Η Ελλάδα εν μέσω διεθνούς κρίσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ελλάδα εν μέσω διεθνούς κρίσης"

Transcript

1 24/11/28 Η Ελλάδα εν μέσω διεθνούς κρίσης του Γκίκα Α. Χαρδούβελη* 24/11/28 * Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστημίου Πειραιώς, & Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank EFG. Παρουσίαση στο ετήσιο συνέδριο του Ελληνο-Αμερικανικού Επιμελητηρίου: «Η Ώρα της Ελληνικής Οικονομίας» 1. Εισαγωγή Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει σήμερα σημαντικές ιδιαιτερότητες. Από τη μια πλευρά, η χώρα μπορεί υπό προϋποθέσεις να ξεπεράσει την κρίση με τις λιγότερες δυνατές απώλειες σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Από την άλλη, η χώρα δοκιμάζεται από τεράστιες μακροχρόνιες ανισορροπίες, όπως το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, που απεικονίζεται στον υψηλότερο ελληνικό πληθωρισμό και το τεράστιο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Οι μακροχρόνιες αυτές ανισορροπίες επιτείνουν τις παρενέργειες της κρίσης και μπορεί να φέρουν την οικονομία σε ύφεση. Έτσι, δύο είναι τα πιθανά σενάρια για το 29. Είτε ένας ρυθμός ανάπτυξης λίγο υψηλότερος του 2% είτε μια μεγάλη ύφεση. Για να συμβεί, όμως, το πρώτο και καλό σενάριο της ανάπτυξης, πρέπει (1) τα δάνεια προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά σύντομα να απεγκλωβιστούν από τη σημερινή τους στασιμότητα, (2) οι δημόσιες επενδύσεις να πολλαπλασιαστούν, δηλαδή η δημοσιονομική πολιτική να γίνει πιο επεκτατική, (3) η αγορά να ομαλοποιηθεί ώστε να μην επικεντρωθεί στις μεγάλες ανισορροπίες της ελληνικής οικονομίας. Σημειώνεται ότι στον Προϋπολογισμό του 29, που πριν τρεις μέρες κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων, οι δημόσιες επενδύσεις μειώνονται αντί να αυξάνονται, όπως απαιτείται για την εξέλιξη του καλού σεναρίου του 29. Η μείωση αυτή των επενδύσεων αποτελεί ένα μεγάλο αίνιγμα, αφού έτσι εμφανίζονται οι ελληνικές Αρχές να πιστεύουν ότι η κρίση δεν θα χτυπήσει την Ελλάδα όπως τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, ενώ η αρνητική πραγματικότητα είναι ήδη μπροστά μας. Υπενθυμίζεται ότι το ίδιο περίπου λάθος έγινε και πέρυσι τη ίδια εποχή, όταν οι κυβερνητικές προβλέψεις για το 28 αγνόησαν τη διεθνή κρίση και τις παρενέργειές της στα επιτόκια και τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα και επέμειναν σε ένα ρυθμό ανάπτυξης του 28 παρόμοιο με αυτόν του 27, δηλαδή 4%. Συγκεκριμένα, από το ίδιο βήμα του Ελληνο-Αμερικανικού Επιμελητηρίου, στην ίδια εκδήλωση ένα χρόνο νωρίτερα τον Νοέμβριο του 27, ο παρών ομιλητής είχε τονίσει με έμφαση ότι η κρίση θα μείωνε τους ρυθμούς ανάπτυξης για το 28, όπως και έγινε. Συνεπώς, η σημερινή αδράνεια στην απαιτούμενη δημοσιονομική πολιτική αντίδρασης στην κρίση μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες του καλού σεναρίου και, έτσι, το σενάριο της βαθειάς ύφεσης αποκτά μεγαλύτερη πιθανότητα. Μάλιστα, μια τέτοια ύφεση στη συνέχεια θα σημάνει στασιμότητα Γκίκας Χαρδούβελης - 1 -

2 24/11/28 διαρκείας, αφού η έλλειψη μακροοικονομικών εργαλείων και οι μακροχρόνιες ανισορροπίες δεν επιτρέπουν τη γρήγορη ανάκαμψη. 2. Το καλό σενάριο ανάπτυξης του 29 Το καλό σενάριο του 29 απεικονίζεται στον Πίνακα 1. Οι προτελευταία στήλη δείχνει τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ρυθμό ανάπτυξης 2,5% και η τελευταία τις προβλέψεις του συγγραφέα για ρυθμό ανάπτυξης 2,1%. Σημειώνεται ότι στον Προϋπολογισμό του 29, η σημερινή κυβερνητική πρόβλεψη είναι για ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 2,7%. Ο Προϋπολογισμός εμφανίζεται σχετικά πιο απαισιόδοξος όσον αφορά τον ρυθμό αύξησης των επενδύσεων, αλλά ιδιαίτερα αισιόδοξος στη δυνατότητα περιορισμού της δημόσιας κατανάλωσης και στον ρυθμό αύξησης των εξαγωγών εν μέσω διεθνούς ύφεσης. Επίσης, ο Προϋπολογισμός υποθέτει ότι οι εισαγωγές θα αυξηθούν με ρυθμό μικρότερο της αύξησης της κατανάλωσης. Στην αντίπερα όχθη των απαισιόδοξων προβλέψεων βρίσκονται οι διεθνείς αναλυτές από επενδυτικές τράπεζες και αξιολογικούς οίκους, καθώς και το ΔΝΤ, το οποίο μάλιστα πριν την επιδείνωση της κρίσης, προέβλεπε ήδη ρυθμό ανάπτυξης 2%. Όμως, από τα μέσα Οκτωβρίου, το ΔΝΤ έχει μειώσει ακόμα περισσότερο τις προβλέψεις του για όλο τον πλανήτη κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα ανά περιοχή, χωρίς πάντοτε να δίνει ειδικότερες προβλέψεις ανά χώρα, όπως η Ελλάδα. Προφανώς, η πρόβλεψή του και για την Ελλάδα θα είναι για έναν ρυθμό ανάπτυξης αρκετά χαμηλότερο του 2%. Πίνακας 1 Το καλό σενάριο ανάπτυξης του 29 Το καλό σενάριο: Ετήσια αύξηση σε σταθερές τιμές Σταθμίσεις (27) Προϋπο-EυρωπαϊκήΠροβλέψειλογισμός Επιτροπή Συγγραφέα ΑΕΠ 1,% 2,7 2,5 2,1 Ιδ. Κατανάλωση 71,2% 2,2 2,2 2, Δημ. Κατανάλωση 16,7% 1, 2,7 2,4 Επενδύσεις 22,5% 1,5 2,8 2,1 Εξαγωγές 23,% 4,3 3,1 2,6 Εισαγωγές 33,5% 1, 2,5 2,1 Εν. ΔΤΚ 3, 3,5 3,3 Ισοζύγιο Γενικής Κυβ. (% ΑΕΠ) -2, -2,2-2,9 Χρέος Γενικής Κυβ. (% ΑΕΠ) 91,4 92,2 93, Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (% ΑΕΠ) - -15, -14, Γκίκας Χαρδούβελης - 2 -

3 24/11/28 Η Ελλάδα στη διάρκεια του 28 και έως τον Σεπτέμβριο δεν επηρεάστηκε πολύ από τη διεθνή κρίση, παρά μόνον ελαφρώς μέσω των υψηλότερων επιτοκίων. Μετά τον Σεπτέμβριο, όμως, η διεθνής επιδείνωση της κρίσης έφερε και μια απότομη κάμψη στις χορηγήσεις των τραπεζών. Αιτία της αντοχής της ελληνικής οικονομίας έως τον Σεπτέμβριο είναι η σχετική δύναμη του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Η σημερινή διεθνής κρίση ξεκίνησε από τον χρηματοοικονομικό τομέα και έτσι η κρίση δεν έγινε αισθητή στην Ελλάδα με τον ίδιο άμεσο τρόπο που έγινε στο εξωτερικό. Στα Διαγράμματα 1 και 2 γίνεται μια σύγκριση της κατάστασης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος σε σχέση με τα ευρωπαϊκά. Δύο είναι τα προβλήματα που ταλανίζουν το διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα: Έλλειψη φερεγγυότητας και έλλειψη ρευστότητας. Και στα δύο οι ελληνικές τράπεζες υπερέχουν των αντίστοιχων ευρωπαϊκών. Ο λόγος ιδίων κεφαλαίων προς ενεργητικό είναι στην Ελλάδα ο υψηλότερος στην Ευρωζώνη (Διάγραμμα 1), γεγονός που δείχνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ισχυρή κεφαλαιακή βάση. Επίσης, ο λόγος δανείων προς καταθέσεις είναι ο δεύτερος μικρότερος στην Ευρωζώνη μετά τη Μάλτα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ζήτημα έλλειψης ρευστότητας είναι λιγότερα έντονο στη χώρα μας Διάγραμμα 1 Ίδια Κεφάλαια Τραπεζών προς Μέγεθος Ενεργητικού % Γερμανία Ελβετία Γαλλία Κεφάλαια / Ενεργητικό Σουηδία Δανία Ην. Βασίλειο Βέλγιο Ισλανδία Ισπανία Πορτογαλία Πηγή: Bloomberg, υπολογισμοί συγγραφέα 3/6/28 Νορβηγία Ιρλανδία Φιλανδία Αυστρία Ιταλία Ελλάδα ΗΠΑ Γκίκας Χαρδούβελης - 3 -

4 24/11/28 Διάγραμμα 2 Λόγος Δανείων προς Καταθέσεις Αύγουστος % ,6 (Συνολικά δάνεια προς συνολικές καταθέσεις, ΝΧΙ ex Eurosystem) 92,4 92,8 94,8 97,2 99,5 12,1 18,9 139,8 128,2 121,2122,5 122,7 112,8113,6 116,5 2 Malta Greece Πηγή: ΕΚΤ Slovenia Lux/rg Belgium Cyprus Germany Austria EA Ireland Spain France Portugal Netherlands Italy Finland 3. Το κακό σενάριο ύφεσης του 29 Η πιθανότητα ύφεσης της ελληνικής οικονομίας το 29 δεν είναι αμελητέα. Οι κύριοι αρνητικοί παράγοντες που μπορούν να φέρουν την ύφεση είναι τρεις: (1) Η έλλειψη ρευστότητας, (2) ο περιορισμός αντί αύξησης των δημόσιων επενδύσεων και (3) η πιθανή επικέντρωση της προσοχής των διεθνών αγορών στο τεράστιο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και η αύξηση των απαιτούμενων επιτοκίων για τη χρηματοδότησή του. Το πρόβλημα έλλειψης κεφαλαίων φαίνεται να επιλύεται διεθνώς μετά τις παρεμβάσεις των κυβερνήσεων και τις ενέσεις κεφαλαιοποίησης. Όμως, το πρόβλημα της ρευστότητας παραμένει. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει παρά ελάχιστη ρευστότητα για διατραπεζικό δανεισμό πέραν της εβδομάδος. Οι τράπεζες συνεχίζουν να μην εμπιστεύονται η μία την άλλη. Μάλιστα, όπως δείχνουν και τα Διαγράμματα 3α και 3β, υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στον ακάλυπτο και καλυμμένο δανεισμό μεταξύ των τραπεζών, η οποία δεν έχει επανέλθει στα επίπεδα του Αυγούστου, τουλάχιστον στην Ευρώπη. Στον δανεισμό ενός μηνός η διαφορά αυτή είναι μια ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα στην Ευρωζώνη. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες προτιμούν να τοποθετούν το ρευστό που τους περισσεύει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρά να το δανείζουν σε άλλες ιδιωτικές τράπεζες με υψηλότερο Γκίκας Χαρδούβελης - 4 -

5 24/11/28 επιτόκιο. Τις τελευταίες εβδομάδες οι καταθέσεις στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν εκτοξευθεί από το 1 δις στα 2 περίπου δις (Διάγραμμα 4). Επομένως, η ενεργοποίηση του πακέτου των 28 δις, που πρόσφατα ψηφίστηκε με καθυστέρηση στη Βουλή των Ελλήνων, θα μειώσει το πρόβλημα ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών, αλλά δεν θα το εξαλείψει. Το πακέτο των 28 δις θα βοηθήσει στο να κρατηθεί δυνητικά ο ρυθμός αύξησης των χορηγήσεων στο μισό ύψος σε σχέση με το προηγούμενο μέγεθός του και, έτσι, αποτελεί ένα πρώτο θετικό βήμα. Δεν αποτελεί, όμως, πανάκεια Διάγραμμα 3α Περιθώριο ακάλυπτου-καλυμμένου δανεισμού Διάρκεια 1 μηνός Ευρωζώνη 1/1/28: 162,1 1m Euribor - EONIA 2/11/28: 1, ΗΠΑ 1m Libor - OIS 1/1/28: 337,8 2/11/28: 88,3 Μαϊ-7 Ιου ν-7 Ιου λ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιου ν-8 Ιου λ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Νοε-8 Μαϊ-7 Ιουν-7 Ιουλ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιουν-8 Ιουλ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Νοε-8 Πηγή: Bloomberg Διάγραμμα 3β Περιθώριο ακάλυπτου-καλυμμένου δανεισμού Διάρκεια 1 εβδομάδος Ευρωζώνη ΗΠΑ 8/1/28: 15,1 2/11/28: 37,7 Μαϊ-7 Ιου ν-7 Ιουλ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιου ν-8 Ιουλ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Νοε /1/28: ΗΠΑ 2/11/28: 32,3 Μαϊ-7 Ιουν-7 Ιουλ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιουν-8 Ιουλ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Νοε-8 Πηγή: Bloomberg Γκίκας Χαρδούβελης - 5 -

6 24/11/28 Διάγραμμα 4 Καταθέσεις Τραπεζών στην Κεντρική τράπεζα Δις /1/28: 279,4 δις /11/28: 163,8 δις 19/9/28: 1,8 δις 5 Μαϊ-7 Ιουν-7 Ιουλ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιουν-8 Ιουλ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Πηγή: ΕΚΤ Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα για την Ελλάδα, που φαίνεται πλέον να αναδεικνύεται σε κυρίαρχο ρίσκο είναι η έλλειψη δυναμικής αντίδρασης στην κρίση με επεκτατική δημοσιονομική πολιτική. Η αδυναμία προφανώς πηγάζει από την άσχημη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, όπως αυτή φαίνεται στο Διάγραμμα 5. Η Ελλάδα έχει το δεύτερο χειρότερο μετά την Ιταλία - ποσοστό χρέους Γενικής Κυβέρνησης ως προς το μέγεθος της οικονομίας της στην Ευρώπη των 27. Συγχρόνως, το έλλειμμα του 28 υπολογίζεται πολύ κοντά στο ανώτατο επιθυμητό επίπεδο του 3% (ενώ το έλλειμμα του 27 είχε ξεπεράσει το 3%). Συνεπώς, η πολιτική πίεση για δημοσιονομική πειθαρχία είναι έντονη για την Ελλάδα και η παράβαση του ορίου του 3% θα μπορούσε δυνητικά να γίνει μόνον αν υπάρξει κοινή απόφαση ότι προσωρινά το όριο του 3% δεν θα ισχύσει για όλες τις χώρες. Η αδυναμία εφαρμογής μια επιθετικής πολιτικής επενδύσεων είναι ιδιαίτερα εμφανής και ανησυχητική στον Προϋπολογισμό του 29. Οι δαπάνες δημοσίων επενδύσεων το 29 μειώνονται κατά 85 εκατ. ή 8,8% στα 8,8 δις. Συγχρόνως, τα αναμενόμενα έσοδα από την ΕΕ μειώνονται κατά 1.43 εκατ. ή 27,1% στα 3,7 δις. Η μείωση αυτή είναι αινιγματική διότι γίνεται σε μια χρονιά που απαιτείται μεγαλύτερη ενεργοποίηση των κοινοτικών πόρων. Γκίκας Χαρδούβελης - 6 -

7 24/11/28 Διάγραμμα 5 Η δημοσιονομική κατάσταση στην Ευρώπη των 27 (τέλος 28) ΕΛΛΕΙΜΜΑ / ΑΕΠ -6 % RO BG IR UK MT HU FR PT DE EA BE EL IT FN 6 % ΧΡΕΟΣ / ΑΕΠ Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Το τρίτο πρόβλημα του 29 για την Ελλάδα πηγάζει από το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο έχει εκτιναχθεί στα επίπεδα του 15% από περίπου 4% πριν την είσοδό μας στην Ευρωζώνη. Από τα μέσα του 23 έως τα μέσα του 28, η σωρευτική αύξηση του ελλείμματος, εκφρασμένου ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι 49 ποσοστιαίες μονάδες, όσο περίπου και αύξηση του εξωτερικού χρέους της χώρας. Το εξωτερικό χρέος στα μέσα του 28 έφτασε τα $531,7 δις ή 138,2% του ΑΕΠ από $166,2 δις στα μέσα του 23 ή 85,8% του τότε ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, η υπέρκατανάλωση στην Ελλάδα, όπως αυτή υποδηλώνεται μέσω του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, χρηματοδοτείται από την εισροή ξένων κεφαλαίων, κυρίως μέσω δανεισμού. Η ελληνική υπέρ-κατανάλωση με δανεικά από το εξωτερικό εγείρει και το ερώτημα τι θα μπορούσε να συμβεί αν η χρηματοδότηση από το εξωτερικό σταματούσε ή αν γίνονταν πιο ακριβή. Τι δηλαδή θα μπορούσε να συμβεί αν οι διεθνείς αγορές ξαφνικά επικεντρώνονταν στα ελληνικά ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και δίσταζαν να αγοράζουν ελληνικά ομόλογα. Η απάντηση είναι προφανής: Τόσο τα επιτόκια θα αυξάνονταν όσο και η παροχή δανείων θα γίνονταν με μεγαλύτερη αυστηρότητα και απαιτούμενη τεκμηρίωση εκ μέρους των δανειστών. Και οι δύο περιπτώσεις συνεπάγονται μείωση της συνολικής ζήτησης στην οικονομία και πτώση της οικονομικής δραστηριότητας. Γκίκας Χαρδούβελης - 7 -

8 24/11/28 Προς το παρόν, βεβαίως, η πιθανότητα μιας τέτοιας αύξησης των επιτοκίων είναι μικρή. Στο Διάγραμμα 6 γίνεται μια χρονική αναδρομή στα περιθώρια του ελληνικού επιτοκίου με το γερμανικό. Αν και σήμερα το περιθώριο έχει αυξηθεί και βρίσκεται στο 1,46%, το ποσοστό αυτό είναι πολύ μικρό σε σχέση με τα ποσοστά που επικρατούσαν στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 199. Επιπλέον, η σημερινή άνοδος των περιθωρίων δικαιολογείται από την παράλληλη άνοδο των περιθωρίων και άλλων χωρών (Διάγραμμα 7). Η σημερινή άνοδος είναι ένα διεθνές φαινόμενο και όχι αποκλειστικά ελληνικό. Διάγραμμα 6 Περιθώριο 1-ετών ομολόγων ελληνικού-γερμανικού Δημοσίου μ.β /11/28: μ.β. Νοε-92 Νοε-94 Νοε-96 Νοε-98 Νοε- Νοε-2 Νοε-4 Νοε-6 Νοε-8 Πηγή: Ecowin Υπάρχει, όμως, και μια επιπλέον αρνητική διάσταση του εξωτερικού δανεισμού της Ελλάδας, που χρήζει προσοχής. Στο Διάγραμμα 8 εμφανίζεται η κατανομή του εξωτερικού αυτού δανεισμού ανάμεσα σε διαφορετικούς φορείς της χώρας: Δημόσιο, Κεντρική Τράπεζα, Ιδιωτικές τράπεζες, λοιποί ιδιωτικοί φορείς. Τα ποσά του δανεισμού στην κατανομή είναι μικτά, δηλαδή δεν έχουν αφαιρεθεί τα κεφάλαια που φεύγουν από τη χώρα. Έτσι, οι τράπεζες εμφανίζονται να κατέχουν το 33% του εξωτερικού δανεισμού, χωρίς να αφαιρούνται τα κεφάλαια των τραπεζών που φεύγουν από την Ελλάδα. Με δεδομένη την παρατήρηση αυτή, το μεγάλο ποσοστό συμμετοχής των ιδιωτικών τραπεζών στον εξωτερικό δανεισμό δείχνει ότι σε μια περίοδο έλλειψης ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα, όπως είναι η σημερινή, η πιθανή αντίστροφη μετακίνηση των τραπεζικών κεφαλαίων προς το εξωτερικό στο μέλλον θα δημιουργούσε ακόμα πιο έντονο πρόβλημα ρευστότητας και θα επιδείνωνε την εγχώρια κρίση. Κάτι τέτοιο, προς το παρόν έχει μικρή πιθανότητα, αλλά η συνέχιση της κρίσης μεγιστοποιεί τα ρίσκα. Γκίκας Χαρδούβελης - 8 -

9 24/11/28 Διάγραμμα 7 Η άνοδος του ελληνικού περιθωρίου επιτοκίων είναι φυσιολογική Ιουλ-7 Αυγ-7 Σεπ-7 Οκτ-7 Νοε-7 Δεκ-7 Ιαν-8 Φεβ-8 Μαρ-8 Απρ-8 Μαϊ-8 Ιουν-8 Ιουλ-8 Αυγ-8 Σεπ-8 Οκτ-8 Νοε-8 Εκτιμήσεις υποδείγματος Πραγματικές τιμές Σημειώσεις: 1) Στο διάγραμμα αποτυπώνεται το αποπληθωρισμένο περιθώριο 1-ετών ομολόγων ελληνικού-γερμανικού Δημοσίου καθώς και η εκτίμησή του με βάση οικονομετρικό υπόδειγμα. 2) Η οικονομετρική εκτίμηση γίνεται με βάση τη σχέση του ελληνικού περιθωρίου με τα περιθώρια λοιπών χωρών της Ευρωζώνης καθώς και του δείκτη περιθωρίων των αναδυόμενων αγορών πριν το ξεκίνημα της κρίσης τον Ιούλιο του 27 Διάγραμμα 8 Η σύνθεση εξωτερικού χρέους της Ελλάδος στο τέλος Ιουνίου 28 Συνολικό Ποσό: $531,7 δις Τράπεζες 33% Άλλοι τομείς 6% Άμεση επένδυση: ενδοεταιρικός δανεισμός 1% Νομισματικές Αρχές 6% Γενική Κυβέρνηση 54% Γκίκας Χαρδούβελης - 9 -

10 24/11/28 Αν τελικά επικρατήσει το κακό σενάριο της ύφεσης, τότε η οικονομική απραγία αναμένεται να πολλαπλασιαστεί. Η χώρα θα βρεθεί σε δύσκολη θέση. Η δυσκολία πηγάζει από το γεγονός ότι μέσα στην Ευρωζώνη τα μακροοικονομικά εργαλεία αντιμετώπισης της αναπτυξιακής ύφεσης είναι περιορισμένα. Επιπλέον, η ιστορική εμπειρία με υφέσεις στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντική. Η Ελλάδα είναι μια χώρα του ΟΟΣΑ όπου στο παρελθόν επικράτησαν πολύ υψηλές διακυμάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας (Πίνακας 2). Σε περιόδους ύφεσης, η συνολική απώλεια της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα ήταν περίπου 3 φορές μεγαλύτερη από τη διάμεση απώλεια των χωρών του ΟΟΣΑ! Πίνακας 2 Εμπειρία από προηγούμενες υφέσεις Υφέσεις # υφέσεων Διάρκεια* (τρίμηνα) μεταβολή του ΑΕΠ** (%) Σωρευτική Απώλεια ΑΕΠ (%)*** Ελλάδα 8 3,5-6,45-11,83 OECD Διάμεσος 5, 3, -1,87-3,4 Μέσος 5,81 3,64-2,63-6,4 Πηγή: CKT, ΔΝΤ (8/28) * Ο αριθμός των τριμήνων από το ανώτατο στο κατώτατο σημείο του οικονομικού κύκλου. ** Από το ανώτατο στο κατώτατο σημείο του οικονομικού κύκλου. *** Άθροισμα του ρυθμού μεταβολής του ΑΕΠ από την αρχή ως το τέλος της ύφεσης: Λαμβάνει υπόψη τόσο την % μεταβολή όσο και τη διάρκεια της ύφεσης 4. Συμπεράσματα Η Ελλάδα του 29 μπορεί να ακολουθήσει δύο διαφορετικές πορείες, ανάλογα με την αντίδραση που θα επιδείξουν οι Αρχές στην εντεινόμενη και εισαγόμενη διεθνή κρίση. Η πρώτη πορεία είναι αυτή της ανάπτυξης με ένα ρυθμό της τάξης του 2%, ο οποίος στις σημερινές διεθνείς συνθήκες είναι ικανοποιητικός. Η δεύτερη πορεία είναι αυτή της ύφεσης, η οποία αναμένεται να ακολουθηθεί από μια μακρά περίοδο στασιμότητας. Η ανάγκη για άμεση αντίδραση εξακολουθεί να μας υπεκφεύγει. Αιτία είναι πιθανόν το γεγονός ότι έως σήμερα η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση δεν έχει επηρεάσει την ελληνική οικονομία με τόση ισχύ όσο τις άλλες Γκίκας Χαρδούβελης - 1 -

11 24/11/28 ευρωπαϊκές χώρες. Η κρίση ξεκίνησε στο χρηματοοικονομικό τομέα, εκεί όπου η Ελλάδα έχει ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα. Οι ελληνικές τράπεζες απορρόφησαν για πολύ καιρό το υψηλότερο διεθνές κόστος δανεισμού χωρίς να χρειαστούν βοήθεια και χωρίς να το μεταφέρουν εξ ολοκλήρου στους πελάτες τους. Όμως, η διάρκεια της διεθνούς κρίσης αποδείχτηκε πολύ μεγαλύτερη της αρχικά αναμενόμενης. Και η επιδείνωσή της από τον Σεπτέμβριο του 28 ανάγκασε τις εγχώριες τράπεζες σε μείωση των χορηγήσεων και αύξηση των επιτοκίων. Συγχρόνως, η διεθνής οικονομική στασιμότατα επηρεάζει αρνητικά τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τις εξαγωγές. Η κρίση μεταφέρεται σταδιακά και στην πραγματική οικονομία. Το κακό σενάριο της ύφεσης δεν έχει αμελητέα πιθανότητα. Πρώτον, η έλλειψη ρευστότητας εξακολουθεί να βαραίνει τις διεθνείς αγορές και να επηρεάζει και τις υγιείς ελληνικές τράπεζες. Το πακέτο των 28 δις αποτελεί ένα πρώτο θετικό βήμα, αλλά πιθανόν να μην επαρκέσει, αν το πρόβλημα της έλλειψης εμπιστοσύνης στις διεθνείς αγορές δεν επιλυθεί και έτσι δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν με χαμηλό κόστος όλες οι ανάγκες των τραπεζών. Η ρευστότητα λοιπόν θα εξακολουθήσει να είναι πρόβλημα, αλλά φυσικά όχι με την ένταση που είχε έως σήμερα. Δεύτερον, η σημερινή κρίση απαιτεί κυρίως επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αλλά η ελληνική δημοσιονομική πολιτική εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε ακινησία από το υψηλό χρέος και τα υψηλά ελλείμματα. Αποτελεί μάλιστα ιδιαίτερα αρνητική έκπληξη το γεγονός ότι στον Προϋπολογισμό του 29, οι δημόσιες επενδύσεις καθώς και οι εισροές από την ΕΕ μειώνονται. Έτσι, το δημοσιονομικό αναδεικνύεται πλέον σε μεγαλύτερο ρίσκο από την έλλειψη ρευστότητας. Τρίτον, αν η διεθνής κρίση συνεχιστεί με την ένταση των τελευταίων 1 εβδομάδων και πολλές χώρες όπως τώρα η Ισλανδία, η Ουγγαρία ή η Ουκρανία, βρεθούν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, τίποτα δεν αποκλείει οι αγορές να επικεντρωθούν και στη χρηματοδότηση του τεράστιου ελληνικού ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών και να «επιτεθούν» στην Ελλάδα, δηλαδή να αρνηθούν τον δανεισμό, φέρνοντας σε δυσκολία ακόμα και την έκδοση κρατικών ομολόγων. Άλλωστε, ο εξωτερικός δανεισμός της χώρας μας στα μέσα του 28 είχε ξεπεράσει το 138% του ΑΕΠ από 86% που ήταν προ πενταετίας. Σε ένα τέτοιο σενάριο, τα επιτόκια δανεισμού του κράτους θα εκτιναχθούν προς τα πάνω, θα υπάρξει έλλειψη κεφαλαίων και η ύφεση θα πάρει διαστάσεις εφιάλτη. Αυτό το εφιαλτικό σενάριο θεωρώ ότι έχει μικρή πιθανότητα, αλλά δεν το αποκλείω διότι στη σημερινή διεθνή κρίση οι αρνητικές εκπλήξεις διαδέχονται η μία την άλλη. Σημειώνω, επίσης, ότι το 33% του εξωτερικού χρέους προέρχεται από τις τράπεζες και, έτσι, στη σημερινή κρίση το πρόβλημα της έλλειψης ρευστότητας και το πρόβλημα του υψηλού εξωτερικού χρέους αποκτούν διαστάσεις συγκοινωνούντων δοχείων. Ανακεφαλαιώνοντας, σήμερα θεωρώ ότι το καλό σενάριο της ανάπτυξης είναι αυτό που θα επικρατήσει το 29. Όμως, οι πιθανότητες του καλού ή του κακού σεναρίου μεταβάλλονται καθημερινά. Για παράδειγμα, ο αναιμικός ως προς τις δημόσιες επενδύσεις προϋπολογισμός του 29 αύξησε τις πιθανότητες του κακού σεναρίου. Δεν πιστεύω, όμως, ότι τελικά οι Γκίκας Χαρδούβελης

12 24/11/28 επενδύσεις θα παραμείνουν στα επίπεδα που σήμερα εκτιμούνται ή ότι η δημόσια κατανάλωση θα αυξηθεί μόνον 1%, όπως εμφανίζεται στον προϋπολογισμό. Θεωρώ, με άλλα λόγια, ότι η οικονομική πολιτική θα ευθυγραμμιστεί με την ανάγκη υπεράσπισης της οικονομίας και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα αυξηθεί πολύ πιο πάνω από το 2%, που σήμερα εμφανίζεται στον προϋπολογισμό. Γκίκας Χαρδούβελης

13 The Greek Economy in the midst of the International Financial Crisis Gikas A. Hardouvelis* Athens, November 24, 28 AMERICAN-HELLENIC CHAMBER OF COMMERCE Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Atheneum Intercontinental * Chief Economist, Eurobank EFG Group Professor, Department of Banking and Financial Management, Un. of Piraeus G. Hardouvelis, 24/11/28 1

14 I. Introduction II. The growth scenario for 29 III. IV. The Greek Economy in the midst of the International Financial Crisis The recession scenario Conclusion G. Hardouvelis, 24/11/28 2

15 I. Will Greece keep converging to the EU-15 average despite the crisis? 6 % Real growth rates, Source: European Commission Investment: the main driver of growth, with growth rates higher than those of consumption Until 25, investment in equipment higher than investment in residential construction Is the party over now? G. Hardouvelis, 24/11/ Greece 4.2 EA EU forecasts for GDP per capita PPS, EU-15=

16 I. Greece at a crossroads GREEK SCHIZOPHRENIA: A. In the short-run, Greece can withstand the crisis better than its European counterparts, thanks to its relatively strong banking system, with a projected 29 rate of growth slightly above 2% B. Yet, in the long-run, the economy s vulnerabilities are deep (competitiveness, fiscal imbalances) and are now exposed by the crisis. Hence, a nightmare scenario of negative growth if 1) officials remain sluggish to the elevated demands for active policy 2) Credit expansion does not resume by year-end 3) Markets begin focusing on the financing of the current account G. Hardouvelis, 24/11/28 WARNING: If the nightmare recession scenario prevails, then subsequently the lack of policy tools and the long-run problems are bound to depress the economy for a long time 4

17 II. A mild scenario Is a possibility thanks to the strength of the financial sector. However, the mild scenario could prevail only if 1) Loan expansion resumes by year-end 2) Fiscal expansion and investment growth fill in the slack 3) Markets do not focus on the Greek current account deficits G. Hardouvelis, 24/11/28 5

18 II. Greece: The mild 29 scenario THE GOOD SCENARIO: yoy growth in constant prices Weights (27) Budget 29 EU 29 GH 29 GDP 1.% Pr. Consumption 71.2% Pub. Consumption 16.7% Investment 22.5% Exports 23.% Imports 33.5% HCPI G.G. Budget deficit (% GDP) G.G. Public debt (% GDP) Current account (% GDP) G. Hardouvelis, 24/11/28 6

19 16 % II. A strong banking system partially hid the crisis until September Malta % Germany Switzerland France G. Hardouvelis, 24/11/28 Sweden Denmark UK Belgium Iceland Greece Slovenia Capital / Assets Lux/rg Belgium Spain Portugal Norway Ireland 3/6/ Finland Austria Italy Greece Loans / Deposits August 28 Cyprus Germany Austria EA Ireland Spain US France Portugal Netherlands Greek large banks have the strongest capitalization in Europe Best: EFG Intern/al Worst: DEXIA 1.67% Source: Bloomberg, author s calculations Italy Finland Liquidity in Greece is second largest in EA Some liquidity was siphoned off to NE Source: ECB, Balance Sheet Items data 7

20 III. A nightmare scenario Is also possible, 1) Liquidity: A worse problem than previously thought, with rescue packages partly incapable of solving it, hence, a credit crunch 2) Fiscal ability of the government restricted 3) Markets may focus on the current account imbalance, driving interest rates even higher worsening the external debt forcing an abrupt contraction! And. past recession experience ( ) was not kind to Greece G. Hardouvelis, 24/11/28 8

21 III.1 Liquidity: Not yet solved Euro Area U.S.A. Uncovered minus covered 1-month inter-bank rates 1/1/28: m Euribor - EONIA 2/11/28: /1/28: m Libor - OIS 2/11/28: 88.3 G. Hardouvelis, 24/11/28 9 May-7 Jun-7 Jul-7 Aug-7 Sep-7 Oct-7 Nov-7 Dec-7 Jan-8 Feb-8 Mar-8 Apr-8 May-8 Jun-8 Jul-8 Aug-8 Sep-8 Oct-8 Nov-8 May-7 Jun-7 Jul-7 Aug-7 Sep-7 O ct-7 Nov-7 Dec-7 Jan-8 Feb-8 Mar-8 Apr-8 May-8 Jun-8 Jul-8 Aug-8 Sep-8 O ct-8 Nov Uncovered minus covered 1-week inter-bank rates 8/1/28: w Euribor - EONIA 2/11/28: /1/28: w Libor - OIS 2/11/28: May-7 Jun-7 Jul-7 Aug-7 Sep-7 Oct-7 Nov-7 Dec-7 Jan-8 Feb-8 Mar-8 Apr-8 May-8 Jun-8 Jul-8 Aug-8 Sep-8 Oct-8 Nov-8 May-7 Jun-7 Jul-7 Aug-7 Sep-7 O ct-7 Nov-7 Dec-7 Jan-8 Feb-8 Mar-8 Apr-8 May-8 Jun-8 Jul-8 Aug-8 Sep-8 O ct-8 Nov-8

22 III.1 Liquidity: European banks are hoarding cash EUR Billion 3 25 Deposit Facility 31/1/28: bn /11/28: bn 19/9/28: 1.8 bn 5 May-7 Jun-7 Jul-7 Aug-7 Sep-7 Oct-7 Nov-7 Dec-7 Jan-8 Feb-8 Mar-8 Apr-8 May-8 Jun-8 Jul-8 Aug-8 Sep-8 Oct-8 G. Hardouvelis, 24/11/28 Source: ECB 1

23 ΙII.2 Fiscal ability limited DEFICIT / GDP -6 % RO BG IR UK MT HU FR PT Source: European Commission FN % DE DEBT / GDP EA Greece is an outlier BE EL IT EU-27 at end-28 Inability to follow an expansionary policy vivid in the 29 budget The Public Investment Budget outlays are reduced by 8.8%!! Surprisingly lower EU inflows in 29 A possible relaxation of the SGP by the EU might allow some fiscal expansion Eventual deficit should be larger than the 29 Budget s 2% deficit G. Hardouvelis, 24/11/28 11

24 III.3 Markets may focus on Greece s deteriorating current account CA deficit has tripled relative to the pre-emu period, while the growth in aggregate demand is the same as before CA deficit can lead to an abrupt future recession % GDP % GDP Income Services Goods Transfers Current Account Balance -26 Source: Bank of Greece G. Hardouvelis, 24/11/28 12

25 ΙII.3 which keeps pushing up the external debt Greek Gross External Debt increased by 52.4 p.p. of GDP, or 22% in 5 years 2Q 28 : $ bn : 138.2% of GDP 2Q 23 : $ bn : 85.8% of GDP Accumulated Current Account Deficits 2Q 23 2Q 28 : 49 p.p. of GDP Greek Gross External Debt Composition (2Q 28, Total: $531.7 bn) Banks 33% G. Hardouvelis, 24/11/28 Other Sectors 6% Monetary Authorities 6% Direct investment 1% General Government 54% Banks ownership of 1/3 of external debt may prolong the current liquidity problem if crisis continues Source: IMF, OECD, BIS, WORLD BANK Joint External Debt Database 13

26 III.3 Could the rise of external debt lead to a nightmare of high spreads as in the early 9s? b.p y Gov. Bond Spread: Greece-Germany 2/11/28: b.p. An unlikely scenario, but if it occurs, a deep recession would follow Nov-92 Nov-94 Nov-96 Nov-98 Nov- Nov-2 Nov-4 Nov-6 Nov-8 G. Hardouvelis, 24/11/28 14

27 III.3 Rise of spreads: A global phenomenon bps Jul Aug-7 Sep-7 1yr spreads vs German Bund 64.1 Oct-7 Nov Dec Jan-8 Feb AUSTRIA BELGIUM FINLAND FRANCE GREECE ITALY IRELAND NETHERLANDS SPAIN PORTUGAL The post-sample regression fit: Deflated Spreads of 1yr Greek government bonds Mar-8 Apr-8 14 May Jun-8 Jul /8/28 31/1/28 2/11/28 Aug-8 Sep Oct Nov-8 The recent increase in Greek spreads is consistent with the increase in all other spreads and the EMBI+ Behavior similar to the pre-crisis period Country CDSs behave similarly Hence, so far it is a global, not a local phenomenon G. Hardouvelis, 24/11/28 Fitted Actual Source: Bloomberg, JP Morgan EMBIG, Eurobank EFG 15

28 III.4 The history of recessions is not kind to Greece # of Recessions Recessions Summary Statistics Duration (quarters) Amplitude Cumulative Loss Greece OECD Median Mean Source: CKT, IMF (8/28) Notes: Duration is the number of quarters between a peak and the next trough. Amplitude is the percent change in output from a peak to the next trough. The cumulative loss combines information about the duration and amplitude to measure the overall cost of a recession and is expressed in percent. Country-specific data are means. Country-group data are means/medians. G. Hardouvelis, 24/11/28 16

29 IV. Conclusions The current crisis has delayed affecting Greece because of the health of its financial sector. Is the worst in front of us? Two possibilities for 29: I. Good scenario of growth slightly > 2%, II. Bad scenario of growth <, as past experience shows that Greek recessions are among the worst ones in the OECD, with a total output loss per recession of -12% of GDP (2 times bigger the mean OECD country loss and 3 times the median loss) Three main risk drivers will determine which scenario will unfold: I. The liquidity issue, which may require an additional Greek-type solution II. The need for aggressive fiscal expansion, mainly though investment projects co-financed with the EU, which the Budget so far disallows III. A possible market focus on the financing of the current account In a possible bad or nightmare scenario, our limited macro-economic tools and the long-run imbalances imply that once in a recession A long period of stagnation may follow G. Hardouvelis, 24/11/28 17

Οικονομικό Περιβάλλον

Οικονομικό Περιβάλλον Το Οικονομικό Περιβάλλον Γκίκας Χαρδούβελης* Θεσσαλονίκη, 12 Φεβρουαρίου,, 29 * Οικονομικός Σύμβουλος,, Eurobank EFG Group Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΞΟΔΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΞΟΔΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΞΟΔΟΥ Γκίκας Α. Χαρδούβελης* Αθήνα Δευτέρα,, 21 Δεκεμβρίου 2009 Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής,

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση

Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση Αγορά Ακινήτων και η ελληνική Κρίση Γκίκας Α. Χαρδούβελης Οικονομικός Σύμβουλος, Eurobank Group Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής, Πανεπιστήμιο Πειραιά PRODEXPO 213 14ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη «Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη Καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΟΥ ΕΚΤΙΝΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΟΥ ΕΚΤΙΝΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΟΥ ΕΚΤΙΝΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γκίκας Α. Χαρδούβελης * ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ε.ΕΝ.Ε.,., 22/4/2010, 2010, 18:30 μ.μ. * Καθηγητής,, Department of Banking and Financial Management, Un.

Διαβάστε περισσότερα

Digital Travel Trends

Digital Travel Trends Travel @ Digital Travel Trends February 2012 Stefanos Loukakos Country Manager, Google Greece Google Confidential and Proprietary 1 Travel Market: Online vs Offline Google Confidential and Proprietary 2 Travel

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση: Επιπτώσεις στη ρουμανική οικονομία και προοπτικές

Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση: Επιπτώσεις στη ρουμανική οικονομία και προοπτικές Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση: Επιπτώσεις στη ρουμανική οικονομία και προοπτικές Γκίκας Χαρδούβελης* Βουκουρέστι,, 161 Φεβρουαρίου,, 2009 Συνέδριο Ελληνο-Ρουμανικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Περίοδος Αναφοράς: Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2014 Reference Period: January - December 2014 Τελευταία Ενημέρωση: 19/01/2015 Last Update: Σελίδα / Page 2 3 4 5 6 7

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Περίοδος Αναφοράς: Ιανουάριος - Νοέµβριος 2016 Reference Period: January - November 2016 Τελευταία Ενηµέρωση: 19/12/2016 Last Update: Σελίδα / Page 2 3 4 5 6 7

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΓΚΙΚΑΣ Α. ΧΑΡΔΟΥΒΕΛΗΣ 28/1/2011 Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ I. Από τη διεθνή στην ευρωπαϊκή κρίση II. III. Οτραπεζικόςτομέαςστην

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Σε σημείο μη επιστροφής

Σε σημείο μη επιστροφής Occasional Policy Paper 3 January 2014 1 EUR Millions Duncan Lindo, RMF Η είσοδος στην ΟΝΕ το 2008, ακολουθούμενη από την κρίση στην Ευρωζώνη μετά το 2010, προετοίμασε το έδαφος για την κυπριακή τραπεζική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Γκίκας A. Χαρδούβελης* 31 Μαΐου 2008 Παρουσίαση στην Ημερίδα του Πανεπιστημίου Πειραιώς & της Eurobank Properties: Εξελίξεις και Προοπτικές στην Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

"ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013"

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Επιμέλεια Κρανιωτάκη Δήμητρα Α.Μ. 8252 Κωστορρίζου Δήμητρα Α.Μ. 8206 Μελετίου Χαράλαμπος Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

IMES DISCUSSION PAPER SERIES

IMES DISCUSSION PAPER SERIES IMES DISCUSSION PAPER SERIES Will a Growth Miracle Reduce Debt in Japan? Selahattin mrohorolu and Nao Sudo Discussion Paper No. 2011-E-1 INSTITUTE FOR MONETARY AND ECONOMIC STUDIES BANK OF JAPAN 2-1-1

Διαβάστε περισσότερα

Financial Crisis and Sustainability of Healthcare Systems

Financial Crisis and Sustainability of Healthcare Systems 1 Financial Crisis and Sustainability of Healthcare Systems Nikos Vettas Professor, Athens University of Economics and Business General Director of IOBE (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas)

Διαβάστε περισσότερα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα Κεφάλαιο 3 Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα 3.1 Σύνοψη Στο τρίτο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αναλυτικά το ισοζύγιο πληρωμών, καθώς και τα επί μέρους ισοζύγια στα οποία διακρίνεται. Στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία.

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡMΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεωργία Χ. Κιάκου ΑΜ : 718 Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Γ.Δ. Σιουρούνης 2 η Διάλεξη: : Εθνικοί Λογαριασμοί και το

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis Entrepreneurship in Greece Antonis Tsiflis About GEM Global Entrepreneurship Monitor is the only project that monitors entrepreneurship worldwide over time 69 countries in 2012 Greece participating since

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γκίκας Α. Χαρδούβελης* Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 29 Αμφιθέατρο "Μεγάρου Διοικητού Θεοδώρου Β. Καρατζά" 4η Ετήσια Εσπερίδα Ελληνικής Εταιρείας Τραπεζικού Δικαίου και Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση και οικονομική πολιτική

Κρίση και οικονομική πολιτική 1 Κρίση και οικονομική πολιτική Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ι.Ο.Β.Ε. Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) 21 st Banking Forum ΕΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Μανούζας Ζήσης Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Δεκέμβριος 2015 Πεδίο ανάλυσης: Το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΗ ΚΑΜΠΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΗ ΚΑΜΠΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΗ ΚΑΜΠΗ Γκίκας Α. Χαρδούβελης* Δευτέρα,, 17 Μαΐου 2010 Ημερίδα: «Η κρίση της ελληνικής οικονομίας: Προοπτικές-προτάσεις προτάσεις για το αύριο» Εις μνήμην του τέως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα αντιμέτωπη με τη διεθνή οικονομική συγκυρία

Η Ελλάδα αντιμέτωπη με τη διεθνή οικονομική συγκυρία Η Ελλάδα αντιμέτωπη με τη διεθνή οικονομική συγκυρία Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2008 Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αίθουσα «Κωστής Παλαμάς» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG

Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Ναυτιλιακή Χρηματοδότηση Αθήνα, 7/6/2007 Κωνσταντίνος Δημητρίου Account manager, NBG Οι Ναυτιλιακές Αγορές θεωρούνται υψηλού κινδύνου Λόγω των έντονων διακυμάνσεων (cyclicality) Λόγω των σημαντικών κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα

Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα Γιώργος Αργείτης, Αν. Καθηγητής ΕΚΠΑ, Research Associate Levy Economics Institute Συνέδριο: «Η Κρίση στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα και η Εμπειρία με τις Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 7 Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου 7.1 Σύνοψη Στο έβδομο κεφάλαιο του συγγράμματος συνεχίζεται η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστημίου Πειραιώς Chief Economist Ομίλου Eurobank Ανοικτή συζήτηση: «Οι προοπτικές εξόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

: 2008-2009 2008 2009 15 2013

: 2008-2009 2008 2009 15 2013 Οι τράπεζες του αύριο Ανδρέας Παπαδόπουλος ιευθυντής Στρατηγικής Οµίλου 15 Μαΐου 2013 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε σηµείου αυτής της έκδοσης, η αποθήκευση για οποιαδήποτε µελλοντική χρήση της,

Διαβάστε περισσότερα

Η φορολογία ακινήτων

Η φορολογία ακινήτων www.pwc.gr Η φορολογία ακινήτων Υπό το πρίσμα διεθνών τάσεων Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 «Η Φορολογία Ακινήτων στην Ελλάδα είναι χαμηλή» Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 Slide 2 Στοιχεία ΟΟΣΑ προ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ TΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ MΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜENH ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ '' Διερεύνηση των συσχετίσεων μεταξύ υγείας, χρήσης φαρμάκων και κοινωνικοοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήµατος

Στρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήµατος Στρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήµατος Φωκίων Καραβίας Γενικός ιευθυντής Capital Markets & Wealth Management Eurbank Ergasias S.A. Ιανουάριος 2014 Περιεχόµενα Χρηµατοδότηση Οικονοµίας Εισαγωγή Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Διπλή Κρίση

Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Διπλή Κρίση Η Ελληνική Οικονομία μετά τη Διπλή Κρίση Καθηγητής Γιάννης Μουρμούρας* Οικονομικός Σύμβουλος του Πρωθυπουργού π. Υφυπουργός Οικονομικών Εισήγηση στο Συνέδριο Capital & Vision με τίτλο «Η Μακρά Πορεία προς

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Οικονομικής Ανάλυσης & Αγορών Δεκέμβριος 2012

Μονάδα Οικονομικής Ανάλυσης & Αγορών Δεκέμβριος 2012 Μονάδα Οικονομικής Ανάλυσης & Αγορών Δεκέμβριος 212 Ilias Lekkos Lekkosi@piraeusbank.gr Paraskevi Vlachou Vlachoupar@piraeusbank.gr Irini Staggel Staggelir@piraeusbank.gr Konstantinos Kefalas Kefalask@piraeusbank.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 99 6 Νοεμβρίου 2014

Tεύχος 99 6 Νοεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 99 6 Νοεμβρίου 214 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Το 216 η ελληνική οικονομία αναμένεται να προσεγγίσει το 81,66% του ΑΕΠ του έτους 7. Κρίσιμο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Γράφημα 1: Ανεργία (στοιχεία εποχικά προσαρμοσμένο), 1990-2015

Γράφημα 1: Ανεργία (στοιχεία εποχικά προσαρμοσμένο), 1990-2015 Απασχόληση Ο ιδιωτικός τομέας των ΗΠΑ προσέθεσε 252.000 νέες θέσεις εργασίας τον Δεκέμβριο, βάσει στοιχείων του Υπουργείου Εργασίας των ΗΠΑ. Η αύξηση των θέσεων εργασίας και των μισθών αντανακλά την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας ISSN:2241 4878 Tεύχος 94 2 Οκτωβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Μαρία Πρανδέκα Οικονομικός Αναλυτής mprandeka@eurobank.gr ΡΗΤΡΑ ΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Το έντυπο αυτό εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ - ΙΣΟΤΙΜΙΑ 1. Ο στόχος για το 2003 αναφέρεται σε πληθωρισμό 3,1% και ανάπτυξη 4,15%. Είναι εφικτά τα νούμερα δεδομένου ότι πρόσφατα το ΔΝΤ αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου 2011

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου 2011 ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Μια κρίση εντός Ευρωζώνης

Μια κρίση εντός Ευρωζώνης Occasional Policy Paper 1 January 2014 1 Το Κυπριακό τραπεζικό σύστημα: Μια κρίση εντός Ευρωζώνης Duncan Lindo, RMF Η ένταξη στο ευρώ, ακολουθούμενη από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης και στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν Περίληψη στα Ελληνικά Κύπρος Σε βαθειά ύφεση αναμένουμε να

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Π1 ΕΝΣΤΠΟ ΠΡΟΣΑΕΩΝ ΕΟΔΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΜΟΤ ΟΙΚONOMIKOY ΕΣΟΤ 2017

Π1 ΕΝΣΤΠΟ ΠΡΟΣΑΕΩΝ ΕΟΔΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΜΟΤ ΟΙΚONOMIKOY ΕΣΟΤ 2017 Π1 ΕΝΣΤΠΟ ΠΡΟΣΑΕΩΝ ΕΟΔΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΜΟΤ ΟΙΚONOMIKOY ΕΣΟΤ 2017 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΗ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΣΜΗΜΑ Ταχ. Δ/νση : Πληροφορίες : Τηλέφωνο : Fax : e-mail : Κ.Α. ΕΟΔΟΤ Περιγραφή εσόδου: ΤΝΣΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΥΗ ΣΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική Κρίση 2007 & Οικονομικές Επιπτώσεις

Διεθνής Χρηματοοικονομική Κρίση 2007 & Οικονομικές Επιπτώσεις Διεθνής Χρηματοοικονομική Κρίση 2007 & Οικονομικές Επιπτώσεις Γκίκας Α. Χαρδούβελης * 16 Ιανουαρίου 2008 * Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς & Οικονομικός Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Στοιχεία Ελληνικής Συμμετοχής στο 7ο ΠΠ.

Θέμα: Στοιχεία Ελληνικής Συμμετοχής στο 7ο ΠΠ. Διεύθυνση Διεθνούς Ε&Τ Συνεργασίας Τμήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης Πληροφορίες: Μ. Κόνιαρης Θέμα: Στοιχεία Ελληνικής Συμμετοχής στο 7ο ΠΠ. Η παρούσα αναφορά παρουσιάζει πρόσθετα στατιστικά στοιχεία Ελληνικής συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

Η προοπτικές μεταρρύθμισης της ΚΑΠ :

Η προοπτικές μεταρρύθμισης της ΚΑΠ : Η προοπτικές μεταρρύθμισης της ΚΑΠ : Θέματα για συζήτηση μετά το 2013 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Αναλύσεων, Προοπτικών και Αξιολογήσεων Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

16 33 37 83 86 363 367 388 Πίνακας 29: 363 366 388 63 66 68 76 77 78 87 88 Böwer Michou Ungerer 333 373 376 377 378 383 386 387 388 388 - - - - - - - - - 1/4 - - - - - -. - - - -

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Σ. Δημέλη: Μακροοικονομικά μεγέθη και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Σ. Δημέλη: Μακροοικονομικά μεγέθη και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Σ. Δημέλη: Μακροοικονομικά μεγέθη και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ Ν.4152/2013, Ν.4305/2014 & Ν.4321/2015 - ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015»

ΘΕΜΑ: «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ Ν.4152/2013, Ν.4305/2014 & Ν.4321/2015 - ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015» Αθήνα, 25/5/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ - ΕΣΟΔΩΝ ΤΜΗΜΑ : ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Παρόν και Μέλλον της Κυπριακής Οικονομίας Η συμβολή των Υπηρεσιών»

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Παρόν και Μέλλον της Κυπριακής Οικονομίας Η συμβολή των Υπηρεσιών» ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Παρόν και Μέλλον της Κυπριακής Οικονομίας Η συμβολή των Υπηρεσιών» Η ΠΤΥΧΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 20 Μαρτίου 2010 Αμφιθέατρο Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Ζαχαρίας Ιωαννίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014

Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Δημόσια και Ιδιωτική Υγεία ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΡΜΑΣ BSc, MSc, MBA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Οκτ 2014 Ο ρόλος των Υπουργείων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Βασική λειτουργία του Υπουργείου Υγείας εξακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη

ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη 2010-2020 ημήτρης Μαλλιαρόπουλος *Kαθηγητής Χρηματοοικονομικής Πανεπιστημίου Πειραιώς, Σύμβουλος Οικονομικών Μελετών Eurobank. EFG. E-mail: dmalliaropoulos@eurobank.gr.

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Υποβάθμιση ή Εθνική Μεταρρύθμιση;

Διεθνής Υποβάθμιση ή Εθνική Μεταρρύθμιση; Διεθνής Υποβάθμιση ή Εθνική Μεταρρύθμιση; Εισήγηση Ομάδας Εργασίας Ι ΣΕΒ Ανοικτό Φόρουμ 09: Η κρίση που μας απειλεί, η κρίση που μας προκαλεί Εισηγητής: Γκίκας Χαρδούβελης * Αθήνα,, 7 Απριλίου,, 2009 *

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS CHAPTER 5 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS EXERCISE 104 Page 8 1. Find the positive root of the equation x + 3x 5 = 0, correct to 3 significant figures, using the method of bisection. Let f(x) =

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Καθαρά κέρδη 81εκ. έναντι 5εκ. το προηγούμενο τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων κατά 12% και καταθέσεων κατά 17% σε ετήσια βάση Βελτίωση δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις στο 114%

Διαβάστε περισσότερα

τρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήματος Φωκίων Καραβίας Γενικός Διευθυντής Capital Markets & Wealth Management Eurobank Ergasias S.A.

τρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήματος Φωκίων Καραβίας Γενικός Διευθυντής Capital Markets & Wealth Management Eurobank Ergasias S.A. τρατηγικές Μείωσης του Κόστους Χρήματος Φωκίων Καραβίας Γενικός Διευθυντής Capital Markets & Wealth Management Eurbank Ergasias S.A. Ιανουάριος 2014 Περιεχόμενα Χρηματοδότηση Οικονομίας Εισαγωγή υνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλα τα οικονομικά οφέλη από τα φωτοβολταϊκά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΑΠΘ

Μεγάλα τα οικονομικά οφέλη από τα φωτοβολταϊκά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΑΠΘ 23/7/212 Μεγάλα τα οικονομικά οφέλη από τα φωτοβολταϊκά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΑΠΘ Οφέλη πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ετησίως για τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Ποσό Περιγραφή Επιτόκιο Κάτοχοι εντόκων

Ημερομηνία Ποσό Περιγραφή Επιτόκιο Κάτοχοι εντόκων Πιστωτής Ημερομηνία Ποσό Περιγραφή Επιτόκιο Λήξης Οκτ. 9, 2015 1,400,000,000 Βραχυπρόθεσμα έντοκα γραμμάτια 2.97% ΔΝΤ Οκτ. 13, 2015 450,652,613 Δάνεια από το πρώτο πρόγραμμα διάσωσης για την Οκτ. 16, 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εξωστρέφεια & Ελληνική Οικονομία Οικονομική Ανάλυση & Αγορές Νοέμβριος 2014

Εξωστρέφεια & Ελληνική Οικονομία Οικονομική Ανάλυση & Αγορές Νοέμβριος 2014 Εξωστρέφεια & Ελληνική Οικονομία Οικονομική Ανάλυση & Αγορές Νοέμβριος 2014 Ηλίας Λεκκός Lekkosi@piraeusbank.gr Ειρήνη Στάγγελ Staggelir@piraeusbank.gr Δημήτρης Γαβαλάς Gavalasd@piraeusbank.gr Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 3 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Η χρηματοδότηση του ελληνικού συστήματος υγείας την περίοδο της οικονομικής κρίσης Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισήγηση στα πλαίσια της ημερίδας The future of healthcare in Greece. A lifeboat

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα