Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Μάθηµα: Ατοµικά και Κοινωνικά ικαιώµατα Καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων Θεοδωρίδου Βασιλική Α.Μ.: Αθήνα, Μάιος 2004

2 Α) ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ. Το ελληνικό Σύνταγµα θέτει τις βάσεις του πάνω στην ελευθερία και την ισότητα και στρέφεται γύρω απ τον άνθρωπο. Το θέµα αυτής της εργασίας σχετίζεται µε το κατά πόσο ο φυλακισµένος ασκεί ή όχι,ή πόσο περιορίζονται τα δικαιώµατά,τα οποία προβλέπει το ελληνικό Σύνταγµα για τον ελεύθερο πολίτη. Το ελληνικό Σύνταγµα υπερισχύει κάθε νόµου όµως η ίδια η φύση της φυλακής δεν παύει να περιορίζει τα δικαιώµατα που πηγάζουν απ το Σύνταγµα,λόγω αυτής της ειδικής κυριαρχικής σχέσης που αναπτύσσεται ανάµεσα στον κρατούµενο και το θεσµό της φυλακής. Βέβαια ο κρατούµενος δεν παύει να είναι πολίτης,υποκείµενος στα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγµα. Στην προσπάθεια λοιπόν προσέγγισης του θέµατος των συνταγµατικών δικαιωµάτων του φυλακισµένου,θα θιχθεί το πόσο ο κρατούµενος έχει το δικαίωµα να απολαµβάνει αυτά τα δικαιώµατα χωρίς να του τα περιορίζουν ή να τα προσβάλλουν (αµυντική διάσταση δικαιώµατος), το αν έχει ή όχι την αξίωση προς το κράτος να του τα προστατεύει (προστατευτική διάσταση του δικαιώµατος) και αν µπορεί να τα διεκδικεί (διεκδικητική διάσταση του δικαιώµατος). Θα εξεταστεί σύντοµα το τι προβλέπει ο Σωφρονιστικός Κώδικας,του οποίου απαρχή είναι το Σύνταγµα, και τέλος αν πράγµατι ο κρατούµενος ωφελείται απ τη σκοπιά που το βλέµµα του συντακτικού και κοινού νοµοθέτη βλέπει,οριοθετεί ή περιορίζει την ζωή του µέσα στη φυλακή. 2

3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Α )ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Β) ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ Θέµα 1: Το δικαίωµα της ελευθερίας στο πλαίσιο της Φυλακής. Θέµα 2:Ουδεµία ποινή και ουδέν έγκληµα δίχως νόµο. Θέµα 3: ικαιώµατα:νόµιµου δικαστή-έννοµης προστασίας-προηγούµενης ακρόασης. Θέµα 4:Το δικαίωµα στην αναφορά. Θέµα 5:Τα δικαιώµατα στη:i)ζωή-ii)υγεία. Θέµα 6:Το δικαίωµα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Θέµα 7: Τα δικαιώµατα:στην οικογένεια οικογενειακή ζωή και στο γάµο. Θέµα 8: Το δικαίωµα στην επικοινωνία. Θέµα 9: Το δικαίωµα στην παιδεία. Θέµα 10:Το δικαίωµα στην θρησκευτική ελευθερία. Θέµα 11:Το δικαίωµα στην εργασία. Θέµα 12:Το δικαίωµα του συνέρχεσθαι. Θέµα 13: Τα δικαιώµατα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Γ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΙΤΛΟΣ:ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ. Ε) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΣΤ) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ. 3

4 Β) 1) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ. Το πρωταρχικό και κυρίαρχο δικαίωµα που περιορίζει ο εγκλεισµός στη φυλακή είναι η ελευθερία του κρατουµένου. Και αυτή η πραγµατική κατάσταση δεν είναι κάτι απλό, διότι η ελευθερία αποτελεί τη βάση, τον ακρογωνιαίο λίθο (µαζί µε την ισότητα) του ανθρωποκεντρικού ελληνικού Συντάγµατος. Απ την ελευθερία του ατόµου, σε συνάρτηση µε την ισότητα, πηγάζουν όλα τα υπόλοιπα συνταγµατικώς κατοχυρωµένα δικαιώµατα. Οπότε δηµιουργούνται σε κάποιον ερωτηµατικά και για το πόσο διασφαλίζονται τα δικαιώµατα του κρατουµένου, όταν το δικαίωµα στην ελευθερία του θίγεται. Αρχικά, θα πρέπει να οριστεί τι ακριβώς εννοεί ο συντακτικός νοµοθέτης ως δικαίωµα ελευθερίας. Η ελευθερία λοιπόν αφορά τόσο στην υλική ή σωµατική ακεραιότητα του ανθρώπου, όσο και στην πνευµατική και στην κοινωνική. 1 Συγκεκριµένα είναι ελεύθερος να δρα, να κινείται στο χώρο όπως, όποτε και αν θέλει (σωµατική ελευθερία α.5 3 Σ.).Επίσης έχει το δικαίωµα να αναπτύσσει ελεύθερα τις απόψεις του,τις σκέψεις του, τις ιδέες του και γενικά την προσωπικότητά του (α.5.1 Σ.).Και τέλος είναι και κοινωνικά ελεύθερος, µε την έννοια ότι δεν είναι «δούλος» 2, δεν υπόκειται σε κανενός την εξουσίαση ή ιδιοκτησία. Το Σύνταγµα λοιπόν,ρητά προστατεύει την ελευθερία του ατόµου µε το άρθρο 5, αλλά και µε το άρθρο 6 όπου λέει :«κανένας δεν συλλαµβάνεται ούτε φυλακίζεται». Όταν όµως έρχεται το Σύνταγµα και λέει στο άρθρο 5 3 ότι το δικαίωµα της ελευθερίας µπορεί να αρθεί «µόνο όταν και όπως νόµος ορίζει», τότε βλέπουµε να εισάγεται η δυνατότητα περιορισµού του δικαιώµατος και αυτή αφορά στον εγκλεισµό κάποιου στη φυλακή. Αυτός βέβαια ο περιορισµός εφαρµόζεται µόνο όταν πληρωθούν οι προϋποθέσεις του άρθρου 6 1 του Συντάγµατος, δηλαδή να επιδοθεί τη στιγµή της σύλληψης ή της προφυλάκισης αιτιολογηµένο ένταλµα µε εξαίρεση την περίπτωση των αυτόφωρων εγκληµάτων. Παράλληλα, επειδή το ίδιο το Σύνταγµα κατοχυρώνει ότι «καθένας είναι φορέας ανθρώπινης αξιοπρέπειας (α.2 1 Σ.),έχει δικαίωµα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας (α.5 1 Σ.),ότι η έκτιση της ποινής της φυλάκισης απαγορεύεται να συνίσταται σε βασανιστήρια ή σε «κάθε άλλη προσβολή της ανθρώπινης αξίας» (α.7 2 Σ.) και ότι όλα τα δικαιώµατα τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους (α.25 1 Σ.) 3,καταλαβαίνει κανείς ότι στόχος του νοµοθέτη είναι να περιορίσει το δικαίωµα της ελευθερίας υπό στενή έννοια,δηλαδή τη φυσική ελευθερία να µετακινείται έξω απ τη φυλακή. Απαγορεύεται λοιπόν να υποβληθεί σε οποιαδήποτε ταπεινωτική ποινή ή κάποια ποινή βασανιστηρίων (ο ίδιος απαγορευτικός κανόνας εκφράζεται και στο άρθρο 5 της Οικουµενικής ιακήρυξη Ανθρωπίνων ικαιωµάτων). Όπως επίσης απαγορεύεται να παραµείνει ο κρατούµενος σε σκοτεινό κελί ως πειθαρχικό µέτρο (α.37 ΕυρΣωφρΚαν του 1987 σε συνάρτηση µε α. 3 Ε.Σ..Α.) ηλαδή διατηρεί και την κοινωνική του ελευθερία και την πνευµατική εις ολόκληρον µε µόνο τον περιορισµό και όχι τον αποκλεισµό-της σωµατικής. Μάλιστα παλαιότερα, η ποινή της φυλάκισης εθεωρείτο στέρηση της 1 ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,Συνταγµατικά δικαιώµατα,παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος ΙΙΙ, Ι Έκδοση-Αθήνα 2004,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π.,σελ Χατζή Τ. Χρύσα,Η φυλάκιση ως ειδική σχέση εξουσίασης,το Σ.,1995,σελ

5 ελευθερίας. Σήµερα όµως θεωρείται περιορισµός. Η παλιά αυτή αντίληψη οφείλεται στο ότι παλαιότερα ο κρατούµενος στερούνταν παντελώς την προσωπική του ελευθερία σ όλη της την έκταση, φυσική και νοµική (ή κοινωνική, όπως έχει ήδη επισηµανθεί). Μάρτυρες τούτου υπάρχουν ακόµα οι σιδερένιοι κρίκοι στους τοίχους των κελιών παλιών φυλακών. Έτσι, απέκλειαν κάθε δυνατότητα φυσικής,σωµατικής κίνησης και προκαλούσαν επώδυνη σωµατική ταλαιπωρία 4. Συµπερασµατικά λοιπόν ο νοµοθέτης πιστεύει ότι µόνο µε τον περιορισµό της υπό στενή έννοια σωµατικής ελευθερίας,πετυχαίνει το στόχο του,ο οποίος είναι να σωφρονίσει τον κρατούµενο και σιγά σιγά να τον επανεντάξει στο κοινωνικό σύνολο 5 (Ν.1851/1989).Αυτό αρκεί, ώστε να καλυφθεί ο χαρακτήρας του κολασµού,της τιµωρίας. Από 'κεί και πέρα, ο κρατούµενος έχει δικαίωµα ν' ασκεί όλα τα δικαιώµατά του - για τα οποία θα γίνει λόγος αργότερα- ως υποκείµενο δικαίου αρκεί να µην προσκρούουν στη φύση και το θεσµό της φυλάκισης 6.Βέβαια όσο και να ισχύει αυτό,δεν παύει ο κατηγορούµενος να είναι περιορισµένος όχι όµως µόνο από πλευράς φυσικής ελευθερίας, αλλά και από το γεγονός ότι η φυλακή έχει κάποιους κανόνες σύµφωνα µε τους οποίους λειτουργεί και στους οποίους πρέπει να υπακούει ο κρατούµενος. Για παράδειγµα, οι ανώτεροι του κατηγορουµένου,δηλαδή οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, θ' αποφασίσουν -µε βάση πάντα το νόµο-ποιες ώρες θα επιτρέπεται το επισκεπτήριο,πόσες τηλεφωνικές επικοινωνίες µπορεί να έχει την ηµέρα,ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να πληροί ώστε να πάρει µια άδεια εξόδου και πόσο θα διαρκέσει αυτή κ.τ.λ. ηλαδή,ναι µεν ο κρατούµενος είναι υποκείµενο δικαιωµάτων,αλλά άλλος επιβάλει τους όρους ώστε να εφαρµοστούν (τα δικαιώµατα).συνεπώς, και ίσως όχι άδικα, η φυλακή χαρακτηρίζεται ως "ολοκληρωτικός θεσµός" 7. 2) ΟΥ ΕΜΙΑ ΠΟΙΝΗ ΚΑΙ ΟΥ ΕΝ ΕΓΚΛΗΜΑ ΙΧΩΣ ΝΟΜΟ. Το άρθρο 7 1 εδ.ά Σ. καθιερώνει την αρχή "Nullum crimen nulla poena sine lege",που σηµαίνει ότι έγκληµα δεν υπάρχει ούτε ποινή επιβάλλεται χωρίς νόµο που να ισχύει πριν από την τέλεση της πράξης και να ορίζει τα στοιχεία της. Ουσιαστικά στο χωρίο αυτό θεσπίζεται ότι:α)έγκληµα δίχως προηγούµενο νόµο δεν υπάρχει και β)ποινή δεν επιβάλλεται δίχως προηγούµενο νόµο 8.Εποµένως για να έχω έγκληµα τόσο µε την έννοια του Ποινικού ικαίου-δηλαδή της κολάσιµης πράξης-,όσο και του Συνταγµατικού ικαίου- δηλαδή της κάθε απαγορευµένης και τιµωρούµενης πράξης-,χρειάζεται να 'χει θεσπιστεί προηγούµενος νόµος. Συνάµα για να τιµωρηθεί κάποιος,να του επιβληθεί ποινή, πρέπει να 'χει θεσπιστεί ήδη η ποινή. Στη συνέχεια του α. 7 1 εδ.β Σ. λέει:"ποτέ δεν επιβάλλεται ποινή βαρύτερη από εκείνη που προβλέπεται κατά την τέλεση της πράξης. Ξεκάθαρα λοιπόν ο συντακτικός νοµοθέτης καθιερώνει ρητά το ζήτηµα της µη αναδροµικότητας των δυσµενέστερων νόµων και συγχρόνως α contrario επιβάλλει την αναδροµικότητα του επιεικέστερου νόµου 9. 4 Τσήτουρα Αγλαΐα,Η στέρηση της ελευθερίας στο ποινικό σύστηµα και τα δικαιώµατα του ανθρώπου,42 ιεθνές Σεµινάριο Εγκληµατολογίας,Ίδρυµα Μαραγκοπούλου για τα δικαιώµατα του ανθρώπου,νοµ. Βιβλ.,Αθήνα,1991,σελ Αλεξιάδης Στέργιος,Βασικοί κανόνες για τη µεταχείριση των κρατουµένων Κώδικες-, Εκδ. Αντ. Σάκκουλα,Αθήνα- Κοµοτηνή,1996, σελ.89 6 Ζαβολέας Παναγιώτης, Γνωµοδότηση υπ. αριθµ. 9/1998,Ποιν.Χρ., 1999,σελ ασκαλάκης Ηλίας, Μεταχείριση Εγκληµατία, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα- Κοµοτηνή, 1985 σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π.,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π., σελ.,303 5

6 Αυτή δε η πρόβλεψη του νοµοθέτη έχει εφαρµογή στα πειθαρχικά αδικήµατα που µπορεί να διαπράξει ο κρατούµενος. Έτσι αν τελέσει πράξη ή παράλειψη µε πρόθεση ή βαρεία αµέλεια και διακυβεύει την υγεία, τάξη και ασφάλεια στο σωφρονιστικό κατάστηµα ή αντιστρατεύεται το σκοπό της σωφρονιστικής µεταχείρισης 10,τότε θα του επιβληθεί ποινή. Αυτή λοιπόν η ποινή θα πρέπει ήδη να έχει οριστεί πριν του επιβληθεί, αλλιώς κάθε τιµώρηση του κρατουµένου θα 'ναι αντισυνταγµατική. 3) ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ: ΝΟΜΙΜΟΥ ΙΚΑΣΤΗ-ΕΝΝΟΜΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ -ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ. Το Σύνταγµα ορίζει στο άρθρο 8 1 ότι "κανένας δεν στερείται χωρίς τη θέλησή του το δικαστή που 'χει ορίσει ο νόµος". Ο νόµος αυτός κατοχυρώνει την αρχή του νόµιµου δικαστή. Ο νόµος λοιπόν θα πρέπει να ορίζει ρητά τον αρµόδιο δικαστή που θα δικάσει κάποιες υποθέσεις. Και µάλιστα λέγοντας ότι θα πρέπει να τον έχει "ορίσει", αυτό σηµαίνει πριν την έναρξη της εκκρεµοδικίας 11.Όταν ο συνταγµατικός νοµοθέτης λέει "δικαστής" εννοεί και το αρµόδιο δικαστήριο στο οποίο πρέπει να υπάγεται κάθε υπόθεση. Συνεπάγεται λοιπόν απ τον ορισµό ότι η υπαγωγή της εκάστοτε υπόθεσης χωρίς τη θέληση των διαδίκων σε δικαστήριο άλλο πέρα του καθορισµένου,δεν επιτρέπεται 12.Επίσης το Σύνταγµα στο άρθρο 20 καθιερώνει το δικαίωµα καθενός στην παροχή έννοµης προστασίας από τα δικαστήρια όπου µπορεί ν αναπτύξει τις απόψεις του για τα δικαιώµατα ή συµφέροντά του,όπως νόµος ορίζει. Τέλος, στο α.20 2 Σ. ορίζεται το δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης του ενδιαφεροµένου, το οποίο ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια και µέτρο που λαµβάνεται σε βάρος των δικαιωµάτων ή συµφερόντων του. Όλα αυτά πιστοποιούν ότι καθένας, άρα και ο κρατούµενος, έχει το δικαίωµα αν για παράδειγµα κατηγορηθεί για διάπραξη ενός εγκλήµατος κατά τη διάρκεια της έκτισης της ποινής του στη φυλακή, να ζητήσει να δικαστεί από νόµιµο δικαστή,να εφαρµοστούν οι δικονοµικοί νόµοι µέσω της έννοµης προστασίας (α.20 1 Σ.) και να ασκήσει τα δικαιώµατα του για ακρόαση στο δικαστήριο. υστυχώς όµως η πραγµατικότητα µέχρι σήµερα έδειχνε ότι ο φυλακισµένος εστερείτο ουσιαστικά της έννοµης προστασίας επειδή δεν προβλεπόταν τέτοιος θεσµός-πράγµα αντισυνταγµατικό- πριν απ τη θέσπιση του νέου ελληνικού Σωφρονιστικού Κώδικα. Ο κρατούµενος µπορούσε να προσβάλει στο ΣτΕ µόνο κανονιστικού περιεχοµένου πράξεις, όπως για παράδειγµα τον εσωτερικό κανονισµό λειτουργίας της φυλακής για παράβαση νόµου ή Συντάγµατος. εν µπορούσε όµως να προσβάλει ατοµικές πράξεις,πράγµα που επαληθεύτηκε πανηγυρικά στην υπόθεση Παναγούλη 13 και στην απόφαση περί του νοµάρχη της Κέρκυρας 14.Τέλος αποφάσεις για πειθαρχικά µέτρα ή ποινές εξέφευγαν του ακυρωτικού ελέγχου,διότι εθεωρούντο εσωτερικής τάξεως 15.Βέβαια σήµερα οι πειθαρχικές αποφάσεις του Πειθαρχικού Συµβουλίου (πειθαρχικό όργανο των σωφρονιστικών καταστηµάτων) προσβάλλονται µε προσφυγή του κρατουµένου η οποία κατατίθεται µέσα σε προθεσµία πέντε ηµερών 10 ασκαλάκης Ηλίας, ό.π.,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π, σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π.,σελ υπ.αριθ.453/1973,στε,αποφάσεις του Συµβουλίου της Επικρατείας του 1973, σελ.709 επ. 14 υπ.αριθ.1093/1955,στε,αποφάσεις του Συµβουλίου της Επικρατείας του 1955,σελ.544 επ. 15 Μανιτάκης Αντώνης,Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των κρατουµένων και η δικαστική προστασία τους, Ποιν. Χρον. ΛΘ 161,1989, σελ

7 από την αναγγελία της στο ικαστήριο Σωφρονιστικού Κώδικα του 1999) 16. Εκτέλεσης Ποινών (α.70 2,α ) TO ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ. Το ελληνικό Σύνταγµα στο άρθρο 10 1 θεσπίζει το δικαίωµα της αναφοράς. Ορίζει ότι καθένας (ή πολλοί µαζί) έχει το δικαίωµα,τηρώντας τους νόµους του κράτους, να αναφέρεται εγγράφως στις αρχές, οι οποίες είναι υποχρεωµένες να ενεργούν σύντοµα κατά τις κείµενες διατάξεις και ν απαντούν αιτιολογηµένα σ εκείνον που υπέβαλε αναφορά, σύµφωνα πάντα µε το νόµο. Άρα ο οποιοσδήποτε δικαιούται να προσφύγει σε κάποια αρχή εγγράφως καταθέτοντας κάποια γεγονότα, για τα οποία θα πρέπει η αρµόδια αυτή αρχή (διοικητική ή δικαστική) 17 θα πρέπει να δράσει. Αυτό το δικαίωµα ανήκει και σε κάθε κρατούµενο. Αν λοιπόν γίνει µια παράνοµη ενέργεια σε βάρος του κρατούµενου, ή προσβληθεί κάποιο δικαίωµά του ή του δοθεί µια παράνοµη εντολή από οποιονδήποτε σωφρονιστικό υπάλληλο, ο φυλακισµένος δικαιούται να το αναφέρει εγγράφως στην αρµόδια αρχή, που στην προκείµενη περίπτωση είναι το Συµβούλιο Φυλακής 18, εφόσον βάσει του Σωφρονιστικού Κώδικα,δεν του προσφέρεται άλλο ένδικο µέσο. Συγχρόνως, η διεύθυνση υποχρεούται να διαβιβάσει την αναφορά µέσα σε τρεις µέρες το πολύ,χωρίς να λάβει γνώση του περιεχοµένου της. Το δικαίωµα αυτό έχει αναγνωρισθεί ήδη από το 1961 από τα µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης µε την υπ αριθµόν ΙΙ Απόφαση της ιάσκεψης των Υπουργών της ικαιοσύνης των Χωρών- Μελών του Συµβουλίου της Ευρώπης στο Παρίσι 19.Επίσης, περιλαµβάνεται στο κείµενο του «Συνόλου Στοιχειωδών Κανόνων Μεταχείρισης των Κρατουµένων» του Ο.Η.Ε. 20. Ακόµα η Ευρωπαϊκή Σύµβαση για την προάσπιση των δικαιωµάτων,στο άρθρο 25 αναγνωρίζει το δικαίωµα προσφυγής για τυχόν παραβιάσεις των αναγνωριζοµένων δικαιωµάτων του ανθρώπου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ικαιωµάτων του Ανθρώπου. Και για τη χώρα µας θα πρέπει να ειπωθεί ότι αποδέχθηκε αυτό το δικαίωµα το 1967 µε το άρθρο 4 του Σωφρονιστικού Κώδικα 21.Και τέλος και στον ισχύοντα Σωφρονιστικό Κώδικα κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωµα της αναφοράς στο άρθρο 6. 5) TΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗ :I) ΖΩΗ II) ΥΓΕΙΑ. I)Στο άρθρο 5 2 Σ. ορίζεται - µεταξύ άλλων- ότι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαµβάνουν απόλυτη προστασία της ζωής. Με τον όρο ζωή εννοείται αρχικά η βιολογική ύπαρξη ενός ανθρώπου. Το Σύνταγµα όµως δε σταµατάει εκεί,αλλά προστατεύει και το έµβρυο και τον άνθρωπο του οποίου οι εγκεφαλικές λειτουργίες έχουν σταµατήσει. Το ότι το Σύνταγµα προστατεύει τη ζωή, συνεπάγεται ότι απαγορεύει τον τερµατισµό αυτής και από τον ίδιο φορέα του δικαιώµατος Αλεξιάδης Στέργιος, Σωφρονιστική,Έκδοση δ',εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα,Αθήνα Θεσσαλονίκη 2001,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, ό.π.,σελ Βλ. απόφ. Συµβ. Πληµ. Πειρ, 2075/ Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος, Τα δικαιώµατα των κρατουµένων, Αθήνα, 1968, σελ.17, Αλεξιάδης Στέργιος, To«σύνολο στοιχειωδών κανόνων µεταχείρισης των κρατουµένων» του Ο.Η.Ε., Αρµενόπουλος, 1985, σελ Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος,ό.π., σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, ό.π., σελ

8 Στο χώρο της φυλακής, ο κρατούµενος απολαµβάνει απεριόριστα το δικαίωµα της ζωής. Προς ενίσχυση µάλιστα αυτού του δικαιώµατος καταργήθηκε και η ποινή του θανάτου 23 (εκτός από τα κακουργήµατα που γίνονται εν καιρώ πολέµου και πάλι υπό προϋποθέσεις) µε την αναθεώρηση του Συντάγµατος του 2001 (α.7 3 Σ.). υστυχώς όµως η θανατική ποινή εξακολουθεί να εφαρµόζεται σε πολλά κράτη,κυρίως στην Ασιατική Ήπειρο (π.χ. στο Ιράν το 1982 έλαβαν χώρα 624 θάνατοι ως θανατική ποινή ή την ίδια περίοδο στις Η.Π.Α. οι µελλοθάνατοι ξεπέρασαν τους ). II) Το Σύνταγµα κατοχυρώνει το δικαίωµα στην υγεία. Συγκεκριµένα,καθένας έχει δικαίωµα στην προστασία της υγείας και της γενετικής του ταυτότητας (5 1 εδ. α Σ.). Επίσης τα βασανιστήρια, σηµαντικές ή ψυχολογικές βλάβες απαγορεύονται (7 2 Σ.).Το Κράτος, επισηµαίνει το Σύνταγµα στο άρθρο 21 3, µεριµνά για την υγεία των πολιτών. Βλέπει λοιπόν κανείς ότι τόσο ο άνθρωπος δικαιούται να προστατεύει την υγεία του (βιολογική και ψυχική),αλλά και το κράτος υποχρεούται να την προστατεύει (π.χ. µε δηµιουργία νοσοκοµείων, διορισµό γιατρών, παροχή ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης, ακόµα και παροχή χρηµατικών ποσών για την ιατρική έρευνα). ικαίωµα στην υγεία έχουν βέβαια και οι κρατούµενοι ως υποκείµενα δικαίου. Ήδη το άρθρο 4 του Σωφρονιστικού Κώδικα του (πρώτος ελληνικός Σωφρονιστικός Κώδικας) αναγνώριζε ότι το κράτος όφειλε να δαπανά χρήµατα για τα νοσήλια του κρατούµενου. Ακόµα το «Σύνολο Στοιχειωδών Κανόνων Μεταχείρισης Κρατουµένων» του Ο.Η.Ε. αναγνώριζε ότι στον κρατούµενο πρέπει να παρέχονται υγειονοµικές υπηρεσίες. Ο Σωφρονιστικός Κώδικας που ισχύει σήµερα αναγνωρίζει τα εξής:τα καταστήµατα κράτησης πρέπει να έχουν τη δυνατότητα παραποµπής του κρατούµενου σε νοσηλευτικό ίδρυµα (α.30 ΣΚ), να έχουν στελεχωθεί από υγειονοµικό προσωπικό (α.27 3 ΣΚ) ότι απαγορεύεται ρητά η διενέργεια ιατρικών ή άλλων πειραµάτων που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή, τη σωµατική ή ψυχική υγεία του κρατούµενου ακόµα κι αν ο ίδιος συναινεί (α.29 ΣΚ).Ακόµα προβλέπει υποχρεωτική διατήρηση από τον κρατούµενο ιατρικού βιβλιαρίου εξετάσεων (α.28 ΣΚ). Επίσης ο Σωφρονιστικός Κώδικας µεριµνά µε το άρθρο 29 4 για τις περιπτώσεις των κρατουµένων που πάσχουν από ΑIDS ή άλλες µεταδοτικές νόσους. Βέβαια δικαίωµα στην υγεία σηµαίνει και να εξασφαλίζεται στον κρατούµενο ένα καθαρό περιβάλλον (α.5 ΣΚ) 26,να προβλέπεται επέκταση των φυλακών όταν ο αριθµός των κρατουµένων αυξάνεται, να του παρέχεται υγιεινή διατροφή (α.72,73 ΣΚ),να µπορεί να αθλείται (α.36 ΣΚ). Τέλος, υγεία είναι και η ψυχική υγεία. ηλαδή ο κρατούµενος έχει δικαίωµα να είναι και ψυχικά υγιής 27. ηλαδή έχει δικαίωµα να ψυχαγωγείται µες στη φυλακή µε διάφορους τρόπους (π.χ. οργάνωση από το σωφρονιστικό κατάστηµα κάποιων οµιλιών σε γιορτές,ή η προβολή κινηµατογραφικών ταινιών µε διδακτικό και ηθοπλαστικό περιεχόµενο, παροχή στον κρατούµενο τηλεόρασης, ραδιοφώνου, βιβλίων, εφηµερίδων, δυνατότητας να λαµβάνει ο ίδιος µέρος σε ατοµικές και οµαδικές, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις κ.τ.λ.(α. 38 ΣΚ ) Αλεξιάδης Στέργιος, Ανθρώπινα δικαιώµατα Ποινική καταστολή, Εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 1990, σελ Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος,Τα δικαιώµατα των κρατουµένων και η προστασία τους (και η ελληνική πραγµατικότητα ), ΝοΒ, 1984, σελ Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος,Τα δικαιώµατα των κρατουµένων, Αθήνα,1968,σελ Βλ. Απόφ. 19/4/2001 Ε...Α. Προσφυγή 28524/ ασκαλάκης Ηλίας, ό.π., σελ Κουράκης Ε. Νέστωρ,Η ποινική καταστολή µεταξύ παρελθόντος και µέλλοντος,τρίτη έκδοση, συνεργασία-επιµέλεια Κουλούρης Κ. Νίκος,Εκδ Αντ. Ν. Σάκουλλα,Αθήνα- Κοµοτηνή,1997,σελ.235,236. 8

9 Ένα µείζον ζήτηµα που ανακύπτει στο πλαίσιο της εξέτασης του συνταγµατικού δικαιώµατος της υγείας, είναι αυτό της απεργίας πείνας, όπου ο κρατούµενος αρνείται να φάει βλάπτοντας την υγεία του,προκειµένου να διαµαρτυρηθούν µ ένα συµβολικό χαρακτήρα. Εµφανίζεται το πρόβληµα των αυτοπροσβολών και του σεβασµού της αξιοπρέπειας. Υπάρχει διχογνωµία. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι δε θα πρέπει να επιτρέπεται η αναγκαστική σίτιση γιατί και επικίνδυνη είναι για το σώµα του κρατουµένου και διότι πρέπει να σεβαστούν οι υπάλληλοι του σωφρονιστικού καταστήµατος την απόφαση του απεργού πείνας (διότι α.2 1 Σ σε συνδυασµό µε α.7 2 Σ).Η αντίθετη γνώµη υποστηρίζει ότι προκειµένου να σωθεί µια ανθρώπινη ζωή θα πρέπει να υποστεί ο κρατούµενος αυτή την αναγκαστική επέµβαση. Τη µέση οδό επιλέγει ο Ν. Παρασκευόπουλος, ο οποίος υποστηρίζει ότι η αναγκαστική σίτιση του απεργού πείνας επιτρέπεται και επιβάλλεται από το χρονικό σηµείο που επέρχεται λόγω εξάντλησης,διατάραξη της συνείδησης τους. 29 Τη λύση δίνει το άρθρο 29 3 ΣΚ όπου ορίζεται ότι αν ο κρατούµενος δεν βρίσκεται σε κατάσταση ώστε να συναινέσει ή αρνείται τη συναίνεσή του σε αναγκαία ιατρική πράξη,ο αρµόδιος δικαστικός λειτουργός διατάσει τη λήψη των κατάλληλων για την περίπτωση µέτρων. 6)ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ. Ένα άλλο µείζονος σηµασίας ζήτηµα είναι το δικαίωµα της ιδιωτικής ζωής. Και πάλι ξεκινώντας από το Σύνταγµα,βλέπει κανείς ότι στο άρθρο 9 1 εδ.β Σ ορίζεται ρητά ότι η ιδιωτική ζωή του ατόµου είναι απαραβίαστη. Η ιδιωτική ζωή στην ουσία αφορά την ατοµική, την προσωπική ζωή δηλαδή του ατόµου. Έτσι λοιπόν βάσει Συντάγµατος,απαγορεύεται η εισβολή και παραβίαση της σφαίρας της ιδιωτικής ζωής από οποιονδήποτε. Και όταν διασφαλίζεται η ιδιωτική ζωή,αυτό σηµαίνει ότι διασφαλίζονται οι προσωπικές στιγµές ενός ατόµου (π.χ. στο πλαίσιο ενός ταξιδιού απαγορεύεται να φωτογραφηθεί κάποιος την ώρα που κολυµπάει ηµίγυµνος στην παραλία χωρίς τη θέλησή του,διότι έτσι προσβάλλεται µια ιδιωτική του στιγµή. Επίσης µε το άρθρο 9 Α Σ προστατεύονται και τα προσωπικά δεδοµένα,τα οποία ενδεικτικά,είναι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις η σεξουαλική ζωή, η υγεία του ατόµου κ.α. Βέβαια κατ εξαίρεση µπορούν να χρησιµοποιηθούν µε παροχή άδειας τα προσωπικά δεδοµένα- εκ µέρους της Αρχής Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα,αλλά για εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. επιστηµονική έρευνα). 30 υστυχώς στα πλαίσια της φυλάκισης η ιδιωτική ζωή του κρατούµενου παραβιάζεται έως ένα πολύ µεγάλο βαθµό. ιότι αρχικά συνεχώς παρακολουθείται η κάθε του κίνηση από φύλακες ή και κάµερες (πράγµα που έχει κριθεί ως προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας) 31. Παραδείγµατα από τη καθηµερινή ζωή του κρατούµενου, όπως υποχρεωτικός καθορισµός της ώρας που θα ξυπνήσει, που θα προσέλθει στο εστιατόριο της φυλακής, που θα βγει τον καθιερωµένο περίπατο στο προαύλιο της φυλακής, δείχνουν ότι δεν έχει περιθώρια για να επιλέξει πώς θα διευθετήσει τις προσωπικές του στιγµές. Όσον αφορά τώρα τη συλλογή,επεξεργασία και χρήση των προσωπικών του δεδοµένων βεβαίως και προστατεύονται,αλλά µπορούν βάσει Συντάγµατος,να χρησιµοποιηθούν υπό προϋποθέσεις και µε άδεια Μαργαρίτης Λ.-Παρασκευόπουλος Ν., Ποινολογία Άρθρα ,στ' έκδοση,εκδ.. Σάκουλλα,Αθήνα-Θεσσαλονίκη,2000,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π.,σελ Βλ. Γνωµ. Εισαγ. ΑΠ 10/ Kaϊser G., Σκόπιµη ποινή και ανθρώπινο δικαίωµα, απόδοση Λ. Κοτσαλή, Ποιν. Χρον.,1982,σελ

10 7) ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ :ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ-ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΓΑΜΟ. Το Σύνταγµα προστατεύει τα δικαιώµατα στην οικογένεια, οικογενειακή ζωή και στο γάµο. Συγκεκριµένα στο άρθρο 21 1 Σ ορίζεται µεταξύ άλλων ότι η οικογένεια ως θεµέλιο συντήρησης και προαγωγής του έθνους καθώς και ο γάµος τελούν υπό την προστασία του κράτους. Με τον όρο οικογένεια προστατεύεται τόσο η νόµιµη οικογένεια,όσο και η συµβίωση και η φυσική οικογένεια (= ο δεσµός αίµατος µεταξύ συγγενών). Εδώ,όπως και στην οικογενειακή ζωή, εµπίπτει οι σχέσεις µεταξύ συζύγων και µεταξύ συζύγων και τέκνων. Παράλληλα µε την οριζόµενη προστασία του γάµου διασφαλίζεται η ελεύθερη επιλογή κάποιου να διαλέξει ή όχι- σύντροφο µε τον οποίο θα συνδεθεί µε τα δεσµά του γάµου. Όσον αφορά τέλος την οικογενειακή ζωή,αυτή είναι απαραβίαστη βάσει του άρθρου 9 1 εδ.β Σ. Οικογενειακή ζωή σηµαίνει τη σχέση και τις δραστηριότητες των µελών µιας οικογένειας στο πλαίσιο του θεσµού της οικογένειας (π.χ. το πώς θα διαπαιδαγωγήσει ο γονέας το παιδί του, η συνεργασία των συζύγων για τα οικογενειακά θέµατα όπως και οι συγκρούσεις τους ακόµα). υστυχώς τα δικαιώµατα της οικογένειας και της οικογενειακής ζωής λόγω της ίδιας της φύσης της φυλακής. Ο κρατούµενος δεν µπορεί να χαρεί πέρ από κάποιες συναντήσεις- τα παιδιά, τη σύζυγό του, τις καθηµερινές οικογενειακές στιγµές,να υλοποιήσει την επιθυµία του ν αποκτήσει παιδιά κ.α. Ο γάµος ωστόσο προστατεύεται. ηλαδή µπορεί ένας κρατούµενος όσο είναι στη φυλακή να διαλέξει το άτοµο που θέλει να παντρευτεί και να το πράξει. Το δικαίωµα αυτό, ο Σωφρονιστικός Κώδικας του 1967 µπορούσε να του το απαγορέψει- πράγµα αντισυνταγµατικό-. Ο Σωφρονιστικός Κώδικας του 1989 απάλειψε την παραπάνω διάταξη. 8) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Η ελεύθερη ανταπόκριση ή επικοινωνία όπως και το απόρρητο των επιστολών είναι απολύτως απαραβίαστα. Εξαίρεση υπάρχει για τις δικαστικές αρχές για λόγους εθνικής ασφάλειας ή διακρίβωση ιδιαίτερα σοβαρών εγκληµάτων. Έτσι ορίζει το άρθρο 19 1 Σ. Η επικοινωνία είναι η επαφή,η συνεννόηση µεταξύ ανθρώπων. Κι αυτή µπορεί να γίνεται είτε µε επιστολές, είτε διά τηλεφώνου, είτε µέσω ιαδικτύου, είτε µε επισκέψεις ή ίσως κάποιο άλλο τρόπο. Αυτή λοιπόν η διαπροσωπική επαφή προστατεύεται απόλυτα απ το Σύνταγµα. Το δικαίωµα του κρατούµενου στην επικοινωνία διασφαλίζεται τόσο για την οµαλή του διαβίωση µέσα στη φυλακή, όσο και για τη γρήγορη προσαρµογή του κατά την επανένταξή του στο ευρύ κοινωνικό περιβάλλον µετά την απόλυσή του. Εµφανίζεται δε υπό τις εξής µορφές: υποδοχή επισκεπτών, ανταλλαγή επιστολών, τηλεφωνική επικοινωνία, άδειες εξόδου από το κατάστηµα, ηµιελεύθερη διαβίωση των κρατουµένων. Αρχικά, επιτρέπεται να δέχονται οι κρατούµενοι επισκέψεις συγγενών µέχρι τετάρτου βαθµού τουλάχιστον µια φορά την εβδοµάδα και το λιγότερο για µισή ώρα. Τρίτα πρόσωπα µπορούν να επισκέπτονται τον κρατούµενο µόνο όταν το Συµβούλιο Φυλακής το δέχεται- µε την έννοια ότι θα θεωρήσει ότι η επίσκεψή τους δε θα προκαλέσει επιδράσεις στον κρατούµενο. Επιπρόσθετα, και για τους αλλοδαπούς κρατούµενους επιτρέπεται να δέχονται τους προξενικούς ή διπλωµατικούς εκπροσώπους του κράτους στο οποίο ανήκουν. Για τα τρίτα πρόσωπα ισχύει ότι και για τους Έλληνες κρατούµενους (α.52 ΣΚ). Επίσης ο κρατούµενος έχει δικαίωµα να επικοινωνεί µε το δικηγόρο του για την προετοιµασία της υπεράσπισής 10

11 του (α.6 3 εδ.β,γ Ε.Σ..Α.(1950)). Όσον αφορά την τηλεφωνικώς ή µε επιστολές επικοινωνία επιτρέπεται και µάλιστα καλύπτεται από το απόρρητο (σύµφωνα µε το άρθρο 19 Σ και 53 4 ΣΚ). Το κόστος της επικοινωνίας (π.χ. γραµµατόσηµα,τηλεφωνικά τέλη κ.α) βαρύνει τους κρατούµενους, αλλά αν δεν µπορούν ν αντεπεξέλθουν,τότε το αναλαµβάνει η υπηρεσία 33. Παράλληλα τρόπος επικοινωνίας µε τον έξω απ τη φυλακή κόσµο για τον κρατούµενο, είναι και η παροχή αδειών 34 Οι άδειες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες τις : τακτικές, έκτακτες,εκπαιδευτικές (54-58 ΣΚ) 35. Σε γενικές γραµµές,οι τακτικές άδειες παρέχονται για µία έως πέντε ηµέρες και υπό προϋποθέσεις µπορεί να φτάσει και τις οχτώ µέρες, αλλά ποτέ δεν ξεπερνά τις σαράντα µέρες το χρόνο. Και µεταξύ δύο τακτικών αδειών πρέπει να µεσολαβεί χρονική διάρκεια δύο µηνών τουλάχιστον. Κάποια γενικά κριτήρια σύµφωνα µε τα οποία χορηγούνται οι άδειες είναι το πόσο χρόνο από την ποινή της φυλάκισης, που έχει επιβληθεί στον φυλακισµένο, έχει καλύψει,να µην εκκρεµεί ποινική διαδικασία για αξιόποινη πράξη σε βαθµό κακουργήµατος,να µην υφίσταται κίνδυνος να τελέσει έγκληµα ή να διαφύγει κατά το χρόνο που θα απολαµβάνει την άδεια,η προσωπικότητά του,η επαγγελµατική- οικογενειακή- κοινωνική του κατάσταση και αν θα τον ωφελήσει η άδεια. Οι έκτακτες τώρα άδειες παρέχονται για εικοσιτέσσερις ώρες το πολύ για έκτακτες ανάγκες. Οι εκπαιδευτικές άδειες δίνονται για τον σκοπό της φοίτησης των κρατουµένων σε σχολές όλων των βαθµίδων της εκπαίδευσης και λήγει µε την ολοκλήρωση της φοίτησής του. Φυσικά, το πόσες ώρες/ µέρες θα λείπει λόγω εκπαιδευτικής άδειας το καθορίζει το αρµόδιο όργανο. Τέλος, ανάλογα µε το είδος της άδειας καθορίζεται και ποιος θα την παράσχει δηλαδή αν θα τη δώσει το Πειθαρχικό Συµβούλιο,ή ο δικαστικός λειτουργός,ή ο διευθυντής του καταστήµατος. 9) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ. Το δικαίωµα στην παιδεία,δηλαδή στην καλλιέργεια του πνεύµατος,κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 1 Σ. Ο συνταγµατικός νοµοθέτης περιλαµβάνει στο άρθρο τόσο την παιδεία να συνδέεται µε την γνώση (επιστήµη,έρευνα,διδασκαλία),όσο και εκείνη που σχετίζεται µε την καλλιτεχνία (τέχνη). Επίσης στην παράγραφο 9 του ίδιου άρθρου,περιλαµβάνει και τον αθλητισµό µέσα στην έννοια και στο δικαίωµα στην παιδεία. Κάθε Έλληνας λοιπόν, έχει δικαίωµα στην παιδεία και συγχρόνως και το κράτος οφείλει να του την παρέχει (α.16 2 Σ). Κάθε Έλληνας πολίτης µπορεί να επιλέγει να µορφωθεί ή και όχι,όµως σίγουρα είναι υποχρεωµένος (α.19 3 Σ) να φοιτά 9 χρόνια. Και αυτή την υποχρέωση το Σύνταγµα την εισάγει, διότι η παιδεία αποτελεί ένα πολύ βασικό,χρήσιµο και ωφέλιµο αγαθό που βοηθάει στην πρόοδο τόσο του ανθρώπου ατοµικά,όσο και ως µέλους της κοινωνίας και του κράτους. Αυτό λοιπόν το τόσο βασικό δικαίωµα εξασφαλίζεται φυσικά και για τους κρατούµενους (α.35 ΣΚ),µε τη διαφορά ότι για τους αλλοδαπούς κρατούµενους υπάρχουν ειδικά µέτρα (κυρίως όµως για το χώρο της εκπαίδευσης και όχι του αθλητισµού ή της καλλιτεχνίας). Όσον αφορά λοιπόν την εκπαίδευση,οι Έλληνες κρατούµενοι έχουν δικαίωµα να παρακολουθούν µαθήµατα όλων των βαθµίδων εκπαίδευσης. Η πρωτοβάθµια βαθµίδα είναι υποχρεωτική για τους νέους,ενώ οι ενήλικες αναλφάβητοι ενθαρρύνονται να παρακολουθήσουν µαθήµατα στοιχειώδους εκπαίδευσης. Όποιος.έχει παρακολουθήσει την πρωτοβάθµια,µπορεί να προχωρήσει 33 Αλεξιάδης Στέργιος,Σωφρονιστική,Έκδοση δ', Εκδ. Αντ. Ν. Σάκουλλα,,Αθήνα- Θεσσαλονίκη,2001,σελ Βλ. Γνωµ. Εισαγ. Εφ. Αθ. 1/ Αλεξιάδης Στέργιος, ό.π.,σελ

12 στη δευτεροβάθµια και απ την τελευταία στην τριτοβάθµια. Άρα παρέχεται το δικαίωµα και στην επιστηµονική µόρφωση. Ακόµα οι κρατούµενοι έχουν δικαίωµα και στην επαγγελµατική τους εκπαίδευση για την οποία παρέχονται και ισότιµοι τίτλοι σπουδών και στους οποίους δεν αναγράφεται το όνοµα του καταστήµατος από το οποίο αποκτήθηκαν 36. Οι λόγοι για τους οποίους παρέχεται το δικαίωµα στο φυλακισµένο- εκτός του ότι είναι Έλληνας πολίτης και το δικαιούται όπως όλοι οι άλλοι Έλληνες λόγω της κατοχυρωµένης αρχής της ισότητας (α.4 1 Σ) είναι και για να µην αισθάνεται ο ίδιος ότι απέχει παρασάγγας από τους µη φυλακισµένους Έλληνες. Επίσης η καλλιέργεια του πνεύµατος ειδικά για κάποιον που του 'χει περιοριστεί τόσο πολύ το δικαίωµα της ελευθερίας είναι µια διέξοδος. Μπορεί να µην έχει την φυσική του ελευθερία στα χέρια του έχει όµως την πνευµατική. Και τέλος ο Σωφρονιστικός Κώδικας δίνοντάς του αυτό το δικαίωµα,του προσφέρει ένα εφόδιο χρήσιµο για την µετέπειτα απ την απόλυσή του ζωή. Και αναφορικά επισηµαίνεται ότι το δικαίωµα στην παιδεία εξασφαλίζεται επιπρόσθετα και µε το να υπάρχουν βιβλιοθήκες,γυµναστήρια µέσα στη φυλακή-,να µπορεί ο κρατούµενος να προµηθεύεται τα υλικά, σύνεργά του για την ενασχόλησή του µε την τέχνη ή κάποια χειρωνακτική δραστηριότητα. 10) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Ένα άλλο σπουδαίο δικαίωµα,το οποίο στην ουσία αποτελεί έκφανση της πνευµατικής υπόστασης του ανθρώπου,είναι η θρησκεία. Το περί ου ο λόγος δικαίωµα το ελληνικό Σύνταγµα κατοχυρώνει στο άρθρο 13.Συγκεκριµένα,ορίζεται ότι καθένας µπορεί να πιστεύει σε όποια θρησκεία θέλει ή και να µην πιστεύει σε καµία θρησκεία. Ήδη λοιπόν το Σύνταγµα κατοχυρώνει το δικαίωµα της ανεξιθρησκίας. Επίσης τονίζεται ότι η απόλαυση των ατοµικών και πολιτικών δικαιωµάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός. Ακόµα ότι µπορεί ο καθένας να προβαίνει στις τελετές της θρησκείας του,εφόσον η τελευταία είναι γνωστή δηλαδή προσιτή στον οποιονδήποτε,µε φανερά δόγµατα,σκοπούς,οργάνωση και τρόπους λατρείας 37 -,αρκεί οι τελετές αυτές να µην προσβάλλουν τα χρηστά ήθη και τη δηµόσια ζωή. Αρκεί να τονιστεί ότι όσον αφορά τη θρησκευτική ελευθερία των κρατουµένων παγκοσµίως έχει αναγνωριστεί στο «Σύνολο Στοιχειωδών Κανόνων Μεταχείρισης των Κρατουµένων» του Ο.Η.Ε. 38.Πιο ειδικά,στην Ελλάδα κατοχυρώθηκε το δικαίωµα στη θρησκευτική ελευθερία στον πρώτο Σωφρονιστικό Κώδικα του 1967 µε το άρθρο 4,αργότερα στο Σωφρονιστικό Κώδικα του 1989 µε το άρθρο 5 4,όπου εξασφαλιζόταν η άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων από λειτουργό του θρησκεύµατος ή του δόγµατος στο οποίο ανήκε ο κρατούµενος 39.Τέλος,ο Σωφρονιστικός Κώδικας του 1999 στο άρθρο 39,θεσπίζει την θρησκεία ελευθερία. Πιο συγκεκριµένα ορίζει ότι η θρησκευτική αγωγή είναι προαιρετική, όπώς και η δήλωση του θρησκεύµατος του κρατούµενου κατά την εισαγωγή του στο κατάστηµα. Αξίζει να σηµειωθεί ότι το άρθρο 39 ΣΚ αναφέρει ότι λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεων κάποιου κρατούµενου,δικαιολογείται η ειδική µεταχείριση.ολοκληρώνοντας αυτό το θέµα θα πρέπει µόνο να ειπωθεί ότι η θρησκεία αποτελεί µέρος της συνείδησης του κρατούµενου (και κάθε ανθρώπου) και εµπίπτει και στο σεβασµό της συνείδησης και αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Γι αυτό 36 Αλεξιάδηε Στέργιος,ό.π.,σελ ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,ό.π. σελ Αλεξιάδης Στέργιος,Το «Σύνολο Στοιχειωδών Κανόνων Μεταχείρισης των Κρατουµένων» του Ο.Η.Ε. Αρµενόπουλος,1985,Σελ Μαργαρίτης Λ.-Παρασκευόπουλος Ν.,ό.π.,σελ

13 ,οι θρησκευτικές απόψεις του κρατούµενου αξίζουν σεβασµού και η εκδηλωτική τους δράση θα πρέπει να 'περιβάλλεται από ελευθερία,αλλιώς θα προκύψει το πρόβληµα της προσβολής της προσωπικότητας. Τέλος,το ίδιο το κράτος θα πρέπει να µεριµνά γι αυτό το ζήτηµα για το χώρο των φυλακών- και στην Ελλάδα προβλέπεται αυτό στον ισχύοντα Σωφρονιστικό Κώδικα µε τη δηµιουργία κατάλληλων χώρων,π.χ. ναού, για την εκδήλωση της θρησκευτικής λατρείας του κρατούµενου,πράγµα το οποίο θα επιφέρει και ένα κλίµα γαλήνης µέσα στον τόσο περιορισµένο χώρο της φυλακής. 11) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η εργασία αποτελεί δικαίωµα και προστατεύεται απ το κράτος έτσι ορίζει ο συντακτικός νοµοθέτης στο άρθρο 22 1 Σ- µεταξύ άλλων θεµάτων. Η εργασία είναι στην ουσία η δραστηριότητα κάποιου για την οποία αµείβεται. Πρόκειται για µια ανταλλακτική σχέση.καθένας δικαιούται να διαλέξει ή και όχι- ν ασχολείται µ ένα επάγγελµα για το οποίο θα αµείβεται. Το κράτος συγχρόνως,είναι υπεύθυνο για να δηµιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες εργασίας και να διασφαλίζει αυτό το δικαίωµα των πολιτών. Επίσης στο άρθρο 22 4 Σ ορίζεται ότι:«οποιαδήποτε µορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται». Ακόµα στο άρθρο 22 5κατοχυρώνεται ότι η κοινωνική ασφάλιση των εργαζοµένων αποτελεί µέριµνα του κράτους (όπως νόµος ορίζει). Αυτά είναι κάποια βασικά σηµεία του συνταγµατικού νόµου,τα οποία βοηθούν να δει κανείς τις διάφορες πτυχές του δικαιώµατος της εργασίας. Έτσι η εργασία, η δουλειά, δεν θα πρέπει να είναι δουλεία,δηλαδή αναγκαστική. Το Κράτος µεριµνά ώστε να υπάρχουν οι απαραίτητες συνθήκες,ώστε οι πολίτες να µπορούν να βρίσκουν δουλειά (π.χ. οικονοµική ενίσχυση πρωτογενούς, δευτερογενούς,τριτογενούς τοµέα παραγωγής). Επιπρόσθετα, η εργασία έχει να κάνει µε την ελεύθερη επαγγελµατική δράση (α.22 4 Σ). Ο εργαζόµενος αµείβεται (α.22 1 εδ.β Σ) βάσει της αρχής της ανταπόδοσης. Επίσης του παρέχουν κοινωνική ασφάλιση (α.22 5 ). Τέλος µε την εργασία συνδέεται το δικαίωµα της απεργίας (α.23 2 Σ),το οποίο ασκείται µόνο για οικονοµικά και εργασιακά συµφέροντα των εργαζοµένων,καθώς και το δικαίωµα της συνδικαλιστικής ελευθερίας,η οποία είναι ανεµπόδιστη και προστατεύεται από οποιαδήποτε αρχή. Μέσα στο χώρο τώρα της φυλακής,το δικαίωµα στην εργασία κατοχυρώθηκε πρώτα στο Σωφρονιστικό Κώδικα του 1967 στα άρθρα 53, 54, 55 και αργότερα θεσπίστηκα και στους επόµενους κώδικες. Πρέπει να σηµειωθεί όµως ότι πολύ παλαιότερα το δικαίωµα στην εργασία δεν ξεκίνησε ως δικαίωµα,αλλά ως καταναγκαστική υποχρέωση του καταδίκου 40. ηλαδή ήταν αναγκαστική και επιβαλλόταν σαν ποινή στον κρατούµενο. Από τον 19 αιώνα και µετά δόθηκα σωφρονιστικός χαρακτήρας και σ αυτό το δικαίωµα. Το άρθρο 4 2 Ε.Σ..Α. (Ρώµη 1950) κατοχύρωσε τη µη αναγκαστική ή υποχρεωτική εργασία υπό µία εξαίρεση: «ε θεωρείται ως αναγκαστική ή υποχρεωτική εργασία υπό την έννοια του παρόντος άρθρου: α) πάσα εργασία ζητουµένη παρά προσώπου κρατουµένου κ.λ.π. (α..4 3 Ε.Σ..Α.).Αυτή όµως η εξαίρεση δεν εφαρµόζεται στην Ελλάδα 41,λόγω της ελευθερίας της εργασίας που αναγνωρίζει το Σύνταγµα του 1975/1986/2001, το οποίο 40 ασκαλάκης Ηλίας,ό.π.,σελ Αλεξιάδης Στέγιος,Σωφρονιστική,Έκδοση δ',εκδ. Αντ. Ν. Σάκουλλα, Αθήνα Θεσσαλονίκη,2001 σελ

14 τυπικά και ουσιαστικά νόµος.τ ο ελληνικό Σύνταγµα υπερέχει κάθε νόµου (ώσπου τουλάχιστον να θεσπιστεί το Ευρωπαϊκό Σύνταγµα).Εν συνεχεία η εργασία για τους κρατούµενους σηµαίνει αρχικά και µέσο βιοπορισµού. Οι κρατούµενοι αµείβονται για την εργασία τους, η οποία δεν έχει τιµωρητικό χαρακτήρα όσοι κρατούµενοι θέλουν εργάζονται -και µάλιστα κάνοντας το επάγγελµα που έκανα πριν εισαχθούν στη φυλακή,εφόσον το επιτρέπει η ειδική κυριαρχική σχέση του κρατούµενου µε τη φυλακή -, όσοι θέλουν παρακολουθούν µαθήµατα επαγγελµατικής κατάρτισης κ.λ.π. (α.40 ΣΚ).Επιπρόσθετα, λόγω εργασίας,οι κρατούµενοι µπορούν να τύχουν του ευεργετικού υπολογισµού των ηµερών της ποινής τους. Ακόµα στους κρατούµενους (α ΣΚ) παρέχεται ασφάλιση για κίνδυνο ατυχήµατος κατά την εργασία τους,καθώς και για υγειονοµικό και φαρµακευτικό σκοπό. Βέβαια το θέµα της κοινωνικής ασφάλισης είναι υπό σοβαρή συζήτηση,διότι ο Σωφρονιστικός Κώδικας δεν αναγνωρίζει το ασφαλιστικό δικαίωµα του κρατούµενου για την εργασία που προσφέρει κατά την έκτιση της ποινής του, ώστε να συµπληρώσει το χρόνο ασφάλισής του για τη µελλοντική του συνταξιοδότηση. Όσον αφορά τα ζητήµατα της συνταξιοδότησης,ο Σωφρονιστικός Κώδικας σιωπά. Τέλος,για τα δικαιώµατα στην απεργία και στην συνδικαλιστική ελευθερία, εξακολουθεί να τα καλύπτει το ελληνικό Σύνταγµα,όµως χρήζει έρευνας το κατά πόσο µπορούν να τα ασκήσουν οι κρατούµενοι,τη στιγµή που η ζωή τους είναι τόσο περιορισµένη και προγραµµατισµένοι από τον κανονισµό που προβλέπει το σωφρονιστικό κατάστηµα. Πέρ πάντως απ το τι προβλέπει ο νόµος, είναι αξιοσηµείωτες κάποιες θετικές συνέπειες που συνοδεύει τον κρατούµενο η απόλαυση αυτού του δικαιώµατος. Οι κρατούµενοι απασχολώντας τους εαυτούς τους µε κάτι το δηµιουργικό-όπως είναι η εργασία-,κερδίζουν τόσο χρήµατα,όσο και ένα εφόδιο χρήσιµο για την µετέπειτα ζωή τους έξω απ τη φυλακή. Συγχρόνως,ωφελείται και το σωφρονιστικό κατάστηµα,διότι µ αυτόν τον τρόπο βρίσκεται σε µία τάξη. 12) ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΡΧΕΣΘΑΙ. Το Σύνταγµα προβλέπει (α.11 1 Σ) ότι οι Έλληνες µπορούν να συνέρχονται ήσυχα και χωρίς όπλα. Ακόµα θεσπίζει τι η αστυνοµία µόνο στις υπαίθριες συναθροίσεις µπορεί να παρίσταται. ηλαδή, οι Έλληνες µπορούν να συγκεντρώνονται για διάφορους λόγους π.χ. πολιτικούς, κοινωνικούς,εκπαιδευτικούς,κ.λ.π. Στο χώρο της φυλακής επιτρέπεται η συνάθροιση των κρατουµένων αρκεί να µην επίκειται κίνδυνος διατάραξης της τάξης και ασφάλειας της φυλακής (α.38 3 ΣΚ) Και φυσικά θα ταν περιττό να µην προβλέπεται η παρουσία των αστυνοµικών αρχών στις συναθροίσεις,εφόσον λόγω της φύσης της φυλακής είναι συνεχώς και πανταχού παρόντες. Συνεπώς,διακρίνεται ένας περιορισµός του δικαιώµατος του συνέρχεσθαι των φυλακισµένων. 13) ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΚΛΕΓΕΙΝ ΚΑΙ ΕΚΛΕΓΕΣΘΑΙ. Στα άρθρα 51 Σ και 55 Σ ορίζονται τα δικαιώµατα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι αντιστοίχως. Το υποχρεωτικό δικαίωµα λοιπόν του εκλέγειν ασκείται από κάθε Έλληνα και κάθε Έλληνας για να εκλεγεί βουλευτής πρέπει να,έχει συµπληρώσει το 25º έτος της ηλικίας του, 14

15 Οι κρατούµενοι δικαιούνται να ασκούν αυτά τα δικαιώµατα ακώλυτα ως Έλληνες πολίτες, µε τη διαφορά ότι ένας κρατούµενος που εκτίει ποινή λόγω διάπραξης πολιτικών εγκληµάτων δε µπορεί να ναι υποψήφιος βουλευτής. Γ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Στην προκείµενη εργασία για τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων,έγινε µια προσπάθεια προσέγγισης του βαθµού εφαρµογής των πιο βασικών ίσωςσυνταγµατικών δικαιωµάτων στην περίπτωση που το άτοµο δεν είναι ελεύθερο,αλλά ζει µέσα στα όρια της ειδικής κυριαρχικής σχέσης που δηµιουργεί η φυλακή. Ο σωφρονιστικός νοµοθέτης,βασισµένος πάντα στο Σύνταγµα, αντιµετωπίζει τον κατηγορούµενο και έτσι πρέπει να τον αντιµετωπίζει ως υποκείµενο δικαίου,το οποίο διατηρεί την ανθρώπινη αξία του και εντός φυλακής. Όµως, λόγω της φύσης της φυλακής και της ειδικής κυριαρχικής σχέσης την οποία βιώνει ο κρατούµενος,τα συνταγµατικά δικαιώµατα ναι µεν αρχικά τα απολαµβάνει ακώλυτα,όµως σε κάποιες περιπτώσεις περιορίζονται π.χ. το δικαίωµα στην επικοινωνία. Βέβαια το πιο συρρικνωµένο δικαίωµα είναι αυτό της υπό στενή έννοια σωµατικής ελευθερίας. και πάλι όµως όχι µέχρι εξόντωσης του κρατούµενου π.χ. µε βασανιστήρια. Ο νοµοθέτης βάσει λογικών κριτηρίων πρέπει και να σωφρονίσει το τον παραβάτη του νόµου,και να αποτρέψει το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο από την πράξη αυτή. Ας µη ξεχνάει κανείς και τα λόγια του Αριστοτέλη: "Ο νόµος είναι λογική δίχως πάθος " και αυτό θα πρέπει να είναι για να πετύχει το διττό κοινωνικό στόχο του. ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΤΙΤΛΟΣ: ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ. Στην εκπόνηση της παραπάνω εργασίας µε θέµα :«Τα Συνταγµατικά ικαιώµατα των φυλακισµένων»,γίνεται µια ανάλυση στα εξής δικαιώµατα: της ελευθερίας,νόµιµου δικαστή,έννοµης προστασίας,προηγούµενης ακρόασης, αναφοράς,ζωής,υγείας, προστασίας της ιδιωτικής ζωής, οικογένειας-οικογενειακής ζωής,γάµου,επικοινωνίας, παιδείας, θρησκευτικής ελευθερίας,του συνέρχεσθαι,του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.ακόµα γίνεται µνεία στην αρχή "Ουδεµία ποινή, ουδέν έγκληµα χωρίς προηγούµενο νόµο".παρουσιάζεται το τι προβλέπει το Σύνταγµα σε συνάρτηση µε τον ισχύοντα Σωφρονιστικό Κώδικα,καθώς και κατά πόσο αυτές οι νοµοθετικές κατοχυρώσεις των δικαιωµάτων περιορίζουν την ελευθερία,την ανθρώπινη αξιοπρέπεια,και την προσωπικότητα του κρατούµενου και τέλος το πόσο ωφέλιµη είναι αυτή η κατάσταση για τον φυλακισµένο. Βασικά λήµµατα: φυλακισµένος,σύνταγµα,σωφρονιστικός Κώδικας,δικαιώµατα: ελευθερίας,νόµιµου δικαστή,έννοµης προστασίας,προηγούµενης ακρόασης,οικογένειας γάµου,επικοινωνίας,παιδείας,θρησκευτικής ελευθερίας,συνέρχεσθαι,εκλέγειν,εκλέγεσθαι. 15

16 D) SUMMARY. In the above text about The constitutional rights of prisoners, they are analyzed the following rights the right of: freedom, law protection, reporting, life, health, protection of private life, making family- family life, getting married, communicating, being educated, freedom of religion. Moreover, it is mentioned the right to assemble in public, to vote and be eligible. Furthermore, the text is referred to the rudiment: Nobody is punished and there is not any crime, if a law has not yet instituted. Additionally, it is set out what the constitution says about imprisoned people in connection with the correctional code and to which extent these specific rules about imprisoned people rights restrict human dignity, prisoner s personality and lastly if imprisoned people gain anything from these consolidated institutions and rules. Ε) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. 1) Αλεξιάδης Στέργιος,Σωφρονιστική,Έκδοση δ', Εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα- Θεσσαλονίκη, ) Αλεξιάδης Στέργιος, Βασικοί Κανόνες για τη µεταχείριση των κρατουµένων- Κώδικες-,Εκδ. Αντ. Σάκκουλα,Αθήνα Κοµοτηνή, ) Αλεξιάδης Στέργιος,Ανθρώπινα ικαιώµατα Ποινική Καταστολή,Εκδ. Σάκκουλα,Θεσσαλονίκη, ) Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος,Τα δικαιώµατα των κρατουµένων, ) ασκαλάκης Ηλίας,Μεταχείριση Εγκληµατία,Εκδ. Αντ. Σάκκουλα,Αθήνα- Κοµοτηνή, ) ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας,Συνταγµατική ικαιώµατα Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου τόµος III,Ι Έκδοση,Αθήνα, ) Κουράκης Ε. Νέστωρ,Η Ποινική Καταστολή µεταξύ παρελθόντος και µέλλοντος,εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, ) Μαργαρίτης Λ. Παρασκευόπουλος Ν.,Ποινολόγια Άρθρα ,στ έκδοση,εκδ. Σάκκουλα,Αθήνα- Θεσσαλονίκη, ) Σπινέλλη Κ.. και Τσήτουρα Α.,Κρατούµενοι και ικαιώµατα του ανθρώπου,εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα,Αθήνα Κοµοτηνή, ) Τσήτουρα Α., Η στέρηση της ελευθερίας στο ποινικό σύστηµα και τα δικαιώµατα του ανθρώπου 42º ιεθνές Σεµινάριο Εγκληµατολογίας Ίδρυµα Μαραγκοπούλου για τα δικαιώµατα του Ανθρώπου,Νοµ. Βιβλ.,Αθήνα, ) Τσήτουρα Α.,Ποινικά 42 Κουράκη Ν.Ε. (ειδ. επιµέλεια ) Αντεγκληµατική Πολιτική εικοσιέξι µελέτες για τα θεωρητικά της ζητήµατα και τις αστοχίες κατά την εφαρµογή της,εκδ. Σάκκουλα,Αθήνα Κοµοτηνή,1994. ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ. 1) Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος,Τα δικαιώµατα των κρατουµένων και η προστασία τους,(και η ελληνική πραγµατικότητα),νοβ

17 2) Αναγνωστάκης Κ. Στέφανος Σοφιανός Α. Ευθύµιος,Η απεργία πείνας των κρατουµένων,ποιν. Χρον., ) Αλεξιάδης Στέργιος,Το «Σύνολο Στοιχειωδών Κανόνων Μεταχείρισης των Κρατουµένων του Ο.Η.Ε.»,Αρµενόπουλος ) Καϊser G.,Σκόπιµη ποινή και ανθρώπινο δικαίωµα, αποδ. Κωτσαλή Λ.,Ποιν. Χρον., ) Μανιτάκης Αντώνης.Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των κρατουµένων και η δικαστική προστασία τους,ποιν. Χρον. ΛΘ 161, )Χατζή Τ. Χρύσα,Η φυλάκιση ως ειδική σχέση εξουσίασης,τοσ,1995. ΣΤ) ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ. 1)Υπόθεση Νοµάρχη Κέρκυρας. 2)Υπόθεση Παναγούλη. 3)Γνωµοδότηση ΑΠ περί του δικαιώµατος παροχής τακτικής άδειας απ τη φυλακή. 4)Γνωµοδότηση Εισαγγελίας ΑΠ περί απαγόρευσης εγκατάστασης µαγνητοσκοπικού κυκλώµατος στις φυλακές. 5)Γνωµοδότηση Εισαγγελίας Εφετών περί τακτικής άδειας απ τη φυλακή. 6)Υπόθεση Βρετανού υπηκόου. 7)Υπόθεση κρατούµενης περί του δικαιώµατος της αναφοράς. Αριθ. 1093/1955 (Ολ.) Εισηγητής: Σύµβουλος' Α. Μιψούδας Επειδή δια της υπό κρίσιν αιτήσεως, δι' ης κατεβλήθησαν τα νόµιµα τέλη χαρτοσήµου και το παράβολον, ώς δείκνυται εκ των υπ' αριθ και και έτους 1955 διπλοτύπων του Ταµείου ικαστικών Εισπράξεων Αθηνών διώκεται η ακύρωσις της ύπ' αριθµόν της 13 Οκτωβρίου 1954 αποφάσεως του Νοµάρχου Κερκύρας, δι' ης καθωρίσθη,0 τόπος εκτίσεως της επιβληθείσης εις τον αιτούντα δυνάµει της υπ αριθµόν 704/1953 αποφάσεως των εν Κερκύρα Πληµµελειοδικών ποινής εξαµήνου αστυνοµικής επιτηρήσεως. Επειδή κατά το άρθρον 46 του νόµου 3713 της 24 εκεµβρίου 1928 (273) «περί Συµβουλίου της 'Επικρατείας» αίτησις ακυρώσεως ενώπιον του Συµβουλίου της 'Επικρατείας, χωρεί κατά των εκτελεστών πράξεων των διοικητικών αρχών, ήτοι κατά. των πράξεων εκείνων, αίτινες προερχόµεναι παρά διοικητικών αρχών εισί και καθ' εαυτάς διοικητικαί. Επειδή ή προσβαλλοµένη απόφασις εκδοθείσα κατ' αρµοδιότητα παρεχοµένην εις τον Νοµάρχην υπό της ποινικής νοµοθεσίας προς καθορισµόν τού τρόπου της.εκτίσεως καταγνωσθείσης υπό του ικαστηρίου ποινής αστυνοµικής, έπιτηρήσεως, συνδέεται στενώς προς την άσκησιν της ποινικής δικαιοσύνης και την εκτέλεσιν τών αποφάσεων αυτής, εξερχοµένη ούτω του πλαισίου της διοικητικής λειτουργίας και συνεπώς δεν είναι δεκτική προσβολής επί ακυρώσει ενώπιον του Συµβουλίου της Επικρατείας, η δε κατ' αυτής στρεφοµένη υπό κρίσιν αίτησις ακυρώσεως είναι, τύποις απαράδεκτος. 17

18 Αριθµός 453/1973 (Ολ). Α ήµιτσας, Πρόεδρος,Α Ταβουλάρης, Α Ιατρίδης,. Κολοδούκας, Θ. Κουρουσόπουλος, Π. Μακρόπουλος, Κ. Λασσαδός, (Εισηγητής), Σύµβουλοι Επικρατείας, Γ. Παναγιούλας, Α Φαρµάκης, Πάρεδροι Συµβουλίου Επικρατείας. Επειδή διά της υπό κρίσιν αιτήσεως....διώκεται η ακυρώσεις 1 )του π' αριθµόν 203/1972 Β. /τος (ΦΕΚ47) απόφασις του Υπουργού Εθνικής Αµύνης περί τροποποιήσεως του άρθρου 3 του Κανονισµού της Υπηρεσίας των Στρατιωτικών Φυλακών,2) της υπ' αριθµόν Ε. Ι 1.23/1972 ΑΠΟ ΠΡΆΞΕΩΣ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ικαστικού ΑΠ ΑΕ.Σ.Α,δι' ης εγνωστοποιήθη εις τον αιτούντα δικηγόρον ότι δεν κρίνεται σκόπιµος η µεταγωγή του κρατουµένου πελάτου του Αλεξάνδρου Παναγούλη εκ των στρατιωτικών φυλακών εις τας κοινάς ποινικάς φυλακάς και 3) της παραλείψεως χορηγήσεως εις τον αιτούντα αδείας επικοινωνίας µετά του ως άνω πελάτου του,κατόπιν της υπό αναφοράς -αιτήσεως αυτού προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου,διαβιβασθείσης λόγω αρµοδιότητος εις την ιεύθυνσιν ικαστικού Νοµοθετικού του Αρχηγείου Ενόπλων υνάµεων. Επειδή αι ως άνω πράξεις και παράλειψις της ιοικήσεως είναι συναφείς και συνεπώς παραδεκτώς ο αιτών διώκει την ακύρωσιν αυτών δι' ενός δικογράφου. Επειδή η άρνησις του ρηθέντος καταδίκου εκ των στρατιωτικών εις τας κοινάς ποινικάς φυλακάς,ως και η σιωπηρά άρνησις χορηγήσεως αδείας εις τον αιτούντα συνήγορον αυτού όπως επισκεφθή τούτον εις την εν η εκτίει την ποινήν αυτού στρατιωτικήν φυλακήν,αφορώσαι εις τον τρόπον και τους όρους εκτίσεως της υπό του ποινικού δικαστηρίου καταγνωσθείσης ποινής,συνδέονται στενώς προς την εκτέλεσιν ποινικής αποφάσεως και την άσκησιν δικαστικής εξουσίας και συνεπώς δεν είναι δεκτικαί προσβολής επί ακυρώσει ενώπιον του Συµβουλίου της Επικρατείας. Κατ' ακολουθίαν η υπό κρίσιν αίτησις είναι απορριπτέα ως απαράδεκτος καθ' ο µέρος στρέφεται κατά της ρηθείσης αρνητικής πράξεως και της ως άνω παραλείψεως. Επειδή η υπό κρίσιν αίτησις παραδεκτώς,από της ανωτέρω απόψεως, ασκείται κατά του προσβαλλόµενου Β. /τος,αφορώντος εις τροποποίησιν του Κανονισµού της Υπηρεσίας των Στρατιωτικών Φυλακών, λόγω του κανονιστικού χαρακτήρος του διατάγµατος τούτου. Επειδή ο αιτών, δικηγόρος ασκών δηµόσιον λειτούργηµα συµβάλλων εις την ορθήν απονοµής της δικαιοσύνης, έχει έννοµον ηθικόν συµφέρον επί την άσκησιν αιτήσεως ακυρώσεως κατά πράξεως ρυθµιζούσης κανονιστικώς τα της εις τας φυλακάς κρατήσεως καταδίκων ή υποδίκων,οια και το προσβαλλοµενον Β. /γµα. Όθεν, η υπό κρίσιν αίτησις εµπροθέσµως και κατά τας νοµίµους διατυπώσεις ασκηθείσα,είναι τύποις δεκτή καθ' όσον στρέφεται κατά του διατάγµατος τούτου. Επειδή εν τω δευτέρω εδαφίω του άρθρου 3 της του Κανονισµού της Υπηρεσίας των Στρατιωτικών Φυλακών,κυρωθέντος διά του Ι 1. /Τος της 15/24 Απριλίου 1933,ωρίζετο ότι «οι καταδικαζόµενοι στρατιωτικοί εάν κατά τον χρόνον της καταδίκης ή µεταγενεστέρως δι' οιονδήποτε λόγον απέβαλον την στρατιωτικήν ιδιότητα εκτίουσι την ποινήν των ή το υπόλοιπον αυτής εις τας κοινάς ποινικάς φυλακάς. Τα αυτά ισχύουσι και εν περιπτώσει προφυλακίσεως των ανωτέρω υφ' οιασδήποτε ανακριτικής αρχής. Η διάταξης αυτή αντικατεστάθη δια της υπό του προσβαλλοµένου Β. /γµατος κυρωθείσης αποφάσεως του Υπουργού Εθνικής Αµύνης ως ακολούθως :«Οι εις τας Στρατιωτικάς Φυλακάς κρατούµενοι στρατιωτικοί, κατάδικοι ή υπόδικοι, αποβάλλοντες δι' οιανδήποτε τρόπον την στρατιωτικήν ιδιότητα µετάγονται εις Κοινάς Ποινικάς Φυλακάς προς συνέχισην της κρατήσεως 18

19 των. Εν καιρώ πολέµου,επιστρατεύσεως ή καταστάσεως πολιορκίας δύναται, κατά την κρίσιν της αρµοδίας Στρατιωτικής Αρχής, να συνεχίζεται η κράτησις τούτων εις τας Στρατιωτικάς Φυλακάς». Επειδή δια της υπό κρίσιν αιτήσεως προβάλλεται ότι το προσβαλλόµενον Β. /γµα εξεδόθη εν όψει της ρηθείσης αναφοράς του αιτούντος και προς τον αποκλειστικόν σκοπόν της µαταιώσεως της µεταγωγή ς του πελάτου αυτού εκ των στρατιωτικών εις τας κοινάς ποινικάς φυλακάς. Ο λόγος όµως ούτος ακυρώσεως είµαι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι αι κανονιστικαί, ως το προσβαλλόµενον διάταγµα,πράξεις δεν είναι προσβληταί διά κατάχρησιν εξουσίας,αλλά δι' υπέρβασιν της ειδικής νοµοθετικής εξουσιοδοτήσεως επί τη βάσει της οποίας εκδίδονται,το δε προσβαλλόµενον διάταγµα ευρίσκει νόµιµον έρεισµα εις την εν προοιµίω αυτού µνηµονευοµένην εξουσιοδοτικήν διάταξην του άρθρου 5 (παράγραφος 11 εδ. η) του Ν. /τος 58/1968 «περί Υπουργείου Εθνικής Αµύνης κλπ.», ως ετροποποιήθη διά του άρθρου 1 του Ν. /τος 395/1969 (ΦΕΚ 289 Α'), δι' ης ορίζεται ότι διά Κανονισµών, εκδιδοµένων υπό του Υπουργού Εθνικής Αµύνης,προτάσει του Αρχηγού Ενόπλων υνάµεων, και κυρουµένων διά Β. /τος, ρυθµίζονται, πλην άλλων, τα της λειτουργίας των Στρατιωτικών Φυλακών. Επειδή δια του προσθέτου δικογράφου προβάλλεται επίσης ότι η κατά τα ανωτέρω παρασχεθείσα εις τον Υπουργόν Εθνικής Αµύνης εξουσιοδότησις αντίκειται εις τας διατάξεις του Συντάγµατος, αφ' ενός µεν διότι ο ρηθείς Υπουργός δεν είναι αρµόδιος όπως καθορίζη τον τόπον εκτίσεως της ποινής ορισµένης κατηγορίας πολιτών συνιστά άνισον µεταχείρισιν αυτών έναντι των λοιπών πολιτών. Και ο λόγος όµως ούτος ακυρώσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιµος διότι η υπό του νόµου (υφ' ου κατά το άρθρο 91 παράγραφος 1 του Συντάγµατος καθορίζεται η αρµοδιότης των Υπουργών) χορήγησις εξουσιοδοτήσεως εις τον Υπουργόν Εθνικής Αµύνης προς ρύθµισιν των της λειτουργίας των στρατιωτικών φυλακών και η δυνάµει της εξουσιοδοτήσεως ταύτης γενοµένη ρύθµισις (καθ' ην εν καιρώ πολέµου,επιστρατεύσεως ή καταστάσεως πολιορκίας δύναται να συνεχίζεται η κράτησις εις τα στρατιτιωκάς φυλακάς των εν αυταίς κρατουµένων στρατιωτικών και µετά την αποβολήν της στρατιωτικής ιδιότητος,αντί της µεταγωγής αυτών εις τας κοινάς ποινικάς φυλακάς) δεν αντίκειται εις συνταγµατικήν τινα διάταξιν ουδ' ειδικώτερον εις την συνταγµατικήν αρχήν της ισότητος,άτε της ως άνω διακρίσεως αφορώσης εις ειδικήν κατηγορίαν πολιτών,µη τελούσης υπό τας αυτάς,ως και οι λοιποί πολίται,συνθήκας. Επειδή οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως,στρεφόµενοι ευθέως κατά των απαραδέκτως,κατά τα ανωτέρω, προσβαλλοµένων αρνητική ε πράξεως και παραλείψεως είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι. Αριθµ.9/1998 Αθήνα Καταδικασθέντες για το έγκληµα της εσχάτης προδοσίας ποινή ισοβίου καθείρξεως εξαιρούνται του δικαιώµατος λάβουν τακτική άδεια απουσίας εκ των φυλακών _όπου εκτίουν την ποινή τους». 19

20 Σε απάντηση του ερωτήµατος που µας υποβάλατε µε το υπ' αριθµ. πρωτ / έγγραφό σας, περί του αν οι κρατούµενοι στις φυλακές Κορυδαλλού για έκτιση ποινής ισόβιας κάθειρξης για εγκλήµατα εσχάτης προδοσίας δικαιούνται ή όχι τακτικής αδείας εκ των φυλακών σύµφωνα µε το άρ. 53 του Ν. 1851/1989, όπως αντικαταστάθηκε µε το άρ. 2 του Ν. 2145/1993 και ακολούθως το δεύτερo εδάφιο της περ. α' αυτού αντικαταστάθηκε µε το άρ. 3 του Ν. 2408/1996, σας γνωρίζουµε ότι η γνώµη µας είναι η ακόλουθη: Κατά το άρ. 53 του Ν. 1851/1989, όπως σήµερα ισχύει µετά τις προαναφερθείσες νοµοθετικές παρεµβάσεις, "Οι τακτικές άδειες χορηγούνται εφόσον α) ο κατάδικος έχει εκτίσει το ένα πέµπτο της ποινής του χωρίς ευεργετικό υπολογισµό των ηµερών εργασίας και η κράτησή του διαρκέσει τουλάχιστον τρεις µήνες. Σε περίπτωση καταδίκης σε ισόβια κάθειρξη η κράτηση πρέπει να έχει διαρκέσει τουλάχιστον οκτώ έτη. Η διάταξη του προηγουµένου εδαφίου δεν εφαρµόζεται σε κατάδικους για το έγκληµα της εσχάτης προδοσίας". Εν όψει της λεκτικής σαφήνειας της παραπάνω διάταξης έχουµε τη γνώµη ότι ουδεµία καταλείπεται αµφιβολία ότι η έννοια του νόµου είναι ότι οι καταδικασθέντες για το έγκληµα της εσχάτης προδοσίας σε ποινή ισοβίου καθείρξεως εξαιρούνται του δικαιώµατος να λάβουν τακτική άδεια απουσίας εκ των φυλακών, όπου εκτίουν την ποινή τους. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΖΑΒΟΛΕΑΣ Αντεισαγγελέας ΑΠ Γνωµ Εις ΑΠ 10/2000 Απόσπασµα : Με το αριθµ. 1007/8/ έγγραφο του Γενικού Γραµµατέα του Υπουργείου ηµόσιας Τάξεως µας αναφέρεται ότι λόγω του µεγάλου αριθµού των κρατουµένων στα αστυνοµικά κρατητήρια δηµιουργούνται σοβαρά προβλήµατα φύλαξης των κρατουµένων αυτών. Για τον λόγο αυτό, µας υποβάλλεται στη συνέχεια ερώτηµα αν για την ασφαλή φύλαξη των εν λόγω κρατουµένων είναι νόµιµη η εγκατάσταση στο εσωτερικό των αστυνοµικών κρατητηρίων συσκευής εικονοληψίας για τη συνεχή επιτήρηση των κρατουµένων στα κρατητήρια αυτά. 1. Σε απάντηση του ανωτέρω ερωτήµατος θέτουµε κατ' αρχάς υπόψη σας ότι: α. Όπως είναι γνωστό, στα αστυνοµικά κρατητήρια κρατούνται κυρίως οι νοµίµως συλληφθέντες λόγω διαπράξεως από αυτούς αυτόφωρου κακουργήµατος ή πληµµελήµατος (άρθρο 242 και 275 ΚΠ ) ή σε εκτέλεση δικαστικού εντάλµατος συλλήψεως ή βουλεύµατος του ικαστικoύ Συµβουλίου (άρθρα 276, 277 και 281 ΚΠ ) ή και σε εκτέλεση αµετάκλητης καταδικαστικής αποφάσεως (άρθρα 546 και 552 ΚΠ ) ή ακόµη σε εκτέλεση εντάλµατος βίαιης προσαγωγής κατηγορουµένου ή λιποµάρτυρα (άρθρα 272, 229, 231, 353 και 375 ΚΠ ) και εντέλει αλλοδαποί, για τους οποίους έχει διαταχθεί νοµίµως η διοικητική ή δικαστική απέλασή τους (άρθρα 27 παρ. 4 και 7 του 1975/1991 και της αριθµ. ΥΑ 4803/13/7α/

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ

ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (πτυχίο) ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων.

Τα συνταγµατικά δικαιώµατα των φυλακισµένων. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Μάθηµα : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (πτυχίο) Καθηγητής : Ανδρέας ηµητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Όνομα: Λυδία Βραδή ΑΜ:1340200700040 Διδάσκοντες: Α. Δημητρόπουλος, Σ. Βλαχόπουλος Μάθημα: Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα Δ Εξάμηνο Περιεχόµενα Σελ. Περιεχόµενα...2-3

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 01-02-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/168-1/01-02-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο Διδάσκοντες: Δημητρόπουλος Ανδρ., Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ,2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014 ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 29-05-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3360/29-05-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 60/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1.ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Το Ποινικό ίκαιο είναι ο κλάδος του ικαίου που αφορά την τιµωρία των εγκληµάτων (ποινικών αδικηµάτων). ιακρίνεται σε Ουσιαστικό Ποινικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7490/11-11-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3277-1/ Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 4 /2016

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3277-1/ Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 4 /2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 2016 Αθήνα, 03-06-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3277-1/03-06- Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 4 /2016 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε στην έδρα της την

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19/07/2016. Αρ. Πρωτ.637. Προς: - Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων - Υπουργό Υγείας

Αθήνα, 19/07/2016. Αρ. Πρωτ.637. Προς: - Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων - Υπουργό Υγείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΤΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ε.Ν.Ε.)- Ν.Π.Δ.Δ. Ταχ. Δ/ση :Β. Σοφίας 47 Τ.Κ. :106 76 Αθήνα Τηλ. :210-3648044 Φαξ :210-3648049 Email :

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4592, (I)/2017 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4592, (I)/2017 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4592, 13.3.2017 Ν. 22(I)/2017 22(I)/2017 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2005 ΚΑΙ 2014 Προοίμιο. Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Η σύναψη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης στη χώρα μας νοείται και επιτρέπεται μόνο μεταξύ ετερόφυλων ζευγαριών. Ως αποτέλεσμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)»

δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο σχέδιο νόμου «Προσαρμογή των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου προς τις διατάξεις του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που κυρώθηκε με τον ν. 3003/2002 (ΦΕΚ Α 75)» Με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο TΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ : To ισχύον Σύνταγμα του Λουξεμβούργου θεσπίστηκε την 17 η Οκτωβρίου 1868 και έκτοτε έχει υποστεί δύο αναθεωρήσεις. Πρόκειται για την αναθεώρηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5151/

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5151/ Αθήνα, 26-07-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5151/26-07-2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 123/2012 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε µετά από πρόσκληση του Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο Μ.Μ.Ε. Μάθημα 13: H προστασία των προσωπικών δεδομένων και ιδίως στο διαδίκτυο. Επικ. Καθηγητής Παναγιώτης Μαντζούφας Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Δίκαιο Μ.Μ.Ε. Μάθημα 13: H προστασία των προσωπικών δεδομένων και ιδίως στο διαδίκτυο. Επικ. Καθηγητής Παναγιώτης Μαντζούφας Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. Δίκαιο Μ.Μ.Ε. Μάθημα 13: H προστασία των προσωπικών δεδομένων και ιδίως στο διαδίκτυο Επικ. Καθηγητής Παναγιώτης Μαντζούφας Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4979-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 142 /2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4979-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 142 /2014 Αθήνα, 06-10-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4979-1/06-10-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 142 /2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 Αθήνα, 21-03-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1860/21-03-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4064, 30/12/2005 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4064, 30/12/2005 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ ---------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 70/2013

Α Π Ο Φ Α Σ Η 70/2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-06-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3726/06-06-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 70/2013 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥΣ 2015

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥΣ 2015 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥΣ 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΝΤΑΣΣΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΓΩ» 2014-2015 Αυτό το «Συνοπτικό Οδηγό Δικαιωμάτων για Αλλοδαπούς Κρατούμενους και Αποφυλακισμένους»

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Ποινικό Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας - Σωφρονιστικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος ΠΜΣ «Η σύγχρονη εγκληματικότητα και η αντιμετώπισή της» Πάντειο Πανεπιστήμιο Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Πρόληψη και καταπολέµηση της εµπορίας ανθρώπων και προστασία των θυµάτων αυτής»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Πρόληψη και καταπολέµηση της εµπορίας ανθρώπων και προστασία των θυµάτων αυτής» Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Πρόληψη και καταπολέµηση της εµπορίας ανθρώπων και προστασία των θυµάτων αυτής»

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες:

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες: Ας δούμε μια τυπική μέρα στη ζωή ενός παιδιού... Ξυπνά το πρωί, τρώει το πρόγευμα του, πάει σχολείο (αν και ίσως με κάποια παράπονα..!), έρχεται πίσω στο σπίτι, απολαμβάνει το μεσημεριανό του, κάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 01-06-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2927-1/01-06-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 103/2012 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε µετά από πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ...4 ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΞΩ ΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ:...5 ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΤΩΝ...5 ΦΟΡΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 21/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 21/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 16-03-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1837/16-03-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 21/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια» Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Ηλεκτρονική επιτήρηση υπόδικων, κατάδικων και κρατούµενων σε ά- δεια» Ι. Εισαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Στο Τρίτο Μέρος του συνταγματικού κειμένου της 12 ης συντακτικός νομοθέτης αναφέρεται στα όργανα του Κράτους. Οκτωβρίου 1992, ο Α) Η Βουλή Το άρθρο 77 κατοχυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινα ικαιώματα. Ερευνητική Εργασία β Τετράμηνου Α3 Τάξη του 4 ου ΓΕ.ΛΛαμίας

Ανθρώπινα ικαιώματα. Ερευνητική Εργασία β Τετράμηνου Α3 Τάξη του 4 ου ΓΕ.ΛΛαμίας Ανθρώπινα ικαιώματα Ερευνητική Εργασία β Τετράμηνου Α3 Τάξη του 4 ου ΓΕ.ΛΛαμίας Θέματα Παρουσίασης Ιστορική ανάδρομη στα δικαιώματα Διακρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων Δικαιώματα του Παιδιού Δίκαιο του πολέμου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η περιορισµένη εφαρµογή του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας στα πλαίσια της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. (υπόθεση αλλόθρησκου δασκάλου). Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: s_polites@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Β. ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΑΞΕΩΝ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Β. ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΑΞΕΩΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με το προτεινόµενο σχέδιο νόµου σκοπείται η προσαρµογή της Ελληνικής Νοµοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ Aθήνα, 10 Απριλίου 2008 ΠΟΡΙΣΜΑ Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 Κατόπιν διερεύνησης της µε αριθµό πρωτοκόλλου 2015/2008 αναφοράς της κυρίας *** και της ανεπαρκούς αιτιολόγησης που παρείχε το Προξενείο Καϊρου,

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.-

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.- Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Υιοθετήθηκε με την από 10.12.1948 υπ αριθμ. 217 Α(ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Κείμενο: UN Document A/810, p. 71 (1948) ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 20/2016

Α Π Ο Φ Α Σ Η 20/2016 ΕΠΕΙΓΟΝ Αθήνα, 30-03-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1998/30-03-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 20/2016 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα 15ο Τριµελές Αποτελούµενο από τους: Νικόλαο Σοϊλεντάκη, Πρόεδρο Εφετών ιοικητικών ικαστηρίων, Αγάπη Γαλενιανού-Χαλκιαδάκη και Αθανασία Ζερβάκου-Γκλίνου (Εισηγήτρια), Εφέτες

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ Αριθµός: 233 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 204 20030828 Τέθηκε σε ισχύ: 28.08.2003 Ηµ.Υπογραφής: 26.08.2003 Προστασία και αρωγή στα θύµατα

Διαβάστε περισσότερα

Το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στους φυλακισµένους

Το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στους φυλακισµένους ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Μάθηµα : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Καθηγητής : Ανδρέας Γ. µητρόπουλος Ακαδηµ. Έτος : 2008 2009 Το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αθήνα, 29-07-2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/29-07-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7500/11-11-2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475601 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Πλήρωση θέσεων προσωπικού στο Υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης µε σχέση εργασίας Ιδιωτικού ικαίου Αορίστου Χρόνου Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 98/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 98/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 01-06-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4024/01-06-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 98/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/06-08-2015 ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ... 2 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ... 4 1. Κατηγορίες δικαιούχων... 4 1.1 Βαριά αναπηρία... 4 1.2 Συνήθης αναπηρία... 4 1.3 Μερική αναπηρία... 5 1.4 Προϋπάρχουσα αναπηρία... 5 2. Εκτίμηση αναπηρίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ. Άρθρο 1. (άρθρο 1 της Οδηγίας) Αντικείμενο της ρύθμισης. Άρθρο 2. (άρθρο 2 της Οδηγίας) Ορισμοί

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ. Άρθρο 1. (άρθρο 1 της Οδηγίας) Αντικείμενο της ρύθμισης. Άρθρο 2. (άρθρο 2 της Οδηγίας) Ορισμοί ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «Ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο της Οδηγίας 2011/99/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2011 περί της ευρωπαϊκής εντολής προστασίας» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Ι. ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Α. ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Σελίδα [1] Ν 2776/1999 Σωφρονιστικός Κώδικας...69 ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Σωφρονιστικός Κώδικας»... 134 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, 21.7.2015 Ν. 131(Ι)/2015 131(I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Προοίμιο. Για σκοπούς, μεταξύ άλλων, εναρμόνισης με Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 168/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 168/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 22-12-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2853-1/22-12-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 168/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα