ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ"

Transcript

1 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κομοτηνή 7-8 Μαΐου 2010 Στη μνήμη του ομότιμου Καθηγητή Χρίστου Τσολάκη Επιμέλεια έκδοσης: Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, Μαρία Δημάση

2 Αριθμός Εκτύπωσης: 1734 ISBN Εκδοτικός Oίκος Αδελφών Kυριακίδη A.E. Kων. Mελενίκου 5, T.K , Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax Web: Αθήνα: Kεντρικό Αρσάκειο Mέγαρο, Στοά του Bιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, T.K Τηλέφωνο και fax: Στοιχειοθεσία - Επεξεργασία κειμένου: Κωνσταντίνος Β. Κορδαλής Η πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση καί χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Πάντως, κατά το N. 2121/1993 καί τη διεθνή σύμβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί με το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο (ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.

3 Στο Δάσκαλο Χρίστο Τσολάκη Πορεία ειρήνης στ ακροκέραμα της μνήμης μας να πορεύεσαι Δάκρυα βουβά χαιρετούν τις μέρες που περνούν της πρώιμης απώλειας λόγους μελανόμορφους ιχνηλατώντας Πίσω απ αετών, χρυσαετών, γερακιών και γλάρων φτερούγες η πληθωρική σου μορφή στου περιστεριού τη ρότα Μαρία Δημάση Ο παρών τόμος αφιερώνεται στον καθηγητή Χρίστο Τσολάκη, που πέρασε στην αιωνιότητα λίγο πριν δημοσιευτεί ο παρών τόμος, στις 31 Ιουλίου του 2012

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη, Δημάση Μαρία ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ... 9 Παύλου Στέφανος Βουγιουκλής Θωμάς Χρυσάνθου Βλάσης Α. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΤΟΥ ΔΠΘ Γαβριηλίδου Ζωή: Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού Δημάση Μαρία: Κειμενικά είδη και δια-πολιτισμική ανάγνωση των εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας του Γυμνασίου Ευθυμίου Αγγελική, Γκαβανόζη Βασιλική, Χάβου Ελένη: Η συχνότητα των νεοελληνικών επιθημάτων στα κείμενα των σχολικών εγχειριδίων: σχολιασμός δεδομένων και διδακτικές προεκτάσεις Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη: Εναλλακτικές προσεγγίσεις στη γλωσσική διδασκαλία μέσω των ΝΕ διαλέκτων/ιδιωμάτων: το ιδίωμα της Θράκης Σαραφίδου Τριανταφυλλιά: Το κοινωνιογλωσσικό προφίλ των μαθητών Ρομά στα δημοτικά σχολεία της Θράκης: μερικά στοιχεία από τη λειτουργία του προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ«ένταξη τσιγγανοπαίδων στο σχολείο» Β. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ ΤΟΥ ΔΠΘ Θεολόγου Στέλλα: Oπτικός γραμματισμός και διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας σε μουσουλμάνους μαθητές γυμνασίου στη Θράκη 109 Ιντζέ Πολυξένη: O Γιάννης και ο Αχμέτ μαντεύουν άγνωστες λέξεις. Πόσο βέβαιοι είναι όμως;

6 6 Κοσκινάς Εμμανουήλ: Η ασαφής περιοχή (fuzzy area) «προφορικόςγραπτός λόγος» μέσα στη σχολική τάξη 143 Μαθιουδάκης Νίκος: Scribo poesem, ergo sum - Γράφω ποίηση, άρα υπάρχω: περί ποιητικών γραμματικών Σαχινίδου Παρασκευή: Το πλαίσιο διαμόρφωσης του γραπτού λόγου στο σχολείο σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα ή τι πρακτικές αναδύονται κατά τη διδασκαλία της γλώσσας σε πολυπολιτισμικές τάξεις. Μία όψη του σχολικού γλωσσικού γραμματισμού

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ζητήματα διδακτικής της γλώσσας» συνδιοργανώθηκε από το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών και το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης και με τη συμμετοχή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χρίστου Τσολάκη. Είχε ως βασικό του στόχο την παρουσίαση εργασιών μελών ΔΕΠ τα οποία ασχολούνται με τη γλώσσα σε ερευνητικό και σε καθαρά πρακτικό επίπεδο, τόσο από την πλευρά της γλωσσολογίας όσο και της διδακτικής, καθώς και αντίστοιχων διδακτόρων και υποψήφιων διδακτόρων. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο Συνέδριο ήταν η, όσο το δυνατόν, σύνδεση των εισηγήσεων με τις ιδιαιτερότητες της γλωσσικής διδασκαλίας στην περιοχή της Θράκης, τόσο όσον αφορά τα πλειονοτικά δημόσια σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όσο και τα μειονοτικά. Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 7 και 8 Μαΐου 2010 με τη χρηματοδότηση της Επιτροπής Ερευνών και της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας του ΔΠΘ. Οι οργανωτές ευελπιστούμε ότι η έκδοση των Πρακτικών θα δώσει την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες και σε ενδιαφερόμενους/ες φοιτητές/τριες να μελετήσουν τις εισηγήσεις, οι οποίες ίσως γονιμοποιήσουν νέες ιδέες και προοπτικές στη γλωσσική διδασκαλία. Τελειώνοντας, θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμότερες ευχαριστίες μας στον Εκδοτικό Οίκο των Αδερφών Κυριακίδη για την ευγενική προσφορά της έκδοσης των Πρακτικών αυτών, με την οποία τιμά τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Χρίστο Τσολάκη αλλά και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Πηνελόπη Καμπάκη Βουγιουκλή, Μαρία Δημάση

8

9 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ

10 Καθηγητής Στέφανος Παύλου Πρόεδρος του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών Το συνέδριο με θέμα: «Ζητήματα διδακτικής της γλώσσας», το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2010, είχε ως σκοπό να τιμήσει τον Ομότιμο Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χρίστο Τσολάκη. Τη διοργάνωσή του είχαν προτείνει και αναλάβει από το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης η Επίκουρη Καθηγήτρια κ. Μαρία Δημάση και από το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια κ. Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη. Και τα δύο Τμήματα στήριξαν την υλοποίηση του Συνεδρίου. Θεωρήσαμε υποχρέωση του Πανεπιστημίου μας να τιμήσει τον Καθηγητή, ο οποίος είχε γνωστικό αντικείμενο τη διδακτική της Νεοελληνικής γλώσσας, ως ένδειξη αναγνώρισης και τιμής στο πρόσωπο του επιστήμονα που ασχολήθηκε δια βίου με τη μελέτη και την έρευνα της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε πλαίσιο διαχρονικότητας και συγχρονίας. Στο Συνέδριο παρουσιάστηκε αναλυτικά η βιογραφία και η εργογραφία του και η οργανωτική επιτροπή με το Πρόγραμμα που συνέταξε έδωσε την ευκαιρία στην επιστημονική κοινότητα, στους/στις φοιτητές/τριες του Δημοκριτείου, στους/στις εκπαιδευτικούς της περιοχής της Θράκης και στην κοινωνία γενικότερα να επικοινωνήσουν με τον σπουδαίο δάσκαλο και επιστήμονα. Για πολύ καιρό τοπικός τύπος και κοινωνία συζητούσαν τη συγκινητική ομιλία του τιμώμενου Καθηγητή ο οποίος άγγιξε τις ψυχές όλων με τον διαρκή ενθουσιασμό του για την ελληνική γλώσσα και τη μελέτη της. Εκφράζουμε τα συγχαρητήρια στις δύο συναδέρφους για την όλη τους προσπάθεια, από την οργάνωση του Συνεδρίου μέχρι την επιμέλεια και την έκδοση των Πρακτικών, και ευχόμαστε ανάλογη συνέχεια.

11 Θωμάς Βουγιουκλής, Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής του ΔΠΘ Πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια όταν ο Σύλλογος Φιλολόγων πρόσφερε στη Σχολή Επιστημών Αγωγής του ΔΠΘ, στην Αλεξανδρούπολη, την προτομή του Θεόδωρου Κάστανου. Τότε είδα, διά ζώσης, για πρώτη φορά τον Καθηγητή, τον Δάσκαλο, Χρίστο Τσολάκη. Αργότερα, θυμόταν κάτι καλό απ τον σύντομο χαιρετισμό που διάβασα στη διάρκεια της τελετής. Κρατώ αρχείο, συνήθως, αυτών που λέω για να μπορώ να κρατώ αρχείο και αυτών που λένε οι άλλοι. Όπως γνωρίζω ότι και ο Χρίστος Τσολάκης κρατάει τεράστιο αρχείο άλλων. Αυτό, για τους μαθηματικούς, ονομάζεται «μεταβατική ιδιότητα». Μια θεμελιώδης ιδιότητα η οποία χαρακτηρίζει τις πράξεις. Είδα λοιπόν τι προκάλεσε τον Καθηγητή σε κείνο το χαιρετισμό. Επειδή, λόγω άγνοιας, δεν κατανοούσα το μέγεθος του δασκάλου Κάστανου είπα «είμαστε εδώ για να λέει η οιμωγή μας ότι ήμασταν εκεί που έ- πρεπε». Έκτοτε, συνειδητοποίησα ότι πολλές φορές παραβρέθηκα σε μέρη στα οποία δεν κατάλαβα ακριβώς το λόγο που παραβρίσκομαι αλλά δεν το μετάνιωσα. Όπως δεν θα μετανιώσω και τώρα που βρίσκομαι ανάμεσα σε φιλολόγους και παιδαγωγούς εγώ ένας καθαρός μαθηματικός. Νομίζω ότι ήρθα να κλέψω κάποιες σοφές σκέψεις. Άλλωστε τι κάνουν και οι ειδικοί στο αντικείμενο όταν έρχονται να α- κούσουν τον Δάσκαλο Τσολάκη; Ελπίζουν να κλέψουν κάτι παρόντος του θύματος. Και ο ίδιος συλημένος χαίρεται. Χαίρεται γιατί πιστεύω ότι πιστεύει ότι δεν υπάρχει απλή διδασκαλία Παιδείας αλλά μια «μέθεξη» Παιδείας. Μέθεξη την οποία υπηρετεί πιστά τόσα χρόνια και εκμεταλλεύεται θρασύτατα όσους τον παρακολουθούν, όπως όλοι μας τώρα.

12 Και. λίγα λόγια για τον κ. Χρίστο Τσολάκη από ένα μαθητή του Στα πλαίσια αυτής της εκδήλωσης προς τιμήν του κ. Χρίστου Τσολάκη, θα ήθελα να εκφράσω κι εγώ, ως παλιός μαθητής του στο λύκειο, κάποιες γενικές σκέψεις. Η γενικότητα των σκέψεών μου οφείλεται στο γεγονός ότι, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος κι εγώ, θεραπεύω ένα εντελώς διαφορετικό επιστημονικό πεδίο απ αυτό του κ. Τσολάκη. Όταν διορίστηκε ο κ. Τσολάκης στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου είχα την τύχη να φοιτώ, ήταν πολύ νέος. Μας δίδασκε, τότε, όλα τα φιλολογικά μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Λατινικά, Ιστορία. Είχαμε την τύχη, μάλιστα, να μας διδάσκει αυτά τα μαθήματα για δύο ή τρία συνεχόμενα έτη. Εμείς, οι μαθητές του, τον αγαπήσαμε πολύ, γιατί συνδύαζε το νεανικό ενθουσιασμό με τη δίψα, την αγωνία να προσφέρει στη νέα γενιά, να καλλιεργήσει και να διαπλάσει σκεπτόμενους ανθρώπους. Για μας δεν ήταν ο καθηγητής του γυμνασίου ή του λυκείου, ήταν ο δάσκαλος. Είχε πάθος για το υψηλό λειτούργημά του. Αυτό το πάθος είναι που ξεχωρίζει τους μεγάλους δασκάλους και επιστήμονες. Παρακολουθώντας τον, σήμερα, στις τηλεοπτικές εκπομπές της ΕΤ3, διαπιστώνω με μεγάλη μου χαρά ότι διατηρεί ακόμα το νεανικό ενθουσιασμό και το πάθος. Εκτός, όμως, από δάσκαλος, ο κ. Τσολάκης ήταν και φίλος μας. Δεν μπορώ να ξεχάσω την παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, από την τάξη του σχολείου μαζί με το δάσκαλό της, τη διδασκαλία του θεατρικού έργου «Παπαφλέσσας» στην τελευταία τάξη του λυκείου, που «ανέβηκε» στο Πειραματικό Σχολείο στα πλαίσια της εθνικής γιορτής, ή τις συζητήσεις μέσα στην τάξη για τα πρωτοποριακά, για κείνη την εποχή, κινηματογραφικά έργα του Μπέργκμαν. Ποια είναι η προσφορά του μεγάλου δασκάλου στο μαθητή του; Απλούστατα, σε κάνει να αγαπήσεις αυτό που διδάσκει, είτε είναι Αρχαία Ελληνικά και Ιστορία, είτε είναι Μαθηματικά, Φυσική ή Χημεία. Βέβαια, ο κ. Τσολάκης ήταν επιφορτισμένος με ένα πολύ «βαρύ» καθήκον, να μας μάθει σωστά τη γλώσσα μας, τον εθνικό μας πλούτο, να μας μάθει να σκεπτόμαστε. Δεν το κρύβω, στο σχολείο α- γάπησα τα φιλολογικά μαθήματα περισσότερο από τα Μαθηματικά και τη Φυσική, τόσο απαραίτητα στην κατοπινή μου πορεία.

13 Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα το 1992, μετά από δεκαεπτάχρονη παραμονή στη Γερμανία, συμβουλευόμουν πάντα τη «Νεοελληνική Γραμματική» του Χρίστου Τσολάκη για να προσαρμοστώ στις εξελίξεις της δομής της ελληνικής γλώσσας. Δυστυχώς, το παραπάνω λιγόλογο κείμενο είναι αντιστρόφως ανάλογο προς την προσφορά του μεγάλου δασκάλου. Με βαθύ σεβασμό Χρυσάνθου Βλάσης Καθηγητής ΔΠΘ Αναπληρωτής Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών 13

14

15 Α. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΤΟΥ ΔΠΘ

16

17 Περίληψη Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού Γαβριηλίδου Ζωή Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης E mail: Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μία συνοπτική παρουσίαση των λόγων χρήσης λεξικού όπως προκύπτει από τη βιβλιογραφία, αναδεικνύονται οι δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού και δίνεται έμφαση στην αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη τα οποία να είναι άμεσα (direct) ως προς τη διατύπωση των στόχων και ενσωματωμένα (embedded) στην υπόλοιπη γλωσσική διδασκαλία. Τέλος υπογραμμίζουμε την ανάγκη συλλογής εμπειρικών δεδομένων από την τάξη που να αποδεικνύουν τη θετική επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στις στρατηγικές ικανότητες χρήσης του λεξικού. Λέξεις κλειδιά: Παιδαγωγική λεξικογραφία, στρατηγικές χρήσης λεξικού, άμεσο και ενσωματωμένο παρεμβατικό πρόγραμμα διδασκαλίας στρατηγικής χρήσης 1. Εισαγωγή Σε αντίθεση με ότι συνέβαινε σε άλλες χώρες, στην Ελλάδα τα τελευταία μόνο χρόνια το λεξικό έχει ενσωματωθεί στη γλωσσική διδασκαλία στις τάξεις. Πιο συγκεκριμένα, με την τελευταία αναμόρφωση των σχολικών εγχειριδίων που επιχείρησε το Π.Ι εισήχθησαν στα δημοτικά σχολεία δύο ερμηνευτικά Λεξικά, ένα για την α, β, και γ τάξη του δημοτικού και ένα για την δ, ε και στ τάξη, καθώς ένα ερμηνευτικό λεξικό για τις α, β και γ γυμνασίου. Η εισαγωγή των λεξικών αυτών στο σχολείο, εάν δεν συνοδευτεί και από εξάσκηση των μαθητών στη χρήση τους, δεν συνεπάγεται και την αλλαγή της στάσης του μαθητή απέναντι στο λεξικό.

18 18 Γαβριηλίδου Ζωή Η αποτελεσματική χρήση λεξικού, από την άλλη πλευρά, δεν είναι αυτονόητη. Προϋποθέτει γενικές δεξιότητες (αλφαβήτηση, λημματοποίηση, επιλογή της ορθής ερμηνείας) καθώς και ειδικές στρατηγικές (ληματοποίησης, επιλογής της ορθής λέξης, αναζήτησης). Η σύγχρονη βιβλιογραφία έχει αποδείξει ότι οι δεξιότητες και οι στρατηγικές αυτές είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο διδασκαλίας στο πλαίσιο ειδικών παρεμβατικών προγραμμάτων, τα οποία όπως φαίνεται επηρεάζουν θετικά την αποτελεσματική χρήση λεξικού όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στην καθημερινή ζωή. Και η αποτελεσματική χρήση λεξικού είναι ένα ζητούμενο στο επιστημονικό πεδίο της εκμάθησης και απόκτησης του λεξιλογίου στη μητρική ή τη δεύτερη γλώσσα εφόσον έρευνες έχουν δείξει πως αυτή αποτελεί ένα μέσο ενίσχυσης και βελτίωσης της διαδικασίας λεξικής απόκτησης. Στην εργασία αυτή θα επιχειρήσω να αναδείξω τους λόγους χρήσης καθώς και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη χρήση λεξικού, τις δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού καθώς και την αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη. Θα βασιστώ στη βιβλιογραφία σχετικά με τις στρατηγικές εκμάθησης και θα προσπαθήσω να θέσω αντίστοιχη προβληματική σχετικά με τις στρατηγικές χρήσης λεξικού στην τάξη και εκτός αυτής. 1. Λόγοι χρήσης λεξικού Ένα βασικό ερώτημα στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε στο πεδίο της παιδαγωγικής λεξικογραφίας είναι και το εξής: πότε τελικά καταφεύγει ο μαθητής ή και ο ενήλικος χρήστης στο λεξικό; Σε γενικές γραμμές οι χρήστες καταφεύγουν στο λεξικό κυρίως κατά τη διαδικασία κατανόησης κειμένων (προσληπτική χρήση) και δευτερευόντως κατά την παραγωγή κειμένων (παραγωγική χρήση) (Béjoint 1989, Christianson 1997). Ερευνητικά δεδομένα (Nesi 1996) έχουν δείξει ότι ο έμπειρος χρήστης κατά την προσληπτική χρήση λεξικού επιλέγει ορθά πότε να χρησιμοποιήσει το λεξικό του και πότε να καταφύγει σε αυτό αφού έχει επιχειρήσει να μαντέψει τη σημασία μιας λέξης, ενώ άλλοι ερευνητές (Ranalli 2003) έχουν διαπιστώσει μια εξάρτηση από το λεξικό ή συχνά άσκοπη υπερχρησιμοποίησή του ακόμη και σε περιπτώσεις που θα μπορούσαν να το αποφύγουν. Ο Scholfield (2002) και ο Bishop (2000) υποστηρίζουν ότι οι μαθητές καταφεύγουν στο λεξικό κυρίως όταν επιθυμούν να ελέγξουν την ορθογραφία μιας λέξης, το γένος της ή να βρουν τη σημασία της. Σε μία έρευνα (Γαβριηλίδου 2002) που πραγματοποιήθηκε σε φοιτητές του Τμήματος Φιλολογίας του Δ.Π.Θ αναφέρθηκε επίσης η αναζήτηση πρόσθετων φωνολογικών, γραμματικών και πραγματολογικών πληροφοριών. Πιο συγκεκριμένα οι λόγοι χρήσης λεξικού που καταγράφηκαν ήταν οι εξής:

19 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 19 ΛΟΓΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΛΕΞΙΚΟΥ Απόλυτες τιμές % 1. Ερμηνεία/σημασία Ορθογραφία Ετυμολογία Συνώνυμα Μετάφραση Φωνολογική Ανάλυση Πληροφορίες Αντίθετα Σύνταξη Σχηματισμός γραμματικών τύπων Παράγωγα Χρήση λέξης Εκπόνηση Εργασιών Διδακτικοί σκοποί Κατανόηση Λεξικών Φράσεων Μελέτη λατινικών/αρχαίων Δείγμα: 37 φοιτητές Πίνακας 1: Λόγοι χρήσης λεξικού Όπως φαίνεται από τον πίνακα, το μεγαλύτερο ποσοστό (97.3%) φοιτητών/φοιτητριών καταφεύγει στο λεξικό προκειμένου να αναζητήσει τη σημασία μιας λέξης. Μεγάλος αριθμός του δείγματος (59.5%) χρησιμοποιεί το λεξικό για ζητήματα ορθογραφίας. Η εύρεση της ετυμολογίας των λέξεων απασχολεί τους μισούς περίπου φοιτητές (48.6%). Επίσης, περίπου 3 στους 10 φοιτητές (29.7%) καταφεύγουν στο λεξικό για ζητήματα εύρεσης συνωνύμων. Διαπιστώθηκαν τέλος και άλλοι περιθωριακοί λόγοι χρήσης που επιλέγονται από μικρό με στατιστική σημαντικότητα αριθμό φοιτητών, δηλαδή αμελητέο. Οι λόγοι αυτοί ήταν κατά σειρά προτίμησης η μετάφραση, η φωνολογική ανάλυση ή εύρεση γενικών πληροφοριών, η εύρεση αντιθέτων και η εξακρίβωση της σύνταξης μιας λέξης, ο σχηματισμός γραμματικών τύπων, η εύρεση παράγωγων λέξεων, η χρήση μιας λέξης και η εκπόνηση εργασιών, διδακτικοί σκοποί, αναζήτηση λεξικών φράσεων και η μελέτη των αρχαίων και λατινικών. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η χρήση κατά την παραγωγή κειμένων (παραγωγική χρήση) και κυρίως κατά την αυοαξιολόγηση των κειμένων των μαθητών είναι εντελώς περιθωριακή. Θα είχε ωστόσο νόημα να εξασκηθούν οι μαθητές στη χρήση λεξικού για την ανεύρεση συνωνύμων, οικογενειών λέξεων, αντιθέτων κατά την παραγωγή κειμένων στην τάξη ή στο σπίτι, αλλά και κατά τη φάση αυτοα-

20 20 Γαβριηλίδου Ζωή ξιολόγησης των κειμένων τους, ώστε να αποφεύγονται επαναλήψεις λέξεων, να πετυχαίνεται μεγαλύτερος βαθμός κυριολεξίας, κτλ. Ειδικότερα η χρήση λεξικού για την αυτοαξιολόγηση των κειμένων των μαθητών μπορεί να τους οδηγήσει σταδιακά σε μια μεγαλύτερη μαθησιακή αυτονομία και αυτοέλεγχο της μάθησής τους. 2. Το λεξικό ως στρατηγική εκμάθησης Η έρευνα σχετικά με τις στρατηγικές εκμάθησης, δηλαδή τα μέσα και τις τεχνικές που καθιστούν το μαθητή ικανό να «μάθει πώς να μαθαίνει» καθώς και οι τυπολογίες των στρατηγικών που έχουν αναδυθεί από αυτή συγκαταλέγουν τη χρήση λεξικού στις θετικές στρατηγικές εκμάθησης. Πιο συγκεκριμένα, η Oxford (1990) και οι Gu & Johnson (1996) θεωρούν ότι η χρήση λεξικού είναι μία γνωστική στρατηγική που συνδυάζεται με άλλες στρατηγικές όπως το μάντεμα ή οι σημειώσεις του μαθητή. Ο Nation (2001) στην τυπολογία του περιλαμβάνει το λεξικό στις στρατηγικές αναζήτησης πληροφοριών που επιδρούν θετικά στην εκμάθηση λεξιλογίου. Άλλες έρευνες που αφορούν τις λεξιλογικές στρατηγικές έχουν αποδείξει ότι οι ενεργοί χρήστες στρατηγικών μαθαίνουν ευκολότερα το λεξιλόγιο από τους μαθητές που δεν χρησιμοποιούν γενικά στρατηγικές (Ellis 1994, Sanaoui 1995, Lawson & Hogben 1996, Chamot 2001, Fan 2003, Gu 2005, Macaro 2001, Peters 2007). Επίσης, μελέτες που εστίασαν στη χρήση λεξικού ως λεξιλογική στρατηγική καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το λεξικό έχει θετική επίδραση στη μαθησιακή διαδικασία συνολικά (Hulstijn 1993, Luppescu & Day 1993, Knight 1994, Laufer & Hadar 1997, Laufer & Hill 2000, Bruton 2007). Συγκεκριμένα, σε έρευνά της η Knight (1994) βρήκε έπειτα από δύο επαναληπτικές μετρήσεις ότι σε δοκιμασίες απόκτησης λεξιλογίου η ομάδα που χρησιμοποίησε λεξικό έμαθε περισσότερες λέξεις από την ομάδα που δεν είχε πρόσβαση σε λεξικό. Ανάλογα αποτελέσματα βρέθηκαν στην ίδια έρευνα και σε δοκιμασίες κατανόησης κειμένου. 3. Παράγοντες που επηρεάζουν την (επιτυχή) χρήση λεξικού Μία σειρά παράγοντες επηρεάζουν τη χρήση λεξικού. Οι Hartmann (1987, 1994) Williams & Burdens (1997), Cohen (2001) και Gu (2003) θεωρούν ότι οι προσωπικές προτιμήσεις του μαθητή, το προσωπικό του στιλ εκμάθησης, τα χαρακτηριστικά και το πλαίσιο της εκμάθησης καθώς και ο τύπος των ασκήσεων που έχει να επιλύσει επηρεάζουν καταρχάς το αν ο μαθητής θα καταφύγει στο λεξικό ή όχι και κατά δεύτερον το κατά πόσο θα το κάνει με αποτελεσματικό τρόπο. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που φαίνεται να καθορίζει τη χρήση λεξικού είναι το επίπεδο κατάκτησης της γλώσσας καθώς και η επίδοση των μαθητών. Συγκεκριμένα

21 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 21 μαθητές προχωρημένου επιπέδου με υψηλές επιδόσεις χρησιμοποιούν περισσότερο το λεξικό από αρχάριους μαθητές χαμηλότερων επιδόσεων και εμφανίζουν μεγαλύτερη εμπειρία ως προς το τι είδους πληροφορία να αναζητήσουν σε κάθε τύπου λεξικό (Ahmed 1988, Gu & Johnson 1996, Wen & Johnson 1997). Τέλος υ- πάρχουν ενδείξεις ότι το φύλο σε συνδυασμό με την επίδοση μπορεί να επηρεάζει τη χρήση λεξικού. Σε έρευνά του Nakamura (2000) βρέθηκε ότι κορίτσια με υψηλή επίδοση στη γλώσσα χρησιμοποιούσαν περισσότερο το λεξικό από αγόρια με υψηλή επίδοση. Προβλήματα στους χρήστες προκύπτουν κυρίως κατά την αναζήτηση κλιτών λέξεων (στο μέτρο που συχνά ο χρήστης δεν είναι ικανός να κάνει υποθέσεις σχετικά με τον τύπο της κλιτής λέξης που αποτελεί το λήμμα του λεξικού), γραμματικών λέξεων και παγιωμένων εκφράσεων επειδή ο χρήστης δεν είναι ικανός να εντοπίσει το λήμμα στο οποίο έχει ενσωματωθεί η παγιωμένη έκφραση. Προβλήματα επίσης είναι δυνατόν να ανακύψουν κατά την παραγωγή κειμένων ή κατά την αναζήτηση λέξεων που ο χρήστης άκουσε στον προφορικό λόγο, εξαιτίας της ορθογραφικής πολυπλοκότητας της ελληνικής. Τέλος οι πολύσημες λέξεις αποθαρρύνουν τους χρήστες που δεν είναι εξοικειωμένοι με στρατηγικές αναζήτησης των λέξεων. 4. Οι δεξιότητες και οι στρατηγικές του αποτελεσματικού χρήστη Αποτελεσματική χρήση λεξικού σημαίνει επιτυχία στην έκβαση της αναζήτησης το συντομότερο δυνατό χρόνο. Για να το πετύχει αυτό, ο αποτελεσματικός χρήστης λεξικού διαθέτει μια σειρά από δεξιότητες και χρησιμοποιεί μια γκάμα στρατηγικών οι οποίες περιγράφονται παρακάτω: Γνωρίζει διαφορετικούς τύπους λεξικού και τις πληροφορίες που περιλαμβάνει το καθένα και επιλέγει εκείνο το λεξικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Έχει διαμορφωμένα κριτήρια για την επιλογή του λεξικού του. Πριν χρησιμοποιήσει το λεξικό του εξοικειώνεται με τα βασικά του χαρακτηριστικά διαβάζοντας την εισαγωγή του λεξικού, εντοπίζοντας τις χρησιμοποιούμενες συντομογραφίες, παρατηρώντας τα χαρακτηριστικά μορφής του λεξικού (γραμματοσειρές, τοποθέτηση κεφαλαριών, κτλ). Κάνει επιλεκτική χρήση του λεξικού, με άλλα λόγια καθορίζει το πότε θα χρησιμοποιήσει το λεξικό του, το πόσες και ποιες λέξεις θα αναζητήσει με βάση τον αριθμό λέξεων που χρειάζεται για να κατανοήσει ένα κείμενο, τη χρησιμότητα της λέξης για την κατανόηση ενός κειμένου, τη δυνατότητα ερμηνείας της λέξης από τα συμφραζόμενα ή όχι, τη συχνότητά της (οι συχνότερες λέξεις είναι χρησιμότερες κατά την εκμάθηση του λεξιλογίου).

22 22 Γαβριηλίδου Ζωή Έχει ικανότητες ταχείας αλφαβήτησης, ενώ είναι σε θέση να μοιράζει τα γράμματα της αλφαβήτου στις σελίδες του λεξικού. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με τον τύπο που αποτελεί το λήμμα στο λεξικό. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με τη λέξη μιας παγιωμένης έκφρασης που αποτελεί λήμμα στο λεξικό. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με την ορθογραφία της λέξης που αναζητά. Όταν δεν βρίσκει μία λέξη στο σημείο που την αναζητά δεν αποθαρρύνεται αλλά επιχειρεί νέα αναζήτηση με αναθεωρημένα κριτήρια. Υποβοηθείται στην αναζήτηση από σημάδια του λεξικού ή τα κεφαλάρια. Ανοίγει το λεξικό του τελείως μόνο όταν είναι βέβαιος πως είναι στη σωστή σελίδα, προκειμένου να κερδίσει χρόνο στην αναζήτηση. Ψάχνει στοχευμένα με την έννοια ότι έχει πάντα στο μυαλό του το λήμμα που αναζητεί. Όταν η λέξη που αναζητεί είναι πολύσημη, δεν επιλέγει χάριν ευκολίας την πρώτη σημασία αλλά εκείνη που πραγματικά χρειάζεται. Δεδομένης σε μεθοδολογικό επίπεδο της έλλειψης ενός έγκυρου και αξιόπιστου εργαλείου για τη συλλογή δεδομένων αναφορικά με τη στρατηγική χρήση λεξικού, η Gavriilidou (υπό δημοσίευση) κατασκεύασε το Strategy Inventory for Dictionary Use (S.I.D.U), το οποίο περιλαμβάνει 47 ερωτήσεις σε πενταβάθμια κλίμακα Likert οι οποίες διερευνούν τις στρατηγικές επιλογής λεξικού, λημματοποίησης και αναζήτησης λημμάτων. Με το συγκεκριμένο εργαλείο του οποίου σταθμισμένη μορφή υπάρχει και για την Αγγλική αναμένεται να δώσει νέα έμφαση στην έρευνα γύρω από την παιδαγωγική λεξικογραφία. 5. Η επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στην αποτελεσματική χρήση λεξικού Οι παραπάνω δεξιότητες και στρατηγικές δεν είναι δεδομένες για το μέσο χρήστη μπορούν, ωστόσο, να καλλιεργηθούν μέσα από παρεμβατικά προγράμματα στρατηγικής χρήσης λεξικού στο σχολείο. Σε έρευνά του ο Kipfer (1987) προσπάθησε να εκπαιδεύσει αμερικανούς μαθητές γυμνασίου στη χρήση λεξικού και βρήκε θετική επίδραση του προγράμματος στις δεξιότητες των μαθητών. Ο Nation (2001) βρήκε ότι έπειτα από εξάσκηση στη χρήση λεξικού οι μαθητές έδιναν πιο ακριβείς απαντήσεις σε επίπεδο λεξιλογίου. Η Chi (2003) πρότεινε την ενσωμάτωση προγραμμάτων στρατηγικής χρήσης λεξικού στα προγράμματα διδασκαλίας ξένων γλωσσών. Οι Lew & Galas (2008) διαπίστωσαν ότι η εξάσκηση στη χρήση λεξικού βελτιώνει και άλλες επι-

23 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 23 μέρους δεξιότητες όπως η διάκριση τύπων ενικού πληθυντικού, ο χειρισμός διαφορετικών σημασιών των λέξεων, η ικανότητα εντοπισμού και μετάφρασης ιδιωματικών εκφράσεων, η διάκριση διαφορετικών γλωσσικών επιπέδων ύφους, κτλ. H Kambakis-Vougiouklis (2008, 2009) διαπίστωσε ότι η συνεισφορά της χρήσης λεξικού στην αύξηση της ορθότητας και βεβαιότητας των υποκειμένων της ήταν στατιστικά σημαντική. Τα ερωτήματα που θα έπρεπε να απαντήσουμε κατά το σχεδιασμό παρεμβατικών προγραμμάτων για τη στρατηγική χρήση λεξικού συνοψίζονται στα εξής: Κατά πόσο το πρόγραμμα πρέπει να είναι άμεσο, δηλαδή να πληροφορούνται οι μαθητές για τη χρησιμότητα των συγκεκριμένων στρατηγικών αναζήτησης ή των περιστάσεων που μπορούν αυτές να εφαρμοστούν ή έμμεσο δηλαδή οι μαθητές να εξασκούνται στη χρήση λεξικού δίχως να τους εξηγείται το γιατί. Κατά την άποψή μου ένα παρεμβατικό πρόγραμμα με χαρακτηριστικά αμεσότητας παρουσιάζει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα: ενισχύει τη συνειδητοποίηση του χρήστη σχετικά με τις στρατηγικές που χρησιμοποιεί, δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να βοηθήσει τα παιδιά να συνδέσουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της διαδικασίας αναζήτησης με συγκεκριμένες στρατηγικές, και τέλος βοηθά το μαθητή να αξιολογήσει τα οφέλη από τη χρήση θετικών στρατηγικών χρήσης λεξικού. Κατά πόσο πρέπει να είναι ενσωματωμένο στη διδασκαλία μαθημάτων ό- πως η γλώσσα ή να αποτελεί αυτοτελές αντικείμενο μάθησης. Η εκτίμησή μου είναι ότι τα ενσωματωμένα προγράμματα ενισχύουν την εξάσκηση στη στρατηγική χρήση λεξικού μέσα σε αυθεντικές περιστάσεις κάτι που έχει ι- διαίτερη παιδαγωγική αξία. Ως συγγραφέας του βιβλίου γλώσσας της δευτέρας δημοτικού Ταξίδι στον Κόσμο της Γλώσσας, επιχείρησα να εντάξω ένα πρόγραμμα στρατηγικής χρήσης λεξικού με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Έτσι η ενότητα 11 που περιλαμβάνεται στο β τεύχος της Γλώσσας της β δημοτικού αποτελεί ένα άμεσο πρόγραμμα στρατηγικής χρήσης λεξικού που είναι ταυτόχρονα ενσωματωμένο στη διδασκαλία του μαθήματος της γλώσσας. Θα είχε ενδιαφέρον να μελετηθεί με εμπειρικό τρόπο η επίδραση του προγράμματος χρήσης λεξικού που προτείνεται στο συγκεκριμένο βιβλίο στη στρατηγική χρήση λεξικού από τους μαθητές της Β τάξης. Συμπεράσματα Στην παρούσα μελέτη επιχειρήσαμε μία συνοπτική παρουσίαση των λόγων χρήσης λεξικού όπως καταγράφεται στη βιβλιογραφία, αναδείξαμε τις δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού καθώς και την αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για

24 24 Γαβριηλίδου Ζωή την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη τα οποία να είναι άμεσα ως προς τη διατύπωση των στόχων και ενσωματωμένα στην υπόλοιπη γλωσσική διδασκαλία. Τέλος αναφερθήκαμε στην ανάγκη συλλογής εμπειρικών δεδομένων από την τάξη που να αποδεικνύουν τη θετική επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στις στρατηγικές ικανότητες χρήσης του λεξικού. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ahmed, M. O. (1988). Vocabulary learning strategies. In P. Meara (Ed.), Beyond words (pp. 3-14). London: British Association for Applied Linguistics, in association with Centre for Information on Language Teaching and Research. Béjoint, H The teaching of dictionary use: present state and future tasks. Dictionaries. Berlin, New York: Walter de Gruyter. 1st vol Bishop G. (2000). Dictionaries, examinations and stress. Language Learning Journal, 21, Bruton A Vocabulary learning from dictionary referencing and language feedback in EFL Translational Writing. Language Teaching Research, 11, Chamot A-U. (2001). The role of learning strategies in second language acquisition. In Learner contributions to language learning: New directions in research. M.P. Breen (ed). Harlow: Longman, Chi M.-L. A An Empirical Study of the Efficacy of Integrating the Teaching of Dictionary Use into a Tertiary English Curriculum in Hong Kong. Language Centre, Hong Kong University of Science and Technology. Christianson K «Dictionary use by EFL writers: what really happens». Journal of second language writing 6, Cohen A. D. (2003. The learner s side of foreign language learning: where do styles, strategies and tasks meet? International review of Applied Linguistics in Language Teaching, 41 (4). Ellis R The study of second language acquisition. Oxford: Oxford University Press. Fan, M.Y (2003). Frequency of use, perceived usefulness, and actual usefulness of second language vocabulary strategies: A study of Hong-Kong learners. The Modern Language Journal 87 (2): Γαβριηλίδου Ζ «Η διερεύνηση των λόγων χρήσης λεξικού ως προϋπόθεση για τη διδασκαλία στρατηγικής χρήσης του λεξικού στην τάξη». στο Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως μητρικής γλώσσας, (Επιμ. Π. Καμπάκη), Κομοτηνή,

25 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 25 Gavriilidou, Z. (to appear), Construction, validity and reliability of the Strategy Inventory for Dictionary Use, in Gavriilidou, Efthymioy, Kambakis- Vougiouklis & Thomadaki (eds), Proceedings of the 10th I.C.G.L, Komotini. Gu, P. Y Learning strategies: prototypical core and dimensions of variation available at Gu P. Y & Johnson r. k. (1996). Vocabulary learning strategies and language learning outcomes. Language Learning, 46, Hartman R. R. K «Four perspectives on dictionary use : A critical review of research methods». In A. Cowie, The dictionary and the language learner, Tubingen, Max Niemeyer Verlag, Hartmann, R. R. K «Bilingualised versions of learners dictionaries», Fremdsprachen Lehren und Lernen 23, Hulstjin J. H «When do foreign language readers look up the meaning of unfamiliar words? The influence of task and learner variables». The Modern Language Journal 77, no 2, Κambakis-Vougiouklis, P Teaching the Systematic Dictionary Use as a Strategy for Accuracy and Confidence Building, Proceedings of the XIII Euralex, Barcelona, pp Κambakis-Vougiouklis, P Teaching systematic dictionary use for selfstudy and confidence building, Selected papers from the 18th ISTAL, Thessaloniki, pp Kipfer Β. Α "Dictionaries and the intermediate student: Communicative needs and the development of user reference skills". In: The Dictionary and the Language Learner, (ed.) A.P.. Lexicographica Series Major 17. Tubingen: Niemeyer. pp Knight, S Dictionary use while reading: The effects on comprehension and vocabulary acquisition for students of different verbal abilities. The Modern Language Journal, 78, Laufer, B., & Hadar, L. (1997) Assesing the effectiveness of monolingual, bilingual and bilingualized dictionaries in the comprehension and production of new words. The Modern Language Journal, 81, Laufer, B., & Hill, M What lexical information do L2 learners select in a CALL dictionary and how does it affect word retention? Language Learning and Technology, 3, Lawson M. J. & Hogben D The vocalulary-learning strategies of foreignlanguage students. Language Learning, 46, Lew R. & K. Galas «Can dictionary use be taught? The effectiveness of lexicographic training for primary school level Polish learners of English».

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ελίνα Χατζηπαπά Υποψήφια Διδάκτορας Δ.Π.Θ

Ελίνα Χατζηπαπά Υποψήφια Διδάκτορας Δ.Π.Θ Ελίνα Χατζηπαπά Υποψήφια Διδάκτορας Δ.Π.Θ Τελευταίες 3 δεκαετίες έχει δοθεί σημασία στη χρήση των λεξικών και στις στρατηγικές εκμάθησης του. Πριν Πολύπλοκη δομή λεξικών Χρήστης γνώσεις λεξικογράφου Τώρα

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ Κωνσταντίνα Κολλιοπούλου Σχ. Σύμβουλος 43 ης Περιφέρειας ΔΕ Αττικής 22-9- 2016 Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής:

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής: Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά KET (Key English Test) Η εξέταση ΚΕΤ αναγνωρίζει την ικανότητα του υποψηφίου να χρησιμοποιεί αγγλικά βασικού επιπέδου σε καθημερινό επίπεδο τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. KET for Schools

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2)

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Eισαγωγή Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Σε τελείως αρχαρίους, οι οποίοι δε γνωρίζουν ούτε τo αλφάβητο. Σε σπουδαστές, οι οποίοι έχουν προβλήματα ανάγνωσης, γραφής, τονισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος }

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Είδη αξιολόγησης: αρχική-διαγνωστική, συντρέχουσαδιαμορφωτική, τελική Μορφές

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Η διερευνητική διδακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση της κριτικής σκέψης των μαθητών Σταύρος Τσεχερίδης Εισαγωγή Παρά την ευρεία αποδοχή της άποψης ότι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Εισαγωγικά «Η ιστορία είναι η συστηματική μελέτη των ανθρώπων στο παρελθόν»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο 1.1 Στόχοι Οι σπουδαστές στο Επίπεδο 1 του ICCLE είναι ικανοί να κατανοούν βασικά γλωσσικά στοιχεία που σχετίζονται με συνήθη καθημερινά θέματα. Είναι ικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη Αθήνα, 14-15 Μαΐου 2010 ηρητήριο _2010 1 Τα πολυτροπικά κείμενα ως εργαλείο προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί)

Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί) Επέβλεψε και πιβλέπει Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί) 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα