ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική"

Transcript

1 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική Eµµανουήλ Β. Οικονόµου, Ph.D., F.E.S.C., L.F.I.B.A., I.O.M. Φαρµακολόγος Ραδιοφαρµακολόγος - Φαρµακογενετιστής Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Εργαστήριο Θεραπευτικής Εξατοµίκευσης ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

2 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

3 MEΘΟ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΟΚΙΜΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ (Trial-Error) (υπέρταση, διαβήτης, καταθλιψη, σχιζοφρένεια, αρρυθµίες, γαστρο-οισοφαγική παλινδρόµηση) ΚΑΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (Per Protocol) (καρκίνος, καρδιακή ανεπάρκεια, έµφραγµα µυοκαρδίου, µεταµοσχευτική περίοδος)

4 All patients with same diagnosis 1 Remove non-responders and toxic responders 2 Treat Responders and Patients Not Predisposed to Toxicity Evans and McLeod

5 All patients with same diagnosis 3 Drug related deaths Remove non-responders and toxic responders 1 2 Treat Responders and Patients Not Predisposed to Toxicity Evans and McLeod, modified by Wong

6 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ (φυλή, ηλικία, φύλο) ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ (νόσος, λειτουργία οργάνων) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ (τρόπος ζωής, συνδυασµένες θεραπείες, αλληλεπιδράσεις φαρµάκων) ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ

7 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

8

9 Anaesthesia 59 (2): , 2004

10 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΟΥΝ ΣΤΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ 1. Πολυµορφισµοί Μονήρους Νουκλεοτιδίου (SNPs)

11 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ SNPs NEJM 347(19): , 1520, 2002

12 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΟΥΝ ΣΤΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ 1. Πολυµορφισµοί Μονήρους Νουκλεοτιδίου (SNPs) 2. Απουσία ή Πολλαπλή Παρουσία Γονιδίων

13 Trends Pharmacol Sci 20: , 349, 1999

14 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

15 ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΟΝΙ ΙΟ ΓΕΝΩΜΑ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ENA ΦΑΡΜΑΚΟ ΠΟΛΛΑ ΓΕΝΩΜΑΤΑ ENA ΓΕΝΩΜΑ ΠΟΛΛΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

16 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

17 Collins et al., A vision for the future of genome research. Nature 422:835, 24 April 2003

18 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

19

20 ΣΤΟΧΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ

21 Polygenic Determinants of Drug Response NEJM 348(6): , 549, 2003

22 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

23 Levels for interindividual variability in drug effects J Int Med 250(3): , 200, 2001

24 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση

25 Pharmacogenetics of Phase I Drug Metabolism NEJM 348(6): , 537, 2003

26 Med Sci Monit 8(7):RA , 163, 2002

27 Simulated Activities of Cytochromes P-450 P CYP3A4 and CYP3A5 in Blacks and Whites NEJM 348(6): , 549, 2003

28 The CYP2D6 locus Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

29 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ CYP4502D6 ΚΩ ΕΪΝΗ CYP2D6 ΜΟΡΦΙΝΗ Α ΡΑΝΗΣ ΜΟΡΦΗ ΡΑΣΤΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

30 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ CYP4502D6 ΤΡΙΚΥΚΛΙΚΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΕΥΡΟΣ ΥΠΕΡΤΑΧΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΤΕΣ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ή ΥΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΦΤΩΧΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΤΕΣ ΚΑΡ ΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΑΧΥΚΑΡ ΙΑ, ΞΗΡΟΣΤΟΜΙΑ, ΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ, ΚΟΠΩΣΗ

31 Genotype phenotype phenotype relationships of the CYP2D6-polymorphism Nature Reviews Genetics 5; (2004)

32 ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ 5-ΦΡΟΥΟΡΟΥΡΑΚΙΛΗΣ

33 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ DPYD DPYD (DPD deficiency) Three common variations account for the majority of known 5-FU toxicity to date IVS14+1 G>A, D949V, and I560S More than 40 different variations in DPYD have been identified as causing DPD deficiency Full sequencing is the gold standard for identifying mutations Mol Cancer Ther (11):

34 85% 15% ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 5-ΦΛΟΥΟΡΟΥΡΑΚΙΛΗΣ Nature Reviews Cancer. 2003; 3:

35 ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ DPD Μηχανισµός ράσης Variations in DPYD can lead to DPD insufficiency This results in an inability to inactivate 5-FU leading to increased levels of active drug in the system that can result in greater toxicity

36 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ ΓΟΝΙ ΙΟΥ ΒΟΥΤΥΡΟΧΟΛΙΝΕΣΤΕΡΑΣΗΣ

37 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

38 NEJM 348(6): , 537, 2003

39 Med Sci Monit 8(7):RA , 163, 2002

40 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ ΓΟΝΙ ΙΟΥ N - ΑΚΕΤΥΛΟΤΡΑΝΣΦΕΡΑΣΗΣ

41

42 Thiopurine methyltransferase and mercaptopurine therapy. (A) The anticancer drug 6-mercapropurine (6-MP) is converted by hypoxanthine phosphoribosyl transferase (HPRT) to thioguanine nucleotides, its active metabolites. (B) The four major alleles of TPMT are shown. (C) 6-MP dose requirements depend on TPMT genotype. Biochim Biophys Acta Reviews on Cancer 1603(2):99-111, 111, 2003

43 A polymorphism in UDP-glucuronosyltransferase 1A1 (UGT1A1) influences the outcome of irinotecan therapy Biochim Biophys Acta Reviews in Cancer 1603(2):99-111, 111, 2003

44 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΙΕΑ TYMS TYMS variations 2R/2R 2R/3R 3R/3R 4R variations have also been described The 2R/2R variation confers a fold increased risk for adverse events

45 85% 15% 5-Fluorouracil metabolism Nature Reviews Cancer. 2003; 3:

46 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ TS Variations in TYMS can lead to altered TS expression Lower levels of the TS enzyme can lead to Increased levels of active 5-FU Toxicity

47 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

48

49 Functional Consequences of Genetic Polymorphisms in the Human P-GlycoP Glyco-protein Trans- porter Gene ABCB1 (or MDR1) NEJM 348(6): , 549, 2003

50 Influence of MDR1 G2677(T,A) and C3435T SNP on the tacrolimus dose requirements of kidney transplant recipients 1 month after tacrolimus introduction Transplantation 78: , 315, 2004

51 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

52

53 Functional Consequence of Genetic Polymorphisms in the B 2 -Adreno- receptor (Coded by the ADRB2 Gene) at Codons 16 and 27 NEJM 348(6): , 549, 2003

54 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

55

56 HER-2Neu HER-3 HER-4 BCR-ABL C-kit Ογκογονίδιο PlDGF Υποδοχέας EDGF Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Υποδοχέας PlDGF ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΥΡΟΣΙΝΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ ΑΠΟΠΤΩΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

57 HER-2Neu HER-3 HER-4 BCR-ABL C-kit Ογκογονίδιο PlDGF Υποδοχέας EDGF Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Υποδοχέας PlDGF Τranstuzumab (Herceptin) Geltinib (Iressa) Erlotirib (Tarceva) Imatinib (Gleevec) Imatinib (Gleevec) ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΥΡΟΣΙΝΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ ΑΠΟΠΤΩΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Ca MαστούM NSLC Ca Κεφαλής/ Τραχήλου Ca Ωοθηκών Χηµειοάντοχα και Ακτινοάντοχα Σαρκώµατα Μαλακών µορίων Χρονία Μυελογενής Λευχαιµία Μυελοϋπερ- πλαστικό Σύνδροµο Σύνδροµο Υπερηωσινοφιλίας

58 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

59 ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ 1. Σύνδροµο Παράτασης ιαστήµατος QT- Κοιλιακές Αρρυθµίες 2. Ραβδοµυόλυση 3. Οξεία Ηπατική Ανεπάρκεια 4. Ακοκκιοκυταραιµία

60 NEJM 350(10): , 1022, 2004

61 Predictive testing for complex genetic traits in families: sudden cardiac death Nature 429: , 456, 2004

62 NEJM 350(10): , 1022, 2004

63 Epidemiology - AAPCC 2001

64 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ- ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR) Restriction Fragment Length Polymorphism (RFLP) Single-Stranded Conformation Polymorphism (SSCP) Temperature or Denaturing Gradient Gel Electrophoresis (TGGE/DGGE)

65 ΒΙΟ-ΜΙΚΡΟΣΥΣΤΟΙΧΙΕΣ DNA (DNA BIO-CHIPS) cdna BIO-CHIPS BIO-CHIPS ΟΛΙΓΟΝΟΥΚΛΕΟΤΙ ΙΩΝ

66 Oligonucleotide microarray-based genetic variation detection or gene-expression expression analysis Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

67 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

68 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ

69 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΕΣ ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

70

71

72 Table 1 CYP2C9 Alleles and Effect on Enzyme Metabolism CYP2C9 Allele Nucleotide Change Effect on Enzyme Metabolism *1 None (wild type) Normal (extensive) activity *2 430C>T Reduced activity *3 1075A>C Minimal activity *4 1076T>C Reduced activity *5 1080C>G Reduced activity *6 818delA No activity * C>T Reduced activity

73 Table 2 Sensitivity to Warfarin Based on Combined CYP2C9 and VKORC1 Genotypes Warfarin sensitivity CYP2C9 genotype VKORC1 promoter genotype Normal *1/*1 G/A Less than normal *1/*1 G/G Mild Moderate High Very high *1/*2 *2/*2 *1/*3 G/G *2/*3 G/G *1/*2 *2/*2 *1/*3 G/A *1/*1 A/A *3/*3 G/G *2/*3 G/A *1/*2 A/A *3/*3 G/A *2/*2 *1/*3 *2/*3 *3/*3 A/A

74

75

76

77

78

79 Resistance of Philadelphia-chromosome positive leukemia towards the kinase inhibitor imatinib (STI571, Glivec): a targeted oncoprotein strikes back

80

81

82 ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΕ ΕΠΙΣΗΜΗ Ο ΗΓΙΑ ΑΠO ΤΟΝ FDA ΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΕIΝΑΙ Η ATOMOXETINE (STRATTERA)

83 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ TΩΝ ΙΣΟΜΟΡΦΩΝ CYP2D6 KAI CYP2C19 (Affymetrix DNA Bio-Chip Roche) Roche AmpliChip P450 Array Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

84 INFINITY TM Αnalyzer

85 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

86 The relative number of research projects from the earliest phases of drug discovery until the final stages of development and registration European Neuropsychopharmacology 11:4911 1: , 499, 2001

87 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

88

89 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΡΑΣΤΙΚΗ ΜΕΙΩΣΗ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΦΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΟΚΙΜΩΝ

90

91

92

93 Clinical validity of testing the probabilistic nature of pharmacogenomics BMJ 328: , 1486, 2004

94 Schematic representation of pharmacogenomic 'players' and their relationships FDA, Food and Drug Administration; NIH, National Institutes of Health Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

95 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΟΧΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΩΝ ΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Α. ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΟΣΤΟΣ ΑΝΑ ΡΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ Β. ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΗΘΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

96

97

98

99 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

100 EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ευαγγελία Κουσκούνη, Αναπλ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας, Ιατρική Σχολή Παν. Αθηνών Βασίλης Τσαµαδιάς, Μοριακός Βιολόγος Γενετιστής, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Στέλλα εµερίδου, Τεχνολόγος Ελβα Σαµαρά, Παρασκευάστρια-Αιµολήπτρια Μανώλης Παπακωνσταντίνου, Μοριακός Βιολόγος-Γενετιστής (στο πτυχίο), Μεταπτυχιακός Φοιτητής

101 Ετεροζυγωτική ετερογένεια των γονιδίου της προθροµβίνης (FII G20210A) που σχετίζεται µε ήπια Ειδική Μοριακά προσδιοριζόµενη Γενετική Θροµβοφιλία και διπλή ετεροζυγωτική γενετική ετερογένεια του γονιδίου που σχετίζεται µε µέτρια Μη Ειδική Μοριακά Προσδιοριζόµενη Γενετική Θροµβοφιλία Μονήρης οµοζυγωτική γενετική ετερογένεια του γονιδίου που σχετίζεται µε ήπια Γενετική Ινωδολυτική Ανεπάρκεια. Λόγω του ατοµικού και οικογενειακού ιστορικού και σε συνδυασµό µε τα ευρήµατα του λοιπού εργαστηριακού ελέγχου, επί οξέων επειγόντων ή αιφνιδίων προθροµβωτικών συνθηκών (π.χ. χειρουργική επέµβαση) πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας σε δόση αναστολής του παράγοντα Xa > 0,6 IU/ml. Επί περιορισµένης διάρκειας προθροµβωτικών συνθηκών (π.χ. κύηση) πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας σε δόση αναστολής του παράγοντα Xa : 0,5-0,6 IU/ml (πιθανή περαιτέρω µείωση των επικτήτως χαµηλών επιπέδων της δραστικότητας της ολικής πρωτεϊνης S επί προθροµβωτικών συνθηκών, συνδυασµένη µε τη γενετική ετερογένεια του PAI-1 αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα φλεβικής θρόµβωσης και πνευµονικής εµβολής - πιθανή κλινική εκδήλωση της γενετικής προδιάθεσης ανάπτυξης προθροµβωτικής φλεγµονής που συνάδει µε τη γενετική ετερογένεια του ΜΤHFR που αποτελεί παράγοντα που συνδέεται µε επιφανειακή υπερέκφραση διαµεµβρανικών διακυτταρικών συνδέσµων P- και Ε-σελεκτίνης που επιτρέπουν την προσκόλληση διηγερµένων λευκοκυττάρων και αιµοπεταλίων στην επίσης διηγερµένη επιφάνεια του αγγειακού ενδοθηλίου αλλά και τη µεταξύ των κυττάρων αυτών σύµπλεξη που αποτελεί το εναρκτήριο γεγονός ανάπτυξης προθροµβωτικής φλεγµονής - έµµεση προδιάθεση ανάπτυξης µικτής, αιµοπεταλιογενούς και ενδοθηλιογενούς, προθροµβωτικής φλεγµονής), συνδυασµένης µε αντιαιµοπεταλιακού τύπου αντιθροµβωτική θεραπεία µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ σε ηµερήσια δόση 100 mg (αντιµετώπιση πιθανής κλινικής εκδήλωσης γενετικής προδιάθεσης ανάπτυξης αιµοπεταλιογενούς προθροµβωτικής φλεγµονής και της γενετικής αιµοπεταλιακής θροµβοφιλίας. Επί µακροχρόνιων προθροµβωτικών συνθηκών, πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας από το στόµα µε αναταγωνιστή της βιταµίνης K σε δόση στόχου INR : 1,5-2, συνδυασµένης µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ σε ηµερήσια δόση 100 mg. Eπί αγγειοπλαστικής, πρόταση δόσης εφόσου µε 600mg κλοπιδογρέλης το πολύ 2 ώρες πριν από την επέµβαση και στη συνέχεια δόση συντήρησης µε κλοπιδογρέλη σε ηµερήσια δόση 75 mg. Επί θεραπείας µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή κλοπιδογρέλη, πρόταση ελέγχου της αντίστασης στην αντιθροµβωτική δράση της αντίστοιχης θεραπείας. Πρόταση διαρκούς ετησίου ελέγχου επιπέδων οµοκυστεϊνης πλάσµατος.

102 Οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον γλυκοπρωτεϊνικό υποδοχέα Ia και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα αρτηριακής και φλεβικής θροµβώσεως µε αυξηµένη σύµπλεξη των αιµοπεταλίων µε το κολλαγόνο ως αποτέλεσµα αύξησης του αριθµού των αντιστοίχων υποδοχέων. Ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί το γλυκοπρωτεϊνικό υποδοχέα IIIa και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως αρτηριακής θροµβώσεως µε αυξηµένη σύµπλεξη των αιµοπεταλίων µε το ινωδογόνο ως αποτέλεσµα αύξησης της δεσµευτικής ικανότητας του αµετάβλητου αριθµού των αντίστοιχων υποδοχέων. Οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον διακυτταρικό σύνδεσµο προσκόλλησης των αιµοπεταλίων στο αγγειακό ενδοθήλιο (PECAM-1), προάγει την ανάπτυξη της αθηρωσκλήρυνσης στο αρτηριακό δίκτυο, ιδιαίτερα σε άτοµα χαµηλού κινδύνου ανάπτυξης αθηρωµατικής νόσου, και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον διακυτταρικό σύνδεσµο που συµβάλει στην έναρξη της προθροµβωτικής φλεγµονώδους αντίδρασης διαµέσου της σύµπλεξης αιµοπεταλίων µε λευκοκυτταρικούς υποπληθυσµούς και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως φλεβικής θροµβώσεως και χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Η οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου GpIa (C807T) συνδέεται µε µέτρια Γενετική Αιµοπεταλιακή Θροµβοφιλία προσκολλητικού (προδιαθεσικός παράγοντας ανάπτυξης διατοιχωµατικού θρόµβου) ενώ η ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοπιεί τον GpIIIa συνδέεται µε ήπια Γενετική Αιµοπεταλιακή Θροµβοφιλία συγκολλητικού τύπου (προδιαθεσικός παράγοντας ανάπτυξης διαλυτού θρόµβου) - Η οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί το PECAM και η ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοπιεί την P-selectin συνδέoνται µε µέτρια γενετική προδιάθεση ανάπτυξης αιµοπεταλιογενούς προθροµβωτικής φλεγµονής.

103 Τριπλή γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων s και x και ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου Β). Συµβατική εντερική απορρόφηση ασβεστίου και συµβατική απόκριση στη θεραπεία µε ραλοξιφαίνη (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου B), καθώς επίσης και συµβατική απόκριση στη θεραπεία µε διφωσφονικά (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου b). Σηµαντική διπλή γενετική προδιάθεση αντίστασης στην ευνοϊκή επίδραση των φυσικών οιστρογόνων στον οστικό µεταβολισµό (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων xx και pp). Γενετική προδιάθεση υψηλού κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου x). Γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας στην οσφυϊκή µοίρα, ιδιαίτερα σε ηλικία < 40 ετών (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου a). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Γενετική προδιάθεση αντίστασης στα φυσικά οιστρογόνα, απώλειας οστικής µάζας στην οσφυϊκή µοίρα και κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων. Σηµαντική απόκριση στην εντερική απορρόφηση του ασβεστίου και στη θεραπεία µε ραλοξιφαίνη και διφωσφονικά.

104 Τριπλή γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων Α και P (η δεύτερη χωρίς κλινική σηµασία λόγω του φύλου) και ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου f). Γενετική προδιάθεση συµβατικής εντερικής απορρόφησης ασβεστίου (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου b) και ατελούς οστικής καθήλωσης του απορροφούµενου ασβεστίου (οµοζυγωτική απρουσία αλληλοµόρφων b και f). Γενετική προδιάθεση µειωµένου κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων (οµοζυγωτική απρουσία αλληλοµόρφου Χ) που περιορίζεται από την οµοζυγωτική παρουσία του αλληλοµόρφου Α. Γενετική προδιάθεση αυξηµένης απόκρισης στη θεραπεία µε διφωσφονικά (bb). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : H συνολική εικόνα του γενετικού ελέγχου υποδεικνύει πρόταση θεραπείας µε διφωσφονικά (κατά προτίµηση µε 35 mg ρισενδρονάτης µία φορά την εβδοµάδα λόγω του κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων και ιδιαίτερα επί µειωµένων επιπέδων τεστοστερόνης στο αίµα) συνδυασµένη µε θεραπεία µε ασβέστιο από το στόµα σε ηµερήσια δόση 1000 mg και βιταµίνη D σε ηµερήσια δόση 400 ΙU. Eπί αποτυχίας της θεραπείας και απουσίας υπερασβεσταιµίας, νόσου Paget ή οστεόφιλης µεταστατικής νόσου, πρόταση θεραπείας µε βιοσυνθετική ανθρώπινη PTH 1-34 (teripatide 20 µg/ηµερησίως)

105 DD3, 10E9, PP4 Εικόνα συµβατή µε σηµαντικό υπολειπόµενο καρκινικό φορτίο µε µοναδική έκφραση εκείνη του γονιδίου του PSA. Τα µοριακά χαρακτηριστικά του καρκινικού φορτίου υποδεικνύουν παρουσία ορµονοάντοχων και µερικά χηµειοάντοχων καρκινικών κυττάρων που θα µπορούσαν να αρνητικοποιηθούν µε συνδυασµό χηµειοθεραπείας (doxatacel µε ή χωρίς estramustine) µε αυτόλογο εµβολιασµό µε δενδριτικά κύτταρα έναντι του PSA (Sipuleucel-T, APC-8015). Η αντιαγγειογενετική θεραπεία θα συνέβαλε στον περιορισµό των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων ως αναπλήρωση της µειώσεως της έκφρασης του αντιαγγειογενετικού PSΑ από τη συνολική θεραπεία. Επί εκφράσεως CEA (αυξηµένα επίπεδα CEA στη συστηµατική κυκλοφορία) τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα θα µπορούσαν να αρνητικοποιηθούν και µε συνδυασµό χηµειοθεραπείας µε αντι-cea εµβολιασµό (ανασυνδυασµένο CEA- MUC-1-TRICOM) ή εµβολιασµό µε πλήρη καρκινικά κύτταρα (GVAX)

106 GP1.4 (B24.1), HMTV, Ber- EP4 ΕΞΕΤΑΣΗ ΘΕΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΣΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ 5-10 ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ / 5ml ΑΙΜΑΤΟΣ. Η ασθενής εµφανίζει στη συστηµατική της κυκλοφορία καρκινικά κύτταρα µε µεταστατικό δυναµικό (GA733-2) καθώς και κύτταρα που εκφράζουν την MUC- 1και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται από υψηλή αποκολλητική ικανότητα από τον πρωτογενή όγκο, από υψηλή προσκολλητική ικανότητα σε µεταστατικές θέσεις, αλλά ταυτόχρονα και από υψηλή αποκρισιµότητα σε ορµονική θεραπεία. Η ασθενής αναµένεται να αποκριθεί αρχικά σε κυτταροτοξική θεραπεία συνδυασµένη µε αντιπολλαπλασιαστική θεραπεία και στη συνέχεια σε ορµονική θεραπεία.

107 GP1.4 (B24.1), HMTV, Ber- EP4 Aπουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού (CTCs) µε µεταστατικό δυναµικό (απουσία κυττάρων που εκφράζουν GA733-2). Παρουσία σηµαντικού αριθµού κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού που εκφράζουν HER-2 µε µιτωτικό δυναµικό ως απόκριση στη διέγερση των ειδικών υποδοχέων τους από ειδικούς αυξητικούς παράγοντες (EGF). Παρουσία µικρού υποπληθυσµού κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων που εκφράζουν MUC-1 και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται από υψηλή αποκολλητική ικανότητα από τον πρωτογενή όγκο, από υψηλή προσκολλητική ικανότητα σε µεταστατικές θέσεις, αλλά ταυτόχρονα και από υψηλή αποκρισιµότητα σε ορµονική θεραπεία. Τα µοριακά χαρακτηριστικά των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού υποδεικνύουν την παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων που δεν µπορούν να συνδεθούν µε άµεση υποτροπή της νόσου, πιθανά ανταποκρίνονται σε ανοσοθεραπεία µε trastuzumab, ενώ, επί απουσίας θεραπευτικής αντιµετώπισης τους, αναµένεται να παραµείνουν σε λανθάνουσα κατάσταση στη συστηµατική κυκλοφορία για χρονικό διάστηµα µεγαλύτερο του ενός έτους από το πέρας της προφυλακτικής ή και νέοπροφυλακτικής χηµειοθεραπείας (dormant CTCs). Eντούτοις, η απουσία δεδοµένων σχετικά µε τη µεταβολή του αριθµού των CTCs καθώς και η µεταβολή των µοριακών χαρακτηριστικών τους σε σύγκριση µε εκείνα που παρατηρήθηκαν κατά την ιστολογική εξέταση του εξαιρεθέντος συµπαγούς µορφώµατος (απουσία έκφρασης HER-2, απουσία στοιχείων [έκφραση οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων) ενδεικτικών απόκρισης στην ορµονική θεραπεία] υποδεικνύουν συστηµατική παρακολούθηση της παρουσίας τους στη συστηµατική κυκλοφορία. Επί αυξήσεως τους αριθµού τους ή µεταβολής των οριακών χαρακτηριστικών τους, πρόταση θεραπευτικής αντιµετωπίσεως ανάλογης των µεταβληθέντων µοριακών χαρακτηριστικών τους και του αριθµού τους.

108 ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Εργαστήριο Θεραπευτικής Εξατοµίκευσης ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΠΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΝΖΥΜΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

109 ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ SNPs ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ-ΝΟΣΟΥ-ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΟΜΑ ΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ BIO-CHIPS ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΙΟΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

110 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ»

111 Landmarks in Pharmacogenetics Personalized Medication New Gene- Based Drugs ? Discovery of genetic variation in liver enzymes Early Genetics Inception of Modern Pharmacogenetics Pharmacogenomics Emerges Weber SOFT 2002

112 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΕ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

113 Med Sci Monit 10(5):RA , 123, 2004

114 Med Sci Monit 10(5):RA , 123, 2004

115 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΕ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠO «ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ-ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ- ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ» ΣΕ «ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ- ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ-ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ»

116 Is it not interesting to note that medicine was, in its history, first of all curative, then preventive and finally predictive, whereas today the order is reversed: initially predictive, then preventive, and finally, only in desperation, curative? Jean Dausset, Nobel Prize 1980

117

118 Ethical Concerns with Pharmacogenomics Many fear the implications pharmacogenomics can bring to their lives: 1. Through the development of individual pharmacogenomic profiles, an individual's privacy and confidentiality are at risk 2. Certain individuals (such as Health Insurance Companies or Employers) can obtain the profiles of others and use the "weak points" in their genes to discriminate (The U.S. Senate and the U.S. House of Representatives are attempting to pass the Genetic Information Nondiscrimination Act of 2007 in hopes of protecting individuals from genetic discrimination in terms of health insurance and employment). 3. Since the drugs are more focused, the test groups become smaller, which can lead to rare and more fatal Adverse Drug Reactions 4. Developing drugs beneficial to one group but dangerous to another

119 5. Should physicians inform patients that due to their genetic makeup, they have a high chance of developing a disease that currently has no effective treatment? 6. What if the results from genetic testing provide more information than it was taken for? Should health care providers inform the patient? 7. What are some other, harmful applications of genetics? 8. How will the FDA regulate the development and distribution of genetic tests and associated medicines? 9. Eventually, it will become challenging to fully inform patients on possible risks. 10. Will these "personalized medicines" be available only to those who can afford it?

120 In the past, doctors prescribed drugs based on "guesses" made from the observation of the patient's visible symptoms (i.e. rashes, swelling, joint pains, muscle pains, etc). However, these "guesses" were not always accurate and some patients remained sick after taking their full prescription.

121 Today, doctors prescribed drugs based on facts and test results that determine the patient's disease. Howeve r, there are some flaws in the system. Only 30-60% of drug prescriptions are effective for patients, while the rest of the population experiences no effect or raise their changes of adverse drug reactions.

122 With the development and application of pharmacogenomics, individuals hope that in the future, not only will doctors be able to accurately determine the cause of a disease, but prescribe drugs catered to a patient's genes to create a near 100% effectiveness in attacking a patient's disease.

123 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

124 Additional Εducational Resources For health professionals, researchers, and policy makers Nuffield Council on Bioethics report. Pharmacogenetics: ethical issues (www.nuffieldfoundation.org/pharmacogenetics). Covers research and development issues, regulation and public policy, and ethical implications for clinical practice. University of Cambridge Epidemiology for Policy Group. My Very Own Medicine: What Must I Know? Information Policy for Pharmacogenetics (www.phpc.cam.ac.uk/epg/ipp.html). Summarises a range of current issues and makes policy recommendations. FDA Draft Guidance for Industry: Pharmacogenomic Data Submissions (www.fda.gov/cder/guidance/5900dft.pdf). Provides guidance on when pharmacogenomic data should be submitted and how it will be assessed by regulatory authorities. UK Department of Health Genetics white paper. Our inheritance, our future realizing the potential of genetics in the NHS (www.dh.gov.uk/policyandguidance/healthandsocialcaretopics /Genetics/GeneticsGeneralInformation/GeneticsGeneral Article/fs/en?CONTENT_ID= &chk=RnGBgL). Outlines the potential for genetics in health care, and proposes investments in training, manpower, research, and education to prepare the NHS. PharmGKB, Pharmacogenetics and Pharmacogenomics Knowledge Base (www.pharmgkb.org). Database that contains genomic, phenotypic, and clinical information collected from pharmacogenetic research studies. For patients National Institute of General Medical Sciences. Medicines for you. Human Genome Project Information. Pharmacogenomics. The Wellcome Trust. Pharmacogenetics. All provide a basic introduction to pharmacogenetics for laypeople, and links to further reading. BMJ 328: , 1486, 2004

125

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280)

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280) «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» Παραδοτέο Π1.36 Έκδοση ενημερωτικών φυλλαδίων Υπεύθυνος φορέας: Κέντρο Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ & ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας Μοριακή Βάση Γενετικών Ασθενειών Σύνδρομο Lesch-Nyhan Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Εισαγωγή Σπάνια (συνδεδεμένη με

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΟΥΚΑ ΒΙΟΛΕΤΤΑ - ΔΕΣΠΟΙΝΑ Η Τέχνη της Πώλησης στη Φαρμακευτική Αγορά Διπλωματική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΟΝΙΔΙΑΚΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ACAA2 ΣΤΟ ΕΞΩΝΙΟ 10 ΣΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΧΙΟΥ Μύρια Χατζηκώστα Λεμεσός, 2013

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4 ο Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Ε τ α ι ρ ε ί α ς Α θ η ρ ο σ κ λ ή ρ ωσ η ς Αθηροθρόμβωση: Από τ ην Πα θοφυσ ιολογία σ τη Θ ε ραπ ε ία 30 Ιουνίου 2 Ιουλίου 2011, Ξενοδοχείο Crowne Plaza,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας Innovating in Uncertain Times Επιστημονική Ημερίδα ΕΕΦΑΜ 27Νοεμβρίου Νοεμβρίου, 2010 Βασίλης Τριαντόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος, BIΟΑXIS Healthcare Ltd London UK Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Του ΚΩΣΤΟΥΛΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φορτίο Νοσηρότητας Κεφάλαιο 16

Φορτίο Νοσηρότητας Κεφάλαιο 16 Φορτίο Νοσηρότητας Κεφάλαιο 16 Γεωργία Σαλαντή Επικ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Ευχαριστίες στον Κώστα Τσιλίδη & Ορέστη Ευθυμίου για κάποιες από τις διαφάνειες Εισαγωγή Ø Η υγεία

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΝΕΦΡΟΠΑΘΩΝ. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. ΚΑΙ ΜΤΝ ΓΝ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΝΕΦΡΟΠΑΘΩΝ. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. ΚΑΙ ΜΤΝ ΓΝ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ Νικολία Κ. Παπαδημητροπούλου ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΝΕΦΡΟΠΑΘΩΝ. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. ΚΑΙ ΜΤΝ ΓΝ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2013 ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Σχολή Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σύστημα Διαχείρισης Διαχρονικών Δεδομένων για Γονίδια ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης 1st Workshop on Evidence Based Medicine Athens, 6-7 December 2003 Ελληνικό Ίδρυµα Καρδιολογίας & Εργ. Βιοστατιστικής, Τµήµατος Νοσηλευτικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Νόσος Pompe: Νεότερα κλινικά, γενετικά, διαγνωστικά και θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία.

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡMΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεωργία Χ. Κιάκου ΑΜ : 718 Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Α. ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ PGX 1 ΠΛΗΡΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ PGX 1A ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ APTT 20 PT 20 TT 20 ΙΝΩ ΟΓΟΝΟ 20 ΙΝR 20 - ΙΜΕΡΗ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Επιπτώσεις που επιβάλλει το Νέο Σύμφωνο της Επιτροπής της Βασιλείας (Βασιλεία ΙΙ) για τις τράπεζες που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1)

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1) Name: Date: Nuclear Physics 5. A sample of radioactive carbon-4 decays into a stable isotope of nitrogen. As the carbon-4 decays, the rate at which the amount of nitrogen is produced A. decreases linearly

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ:

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Ανάλυση γονιδιακών πολυμορφισμών Σταυροπούλου Χρύσα,PhD Εργαστήριο Υγειοφυσικής & Περιβαλλοντικής Υγείας Ινστιτούτο Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΗΣΗΚΖ Εςπωπαϊϊκή Εταιιπείία,, ο θεσμόρ καιι η ανάπτςξη τηρ. Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859 Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο:

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό.

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό. UΓενικές Επισημάνσεις 1. Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις του Υπουργείου, σχετικά με τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής φόρμας. Διευκρινίζεται ότι στα περισσότερα θέματα οι απαντήσεις ήταν προφορικές (τηλεφωνικά),

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567. "Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την απόδοση των επιχειρήσεων" ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567. Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την απόδοση των επιχειρήσεων ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σπουδάστρια Δακανάλη Νικολέτα Α.Μ. 5567 "Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζει την

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών

Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών ΙΠΤ-Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΕΙΟΦΥΣΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΓΟΝΟΤΟΞΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Κυτταρογενετική και μοριακή γενετική επίκτητων διαταραχών ρ Κωνσταντίνα Σαμπάνη Ερευνήτρια Α 1 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

(Biomass utilization for electric energy production)

(Biomass utilization for electric energy production) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ T.Ε.I. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Συνεπιβλέπουσα: ΕΡΙΕΤΤΑ Ι. ΖΟΥΝΤΟΥΡΙΔΟΥ, Παν. Υπότροφος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα:

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα: Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Πολιτιστική Επικοινωνία και Τοπική ηµοσιότητα: Η αξιοποίηση των Μέσων Ενηµέρωσης, ο ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Εξαγωγή χαρακτηριστικών μαστογραφικών μαζών και σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα