ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης στα Νησιά των Κυκλάδων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης στα Νησιά των Κυκλάδων"

Transcript

1 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης στα Νησιά των Κυκλάδων Εκτενής Περίληψη Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τµήµα Χηµικών Μηχανικών Σεπτέµβριος 2002

2 Σελίδα 2 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Πρόλογος Το παρόν ερευνητικό έργο διερευνά τη σκοπιµότητα ανάπτυξης ενός ολοκληρωµένου και αποτελεσµατικού Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης στο νησιωτικό σύµπλεγµα των Κυκλάδων και τις προϋποθέσεις υλοποίησής του. Το αντιπροσωπευτικό δείγµα, το οποίο µελετήθηκε και στο οποίο στηρίζονται τα συ- µπεράσµατα που παρουσιάζονται, αποτελούν τα νησιά Σύρος, Πάρος, Σέριφος, Φολέγανδρος και ο ήµος Υδρούσας της Άνδρου. To έργο ανατέθηκε από την ΕΥ ΑΠ σε οµάδα µελέτης του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου µε επικεφαλής (επιστηµονικό υπεύθυνο) τον Αναπληρωτή Καθηγητή. Ασηµακόπουλο. Ευχαριστίες για τη συµβολή τους στην ολοκλήρωση του έργου εκφράζονται στα: Στελέχη των Ο.Τ.Α. και.ε.υ.α. των νησιών Σύρος, Πάρος, Άνδρος, Σέριφος και Φολέγανδρος Στελέχη υπουργείων και αρµόδιων φορέων Ευχαριστίες, τέλος, οφείλονται στην ΕΥ ΑΠ και όλα τα στελέχη της µε τα οποία συνεργαστήκαµε κατά τη διάρκεια του έργου. Ιδιαίτερα, η οµάδα µελέτης, θα ήθελε να ευχαριστήσει τους: Α. Ξανθάκη, ιευθυντή Προγραµµατισµού και Στρατηγικού Σχεδιασµού Ε. Νεστορίδου, Προϊσταµένη Υπηρεσίας Μελετών Έργων Ύδρευσης Χ. Αγγελόπουλο, Γενικό ιευθυντή Λειτουργίας ικτύων και Εγκαταστάσεων Σ. Γεωργιάδη, Αν. ιευθυντή ιεύθυνσης ικτύου Ύδρευσης Κ. Κυριαζή, Γενικό ιευθυντή Σχεδιασµού και Ανάπτυξης. Ξένο, τ. ιευθύνοντα Σύµβουλο που χωρίς τις πληροφορίες, απόψεις και ενδιαφέρουσες συζητήσεις µαζί τους δεν θα µπορούσε να ολοκληρωθεί το έργο.

3 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 3 Εισαγωγή Τοποθέτηση του προβλήµατος Τα νησιά των Κυκλάδων αντιµετωπίζουν κρίση επάρκειας υδατικών πόρων. Η αντι- µετώπιση του προβλήµατος περιορίζεται σε αποσπασµατικές και βραχύβιες επεµβάσεις. Επιπλέον, λόγω της µεγάλης ανάπτυξης του τουριστικού τοµέα παρατηρείται, σήµερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε, ανταγωνισµός µεταξύ των χρήσεων νερού. Μεγάλος αριθµός έργων, που έγιναν µε στόχο την αγροτική ανάπτυξη, έχουν δεσµευθεί για την ύδρευση, καθώς αυτή έχει προτεραιότητα τόσο νοµοθετικά όσο και κοινωνικά. Η ανεπαρκής τροφοδότηση των πληθυσµών µε (πόσιµο ή και οικιακής χρήσης) νερό συνεπάγεται υποβάθµιση της ποιότητας ζωής, και τελικά τη δυνητική ανάσχεση τουριστικών δραστηριοτήτων. Η έλλειψη νερού άρδευσης και η στρεβλή/µονοµερής ανάπτυξη συντείνει στην εγκατάλειψη του αγροτικού τοµέα. Το πρόβληµα εκδηλώνεται µε αυξανόµενη οξύτητα τα τελευταία χρόνια και η διαφαινόµενη τάση είναι να ενταθεί καθώς: Τα δηµογραφικά µεγέθη (του µόνιµου και κυρίως του εποχιακού πληθυσµού) ακολουθούν θετικούς ρυθµούς µεταβολής. εν έχει χαραχθεί πολιτική πρόβλεψης και πρόληψης των επιπτώσεων από την αυξανόµενη ζήτηση υπηρεσιών ύδρευσης /αποχέτευσης. εν υπάρχει ολοκληρωµένος σχεδιασµός στο επίπεδο του νησιωτικού συµπλέγµατος των Κυκλάδων. Το νοµοθετικό πλαίσιο (Ν. 1739/87 κλπ) και οι ρυθµίσεις που περιέχονται σε αυτό δεν έχουν υλοποιηθεί, η δε κανονιστική απόφαση (54/ ) για τη διαχείριση του υδατικού δυναµικού των νησιών των Κυκλάδων (που περιλαµβάνει σειρά µέτρων και διατάξεων τα οποία αποσκοπούν στην ανάσχεση ή προσωρινή ρύθµιση σχετικών προβληµάτων) δεν υποστηρίζεται από επαρκή µέσα και ανθρώπινο δυναµικό. Η επίλυση του προβλήµατος της ανεπαρκούς υδροδότησης του πληθυσµού θα πρέπει να βασιστεί στην ορθολογική και βιώσιµη διαχείριση του υδατικού δυναµικού και την ταυτόχρονη παροχή ικανοποιητικών υπηρεσιών στους χρήστες/ καταναλωτές, σε τιµές εύλογες και προσιτές, εξασφαλίζοντας µε τον τρόπο αυτό την κοινωνική και οικονοµική ανάπτυξη των νησιών και την ευηµερία των κατοίκων τους. Από την αναγνώριση και αξιοποίηση ενός υδατικού πόρου ως τη διάθεση της αναγκαίας ποσότητας και ποιότητας νερού στον τελικό χρήστη, απαιτείται ένα σύνολο δράσεων στις οποίες εµπλέκονται θεσµικά όργανα, φορείς, επιχειρήσεις δηµόσιου και ιδιωτικού δικαίου σε ρόλους διοίκησης, οικονοµικής διαχείρισης και κοινωνικού ελέγχου. Οι φορείς της περιφερειακής διοίκησης και, ειδικότερα, η τοπική αυτοδιοίκηση, αντιµετωπίζουν το πρόβληµα της οργάνωσης των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε επίπεδο δήµου ή διαδηµοτικών συνεργασιών. Οι φορείς αυτοί καλούνται να επιλέξουν ανάµεσα σε δυο θεµελιώδεις οργανωτικές µορφές που ορίζει η οικονοµική των επιχειρήσεων στους τοµείς κοινής ωφέλειας: Την άµεση διαχείριση Την εκχώρησή της σε τρίτους Η επιλογή πρέπει να γίνει µε κριτήρια γενικού κοινωνικού οφέλους (πρωταρχικά) και οικονοµοτεχνικής ορθολογικότητας και αποτελεσµατικότητας.

4 Σελίδα 4 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Η πρώτη οργανωτική µορφή συνδέεται συνήθως µε την πιθανότητα υψηλότερου κόστους λειτουργίας του συστήµατος λόγω χαµηλότερης παραγωγικότητας εργασίας και αρκετές φορές έλλειψης κεφαλαίων για τεχνολογική βελτίωση-αναβάθµιση. Η δεύτερη οργανωτική µορφή, συνδέεται µε τις δυσκολίες άσκησης κοινωνικού ελέγχου σε σχέση τόσο µε τους βασικούς όρους εξασφάλισης της αειφορικότητας και βιωσιµότητας των υδροσυστηµάτων, όσο και µε τον επενδυτικό σχεδιασµό, την οργάνωση και διεύθυνση της παραγωγικής διαδικασίας. Η βέλτιστη επιλογή προϋποθέτει τη γνώση: Του ευρύτερου και του τοπικού κοινωνικού πλαισίου, Του οικονοµικού επιχειρησιακού σχεδίου εντός του οποίου θα αναπτυχθούν οι δράσεις των δηµόσιων και (ενδεχόµενα) ιδιωτικών φορέων και Των εταιρικών µορφών που προκύπτουν από συνεργασίες επιχειρήσεων δηµόσιου και (ενδεχόµενα) ιδιωτικού χαρακτήρα. H καλύτερη επιλογή προσδιορίζεται, συνήθως, µε βάση τα ακόλουθα κριτήρια: Τη χαµηλότερη τιµή υπηρεσιών Υ/Α για τους τελικούς χρήστες, Ένα δεδοµένο και ικανοποιητικό επίπεδο υπηρεσιών, και Την τήρηση των αρχών και κανόνων που εξασφαλίζουν την αειφορία και βιωσιµότητα του υδροσυστήµατος. Η ανάπτυξη ενός ολοκληρωµένου και αποτελεσµατικού Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης αποτελεί µια λύση στα προβλήµατα που αναφέρθηκαν. Επιπλέον, το παράδειγµα της εξέλιξης αλλά και η εµπειρία της Ε.Υ..Α.Π., ως µια οργανωτικά-λειτουργικά ολοκληρωµένη και έµπειρη Εταιρεία Παροχής Υπηρεσιών Υ/Α δηµιουργεί ελπίδες και δυνατότητες για την αντιµετώπιση του εξεταζόµενου προβλήµατος. Οι παραπάνω διαπιστώσεις, τόσο σε σχέση µε την ανεπάρκεια και αναποτελεσµατικότητα των υλικοτεχνικών υποδοµών και των πρακτικών διαχείρισης όσο και σε σχέση µε τις κυρίαρχες λογικές και τρόπους ανάλυσης του προβλήµατος, ορίζουν το ερευνητικό πεδίο του έργου. Στα πλαίσια αυτά αξιοποιούνται, συµπληρώνονται και ολοκληρώνονται αναλύσεις και προτάσεις που περιέχονται σε ερευνητικές εργασίες που εκπονήθηκαν ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Το παρόν έργο προσεγγίζει το πρόβληµα της ανεπαρκούς υδροδότησης από την πλευρά της ζήτησης, µια βασική διαφορά µε προηγούµενες προσεγγίσεις που εξετάζουν το πρόβληµα κυρίως από τη σκοπιά της προσφοράς (συγκέντρωση και επεξεργασία πληροφοριών για τους υδατικούς πόρους µε στόχο την ανάπτυξη και αξιοποίησή τους). Σκοπός του ερευνητικού έργου είναι η συµβολή προτάσεων και λύσεων που εξασφαλίζουν το ποσοτικά και ποιοτικά αναγκαίο νερό για την κοινωνική και οικονοµική ανάπτυξη των νησιών και την ευηµερία των κατοίκων τους. Αντικείµενο του ε- ρευνητικού έργου είναι, συνεπώς: Η διερεύνηση της δυνατότητας και σκοπιµότητας ανάπτυξης ενός Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης Αποχέτευσης (Σ.Π.Υ.Υ.Α.) στο σύµπλεγµα των Κυκλάδων, και Ο καθορισµός των υλικοτεχνικών αλλά και των κοινωνικών, οικονοµικών, οργανωτικών, θεσµικών και χρηµατοδοτικών προϋποθέσεων υλοποίησής του.

5 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 5 Συγκεκριµένα, επιχειρείται η επεξεργασία εναλλακτικών διαχειριστικών σχεδίων κατάλληλων για το νησιωτικό χώρο των Κυκλάδων, στα οποία να εµπλέκονται και συνεργάζονται οι κύριοι φορείς δηµόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα και οι τελικοί χρήστες µε στόχο την ολοκληρωµένη και αειφορική διαχείριση των υδατικών πόρων.

6 Σελίδα 6 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Φάσεις του έργου Συµβατικές υποχρεώσεις ΦΑΣΗ Α. ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Αξιοποίηση υπαρχουσών και διάσπαρτων πηγών δεδοµένων καθώς και πληροφορίες που διατίθενται σε επίπεδο τοπικών υπηρεσιών και παραγόντων. Π.Ε. Α1. Γεωγραφική ανάλυση, χωρική τυπολογία. Συγκέντρωση βασικής γεωγραφικής πληροφορίας από έρευνες / µελέτες / στατιστικές πηγές για το σύνολο των κατοικηµένων νησιών των Κυκλάδων. Μεθοδολογία χωρικής ανάλυσης, τυπολογία, επιλογή αντιπροσωπευτικού δείγ- µατος νησιωτικών γεωγραφικών ενοτήτων. Π.Ε. Α2. Ανάλυση φυσικών δυνατοτήτων και τεχνικών υποδοµών των 5 επιλεγµένων Γεωγραφικών Ενοτήτων. Καταγραφή συνολικού δυναµικού υδατικών πόρων, βαθµός εξάρτησης των νησιών από µη τοπικούς υδατικούς πόρους. Ανάλυση σεναρίων που έχουν προταθεί για υδροδότηση από τοπικούς και µη τοπικούς (µεταφερόµενους) υδατικούς πόρους. Καταγραφή δικτύων και εγκαταστάσεων Υ/Α. Σηµερινοί τρόποι Υ/Α, ποσοτική επάρκεια και ποιοτική καταλληλότητα. Π.Ε. Α3. Ανάλυση ζήτησης υπηρεσιών Ύδρευσης / Αποχέτευσης των 5 επιλεγµένων Γεωγραφικών Ενοτήτων. ηµογραφικά, οικονοµικά και κοινωνικά δεδοµένα. εδοµένα και εκτιµήσεις για το ύψος της συνολικής ζήτησης νερού, διάρθρωση της ζήτησης (ύδρευση, άρδευση, βιοµηχανικό νερό), εποχιακές διακυµάνσεις. Προβλέψεις εξέλιξης της ζήτησης. εδοµένα και εκτιµήσεις για λύµατα και όµβρια (όπου απαιτείται). Στοιχεία για το σηµερινό κόστος υδροδότησης / αποχέτευσης ανά κατηγορία ζήτησης, κόστος ευκαιρίας. Π.Ε. Α4. Αξιολόγηση υφιστάµενης κατάστασης των 5 επιλεγµένων Γεωγραφικών Ενοτήτων. Οικονοµικές και κοινωνικές επιπτώσεις ανεπάρκειας φυσικών και τεχνικών υποδοµών. Προβλέψεις εξέλιξης οικονοµικού και κοινωνικού κόστους. Π.Ε. Α5. ηµιουργία βάσης δεδοµένων µε χωρική αναφορά των 5 επιλεγµένων Γεωγραφικών Ενοτήτων. Αξιοποίηση υπάρχοντος χαρτογραφικού υλικού και αεροφωτογραφιών ή ορθοφωτοχαρτών. Απόδοση της πληροφορίας σε κατάλληλα χαρτογραφικά υπόβαθρα (1:2000 για οικισµούς, 1:5000 ή 1:10000 για ευρύτερες περιοχές. Ανάπτυξη εργαλείου λήψης αποφάσεων.

7 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 7 ΦΑΣΗ Β. ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ Π.Ε. Β1. Ανάλυση διεθνούς εµπειρίας Εντοπισµός και ανάλυση επιτυχηµένων παραδειγµάτων ολοκληρωµένης διαχείρισης υδατικών πόρων και λειτουργίας ΣΠΥΥΑ στο διεθνή χώρο. Εξέταση παραδειγµάτων από νησιωτικές περιοχές της Μεσογείου. Περιγραφή τεχνικών υποδοµών και λειτουργιών διαχείρισης. Ανάλυση οργανωτικών σχηµάτων. Ανάλυση θεσµικού πλαισίου. Ανάλυση χρηµατοδοτικών µηχανισµών και επενδυτικών σχεδίων. Οι εργασίες της φάσης θα υποστηριχθούν από επιτόπιες επισκέψεις και συνεργασίες µε φορείς/οργανισµούς/επιχειρήσεις. Π.Ε. Β2. Προσαρµογή στις ιδιαιτερότητες του συστήµατος Επιλογή των παραµέτρων (τεχνικών, λειτουργικών, οργανωτικών, θεσµικών και χρηµατοδοτικών) που είναι κατάλληλες για το εξεταζόµενο σύστηµα. Εντοπισµός των αναγκαίων ενεργειών προσαρµογής. ΦΑΣΗ Γ. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΥΥΑ Π.Ε. Γ1. Ανάλυση διαχειριστικών αρµοδιοτήτων Καταγραφή και ανάλυση τεχνικών-λειτουργικών απαιτήσεων (ανάλυση αναγκών, προδιαγραφή - διαδικασίες ανάθεσης έλεγχος εφαρµογές µελετών, επίβλεψη παραλαβή έργων, τεχνική εκµετάλλευση, συντήρηση κλπ.). Καταγραφή και ανάλυση οικονοµικών-διαχειριστικών απαιτήσεων (τιµολόγηση, προµήθειες, συµβάσεις κλπ.). Καταγραφή και ανάλυση αναπτυξιακών απαιτήσεων (προγραµµατισµός και χρη- µατοδότηση επενδύσεων, ενηµέρωση προώθηση). Π.Ε. Γ2. Ανάλυση οργανωτικού σχήµατος Καταγραφή εµπλεκοµένων φορέων για κάθε µία από τις διαχειριστικές αρµοδιότητες (κράτος, Τ.Α., καταναλωτές, Τεχνικές Υπηρεσίες, ιδιωτικές εταιρείες κλπ.) ιερεύνηση εναλλακτικών οργανωτικών / χρηµατοδοτικών σχηµάτων που διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο υπηρεσιών και συµµετοχική διαδικασία µε µεταβαλλόµενο βαθµό εµπλοκής της ΕΥ ΑΠ. Προσδιορισµός των απαιτήσεων σε υποδοµές, ανθρώπινο δυναµικό και τεχνογνωσία που συνεπάγεται για την ΕΥ ΑΠ κάθε σχήµα.

8 Σελίδα 8 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων ΦΑΣΗ. ΑΝAΛΥΣΗ ΤΕXΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ Π.Ε. 1. Εκτίµηση επενδυτικού και λειτουργικού κόστους Καθορισµός βασικών εναλλακτικών σεναρίων. Τύποι και παράγοντες κόστους για κάθε σενάριο (εκτιµήσεις). Εκτίµηση αναµενόµενων εισροών. Εισαγωγή στοιχείων κόστους/τιµών στο εργαλείο λήψης απόφασης. Π.Ε. 2. Οικονοµική αξιολόγηση Ανάλυση απόδοσης του συστήµατος µε ιδιωτικο-οικονοµικά κριτήρια των εναλλακτικών οργανωτικών / χρηµατοδοτικών σχηµάτων. Επιλογή άριστου οργανωτικού / χρηµατοδοτικού σχήµατος. Π.Ε. 3. Εκτίµηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων Εκτίµηση του περιβαλλοντικού κόστους και οφέλους που συνεπάγεται η δη- µιουργία του ΣΠΥΥΑ. Εκτίµηση του κοινωνικού κόστους και οφέλους. Π.Ε. 4. Προγραµµατισµός Καθορισµός αναγκαίων ενεργειών. Χρονοδιάγραµµα υλοποίησης.

9 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 9 Μεθοδολογική Προσέγγιση Κατά τη διάρκεια του ερευνητικού έργου αναλύθηκε ο Κυκλαδικός χώρος, µέσα από την επιλογή αντιπροσωπευτικού δείγµατος 5 νησιών και διερευνήθηκαν οι δυνατές µορφές οργάνωσης του τοµέα νερού. Ο προσδιορισµός των δυνατών µορφών οργάνωσης προέκυψε από την ανάλυση της διεθνούς εµπειρίας στον τοµέα, καθώς και του ελληνικού νοµικού πλαισίου. Η συλλογή και αξιολόγηση των δεδοµένων για την προσφορά και ζήτηση νερού και υπηρεσιών Ύδρευσης/Αποχέτευσης, καθώς και οι προβλέψεις της µελλοντικής εξέλιξης του Κυκλαδικού χώρου ως προς τις ανάγκες νερού, επέτρεψαν την εκτί- µηση των αναγκαίων επεµβάσεων σε µεσοπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα. Οι εκτιµήσεις αυτές χρησιµοποιήθηκαν για την Οικονοµική, Κοινωνική και Περιβαλλοντική αξιολόγηση των προτεινόµενων µορφών οργάνωσης, από τα αποτελέσµατα της οποίας προέκυψαν οι τελικές προτάσεις για την οργάνωση του Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών Ύδρευσης-Αποχέτευσης των Κυκλάδων (Σχήµα 1). Σχήµα 1. Μεθοδολογική προσέγγιση του ερευνητικού έργου

10 Σελίδα 10 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Η ανάλυση της υφιστάµενης κατάστασης βασίστηκε στην οµαδοποίηση των νησιών των Κυκλάδων σε πέντε τυπικές κατηγορίες. Η δηµιουργία σχετικά οµογενών χωρικών ενοτήτων που επέτρεψαν την επιλογή αντιπροσωπευτικού δείγµατος νησιών υλοποιήθηκε µε την: Κατάταξη των νησιών σε συγκεκριµένους τύπους µε βάση κριτήρια που επιτρέπουν την αναγνώριση διαφορετικών χαρακτηριστικών. Επιλογή ενός νησιού, από κάθε νησιωτικό τύπο, ώστε στο δείγµα να καλύπτεται το ευρύτερο δυνατό φάσµα ειδικών χαρακτηριστικών. Επικύρωση της επιλογής µετά από ανταλλαγή απόψεων µε τους περιφερειακούς και τοπικούς διοικητικούς και τεχνικούς φορείς. Με τον τρόπο αυτό επιτεύχθηκε εκτός από την αντιπροσωπευτικότητα του δείγµατος και η ταυτόχρονη κάλυψη των περισσοτέρων ειδικών χαρακτηριστικών, που συναντώνται στο νησιωτικό σύµπλεγµα των Κυκλάδων. Από την ανάλυση και την κατάταξη των νησιών στις τυπικές κατηγορίες προέκυψε δείγµα που περιλαµβάνει τα νησιά: Σύρο, Άνδρο ( ήµος Υδρούσας), Πάρο, Σέριφο, και Φολέγανδρο. ηµογραφικά στοιχεία Ο Νοµός Κυκλάδων αποτελείται από 24 κατοικη- µένα νησιά µε διαφορετικά πληθυσµιακά και αναπτυξιακά χαρακτηριστικά Αποτύπωση Υφιστάµενης Κατάστασης ΚΥΘΝΟΣ (Σχήµα 2). Ο πληθυσµός των Κυκλάδων αυξήθηκε τις δεκαετίες µε ρυθµό αισθητά υψηλότερο από τον αντίστοιχο της χώρας, ενώ για τα επόµενα χρόνια ο ρυθµός αύξησης του πληθυσµού αναµένεται να µειωθεί (σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις της ΕΣΥΕ). Η τοπική οικονοµία στηρίζεται στη σηµαντική ανάπτυξη του τριτογενή τοµέα και κυρίως του τουρισµού. Υδατικοί Πόροι Οι Κυκλάδες χαρακτηρίζονται από τυπικό θαλάσσιο - µεσογειακό κλίµα, µε µικρό εύρος της ετήσιας διακύµανσης της θερµοκρασίας (δροσερό καλοκαίρι και ήπιο χειµώνα), υψηλή υγρασία του αέρα και ισχυρούς ανέ- µους. Οι βροχοπτώσεις σηµειώνονται σχεδόν αποκλειστικά κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Παρά το γεγονός ότι οι άνεµοι µεταφέρουν προς τα νησιά µεγάλες ποσότητες υδρατµών, οι βροχοπτώσεις είναι σχετικά σπάνιες, ΚΕΑ ΚΙΜΩΛΟΣ ΣΙΦΝΟΣ ΜΗΛΟΣ 0 25 km ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΥΡΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΣ 50 ΑΝ ΡΟΣ ΗΛΟΣ ΠΑΡΟΣ ΣΙΚΙΝΟΣ ΤΗΝΟΣ ΣΧΟΙΝΟΥΣΑ ΙΟΣ ΘΗΡΑΣΙΑ ΜΥΚΟΝΟΣ ΝΑΞΟΣ ΘΗΡΑ Πληθυσµιακή Πυκνότητα (κάτοικοι/km²) ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΑ ΑΝΑΦΗ 195 to to to to 30 0 to 15 ΟΝΟΥΣΑ 82,000 Μόνιµος Πληθυσµός Αριθµός Κλινών ΑΜΟΡΓΟΣ Σχήµα 2. Πληθυσµιακή πυκνότητα, Πληθυσµός και Αριθµός Κλινών για το νοµό Κυκλάδων

11 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 11 καθώς απουσιάζουν οι µεγάλες οροσειρές, που ενεργούν ως εµπόδιο και προκαλούν την ανύψωση των αερίων µαζών και την συµπύκνωση των υ- δρατµών. Οι κυριότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την επάρκεια των υδατικών πόρων στις Κυκλάδες είναι: Η µικρή έκταση των νησιών που σε συνδυασµό µε το έντονο ανάγλυφο δεν επιτρέπουν τον εµπλουτισµό των υπόγειων υδροφορέων. Οι υδατοστεγείς γεωλογικοί σχηµατισµοί, που καταλαµβάνουν τη µεγαλύτερη έκταση των νησιών, και δεν επιτρέπουν τη διαµόρφωση υπόγειων υδροφορέων ικανοποιητικής απόδοσης. Το χαµηλό ετήσιο ύψος βροχής που περιορίζει τόσο την επιφανειακή απορροή όσο και την κατείσδυση ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ξηρών περιόδων. Η σηµαντική αύξηση του εποχιακού πληθυσµού των νησιών κατά τη θερινή περίοδο (ο µόνιµος πληθυσµός είναι περίπου 95,000 και το καλοκαίρι αυξάνεται 5-7 φορές) οπότε επικρατούν και οι χειρότερες υδρολογικές συνθήκες. Η µεγάλη τουριστική ανάπτυξη των ακτών που συγκεντρώνει το µεγαλύτερο µέρος των οικονοµικών δραστηριοτήτων και συντελεί στην υπερεκµετάλλευση των παράκτιων υδροφορέων µε αποτέλεσµα την υφαλµύρινσή τους. Ζήτηση Νερού Από την ανάλυση των µεγεθών της σηµερινής κατανάλωσης, σε συνδυασµό µε τα µεγέθη της σηµερινής και της µελλοντικής ζήτησης προκύπτουν τα παρακάτω συµπεράσµατα: Οι σηµερινές ετήσιες ανάγκες σε Πίνακας 1. Έτος Μεταβολή του πληθυσµού στις Κυκλάδες (Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε.) Πληθυσµός Ποσοστό µεταβολής % , , , , πόσιµο νερό για το σύνολο των Κυκλάδων εκτιµώνται σε 12,000,000 m 3. Από αυτά, καλύπτεται σήµερα το 60 έως 65%, παρουσιάζονται συνεπώς ελλείψεις µε επιπτώσεις στην εποχιακή θερινή κατανάλωση. εν υπάρχει νησί που να µην αντιµετωπίζει πρόβληµα υδροδότησης, λιγότερο ή περισσότερο έντονο. Σε όλα τα νησιά, το πρόβληµα είναι εποχιακό αν και υπάρχουν νησιά που παρουσιάζουν έλλειµµα υδροδότησης όλους τους µήνες του χρόνου. Η σχέση µέσης µέγιστης µηνιαίας (θερινής) κατανάλωσης προς µέση µηνιαία κατανάλωση (συντελεστής εποχιακής αιχµής) στα νησιά του δείγµατος της µελέτης (Σύρος, Πάρος, Σέριφος, Φολέγανδρος και ο ήµος Υδρούσας της νήσου Άνδρου), κυµαίνεται από 2.5 έως 4 φορές. Η κατανάλωση εµφανίζεται µέχρι στιγµής ανεξάρτητη από τη µεταβολή της τιµής του νερού (η τιµολόγηση ως εργαλείο διαχείρισης), και δεν έχει παρατηρηθεί µείωση της κατανάλωσης λόγω αύξησης της τιµής του. Το θέµα του ελέγχου και της ρύθµισης της ζήτησης µε µέτρα και πολιτικές, που να συνδέονται

12 Σελίδα 12 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων µε µια νέα πολιτική νερού, παραµένει στο περιθώριο. εν υπάρχουν θετικές δράσεις και δεν φαίνεται να περιλαµβάνεται στα σχέδια δράσης των οργάνων και φορέων διαχείρισης. Η αυξητική τάση της κατανάλωσης, όπως προκύπτει από την ανάλυση των δηµογραφικών στοιχείων και τη µεταβολή της καταναλωτικής «νόρµας», προβλέπει το διπλασιασµό της ζήτησης µέχρι το 2030, χωρίς σοβαρές ενδείξεις µιας πραγµατικής βελτίωσης της εποχιακής (µηνιαίας) κατανοµής της. Υποδοµές Η χωρική ασυνέχεια και διασπορά του Κυκλαδικού νησιωτικού συµπλέγµατος και η έλλειψη ενός γενικού επιχειρησιακού σχεδίου στο οποίο να εντάσσονται τα τοπικά σχέδια και δράσεις των ΕΥΑ συντέλεσε ώστε τα υπάρχοντα δίκτυα και εγκαταστάσεις στο σύνολο σχεδόν των νησιών να είναι ανεπαρκή και µηορθολογικά ανεπτυγµένα. Τα δίκτυα συνδυάζουν συχνά παρωχηµένα υλικά κατασκευής και τεχνολογίες µε νεότερες επεµβάσεις θεραπευτικού κυρίως χαρακτήρα. Σε λίγες περιπτώσεις διαπιστώνεται ολοκληρωµένη παρέµβαση. Μπορεί, να υποστηριχθεί ύστερα από τη συστηµατική επεξεργασία στοιχείων, ότι το µοντέλο ανάπτυξης των νησιών βρίσκεται σε κρίση. Τα όρια της ανάπτυξης πρέπει να επαναπροσδιοριστούν, οι χωροταξικές, πολεοδο- µικές, κ.α. µελέτες θα πρέπει να λαµβάνονται σοβαρότερα υπόψη. Πρέπει να ενταθεί η πληροφόρηση των τοπικών κοινωνιών για τις άµεσες και µακροπρόθεσµες επιπτώσεις της στρεβλής, εντατικής ανάπτυξης, ώστε να συµβάλουν στην υλοποίηση νέων διαχειριστικών πολιτικών σε όλους τους τοµείς και ειδικότερα στον κρίσι- µο για την ίδια τους την ύπαρξη τοµέα των νερών. Η επί τόπου διαχείριση των υδατικών πόρων για τον τοµέα της ύδρευσης και αποχέτευσης στις Κυκλάδες γίνεται αποσπασµατικά από τις τοπικές ηµοτικές ή Κοινοτικές επιχειρήσεις Ύδρευσης- Αποχέτευσης, όπου αυτές έχουν συσταθεί, ή από τις υπηρεσίες των ΟΤΑ. Οι µέθοδοι εξασφάλισης νερού, καθώς και η τιµολόγησή του, Σχήµα 3. Σύρος Πάρος Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπτ Οκτ Νοε εκ Εποχιακή κατανοµή του πληθυσµού στη Σύρο και την Πάρο για το 2000 διαφέρουν από νησί σε νησί. Η έλλειψη επαρκών υδατικών πόρων και η υψηλή ζήτηση νερού, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς µήνες, έχουν ως α- ποτέλεσµα οι τιµές του νερού για τους καταναλωτές να είναι αρκετά υψηλές σε σχέση µε τις τιµές σε άλλες περιοχές της χώρας. Σε αρκετές περιπτώσεις οι τιµές νερού ξεπερνούν τις 2.93 /m 3 (Πίνακας 4). Οι περισσότερες αρµόδιες υπηρεσίες νερού επιθυµούν µια αύξηση της τι- µής του νερού, που µπορεί να δικαιολογηθεί από την έλλειψη του και θα βοηθούσε στη µείωση της κατανάλωσης. Από λεπτοµερή µελέτη των συνθηκών που επικρατούν στην περιοχή είναι γνωστό ότι υπάρχουν επιχορηγήσεις από τους ίδιους τους δήµους, κρατικούς φορείς αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ακολουθούµενη οικονοµική πολιτική σ αυτά τα νησιά

13 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 13 ευνοεί την χρηµατοδότηση για κάλυψη των υδατικών αναγκών. Έλλειψη/ επάρκεια πόρων - Συµπεράσµατα Αν και είναι απαραίτητη η ολοκλήρωση αξιόπιστων µελετών διαχείρισης των υδατικών πόρων, εντούτοις προκύπτουν ορισµένα καταρχήν συµπεράσµατα από τα νησιά της µελέτης: Το πρόβληµα της έλλειψης νερού Πίνακας 2. Πόροι και µέθοδοι κάλυψης υδατικών αναγκών Νησί Αµοργός Ανάφη Άνδρος Αντίπαρος ονούσα Ηρακλειά Θήρα Θηρασία Ίος Κέα Κίµωλος Κουφονήσι Κύθνος Μήλος Μύκονος Βασικοί Υδατικοί Πόροι Γεωτρήσεις, Μεταφορά νερού Γεωτρήσεις, Πηγές Πηγές, Γεωτρήσεις Γεωτρήσεις Πηγάδια, Γεωτρήσεις Μεταφορά νερού Γεωτρήσεις, Αφαλάτωση Μεταφορά νερού, Αφαλάτωση Γεωτρήσεις Πηγές, Γεωτρήσεις Μεταφορά νερού Μεταφορά νερού Πηγές, Γεωτρήσεις Γεωτρήσεις Πηγάδια, Γεωτρήσεις, Αφαλάτωση Νάξος Πηγές, Πηγάδια, Γεωτρήσεις Πάρος Γεωτρήσεις Σέριφος Γεωτρήσεις, Πηγές Σίκινος Πηγές, Γεωτρήσεις Σίφνος Γεωτρήσεις Σύρος Γεωτρήσεις, Αφαλάτωση Σχοινούσα Γεωτρήσεις, Μεταφορά νερού Τήνος Πηγές, Γεωτρήσεις Φολέγανδρος Γεωτρήσεις, Μεταφορά νερού στα νησιά των Κυκλάδων αφορά συνήθως µια µικρής διάρκειας εποχιακή θερινή αιχµή. Όσον αφορά στην προσφορά νερού, διαπιστώθηκε ότι τα νησιά (του δείγµατος) υδρεύονται κυρίως από υπόγεια νερά και πηγές σε ποσοστό: Άνδρος >95%, Σύρος ~70%, Πάρος >95%, Σέριφος >95%, και Φολέγανδρος ~40%. Η Σύρος τροφοδοτείται από µονάδες αφαλάτωσης που καλύπτουν το 30%, ενώ η Φολέγανδρος στηρίζεται στη µεταφορά νερού µε πλοία κατά ποσοστό ~60%. Οι παραδοσιακοί τρόποι εξασφάλισης νερού (οµβροδεξαµενές) έχουν περιθωριοποιηθεί µηυπερβαίνοντας το 5% της κάλυψης της κατανάλωσης. Σε ορισµένα νησιά είναι εφικτή η αύξηση της προσφερόµενης ποσότητας νερού µε επέκταση των αντλήσεων (Πάρος, Άνδρος). Αντίθετα, σε άλλα νησιά (Σύρος) ή περιοχές νησιών (Νάουσα της Πάρου) απαιτείται µείωση των αντλήσεων καθώς οι γεωτρήσεις προχώρησαν τα τελευταία χρόνια σε µεγάλα βάθη, ή παρατηρούνται έντονα φαινόµενα υφαλµύρινσης του νερού. Για την υποστήριξη της πρότασης αυτής απαιτούνται αξιόπιστες υδρογεωλογικές µελέτες, οι οποίες να συνδέουν την ετήσια µεταβολή της στάθµης των νερών των υπογείων λεκανών µε τις ετήσιες απολήψεις για την εκτίµηση της ασφαλούς απόδοσης των υδροφορέων. Οι χειµερινές εαρινές αντλήσεις θα έχουν σκοπό τον περιορισµό της φυσικής εκφόρτισης των υδροφορέων και συνεπώς την αξιοποίηση της υπερχειλίζουσας ποσότητας νερού προς τη

14 Σελίδα 14 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων θάλασσα ή προς άλλες λεκάνες. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστούν και άλλες κλιµατολογικές παράµετροι καθώς και τα κόστη άντλησης και µεταφοράς του νερού προς τα φράγµατα- λιµνοδεξαµενές. Η υλοποίηση έργων εµπλουτισµού των υδροφορέων είναι µέτρο πρώτης προτεραιότητας. Τα έργα αυτά είναι συνήθως χαµηλού κόστους, έντασης εργασίας, περιβαλλοντικά ωφέλιµα και µεγάλης αποτελεσµατικότητας για την ανάσχεση της επιφανειακής απορροής προς τη θάλασσα. Στα περισσότερα νησιά, η επιφανειακή απορροή είναι αξιόλογη και µπορεί να αξιοποιηθεί µε έργα συγκέντρωσης και αποθήκευσης νερών µικρής κλίµακας. Μελέτες του Πίνακας 3. Έλλειµµα ύδρευσης και άρδευσης στα νησιά των Κυκλάδων (Πηγή: ΤΥ Κ,, 1996) Νησί Έκταση (km 2 ) Ύδρευση (10 3 m 3 ) Έλλειµµα ύδρευσης (10 3 m 3 ) Άρδευση (10 3 m 3 ) Έλλειµµα άρδευσης (10 3 m 3 ) Συνολικό έλλειµµα (10 3 m 3 ) =3+5 Αµοργός Ανάφη Άνδρος Αντίπαρος ονούσα Ηράκλεια Θήρα Θηρασία Ίος Κέα Κίµωλος Κουφονή Κύθνος Μήλος Μύκονος Νάξος Πάρος Σέριφος Σίκινος Σίφνος Σύρος Σχοινούσα Τήνος Φολέγαν Σύνολο

15 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 15 Υπουργείου Γεωργίας για φράγµατα και λιµνοδεξαµενές, εφαρµόστηκαν σε ορισµένα νησιά, και έδωσαν αποτελεσµατικές (ή επικουρικές) λύσεις στο πρόβληµα λειψυδρίας. Οι λύσεις αυτές ωστόσο θεωρούνται ακριβές, καθώς οι απαιτούµενες επενδύσεις κυµαίνονται σε προϋπολογισµούς της τάξης του 3 έως 9,000,000 για φράγµατα λιµνοδεξαµενές µέσης χωρητικότητας 500,000 m 3. Το υψηλό επενδυτικό κόστος και η αβεβαιότητα ως προς τις βροχοπτώσεις και τις απορροές έχει οδηγήσει στον παραµερισµό των προτάσεων αυτών, καθώς προβάλλονται επιχειρήµατα για το συγκριτικά χαµηλότερο επενδυτικό κόστος άλλων λύσεων (π.χ. αφαλάτωση) που κρίνονται συγχρόνως και ως περισσότερο ασφαλείς. Σε κάθε περίπτωση όµως θα πρέπει να συνεξετάζεται το λειτουργικό κόστος όλων των εναλλακτικών λύσεων. Ακόµη, οι λύσεις αυτές αναβάλλουν, συχνά, τη πιο ριζική και µέσα από µια περισσότερη µακρόπνοη περιβαλλοντική σκοπιά αντιµετώπιση του προβλήµατος Σέριφος Φολέγανδρος Ιαν Φεβ Μαρ Απ ρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ τ Οκτ Νοε εκ Σχήµα 4. Εποχιακή κατανοµή του πληθυσµού στη Σέριφο και τη Φολέγανδρο για το 2000

16 Σελίδα 16 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Πίνακας 4. Τιµολόγηση υπηρεσιών ύδρευσης Νησί ήµος/κοινότητα Κατανάλωση (m 3 ) Τιµολόγιο ( /m 3 ) Σύρος. Ερµούπολης. Ποσειδωνίας (Χειµερινό τιµολόγιο Οικιακής χρήσης) > > Ποσειδωνίας (Θερινό τιµολόγιο Οικιακής χρήσης) > Άνω Σύρου ,47 > Μύκονος. Μυκόνου > Τήνος. Τήνου > Μήλου Μήλος > K. Αδάµαντα > K. Καρτεράδου 1.17 Σαντορίνη K. Φηρών K. Οίας Χωρίς κλίµακα Ελάχιστη χρέωση 2.35 Αντίπαρος K. Αντίπαρου > ωρεάν Πάρος. Παροικιάς Σέριφος. Σερίφου

17 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 17 Πρόταση υποδοµών αειφορικής διαχείρισης νερού Στην παρούσα µελέτη επιχειρήθηκε να εκτιµηθεί η σηµερινή και να προβλεφθεί η µελλοντική ζήτηση. Από τις εκτιµήσεις αυτές, και µε θεώρηση της σηµερινής προσφοράς και των προτεινόµενων έργων προσδιορίστηκαν διαφορετικά επίπεδα προσφοράς και ζήτησης και σενάρια πιθανών µελλοντικών υδατικών ισοζυγίων. Από τα σενάρια αυτά ως πιθανότερο κρίθηκε αυτό που αναφέρεται σε ζήτηση νερού ύδρευσης της τάξης των 5,300,000 m 3 ετησίως στις πέντε περιοχές της µελέτης για το έτος 2030 και περίπου 18,000,000 m 3 ετησίως για το σύνολο του Νοµού (στις πέντε αυτές περιοχές κατοικεί περίπου το 30% του πληθυσµού του Νοµού). Οι υπολογισµοί βασίζονται στις εκτιµήσεις για τοπική πληθυσµιακή ανάπτυξη και τις δραστηριότητες των τοµέων-χρηστών που καταναλώνουν νερό ύδρευσης, π.χ. τουρισµός. Πίνακας 5. Εκτίµηση ζήτησης νερού ύδρευσης Κατανάλωση 2000 (m 3 ) Σύρος 1,347,750 Πάρος 1,255,500 ήµος Υδρούσας 295,140 Σέριφος 204,752 Φολέγανδρος 71,642 Σύνολο Κυκλάδων 8,000,000 ιαµορφώθηκαν επίσης προβλέψεις για αναγκαίες επεµβάσεις στο άµεσο µέλλον (έργα Γ ΚΠΣ) ενώ παράλληλα έγινε η πρόβλεψη των βασικών µεγεθών ενός επενδυτικού προγράµ- µατος που θέτει ως στόχο την ουσιαστική αναβάθµιση των υποδοµών Υ/Α στις Κυκλάδες και τη σηµαντική βελτίωση της ποιότητας των παρεχό- µενων υπηρεσιών. Τα συµπεράσµατα που προαναφέρθηκαν δικαιολογούν τις ακόλουθες προτάσεις για το σύνολο των Κυκλάδων: Εκπόνηση αναλυτικών τεχνικοοικονοµικών µελετών για τα προτεινόµενα φράγµατα επικαιροποίηση των παλιών µελετών µε νέα στοιχεία και δεδοµένα. Στροφή σε σχεδιασµό µικρότερου µεγέθους έργων, σε συνδυασµό µε καλύτερη κατανοµή τους στο χώρο. Τα παραδείγµατα ευρωπαϊκών χωρών (Ιταλία) και βορειοαφρικανικών χωρών (Τυνησία) που δηµιούργησαν χιλιάδες ορεινές λεκάνες µέσης χωρητικότητας 30 έως 50,000 m 3 απαντούν στις τρέχουσες, εγχώριες περί µικρών φραγµάτων αντιλήψεις. Εξέταση της λύσης χρησιµοποίησης των λιµνοδεξαµενών ως ταµιευτήρες για αποθήκευση αντλούµενων υπογείων νερών τους χειµερινούς µήνες. Επανεξέταση της µεταφοράς νερού µε πλοία σε σχέση µε τις δυνατότητες και το κόστος αποθήκευσης σε κινητές ή σταθερές εγκαταστάσεις ή φυσικούς υποδοχείς (σχετικά στεγανές υπόγειες λεκάνες). Η ως τώρα κατά µικρές ποσότητες «πυροσβεστική» αντιµετώπιση του προβλήµατος δηµιουργεί απαγορευτικά υψηλά κόστη. Επανεξέταση των δυνατοτήτων παραγωγής νερού από µονάδες αφαλάτωσης, κυρίως ως επικουρικής λύσης, µε στόχο τη µείωση της αβεβαιότητας στο σκέλος της προσφοράς. Η αφαλάτωση ως πανάκεια µπορεί να οδηγήσει και πάλι σε λανθασµένους δρόµους. Αντίθετα η παραγνωρισµένη λύση της επανάχρησης νερού από λύµατα για συγκεκριµένους σκοπούς έχει

18 Σελίδα 18 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων ιδιαίτερο ενδιαφέρον. ιερεύνηση των δυνατοτήτων επαναχρησιµοποίησης εκροών µονάδων επεξεργασίας λυµάτων για ορισµένες χρήσεις. Οι τύποι επενδύσεων, που προτείνονται λαµβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι στο σύνολο σχεδόν των νησιών τα υπάρχοντα δίκτυα και εγκαταστάσεις είναι ανεπαρκή και ανορθολογικά ανεπτυγµένα ενώ σε ορισµένες περιπτώσεις πρόκειται για δίκτυα εκτός τεχνικών προδιαγραφών, είναι: Α. Ανάπτυξη και Αξιοποίηση Υδατικών Πόρων: Φράγµατα, Λιµνοδεξαµενές Επεµβάσεις και έργα εµπλουτισµού υδροφορέων Αξιοποίηση υπόγειων υδροφορέων Μονάδες αφαλάτωσης Μεταφορά νερού Επαναχρησιµοποίηση νερού Β. Εγκαταστάσεις δικτύων ύδρευσης Εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού Ολοκλήρωση και ανάπτυξη εσωτερικών δικτύων ύδρευσης και εξωτερικών υδραγωγείων Γ. Εγκαταστάσεις δικτύου αποχέτευσης Εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυµάτων ίκτυα αποχέτευσης Πίνακας 6. Απαιτούµενες επενδύσεις στο σύνολο των Κυκλάδων Προτεινόµενα Έργα Κόστος (Μ ) Έργα δικτύου ύδρευσης 120 Έργα δικτύου αποχέτευσης 147 Έργα αξιοποίησης υδατικών πόρων 124 Γενικό Σύνολο 391 Οι απαιτούµενες επενδύσεις, για τον εκσυγχρονισµό δικτύων και εγκαταστάσεων, εκτιµάται πως υπερβαίνουν τα 146,000,000 για την επόµενη δεκαετία. Λαµβάνοντας υπόψη το πολύ µικρό µέγεθος της πλειοψηφίας των νησιών και τη διασπορά των δράσεων, οι απαιτούµενες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισµό δικτύων και εγκαταστάσεων και τη δηµιουργία νέων υποδοµών, στο σύνολο των Κυκλάδων, εκτιµώνται σε 391 M για την επόµενη τριακονταετία (Πίνακας 6). Απόσβεση µέρους των επενδύσεων αυτών, µέσω εισροών από είσπραξη υδρευτικών κι αποχετευτικών τελών, δεν µπορεί ακόµα να υποστηριχθεί. Η τιµολογιακή πολιτική δήµων και ΕΥΑ, αν και µεταβλήθηκε τα τελευταία χρόνια, µε την είσπραξη αυξηµένων τελών, στοχεύει κυρίως στην κάλυψη των λειτουργικών δαπανών. Η υλοποίηση του παραπάνω επενδυτικού προγράµµατος γίνεται η παραδοχή ότι ολοκληρώνεται σε 30 έτη. Συγκεκριµένα: Μέχρι το 2010 αντλείται το 50% των κεφαλαίων (195.5 Μ ). Κατά την περίοδο αντλείται το 30 % (117.2 Μ ). Κατά την περίοδο αντλείται το 20% (78.1 Μ )

19 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 19 Νοµικό Πλαίσιο ιαχείρισης Υδάτινων Πόρων και ΕΥΑ Παρουσιάζονται και εξετάζονται στη συνέχεια ζητήµατα που αφορούν: Στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των υδάτινων πόρων γενικά, το οποίο έχει εφαρµογή και στην περίπτωση των υδάτινων πόρων του Νο- µού Κυκλάδων. Στο νοµοθετικό πλαίσιο που διέπει τα έργα αξιοποίησης των υδάτινων πόρων και κατά κύριο λόγο τα δίκτυα Y/A, τα οποία αποτελούν την περιουσία γενικώς των ΕΥΑ. Επίσης εξετάζονται οι αρµοδιότητες των ηµοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης ως προς τη κατασκευή και διαχείριση των εγκαταστάσεων Υ/Α. Σχετικά µε το νοµοθετικό πλαίσιο, αξίζουν να αναφερθούν τα παρακάτω σηµεία: Σύµφωνα µε την ισχύουσα ελληνική νοµοθεσία, η ιδιοκτησία (κυριότητα) των υδάτινων πόρων διακρίνεται από την ιδιοκτησία των έργων και υποδοµών Υ/Α: Κυριότητα υδάτινων πόρων: Οι υδάτινοι πόροι, αν δεν ανήκουν σε ιδιώτες ή δεν έχουν παραχωρηθεί σε άλλο φορέα ή δεν έχουν απαλλοτριωθεί υπέρ κάποιου φορέα, τότε ανήκουν κατά κυριότητα στους ΟΤΑ όπου βρίσκονται. Ιδιοκτησία έργων και υποδοµών Υ/Α: Περιουσία των ΕΥΑ (ΝΠΙ ), όπως ορίζει ο νόµος 1069/1980, αποτελούν µόνο τα εκτελεσθέντα ή εκτελεσθησόµενα έργα Υ/Α µετά από σχετική εγκεκριµένη µελέτη για τις ανάγκες της επιχείρησης, και όχι οι υδάτινοι πόροι. Ορίζει, επίσης, ότι για την προστασία αυτής της περιουσίας ισχύουν όσα ισχύουν για τους ΟΤΑ (ΝΠ ). Σύµφωνα µε το Ν.1069/1980, η κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία των συστηµάτων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, καθώς και αντιπληµµυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων αποτελούν αρµοδιότητες των ΟΤΑ, οι οποίες έχουν εκχωρηθεί στις ΕΥΑ. Οι µελέτες, τα έργα και οι αναγκαίες προµήθειες δύνανται να υλοποιούνται από τις ΕΥΑ: Άµεσα από τις ίδιες (en regie). Με αναθέσεις σε τρίτους, όταν αυτές οι δραστηριότητες δεν µπορούν να διενεργηθούν από τις ΕΥΑ είτε για λόγους τεχνικούς είτε γιατί το κόστος είναι υπερβολικά µεγάλο. Στο πλαίσιο βέβαια των ποσών για τα οποία επιτρέπεται από την κείµενη νοµοθεσία αυτού του είδους η ανάθεση. Οι τρόποι επιλογής σε αυτή την περίπτωση είναι: Ανοικτή δηµοπρασία. ηµοπρασία µε προεπιλογή. ιαγωνισµός µεταξύ περιορισµένου αριθµού προσκεκληµένων εργοληπτικών εταιριών. Απευθείας ανάθεση. Για τα παραπάνω ζητήµατα ισχύει ένα πλέγµα νοµοθετικών και κανονιστικών ρυθµίσεων που εκτείνεται σε τρία επίπεδα: Πρώτον, στις διατάξεις που εµπεριέχονται στο ΚΚ και σε άλλες κανονιστικές πράξεις της ιοίκησης και ρυθµίζουν τα εν λόγω ζητήµατα που αφορούν τους ΟΤΑ και τα λοιπά νοµικά τους πρόσωπα, ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα τους ως ΝΠ ή ΝΠΙ. εύτερον, στις διατάξεις της ειδικής νοµοθεσίας που αφορά τις

20 Σελίδα 20 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων µελέτες, τα δηµόσια έργα και τις κρατικές προµήθειες και εφαρµόζεται γενικότερα στον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι οι ΕΥΑ δεν περιλαµβάνονται σε αυτόν. Τρίτον, στις διατάξεις του Κοινοτικού δικαίου που αφορούν στους όρους και στη διαδικασία σύναψης συµβάσεων εκπόνησης µελετών, εκτέλεσης έργων και διενέργειας προµηθειών, όταν το οικονοµικό αντικείµενο των συµβάσεων αυτών υπερβαίνει το όριο που θέτουν οι σχετικές Κοινοτικές οδηγίες. πάντως υπό τον όρο της τήρησης της κοινοτικής νοµοθεσίας που στοχεύει στην προστασία του ανταγωνισµού. Από τα παραπάνω συνάγεται το συ- µπέρασµα ότι έχει διαµορφωθεί ένα σχετικά ευρύ φάσµα µορφών συνεργασίας δηµοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων (P.P.P.), οι οποίες µπορούν να ενδιαφέρουν από κοινού τις ΕΥΑ και την ΕΥ ΑΠ ΑΕ., για τη διαχείριση των πόρων της περιοχής και την παροχής υπηρεσιών Υ/Α. Πέρα από τη δυνατότητα ανάθεσης από τις ΕΥΑ σε τρίτους της εκπόνησης µελέτης, κατασκευής έργου ή διενέργειας προµήθειας, υπάρχουν, σύµφωνα µε το ΚΚ, δύο επιπλέον δυνατότητες συνεργασίας των ΕΥΑ µε άλλους φορείς. Η πρώτη µπορεί να πραγµατοποιηθεί µέσω της σύναψης προγραµµατικών συµβάσεων ανάµεσα στις ΕΥΑ και σε φορείς του δηµόσιου τοµέα, όπως αυτός ορίζεται µε το άρθρο 1 παρ. 6 του Ν. 1256/1982, όπως κάθε φορά ισχύει. Η δεύτερη προβλέπεται από το άρθρο 291 παρ. 7 του ΚΚ, σύµφωνα µε το οποίο οι επιχειρήσεις των ΟΤΑ µε απόφαση του ιοικητικού Συµβουλίου τους µπορούν να συµµετέχουν σε κοινοπραξίες, ιδίως για τη διενέργεια κοινών προµηθειών, την από κοινού σύνταξη µελετών και εκτέλεση έργων, την από κοινού χρήση εξοπλισµού, την κοινή διαφήµιση των προϊόντων που παράγουν και των υπηρεσιών που παρέχουν και την προώθηση των πωλήσεών τους. Επίσης, οι επιχειρήσεις των ΟΤΑ µπορούν να συµµετέχουν σε άλλες επιχειρήσεις, όπως συνεταιρισµούς, ανώνυµες εταιρείες και εταιρείες µικτής οικονοµίας. Οι τρόποι αυτοί συνεργασίας των ΕΥΑ τελούν

21 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 21 Σχήµατα συνεργασίας ΕΥΑ µε ιδιωτικούς φορείς Τα σχήµατα συνεργασίας µεταξύ ενός δηµόσιου και ενός ιδιωτικού φορέα (Public Private Partnerships PPP, όπως αναφέρονται στη βιβλιογραφία) διαφοροποιούνται κυρίως ως προς: Την κυριότητα των παγίων (υποδοµών/ έργων αξιοποίησης υδάτινων πόρων, δίκτυα Υ/Α) Τις υπευθυνότητες και λειτουργίες των εταίρων Από την ανάλυση που προηγήθηκε για το νοµικό πλαίσιο που ισχύει στη χώρα µας σχετικά µε την υλοποίηση έργων ανάπτυξης υδατικών πόρων και παροχής υπηρεσιών Υ/Α, προκύπτουν τα παρακάτω ως τα δυνατά σχήµατα συνεργασίας των ΕΥΑ µε ιδιωτικούς φορείς (Πίνακας 7). Εξάλλου, η δυνατότητα υλοποίησης των διαφόρων σχηµάτων συνεργασίας εξαρτάται από το νοµοθετικό και ρυθµιστικό πλαίσιο που ισχύει, µέσα στο ευρύτερο κοινωνικό, πολιτικό και οικονοµικό περιβάλλον όπου διερευνάται η συνεργασία. Πίνακας 7. Σχήµατα Συνεργασίας (ΡΡΡ) Λειτουργία Turnkey Κατασκευή- ιδιοκτησία- λειτουργία- µεταφορά Build Own Operate Transfer (BOOT) Ο δηµόσιος φορέας παρέχει τη χρηµατοδότηση για το νέο έργο, αλλά συνάπτει σύµβαση µε ιδιωτική εταιρεία για το σχεδιασµό, την κατασκευή και τη λειτουργία του για συγκεκριµένη χρονική διάρκεια. Οι στόχοι προσδιορίζονται από το δηµόσιο φορέα, ο οποίος και διατηρεί την κυριότητα των υποδοµών. Η ιδιωτική εταιρία αποκτά αποκλειστικά δικαιώµατα για να χρηµατοδοτήσει, να κατασκευάσει, να λειτουργεί, να συντηρεί, να διαχειρίζεται και να συλλέγει τα τέλη για µία προκαθορισµένη περίοδο ώστε να αποσβέσει την επένδυση. Στο τέλος της σύµβασης, η κυριότητα επανέρχεται στις τοπικές αρχές. Σχεδιασµός και κατασκευή Design and Build (D&B) Λειτουργία & Συντήρηση Operation and Maintenance (O&M) Ο δηµόσιος φορέας συνάπτει σύµβαση µε την Ο δηµόσιος φορέας είναι υπεύθυνος για τη ιδιωτική εταιρεία για το σχεδιασµό και την χρηµατοδότηση και την κατασκευή των νέων κατασκευή ενός νέου έργου το οποίο γίνεται έργων και συνάπτει σύµβαση µε ιδιωτική εταιρεία για τη λειτουργία και συντήρηση των σύµφωνα µε προκαθορισµένες απαιτήσεις κατασκευής και απόδοσης. νέων και ήδη υφιστάµενων υποδοµών. Αφού το έργο κατασκευαστεί, επέρχεται στην ιδιοκτησία του τοπικού φορέα, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για τη λειτουργία του έργου.

22 Σελίδα 22 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Πρόταση δηµιουργίας ενός ΣΠΥΥΑ στις Κυκλάδες Η κρισιµότητα των προβληµάτων του τοµέα νερού στις Κυκλάδες, όπως καταγράφηκαν και αναλύθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας µελέτης, σε συνδυασµό µε τη διαπιστωµένη αδυναµία αποτελεσµατικής αντιµετώπισης τους µέσα από τις υπάρχουσες δοµές και τους υπάρχοντες φορείς, υπαγορεύουν τον προσανατολισµό τόσο της κεντρικής διοίκησης όσο και των ΟΤΑ σε µια συνολική θεσµική νοµοθετική, οργανωτική, διοικητική και τεχνικοοικονοµική αντιµετώπιση, δηλαδή σε µια συστηµική θεώρηση. Η θεώρηση αυτή προϋποθέτει πέρα από την πολιτική βούληση σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και τη διαµόρφωση κατάλληλα επεξεργασµένων πολιτικών, επιλογή των κατάλληλων σχηµάτων υλοποίησης, προσδιορισµό συγκεκριµένων στόχων και χρονοδιαγράµµατος. Οι λύσεις που µέχρι σήµερα δόθηκαν στο βασικό πρόβληµα ύδρευσης των νησιών, κάτω από την πίεση των οξυ- µένων προβληµάτων επάρκειας νερού, δεν στηρίζονται σε επιστηµονικό / τεχνικό σχεδιασµό, δεν ανταποκρίνονται σε ένα σχήµα λειτουργικά αποτελεσµατικό και οικονοµικά αποδοτικό και δεν ικανοποιούν τις κοινωνικές απαιτήσεις. Προτείνεται εποµένως η µετεξέλιξη του τοµέα Υ/Α των Κυκλάδων σε σύστηµα µε κατάλληλα σχεδιασµένη δοµή (ως προς τις ιδιαίτερες συνθήκες του χώρου), οικονοµική αποτελεσµατικότητα και επιχειρησιακή δυναµική, ένα Σύστηµα Παροχής Υπηρεσιών Υδρευσης / Αποχέτευσης (ΣΠΥΥΑ). Αυτό σηµαίνει συγκέντρωση των διάσπαρτων, µικρού έως οριακού µεγέθους ηµοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης / Αποχέτευσης ( ΕΥΑ) και Υπηρεσιών (ΤΥ) των ήµων σε ένα ενιαίο φορέα, τη ΕΥΑ Κυκλάδων. Η συνένωση των τοπικών φορέων παροχής υπηρεσιών Υ/Α αναµένεται να συµβάλει αποτελεσµατικά στη συνολική διαχείριση των υδατικών πόρων και τη συλλογική αντιµετώπιση των προβληµάτων κάλυψης της ζήτησης. Παράλληλα, το νέο οικονοµικό περιβάλλον και η Κοινοτική Οδηγία για «πλήρη κάλυψη του κόστους» (full cost recovery) που θα µπορούσε να οδηγήσει σε σηµαντική αύξηση της τιµής του νερού, καθιστούν αναγκαία τη λειτουργία ενός οικονοµικά αποδοτικού ΣΠΥΥΑ µέσω οικονοµιών κλίµακας και συµπίεση κόστους, µε παράλληλη βελτίωση των παρεχόµενων υ- πηρεσιών. Η δηµιουργία ενός ενιαίου φορέα προς αυτή την κατεύθυνση, θα προσφέρει µεγαλύτερες δυνατότητες µακροπρόθεσµου προγραµµατισµού και θα εξασφαλίσει τη βιωσιµότητα του συστήµατος. Ο νέος φορέας, στο βαθ- µό που θα καλύψει τον Κυκλαδικό χώρο στο µεγαλύτερο µέρος του, ή στο σύνολό του, µπορεί να αποκτήσει αξιόλογο κρίσιµο µέγεθος, το οποίο θα τον κατέτασσε στις δέκα µεγαλύτερες ΕΥΑ της χώρας. Η συµµετοχή των ΟΤΑ στο νέο φορέα ( ΕΥΑ-Κυκλάδων) προβλέπεται από το ισχύον νοµοθετικό πλαίσιο σε εθελοντική βάση και προϋποθέτει α- ποφάσεις των δηµοτικών συµβουλίων. Στο βαθµό, ωστόσο, που διαπιστώνονται επιφυλάξεις και ακαµψίες, είναι σκόπιµη η ενθάρρυνση αυτής της διαδικασίας µε κατάλληλες νοµοθετικές ρυθµίσεις και τη θέσπιση κινήτρων.

23 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 23 Επιχειρησιακά σχήµατα Από όσα εκτέθηκαν στις προηγούµενες ενότητες, προκύπτει ότι ο τοµέας Υ/Α των Κυκλάδων οφείλει να µετεξελιχθεί σε σύστηµα µε κατάλληλα σχεδιασµένη δοµή (ως προς τις ιδιαίτερες συνθήκες του χώρου), οικονοµική αποτελεσµατικότητα και επιχειρησιακή δυναµική. Αυτό σηµαίνει συγκέντρωση των διάσπαρτων, µικρού έως οριακού µεγέθους επιχειρήσεων ( ΕΥΑ) και υπηρεσιών (ΤΥ ήµων) σε ένα ενιαίο φορέα. Τοπική οργάνωση και συντονισµός Η συγκέντρωση, στη βάση του ισχύοντος θεσµικού /νοµοθετικού πλαισίου, µπορεί να προέλθει: Από απλή διµερή ή πολυµερή διαδηµοτική συνεργασία, µε στόχο συγκεκριµένες δράσεις για περιορισµένη χρονική περίοδο. Η µορφή αυτή συνεργασίας εδράζεται θεσµικά σε συµφωνίες/ συµβάσεις ανάθεσης έργου από όµορους, συνήθως, ΟΤΑ. Συντελεί συνεπώς στην βραχυπρόθεσµη και περιορισµένης εµβέλειας αντιµετώπιση των προβληµάτων χωρίς όµως να δηµιουργεί δυναµικό σύστηµα διαχείρισης. Από θεσµοθετηµένη πολυµερή και µακροπρόθεσµη διαδηµοτική συνεργασία στα πλαίσια της οποίας οι ΕΥΑ και οι ΤΥ των δήµων συντονίζουν τις δραστηριότητές τους δηµιουργώντας κεντρικό / νοµαρχιακό συντονιστικό όργανο. Το όργανο αυτό δεν διαθέτει αποφασιστικές /διοικητικές αρµοδιότητες, συνιστά στην ουσία όργανο περιορισµένης ευθύνης, το οποίο συνέρχεται, συσκέπτεται, συντονίζει επιµέρους δράσεις και διατυπώνει προτάσεις προς την κεντρική διοίκηση σε τακτά χρονικά διαστήµατα (Σχήµα 5). Όπως και στην προηγούµενη περίπτωση, η σύσταση του συντονιστικού αυτού οργάνου δεν ανταποκρίνεται στην κρισιµότητα και στο δοµικό χαρακτήρα των προβληµάτων, δεν αποτελεί ενιαίο φορέα ολοκληρωµένης διαχείρισης των υπηρεσιών ύδρευσηςαποχέτευσης, και περιορίζεται στην επίλυση άµεσων /επιµέρους προβλη- µάτων. Από τη σύσταση νέας διαδηµοτικής επιχείρησης από τους περισσότερους (ή όλους) ΟΤΑ. Η συµµετοχή των ΟΤΑ στο νέο φορέα διαχείρισης ( ΕΥΑ- ΤΥ ΟΤΑ ΤΥ ΟΤΑ ΤΥ ΟΤΑ Σχήµα 5. ΤΥ ΟΤΑ ΤΥ ΟΤΑ ΤΥ ΟΤΑ Σχήµα 6. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΕΥΑ ΕΥΑ ηµιουργία ενιαίου φορέα Υ/Α Κυκλάδων µε τη βοήθεια συντονιστικού κεντρικού σχήµατος ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΥΑ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΤΥ ΟΤΑ ΤΥ ΟΤΑ ηµιουργία ενιαίου φορέα Υ/Α Κυκλάδων (ισχυρό κεντρικό σχή- µα συνεργασίας)

24 Σελίδα 24 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Κυκλάδων) στη βάση του ισχύοντος πάντοτε νοµοθετικού πλαισίου είναι εθελοντική και προϋποθέτει αποφάσεις των δηµοτικών συµβουλίων. Είναι ωστόσο δυνατή, στο βαθµό που διαπιστώνονται επιφυλάξεις και ακαµψίες, η ενθάρρυνση αυτής της διαδικασίας µε κατάλληλες νοµοθετικές ρυθµίσεις και θέσπιση κινήτρων. Ο νέος φορέας, στο βαθµό που θα καλύψει τον Κυκλαδικό χώρο στο µεγαλύτερο µέρος του, ή στο σύνολό του, µπορεί να αποκτήσει αξιόλογο κρίσιµο µέγεθος, το οποίο θα τον κατέτασσε στις δέκα µεγαλύτερες ΕΥΑ της χώρας (Σχήµα 6). παρέχει την καταρχήν νοµοθετική τεκµηρίωση και αποτελεί πρόκριµα για την ενδεχόµενη κοινωνική αποδοχή της πρότασης για τη σύσταση δύο εταιριών διαχείρισης Υ/Α για το σύνολο των Κυκλάδων. Η σύσταση της ΕΥΑ Κυκλάδων, σύµφωνα µε το πρότυπο αυτό, είναι δυνατόν να διευκολύνει και τη δηµιουργία κοινής ε- ταιρείας (συνδεδεµένες εταιρείες - Joint Venture) µεταξύ αυτής και επιχειρήσεων του ιδιωτικού τοµέα. Σκοπός αυτής της κοινής εταιρίας θα είναι η λειτουργία, συντήρηση και εκµετάλλευση του ΣΠΥΥΑ των Κυκλάδων µε τη βοήθεια σύµβασης που θα συναφθεί µε τη ΕΥΑ Κυκλάδων Παγίων (Σχήµα 7). ΟΤΑ - ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΕΥΑ - ΚΥΚΛΑ ΩΝ (Παγίων) ΕΥΑ - ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΑΕ Ι ΙΩΤΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ( ΕΥΑ Α.Ε. - Ιδιωτικός φορέας.) Λειτουργία, Συντήρηση, Εκµετάλλευση του ΣΠΥΥΑ Σχήµα 7. Υπερτοπική συνεργασία µε ιδιωτικούς φορείς Τοπική οργάνωση µε δυνατότητες σύστασης κοινής εταιρείας Η µεγέθυνση µέσω της συνάθροισης / συνάρθρωσης υλικοτεχνικών υποδο- µών και ανθρώπινου δυναµικού δεν αποτελεί, καθεαυτή, την αναγκαία και ικανή συνθήκη για την αποτελεσµατικότητα του νέου φορέα. Καθίσταται συνεπώς αναγκαία η συγκρότηση της ΕΥΑ Κυκλάδων σε νέες βάσεις που θα επιτρέψουν την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που µπορεί να παρέχει ένα δυναµικότερο επιχειρησιακό περιβάλλον. Το παράδειγµα ανασυγκρότησης της ΕΥ ΑΠ µε το Ν. 2744/99

25 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων Σελίδα 25 Οικονοµική αξιολόγηση µορφών συνεργασίας Από τα αποτελέσµατα της οικονοµικής αξιολόγησης προκύπτει ότι η λειτουργία µίας επιχείρησης παροχής υπηρεσιών ύδρευσης αποχέτευσης για το σύνολο των Κυκλάδων έχει καταρχήν θετικά αποτελέσµατα και µπορεί να είναι βιώσιµη (λόγος οφέλους/κόστους = 1.30). εδοµένου ότι οι εκτιµήσεις της βιωσιµότητας της ΕΥΑ Κυκλάδων βασίστηκαν σε αυστηρούς όρους χρηµατοδότησης Ιδιωτική Εταιρεία ΕΥΑ Κυκλάδων 1.19 Λόγος οφέλους / κόστους D & B O & M (Συνολική ανάληψη) O&M (Μερική ανάληψη) Turnkey Financing BOOT Σχήµα 8. Λόγος οφέλους / κόστους ΕΥΑ και ιδιωτικής εταιρείας για τις εξεταζόµενες µορφές συνεργασίας PPP και δανεισµού και σε χαµηλές τιµές πώλησης νερού συνάγεται ότι η αγορά νερού στις Κυκλάδες προσφέρεται για την ανάπτυξη µίας υγιούς και α- ποδοτικής επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Επισηµαίνεται ότι η σύσταση ενός ενιαίου φορέα θα διευρύνει ποιοτικά και ποσοτικά τις δυνατότητες παροχής υπηρεσιών σε µία περιοχή, η οποία εν γένει υποφέρει από έλλειψη στρατηγικού σχεδιασµού σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των υδατικών πόρων και πόρων για την υλοποίηση των απαραίτητων υποδοµών. Τα ίδια συµπεράσµατα προκύπτουν και από την αξιολόγηση των δυνατών µορφών συνεργασίας της ΕΥΑ Κυκλάδων µε ιδιωτικές εταιρείες. Με εξαίρεση την περίπτωση της συνεργασίας Turnkey Financing, τα αποτελέσµατα που προκύπτουν από τη συγκριτική αξιολόγηση των µορφών συνεργασίας είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, εάν ληφθεί υπόψη ότι και στην περίπτωση αυτή, για την οικονοµική αξιολόγηση, θεωρήθηκαν δυσµενείς όροι χρηµατοδότησης ενώ υπάρχει και η δυνατότητα αύξησης των τιµών νερού. Τα χαρακτηριστικά και το οικονοµικό αποτέλεσµα των περιπτώσεων που εξετάστηκαν συνοψίζονται στον Πίνακα 10 και το Σχήµα 8. Τα αποτελέσµατα του Σχήµατος 8 προέκυψαν µε τις ακόλουθες τιµές των βασικών παραµέτρων για κάθε µορφή συνεργασίας που παρατίθενται στον Πίνακα 11. Η διερεύνηση ως προς τις τιµές των παραµέτρων του Πίνακα 11 (εκτός από το εσωτερικό επιτόκιο i m ) έδειξε ότι τα σχήµατα συνεργασίας είναι βιώσιµα και αποδοτικά τόσο για τη ΕΥΑ όσο και για τον ιδιωτικό φορέα: Για τιµές i d (υπολογισµός ετήσιου τιµήµατος) µέχρι 15% (σχήµατα

26 Σελίδα 26 ηµιουργία Συστήµατος Παροχής Υπηρεσιών ΥΑ στα Νησιά των Κυκλάδων D&B, Ο&Μ και BOOT). Γα πολύ υψηλά ποσοστά συµµετοχής του ιδιωτικού φορέα σε έργα δικτύου (σχήµατα συνεργασίας D&B και Ο&Μ). Για ποσοστό καταβολής ετήσιων ισοδύναµων δαπανών σε ιδιωτικό φορέα µεταξύ 50 και 80%, ανάλογα µε το αποδεκτό i d (συνεργασία BOOT). Σε ό,τι αφορά τη µορφή συνεργασίας Turnkey Financing, η συνεργασία είναι βιώσιµη για περίοδο ίση µε την εξεταζόµενη, δηλαδή για 30 έτη, µε τρία συµβόλαια διάρκειας 10 ετών το καθένα. Εποµένως, ένα ΣΠΥΥΑ για το σύνολο των Κυκλάδων προσφέρει ένα ευρύ φάσµα αποδοτικών και βιώσιµων συνεργασιών που θα προσδιορίζονται από τους στόχους που τίθενται από τη ΕΥΑ και τον ιδιωτικό φορέα στη βάση του µεγέθους της αγοράς και των προδιαγραφών των αναγκαίων έργων. Τέλος, εκτός από το θετικό οικονοµικό αποτέλεσµα που παρουσιάζεται στο Σχήµα 9 εκτιµάται ότι η συνεργασία της ΕΥΑ Κυκλάδων µε ιδιωτικές εταιρείες, που ήδη δραστηριοποιούνται ενεργά στο συγκεκριµένο επιχειρηµατικό πεδίο, θα βοηθήσει σηµαντικά στην αναβάθµιση των παρεχόµενων µέχρι στιγµής υπηρεσιών Υ/Α. Σε ό,τι αφορά τη σύσταση κοινής ε- ταιρείας µεταξύ της ΕΥΑ Κυκλάδων ΑΕ και ιδιωτικών εταιρειών παρατηρείται ότι το οικονοµικό αποτέλεσµα (για την κοινή εταιρεία) είναι καταρχήν θετικό (λόγος οφέλους/κόστους = 1.11). Ωστόσο η εκτίµηση του οφέλους που αποκοµίζει κάθε εταίρος απαιτεί υποθέσεις τόσο για τη σύµβαση που θα υπογραφεί µεταξύ της ΕΥΑ Παγίων και της ΕΥΑ ΑΕ όσο και για τη σύνθεση του µετοχικού κεφαλαίου της νέας εταιρείας, οι ο- ποίες προς το παρόν τουλάχιστον θεωρούνται ιδιαίτερα επισφαλείς.

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 Περιεχόμενα Παρουσίασης Α. Γενικά Στοιχεία Β. Υφιστάμενη κατάσταση υδατικών πόρων Γ. Ανάπτυξη συστημάτων και εργαλείων διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Άνυδρα νησιά που µελετώνται στις Κυκλάδες

Τα Άνυδρα νησιά που µελετώνται στις Κυκλάδες ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στόχος της διαχείρισης των υδατικών πόρων είναι η ορθολογική αξιοποίηση του νερού και η εφαρµογή δράσεων για την εναρµόνιση των αντιθέσεων που υπάρχουν ανάµεσα στην προσφορά του νερού και τη ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ από Π. Σαμπατακάκη Dr. Υδρογεωλόγο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δεν θα ταν άστοχο εάν αναφέραμε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας στο νησιωτικό χώρο του Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ

ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ ΜΕ ΑΠΕ ΣΤΑ ΑΝΥ ΡΑ ΝΗΣΙΑ. Ασηµακόπουλος, Α. Καρταλίδης και Γ. Αραµπατζής Σχολή Χηµικών Μηχανικών, ΕΜΠ Ηµερίδα ProDES 9 Σεπτεµβρίου 2010 Υδροδότηση Κυκλάδων και ωδεκανήσων Προβληµατική κάλυψη αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ (Δ.Ε.Υ.Α.Μ.Β.).) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΜΝΗΝΑΚΗΣ Δ/ΝΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/ΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΕΧΩΔΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων

Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων Δημόσια Διαβούλευση: Υλοποίηση μονάδων αφαλάτωσης σε νησιά των νομών Δωδεκανήσου και Κυκλάδων Περιεχόμενα Αντικείμενο του έργου 3 Υλοποίηση μέσω ΣΔΙΤ 5 Πρόσκληση για Δημόσια Διαβούλευση 6 1. Προτεινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%.

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά του Φορέα υλοποίησης και διαχείρισης του προτεινόµενου έργου, τα οποία διαµορφώνονται πάντα µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση Ανδρέας Ευστρατιάδης, υποψήφιος διδάκτορας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών πόρων Ποσοτική και ποιοτική θεώρηση της λειτουργίας του ταµιευτήρα Πλαστήρα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από Υδραυλικά

Διαβάστε περισσότερα

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» «Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» (ΟΔΗΓΙΑ 2000/60/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Δρ Τσιφτής Ευάγγελος Υδρογεωλόγος Υπ. Αιγαίου 1. Το πρόβλημα της έλλειψης νερού στα νησιά του Αιγαίου είναι υπαρκτό και μεγάλο. Τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S Ιnnοvation for Sustainable Tourism & Services in South Aegean Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο DG REGIO ΥΠ.ΟΙ.Ο Το Πρόγραµµα Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή.

19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή. 19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή Προς: κ. Κ. Τριάντη, Ειδικό Γραµµατέα Υδάτων Υ.ΠΕ.Κ.Α. Μ. Ιατρίδου 2 & Λεωφ.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο

Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο Πιλοτικό πρόγραμμα με μονάδα αφαλάτωσης και παραγωγή υδρογόνου από ΑΠΕ στην Ίο Γιώργος Κάραλης, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Μάνος Ζούλιας, Δρ Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Γενικά (χαρακτηριστικά και ανάγκες νησιών)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν.3614/2007 ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2007-2013

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν.3614/2007 ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2007-2013 ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν.3614/2007 ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2007-2013 Οι συγκεντρωτικές διαδικασίες εφαρμογής των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ Αναβάθµιση Υποδοµών & Εξοπλισµών για την Προώθηση Ισότητας Ευκαιριών Πρόσβασης στην Αγορά Εργασίας Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΚΩ.OΠ

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο διαµόρφωσης γνώµης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΙΑ ΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΙΑ ΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΙΑ ΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ 1. Τι είναι η ιαδηµοτική Συνεργασία Η διαδηµοτική συνεργασία εµπλέκει έναν αριθµό τοπικών αρχών (συνήθως όµορων) που ενώνουν τις δυνάµεις τους, µε στόχο να αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΜΕΤΡΟΥ 4.7 «ENΙΣΧΥΣΗ ΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ»

ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΜΕΤΡΟΥ 4.7 «ENΙΣΧΥΣΗ ΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» Ειδική Υπηρεσία ιαχείρισης Π.Ε.Π Στερεάς Ελλάδας 2000-2006 Πρόσκληση στο Μέτρο 4.7 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΜΕΤΡΟΥ 4.7 «ENΙΣΧΥΣΗ ΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» ΜΕΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων

για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων Έντυπο Αίτησης για επιλογή ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ που θα υλοποιήσουν ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΣΧΕ ΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ µέσω των Συνολικών Επιχορηγήσεων Συνηµµένα : Πρότυπο Καινοτόµο Σχέδιο Ανάπτυξης (Π.Κ.Σ.Α.) Συµφωνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο. Π. Σαμπατακάκης

ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο. Π. Σαμπατακάκης ΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΕΛΛΑ Ο ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π. Σαμπατακάκης Dr. Υδρογεωλόγος -ΙΓΜΕ Η υπόθεση της ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ των υδάτων είναι τομέας πολυεπίπεδος -πολυκλαδικός από πλευράς κρατικής,επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα:

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα: 25/4/2014 Πόρισμα Α φάσης της Ομάδας Εργασίας που συγκροτήθηκε με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με αρ. πρωτ. ΥΑΠΕ/Φ1/3490/οικ.23982/30.12.2013 για τη διερεύνηση των

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ. Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ. Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr 7 ο Πρόγραμμα Δράσης της Ε. Επιτροπής 2014-2020 ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Source: Pacific Institute, 2006

Source: Pacific Institute, 2006 Σύρος, 19 Ιουνίου 2010 Αφαλάτωση Η λύση στη λειψυδρία Ευτυχία Τζέν Τµήµα Αιολικής Ενέργειας ΚΑΠΕ etzen@cres.gr Το πρόβληµα νερού στην Ελλάδα Μείωση βροχοπτώσεων Ακραίες µετεωρολογικές µεταβολές Λειψυδρία

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων

Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων Μεταρρυθμιστική Δυναμική στους: Οργανισμούς Λιμένων Α.Ε. Λιμενικά Ταμεία Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία Γενική Διεύθυνση Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή):

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή): ΑΣΚΗΣΗ 1 Αρδευτικός ταµιευτήρας τροφοδοτείται κυρίως από την απορροή ποταµού που µε βάση δεδοµένα 30 ετών έχει µέση τιµή 10 m 3 /s και τυπική απόκλιση 4 m 3 /s. Ο ταµιευτήρας στην αρχή του υδρολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 213/2006 Καθορισµός τεχνικών και λοιπών στοιχείων που δηµοσιοποιούνται για κάθε Μη ιασυνδεδεµένο Νησί µε βάση τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 6 του νόµου

Διαβάστε περισσότερα

Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου

Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου [202/Η72/ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΕΤ(1).DOC Σελ. 1/12 Οι Αναπτυξιακές Εταιρείες µπορούν να δράσουν ως τοπικοί πολλαπλασιαστές επιταχυντές, σε εφαρµογή της

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Ειδική Γραμματεία Υδάτων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α. Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 2237/2010

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 2237/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 2237/2010 Αξιοποίηση περιθωρίων ανάπτυξης µικρών ανεµογεννητριών στα Μη ιασυνδεδεµένα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52 Ενότητα 8... 53 8.1 Αξιολόγηση του εσωτερικού περιβάλλοντος Δήμου Λαρισαίων και εντοπισμός των κρίσιμων ζητημάτων εσωτερικής ανάπτυξης (Δυνατότητες Αδυναμίες, Κρίσιμα ζητήματα)... 53 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΙΚΡΕΝΕΡΓΕΙΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΙΚΡΕΝΕΡΓΕΙΝ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΠΚΣΑ ΜΙΚΡΕΝΕΡΓΕΙΝ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΙΚΡΕΝΕΡΓΕΙΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΚΕΚΡΥΡΑΣ 7/3/09 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Η υποβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Στο υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο θα περιλαμβάνονται κατ ελάχιστον οι ακόλουθες ενότητες: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Θα παρατεθεί σύντομη περιγραφή των βασικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15: Οικονομικά στοιχεία για υδρευτικά έργα

Κεφάλαιο 15: Οικονομικά στοιχεία για υδρευτικά έργα Κεφάλαιο 15: Οικονομικά στοιχεία για υδρευτικά έργα Επιμερισμός κόστους έργων Αρχικό κατασκευαστικό κόστος Δαπάνες κατασκευής (υλικά, προσωπικό, μηχανήματα, ασφάλιση) Δαπάνες εξοπλισμού Δαπάνες μελέτης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ. ΑΡΙΘΜ. 96/2007 Καθορισµός περιοχών µε κορεσµένα δίκτυα, προσδιορισµός περιθωρίων

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1 Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων 1 Θεσμικό Πλαίσιο Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Πολυνομία, αντιφατικότητα, αποσπασματικότητα 1900-1985: 300 νόμοι, νομοθετικά, βασιλικά, προεδρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ηλεκτροδότηση των νησιών και την. Συντονιστής μονάδας Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ΡΑΕ

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ηλεκτροδότηση των νησιών και την. Συντονιστής μονάδας Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ΡΑΕ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Στρατηγικές επιλογές για την ηλεκτροδότηση των νησιών και την αξιοποίηση των ΑΠΕ που διαθέτουν Νίκος Μπουλαξής, Δρ. Ηλ. Μηχανικός Συντονιστής μονάδας Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων (Integrated water resources management)

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Β.Λ. Μαλιώκας, Μ.Β. Μαλιώκα και Σ.Π. Παπαδήμας

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Β.Λ. Μαλιώκας, Μ.Β. Μαλιώκα και Σ.Π. Παπαδήμας ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Β.Λ. Μαλιώκας, Μ.Β. Μαλιώκα και Σ.Π. Παπαδήμας Γραφείο Μελετών Βασίλειος Μαλιώκας & Συνεργάτες ΕΠΕ Γ. Παπανδρέου 18, 54645

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν κείμενο αποτελεί τον Επιχειρησιακό Προγραμματισμό της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Μείζονος Βόλου Νομού Μαγνησίας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Πανεπιστημίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ. ΑΡΙΘΜ. 703/2008 Τροποποίηση της απόφασης 96/2007 της ΡΑΕ ως προς προσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ Πάτµος, 18 Ιουλίου 2014 ΗΜΟΣ ΠΑΤΜΟΥ Αριθµ. Πρωτ.: 1351 ΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΤΜΟΥ. Απόφαση υπ αριθµ.

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ Πάτµος, 18 Ιουλίου 2014 ΗΜΟΣ ΠΑΤΜΟΥ Αριθµ. Πρωτ.: 1351 ΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΤΜΟΥ. Απόφαση υπ αριθµ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΝΟΜΟΣ Ω ΕΚΑΝΗΣΟΥ Πάτµος, 18 Ιουλίου 2014 ΗΜΟΣ ΠΑΤΜΟΥ Αριθµ. Πρωτ.: 1351 ΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΤΜΟΥ Απόφαση υπ αριθµ. 107 Θέµα: «ιενέργεια της υπηρεσίας: Λογιστική

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 4.1: «Ανάπτυξη µηχανισµών για την εφαρµογή του θεσµικού πλαισίου και την ενίσχυση του ανταγωνισµού»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 4.1: «Ανάπτυξη µηχανισµών για την εφαρµογή του θεσµικού πλαισίου και την ενίσχυση του ανταγωνισµού» : «Ανάπτυξη µηχανισµών για την εφαρµογή του θεσµικού πλαισίου και την ενίσχυση του ανταγωνισµού» Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΚΠΣ 2000-2006 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΡΟ ΦΟΡΕΑΣ/ΕΙΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ/ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Μ.Π.Ε. ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΡΕΜΑΣΤΩΝ ΚΑΣΤΡΑΚΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ. ΑΓΡΙΝΙΟ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Οι προτεινόµενοι περιβαλλοντικοί όροι του Τεχνικού Επιµελητηρίου Νοµού Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς 1) Με την ενεργειακή διαχείριση: α) εξασφαλίζονται οι αναγκαίες συνθήκες και υπηρεσίες με μικρή υποβάθμιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Σημείωμα για τις Επιχειρησιακές Συμφωνίες Υλοποίησης

Ενημερωτικό Σημείωμα για τις Επιχειρησιακές Συμφωνίες Υλοποίησης Ενημερωτικό Σημείωμα για τις Επιχειρησιακές Συμφωνίες Υλοποίησης Οι Επιχειρησιακές Συμφωνίες Υλοποίησης δεν υποκαθιστούν τα Επιχειρησιακά Προγράμματα που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012 ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012 Διαδικασία παροχής πρόσβασης στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας σε ομάδες παραγωγών ΑΠΕ μικρής ισχύος όταν δεν υφίσταται τοπικά επαρκής χωρητικότητα του δικτύου ΜΤ ή ΧΤ. Η Ρυθμιστική

Διαβάστε περισσότερα

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΠΜΣ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Α µέρος Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Α ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ I ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Έννοια και συνιστώσες της ιαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΚΕΔΕ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΩΝ ΗΜΩΝ Εισηγητής: Γούπιος Γιάννης ΕΕΤΑΑ ΑΘΗΝΑ 4-9-2013 Σκοπός Αποτύπωση και αξιολόγηση της υπάρχουσας κατάστασης και εντοπισμό των πιθανών προβλημάτων και αδυναμιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΠΟΙΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙΙΦΑΝΕΙΙΑΚΩΝ ΚΑΙΙ ΥΠΟΓΕΙΙΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Π ΕΕ ΡΡ ΙΙ ΙΟΟ ΔΔ ΟΟ ΣΣ Α ΝΝ ΑΑΦ ΟΟ ΡΡ ΑΑ ΣΣ : 8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 212 (2 η έκδοση) ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1 Η τεχνική έκθεση με τίτλο «: περίοδος αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Αξιοποίηση και Επίλυση Προβληµάτων στις Πυρόπληκτες Περιοχές της Πελοποννήσου

Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Αξιοποίηση και Επίλυση Προβληµάτων στις Πυρόπληκτες Περιοχές της Πελοποννήσου Υ ΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Αξιοποίηση και Επίλυση Προβληµάτων στις Πυρόπληκτες Περιοχές της Πελοποννήσου -Το νερό ως µέσο επιβίωσης και ανάπτυξης στις πυρόπληκτες περιοχές - Ο αγροτικός χαρακτήρας των πυρόπληκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ & ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ & ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ & ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΟΜΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ, ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα