Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ Παραδείγματα και τεχνικές από τον ευρωπαϊκό χώρο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ Παραδείγματα και τεχνικές από τον ευρωπαϊκό χώρο"

Transcript

1 Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ Παραδείγματα και τεχνικές από τον ευρωπαϊκό χώρο Ερευνητική εργασία: Χόρμπα Κανέλλα Επιβλέπων Καθηγητής: Τζομπανάκης Αλέξιος ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ ΧΑΝΙΑ MΑΙΟΣ 2012

2 Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ Παραδείγματα και τεχνικές από τον ευρωπαϊκό χώρο

3

4 ΧΟΡΜΠΑ ΚΑΝΕΛΛΑ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ Παραδείγματα και τεχνικές από τον ευρωπαϊκό χώρο Ερευνητική Εργασία Επιβλέπων Καθηγητής: Τζομπανάκης Αλέξιος ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΑΝΙΑ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012

5

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Από τις απαρχές έως τον 20 ο αιώνα Μοντέρνο κίνημα και βιομηχανική αρχιτεκτονική Η μεταβατική περίοδος Η νέα κατάσταση: μεταμοντερνισμός 3. ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ Η βιομηχανική πόλη του 19 ου αιώνα Μοντέρνο κίνημα και αστική θεώρηση Επιστροφή στην πόλη του 19 ου αιώνα: μεταμοντερνισμός 4. Ο ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΑ ΑΠΟΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ Κτίριο/ Όγκος Συγκρότημα/ Ιστός 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Βιβλιογραφία-Διαδικτυακές πηγές Πηγές εικονογράφησης

7

8 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

9

10 Εισαγωγή 9 Αντικείμενο της ερευνητικής εργασίας αποτέλεσε η επανασημασιοδότηση του δημόσιου χώρου στα αποκατεστημένα βιομηχανικά κτίρια και συγκροτήματα στην Ευρώπη. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια συστηματική αποκατάσταση των βιομηχανικών κτιρίων. Μετά τη ραγδαία αποβιομηχάνιση που σημειώθηκε τη δεκαετία του 1970 και τους έντονους προβληματισμούς για τους τρόπους αντιμετώπισης αυτών των κτιρίων, παρατηρείται ότι σε μεγάλο βαθμό τα βιομηχανικά κτίρια αποκαθίστανται και επαναχρησιμοποιούνται με κύρια λειτουργία τον πολιτισμό, δηλαδή ως μουσεία. Τα βιομηχανικά κτίρια ξεκίνησαν να κατασκευάζονται το 18 ο αιώνα και αυξήθηκαν με γρήγορο ρυθμό κατά τη Βιομηχανική επανάσταση, που έλαβε χώρα το 19 ο αιώνα. Οι αρχές σχεδιασμού της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής φαίνεται ότι επηρέασαν ένα νέο κίνημα που ανέκυψε τον 20 ο αιώνα, το μοντερνισμό, στη δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής. Από τη δεκαετία του 1960 και μετά, όμως, ασκούνται σφοδρές κριτικές στο μοντέρνο κίνημα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του κινήματος του μεταμοντερνισμού. Παράλληλα, τη δεκαετία του 1970 πραγματοποιείται στην Ευρώπη μια απότομη αποβιομηχανοποίηση, με τα εργοστάσια που κλείνουν να μετατρέπονται σε άχρηστο κτιριακό απόθεμα. Όμως, τα αιτήματα για τη διάσωση της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της μεταμοντέρνας περιόδου οδηγούν σε αποκαταστάσεις κτιρίων, όπως των βιομηχανικών. Ο όρος «βιομηχανική αρχαιολογία» διατυπώθηκε για πρώτη

11 10 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου φορά στην Αγγλία 1 τη δεκαετία του 1950, όταν οι αλλαγές στη βιομηχανία και την οικονομία είχαν σαν αποτέλεσμα την έναρξη της αποβιομηχάνισης. Η αποσαφήνιση του ορισμού έγινε το 1972 από τον Angus Buchanan ως «ο ερευνητικός τομέας που ασχολείται με τη διερεύνηση, την κατανόηση, την καταγραφή και, σε μερικές περιπτώσεις, με τη διατήρηση των βιομηχανικών μνημείων» 2. Σύμφωνα με το χάρτη Nizhny Tagil του 2003, η βιομηχανική αρχαιολογία είναι «μια διεπιστημονική μέθοδος μελέτης όλων των μαρτυριών, υλικών και άυλων, των τεκμηρίων, των τεχνουργημάτων, της στρωματογραφίας και των κατασκευών, των ανθρώπινων οικισμών και των φυσικών και αστικών τοπίων που δημιουργήθηκαν για ή από τη βιομηχανική διεργασία». Η μετατροπή των βιομηχανικών κτιρίων σε μουσεία έχει ως στόχο την ενσωμάτωσή τους στον αστικό ιστό της πόλης. Το μουσείο, ως κατεξοχήν δημόσιο κτίριο, αποτελεί ένα από τα είδη δημόσιου χώρου για την πόλη. Κατά την επανάχρηση παρατηρείται ότι εισάγεται ο δημόσιος χώρος στο αποκατεστημένο κτίριο. Οι αποκαταστάσεις των βιομηχανικών κτιρίων και συγκροτημάτων γίνονται στην περίοδο του μεταμοντερνισμού, όπου πραγματοποιείται μια εκτεταμένη εμπορευματοποίηση, εκτός των άλλων, και του δημόσιου χώρου. Ανά τους αιώνες, ο δημόσιος χώρος διαρθρώνεται με διαφορετικό τρόπο μέσα στην πόλη και παρόμοιες αλλαγές παρατηρούνται στη δομή των πόλεων. Έτσι, θα διερευνηθούν οι μεταβολές που πραγματοποιούνται στη διάρθρωση του δημόσιου χώρου και της πόλης σε κάθε ιστορική περίοδο από το 19 ο αιώνα και μετά. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον τρόπο αντιμετώπισης του δημόσιου χώρου κατά τη μεταμοντέρνα περίοδο. Σκοπός της εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο εισάγεται ο δημόσιος χώρος στα αποκατεστημένα βιομηχανικά κτίρια και συγκροτήματα. Σε αυτό το πλαίσιο θα εξεταστούν οι λόγοι για τους οποίους δημιουργείται η βιομηχανική αρχιτεκτονική και για ποιους λόγους αποκαθίστανται τα βιομηχανικά κτίρια. Θα διερευνηθούν οι αιτίες για τις οποίες επιλέγεται η επανάχρηση των βιομηχανικών κτιρίων ως μουσεία. Τέλος, θα αναζητηθεί γιατί εισάγεται μεγάλο μέρος 1 Ο πρώτος ορισμός αποδίδεται στους Michael Rix, Donald Dudley, Kenneth Hudson και αφορά την «έρευνα των καταλοίπων των βιομηχανιών του παρελθόντος». 2 Buchanan Α., Industrial Archaeology in Britain, Penguin Books, England, 1972

12 Εισαγωγή 11 δημόσιου χώρου στα βιομηχανικά κτίρια και συγκροτήματα με την αποκατάστασή τους και εάν με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν να αποτελέσουν και πάλι μέρος της πόλης. Μέσα από βιβλιογραφική έρευνα μελετάται η ιστορία της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, που ξεκινά το 18 ο αιώνα περίπου, και επικεντρώνεται στα αρχιτεκτονικά κινήματα του 19 ου και του 20 ου αιώνα. Παράλληλα, διερευνάται πως διαρθρώνεται η πόλη και με ποιο τρόπο μετασχηματίζεται η έννοια του δημόσιου χώρου από το 19 ο αιώνα έως το μεταμοντερνισμό. Τέλος, επιλέγεται η μελέτη ορισμένων παραδειγμάτων αποκατεστημένων βιομηχανικών κτιρίων και συγκροτημάτων στον Ευρωπαϊκό χώρο κυρίως, προκειμένου να διαπιστωθεί με ποιο τρόπο εισάγεται ο δημόσιος χώρος σε αυτά. Τα παραδείγματα αυτά διαχωρίζονται σε κτίρια και συγκροτήματα και συγκρίνονται μεταξύ τους ως προς τον τρόπο που επανασχεδιάζεται ο δημόσιος χώρος σε κάθε μια περίπτωση. Συμπερασματικά, θα επιδιωχθεί μια σύντομη ιστορική αναδρομή στη βιομηχανική αρχιτεκτονική από τις απαρχές της έως σήμερα, και θα διερευνηθεί κατά πόσο αυτή επηρέασε, αλλά και επηρεάστηκε από κάθε περίοδο από το 19 ο αιώνα και μετά. Θα γίνει μια σύντομη αναφορά στα χαρακτηριστικά και τις θεωρίες των κινημάτων της κάθε ιστορικής περιόδου. Μετέπειτα, θα εξεταστεί πως αντιμετωπίζεται και πως διαρθρώνεται ο δημόσιος χώρος, καθώς και η δομή της πόλης, σε κάθε περίοδο. Τέλος, μέσα από την ανάλυση παραδειγμάτων αποκατεστημένων βιομηχανικών κτιρίων, θα εξεταστεί ο τρόπος που επανεισάγεται ο νέος δημόσιος χώρος σε ένα βιομηχανικό κτίριο είτε στο επίπεδο του όγκου, δηλαδή του ίδιου του κτιρίου, είτε στο επίπεδο του αστικού ιστού, όπως σε ένα βιομηχανικό συγκρότημα.

13

14 2 Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

15

16 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 15 Από τις απαρχές έως τον 20 ο αιώνα Η αρχιτεκτονική μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα αποτελούνταν κατά πλειοψηφία από εκκλησίες, κάστρα, παλάτια, ενώ υπήρχαν και κάποια δείγματα από δημαρχεία και βίλες. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση συνέβησαν σημαντικές αλλαγές στη ζωή και την οικονομία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ανάγκες για νέους τύπους κτιρίων. Από το δεύτερο μισό του 18 ου αιώνα σημειώνεται απρόσμενη αύξηση του πληθυσμού, ειδικά αυτού που ζει στις αστικές περιοχές. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα όχι μόνο να αλλάξει η κλίμακα όλων των δημόσιων κτιρίων, αλλά πολλές λειτουργίες να αποκοπούν από άλλες και να δημιουργήσουν αυτόνομα κτίρια 3. Έτσι, ο αρχιτέκτονας καλείται να αντιμετωπίσει το σχεδιασμό νέων τύπων κτιρίων (όπως βιβλιοθήκες, ξενοδοχεία, μουσεία, θέατρα, σιδηροδρομικοί σταθμοί κ.λπ.), που προσαρμόζονται σε νέες απαιτήσεις και πρέπει να ικανοποιούν τους όρους της σύγχρονης κοινωνίας. Όλοι αυτοί οι νέοι τύποι απαιτούσαν εκτενή έρευνα στην επίλυση της λειτουργίας τους, είτε πρόκειται για νέα είτε για μια ήδη υπάρχουσα λειτουργία που αλλάζει, και για αυτές τις τροποποιήσεις και καινοτομίες πρέπει να δημιουργηθούν σχέδια 4. Όμως, ένας αρχιτέκτονας δεν μπορεί να επιλύσει το σχεδιασμό τόσο πολλών διαφορετικών τύπων. Θα πρέπει να ασχοληθεί ταυτόχρονα με τη λειτουργικότητα, τη μορφή και την οικονομία της κατασκευής. Η γαλλική École des Beaux-Arts ασχολείται συστηματικά 3 Για παράδειγμα, το μουσείο αποκόπτεται από τον τύπο του παλατιού, αποτελώντας ένα αυτόνομο τύπο. 4 Pevsner N., A history of building types, Princeton University Press, Princeton, 1976, σελ. 289

17 16 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου 1 Jean Nicolas Louis Durand, Διάφοροι τύποι κτιρίων σε τετραγωνικό κάνναβο 2 Claude Nicolas Ledoux, Η ιδανική βιομηχανική πόλη Chaux

18 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 17 με το σχεδιασμό αυτών των νέων τύπων, τα οποία θέτει ως θέματα διαγωνισμού στους σπουδαστές της. Ο απόφοιτος της σχολής Jean- Nicolas-Louis Durand στην πραγματεία του Précis des leçons données a l Ecole Polytechnique δημιούργησε μια υποδειγματική και οικονομική τυπολογία κτιρίων, με βάση την οποία θα μπορούσαν να δημιουργηθούν οι κατάλληλες και οικονομικές κατασκευές μέσα από τυποποιημένους συνδυασμούς σταθερών κατόψεων και εναλλακτικών όψεων 5. Είναι ένας οδηγός με κτίρια όλων των κατηγοριών και ο αρχιτέκτονας δεν έχει παρά να διαλέξει, ανάλογα με την περίπτωση, τον κατάλληλο συνδυασμό. Συνεπώς, σημειώνεται το πέρασμα σε μια εποχή νεωτερικότητας, κατά την οποία η αδυναμία επίλυσης ενός αρχιτεκτονικού προβλήματος, λειτουργικού ή μορφολογικού, αντιμετωπίζεται με την αναδρομή σε μια τυπολογία και όχι με την προσωπική βούληση του αρχιτέκτονα. Η ανάγκη για τη δημιουργία της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής προέκυψε το δεύτερο μισό του 18 ου αιώνα, με τη Βιομηχανική Επανάσταση, και εξελίχθηκε ιδιαίτερα το 19 ο αιώνα. Οι σημαντικές εφευρέσεις που πραγματοποιήθηκαν, όπως η ατμομηχανή, είχαν ως συνέπεια την ανάπτυξη της βιομηχανίας και της οικονομίας. Η απότομη αύξηση της παραγωγής δημιούργησε την ανάγκη για εργατικό δυναμικό, το οποίο συγκεντρώθηκε γύρω από τα εργοστάσια σε κοινότητες. Σταδιακά, με την προσέλευση νέου πληθυσμού προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του εργατικού δυναμικού, οι μικρές κοινότητες κατέληξαν σε πόλεις. Όμως, οι κακές συνθήκες διαβίωσης που επικρατούσαν, ειδικά στη Μεγάλη Βρετανία, οδήγησε μερικούς βιομήχανους στο σχεδιασμό νέων περιοχών κατοικίας για την εργατική τάξη κοντά στις βιομηχανίες. Αυτές οι πρώιμες ενέργειες σύνδεσης της βιομηχανίας με την κατοικία κατέληξαν στο σχεδιασμό βιομηχανικών πόλεων, οι οποίες προσέλαβαν πολλές μορφές, από τις «πρότυπες» υφαντουργικές, σιδηροδρομικές και εργοστασιακές πόλεις μέχρι τις σχεδιασμένες ουτοπικές κοινότητες 6. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα είναι η ιδανική βιομηχανική πόλη Chaux που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Claude Nicolas Ledoux το 1776 και ακολουθούν πολλές ουτοπικές βιομηχανικές πόλεις, όπως το «Phalanstère» του Charles 5 Frampton K., Μοντέρνα Αρχιτεκτονική: Ιστορία και Κριτική, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα, 1999, σελ Ibid., σελ

19 18 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου 3 Tony Garnier, Σχηματικό σχέδιο της Cité Industrielle: 1. περιοχή βιομηχανίας, 2. περιοχή κατοικίας, διοίκησης κτλ, 3. παλιά πόλη, 4. δημόσιες εξυπηρετήσεις, 5. περιοχή πρασίνου 4 Tony Garnier, Cité Industrielle: το κέντρο και οι περιοχές κατοικιών

20 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 19 Fourier και σχεδόν ένα αιώνα μετά, η «Cité Ιndustrielle» του Tony Garnier. Αναφορικά με τα βιομηχανικά κτίρια, με όλη τη σημασία του όρου, προέκυψαν το 18 ο αιώνα. Πρώιμα εργοστάσια μπορούν να θεωρηθούν τα εργαστήρια των τυπογραφείων που λειτουργούσαν ήδη από την Αναγέννηση. Στη Μεγάλη Βρετανία υπάρχουν διάσπαρτα πολλά μεμονωμένα βιοτεχνικά εργαστήρια, τα οποία στη συνέχεια αντικαταστάθηκαν από τα βιομηχανικά εργοστάσια. Η πρώτη βιβλιογραφική αναφορά στον όρο «εργοστάσιο» γίνεται το 1771 από τον François Blondel, ο οποίος στο βιβλίο του Cours d architecture επισημαίνει ότι πρέπει να είναι απλά και στερεά και να κτίζονται στην περιφέρεια της πόλης κοντά σε ποτάμι 7. Τα εργοστάσια της εποχής χρησιμοποιούν την υδραυλική ενέργεια για τη λειτουργία των μηχανών τους, και αργότερα, με την εφεύρεση της ατμομηχανής, τον άνθρακα, οπότε ανάλογα κατασκευάζονται κατά μήκος των υδάτινων δρόμων ή κοντά σε κοιτάσματα άνθρακα. Τα βιομηχανικά κτίρια πραγματοποιούνταν από διάφορους κατασκευαστές της εποχής, χωρίς να δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη μορφή. Ο πρώτος αρχιτέκτονας που ασχολήθηκε με το σχεδιασμό εργοστασίου ήταν ο Ledoux, στο Chaux το 1776, με νεοκλασσικές επιρροές. Η περίοδος του 19 ου αιώνα σηματοδοτείται από πολλές πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και δημογραφικές αλλαγές στην Ευρώπη. Είναι η εποχή των ενοποιήσεων και των γενικών θεωρήσεων 8. Τα πολλαπλά τεχνολογικά και μη επιτεύγματα που σημειώθηκαν, όπως η διεύρυνση των μεταφορικών δικτύων, η διεύρυνση στη μετάδοση της πληροφορίας, η εφαρμογή ενός ενιαίου μετρικού συστήματος και άλλα, δημιούργησαν νέα δεδομένα δύναμης και γνώσης οδήγησαν σε μια νέα συμπεριφορά και ένα νέο τύπο ανθρώπου 9. Ταυτόχρονα, η Βιομηχανική Επανάσταση σηματοδοτεί μια τομή στην ιστορία του πολιτισμού. Η μετάβαση σε μια νέα εποχή με μεγάλα άλματα και πολύ γρήγορη ταχύτητα έχει ως αποτέλεσμα η ιστορία του πολιτισμού να χάσει βασικά γνωρίσματα των παλιότερων εποχών. Ο άνθρωποςγεωργός, που κυριαρχούσε ως βασικός μοχλός της οικονομίας μέχρι 7 Pevsner N., A history of building types, Princeton University Press, Princeton, 1976, σελ Λάββας Γ., Επίτομη ιστορία της αρχιτεκτονικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2002, σελ Ibid., σελ. 205

21 20 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου τότε, διαφοροποιείται ριζικά στη δομή του ώστε να δώσει τη θέση του στον άνθρωπο-μηχανικό 10. Όλα αυτά τα τεχνολογικά επιτεύγματα, οι πολλαπλές εκρήξεις και διαστάσεις είχαν ως άμεσες επιπτώσεις στην αρχιτεκτονική τη δημιουργία νέας κλίμακας και νέων τύπων κτιρίων. Παράλληλα με την άρνηση της συνομιλίας με το παρελθόν, δοκιμάζονται νέες μέθοδοι και ιδέες στην κατασκευή, νέα υλικά και νέες μορφές. Αυτή η νέα κατηγορία κτιρίων, που περιλαμβάνει την κατασκευή αποθηκών, εργοστασίων, γεφυρών, σχεδιάζεται από μηχανικούς που δεν απαιτούν κάποια καλλιτεχνική αναγνώριση. Βασικός τους στόχος είναι η επίλυση των λειτουργικών και κατασκευαστικών προβλημάτων και δεν ενδιαφέρονται τόσο για τη μορφή αυτών των κατασκευών, η οποία πολλές φορές λύνεται με δάνεια από το παρελθόν. Ουσιαστικά, οι νέες συνθήκες της τεχνολογίας οδήγησαν στη δημιουργία αυτών των νέων τύπων κτιρίων. Με τις καινοτομίες και εφευρέσεις που ακολούθησαν, έγινε εφικτή η κατασκευή, αλλά και ο εκσυγχρονισμός, πολλών εργοστασίων σε κάθε χώρα της Ευρώπης. Ο αριθμός τους πολλαπλασιάζεται συνεχώς, ενώ το μακρύ ορθογωνικό τους σχήμα, με τους πολλούς ορόφους, αλλάζει το σκηνικό της επαρχίας στη Μεγάλη Βρετανία 11. Η εφαρμογή αυτών των σημαντικών καινοτομιών επηρεάζει τον τρόπο κατασκευής τους, όπως για παράδειγμα το πρώτο εργοστάσιο από σίδηρο για πυροπροστασία που έκτισε ο μηχανικός William Strutt το 1792, σε αντίθεση των άλλων εργοστασίων της εποχής που ήταν κτισμένα από ξύλο και τούβλο 12. Η κατασκευή του μεταλλικού σκελετού πραγματοποιήθηκε το 1860 σε αποθήκες στη Γαλλία και σύντομα η ιδέα αυτή υιοθετήθηκε από όλα τα εργοστάσια σε κάθε χώρα της Ευρώπης. Τέλος του 19 ου αιώνα πια, έχουν εισαχθεί όλες οι καινοτομίες στο σχεδιασμό των εργοστασίων και ο ιστορισμός που εφαρμοζόταν στη μορφολογική επίλυση εγκαταλείπεται. Τα εργοστάσια αυτής της εποχής είναι καθαρά λειτουργικά, πέρα από κάθε αισθητική ή καλλιτεχνική κατηγορία και κυρίως, έργα των μηχανικών 13 και όχι των 10 Λάββας Γ., Επίτομη ιστορία της αρχιτεκτονικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2002, σελ Pevsner N., A history of building types, Princeton University Press, Princeton, 1976, σελ Ibid., σελ Λάββας Γ., Op. cit., σελ

22 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 21 αρχιτεκτόνων 14. Τελικά, το πέρασμα στον 20 ο αιώνα θα σηματοδοτήσει μια σημαντική αλλαγή στην κατασκευή των βιομηχανικών κτιρίων. Εκτός από τους μηχανικούς, και οι αρχιτέκτονες μπορούν να κατασκευάσουν βιομηχανικά κτίρια αφορμή ο Peter Behrens που κτίζει τα βιομηχανικά κτίρια της εταιρείας AEG στο Βερολίνο το Ακολουθούν και άλλοι αρχιτέκτονες, όπως οι Walter Gropius, Adolf Meyer, Hans Poelzig. Αυτή η αλλαγή θα οδηγήσει σε μια μεταβολή στον τρόπο σκέψης και σχεδιασμού της μορφής και της αρχιτεκτονικής γενικότερα. Μοντέρνο κίνημα και βιομηχανική αρχιτεκτονική Η μετάβαση από το 19 ο αιώνα στον 20 ο επιφέρει σημαντικές μεταβολές στην κοινωνία, την οικονομία και την αρχιτεκτονική. Η Βιομηχανική Επανάσταση, όπως τονίστηκε, είχε σαν αποτέλεσμα την παραγωγή νέων καταστάσεων, μεθόδων κατασκευής και νέων μορφών. Η απότομη βιομηχανοποίηση που ακολούθησε άλλαξε τα πρότυπα της ζωής στην κάθε χώρα και πόλη και οδήγησε σε πολλαπλασιασμό νέων τύπων κτιρίων για τα οποία δεν υπήρχε προφανής συνήθεια ή προηγούμενο 16. Δημιούργησε νέες οικονομικές κατασκευές και κέντρα δύναμης. Οι πολλαπλές χρήσεις του παρελθόντος που χαρακτήριζαν το πολιτιστικό περιβάλλον του 19 ου αιώνα δεν μπορούν να διαχωριστούν από την ανάγκη να σχηματιστούν νέοι θεσμοί όπως μουσεία, βιβλιοθήκες, δημόσια κτίρια κ.τ.λ., τα οποία είναι συμπληρωματικά των νέων εμπορικών οργάνων, δηλαδή των εργοστασίων, αποθηκών, σιδηροδρομικών σταθμών κ.λπ Η διαφοροποίηση των όρων αρχιτέκτονας και μηχανικός λαμβάνει χώρα την περίοδο του Διαφωτισμού με την ίδρυση πολυτεχνικών σχολών στο Παρίσι, εκτός από τις υπάρχουσες αρχιτεκτονικές σχολές. Λόγω της πληθώρας των τεχνολογικών εξελίξεων η μηχανική διαχωρίζεται από την αρχιτεκτονική, με τους αρχιτέκτονες να ασχολούνται με δημόσια έργα, με αισθητικές απαιτήσεις, ενώ οι μηχανικοί με την οικονομία του έργου και τους πολύπλοκους μαθηματικούς υπολογισμούς. 15 Λάββας Γ., Επίτομη ιστορία της αρχιτεκτονικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2002, σελ Curtis W., Modern Architecture since 1900, Phaidon Press Limited, London, 1996, σελ Ibid., σελ. 22

23 22 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου Μέσα από αυτή την ανεξέλεγκτη πρόοδο αναδύθηκε ένα νέο κίνημα, ο μοντερνισμός. Ουσιαστικά, η Βιομηχανική Επανάσταση έδρασε καταλυτικά στη δημιουργία του μοντέρνου κινήματος. Ο μοντερνισμός που εμφανίστηκε πριν από τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν περισσότερο μια αντίδραση στις νέες συνθήκες παραγωγής, κυκλοφορίας και κατανάλωσης, παρά μια πρωτοπορία στην παραγωγή αυτών των αλλαγών 18. Προκλήθηκε από τις μηχανές, τα καινούρια μεταφορικά συστήματα και συστήματα επικοινωνίας, τους ουρανοξύστες και γέφυρες, τα κάθε είδους τεχνολογικά συστήματα, αλλά και από την αστάθεια και ανασφάλεια που συνοδεύει η γρήγορη καινοτομία και κοινωνική αλλαγή 19. Παρ όλα αυτά, η μορφή που πήρε αυτή η αντίδραση ήταν ιδιαίτερης σημασίας διότι όχι μόνο έδωσε τρόπους να αφομοιωθούν αυτές οι αλλαγές, αλλά πρότεινε κατευθυντήριες γραμμές δράσης που θα μπορούσαν να τις τροποποιήσουν ή να τις υποστηρίξουν. Αποτέλεσμα αυτών είναι ότι ο μοντερνισμός, αντιλαμβανόμενος ως θετικιστικός, τεχνοκεντρικός και ορθολογιστικός, έχει ταυτιστεί με την πίστη στη γραμμική πρόοδο, την απόλυτη αλήθεια, τον ορθολογικό σχεδιασμό των ιδανικών κοινωνικών τάξεων και την τυποποίηση της γνώσης και παραγωγής 20. Τα κύρια χαρακτηριστικά του μοντέρνου σχεδιασμού του χώρου είναι η υποταγή της βούλησης στο Λόγο και η ρήξη με το παρελθόν. Στις κοινωνίες που αναπτύσσονταν πριν από το μοντέρνο κίνημα επικρατούσε η οργανική ενότητα ανθρώπου, κόσμου και φύσης αντίθετα, στις κοινωνίες του 20 ου αιώνα κυριαρχούν οι χωρισμοί υποκειμένου-αντικειμένου, κοινωνικού-ατομικού, βούλησης-λόγου 21. Ειδικά για τη γνωστική σχέση του ανθρώπου με τον κόσμο, τη θέση του υποκειμένου δεν την κατέχει ο ζωντανός άνθρωπος, αλλά η φιγούρα του υπερβατικού υποκειμένου. Το γνωστικό υποκείμενο της μοντέρνας κατάστασης είναι το cogito, δηλαδή αποκλειστικά και μόνο ο άνθρωπος ως έλλογο ον 22. Μια τέτοια επικράτηση στη γνωστική σχέση ανθρώπου-κόσμου σημαίνει τον πλήρη θρίαμβο του Λόγου και την αναγωγή των υπόλοιπων ικανοτήτων του ανθρώπου στο «άλλο» 18 Harvey D., The condition of Postmodernity, Blackwell, USA, 1990, σελ Ibid., σελ Ibid., σελ Lyotard J.-F., Η μεταμοντέρνα κατάσταση, μτφρ. Παπαγιώργης Κ., εκδ. Γνώση, Αθήνα, 1993, σελ Ibid., σελ. 14

24 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 23 του Λόγου 23. Αναφορικά με το χαρακτηριστικό της ρήξης με το παρελθόν, η μοντέρνα αρχιτεκτονική ξεκίνησε σαν μια αντίδραση προς το αποκαλούμενο χάος και εκλεκτικισμό των πολλών αναβιώσεων των ιστορικών μορφών 24. Οι αρχιτέκτονες απέρριψαν τις αρχές σχεδιασμού των κτιρίων του παρελθόντος, όπως οι τυπολογίες και η χρήση διακοσμητικών στοιχείων, αλλά και την εμμονή των αρχιτεκτόνων του 19 ου αιώνα με το παρελθόν και τις ιστορικές μορφολογίες. Αντίθετα, πρότειναν μια νέα αρχιτεκτονική, δίνοντας βάση κυρίως στη λειτουργία και την κατασκευή έναντι της μορφής. Ένα σημαντικό στοιχείο για τους μοντέρνους αρχιτέκτονες, που προκύπτει από την ενασχόληση με τους παράγοντες της λειτουργίας και της κατασκευής στο σχεδιασμό ενός κτιρίου, είναι η ειλικρίνεια της κατασκευής, ενώ η μορφή του κτιρίου προκύπτει από τις απαιτήσεις της λειτουργίας και της κατασκευής. Εκτός από τα παραπάνω, το μοντέρνο κίνημα διαφέρει ριζικά στην αντιμετώπιση του χώρου. Οι μοντερνιστές αντιλαμβάνονται τον χώρο ως κάτι που θα ωφελήσει το σύνολο, το κοινωνικό συμφέρον. Ο σχεδιασμός ξεπερνούσε τα όρια της μικρής κλίμακας, όπως η δημιουργία ενός κτιρίου, και προχωρούσε αυτόματα στη μεγάλη κλίμακα. Τα σχέδια αφορούσαν μεγάλες περιοχές, στο επίπεδο του αστικού σχεδιασμού, αλλάζοντας πολλές φορές το υπάρχον περιβάλλον. Οι αρχιτέκτονες, δυσαρεστημένοι από τις υπάρχουσες συνθήκες και αρνούμενοι να δουν μη επικριτικά την υφιστάμενη κατάσταση, προτιμούν να αλλάζουν το περιβάλλον, αντί να ενσωματώνουν τα υπάρχοντα κτίρια στο σχεδιασμό τους. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική είναι κάθε άλλο παρά ανεκτική 25. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική, όπως υποστηρίζει ο Charles Jencks, αναδύθηκε από τα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών και τις προόδους της οικοδομικής τεχνολογίας 26. Οι μοντέρνοι αρχιτέκτονες εμπνέονται από τη βιομηχανική αρχιτεκτονική και τη βασική αρχή 23 Lyotard J.-F., Η μεταμοντέρνα κατάσταση, μτφρ. Παπαγιώργης Κ., εκδ. Γνώση, Αθήνα, 1993, σελ Curtis W., Modern Architecture since 1900, Phaidon Press Limited, London, 1996, σελ Venturi R., Scott-Brown D., Izenour S., Learning from Las Vegas, MIT Press, Campridge, 1996, σελ Αρχιτεκτονική Θεωρία: Από την Αναγέννηση μέχρι σήμερα, μτφρ. Μαρτινίδης Π., Taschen/Γνώση, 2005, σελ. 802

25 24 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου σχεδιασμού της, τη λειτουργικότητα. Τα εργοστάσια θεωρήθηκαν από τους αρχιτέκτονες του μοντέρνου κινήματος ως οι νέοι καθεδρικοί ναοί 27. Σύντομα, υιοθετούν τα εργοστάσια ως τα νέα μεγάλης κλίμακας κτίρια, τα οποία έχουν προκύψει ουσιαστικά από το αίτημα για λειτουργικότητα χωρίς να δίνεται βάση στη μορφή. Προσάρτησαν στο σχεδιασμό των κτιρίων, δημόσιων και ιδιωτικών, ένα υπάρχον και συμβατικό βιομηχανικό λεξιλόγιο. Η αισθητική των εργοστασίων και των μεγάλων κατασκευών μεταφέρεται, εκτός από τα δημόσια κτίρια, σε μια άλλη κλίμακα κτιρίων, την κατοικία. Οι μοντέρνοι αρχιτέκτονες εστίασαν στις καινοτόμες τεχνολογικές κατασκευές του 19 ου και των αρχών 20 ου αιώνα ως τα πρότυπα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Ως τεχνολογικές λύσεις, οι βιομηχανικές κατασκευές ήταν απλές και χωρίς τις ενυπάρχουσες αντιφάσεις των αρχιτεκτονικών επιλύσεων. Όμως, το αναπόφευκτο συμβολικό περιεχόμενο αυτών των απλών και χρηστικών κατασκευών και η χρήση τυπολογιών αγνοήθηκε συστηματικά από τους αρχιτέκτονες του μοντέρνου κινήματος. Η συχνή διακόσμηση αυτών των κτιρίων θεωρούσαν ότι είναι δικαιολογημένη ως αρχιτεκτονικό παραλήρημα, χαρακτηριστικό της εποχής 28. Έδωσαν βάση μόνο στην πολυπλοκότητα και τα μινιμαλιστικά στοιχεία των εργοστασίων και εμπνεύστηκαν από το εσωτερικό, το σκελετό και την οργάνωση του κτιρίου. Θεωρούσαν ότι τα εργοστάσια αντιπροσώπευαν το νέο κόσμο της επιστήμης και της τεχνολογίας 29. Τα βιομηχανικά πρωτότυπα έγιναν κυριολεκτικά μοντέλα για τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, ενώ από τα ιστορικά-αρχιτεκτονικά πρωτότυπα αντέγραψαν μόνο μερικά χαρακτηριστικά. Γενικά, υπήρχε η πεποίθηση ότι τα βιομηχανικά κτίρια ήταν σωστά συμβολικά, ενώ τα ιστορικά κτίρια όχι 30. Οι μοντερνιστές εγκατέλειψαν μια παράδοση εικονολογίας, στην οποία η ζωγραφική, γλυπτική και γραφιστική συνδυάζονται με την αρχιτεκτονική. Κάθε αρχιτεκτόνημα των προηγούμενων χρόνων, εκτός από την διακόσμηση στον αρχιτεκτονικό χώρο, περιείχε μηνύματα. Ο μοντέρνος σχεδιασμός απορρίπτει συμβολισμούς και εικόνες και 27 Museums in the 21 st century, Concepts Projects Buildings, ed. by Greub S. and Greub T., Art Centre Basel, Prestel, Berlin, 2008, σελ Venturi R., Scott-Brown D., Izenour S., Learning from Las Vegas, MIT Press, Campridge, 1996, σελ Ibid., σελ Ibid., σελ. 136

26 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 25 ειδικότερα αποφεύγει το συμβολισμό της μορφής σαν έκφραση ή ενίσχυση του περιεχομένου. Κατά τους μοντέρνους αρχιτέκτονες, το νόημα πρέπει να μεταδίδεται όχι μέσω υπαινιγμών των παλιότερων μορφών αλλά μέσω των χαρακτηριστικών της μορφής η δημιουργία της αρχιτεκτονικής μορφής πρέπει να είναι μια λογική διαδικασία, απελευθερωμένη από τις εικόνες του παρελθόντος 31. Η προσθήκη των έργων τέχνης επιτρέπεται, όχι όμως πάνω στο κτίριο, ως διάκοσμος δηλαδή, αλλά μέσα σε αυτό και έτσι, το μήνυμα είναι κυρίως αρχιτεκτονικό. Τελικά, τα κτίρια της μοντέρνας αρχιτεκτονικής δεν έχουν καμία σχέση με τις μορφές που κυριάρχησαν τους προηγούμενους αιώνες. Η μεταβατική περίοδος Από τα μέσα του 20 ου αιώνα και μετά, παρατηρούνται ορισμένες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αλλαγές. Πραγματοποιείται μια μεταστροφή, έπειτα από μια περίοδο με πρωτοφανή φαινόμενα προόδου, ανάπτυξης και ευημερίας, που έλαβε χώρα μετά το τέλος του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Σημειώνεται ένα πέρασμα των κοινωνιών σε μια μεταβιομηχανική εποχή και των πολιτισμών σε μια μεταμοντέρνα εποχή από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και μετά. Η οικονομική προετοιμασία του μεταμοντερνισμού ξεκίνησε την ίδια περίοδο, δηλαδή μετά την έλλειψη των καταναλωτικών αγαθών που επικράτησε την περίοδο του πολέμου και την καινοτομία των νέων προϊόντων και τεχνολογιών που ακολούθησε. Η ψυχική κατάσταση της νέας εποχής απαιτεί την απόλυτη ρήξη, ενισχυμένη από γενεαλογική ρήξη, η οποία και επήλθε τη δεκαετία του Οι δεκαετίες του 70 και 80 ήταν μια προβληματική περίοδος οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αναρρυθμίσεων 33. Πιο συγκεκριμένα, η ύφεση του 1973, που κλόνισε τις αγορές και τον καπιταλιστικό κόσμο, οδήγησε σε μια περίοδο εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και εντατικοποίησης της εργασίας και του εργατικού δυναμικού. Αποτέλεσμα αυτής της ύφεσης 31 Venturi R., Scott-Brown D., Izenour S., Learning from Las Vegas, MIT Press, Campridge, 1996, σελ Jameson F., Postmodernism or the cultural logic of late capitalism, Verso, UK, 1991, σελ. ΧΧ 33 Harvey D., The condition of Postmodernity, Blackwell, USA, 1990, σελ. 145

27 26 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου 5 Βαλτιμόρη, 1968: Αναταραχές πριν από τη μεταμοντέρνα περίοδο 6 Κατεδάφιση του συγκροτήματος Pruitt-Igoe

28 Η βιομηχανική αρχιτεκτονική 27 είναι η εντατική αποβιομηχανοποίηση σε όλη την Ευρώπη. Παράλληλα, από τις δεκαετίες ασκούνται πολλές κριτικές στο μοντέρνο κίνημα, προκαλώντας μια πιο εμφανή στήριξη στο παρελθόν και σε μαθήματα που πρέπει να αντληθούν από την παραδοσιακή πόλη. Τα θεωρητικά κείμενα της περιόδου ενισχύουν την επιστροφή στο παρελθόν και τα ιστορικά παραδείγματα, μέσω του χειρισμού των συμβόλων και των αναφορών ή μέσω της αφαίρεσης και του μετασχηματισμού των καθιερωμένων αστικών τύπων. Περίπου στο τέλος του 70 υποστηρίζεται ότι «ο δρόμος για να πας μπροστά βρίσκεται στο να κοιτάζεις πίσω» 34. Αυτές οι θεωρητικές συζητήσεις γύρω από το μοντέρνο-μεταμοντέρνο δεν αφήνουν αμφιβολίες σχετικά με το μεταβατικό χαρακτήρα της εποχής, που εντοπίζεται στις ριζικές τροποποιήσεις που υφίσταται και πάλι ο Λόγος 35. Η λεγόμενη μεταμοντέρνα κατάσταση θεωρήθηκε ότι προκλήθηκε από την έκρηξη της μοντέρνας κατάστασης, κατά την οποία ο Λόγος και το αντικείμενο θρυμματίστηκαν. Ο Charles Jencks τοποθετεί το συμβολικό τέλος της αρχιτεκτονικής του μοντερνισμού και το πέρασμά της στο κίνημα του μεταμοντερνισμού τον Ιούλιο του , όταν το συγκρότημα κοινωνικής κατοικίας Pruitt-Igoe στο Saint Louis κατεδαφίστηκε, επειδή αποτελούσε ένα ακατάλληλο, για κατοίκηση, περιβάλλον για τα άτομα που στέγαζε 37. Η νέα κατάσταση: μεταμοντερνισμός Το μεταμοντέρνο κίνημα θεμελιώθηκε τη δεκαετία του 70, μετά την άνοδο και την πτώση του μοντερνισμού. Οι θεωρίες για το πώς προέκυψε ο μεταμοντερνισμός, αν αποτελεί συνέχεια ή διακοπή του μοντέρνου κινήματος, είναι πολλές. Φαίνεται, ωστόσο, πως επικρατεί η ιδέα ότι πρόκειται για το αποτέλεσμα της επίδρασης των θεωριών 34 Curtis W., Modern Architecture since 1900, Phaidon Press Limited, London, 1996, σελ Lyotard J.-F., Η μεταμοντέρνα κατάσταση, μτφρ. Παπαγιώργης Κ., εκδ. Γνώση, Αθήνα, 1993, σελ Harvey D., The condition of Postmodernity, Blackwell, USA, 1990, σελ Η κατεδάφιση του συγκροτήματος οφείλεται στα κοινωνικά προβλήματα που είχαν ανακύψει εξ αιτίας της αντίφασης της αρχιτεκτονικής με τον αρχιτεκτονικό κώδικα των κατοίκων.

29 28 Η βιομηχανική αρχαιολογία και ο επαναπροσδιορισμός του δημοσίου χώρου του μοντερνισμού και ότι είναι μια αντίδραση στη μοντέρνα κατάσταση. Οι μεταμοντέρνοι θεωρητικοί αρνούνται οποιαδήποτε σχέση με τις μοντέρνες θεωρίες και επιδιώκουν να διορθώσουν την κατάσταση των πραγμάτων που αυτές δημιούργησαν. Ο μεταμοντερνισμός εκχωρεί προνόμια στην ετερογένεια και τη διαφορά, ως απελευθερωτικές δυνάμεις, στην επανεξέταση της πολιτιστικής ομιλίας. Κατακερματισμός, αοριστία και έντονη δυσπιστία όλων των καθολικών ομιλιών, ειδικά των μοντέρνων, είναι τα χαρακτηριστικά της μεταμοντέρνας σκέψης 38. Η γνώση αλλάζει θέση από τη στιγμή που οι κοινωνίες περνούν στη μεταβιομηχανική εποχή. Στις μεταβιομηχανικές κοινωνίες η οργάνωση της γνώσης έχει μετασχηματιστεί κάτω από την ανάπτυξη των τεχνολογιών και των μεθόδων της πληροφορικής. Οι τεχνολογικοί μετασχηματισμοί που λαμβάνουν χώρα έχουν επιπτώσεις στις δύο κύριες λειτουργίες της γνώσης, την έρευνα και τη μετάδοση των γνώσεων. Οι περισσότεροι μεταμοντέρνοι έχουν γοητευτεί από τις νέες δυνατότητες για την παραγωγή γνώσης και πληροφορίας, ανάλυσης και μεταφοράς. Οι νέες τεχνολογίες χρησιμοποιούν αυτή τη γνώση ως πρωταρχική δύναμη της παραγωγής. Υπάρχει ένας υπαινιγμός ότι ο μοντερνισμός άλλαξε και επήλθε ο μεταμοντερνισμός γιατί οι τεχνολογικές και κοινωνικές συνθήκες επικοινωνίας άλλαξαν 39. Στο μεταμοντερνισμό, η θέση του ανθρώπου στον κόσμο έχει μεταβληθεί 40. Σε αντίθεση με την βασική αρχή του μοντέρνου κινήματος, τον ορθό Λόγο και την υποταγή της βούλησης σε αυτόν, στο μεταμοντερνισμό δεν υφίσταται πλέον η ενότητα του Λόγου και το υπερβατικό υποκείμενο. Η μεταμοντέρνα γνωστική σχέση υποκειμένουαντικειμένου διαφέρει ριζικά και η βασική επιδίωξη είναι η αποκατάσταση του ανθρώπου στη ζωντανή και δημιουργική του κατάσταση. Ο άνθρωπος συμμετέχει στη γνωστική σκηνή όχι ως υπερβατικό υποκείμενο, αλλά ως ζωντανό ον, με όλες τις δυνάμεις και τις ικανότητες που έχει καλλιεργήσει 41. Αναφορικά με τη σχέση του μεταμοντέρνου κινήματος με το 38 Harvey D., The condition of Postmodernity, Blackwell, USA, 1990, σελ Ibid., σελ Lyotard J.-F., Η μεταμοντέρνα κατάσταση, μτφρ. Παπαγιώργης Κ., εκδ. Γνώση, Αθήνα, 1993, σελ Ibid., σελ. 17

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ»

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Ομάδα Εργασίας: Κόντου Χριστίνα, Λαζαρίδης Χριστόφορος, Μπουλταδάκη Άννα, Πάσχου Μαρία, Παυλίδου Ιωάννα, Τσιολάκη Φανή ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Η περιοχή μελέτης ανήκει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο Ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000)

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000) Ημερίδα Τ.Ε.Ε. / 11 Φεβρουαρίου 2010 Λουδοβίκος Κ. Βασενχόβεν Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την περιοχή του Ελαιώνα (δεκαετία του 1990)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Π Ε Ρ Ι Ο Χ Η : Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Χ Ω Ρ Ο Σ Κ Α Ι Ε

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο Ενότητα 2.1.1 Αγροτική κοινωνία 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1/5 Αγροτικές κοινωνίες Αυτές που ζουν από την καλλιέργεια της γης 2 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 2/5 Μόνιμη εγκατάσταση Στοιχειώδες εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας

H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας H Εκπαίδευση των Μηχανικών ως βασικός συντελεστής Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Δημιουργικότητας Ρωμοσιός Γεώργιος Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 6c: Ολόσωμες Κατασκευές Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ.

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. εχνολογικά Πάρκα / Τεχνοπόλεις Οργανισμοί, με κύρια επιδίωξή την αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 1: Aντικείμενο και εννοιολογικοί προσδιορισμοί Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα Ομάδα έρευνας Παναγιώτης Τουρνικιώτης καθηγητής ΕΜΠ Μαρία Βασενχόβεν Χριστίνα Βασιλοπούλου Βασίλης Βασιλειάδης Ηώ Καρύδη Φάνης Καφαντάρης Βασίλης Κίτσος Σταύρος Μουζακίτης Έλενα Πατατούκα αρχιτέκτονες

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής

Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης και διαδικασίες πρόσφατης αστικής αλλαγής Θ Ε Ω Ρ Ι Ε Σ Γ Ι Α Τ Η Σ Υ Γ Χ Ρ Ο Ν Η Π Ο Λ Η ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ Μέρος Α: θεωρίες και όψεις των αστικών μεταλλαγών Όψεις της σύγχρονης αστικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο

Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ URBAN ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ URBAN - ΕΛΛΑΣ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ URBAN ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ URBAN - ΕΛΛΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: Δημοτικό αναψυκτήριο και βελτίωση εξοπλισμού στα αποδυτήρια του θεάτρου ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ:ΔΗΜΟΣ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΥ: 44.020,54 ευρώ ( 15.000.000 δρχ. ) ΤΕΛΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ: 27.684,62

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών

Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών Κοινωνική ένταξη σελίδα περιεχομένων προς συζήτηση Μπέρμινχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο, η πόλη μας και οι υπηρεσίες βιβλιοθήκης Γιατί Κοινωνική Ένταξη; Το πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Πέραν της θεωρίας του Piaget Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Siegler, R. (2002) Πώς Σκέφτονται τα Παιδιά. Αθήνα: Gutenberg. Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Η γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού ΤΕΕ. Επιστημονικές ημερίδες για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού Αικ. Δημητσάντου Κρεμέζη, Δρ. Αρχιτέκτων, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΩΡΟΥ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΩΡΟΥ κ. Καριώτου

Διαβάστε περισσότερα

GLOBAL COLLEGE. Γλώσσα Διδασκαλίας

GLOBAL COLLEGE. Γλώσσα Διδασκαλίας GLOBAL COLLEGE 9. Τεχνικός Μηχανολογικών Εγκαταστάσεων (2 Έτη, Δίπλωμα) Εγγεγραμμένος Διάρκεια Σπουδών: 2 Έτη Τίτλος Σπουδών: Δίπλωμα Τεχνικού Μηχανολογικών Εγκαταστάσεων Στόχοι του κλάδου Σκοπός του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού»

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό «2014 - Έτος Πολιτισμού» Ελευθερία ΦΤΑΚΛΑΚΗ Αντιπεριφερειάρχης Ν.Αιγαίου Τρία Κομβικά σημεία προβληματισμού για την δημιουργία ενός δημιουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ Στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του ήμου Αχαρνών (σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου του Ν. 2508/97) καθορίζονται: α) οι περιοχές ειδικής προστασίας που δεν πρόκειται να πολεοδομηθούν (Ζώνη Προστασίας Κηφισού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ.

7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ. 7. Η ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΥΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ. 7.1. Τα γενεσιουργά πολεοδοµικά αίτια. Με την τελευταία 10ετία του 20ου αιώνα άρχισαν να συντονίζονται µία σειρά από Κοινωνικές, Οικονοµικές, ιαχειριστικές και Τεχνολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 8 ο Μάθημα Αστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) 1 Προέλευση και ιστορία της Επιχειρησιακής Έρευνας Αλλαγές στις επιχειρήσεις Τέλος του 19ου αιώνα: βιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα