ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ"

Transcript

1 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κομοτηνή 7-8 Μαΐου 2010 Στη μνήμη του ομότιμου Καθηγητή Χρίστου Τσολάκη Επιμέλεια έκδοσης: Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, Μαρία Δημάση

2 Αριθμός Εκτύπωσης: 1734 ISBN Εκδοτικός Oίκος Αδελφών Kυριακίδη A.E. Kων. Mελενίκου 5, T.K , Θεσσαλονίκη Tηλ , Fax Web: Αθήνα: Kεντρικό Αρσάκειο Mέγαρο, Στοά του Bιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, T.K Τηλέφωνο και fax: Στοιχειοθεσία - Επεξεργασία κειμένου: Κωνσταντίνος Β. Κορδαλής Η πνευματική ιδιοκτησία αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση καί χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της. Πάντως, κατά το N. 2121/1993 καί τη διεθνή σύμβαση της Bέρνης (που έχει κυρωθεί με το N. 100/1975) απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο (ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο), τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη.

3 Στο Δάσκαλο Χρίστο Τσολάκη Πορεία ειρήνης στ ακροκέραμα της μνήμης μας να πορεύεσαι Δάκρυα βουβά χαιρετούν τις μέρες που περνούν της πρώιμης απώλειας λόγους μελανόμορφους ιχνηλατώντας Πίσω απ αετών, χρυσαετών, γερακιών και γλάρων φτερούγες η πληθωρική σου μορφή στου περιστεριού τη ρότα Μαρία Δημάση Ο παρών τόμος αφιερώνεται στον καθηγητή Χρίστο Τσολάκη, που πέρασε στην αιωνιότητα λίγο πριν δημοσιευτεί ο παρών τόμος, στις 31 Ιουλίου του 2012

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 5 Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη, Δημάση Μαρία ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ... 9 Παύλου Στέφανος Βουγιουκλής Θωμάς Χρυσάνθου Βλάσης Α. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΤΟΥ ΔΠΘ Γαβριηλίδου Ζωή: Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού Δημάση Μαρία: Κειμενικά είδη και δια-πολιτισμική ανάγνωση των εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας του Γυμνασίου Ευθυμίου Αγγελική, Γκαβανόζη Βασιλική, Χάβου Ελένη: Η συχνότητα των νεοελληνικών επιθημάτων στα κείμενα των σχολικών εγχειριδίων: σχολιασμός δεδομένων και διδακτικές προεκτάσεις Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη: Εναλλακτικές προσεγγίσεις στη γλωσσική διδασκαλία μέσω των ΝΕ διαλέκτων/ιδιωμάτων: το ιδίωμα της Θράκης Σαραφίδου Τριανταφυλλιά: Το κοινωνιογλωσσικό προφίλ των μαθητών Ρομά στα δημοτικά σχολεία της Θράκης: μερικά στοιχεία από τη λειτουργία του προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ«ένταξη τσιγγανοπαίδων στο σχολείο» Β. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΩΝ ΤΟΥ ΔΠΘ Θεολόγου Στέλλα: Oπτικός γραμματισμός και διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας σε μουσουλμάνους μαθητές γυμνασίου στη Θράκη 109 Ιντζέ Πολυξένη: O Γιάννης και ο Αχμέτ μαντεύουν άγνωστες λέξεις. Πόσο βέβαιοι είναι όμως;

6 6 Κοσκινάς Εμμανουήλ: Η ασαφής περιοχή (fuzzy area) «προφορικόςγραπτός λόγος» μέσα στη σχολική τάξη 143 Μαθιουδάκης Νίκος: Scribo poesem, ergo sum - Γράφω ποίηση, άρα υπάρχω: περί ποιητικών γραμματικών Σαχινίδου Παρασκευή: Το πλαίσιο διαμόρφωσης του γραπτού λόγου στο σχολείο σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα ή τι πρακτικές αναδύονται κατά τη διδασκαλία της γλώσσας σε πολυπολιτισμικές τάξεις. Μία όψη του σχολικού γλωσσικού γραμματισμού

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ζητήματα διδακτικής της γλώσσας» συνδιοργανώθηκε από το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών και το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης και με τη συμμετοχή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χρίστου Τσολάκη. Είχε ως βασικό του στόχο την παρουσίαση εργασιών μελών ΔΕΠ τα οποία ασχολούνται με τη γλώσσα σε ερευνητικό και σε καθαρά πρακτικό επίπεδο, τόσο από την πλευρά της γλωσσολογίας όσο και της διδακτικής, καθώς και αντίστοιχων διδακτόρων και υποψήφιων διδακτόρων. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο Συνέδριο ήταν η, όσο το δυνατόν, σύνδεση των εισηγήσεων με τις ιδιαιτερότητες της γλωσσικής διδασκαλίας στην περιοχή της Θράκης, τόσο όσον αφορά τα πλειονοτικά δημόσια σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όσο και τα μειονοτικά. Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 7 και 8 Μαΐου 2010 με τη χρηματοδότηση της Επιτροπής Ερευνών και της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας του ΔΠΘ. Οι οργανωτές ευελπιστούμε ότι η έκδοση των Πρακτικών θα δώσει την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες και σε ενδιαφερόμενους/ες φοιτητές/τριες να μελετήσουν τις εισηγήσεις, οι οποίες ίσως γονιμοποιήσουν νέες ιδέες και προοπτικές στη γλωσσική διδασκαλία. Τελειώνοντας, θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμότερες ευχαριστίες μας στον Εκδοτικό Οίκο των Αδερφών Κυριακίδη για την ευγενική προσφορά της έκδοσης των Πρακτικών αυτών, με την οποία τιμά τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Χρίστο Τσολάκη αλλά και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Πηνελόπη Καμπάκη Βουγιουκλή, Μαρία Δημάση

8

9 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ

10 Καθηγητής Στέφανος Παύλου Πρόεδρος του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών Το συνέδριο με θέμα: «Ζητήματα διδακτικής της γλώσσας», το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2010, είχε ως σκοπό να τιμήσει τον Ομότιμο Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Χρίστο Τσολάκη. Τη διοργάνωσή του είχαν προτείνει και αναλάβει από το Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης η Επίκουρη Καθηγήτρια κ. Μαρία Δημάση και από το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια κ. Καμπάκη Βουγιουκλή Πηνελόπη. Και τα δύο Τμήματα στήριξαν την υλοποίηση του Συνεδρίου. Θεωρήσαμε υποχρέωση του Πανεπιστημίου μας να τιμήσει τον Καθηγητή, ο οποίος είχε γνωστικό αντικείμενο τη διδακτική της Νεοελληνικής γλώσσας, ως ένδειξη αναγνώρισης και τιμής στο πρόσωπο του επιστήμονα που ασχολήθηκε δια βίου με τη μελέτη και την έρευνα της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε πλαίσιο διαχρονικότητας και συγχρονίας. Στο Συνέδριο παρουσιάστηκε αναλυτικά η βιογραφία και η εργογραφία του και η οργανωτική επιτροπή με το Πρόγραμμα που συνέταξε έδωσε την ευκαιρία στην επιστημονική κοινότητα, στους/στις φοιτητές/τριες του Δημοκριτείου, στους/στις εκπαιδευτικούς της περιοχής της Θράκης και στην κοινωνία γενικότερα να επικοινωνήσουν με τον σπουδαίο δάσκαλο και επιστήμονα. Για πολύ καιρό τοπικός τύπος και κοινωνία συζητούσαν τη συγκινητική ομιλία του τιμώμενου Καθηγητή ο οποίος άγγιξε τις ψυχές όλων με τον διαρκή ενθουσιασμό του για την ελληνική γλώσσα και τη μελέτη της. Εκφράζουμε τα συγχαρητήρια στις δύο συναδέρφους για την όλη τους προσπάθεια, από την οργάνωση του Συνεδρίου μέχρι την επιμέλεια και την έκδοση των Πρακτικών, και ευχόμαστε ανάλογη συνέχεια.

11 Θωμάς Βουγιουκλής, Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής του ΔΠΘ Πέρασαν πάνω από δέκα χρόνια όταν ο Σύλλογος Φιλολόγων πρόσφερε στη Σχολή Επιστημών Αγωγής του ΔΠΘ, στην Αλεξανδρούπολη, την προτομή του Θεόδωρου Κάστανου. Τότε είδα, διά ζώσης, για πρώτη φορά τον Καθηγητή, τον Δάσκαλο, Χρίστο Τσολάκη. Αργότερα, θυμόταν κάτι καλό απ τον σύντομο χαιρετισμό που διάβασα στη διάρκεια της τελετής. Κρατώ αρχείο, συνήθως, αυτών που λέω για να μπορώ να κρατώ αρχείο και αυτών που λένε οι άλλοι. Όπως γνωρίζω ότι και ο Χρίστος Τσολάκης κρατάει τεράστιο αρχείο άλλων. Αυτό, για τους μαθηματικούς, ονομάζεται «μεταβατική ιδιότητα». Μια θεμελιώδης ιδιότητα η οποία χαρακτηρίζει τις πράξεις. Είδα λοιπόν τι προκάλεσε τον Καθηγητή σε κείνο το χαιρετισμό. Επειδή, λόγω άγνοιας, δεν κατανοούσα το μέγεθος του δασκάλου Κάστανου είπα «είμαστε εδώ για να λέει η οιμωγή μας ότι ήμασταν εκεί που έ- πρεπε». Έκτοτε, συνειδητοποίησα ότι πολλές φορές παραβρέθηκα σε μέρη στα οποία δεν κατάλαβα ακριβώς το λόγο που παραβρίσκομαι αλλά δεν το μετάνιωσα. Όπως δεν θα μετανιώσω και τώρα που βρίσκομαι ανάμεσα σε φιλολόγους και παιδαγωγούς εγώ ένας καθαρός μαθηματικός. Νομίζω ότι ήρθα να κλέψω κάποιες σοφές σκέψεις. Άλλωστε τι κάνουν και οι ειδικοί στο αντικείμενο όταν έρχονται να α- κούσουν τον Δάσκαλο Τσολάκη; Ελπίζουν να κλέψουν κάτι παρόντος του θύματος. Και ο ίδιος συλημένος χαίρεται. Χαίρεται γιατί πιστεύω ότι πιστεύει ότι δεν υπάρχει απλή διδασκαλία Παιδείας αλλά μια «μέθεξη» Παιδείας. Μέθεξη την οποία υπηρετεί πιστά τόσα χρόνια και εκμεταλλεύεται θρασύτατα όσους τον παρακολουθούν, όπως όλοι μας τώρα.

12 Και. λίγα λόγια για τον κ. Χρίστο Τσολάκη από ένα μαθητή του Στα πλαίσια αυτής της εκδήλωσης προς τιμήν του κ. Χρίστου Τσολάκη, θα ήθελα να εκφράσω κι εγώ, ως παλιός μαθητής του στο λύκειο, κάποιες γενικές σκέψεις. Η γενικότητα των σκέψεών μου οφείλεται στο γεγονός ότι, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος κι εγώ, θεραπεύω ένα εντελώς διαφορετικό επιστημονικό πεδίο απ αυτό του κ. Τσολάκη. Όταν διορίστηκε ο κ. Τσολάκης στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου είχα την τύχη να φοιτώ, ήταν πολύ νέος. Μας δίδασκε, τότε, όλα τα φιλολογικά μαθήματα: Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Λατινικά, Ιστορία. Είχαμε την τύχη, μάλιστα, να μας διδάσκει αυτά τα μαθήματα για δύο ή τρία συνεχόμενα έτη. Εμείς, οι μαθητές του, τον αγαπήσαμε πολύ, γιατί συνδύαζε το νεανικό ενθουσιασμό με τη δίψα, την αγωνία να προσφέρει στη νέα γενιά, να καλλιεργήσει και να διαπλάσει σκεπτόμενους ανθρώπους. Για μας δεν ήταν ο καθηγητής του γυμνασίου ή του λυκείου, ήταν ο δάσκαλος. Είχε πάθος για το υψηλό λειτούργημά του. Αυτό το πάθος είναι που ξεχωρίζει τους μεγάλους δασκάλους και επιστήμονες. Παρακολουθώντας τον, σήμερα, στις τηλεοπτικές εκπομπές της ΕΤ3, διαπιστώνω με μεγάλη μου χαρά ότι διατηρεί ακόμα το νεανικό ενθουσιασμό και το πάθος. Εκτός, όμως, από δάσκαλος, ο κ. Τσολάκης ήταν και φίλος μας. Δεν μπορώ να ξεχάσω την παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, από την τάξη του σχολείου μαζί με το δάσκαλό της, τη διδασκαλία του θεατρικού έργου «Παπαφλέσσας» στην τελευταία τάξη του λυκείου, που «ανέβηκε» στο Πειραματικό Σχολείο στα πλαίσια της εθνικής γιορτής, ή τις συζητήσεις μέσα στην τάξη για τα πρωτοποριακά, για κείνη την εποχή, κινηματογραφικά έργα του Μπέργκμαν. Ποια είναι η προσφορά του μεγάλου δασκάλου στο μαθητή του; Απλούστατα, σε κάνει να αγαπήσεις αυτό που διδάσκει, είτε είναι Αρχαία Ελληνικά και Ιστορία, είτε είναι Μαθηματικά, Φυσική ή Χημεία. Βέβαια, ο κ. Τσολάκης ήταν επιφορτισμένος με ένα πολύ «βαρύ» καθήκον, να μας μάθει σωστά τη γλώσσα μας, τον εθνικό μας πλούτο, να μας μάθει να σκεπτόμαστε. Δεν το κρύβω, στο σχολείο α- γάπησα τα φιλολογικά μαθήματα περισσότερο από τα Μαθηματικά και τη Φυσική, τόσο απαραίτητα στην κατοπινή μου πορεία.

13 Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα το 1992, μετά από δεκαεπτάχρονη παραμονή στη Γερμανία, συμβουλευόμουν πάντα τη «Νεοελληνική Γραμματική» του Χρίστου Τσολάκη για να προσαρμοστώ στις εξελίξεις της δομής της ελληνικής γλώσσας. Δυστυχώς, το παραπάνω λιγόλογο κείμενο είναι αντιστρόφως ανάλογο προς την προσφορά του μεγάλου δασκάλου. Με βαθύ σεβασμό Χρυσάνθου Βλάσης Καθηγητής ΔΠΘ Αναπληρωτής Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών 13

14

15 Α. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΤΟΥ ΔΠΘ

16

17 Περίληψη Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού Γαβριηλίδου Ζωή Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης E mail: Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μία συνοπτική παρουσίαση των λόγων χρήσης λεξικού όπως προκύπτει από τη βιβλιογραφία, αναδεικνύονται οι δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού και δίνεται έμφαση στην αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη τα οποία να είναι άμεσα (direct) ως προς τη διατύπωση των στόχων και ενσωματωμένα (embedded) στην υπόλοιπη γλωσσική διδασκαλία. Τέλος υπογραμμίζουμε την ανάγκη συλλογής εμπειρικών δεδομένων από την τάξη που να αποδεικνύουν τη θετική επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στις στρατηγικές ικανότητες χρήσης του λεξικού. Λέξεις κλειδιά: Παιδαγωγική λεξικογραφία, στρατηγικές χρήσης λεξικού, άμεσο και ενσωματωμένο παρεμβατικό πρόγραμμα διδασκαλίας στρατηγικής χρήσης 1. Εισαγωγή Σε αντίθεση με ότι συνέβαινε σε άλλες χώρες, στην Ελλάδα τα τελευταία μόνο χρόνια το λεξικό έχει ενσωματωθεί στη γλωσσική διδασκαλία στις τάξεις. Πιο συγκεκριμένα, με την τελευταία αναμόρφωση των σχολικών εγχειριδίων που επιχείρησε το Π.Ι εισήχθησαν στα δημοτικά σχολεία δύο ερμηνευτικά Λεξικά, ένα για την α, β, και γ τάξη του δημοτικού και ένα για την δ, ε και στ τάξη, καθώς ένα ερμηνευτικό λεξικό για τις α, β και γ γυμνασίου. Η εισαγωγή των λεξικών αυτών στο σχολείο, εάν δεν συνοδευτεί και από εξάσκηση των μαθητών στη χρήση τους, δεν συνεπάγεται και την αλλαγή της στάσης του μαθητή απέναντι στο λεξικό.

18 18 Γαβριηλίδου Ζωή Η αποτελεσματική χρήση λεξικού, από την άλλη πλευρά, δεν είναι αυτονόητη. Προϋποθέτει γενικές δεξιότητες (αλφαβήτηση, λημματοποίηση, επιλογή της ορθής ερμηνείας) καθώς και ειδικές στρατηγικές (ληματοποίησης, επιλογής της ορθής λέξης, αναζήτησης). Η σύγχρονη βιβλιογραφία έχει αποδείξει ότι οι δεξιότητες και οι στρατηγικές αυτές είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο διδασκαλίας στο πλαίσιο ειδικών παρεμβατικών προγραμμάτων, τα οποία όπως φαίνεται επηρεάζουν θετικά την αποτελεσματική χρήση λεξικού όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στην καθημερινή ζωή. Και η αποτελεσματική χρήση λεξικού είναι ένα ζητούμενο στο επιστημονικό πεδίο της εκμάθησης και απόκτησης του λεξιλογίου στη μητρική ή τη δεύτερη γλώσσα εφόσον έρευνες έχουν δείξει πως αυτή αποτελεί ένα μέσο ενίσχυσης και βελτίωσης της διαδικασίας λεξικής απόκτησης. Στην εργασία αυτή θα επιχειρήσω να αναδείξω τους λόγους χρήσης καθώς και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη χρήση λεξικού, τις δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού καθώς και την αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη. Θα βασιστώ στη βιβλιογραφία σχετικά με τις στρατηγικές εκμάθησης και θα προσπαθήσω να θέσω αντίστοιχη προβληματική σχετικά με τις στρατηγικές χρήσης λεξικού στην τάξη και εκτός αυτής. 1. Λόγοι χρήσης λεξικού Ένα βασικό ερώτημα στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε στο πεδίο της παιδαγωγικής λεξικογραφίας είναι και το εξής: πότε τελικά καταφεύγει ο μαθητής ή και ο ενήλικος χρήστης στο λεξικό; Σε γενικές γραμμές οι χρήστες καταφεύγουν στο λεξικό κυρίως κατά τη διαδικασία κατανόησης κειμένων (προσληπτική χρήση) και δευτερευόντως κατά την παραγωγή κειμένων (παραγωγική χρήση) (Béjoint 1989, Christianson 1997). Ερευνητικά δεδομένα (Nesi 1996) έχουν δείξει ότι ο έμπειρος χρήστης κατά την προσληπτική χρήση λεξικού επιλέγει ορθά πότε να χρησιμοποιήσει το λεξικό του και πότε να καταφύγει σε αυτό αφού έχει επιχειρήσει να μαντέψει τη σημασία μιας λέξης, ενώ άλλοι ερευνητές (Ranalli 2003) έχουν διαπιστώσει μια εξάρτηση από το λεξικό ή συχνά άσκοπη υπερχρησιμοποίησή του ακόμη και σε περιπτώσεις που θα μπορούσαν να το αποφύγουν. Ο Scholfield (2002) και ο Bishop (2000) υποστηρίζουν ότι οι μαθητές καταφεύγουν στο λεξικό κυρίως όταν επιθυμούν να ελέγξουν την ορθογραφία μιας λέξης, το γένος της ή να βρουν τη σημασία της. Σε μία έρευνα (Γαβριηλίδου 2002) που πραγματοποιήθηκε σε φοιτητές του Τμήματος Φιλολογίας του Δ.Π.Θ αναφέρθηκε επίσης η αναζήτηση πρόσθετων φωνολογικών, γραμματικών και πραγματολογικών πληροφοριών. Πιο συγκεκριμένα οι λόγοι χρήσης λεξικού που καταγράφηκαν ήταν οι εξής:

19 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 19 ΛΟΓΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΛΕΞΙΚΟΥ Απόλυτες τιμές % 1. Ερμηνεία/σημασία Ορθογραφία Ετυμολογία Συνώνυμα Μετάφραση Φωνολογική Ανάλυση Πληροφορίες Αντίθετα Σύνταξη Σχηματισμός γραμματικών τύπων Παράγωγα Χρήση λέξης Εκπόνηση Εργασιών Διδακτικοί σκοποί Κατανόηση Λεξικών Φράσεων Μελέτη λατινικών/αρχαίων Δείγμα: 37 φοιτητές Πίνακας 1: Λόγοι χρήσης λεξικού Όπως φαίνεται από τον πίνακα, το μεγαλύτερο ποσοστό (97.3%) φοιτητών/φοιτητριών καταφεύγει στο λεξικό προκειμένου να αναζητήσει τη σημασία μιας λέξης. Μεγάλος αριθμός του δείγματος (59.5%) χρησιμοποιεί το λεξικό για ζητήματα ορθογραφίας. Η εύρεση της ετυμολογίας των λέξεων απασχολεί τους μισούς περίπου φοιτητές (48.6%). Επίσης, περίπου 3 στους 10 φοιτητές (29.7%) καταφεύγουν στο λεξικό για ζητήματα εύρεσης συνωνύμων. Διαπιστώθηκαν τέλος και άλλοι περιθωριακοί λόγοι χρήσης που επιλέγονται από μικρό με στατιστική σημαντικότητα αριθμό φοιτητών, δηλαδή αμελητέο. Οι λόγοι αυτοί ήταν κατά σειρά προτίμησης η μετάφραση, η φωνολογική ανάλυση ή εύρεση γενικών πληροφοριών, η εύρεση αντιθέτων και η εξακρίβωση της σύνταξης μιας λέξης, ο σχηματισμός γραμματικών τύπων, η εύρεση παράγωγων λέξεων, η χρήση μιας λέξης και η εκπόνηση εργασιών, διδακτικοί σκοποί, αναζήτηση λεξικών φράσεων και η μελέτη των αρχαίων και λατινικών. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η χρήση κατά την παραγωγή κειμένων (παραγωγική χρήση) και κυρίως κατά την αυοαξιολόγηση των κειμένων των μαθητών είναι εντελώς περιθωριακή. Θα είχε ωστόσο νόημα να εξασκηθούν οι μαθητές στη χρήση λεξικού για την ανεύρεση συνωνύμων, οικογενειών λέξεων, αντιθέτων κατά την παραγωγή κειμένων στην τάξη ή στο σπίτι, αλλά και κατά τη φάση αυτοα-

20 20 Γαβριηλίδου Ζωή ξιολόγησης των κειμένων τους, ώστε να αποφεύγονται επαναλήψεις λέξεων, να πετυχαίνεται μεγαλύτερος βαθμός κυριολεξίας, κτλ. Ειδικότερα η χρήση λεξικού για την αυτοαξιολόγηση των κειμένων των μαθητών μπορεί να τους οδηγήσει σταδιακά σε μια μεγαλύτερη μαθησιακή αυτονομία και αυτοέλεγχο της μάθησής τους. 2. Το λεξικό ως στρατηγική εκμάθησης Η έρευνα σχετικά με τις στρατηγικές εκμάθησης, δηλαδή τα μέσα και τις τεχνικές που καθιστούν το μαθητή ικανό να «μάθει πώς να μαθαίνει» καθώς και οι τυπολογίες των στρατηγικών που έχουν αναδυθεί από αυτή συγκαταλέγουν τη χρήση λεξικού στις θετικές στρατηγικές εκμάθησης. Πιο συγκεκριμένα, η Oxford (1990) και οι Gu & Johnson (1996) θεωρούν ότι η χρήση λεξικού είναι μία γνωστική στρατηγική που συνδυάζεται με άλλες στρατηγικές όπως το μάντεμα ή οι σημειώσεις του μαθητή. Ο Nation (2001) στην τυπολογία του περιλαμβάνει το λεξικό στις στρατηγικές αναζήτησης πληροφοριών που επιδρούν θετικά στην εκμάθηση λεξιλογίου. Άλλες έρευνες που αφορούν τις λεξιλογικές στρατηγικές έχουν αποδείξει ότι οι ενεργοί χρήστες στρατηγικών μαθαίνουν ευκολότερα το λεξιλόγιο από τους μαθητές που δεν χρησιμοποιούν γενικά στρατηγικές (Ellis 1994, Sanaoui 1995, Lawson & Hogben 1996, Chamot 2001, Fan 2003, Gu 2005, Macaro 2001, Peters 2007). Επίσης, μελέτες που εστίασαν στη χρήση λεξικού ως λεξιλογική στρατηγική καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το λεξικό έχει θετική επίδραση στη μαθησιακή διαδικασία συνολικά (Hulstijn 1993, Luppescu & Day 1993, Knight 1994, Laufer & Hadar 1997, Laufer & Hill 2000, Bruton 2007). Συγκεκριμένα, σε έρευνά της η Knight (1994) βρήκε έπειτα από δύο επαναληπτικές μετρήσεις ότι σε δοκιμασίες απόκτησης λεξιλογίου η ομάδα που χρησιμοποίησε λεξικό έμαθε περισσότερες λέξεις από την ομάδα που δεν είχε πρόσβαση σε λεξικό. Ανάλογα αποτελέσματα βρέθηκαν στην ίδια έρευνα και σε δοκιμασίες κατανόησης κειμένου. 3. Παράγοντες που επηρεάζουν την (επιτυχή) χρήση λεξικού Μία σειρά παράγοντες επηρεάζουν τη χρήση λεξικού. Οι Hartmann (1987, 1994) Williams & Burdens (1997), Cohen (2001) και Gu (2003) θεωρούν ότι οι προσωπικές προτιμήσεις του μαθητή, το προσωπικό του στιλ εκμάθησης, τα χαρακτηριστικά και το πλαίσιο της εκμάθησης καθώς και ο τύπος των ασκήσεων που έχει να επιλύσει επηρεάζουν καταρχάς το αν ο μαθητής θα καταφύγει στο λεξικό ή όχι και κατά δεύτερον το κατά πόσο θα το κάνει με αποτελεσματικό τρόπο. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που φαίνεται να καθορίζει τη χρήση λεξικού είναι το επίπεδο κατάκτησης της γλώσσας καθώς και η επίδοση των μαθητών. Συγκεκριμένα

21 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 21 μαθητές προχωρημένου επιπέδου με υψηλές επιδόσεις χρησιμοποιούν περισσότερο το λεξικό από αρχάριους μαθητές χαμηλότερων επιδόσεων και εμφανίζουν μεγαλύτερη εμπειρία ως προς το τι είδους πληροφορία να αναζητήσουν σε κάθε τύπου λεξικό (Ahmed 1988, Gu & Johnson 1996, Wen & Johnson 1997). Τέλος υ- πάρχουν ενδείξεις ότι το φύλο σε συνδυασμό με την επίδοση μπορεί να επηρεάζει τη χρήση λεξικού. Σε έρευνά του Nakamura (2000) βρέθηκε ότι κορίτσια με υψηλή επίδοση στη γλώσσα χρησιμοποιούσαν περισσότερο το λεξικό από αγόρια με υψηλή επίδοση. Προβλήματα στους χρήστες προκύπτουν κυρίως κατά την αναζήτηση κλιτών λέξεων (στο μέτρο που συχνά ο χρήστης δεν είναι ικανός να κάνει υποθέσεις σχετικά με τον τύπο της κλιτής λέξης που αποτελεί το λήμμα του λεξικού), γραμματικών λέξεων και παγιωμένων εκφράσεων επειδή ο χρήστης δεν είναι ικανός να εντοπίσει το λήμμα στο οποίο έχει ενσωματωθεί η παγιωμένη έκφραση. Προβλήματα επίσης είναι δυνατόν να ανακύψουν κατά την παραγωγή κειμένων ή κατά την αναζήτηση λέξεων που ο χρήστης άκουσε στον προφορικό λόγο, εξαιτίας της ορθογραφικής πολυπλοκότητας της ελληνικής. Τέλος οι πολύσημες λέξεις αποθαρρύνουν τους χρήστες που δεν είναι εξοικειωμένοι με στρατηγικές αναζήτησης των λέξεων. 4. Οι δεξιότητες και οι στρατηγικές του αποτελεσματικού χρήστη Αποτελεσματική χρήση λεξικού σημαίνει επιτυχία στην έκβαση της αναζήτησης το συντομότερο δυνατό χρόνο. Για να το πετύχει αυτό, ο αποτελεσματικός χρήστης λεξικού διαθέτει μια σειρά από δεξιότητες και χρησιμοποιεί μια γκάμα στρατηγικών οι οποίες περιγράφονται παρακάτω: Γνωρίζει διαφορετικούς τύπους λεξικού και τις πληροφορίες που περιλαμβάνει το καθένα και επιλέγει εκείνο το λεξικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Έχει διαμορφωμένα κριτήρια για την επιλογή του λεξικού του. Πριν χρησιμοποιήσει το λεξικό του εξοικειώνεται με τα βασικά του χαρακτηριστικά διαβάζοντας την εισαγωγή του λεξικού, εντοπίζοντας τις χρησιμοποιούμενες συντομογραφίες, παρατηρώντας τα χαρακτηριστικά μορφής του λεξικού (γραμματοσειρές, τοποθέτηση κεφαλαριών, κτλ). Κάνει επιλεκτική χρήση του λεξικού, με άλλα λόγια καθορίζει το πότε θα χρησιμοποιήσει το λεξικό του, το πόσες και ποιες λέξεις θα αναζητήσει με βάση τον αριθμό λέξεων που χρειάζεται για να κατανοήσει ένα κείμενο, τη χρησιμότητα της λέξης για την κατανόηση ενός κειμένου, τη δυνατότητα ερμηνείας της λέξης από τα συμφραζόμενα ή όχι, τη συχνότητά της (οι συχνότερες λέξεις είναι χρησιμότερες κατά την εκμάθηση του λεξιλογίου).

22 22 Γαβριηλίδου Ζωή Έχει ικανότητες ταχείας αλφαβήτησης, ενώ είναι σε θέση να μοιράζει τα γράμματα της αλφαβήτου στις σελίδες του λεξικού. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με τον τύπο που αποτελεί το λήμμα στο λεξικό. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με τη λέξη μιας παγιωμένης έκφρασης που αποτελεί λήμμα στο λεξικό. Είναι σε θέση να κάνει επιτυχημένες υποθέσεις σχετικά με την ορθογραφία της λέξης που αναζητά. Όταν δεν βρίσκει μία λέξη στο σημείο που την αναζητά δεν αποθαρρύνεται αλλά επιχειρεί νέα αναζήτηση με αναθεωρημένα κριτήρια. Υποβοηθείται στην αναζήτηση από σημάδια του λεξικού ή τα κεφαλάρια. Ανοίγει το λεξικό του τελείως μόνο όταν είναι βέβαιος πως είναι στη σωστή σελίδα, προκειμένου να κερδίσει χρόνο στην αναζήτηση. Ψάχνει στοχευμένα με την έννοια ότι έχει πάντα στο μυαλό του το λήμμα που αναζητεί. Όταν η λέξη που αναζητεί είναι πολύσημη, δεν επιλέγει χάριν ευκολίας την πρώτη σημασία αλλά εκείνη που πραγματικά χρειάζεται. Δεδομένης σε μεθοδολογικό επίπεδο της έλλειψης ενός έγκυρου και αξιόπιστου εργαλείου για τη συλλογή δεδομένων αναφορικά με τη στρατηγική χρήση λεξικού, η Gavriilidou (υπό δημοσίευση) κατασκεύασε το Strategy Inventory for Dictionary Use (S.I.D.U), το οποίο περιλαμβάνει 47 ερωτήσεις σε πενταβάθμια κλίμακα Likert οι οποίες διερευνούν τις στρατηγικές επιλογής λεξικού, λημματοποίησης και αναζήτησης λημμάτων. Με το συγκεκριμένο εργαλείο του οποίου σταθμισμένη μορφή υπάρχει και για την Αγγλική αναμένεται να δώσει νέα έμφαση στην έρευνα γύρω από την παιδαγωγική λεξικογραφία. 5. Η επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στην αποτελεσματική χρήση λεξικού Οι παραπάνω δεξιότητες και στρατηγικές δεν είναι δεδομένες για το μέσο χρήστη μπορούν, ωστόσο, να καλλιεργηθούν μέσα από παρεμβατικά προγράμματα στρατηγικής χρήσης λεξικού στο σχολείο. Σε έρευνά του ο Kipfer (1987) προσπάθησε να εκπαιδεύσει αμερικανούς μαθητές γυμνασίου στη χρήση λεξικού και βρήκε θετική επίδραση του προγράμματος στις δεξιότητες των μαθητών. Ο Nation (2001) βρήκε ότι έπειτα από εξάσκηση στη χρήση λεξικού οι μαθητές έδιναν πιο ακριβείς απαντήσεις σε επίπεδο λεξιλογίου. Η Chi (2003) πρότεινε την ενσωμάτωση προγραμμάτων στρατηγικής χρήσης λεξικού στα προγράμματα διδασκαλίας ξένων γλωσσών. Οι Lew & Galas (2008) διαπίστωσαν ότι η εξάσκηση στη χρήση λεξικού βελτιώνει και άλλες επι-

23 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 23 μέρους δεξιότητες όπως η διάκριση τύπων ενικού πληθυντικού, ο χειρισμός διαφορετικών σημασιών των λέξεων, η ικανότητα εντοπισμού και μετάφρασης ιδιωματικών εκφράσεων, η διάκριση διαφορετικών γλωσσικών επιπέδων ύφους, κτλ. H Kambakis-Vougiouklis (2008, 2009) διαπίστωσε ότι η συνεισφορά της χρήσης λεξικού στην αύξηση της ορθότητας και βεβαιότητας των υποκειμένων της ήταν στατιστικά σημαντική. Τα ερωτήματα που θα έπρεπε να απαντήσουμε κατά το σχεδιασμό παρεμβατικών προγραμμάτων για τη στρατηγική χρήση λεξικού συνοψίζονται στα εξής: Κατά πόσο το πρόγραμμα πρέπει να είναι άμεσο, δηλαδή να πληροφορούνται οι μαθητές για τη χρησιμότητα των συγκεκριμένων στρατηγικών αναζήτησης ή των περιστάσεων που μπορούν αυτές να εφαρμοστούν ή έμμεσο δηλαδή οι μαθητές να εξασκούνται στη χρήση λεξικού δίχως να τους εξηγείται το γιατί. Κατά την άποψή μου ένα παρεμβατικό πρόγραμμα με χαρακτηριστικά αμεσότητας παρουσιάζει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα: ενισχύει τη συνειδητοποίηση του χρήστη σχετικά με τις στρατηγικές που χρησιμοποιεί, δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να βοηθήσει τα παιδιά να συνδέσουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της διαδικασίας αναζήτησης με συγκεκριμένες στρατηγικές, και τέλος βοηθά το μαθητή να αξιολογήσει τα οφέλη από τη χρήση θετικών στρατηγικών χρήσης λεξικού. Κατά πόσο πρέπει να είναι ενσωματωμένο στη διδασκαλία μαθημάτων ό- πως η γλώσσα ή να αποτελεί αυτοτελές αντικείμενο μάθησης. Η εκτίμησή μου είναι ότι τα ενσωματωμένα προγράμματα ενισχύουν την εξάσκηση στη στρατηγική χρήση λεξικού μέσα σε αυθεντικές περιστάσεις κάτι που έχει ι- διαίτερη παιδαγωγική αξία. Ως συγγραφέας του βιβλίου γλώσσας της δευτέρας δημοτικού Ταξίδι στον Κόσμο της Γλώσσας, επιχείρησα να εντάξω ένα πρόγραμμα στρατηγικής χρήσης λεξικού με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Έτσι η ενότητα 11 που περιλαμβάνεται στο β τεύχος της Γλώσσας της β δημοτικού αποτελεί ένα άμεσο πρόγραμμα στρατηγικής χρήσης λεξικού που είναι ταυτόχρονα ενσωματωμένο στη διδασκαλία του μαθήματος της γλώσσας. Θα είχε ενδιαφέρον να μελετηθεί με εμπειρικό τρόπο η επίδραση του προγράμματος χρήσης λεξικού που προτείνεται στο συγκεκριμένο βιβλίο στη στρατηγική χρήση λεξικού από τους μαθητές της Β τάξης. Συμπεράσματα Στην παρούσα μελέτη επιχειρήσαμε μία συνοπτική παρουσίαση των λόγων χρήσης λεξικού όπως καταγράφεται στη βιβλιογραφία, αναδείξαμε τις δεξιότητες και στρατηγικές που προϋποθέτει η αποτελεσματική χρήση του λεξικού καθώς και την αναγκαιότητα σχεδιασμού και εφαρμογής παρεμβατικών προγραμμάτων για

24 24 Γαβριηλίδου Ζωή την καλλιέργεια στρατηγικής χρήσης λεξικού στην τάξη τα οποία να είναι άμεσα ως προς τη διατύπωση των στόχων και ενσωματωμένα στην υπόλοιπη γλωσσική διδασκαλία. Τέλος αναφερθήκαμε στην ανάγκη συλλογής εμπειρικών δεδομένων από την τάξη που να αποδεικνύουν τη θετική επίδραση παρεμβατικών προγραμμάτων στις στρατηγικές ικανότητες χρήσης του λεξικού. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ahmed, M. O. (1988). Vocabulary learning strategies. In P. Meara (Ed.), Beyond words (pp. 3-14). London: British Association for Applied Linguistics, in association with Centre for Information on Language Teaching and Research. Béjoint, H The teaching of dictionary use: present state and future tasks. Dictionaries. Berlin, New York: Walter de Gruyter. 1st vol Bishop G. (2000). Dictionaries, examinations and stress. Language Learning Journal, 21, Bruton A Vocabulary learning from dictionary referencing and language feedback in EFL Translational Writing. Language Teaching Research, 11, Chamot A-U. (2001). The role of learning strategies in second language acquisition. In Learner contributions to language learning: New directions in research. M.P. Breen (ed). Harlow: Longman, Chi M.-L. A An Empirical Study of the Efficacy of Integrating the Teaching of Dictionary Use into a Tertiary English Curriculum in Hong Kong. Language Centre, Hong Kong University of Science and Technology. Christianson K «Dictionary use by EFL writers: what really happens». Journal of second language writing 6, Cohen A. D. (2003. The learner s side of foreign language learning: where do styles, strategies and tasks meet? International review of Applied Linguistics in Language Teaching, 41 (4). Ellis R The study of second language acquisition. Oxford: Oxford University Press. Fan, M.Y (2003). Frequency of use, perceived usefulness, and actual usefulness of second language vocabulary strategies: A study of Hong-Kong learners. The Modern Language Journal 87 (2): Γαβριηλίδου Ζ «Η διερεύνηση των λόγων χρήσης λεξικού ως προϋπόθεση για τη διδασκαλία στρατηγικής χρήσης του λεξικού στην τάξη». στο Η διδασκαλία της νέας ελληνικής ως μητρικής γλώσσας, (Επιμ. Π. Καμπάκη), Κομοτηνή,

25 Παιδαγωγική λεξικογραφία και στρατηγικές χρήσης λεξικού 25 Gavriilidou, Z. (to appear), Construction, validity and reliability of the Strategy Inventory for Dictionary Use, in Gavriilidou, Efthymioy, Kambakis- Vougiouklis & Thomadaki (eds), Proceedings of the 10th I.C.G.L, Komotini. Gu, P. Y Learning strategies: prototypical core and dimensions of variation available at Gu P. Y & Johnson r. k. (1996). Vocabulary learning strategies and language learning outcomes. Language Learning, 46, Hartman R. R. K «Four perspectives on dictionary use : A critical review of research methods». In A. Cowie, The dictionary and the language learner, Tubingen, Max Niemeyer Verlag, Hartmann, R. R. K «Bilingualised versions of learners dictionaries», Fremdsprachen Lehren und Lernen 23, Hulstjin J. H «When do foreign language readers look up the meaning of unfamiliar words? The influence of task and learner variables». The Modern Language Journal 77, no 2, Κambakis-Vougiouklis, P Teaching the Systematic Dictionary Use as a Strategy for Accuracy and Confidence Building, Proceedings of the XIII Euralex, Barcelona, pp Κambakis-Vougiouklis, P Teaching systematic dictionary use for selfstudy and confidence building, Selected papers from the 18th ISTAL, Thessaloniki, pp Kipfer Β. Α "Dictionaries and the intermediate student: Communicative needs and the development of user reference skills". In: The Dictionary and the Language Learner, (ed.) A.P.. Lexicographica Series Major 17. Tubingen: Niemeyer. pp Knight, S Dictionary use while reading: The effects on comprehension and vocabulary acquisition for students of different verbal abilities. The Modern Language Journal, 78, Laufer, B., & Hadar, L. (1997) Assesing the effectiveness of monolingual, bilingual and bilingualized dictionaries in the comprehension and production of new words. The Modern Language Journal, 81, Laufer, B., & Hill, M What lexical information do L2 learners select in a CALL dictionary and how does it affect word retention? Language Learning and Technology, 3, Lawson M. J. & Hogben D The vocalulary-learning strategies of foreignlanguage students. Language Learning, 46, Lew R. & K. Galas «Can dictionary use be taught? The effectiveness of lexicographic training for primary school level Polish learners of English».

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Για τη διδασκαλία του μαθήματος των Ελληνικών / Νέων Ελληνικών ισχύει το Κείμενο Πολιτικής «Η Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Δημόσιο Σχολείο», 1 η Οκτωβρίου 2013 (βλ.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Οι αριθμοί πέρα απ τους κανόνες Γιάννης Καραγιαννάκης Copyright Γιάννης Καραγιαννάκης Eκδότης: Διερευνητική Μάθηση, Αθήνα 2012 Επιμέλεια: Γιάννης Καραγιαννάκης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα