), ελεύθερος ή απελεύθερος ο ίδιος από δούλο πατέρα [cf. τη συλλογή των μαρτυριών στον Campbell (Test. 1-12) και Calame (Test. 1-14)]. Ο λόγος μιας εξεζητημένης προσπάθειας ήδη μεταξύ ορισμένων αρχαίων κριτικών, να παρουσιασθεί ο Αλκμάν ως γνήσιος Σπαρτιάτης οφείλεται στην ύστερη ξενοφοβική και αντιδραστική εικόνα της Σπάρτης (ξενηλασίες, θραύση χορδών κιθάρας νεωτεριζόντων μουσικών κ.λπ.).

10 10 Αλλά στην πρώτη φάση της ακμής της πόλης και της ανόδου της στην Ελληνική ηγεμονία, συνήρχοντο εις αυτήν διαπρεπείς καλλιτέχνες, ιδίως μουσικοί και ποιητές πανταχόθεν, όπως δυο-τρεις αιώνες αργότερα στην Αθήνα για τους ίδιους ακριβώς λόγους: η φυσική ακμή πολιτισμού και πολιτικοστρατιωτικής ισχύος πάει μαζί, με μικρές σχετικά διαφορές φάσεων μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών που επιτείνουν αντί να χαλαρώνουν την αλληλοσυνάρτησή τους. Ο Θαλητάς ήταν Κρητικός και ο Τέρπανδρος Λέσβιος, που «κανόνισαν» την Ελληνική Μουσική στη Σπάρτη. Ο Πολύμνηστος, πρεσβύτερος του Αλκμάνος, επεδόθη στη χορική με συνοδεία αυλού, πρωτοστάτησε δε στα προσόδια. Ήταν Κολοφώνιος και εργάστηκε στη Σπάρτη. Αυτός ο πολύς στον εθνεγερτήριο πατριωτισμό Τυρταίος, ο ιδεολογικός εμψυχωτής του Β Μεσσηνιακού Πολέμου, ήταν ξένος πιθανόν. Η χρονολογία της ενεργού ακμάζουσας παρουσίας του Αλκμάνα («εγνωρίζετο») είναι μεταξύ του 671 και του 608 π.χ. (v. Test. 1, 10 και 11 Campbell. Cf. Clinton I, p. 189 (sub anno 671), p. 195 (sub anno 657)). Τότε, στο πρώτο μισό του 7 ου αιώνα, γεννήθηκε η Δωρική λυρική χορική ποίηση και διαδόθηκε και εδραιώθηκε ταχύτατα: ο Στησίχορος ακολουθεί κατά πόδας. Τη Δωρική καταγωγή της βεβαιώνει και η χρήση της Δωρικής ή Δωρίζουσας διαλέκτου από ποιητές ακόμη διαφορετικών περιοχών όπως π.χ. του Θηβαίου Πινδάρου ή έτι περισσότερο και του Κυκλαδίτη Ίωνα, του Βακχυλίδη του Κείου. Τα Χορικά της Αττικής τραγωδίας του 5ου αιώνα στην ακμή της Αθήνας γράφονται υποχρεωτικά στη Δωρική. Πριν τον Αλκμάνα η όποια μουσική και χορευτική χρήση ποίησης διαφοροποιούμενης από την επική περιορίζεται στην ελεγεία, όπου απλώς εισάγεται ως μορφοποιητικό στοιχείο το δίστιχο εξαμέτρου και πενταμέτρου δακτυλικού. Αρχικά ο Έλεγος εξέφραζε θρηνητικές αυλωδίες, διαδοχικά δε η χρήση του επεξετάθη βασικά σε γνωμολογική ποίηση. Ιωνική γένεση, όπως η ελεγεία, έχει επίσης και η ιαμβογραφία,

11 11 ταυτωτική και αυτή μετρικά, όπως το Έπος. Ο πικρός και δριμύς μετά πολυτελείας και ηδυσμάτων ιωνικός τρόπος ταίριαξε με το ύφος και ήθος αμφοτέρων των μονωδικών αυτών ποιητικών τεχνών. Αλλά δεν ήταν το ζητούμενο για την πληρέστερη έκφραση του Δωρικού βιώματος του κάλλους στην ποίηση. Το Έπος αντιστοιχεί στη Γεωμετρική Τέχνη. Η ταυτότητα του μέτρου, του ηρωικού εξαμέτρου, του οποίου η μεταλοπρέπεια της κίνησης αποκρύπτει την ποιά μονοτονία του χρόνου, επιτρέπει τη φυσικότερη έκφραση των διηγουμένων στον μυθικό χρόνο, και μάλιστα την επιβάλλει προς άρση της γενικής ομοιορρυθμίας. Αντιθέτως τα σύνθετα και ποικίλα μέτρα της λυρικής ποίησης δημιουργήθηκαν από, και εξαναγκάζουν εις πιο αυστηρά δομημένη, αν και κατά πολύ συνθετότερη, μορφολογία. Η γέννηση της λυρικής ποίησης αντιστοιχεί επομένως αρμοστά προς την ανάδυση της μορφής στα χάλκινα ειδώλια προς το τέλος της 8ης και την αρχή της 7ης εκατονταετίας. Με μια αναμενόμενη μικρή πάντως διαφορά φάσης, οι δυο αρχές ομολογούν. Πιο συγκεκριμένα, ο Αλκμάν και η αρχή της Λυρικής ποίησης συμπίπτει με τη μνημειακότητα στη γλυπτική που προήλθε από την ανάδυση της Μορφής. Ο θρίαμβος της Μορφής επιτυγχάνεται στον λόγο με την ισχυρά συγκροτημένη και περίτεχνα δομημένη μελική ποίηση, καταλήγοντας στην υπέρτατη τελειότητα του Πινδάρου. Όπως ακριβώς και η σχεδόν ταυτόχρονη ανάδυση της μορφής στις εικαστικές τέχνες τότε οδήγησε μετά το ίδιο διάστημα καλλιέργειας στην κλασσική μεταμόρφωση της Μορφής στο πρώτο μισό του 5 ου αιώνα (εμβληματική η μορφολογική δοξολογία των γλυπτών του ναού του Διός στην Ολυμπία), την οποία έχω αναλύσει αλλού. Οι χρονολογικές αντιστοιχίες εξάπτουν εις ουσιωδέστερη κατανόηση.

12 12 Ο Αλκμάν κουβαλάει στη Σπάρτη τον ανατολίτικο πολιτισμό της Λυδίας και την ταυτόσημη προς αυτόν (Ηρόδοτος) Ιωνική αίσθηση της «πολυτέλειας» (οι ποδήρεις ανθινοί χιτώνες και τα χρυσά ποικίλματα διακοσμητικά του σώματος δείχνουν ενδυματολογικά την Ιωνική συνολική υπαρξιακή εμπειρία), αλλά τα πειθαρχεί στην αναδυόμενη Μορφή, έκφραση και φανέρωση του Δωρικού βιώματος. Το ΙωνοΛυδικό εισέρχεται ως στοιχείο και «περιεχόμενο» στη νέα σύνθεση, η ορθούσα Δομή και ο ευθύνων Νους είναι Δωρικός. Το πρώτο πλουτίζει τη δημιουργία, ο δεύτερος κυριεύει αυτής. Το πράγμα δηλώνει ο Παυσανίας σχολιάζοντας τη μεταμόρφωση της σκληρής Δωρικής διαλέκτου εις όργανο ηδυμελούς χαριτόβρυτου κάλλους: Ἀλκμᾶνος, ᾧ ποιήσαντι ᾅσματα οὐδὲν ἐς ἡδονὴν αὐτῶν ἐλυμήνατο τῶν Λακώνων ἡ γλῶσσα, ἥκιστα παρεχομένη τὸ εὔφωνον. (Παυσανίας ΙΙΙ, 15, 2 = Test. 22 Campbell = Test. 19 Calame) Η υποταγή του Πλούτου στη Μορφή και της Ποικιλίας στην Ενότητα, η κυριαρχία του όλου επί των μερών και της συνθετικής αρχής στην αναλυτική των στοιχείων, σηματοδοτεί σε όλα τα πεδία της ανθρώπινης ύπαρξης την ανάδυση από το Δωρικό του Ελληνικού stricto sensu. Την ενδυματολογική μετάβαση υπό Σπαρτιατική επίδραση από την πολυτέλεια του βαρβαρικού πολιτισμού στην απλή Ελληνική εσθήτα, άνετη περι-βολή εις φανέρωση του σώματος και όχι αυστηρή φυλάκιση εις κρύψη του, όπου το κάλλος του σώματος και ο το κάλλος αναδεικνύων τρόπος περιστολής του ενδύματος έρχονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, και εξ αυτής της μεσάζουσας μεταβολής στο μοναδικό Ελληνικό φαινόμενο της απόλυτης γύμνωσης, σημαδιού βαθύτατου πολιτισμικού διαχωρισμού Ελληνισμού και Βαρβαρισμού, - πάντα ταύτα ερμηνεύει πυκνοστόχαστα ο Θουκυδίδης. ἐν τοῖς πρῶτοι δὲ Ἀθηναῖοι τόν τε σίδηρον κατέθεντο καὶ ἀνειμένῃ τῇ διαίτῃ ἐς τὸ τρυφερώτερον μετέστησαν. καὶ οἱ πρεσβύτεροι αὐτοῖς τῶν

13 13 εὐδαιμόνων διὰ τὸ ἁβροδίαιτον οὐ πολὺς χρόνος ἐπειδὴ χιτῶνάς τε λινοῦς ἐπαύσαντο φοροῦντες καὶ χρυσῶν τεττίγων ἐνέρσει κρωβύλον ἀναδούμενοι τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ τριχῶν ἀφ οὗ καὶ Ἰώνων τοὺς πρεσβυτέρους κατὰ τὸ ξυγγενὲς ἐπὶ πολὺ αὕτη ἡ σκευὴ κατέσχεν. μετρίᾳ δ αὖ ἐσθῆτι καὶ ἐς τὸν νῦν τρόπον πρῶτοι Λακεδαιμόνιοι ἐχρήσαντο καὶ ἐς τὰ ἄλλα πρὸς τοὺς πολλοὺς οἱ τὰ μείζω κεκτημένοι ἰσοδίαιτοι μάλιστα κατέστησαν. ἐγυμνώθησάν τε πρῶτοι καὶ ἐς τὸ φανερὸν ἀποδύντες λίπα μετὰ τοῦ γυμνάζεσθαι ἠλείψαντο. τὸ δὲ πάλαι καὶ ἐν τῷ Ὀλυμπικῷ ἀγῶνι διαζώματα ἔχοντες περὶ τὰ αἰδοῖα οἱ ἀθληταί ἠγωνίζοντο, καὶ οὐ πολλὰ ἔτη ἐπειδὴ πέπαυται ἔτι δὲ καὶ ἐν τοῖς βαρβάροις ἔστιν οἷς νῦν, καὶ μάλιστα τοῖς Ἀσιανοῖς, πυγμῆς καὶ πάλης ἆθλα τίθενται, καὶ διεζωμένοι τοῦτο δρῶσιν. πολλὰ δ ἂν καὶ ἄλλα τις ἀποδείξειε τὸ παλαιὸν Ἑλληνικὸν ὁμοιότροπα τῷ νῦν βαρβαρικῷ διαιτώμενον. (Θουκυδίδης, Ι, 6, 3-6) Η ενδυματολογική μείωση και απλούστευση, η ελαχιστοποίηση του σωματικού περιβλήματος σημαίνει μετατόπιση του κέντρου βάρους από την επίδειξη του φορέματος στον τονισμό της ποιότητας του περιβαλλόμενου και φορούντος πράγματος, αυτό δε μεταβάλλει την ιδέα του κοινωνικού status μειώνοντας την αξία του πλούτου απέναντι στο κάλλος και στην συνεπακόλουθη αριστεία. Ριζική ενδυματολογική διαφορά έχει όχι μόνο αισθητικές προεκτάσεις, αλλά κοινωνικές δομικές αναπροσαρμογές, θρησκευτικές μεταβολές και μεταφυσικές προϋποθέσεις. Δωρικό ένδυμα, μέσω σωματικού κάλλους, πάει με ιδεολογία της αριστείας, με λατρεία του Απόλλωνα, με ταύτιση Φαίνεσθαι και Είναι. Να πού φθάνει η γύμνωση του σώματος, και τι δείχνει το ρούχο που φοράς. Η πρώτη μορφή που πήρε η λυρική ποίηση χρησιμοποίησε τους χορούς των παρθένων που ήδη στη Δήλο χαρακτήριζαν τους τελετουργικούς και εορταστικούς ύμνους στον Απόλλωνα κατά τις

14 14 Ιωνικές δοξολογικές πανηγύρεις. Παρθένια είναι ο τύπος της μουσικοχορευτικής ποίησης στον οποίο επιδόθηκε ιδιαιτέρως, αν και φυσικά όχι αποκλειστικά, ο Αλκμάν: ἀντίφαριν Λάκωνι τέ[κτονα πα]ρθενίων σοφῶν Ἀλκμᾶ[νι (P.Oxy fr. 9 col. i. 5 sqq. = Test 8 Campbell) Την πρωτοτυπία του διατυμπανίζει ο ίδιος ο ποιητής: Μῶσ, ἄγε Μῶσα λίγηα πολυμμελές, αἰενάοιδε, μέλος νεοχμὸν ἄρχε παρσένοις ἀείδην. (Fr. 14 Campbell = Fr. 4 Calame) [Cf. Fr. 11 Campbell: κἀμὰ πα[ίγνια πα]ρσένω[ν] μάλι[στ ] ἀείσατ[ε - Τραγουδάει παρθένος εξ ιδίου προσώπου στα Παρθένια]. Με τον κύριο τύπο της ευρηματικής ποίησής του και τη Λυδική καταγωγή του, πάει η ιδιαίτερη ποιότητά της. με τα Παρθένια η γλυκύτης της έκφρασης. θηλυμελεῖς τ Ἀλκμᾶνος ἀηδόνες, ἵλατε, πάσης ἀρχὴν οἳ λυρικῆς καὶ πέρας ἐστάσατε. (Α.Ρ. ΙΧ, 184, 9-10 = Test. 20 Calame) Αντιπαρατίθεται η κυριαρχούσα γλυκύτης του ύφους του, προς τη λάμψη της ποίησης του Ίβυκου και Στησιχόρου (μια γενεά αργότερα, από τη Μεγάλη Ελλάδα αμφοτέρων), και την κομψότητα του Βακχυλίδη: λάμπει Στησίχορός τε καὶ Ἴβυκος ἦν γλυκὺς Ἀλκμάν λαρά δ ἀπὸ στομάτων φθέγξατο Βακχυλίδης. (Α.Ρ. ΙΧ, = Test. 21 Calame) Γλυκό αηδόνι το τραγούδι του Αλκμάνα. Πιθανότατα του ίδιου είναι η αρχή ενός σπαράγματος αποσπάσματος που παρατίθεται σε πάπυρο από τα «Υακίνθια»: [λέγει] γὰρ ἐν τοῖς Ὑακιν[θίοις], «ἄκουσα τᾶν ἀηδ[όνων, ταὶ] παρ Εὐρώτα ρ[οαῖσι] ταν Ἀμυκλα[»

15 15 (P. Oxy fr. 1 col. ii = Test. 9 Cambell = Test. 5 Calame) Την λεπτεπίλεπτη, κεχαριτωμένη γλυκύτητα των μελών του σηματοδοτεί ο ίδιος ονομάζοντας το τραγούδι του σε μια συγκεκριμένη περίσταση υποκοριστικά από το «μέλος»: τὸ καλὸν μελίσκον (Fr. 36 Campbell) Την πολιτισμένη, ανατολική, Λυδο-ιωνική καταγωγή του αν όχι παιδεία του, εκείνες πάντως τις καταβολές του, γενικότερα διασαλπίζει ο Αλκμάν: οὐκ ἦς ἀνὴρ ἀγρεῖος οὐδέ σκαιὸς οὐδὲ παρ ἀσόφοισιν οὐδὲ Θεσσαλὸς γένος ἐρυσιχαῖος οὐδὲ ποιμήν, ἀλλὰ Σαρδίων ἀπ ἀκρᾶν (Fr. 8 Calame) Φτιάχνοντας όμως το καινούριο (το «νεοχμόν») για τη Δωρική Σπάρτη εμπνεύσθηκε από το κελάηδισμα των πουλιών: Fέπη τάδε καὶ μέλος Ἀλκμὰν εὗρε γεγλωσσαμέναν κακκαβίδων ὅπα συνθέμενος (Αθήναιος, IX 389f-390a = Fr. 39 Campbell. Κακκάβες είναι οι πέρδικες). Λέει ο ίδιος στο πρώτο πρόσωπο: Fοῖδα δ ὀρνίχων νόμως παντῶν (Αθήναιος ΙΧ 374d = Fr. 40 Campbell) Τη Λυδοϊωνική πολυτέλεια του αισθήματος συνέδεσε ο Αλκμάν με την άμεση έμπνευση από τις μελωδίες των πουλιών και με το θαύμα και θαυμασμό της φύσης, και εποίησε την άφατο γλυκύτητα, την

16 16 κατατήκουσα μελιρρυσία, που μαγεύει στην περιγραφή ενός νυκτερινού τοπίου, προοίμιο θείας τελετουργίας: εὕδουσι δ ὀρέων κορυφαί τε καὶ φάραγγες πρώονές τε καὶ χαράδραι φῦλα τ ἑρπέτ ὅσα τρέφει μέλαινα γαῖα θῆρές τ ὀρεσκῷοι καὶ γένος μελισσᾶν καὶ κνώδαλ ἐν βένθεσσι πορφυρέας ἁλός εὕδουσι δ οἰωνῶν φῦλα τανυπτερύγων. (Fr. 89 Campbell = Fr. 159 Calame) Την ίδια απαράμιλλη γλυκύτητα διαχέει υψουμένη μεγαλοειδέστερα τώρα και η περιγραφή της λαμπαδηφόρου ορεινής τελετής: πολλάκι δ ἐν κορυφαῖς ὀρέων, ὅκα σιοῖσι Fάδῃ πολύφανος ἑορτά, χρύσιον ἄγγος ἔχοισα, μέγαν σκύφον, οἷά τε ποιμένες ἄνδρες ἔχοισιν, χερσὶ λεόντεον ἐν γάλα θεῖσα τυρὸν ἐτύρησας μέγαν ἄτρυφον ἀργιφόεντα (Fr. 56 Campbell = Fr. 125 Calame) Συχνά μια βακχεύουσα μαινάδα σε κορυφογραμμή ιερεύουσα θεάρεστη πολύφωτη νυκτερινή δαδουχία Διονυσιακής τελετουργίας, αρμέγει γάλα από λέαινα, η ίδια εις τύπον και τόπον Διονύσου, και πήζει σε χρυσό μέγα αγγείο, σαν τα ποιμενικά αδροποίητα, τυρόν τεράστιον πυκνόσκληρο, απαστράπτοντα λευκότητα. Η ταυτότητα θείας, φυσικής και ανθρώπινης τονικότητας επι-φαίνεται καταδηλότατα δια της ποιητικής Μορφής, χωρίς να λέγεται. Στο σωζόμενο εκτενές Παρθένιο του Αλκμάνα (P. Louvr. E3320 = Fr. 3 Calame = Fr. 1 Campbell) συντίθενται σχεδόν όλοι οι ουσιώδεις

17 17 παράμετροι εις αποτέλεση του Ελληνικού Λυρισμού. Η ιερατική πράξη έχει γίνει «θυσία», αφιέρωση κάλλους, άγαλμα θείον. Και η ταυτότητα παρόντος και μυθικού χρόνου, αμφοτέρων δε με την ιδεατή θεία αιωνιότητα, έχει παντελή μορφική φανέρωση. Από τη μυθολογία των Διοσκούρων (vv. 1 sqq.), με ιδιάζουσα κοσμογονική παρεκβολή (Αίσα και Πόρος, γεραίτατοι πάντων τῶν θεῶν, vv. 13-4), και τη φρικτή τιμωρία των παραβατών των αγίων όρων της κοσμικής τάξης (ίσως η μάχη Γιγάντων κατά των θεών διηγείτο, vv. 27 sqq.), μεταβαίνουμε στη χαρίεσσα ανταλλαγή επαίνων μεταξύ των παρθένων του χορού, που έχουν χωρισθεί σε δυο ημιχόρια με προεξέχουσες την Αγιδώ και την Αγησιχόρα, την Ηγεμόνη και την Χορηγό, υποστάσεις εράσμιες μείξης θείου και ανθρωπίνου. Η μορφή, η φυσική εμφάνιση, το «είδος» των παρθένων (v. 58), ο πόθος που γεννά η μια στην άλλη (vv. 74-7), ειναι το θέμα των αντιστικτικών πειραγμάτων και επαίνων τους, οία οι παρθένες παίζουν μεταξύ τους (cf. supra) εξωραϊσμένα. Άδουν από πρώτο πρόσωπο στο ποίημα, και μια πρωταγωνίστρια υμνείται ως μόνο υπολειπόμενη του άσματος των Σειρήνων στο τραγούδι που τραγουδά σαν Κύκνος στον Ξάνθο της Λυδίας (vv ). Η μετάβαση από τον μυθολογικό χρόνο στον ενεστώτα του χορού δείχνει ακριβώς την ενότητά τους στα δρώμενα του Παρθενίου: (αμέσως πριν από το παράθεμα ιστορείται η τιμωρία της ακοσμίας, της α-πειρίας, της α-μορφίας) ἔστι τις σιῶν τίσις ὁ δ ὄλβιος, ὅστις εὔφρων ἁμέραν [δι]απλέκει ἄκλαυτος ἐγὼν δ ἀείδω Ἀγιδῶς τὸ φῶς ὁρῶ F ὥτ ἄλιον, ὅνπερ ἇμιν

18 18 Ἀγιδὼ μαρτύρεται φαίνην ἐμὲ δ οὔτ ἐπαινῆν οὔτε μωμήσθαι νιν ἁ κλεννὰ χοραγὸς οὐδ ἁμῶς ἐῆι δοκεῖ γὰρ ἤμεν αὕτα ἐκπρεπὴς τὼς ὥπερ αἴτις ἐν βοτοῖς στάσειεν ἵππον παγὸν ἀεθλοφόρον καναχάποδα τῶν ὑποπετριδίων ὀνείρων. (Fr. 1 vv Campbell = Fr. 3 Calame) Ο τόνος είναι αναφανδόν παιγνιώδης τραγουδείστε στα Παρθένια παρθενικά παιχνιδίσματα, όπως είπε ο Αλκμάν. Τα πάντα δε περιστρέφονται και περιορίζονται μεταξύ των κορών, η ευειδία των, η κόμη των, οι επιθυμίες των. Προοδοποιούνται τα της Σαπφικής ποίησης, προς την φορτισμένη ένταση της οποίας ενίοτε η Αλκμάνειος μούσα προσεγγίζει: οὐδ ἐς Αἰνησιμβρ[ό]τας ἐνθοῖσα φασεῖς Ἀσταφίς [τ]έ μοι γένοιτο καὶ ποτιγλέποι Φίλυλλα Δαμαρ[έ]τα τ ἐρατά τε Fιανθεμίς ἀλλ Ἁγησιχόρα με τηρεῖ. (ibid. vv. 73-7) Το νόημα γίνεται ρητότερο αν διαβάσουμε την εναλλακτική γραφή αντί τηρεῖ (με προσέχει, με ελέγχει, δεν με αφήνει), τείρει (με κατατρύχει, με λιώνει, με καταφθείρει δια του πάθους). Αποκαλυπτικώτατα και παθητικώτατα είναι τα παρθενικά άλλου χωρίου: λυσιμελεῖ τε πόσωι, τακερώτερα δ ὕπνω καὶ σανάτω ποτιδέρκεται

19 19 οὐδέ τι μαψιδίως γλυκ[ῆα κ]ήνα (P. Oxy fr. 3 col. ii = Fr. 3 vv Campbell = Fr. 26 vv. 61-3) Απέμενε μόνον για την παντελή μορφοποίηση του Δωρικού βιώματος η εγκατάλειψη των δανείων στοιχείων του περιεχομένου στην λυρική ποίηση. Επρόκειτο για μια μεταβολή εμφάσεως, αλλά εξεχόντως σημαντικής. Η εμφάνιση και κυριαρχία του Κούρου στην πλαστική και μνημειακή γλυπτική συνωδεύτηκε από τον ίδιο τονισμό στην τέχνη του λόγου. Ο Απόλλων μεταμόρφωνε τα πάντα εις εικόνα και ομοίωμα εαυτού. Στην 15η Ολυμπιάδα το 720 π.χ. ο Σπαρτιάτης Άκανθος και ο Μεγαρεύς Όρσιππος, έλυσαν το ζώμα και έτρεξαν τελείως γυμνοί τον δόλιχο και το στάδιο αντίστοιχα. Ήταν μια πολιτισμικά κοσμοιστορική στιγμή της αιωνιότητας, ο απόλυτος θρίαμβος του Φαίνεσθαι στην ταυτότητά του με το Ειναι. Έκτοτε η γυμνότητα αποτελούσε μια χαρακτηριστική διαφορά του Ελληνικού από το Βαρβαρικό (Θουκυδίδης). Από τότε για περίπου 170 χρόνια (μέχρι το 552 π.χ. στην 57 η Ολυμπιάδα), ιδίως δε από το 680 π.χ. (στην 24 η Ολυμπιάδα) έως το 592 π.χ. (47 η Ολυμπιάδα) για σχεδόν μια εκατονταετία, η Σπαρτιατική γυμναστική παιδεία είναι απαράμιλλη: οι Λακεδαιμόνιοι αθλητές κυριαρχούν στην Ολυμπία, και προφανώς και στους άλλους πανελλήνιους θρησκευτικούς αγώνες. Το 665 π.χ. (αμέσως μετά την λήξη του Β Μεσσηνιακού Πολέμου) καθιερούνται στην Σπάρτη οι Γυμνοπαιδιές, η «Γυμνή Παιδεία» (Σύγκελλος p. 213). Ο Απόλλων λατρεύεται πια με τον οικείο Δωρικό τρόπο. ***

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΑΡΧΑΪΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρητικής Κατεύθυνσης)

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΑΡΧΑΪΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρητικής Κατεύθυνσης) ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΑΡΧΑΪΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρητικής Κατεύθυνσης) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι. Ένταξη της λυρικής ποίησης στα τρία γένη της ποίησης Έπος Λυρική Ποίηση Δράμα Αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο μια ιστορία, την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού 4η Χωρολογική Εκδρομή: Αργολίδα 25

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Το Νόημα της Ιστορίας

Το Νόημα της Ιστορίας 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2015 Το Νόημα της Ιστορίας A Χωρολογική Συνάντηση 20 22

Διαβάστε περισσότερα

Το Νόημα της Ιστορίας

Το Νόημα της Ιστορίας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2015 Το Νόημα της Ιστορίας Σεμινάριο 1 ο Πέμπτη 13 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες

Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες 1 Απόστολος Πιερρής Δωρικές και Ολυμπιακές Μελέτες *** Η Μορφολογία του Δωρικού και του Ιωνικού Ρυθμού στην Πρώιμη Αρχαϊκή Γλυπτική ΙΙ 25 Φεβρουαρίου 2015 2 Παράλληλα, και λίγο αργότερα από τη γραμμή της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣΚΡΑΤΟΥΣ. Η θρησκεια του εκει

Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣΚΡΑΤΟΥΣ. Η θρησκεια του εκει Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣΚΡΑΤΟΥΣ. Η θρησκεια του εκει 11ος - 8ος π.χ. αιώνας: Δημιουργία πόληςκράτους Η δημιουργία της "πόλης-κράτους" ως αποτέλεσμα "επανάστασης δομών" που οδηγούν σε τεχνικές, οικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 5. Πρόλογος

Πρόλογος 5. Πρόλογος Πρόλογος 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό χαιρετίζει την εϖιστροφή της αρχαίας λυρικής ϖοίησης στη Μέση Εκϖαίδευση λειτουργώντας βοηθητικά ϖρος το σχολικό ανθολόγιο. Γνωρίζουμε ότι το είδος του λόγου αυτού αϖοτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά): κυνηγέσιον, πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-Κεφάλαιο 34

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-Κεφάλαιο 34 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-Κεφάλαιο 34 ΘΕΜΑ:Η περιγραφή του ενταφιασμού των Αθηναίων που σκοτώθηκαν τον πρώτο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου Tα στάδια της διαδικασίας της επιτάφιας τελετής στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΑ Α : AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὢν περὶ τὴν τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 6 IOYΝIOY 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ- ΚΕΦ. 39 ΘΕΜΑ: Σύγκριση Αθήνας και Σπάρτης στα πολεμικά Διαφέρομεν δὲ καὶ ταῖς τῶν πολεμικῶν μελέταις τῶν ἐναντίων τοῖσδε Το ρήμα διαφέρομεν φανερώνει ότι η εξέταση των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα: Αριστοτέλης Ι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ...φθειρομένης τότε δή μάλιστα της Ελλάδος υπό εμφυλίων στάσεων και υπό νόσου λοιμώδους, επήλθεν αιτήσαι τον εν Δελφοίς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11

ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11 1 ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11 Από τη στιγμή που το μέτρο των θεοκρίτειων ποιημάτων είναι το ομηρικό/επικό/δακτυλικό εξάμετρο, η πρώτη οφειλή

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Ελληνισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ.

Μελέτη Ελληνισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Σεμινάριο 5 ο Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ

Η ΑΡΧΑΙΑ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 41o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΑΡΧΑΙΑ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ Μνήμη Δανιήλ Ιακώβ 20-22 Νοεμβρίου 2014 Φιλολογικός Σύλλογος ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ: Α) Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω ουσιαστικά σε μια από τις κατηγορίες που δίνονται στην παρένθεση (παρώνυμα, εθνικά, πατρωνυμικά): σκαπανεύς, Ἀβδηρίτης, Ἀτρείδης, Θηβαῖος, δεσμώτης, Κυψελίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΗΣΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΗΣΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΗΣΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΪΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ Α. ΠΟΙΗΣΗ Β. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ 1. ΕΠΙΚΗ 2. ΛΥΡΙΚΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη.

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. ΕΡΚΛΕΥΣ ΕΑΦΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. Λ Ε Α το αθηναϊκό πολίτευμα δεν είναι μόνο πρωτότυπο αλλά και πρότυπο (πολιτείᾳ οὐ ζηλούσῃ παράδειγμα δὲ μᾶλλον

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Πολλές από τις επιδράσεις που έχουν εντοπιστεί στα ποιήματα του Δ. Σολωμού προέρχονται από τη δημοτική μας ποίηση. Ποιες επιδράσεις του δημοτικού τραγουδιού

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΘΡΗΣΚΕΊΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΘΡΗΣΚΕΊΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΘΡΗΣΚΕΊΑΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ? ΠΑΡΕΛΘΟΝ vs. ΠΑΡΟΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ (σύµφωνα µε J. Rudhardt,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΥΚΛΟΣ ΚΣΤ. Το Ελληνικό Κάλλος και η Ευρωπαϊκή Αθλιότητα. της Ύπαρξης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΥΚΛΟΣ ΚΣΤ. Το Ελληνικό Κάλλος και η Ευρωπαϊκή Αθλιότητα. της Ύπαρξης 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΣΤ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2012-2013 Το Ελληνικό Κάλλος και η Ευρωπαϊκή Αθλιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15 ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΙΙ Μελέτες των: Ιωάννη Βαβούρα- Νικολάου Καραβίτη Αύγουστου Μπαγιόνα Φίλιππου Νικολόπουλου Γεωργίου Τσουρβάκα Αντώνη Μαγγανά Βαλεντίνης Ρήγα Εμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ , Ω Ω Ω TMHMA Ω Ω Ω ες τη λύση! ύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης µουσική και ο χορός στην αρχαία λλάδα εριεχόμενα ραστηριότητες γνώσεων ραστηριότητα : ο κουίζ της μουσικής... ραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείμενο Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπί τήν ἑστίαν καί εἶπεν: «Ἐγώ δ ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκευεύω τά πάντων ἐννομώτατα, μή ἐπί Κριτίᾳ εἶναι ἐξαλείφειν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΑΛΑΜΙΝΙΑ 2013 ΑΠΟ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΑΛΑΜΙΝΙΑ 2013 ΑΠΟ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΑΛΑΜΙΝΙΑ 2013 ΑΠΟ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 1 11:00 18:00 ΕΚΚΙΝΗΣΗ: Φάληρο - ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ: Κόλπος Αγώνες ιστιοπλοΐας ανοιχτής θαλάσσης με την επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα