ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική"

Transcript

1 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ : Σύγχρονη Πρόκληση Συµβολής του Κλινικού Εργαστηρίου στην Εξατοµικευµένη Θεραπευτική Eµµανουήλ Β. Οικονόµου, Ph.D., F.E.S.C., L.F.I.B.A., I.O.M. Φαρµακολόγος Ραδιοφαρµακολόγος - Φαρµακογενετιστής Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Εργαστήριο Θεραπευτικής Εξατοµίκευσης ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

2 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

3 MEΘΟ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΟΚΙΜΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ (Trial-Error) (υπέρταση, διαβήτης, καταθλιψη, σχιζοφρένεια, αρρυθµίες, γαστρο-οισοφαγική παλινδρόµηση) ΚΑΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (Per Protocol) (καρκίνος, καρδιακή ανεπάρκεια, έµφραγµα µυοκαρδίου, µεταµοσχευτική περίοδος)

4 All patients with same diagnosis 1 Remove non-responders and toxic responders 2 Treat Responders and Patients Not Predisposed to Toxicity Evans and McLeod

5 All patients with same diagnosis 3 Drug related deaths Remove non-responders and toxic responders 1 2 Treat Responders and Patients Not Predisposed to Toxicity Evans and McLeod, modified by Wong

6 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ (φυλή, ηλικία, φύλο) ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ (νόσος, λειτουργία οργάνων) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ (τρόπος ζωής, συνδυασµένες θεραπείες, αλληλεπιδράσεις φαρµάκων) ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ

7 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

8

9 Anaesthesia 59 (2): , 2004

10 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΟΥΝ ΣΤΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ 1. Πολυµορφισµοί Μονήρους Νουκλεοτιδίου (SNPs)

11 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ SNPs NEJM 347(19): , 1520, 2002

12 ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΛΟΥΝ ΣΤΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ 1. Πολυµορφισµοί Μονήρους Νουκλεοτιδίου (SNPs) 2. Απουσία ή Πολλαπλή Παρουσία Γονιδίων

13 Trends Pharmacol Sci 20: , 349, 1999

14 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

15 ΟΡΙΣΜΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΟΝΙ ΙΟ ΓΕΝΩΜΑ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ENA ΦΑΡΜΑΚΟ ΠΟΛΛΑ ΓΕΝΩΜΑΤΑ ENA ΓΕΝΩΜΑ ΠΟΛΛΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

16 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

17 Collins et al., A vision for the future of genome research. Nature 422:835, 24 April 2003

18 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ 1902 «Εισαγωγή του Όρου «ΧΗΜΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Archibald Garrod 1953 Watson JD, Crick FHC - Molecular structure of nucleic acids - Nature Boenicke και Reif - Hughes 1956 Carson P.E., Flanagan C.L., Ickes C.E., Alving A.S. - Enzymatic deficiency in primaquine-sensitive erythrocytes - Science 1957 Kalow W., Staton N. - On distribution and inheritance of atyrpical forms of human serum cholinesterase, as indicated by dibucaine numbers - Can J Med Sci 1959 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗ» - Friedrich Vogel - Moderne Probleme der Humangenetik - Ergebn Inn Med Kinderheilkd 1997 «Εισαγωγή του Όρου «ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ» 2003 Ολοκλήρωση Προγράµµατος Αποκωδικοποίησης Ανθρωπίνου Γενώµατος Έναρξη Χαρτογράφησης Απλοτύπων Οδηγία Οργανισµού Φαρµάκων και Τροφίµων για ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ Κατάθεση Φαρµακογενωµικών Μελετών για την Εγκριση Κυκλοφορίας Νέων Φφαρµάκων

19

20 ΣΤΟΧΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ

21 Polygenic Determinants of Drug Response NEJM 348(6): , 549, 2003

22 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

23 Levels for interindividual variability in drug effects J Int Med 250(3): , 200, 2001

24 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση

25 Pharmacogenetics of Phase I Drug Metabolism NEJM 348(6): , 537, 2003

26 Med Sci Monit 8(7):RA , 163, 2002

27 Simulated Activities of Cytochromes P-450 P CYP3A4 and CYP3A5 in Blacks and Whites NEJM 348(6): , 549, 2003

28 The CYP2D6 locus Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

29 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ CYP4502D6 ΚΩ ΕΪΝΗ CYP2D6 ΜΟΡΦΙΝΗ Α ΡΑΝΗΣ ΜΟΡΦΗ ΡΑΣΤΙΚΗ ΜΟΡΦΗ

30 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ CYP4502D6 ΤΡΙΚΥΚΛΙΚΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΕΥΡΟΣ ΥΠΕΡΤΑΧΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΤΕΣ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ή ΥΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΦΤΩΧΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΤΕΣ ΚΑΡ ΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΑΧΥΚΑΡ ΙΑ, ΞΗΡΟΣΤΟΜΙΑ, ΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ, ΚΟΠΩΣΗ

31 Genotype phenotype phenotype relationships of the CYP2D6-polymorphism Nature Reviews Genetics 5; (2004)

32 ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ 5-ΦΡΟΥΟΡΟΥΡΑΚΙΛΗΣ

33 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ DPYD DPYD (DPD deficiency) Three common variations account for the majority of known 5-FU toxicity to date IVS14+1 G>A, D949V, and I560S More than 40 different variations in DPYD have been identified as causing DPD deficiency Full sequencing is the gold standard for identifying mutations Mol Cancer Ther (11):

34 85% 15% ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 5-ΦΛΟΥΟΡΟΥΡΑΚΙΛΗΣ Nature Reviews Cancer. 2003; 3:

35 ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ DPD Μηχανισµός ράσης Variations in DPYD can lead to DPD insufficiency This results in an inability to inactivate 5-FU leading to increased levels of active drug in the system that can result in greater toxicity

36 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ ΓΟΝΙ ΙΟΥ ΒΟΥΤΥΡΟΧΟΛΙΝΕΣΤΕΡΑΣΗΣ

37 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

38 NEJM 348(6): , 537, 2003

39 Med Sci Monit 8(7):RA , 163, 2002

40 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΑ ΓΟΝΙ ΙΟΥ N - ΑΚΕΤΥΛΟΤΡΑΝΣΦΕΡΑΣΗΣ

41

42 Thiopurine methyltransferase and mercaptopurine therapy. (A) The anticancer drug 6-mercapropurine (6-MP) is converted by hypoxanthine phosphoribosyl transferase (HPRT) to thioguanine nucleotides, its active metabolites. (B) The four major alleles of TPMT are shown. (C) 6-MP dose requirements depend on TPMT genotype. Biochim Biophys Acta Reviews on Cancer 1603(2):99-111, 111, 2003

43 A polymorphism in UDP-glucuronosyltransferase 1A1 (UGT1A1) influences the outcome of irinotecan therapy Biochim Biophys Acta Reviews in Cancer 1603(2):99-111, 111, 2003

44 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΓΕΙΕΑ TYMS TYMS variations 2R/2R 2R/3R 3R/3R 4R variations have also been described The 2R/2R variation confers a fold increased risk for adverse events

45 85% 15% 5-Fluorouracil metabolism Nature Reviews Cancer. 2003; 3:

46 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ TS Variations in TYMS can lead to altered TS expression Lower levels of the TS enzyme can lead to Increased levels of active 5-FU Toxicity

47 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

48

49 Functional Consequences of Genetic Polymorphisms in the Human P-GlycoP Glyco-protein Trans- porter Gene ABCB1 (or MDR1) NEJM 348(6): , 549, 2003

50 Influence of MDR1 G2677(T,A) and C3435T SNP on the tacrolimus dose requirements of kidney transplant recipients 1 month after tacrolimus introduction Transplantation 78: , 315, 2004

51 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

52

53 Functional Consequence of Genetic Polymorphisms in the B 2 -Adreno- receptor (Coded by the ADRB2 Gene) at Codons 16 and 27 NEJM 348(6): , 549, 2003

54 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

55

56 HER-2Neu HER-3 HER-4 BCR-ABL C-kit Ογκογονίδιο PlDGF Υποδοχέας EDGF Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Υποδοχέας PlDGF ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΥΡΟΣΙΝΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ ΑΠΟΠΤΩΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

57 HER-2Neu HER-3 HER-4 BCR-ABL C-kit Ογκογονίδιο PlDGF Υποδοχέας EDGF Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Πρωτεϊνη Υποδοχέας PlDGF Τranstuzumab (Herceptin) Geltinib (Iressa) Erlotirib (Tarceva) Imatinib (Gleevec) Imatinib (Gleevec) ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΥΡΟΣΙΝΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ ΑΠΟΠΤΩΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Ca MαστούM NSLC Ca Κεφαλής/ Τραχήλου Ca Ωοθηκών Χηµειοάντοχα και Ακτινοάντοχα Σαρκώµατα Μαλακών µορίων Χρονία Μυελογενής Λευχαιµία Μυελοϋπερ- πλαστικό Σύνδροµο Σύνδροµο Υπερηωσινοφιλίας

58 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΟΝΙ ΙΑ / ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗ ΝΟΣΟ Ελέγχοντα τη ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ελέγχοντα το ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ απορρόφηση κατανοµή αποβολή Ελέγχοντα τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ Ελέγχοντα τους ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ Ελέγχοντα τις ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ/ ΣΤΟΧΟΥΣ ΦΑΣΗ Ι οξείδωση αναγωγή υδρόλυση ΦΑΣΗ ΙΙ σύζευξη ακετυλίωση µεθυλίωση µετατροπή σε γλυκουρονικούς/θειικούς εστέρες

59 ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ 1. Σύνδροµο Παράτασης ιαστήµατος QT- Κοιλιακές Αρρυθµίες 2. Ραβδοµυόλυση 3. Οξεία Ηπατική Ανεπάρκεια 4. Ακοκκιοκυταραιµία

60 NEJM 350(10): , 1022, 2004

61 Predictive testing for complex genetic traits in families: sudden cardiac death Nature 429: , 456, 2004

62 NEJM 350(10): , 1022, 2004

63 Epidemiology - AAPCC 2001

64 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ- ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR) Restriction Fragment Length Polymorphism (RFLP) Single-Stranded Conformation Polymorphism (SSCP) Temperature or Denaturing Gradient Gel Electrophoresis (TGGE/DGGE)

65 ΒΙΟ-ΜΙΚΡΟΣΥΣΤΟΙΧΙΕΣ DNA (DNA BIO-CHIPS) cdna BIO-CHIPS BIO-CHIPS ΟΛΙΓΟΝΟΥΚΛΕΟΤΙ ΙΩΝ

66 Oligonucleotide microarray-based genetic variation detection or gene-expression expression analysis Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

67 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

68 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ

69 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΕΣ ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

70

71

72 Table 1 CYP2C9 Alleles and Effect on Enzyme Metabolism CYP2C9 Allele Nucleotide Change Effect on Enzyme Metabolism *1 None (wild type) Normal (extensive) activity *2 430C>T Reduced activity *3 1075A>C Minimal activity *4 1076T>C Reduced activity *5 1080C>G Reduced activity *6 818delA No activity * C>T Reduced activity

73 Table 2 Sensitivity to Warfarin Based on Combined CYP2C9 and VKORC1 Genotypes Warfarin sensitivity CYP2C9 genotype VKORC1 promoter genotype Normal *1/*1 G/A Less than normal *1/*1 G/G Mild Moderate High Very high *1/*2 *2/*2 *1/*3 G/G *2/*3 G/G *1/*2 *2/*2 *1/*3 G/A *1/*1 A/A *3/*3 G/G *2/*3 G/A *1/*2 A/A *3/*3 G/A *2/*2 *1/*3 *2/*3 *3/*3 A/A

74

75

76

77

78

79 Resistance of Philadelphia-chromosome positive leukemia towards the kinase inhibitor imatinib (STI571, Glivec): a targeted oncoprotein strikes back

80

81

82 ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΕ ΕΠΙΣΗΜΗ Ο ΗΓΙΑ ΑΠO ΤΟΝ FDA ΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΕIΝΑΙ Η ATOMOXETINE (STRATTERA)

83 ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΟΙ TΩΝ ΙΣΟΜΟΡΦΩΝ CYP2D6 KAI CYP2C19 (Affymetrix DNA Bio-Chip Roche) Roche AmpliChip P450 Array Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

84 INFINITY TM Αnalyzer

85 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΠΑΝΑΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

86 The relative number of research projects from the earliest phases of drug discovery until the final stages of development and registration European Neuropsychopharmacology 11:4911 1: , 499, 2001

87 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

88

89 ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΡΑΣΤΙΚΗ ΜΕΙΩΣΗ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΦΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΟΚΙΜΩΝ

90

91

92

93 Clinical validity of testing the probabilistic nature of pharmacogenomics BMJ 328: , 1486, 2004

94 Schematic representation of pharmacogenomic 'players' and their relationships FDA, Food and Drug Administration; NIH, National Institutes of Health Nature Reviews Drug Discovery 3; (2004)

95 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΟΧΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΩΝ ΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Α. ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΟΣΤΟΣ ΑΝΑ ΡΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ Β. ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΗΘΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

96

97

98

99 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

100 EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ευαγγελία Κουσκούνη, Αναπλ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας, Ιατρική Σχολή Παν. Αθηνών Βασίλης Τσαµαδιάς, Μοριακός Βιολόγος Γενετιστής, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Στέλλα εµερίδου, Τεχνολόγος Ελβα Σαµαρά, Παρασκευάστρια-Αιµολήπτρια Μανώλης Παπακωνσταντίνου, Μοριακός Βιολόγος-Γενετιστής (στο πτυχίο), Μεταπτυχιακός Φοιτητής

101 Ετεροζυγωτική ετερογένεια των γονιδίου της προθροµβίνης (FII G20210A) που σχετίζεται µε ήπια Ειδική Μοριακά προσδιοριζόµενη Γενετική Θροµβοφιλία και διπλή ετεροζυγωτική γενετική ετερογένεια του γονιδίου που σχετίζεται µε µέτρια Μη Ειδική Μοριακά Προσδιοριζόµενη Γενετική Θροµβοφιλία Μονήρης οµοζυγωτική γενετική ετερογένεια του γονιδίου που σχετίζεται µε ήπια Γενετική Ινωδολυτική Ανεπάρκεια. Λόγω του ατοµικού και οικογενειακού ιστορικού και σε συνδυασµό µε τα ευρήµατα του λοιπού εργαστηριακού ελέγχου, επί οξέων επειγόντων ή αιφνιδίων προθροµβωτικών συνθηκών (π.χ. χειρουργική επέµβαση) πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας σε δόση αναστολής του παράγοντα Xa > 0,6 IU/ml. Επί περιορισµένης διάρκειας προθροµβωτικών συνθηκών (π.χ. κύηση) πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας σε δόση αναστολής του παράγοντα Xa : 0,5-0,6 IU/ml (πιθανή περαιτέρω µείωση των επικτήτως χαµηλών επιπέδων της δραστικότητας της ολικής πρωτεϊνης S επί προθροµβωτικών συνθηκών, συνδυασµένη µε τη γενετική ετερογένεια του PAI-1 αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα φλεβικής θρόµβωσης και πνευµονικής εµβολής - πιθανή κλινική εκδήλωση της γενετικής προδιάθεσης ανάπτυξης προθροµβωτικής φλεγµονής που συνάδει µε τη γενετική ετερογένεια του ΜΤHFR που αποτελεί παράγοντα που συνδέεται µε επιφανειακή υπερέκφραση διαµεµβρανικών διακυτταρικών συνδέσµων P- και Ε-σελεκτίνης που επιτρέπουν την προσκόλληση διηγερµένων λευκοκυττάρων και αιµοπεταλίων στην επίσης διηγερµένη επιφάνεια του αγγειακού ενδοθηλίου αλλά και τη µεταξύ των κυττάρων αυτών σύµπλεξη που αποτελεί το εναρκτήριο γεγονός ανάπτυξης προθροµβωτικής φλεγµονής - έµµεση προδιάθεση ανάπτυξης µικτής, αιµοπεταλιογενούς και ενδοθηλιογενούς, προθροµβωτικής φλεγµονής), συνδυασµένης µε αντιαιµοπεταλιακού τύπου αντιθροµβωτική θεραπεία µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ σε ηµερήσια δόση 100 mg (αντιµετώπιση πιθανής κλινικής εκδήλωσης γενετικής προδιάθεσης ανάπτυξης αιµοπεταλιογενούς προθροµβωτικής φλεγµονής και της γενετικής αιµοπεταλιακής θροµβοφιλίας. Επί µακροχρόνιων προθροµβωτικών συνθηκών, πρόταση αντιθροµβωτικής θεραπείας από το στόµα µε αναταγωνιστή της βιταµίνης K σε δόση στόχου INR : 1,5-2, συνδυασµένης µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ σε ηµερήσια δόση 100 mg. Eπί αγγειοπλαστικής, πρόταση δόσης εφόσου µε 600mg κλοπιδογρέλης το πολύ 2 ώρες πριν από την επέµβαση και στη συνέχεια δόση συντήρησης µε κλοπιδογρέλη σε ηµερήσια δόση 75 mg. Επί θεραπείας µε ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή κλοπιδογρέλη, πρόταση ελέγχου της αντίστασης στην αντιθροµβωτική δράση της αντίστοιχης θεραπείας. Πρόταση διαρκούς ετησίου ελέγχου επιπέδων οµοκυστεϊνης πλάσµατος.

102 Οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον γλυκοπρωτεϊνικό υποδοχέα Ia και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα αρτηριακής και φλεβικής θροµβώσεως µε αυξηµένη σύµπλεξη των αιµοπεταλίων µε το κολλαγόνο ως αποτέλεσµα αύξησης του αριθµού των αντιστοίχων υποδοχέων. Ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί το γλυκοπρωτεϊνικό υποδοχέα IIIa και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως αρτηριακής θροµβώσεως µε αυξηµένη σύµπλεξη των αιµοπεταλίων µε το ινωδογόνο ως αποτέλεσµα αύξησης της δεσµευτικής ικανότητας του αµετάβλητου αριθµού των αντίστοιχων υποδοχέων. Οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον διακυτταρικό σύνδεσµο προσκόλλησης των αιµοπεταλίων στο αγγειακό ενδοθήλιο (PECAM-1), προάγει την ανάπτυξη της αθηρωσκλήρυνσης στο αρτηριακό δίκτυο, ιδιαίτερα σε άτοµα χαµηλού κινδύνου ανάπτυξης αθηρωµατικής νόσου, και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί τον διακυτταρικό σύνδεσµο που συµβάλει στην έναρξη της προθροµβωτικής φλεγµονώδους αντίδρασης διαµέσου της σύµπλεξης αιµοπεταλίων µε λευκοκυτταρικούς υποπληθυσµούς και αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα κυρίως φλεβικής θροµβώσεως και χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Η οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου GpIa (C807T) συνδέεται µε µέτρια Γενετική Αιµοπεταλιακή Θροµβοφιλία προσκολλητικού (προδιαθεσικός παράγοντας ανάπτυξης διατοιχωµατικού θρόµβου) ενώ η ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοπιεί τον GpIIIa συνδέεται µε ήπια Γενετική Αιµοπεταλιακή Θροµβοφιλία συγκολλητικού τύπου (προδιαθεσικός παράγοντας ανάπτυξης διαλυτού θρόµβου) - Η οµοζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοποιεί το PECAM και η ετεροζυγωτική ετερογένεια του γονιδίου που κωδικοπιεί την P-selectin συνδέoνται µε µέτρια γενετική προδιάθεση ανάπτυξης αιµοπεταλιογενούς προθροµβωτικής φλεγµονής.

103 Τριπλή γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων s και x και ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου Β). Συµβατική εντερική απορρόφηση ασβεστίου και συµβατική απόκριση στη θεραπεία µε ραλοξιφαίνη (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου B), καθώς επίσης και συµβατική απόκριση στη θεραπεία µε διφωσφονικά (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου b). Σηµαντική διπλή γενετική προδιάθεση αντίστασης στην ευνοϊκή επίδραση των φυσικών οιστρογόνων στον οστικό µεταβολισµό (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων xx και pp). Γενετική προδιάθεση υψηλού κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου x). Γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας στην οσφυϊκή µοίρα, ιδιαίτερα σε ηλικία < 40 ετών (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου a). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : Γενετική προδιάθεση αντίστασης στα φυσικά οιστρογόνα, απώλειας οστικής µάζας στην οσφυϊκή µοίρα και κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων. Σηµαντική απόκριση στην εντερική απορρόφηση του ασβεστίου και στη θεραπεία µε ραλοξιφαίνη και διφωσφονικά.

104 Τριπλή γενετική προδιάθεση απώλειας οστικής µάζας (οµοζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφων Α και P (η δεύτερη χωρίς κλινική σηµασία λόγω του φύλου) και ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου f). Γενετική προδιάθεση συµβατικής εντερικής απορρόφησης ασβεστίου (ετεροζυγωτική παρουσία αλληλοµόρφου b) και ατελούς οστικής καθήλωσης του απορροφούµενου ασβεστίου (οµοζυγωτική απρουσία αλληλοµόρφων b και f). Γενετική προδιάθεση µειωµένου κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων (οµοζυγωτική απρουσία αλληλοµόρφου Χ) που περιορίζεται από την οµοζυγωτική παρουσία του αλληλοµόρφου Α. Γενετική προδιάθεση αυξηµένης απόκρισης στη θεραπεία µε διφωσφονικά (bb). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ : H συνολική εικόνα του γενετικού ελέγχου υποδεικνύει πρόταση θεραπείας µε διφωσφονικά (κατά προτίµηση µε 35 mg ρισενδρονάτης µία φορά την εβδοµάδα λόγω του κινδύνου οστεοπορωτικών καταγµάτων και ιδιαίτερα επί µειωµένων επιπέδων τεστοστερόνης στο αίµα) συνδυασµένη µε θεραπεία µε ασβέστιο από το στόµα σε ηµερήσια δόση 1000 mg και βιταµίνη D σε ηµερήσια δόση 400 ΙU. Eπί αποτυχίας της θεραπείας και απουσίας υπερασβεσταιµίας, νόσου Paget ή οστεόφιλης µεταστατικής νόσου, πρόταση θεραπείας µε βιοσυνθετική ανθρώπινη PTH 1-34 (teripatide 20 µg/ηµερησίως)

105 DD3, 10E9, PP4 Εικόνα συµβατή µε σηµαντικό υπολειπόµενο καρκινικό φορτίο µε µοναδική έκφραση εκείνη του γονιδίου του PSA. Τα µοριακά χαρακτηριστικά του καρκινικού φορτίου υποδεικνύουν παρουσία ορµονοάντοχων και µερικά χηµειοάντοχων καρκινικών κυττάρων που θα µπορούσαν να αρνητικοποιηθούν µε συνδυασµό χηµειοθεραπείας (doxatacel µε ή χωρίς estramustine) µε αυτόλογο εµβολιασµό µε δενδριτικά κύτταρα έναντι του PSA (Sipuleucel-T, APC-8015). Η αντιαγγειογενετική θεραπεία θα συνέβαλε στον περιορισµό των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων ως αναπλήρωση της µειώσεως της έκφρασης του αντιαγγειογενετικού PSΑ από τη συνολική θεραπεία. Επί εκφράσεως CEA (αυξηµένα επίπεδα CEA στη συστηµατική κυκλοφορία) τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα θα µπορούσαν να αρνητικοποιηθούν και µε συνδυασµό χηµειοθεραπείας µε αντι-cea εµβολιασµό (ανασυνδυασµένο CEA- MUC-1-TRICOM) ή εµβολιασµό µε πλήρη καρκινικά κύτταρα (GVAX)

106 GP1.4 (B24.1), HMTV, Ber- EP4 ΕΞΕΤΑΣΗ ΘΕΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΣΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ 5-10 ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ / 5ml ΑΙΜΑΤΟΣ. Η ασθενής εµφανίζει στη συστηµατική της κυκλοφορία καρκινικά κύτταρα µε µεταστατικό δυναµικό (GA733-2) καθώς και κύτταρα που εκφράζουν την MUC- 1και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται από υψηλή αποκολλητική ικανότητα από τον πρωτογενή όγκο, από υψηλή προσκολλητική ικανότητα σε µεταστατικές θέσεις, αλλά ταυτόχρονα και από υψηλή αποκρισιµότητα σε ορµονική θεραπεία. Η ασθενής αναµένεται να αποκριθεί αρχικά σε κυτταροτοξική θεραπεία συνδυασµένη µε αντιπολλαπλασιαστική θεραπεία και στη συνέχεια σε ορµονική θεραπεία.

107 GP1.4 (B24.1), HMTV, Ber- EP4 Aπουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού (CTCs) µε µεταστατικό δυναµικό (απουσία κυττάρων που εκφράζουν GA733-2). Παρουσία σηµαντικού αριθµού κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού που εκφράζουν HER-2 µε µιτωτικό δυναµικό ως απόκριση στη διέγερση των ειδικών υποδοχέων τους από ειδικούς αυξητικούς παράγοντες (EGF). Παρουσία µικρού υποπληθυσµού κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων που εκφράζουν MUC-1 και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται από υψηλή αποκολλητική ικανότητα από τον πρωτογενή όγκο, από υψηλή προσκολλητική ικανότητα σε µεταστατικές θέσεις, αλλά ταυτόχρονα και από υψηλή αποκρισιµότητα σε ορµονική θεραπεία. Τα µοριακά χαρακτηριστικά των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων µαστού υποδεικνύουν την παρουσία κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων που δεν µπορούν να συνδεθούν µε άµεση υποτροπή της νόσου, πιθανά ανταποκρίνονται σε ανοσοθεραπεία µε trastuzumab, ενώ, επί απουσίας θεραπευτικής αντιµετώπισης τους, αναµένεται να παραµείνουν σε λανθάνουσα κατάσταση στη συστηµατική κυκλοφορία για χρονικό διάστηµα µεγαλύτερο του ενός έτους από το πέρας της προφυλακτικής ή και νέοπροφυλακτικής χηµειοθεραπείας (dormant CTCs). Eντούτοις, η απουσία δεδοµένων σχετικά µε τη µεταβολή του αριθµού των CTCs καθώς και η µεταβολή των µοριακών χαρακτηριστικών τους σε σύγκριση µε εκείνα που παρατηρήθηκαν κατά την ιστολογική εξέταση του εξαιρεθέντος συµπαγούς µορφώµατος (απουσία έκφρασης HER-2, απουσία στοιχείων [έκφραση οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων) ενδεικτικών απόκρισης στην ορµονική θεραπεία] υποδεικνύουν συστηµατική παρακολούθηση της παρουσίας τους στη συστηµατική κυκλοφορία. Επί αυξήσεως τους αριθµού τους ή µεταβολής των οριακών χαρακτηριστικών τους, πρόταση θεραπευτικής αντιµετωπίσεως ανάλογης των µεταβληθέντων µοριακών χαρακτηριστικών τους και του αριθµού τους.

108 ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Εργαστήριο Θεραπευτικής Εξατοµίκευσης ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΠΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΝΖΥΜΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

109 ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ SNPs ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ-ΝΟΣΟΥ-ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΟΜΑ ΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ BIO-CHIPS ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΙΟΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

110 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ»

111 Landmarks in Pharmacogenetics Personalized Medication New Gene- Based Drugs ? Discovery of genetic variation in liver enzymes Early Genetics Inception of Modern Pharmacogenetics Pharmacogenomics Emerges Weber SOFT 2002

112 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΕ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

113 Med Sci Monit 10(5):RA , 123, 2004

114 Med Sci Monit 10(5):RA , 123, 2004

115 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ «ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗΣ ΣΕ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΑΛΛΑΓΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠO «ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ-ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ- ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ» ΣΕ «ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ- ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ-ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ»

116 Is it not interesting to note that medicine was, in its history, first of all curative, then preventive and finally predictive, whereas today the order is reversed: initially predictive, then preventive, and finally, only in desperation, curative? Jean Dausset, Nobel Prize 1980

117

118 Ethical Concerns with Pharmacogenomics Many fear the implications pharmacogenomics can bring to their lives: 1. Through the development of individual pharmacogenomic profiles, an individual's privacy and confidentiality are at risk 2. Certain individuals (such as Health Insurance Companies or Employers) can obtain the profiles of others and use the "weak points" in their genes to discriminate (The U.S. Senate and the U.S. House of Representatives are attempting to pass the Genetic Information Nondiscrimination Act of 2007 in hopes of protecting individuals from genetic discrimination in terms of health insurance and employment). 3. Since the drugs are more focused, the test groups become smaller, which can lead to rare and more fatal Adverse Drug Reactions 4. Developing drugs beneficial to one group but dangerous to another

119 5. Should physicians inform patients that due to their genetic makeup, they have a high chance of developing a disease that currently has no effective treatment? 6. What if the results from genetic testing provide more information than it was taken for? Should health care providers inform the patient? 7. What are some other, harmful applications of genetics? 8. How will the FDA regulate the development and distribution of genetic tests and associated medicines? 9. Eventually, it will become challenging to fully inform patients on possible risks. 10. Will these "personalized medicines" be available only to those who can afford it?

120 In the past, doctors prescribed drugs based on "guesses" made from the observation of the patient's visible symptoms (i.e. rashes, swelling, joint pains, muscle pains, etc). However, these "guesses" were not always accurate and some patients remained sick after taking their full prescription.

121 Today, doctors prescribed drugs based on facts and test results that determine the patient's disease. Howeve r, there are some flaws in the system. Only 30-60% of drug prescriptions are effective for patients, while the rest of the population experiences no effect or raise their changes of adverse drug reactions.

122 With the development and application of pharmacogenomics, individuals hope that in the future, not only will doctors be able to accurately determine the cause of a disease, but prescribe drugs catered to a patient's genes to create a near 100% effectiveness in attacking a patient's disease.

123 ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΩΜΙΚΗ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

124 Additional Εducational Resources For health professionals, researchers, and policy makers Nuffield Council on Bioethics report. Pharmacogenetics: ethical issues (www.nuffieldfoundation.org/pharmacogenetics). Covers research and development issues, regulation and public policy, and ethical implications for clinical practice. University of Cambridge Epidemiology for Policy Group. My Very Own Medicine: What Must I Know? Information Policy for Pharmacogenetics (www.phpc.cam.ac.uk/epg/ipp.html). Summarises a range of current issues and makes policy recommendations. FDA Draft Guidance for Industry: Pharmacogenomic Data Submissions (www.fda.gov/cder/guidance/5900dft.pdf). Provides guidance on when pharmacogenomic data should be submitted and how it will be assessed by regulatory authorities. UK Department of Health Genetics white paper. Our inheritance, our future realizing the potential of genetics in the NHS (www.dh.gov.uk/policyandguidance/healthandsocialcaretopics /Genetics/GeneticsGeneralInformation/GeneticsGeneral Article/fs/en?CONTENT_ID= &chk=RnGBgL). Outlines the potential for genetics in health care, and proposes investments in training, manpower, research, and education to prepare the NHS. PharmGKB, Pharmacogenetics and Pharmacogenomics Knowledge Base (www.pharmgkb.org). Database that contains genomic, phenotypic, and clinical information collected from pharmacogenetic research studies. For patients National Institute of General Medical Sciences. Medicines for you. Human Genome Project Information. Pharmacogenomics. The Wellcome Trust. Pharmacogenetics. All provide a basic introduction to pharmacogenetics for laypeople, and links to further reading. BMJ 328: , 1486, 2004

125

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας Innovating in Uncertain Times Επιστημονική Ημερίδα ΕΕΦΑΜ 27Νοεμβρίου Νοεμβρίου, 2010 Βασίλης Τριαντόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος, BIΟΑXIS Healthcare Ltd London UK Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Α. ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ PGX 1 ΠΛΗΡΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑΣ PGX 1A ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ APTT 20 PT 20 TT 20 ΙΝΩ ΟΓΟΝΟ 20 ΙΝR 20 - ΙΜΕΡΗ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακά δεδομένα και

Εργαστηριακά δεδομένα και Εργαστηριακά δεδομένα και βιολογικοί ίδί δείκτες Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δομή μαθήματος Ορισμοί Παραδείγματα Μεγέθη και αριθμοί Σημασία Τιμές μςαναφοράς Προβλήματα Υποκαταστάτες δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Οόρος«μεταφραστική επιστήμη» νωρίς δεκαετία 1990 αφορούσε προσπάθειες για την ανεύρεση νέων αντικαρκινικών γονιδίων Karp

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 7111 Heraklion

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit How to run a Herdbook: Basics and Basics According to the pedigree scheme, you need to write down the ancestors of your animals. Breeders should be able easily to write down the necessary data It is better

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακογονιδιωματική και εξατομίκευση της φαρμακευτικής αγωγής

Φαρμακογονιδιωματική και εξατομίκευση της φαρμακευτικής αγωγής Φαρμακογονιδιωματική και εξατομίκευση της φαρμακευτικής αγωγής Ιωάννης Βιζιριανάκης Επίκουρος Καθηγητής Φαρμακολογίας Εργαστήριο Φαρμακολογίας, Τμήμα Φαρμακευτικής, ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ι πρόσφατες εξελίξεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Καρκινογόνα Κυρίως τρεις τύποι: Χηµικά (µόλυνση, κάπνισµα, αµίαντος) Φυσικά (ιονίζουσα ακτινοβολία, µή- ιονίζουσα???) Βιολογικά (ιοί π.χ.. HPV) Καρκίνος παχέος εντέρου ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:

ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΡΟΔΟΠΗΣ Ιωάννης Βιζιριανάκης Αναπληρωτής Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015

www.almarealestate.gr Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Προφίλ Γραφείου 2015 Office Profile 2015 Περιεχόμενα Contents 01 02 03 04 05 06 Ποιοί Είμαστε - Who we are Τι κάνουμε - What we do Τι κάνουμε διαφορετικά - What we do differently Τι έχουμε πετύχει - What

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Το Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Ανοσολογίας (ΕΜΒΙΑ) ιδρύθηκε προ 10ετίας. Μετά την συνταξιοδότηση του ιδρυτή

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερα δεδομένα του καρκίνου - Νέα φάρμακα

Νεότερα δεδομένα του καρκίνου - Νέα φάρμακα Νεότερα δεδομένα του καρκίνου - Νέα φάρμακα Δημοσθένης Σκάρλος Παθολόγος-ογκολόγος, αμ. Εηικ. Καθηγητής Παν/μίου Αθηνών, Διευθυντής β' ογκολογικής κλινικής Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν θεραπεία του καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΤΣΕΖΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Βασίλης, PhD Λάρισα, 2012 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Αποτελεί την πιο κοινή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗ, PhD ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Π.Μ.Σ. ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΒΑΣΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΠΛΟΤΗΤΑ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013)

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013) KENTΡΟ ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α.Ε. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης Step C, N. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών, Τ.Κ. 700 13 Ηράκλειο, Κρήτη www.toxplus.gr ToxPlus Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ / DEMOKRITOS NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΚΙΜΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LABORATORY OF TESTIN SOLAR & OTHER ENERY

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Σταδιοδρομία 2014. Κωνσταντίνος Βοσκαρίδης 30-11-2014. Τμήμα Βιολογικών Επιστημών & Κέντρο Ερευνών Μοριακής Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σταδιοδρομία 2014. Κωνσταντίνος Βοσκαρίδης 30-11-2014. Τμήμα Βιολογικών Επιστημών & Κέντρο Ερευνών Μοριακής Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κύπρου Επάγγελμα: Γενετιστής - Μοριακός Βιολόγος Σταδιοδρομία 2014 Κωνσταντίνος Βοσκαρίδης Τμήμα Βιολογικών Επιστημών & Κέντρο Ερευνών Μοριακής Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κύπρου 30-11-2014 20 Νοεμβρίου, 2010 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση 2 από EFT Hellas A.E.

Παρατήρηση 2 από EFT Hellas A.E. Σχόλια του ΑΔΜΗΕ σχετικά με τις παρατηρήσεις των Συμμετεχόντων αναφορικά με την Δημόσια Διαβούλευση για την τροποποίηση του Εγχειριδίου Εκκαθάρισης της Αγοράς στις 19/9/2013 Παρατήρηση 1 από EFT Hellas

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης

Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης Κωνσταντίνος Μ. Φρουζής: Πρόεδρος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Αντιπρόεδρος & Γενικός Διευθυντής, Novartis Hellas

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA

Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Η κατάσταση της ιδιωτικότητας Ηλίας Χάντζος, Senior Director EMEA Αθήνα 1 η Απριλίου 2015 Και γιατί μας νοιάζει ή μας αφορά; Νέα Ευρωπαική νομοθεσία Τίνος είναι τα προσωπικά δεδομένα; Και λοιπόν; Τα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Β. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Pharm. D., Ph.D., F.E.S.C., I.O.M., L.F.I.B.A. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Pantelos Group of Companies

Pantelos Group of Companies Pantelos Group of Companies Company Profile Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 µε αντικείµενο τις ηλεκτροστατικές βαφές µετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES Η εταιρεία Λεωνίδας Ματθαίου µεταφέρει µια εµπειρία 41 χρόνων, συνεχίζοντας την πορεία που ξεκίνησε ο πατέρας του, Ιωάννης Ματθαίου, από το 1967, στον Πειραιά. Επανιδρύθηκε το 2008, µε νέες ιδέες και προϊόντα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κλινική Έρευνα αποτελεί μοχλό ανάκαμψης του συστήματος Υγείας Χρήστος Αντωνόπουλος MD, Ph.D Ιατρικός Διευθυντής Roche Hellas

Η Κλινική Έρευνα αποτελεί μοχλό ανάκαμψης του συστήματος Υγείας Χρήστος Αντωνόπουλος MD, Ph.D Ιατρικός Διευθυντής Roche Hellas Η Κλινική Έρευνα αποτελεί μοχλό ανάκαμψης του συστήματος Υγείας Χρήστος Αντωνόπουλος MD, Ph.D Ιατρικός Διευθυντής Roche Hellas picture placeholder Πρόοδος της Ιατρικής βασίζεται στην βιοϊατρική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ. Βιογραφικό Σημείωμα

ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ. Βιογραφικό Σημείωμα ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ Βιογραφικό Σημείωμα Ονοματεπώνυμο Ελένη Γαλάνη Πατρώνυμο Παναγιώτης Υπηκοότητα Ελληνική Διεύθυνση εργασίας Β Ογκολογική κλινική Νοσοκομείο METROPOLITAN Tel: 210 4809661-2 Mob: 6944172478

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΙΑΚΟΥΣ Έπιλογή με βάση: ΔΕΙΚΤΕΣ Φαινοτυπικοί δείκτες Γενετικοί δείκτες Μοριακοί δείκτες (Πρωτεϊνικοί &

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ. cure. ΠΡΟΣΤΑΤΗ Νεότερες Εξελίξεις Περισσότερα Διλήμματα. Health HOPE CARE. strength ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΝΕΟ. courage Treatment. Medicine.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ. cure. ΠΡΟΣΤΑΤΗ Νεότερες Εξελίξεις Περισσότερα Διλήμματα. Health HOPE CARE. strength ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΝΕΟ. courage Treatment. Medicine. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΝΕΟ cure Health Medicine CARE strength courage Treatment ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Νεότερες Εξελίξεις Περισσότερα Διλήμματα HOPE Ξενοδοχείο Makedonia Palace 12 Φεβρουαρίου Θεσσαλονίκη τελικό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 Αίθουσα Μικροσκοπίων Ά ορόφου (Νέο Κτήριο) ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού ΓΓΕΤ ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ Ε. Π. Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα (ΕΠΑΝ ΙΙ), ΠΕΠ Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Χρυσούλα Πιτσούλη, Ph.D. Τμήμα Βιολογικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κύπρου (pitsouli@ucy.ac.cy) Η Βιολογία μελετά τη ζωή Η Βιοϊατρική αποτελεί εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικοί δείκτες χαμηλής οστικής πυκνότητας σε άτομα με κυστική ίνωση

Γενετικοί δείκτες χαμηλής οστικής πυκνότητας σε άτομα με κυστική ίνωση Γενετική Γενετικοί δείκτες χαμηλής οστικής πυκνότητας σε άτομα με κυστική ίνωση Δρ Aleksandra Norek Βοηθός Τμήμα Ιατρικής Γενετικής Ινστιτούτο Υγείας Μητέρας και Παιδιού Βαρσοβία, Πολωνία Το μέσο προσδόκιμο

Διαβάστε περισσότερα