Η Αγορά Εργασίας στη Σύγχρονη Οικονομία: Θεωρία και ιδάγματα για την Οικονομική Πολιτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Αγορά Εργασίας στη Σύγχρονη Οικονομία: Θεωρία και ιδάγματα για την Οικονομική Πολιτική"

Transcript

1 Η Αγορά Εργασίας στη Σύγχρονη Οικονομία: Θεωρία και ιδάγματα για την Οικονομική Πολιτική Χριστόφορος Α. Πισσαρίδης Ετήσια Σειρά ιαλέξεων Νόμπελ Οικονομικών Αθήνα, 8 Απρίλη 2011 Τριβές στην αγορά εργασίας Θα ήθελα να αρχίσω με λίγα λόγια για την εργασία που τιμήθηκε φέτος με το βραβείο Νόμπελ. Όπως θα έχετε ακούσει, η βράβευση έγινε για μια σειρά εργασιών που αναλύουν πώς δουλεύει η αγορά όταν υπάρχουν «τριβές». Η κυριότερη αγορά όπου συναντούμε τις τριβές είναι η αγορά εργασίας. Η δική μου επιστημονική έρευνα ήταν σχεδόν αποκλειστικά πάνω στην αγορά εργασίας, πώς βρίσκει μια ισορροπία μεταξύ απασχόλησης και ανεργίας, πώς αμείβει τον εργάτη και εργοδότη, και πως μπορεί η πολιτεία να την βοηθήσει στην καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη. Το τελευταίο από αυτά, η πολιτειακή βοήθεια, είναι κάτι στο οποίο αφιέρωσα ένα μεγάλο μέρος την έρευνας μου. Πολλές χώρες, με πρώτες τις

2 2 Σκανδιναβικές, αλλά και διεθνείς οργανισμοί όπως τον ΟΟΣΑ, έχουν υιοθετήσει πολλές από τις προτάσεις που ακολούθησαν την έρευνα στις αγορές με τριβές. Πιστεύω πως υπάρχουν πολλά στοιχεία στις έρευνες αυτές που μπορούν να βοηθήσουν την Ελλάδα, ίσως όχι άμεσα με την σημερινή κρίση, αλλά πιο μακροπρόθεσμα, στην αναπτυξιακή της πολιτική. Θα μιλήσω πιο εκτεταμένα για τις έρευνες μου και τα συμπεράσματα τους για την οικονομική πολιτική. Πριν πάω εκεί θα ήθελα να εξηγήσω μερικά θέματα για την θεωρία των τριβών, που θα βοηθήσουν να καταλάβουμε πώς φτάσαμε στην επιστήμη και οικονομική πρακτική στο σημείο που βρισκόμαστε τώρα, και τι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνουν, πιο συγκεκριμένα στην Ελλάδα, για να αποφύγουμε οριστικά μελλοντικές κρίσεις. Τι είναι λοιπόν οι τριβές για τις οποίες έχουμε ακούσει τόσα πολλά τελευταία; Μπορώ να πω πως η λέξη τριβές δεν μου αρέσει και τόσο πολύ. Στα Αγγλικά τις λέμε frictions, που όπως και στα Ελληνικά μπορεί να έχει πολλαπλές έννοιες, από πόλεμο ως μια απλή πράξη που προκαλεί θερμότητα! Την ιδέα να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη λέξη την πήραμε από τον Keynes, πού είχε μιλήσει για τριβές στη αγορά εργασίας που προκαλούν ένα μικρό ποσοστό ανεργίας, για την οποία λέει δεν χρειάζεται να ανησυχούμε, γιατί θα είναι περιορισμένη. Η εργασία μας πήρε μια διαφορετική στροφή. εν χώρισε την ανεργία σε διάφορα είδη, μερικά από τα οποία είναι ανώδυνα και άλλα καταστρεπτικά για την κοινωνία, όπως την αντιμετώπιση του Keynes. Η δική μας δουλειά ξεκίνησε λέγοντας, ας πάρουμε τις τριβές που υπάρχουν σαν δεδομένο, τι μορφή ισορροπίας θα συναντήσουμε σε αυτή την οικονομία; Η αγορά εργασίας όταν ξεκίνησαν ανεξάρτητα οι συνάδελφοι Peter Diamond και Dale Mortensen τις εργασίες τους (εγώ ήμουν ακόμα προπτυχιακός φοιτητής τότε), αντιμετωπιζόταν από τους οικονομολόγους σαν μια οποιαδήποτε άλλη αγορά. Υπήρχε ζήτηση εργασίας από εταιρείες και το δημόσιο, προσφορά εργασίας από άνδρες και γυναίκες μετασχολικής ηλικίας, και ένα ωρομίσθιο που ισορροπεί την ζήτηση με την προσφορά. Αν το ωρομίσθιο στη πράξη ήταν πιο ψηλό από αυτό είχαμε ανεργία, και αν ήταν πιο χαμηλό καταλήγαμε με κενές θέσεις.

3 3 Στη πραγματικότητα όμως τα πράματα δεν είναι τόσο απλά. Πρώτα-πρώτα ξέρουμε πως συνυπάρχουν πάντα και άνεργοι και κενές θέσεις. Όσο άσχημα ή όσο καλά να είναι τα πράματα στην αγορά, η συνύπαρξη ανέργων και κενών θέσεων υπάρχει, κάποτε με περισσότερη ανεργία και κάποτε με περισσότερες κενές θέσεις. Μετά, ξέρουμε πως σχεδόν κανένας που ψάχνει για εργασία δεν παίρνει την πρώτη θέση που βλέπει προκηρυγμένη. Και να την πάρει, είναι πολύ πιθανόν πως θα την αφήσει κάποτε για να πάει κάπου αλλού, σε μια καλύτερη για αυτόν θέση. Η θέση που θα αφήσει δεν θα πάει χαμένη. Κάποιος άλλος θα βρεθεί να την πάρει. Και τελικά, ξέρουμε πως οι μισθοί διαφέρουν από θέση σε θέση, και όμως υπάρχουν πάντα εργαζόμενοι με χαμηλούς μισθούς, όταν άλλοι με παρόμοια μόρφωση και ικανότητες κερδίζουν διπλά ή τριπλά. Αυτά είναι που λέμε τριβές. Αυτοί είναι παράγοντες που φέρνουν μια ισορροπία στην αγορά με άνεργους, κενές θέσεις και μισθολογική ανισότητα. Παρατηρούμε συχνές αλλαγές στη συνεργασία εργοδότη και εργαζόμενου, στην ποιότητα της δουλειάς που γίνεται, και στην διαπραγμάτευση των κοινωνικών εταίρων για τις αμοιβές και τους όρους εργασίας. Αυτές όλες οι αλλαγές οφείλονται πολλές φορές στην ανάπτυξη και αναδιάρθρωση μιας δυναμικής οικονομίας, αλλά και σε τριβές και έλλειψη καλής πληροφόρησης. Θεωρητικές βάσεις Το πιο μεγάλο ίσως πλεονέκτημα της θεωρίας της αγοράς εργασίας με τριβές είναι το ότι έχει τις βάσεις της στην μικροοικονομική θεωρία του ατόμου και της επιχείρησης. Πιο συγκεκριμένα, από πλευράς προσφοράς εργασίας αναπτύχτηκε μια νέα μικροοικονομική θεωρία αναζήτησης εργασίας (job search theory). Μέσα από αυτή την θεωρία βγήκε πληθώρα συμπερασμάτων για την ανεργία, τι μπορεί να βοηθήσει τον άνεργο, και τι τον απωθεί από την ενεργοποίηση. Αναπτύχτηκε επίσης μια νέα θεωρία δημιουργίας κενών θέσεων εργασίας, που έχει πολλά κοινά με την θεωρία των επενδύσεων. Εγώ θεώρησα τη θεωρία της αναζήτησης εργασίας μια καλή βάση για μια θεωρία ανεργίας γιατί μου φαινόταν ρεαλιστική. Σύμφωνα με τον επίσημο ορισμό της ανεργίας, άνεργοι είναι αυτοί που ψάχνουν για δουλειά και είναι

4 4 διαθέσιμοι να αναλάβουν καθήκοντα αμέσως. Από προσωπική μας εμπειρία γνωρίζουμε ότι αν είμαστε χωρίς δουλειά θα ψάξουμε, και αργά ή γρήγορα θα βρούμε κάτι. Πόσο γρήγορα θα βρούμε κάτι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, αλλά κυρίως από πόσες καινές θέσεις εργασίας υπάρχουν σε σχέση με τον αριθμό ανέργων. Αυτό μπορεί σήμερα να μας φαίνεται καταφάνερο, αλλά τότε ήταν καινοτομία. Οι θεωρίες για την ανεργία όταν ήμουν φοιτητής ήταν δύο, εκ διαμέτρου αντίθετες. Η καθαρά «εθελοντική» άποψη της ανεργίας, όπου οι άνεργοι είναι χωρίς δουλειά γιατί το έχουν επιλέξει, και η Κεϋνσιανή «ακούσια» άποψη, σύμφωνα με την οποία το άτομο είναι αδρανές περιμένοντας να κληθεί από κάποιον άγνωστο για δουλειά. Ούτε η μια με ικανοποιούσε ούτε η άλλη. Πίστευα πως μια διαδικασία όπου και οι εργαζόμενοι αλλά και οι επιχειρήσεις ψάχνουν ταυτόχρονα ο ένας για τον άλλο, και είτε αποδέχονται είτε απορρίπτουν το «συνταίριασμα» (matching) που προκύπτει, θα μας έφερνε πιο κοντά στην πραγματικότητα. Αυτή η άποψη είχε καλύτερες πιθανότητες επιτυχίας, γιατί βασιζόταν στην μικροοικονομική θεωρία και γιατί μπορούσε να εξηγήσει την πραγματικότητα γύρω από την ανεργία. Επέτρεπε ακόμη να μελετηθούν υποδείγματα ισορροπίας με πιο ρεαλιστικά χαρακτηριστικά, όπως η ανομοιογένεια μεταξύ εργαζομένων ή θέσεων εργασίας, και οι διαφορές στη θεσμική δομή των αγορών εργασίας. Τα υπόδειγμα ισορροπίας που προέκυψε από αυτή την ιδέα, σε συνδυασμό με την ιδέα της δημιουργίας κενών θέσεων από επιχειρήσεις και της θεωρίας διαπραγματεύσεως μισθών, περιείχαν πολλά χαρακτηριστικά που βρίσκουμε στη σύγχρονη κοινωνία, είτε σε κανονικές καταστάσεις είτε σε καταστάσεις κρίσης. Για παράδειγμα, χρειάζεται χρόνος για να βρεθεί μια καλή δουλειά, ο οποίος διαφέρει ανάλογα με το άτομο, χωρίς όμως να μπορεί να προβλεφθεί. Αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι το ότι η θεωρία μας επιτρέπει να μελετήσουμε το ρόλο των κίνητρων που έχουν οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες για την δημιουργία αποδοτικών θέσεων. Με τέτοιες προσεγγίσεις, μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα για την μορφή ισορροπίας της ελεύθερης αγοράς και τον ρόλο της οικονομικής πολιτικής. Μερικοί μπορεί να είναι ικανοποιημένοι με την ισορροπία της

5 5 ελεύθερης αγοράς έχουμε παραδείγματα στη βιβλιογραφία των τελευταίων χρόνων από σοβαρούς οικονομολόγους, που απορρίπτουν οποιαδήποτε ανάμιξη του κράτους στην αγορά εργασίας. εν πιστεύω πως έχουν δίκαιο. Η σημασία τριβών στην αγορά, όσο μικρές και να είναι, έχει σαν επακόλουθο ισορροπίες που δεν είναι ικανοποιητικές για όλους. Μια σωστή πολιτική μπορεί να βοηθήσει. Η δυσκολία έγκειται στο ότι δεν υπάρχουν πολιτικές της μορφής Pareto, δηλαδή που πολλοί κερδίζουν και κανένας δεν χάνει από μια μεταρρύθμιση. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα έγκεινται σε αυτό ακριβώς το δίλλημα. Πώς να πείσουμε αυτούς που θα χάσουν να δεχτούν μια μεταρρύθμιση, ενδεχομένως αποζημιώνοντας τους, για το καλό των πολλών; Ο ρόλος της οικονομικής πολιτικής Ήμουν φοιτητής στην Αγγλία προς το τέλος της δεκαετίας του 1960, της δεκαετίας του κράτους της πρόνοιας. Πιστεύαμε τότε, σαν ιδεαλιστές φοιτητές, πως θα μπορούσαμε να κάνουμε τον κόσμο ένα πιο ευχάριστο και πιο ευτυχισμένο μέρος. Είχαμε πολλά ιδανικά, και οι ανά τον κόσμο κυβερνήσεις της εποχής άφησαν ένα μεγάλο σημάδι στην ιστορία των εθνών τους, πολύ θετικό κατά την άποψη μου: η καταπολέμηση της φτώχιας στην Αμερική, η δέσμευση για πλήρη απασχόληση σε όλο το δυτικό κόσμο, το κράτος προνοίας στην Ευρώπη και το Σουηδικό μοντέλο μιας κοινωνίας προνοίας, ήταν όλα πρωτοβουλίες που είχαν γεννηθεί σε αυτή την δεκαετία. Σε τέτοιες συνθήκες ξεκίνησα και εγώ την εργασία μου. Παρά το ότι τα επίπεδα ανεργίας ήταν πολύ χαμηλά στις αρχές της δεκαετίας του 1970, πίστεψα πως οι νέες θεωρίες για αγορές με τριβές θα μπορούσαν να βοηθήσουν την πολιτεία να εισάγει θεσμούς και κανόνες στους κοινωνικούς εταίρους που να εξασφαλίσει μια πιο καλή κοινωνική ανάπτυξη, με λιγότερη ανισότητα και πιο πολλή απασχόληση από αυτή που μπορούσε να μας αποδώσει η ελεύθερη αγορά. Μπορώ να πω πως δεν απογοητευτήκαμε από τα αποτελέσματα της εργασίας μας. Αν λάβουμε υπ όψη τις πετρελαϊκές κρίσεις που έπληξαν τον δυτικό κόσμο, η απόδοση των οικονομιών μας δεν ήταν όσο άσχημη θα

6 6 μπορούσε να ήταν. Όλες οι ανεπτυγμένες χώρες εισήγαγαν μέτρα κατά της ανεργίας και άλλα βοηθητικά προγράμματα για τους εργαζόμενους με χαμηλά εισοδήματα. Οι θεσμοί που εισήγαγαν οι κοινωνικοί εταίροι οπωσδήποτε ήταν καλοπροαίρετοι. Βοήθησαν στην οικονομική ανάπτυξη στις αρχές. Αλλά οι καιροί αλλάζουν και οι ανάγκες της οικονομίας αλλάζουν μαζί. Μια σύγχρονη κοινωνία πρέπει να είναι σε θέση να προσαρμόζεται σε νέες πραγματικότητες, να έχει μια ευέλικτη οικονομία που να μπορεί να επωφελείται από νέες ιδέες για εκμοντερνισμό και οικονομική ανάπτυξη. ιαφορετικά θα υποχωρεί σιγά-σιγά, είτε απόλυτα είτε σε σχέση με άλλες χώρες. Αναπόφευκτα η οικονομική παρακμή θα φέρει μαζί της και την κοινωνική κατάπτωση, και τον κίνδυνο να χαθούν και τα δημοκρατικά ιδεώδη που αποκτήθηκαν με τόσους αγώνες και θυσίες. εν θέλω να μπω βαθύτερα σε θεωρητικά ή μαθηματικά επιχειρήματα για την πολιτική που χρειάζεται σήμερα, σε μια σύγχρονη αγορά εργασίας. Φτάνει να πω πως οι πολιτικές που βασίζονται στις οικονομικές θεωρίες που αναπτύξαμε έχουν εφαρμοστεί με περισσότερη επιτυχία στη Σουηδία και άλλες Σκανδιναβικές χώρες. Έχουν, επίσης, επηρεάσει και άλλες κυβερνήσεις. Ο ΟΟΣΑ προωθεί τις πολιτικές αυτές, από τον καιρό έκδοσης της σημαντικής του μελέτης Jobs Study (Μελέτη πάνω στις Θέσεις Εργασίας), το Η εφαρμογή των πολιτικών αυτών στο σύνολο τους στοιχίζει, αλλά δεν χρειάζεται να εφαρμοστούν ταυτόχρονα. Η μεμονωμένη εφαρμογή θα μπορούσε επίσης να επιφέρει ικανοποιητικά αποτελέσματα με λιγότερα δημοσιονομικά έξοδα. Θα περιγράψω πιο κάτω τις πιο επιτυχημένες πολιτικές, όπως έχουν δοκιμαστεί από άλλες χώρες, και κυρίως πολιτικές που πιστεύω πως θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ελλάδα να ξεφύγει από τον φαύλο οικονομικό κύκλο της χαμηλής παραγωγικότητας και μεγάλου χρέους. Αλλά πρώτα θέλω να πω μερικά λόγια για το πώς βρέθηκε η χώρα μας στη σημερινή κατάσταση και γιατί χρειάζεται μια ριζική αλλαγή στο τρόπο σκέψης του Έλληνα για να πετύχει.

7 7 Μια σύντομη ιστορική αναφορά Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Όταν μετά τον πόλεμο οι περισσότερες χώρες της δυτικής Ευρώπης αναπτύσσονταν με ταχύ ρυθμό σε ένα δημοκρατικό περιβάλλον, που τους επέτρεπε την κοινωνική και πολιτική άνεση της «συγκαταρίθμησης» δηλαδή μιας κατάστασης που ο κάθε ένας μπορούσε να ωφεληθεί από την οικονομική, πολιτική και κοινωνική ανάπτυξη οι τρείς χώρες που σήμερα βρίσκονται στο προσκήνιο της οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία, ζούσαν σε ένα μεταπολεμικό ή δικτατορικό καθεστώς που δεν τους επέτρεπε να το πράξουν. Άλλοι λαοί, σύμμαχοι στον πρόσφατο τότε πόλεμο, το θεωρούσαν σαν δεδομένο. Όταν οι δικτατορίες κατάρρευσαν, δημοκρατικές και καλοπροαίρετες κυβερνήσεις επιδίωξαν να δώσουν δικαιώματα στους πολίτες που θεώρησαν πως τα είχαν κερδίσει με τον αγώνα τους ενάντια στους δικτάτορες, και με την προσφορά τους στην οικονομική ανάπτυξη μετά τον παγκόσμιο πόλεμο. Επειδή όμως οι χώρες αυτές δεν είχαν φτάσει την οικονομική ανάπτυξη των πιο προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών, μόνο ένας τρόπος υπήρχε να δώσουν ωφελήματα που θεωρούσαν αντίστοιχα αυτών που έπαιρναν οι πιο προηγμένες χώρες. Είτε με διορισμό στον δημόσιο τομέα με ευνοϊκές συνθήκες εργασίας, είτε με νομοθεσία που επιβάλλει περιορισμούς στην αγορά προς όφελος μερικών. Όσο μια οικονομία αναπτύσσεται με γρήγορο ρυθμό αυτοί οι θεσμοί είναι βιώσιμοι. Αλλά η ύφεση που ακολούθησε τις πετρελαϊκές κρίσεις, και η διεθνοποίηση των τελευταίων 30 χρόνων, δεν επιτρέπουν τέτοιους κρατικούς περιορισμούς στην αγορά. Ο ογκώδης δημόσιος τομέας απαιτεί φορολογίες που υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα. Οι περιορισμοί στην αγορά προκαλούν προβλήματα που επηρεάζουν αρνητικά το άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας, διογκώνοντας την ανεργία, παρά το ότι σκοπός τους ήταν να βοηθήσουν τον εργαζόμενο. Η παγκόσμια οικονομία έχει αλλάξει. Μαζί της έχει αλλάξει και η Ευρωπαϊκή οικονομία. Αν δεν προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα, θα χάσουμε για πάντα όλα που έχουμε κερδίσει στη νέα

8 8 Ευρώπη, και μαζί με αυτά θα κινδυνεύσουν και οι βασικές μας πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες. Παραδείγματα από άλλες χώρες Ακούω πολλές φορές να γίνεται λόγος για μια ανεπανόρθωτη «Ελληνική πραγματικότητα», που δεν επιτρέπει ριζικές μεταρρυθμίσεις. «Έτσι είμαστε εμείς», λένε πολλοί. Η ιστορία δεν το δικαιολογεί αυτό. Έχουμε πολλά παραδείγματα από άλλες χώρες που πέρασαν κρίσεις σαν την Ελληνική, και όμως τα κατάφεραν. Η Χιλή, Αργεντινή, Φινλανδία, Ολλανδία, Καναδάς, είναι μερικές από τις χώρες που μεταρρύθμισαν τις οικονομίες τους προς το καλύτερο. Και έχουμε ακόμα το παράδειγμα της Κίνας και των άλλων Κομμουνιστικών χωρών. Αλλά θα πάρω σαν παράδειγμα την οικονομία της χώρας που έζησα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, την Αγγλία. Στα δώδεκα χρόνια από το 1964 ως το 1976, η Αγγλία είχε δύο σοσιαλιστικές κυβερνήσεις που χρηματοδοτούνταν κατά κύριο λόγο από τα εργατικά συνδικάτα. Χρησιμοποιούσαν τον δημόσια τομέα για να ικανοποιήσουν τα αιτήματα των συνδικάτων, και ταυτόχρονα εισήγαγαν πολλά μέτρα «προστασίας» του εργάτη και καθολικής υποστήριξης του πληθυσμού με συντάξεις, συστήματα υγείας και οικισμού και άλλα επιδόματα. Το αποτέλεσμα ήταν συνεχή ελλείμματα στο δημοσιονομικό προϋπολογισμό και στο ισοζύγιο πληρωμών. Όπως σήμερα, η Αγγλία είχε την στερλίνα, και όχι ένα ενιαίο νόμισμα, και κάθε τόσο έχανε από την αξία της εξ αιτίας των ελλειμμάτων. Ο κόμπος τελικά έφτασε στο χτένι και το 1976 η χώρα κινδύνευσε από πτώχευση. Κάλεσε το ιεθνές Νομισματικό Ταμείο, που της πρόσφερε υποστήριξη υπό μορφή δανείων, αλλά με ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που η τότε Εργατική κυβέρνηση θεώρησε εξευτελιστικό. Αλλά δεν είχε εκλογή, το δέχτηκε και το εφάρμοσε. Κάτι έλειπε όμως, και αυτό ήταν το κίνητρο να εφαρμόσει ριζικές μεταρρυθμίσεις που να αποτρέπουν μια παρόμοια κρίση στο μέλλον. Στις επόμενες εκλογές, του 1979, το Εργατικό κόμμα έχασε παταγωδώς. Τέτοια ήταν η ζημιά που έπαθε από την κατάσταση που έφερε στη χώρα τα προηγούμενα δεκαπέντε χρόνια, που βασικά η ήττα εκείνη έφερε και το τέλος

9 9 του σοσιαλισμού σαν μια πολιτική δύναμη στη χώρα. Η κυβέρνηση Thatcher που πήρε την εξουσία έθεσε σαν σκοπό της την βασική μεταρρύθμιση της χώρας, από σοσιαλιστική με μεγάλο δημόσιο τομέα και νομοθετικούς θεσμούς που βόλευαν τα συνδικάτα, σε μια κοινωνία της ελεύθερης αγοράς και ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Πρέπει να πω καθαρά, μήπως δώσω λανθασμένη εντύπωση, πως ούτε τότε ούτε και τώρα βρίσκω τον εαυτό μου σύμφωνο με τις μεθόδους που χρησιμοποίησε η κυβέρνηση Thatcher για να πετύχει την μεταρρύθμιση. εν υπόγραψα την επιστολή που 364 διακεκριμένοι οικονομολόγοι έστειλαν στους Times του Λονδίνου κατακρίνοντας την πολιτική της, αλλά ούτε και την ψήφησα σε τρεις εκλογές που κέρδισε από το 1979 ως το Η διαφωνία μου όμως δεν είναι με τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε, αλλά με τον απότομο και αντικοινωνικό τρόπο που επέλεξε. εν συμφώνησε επίσης με την μεγάλη αύξηση της ανισότητας, που επέτρεψε να εδραιωθεί μετά την αλλαγή. Αλλά αναμφισβήτητα οι μεταρρυθμίσεις βοήθησαν την οικονομία να αποκτήσει ψηλή ανταγωνιστικότητα, και αντιγράφηκαν από πολλές χώρες στην Ευρώπη και αλλού. Τι ήταν αυτές οι μεταρρυθμίσεις; Πριν την μεταρρύθμιση η Αγγλική οικονομία είχε μεγάλες εθνικοποιημένες βιομηχανίες, που παρήγαγαν 12% του ΑΕΠ. Υπήρχε ένα μεγάλο κράτος πρόνοιας, κυρίως στους τομείς της υγείας και στέγασης, αλλά και με σοβαρή χρηματική υποστήριξη πολλών νοικοκυριών. Οι σχέσεις εργοδοτών και συνδικάτων ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση, κυρίως στις κρατικές βιομηχανίες, και οι απεργίες ήταν συνηθισμένο φαινόμενο. Γενικά η οικονομική δραστηριότητα ρυθμιζόταν από το κράτος, και τα εργατικά συνδικάτα ήταν πάντα αντίθετα σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας. Οι μεταρρυθμίσεις της Thatcher είχαν σαν σκοπό να απαλλάξουν την χώρα από τις δυνάμεις που εμπόδιζαν την ευέλικτη αναπροσαρμογή σε νέες καταστάσεις. Σε δέκα χρόνια η χώρα άλλαξε ριζικά. Με λίγα λόγια, η κυριότερη αλλαγή ήταν η μεταφορά των μέσων της οικονομικής παραγωγής από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα.

10 10 Οι κρατικές και ημι-κρατικές βιομηχανίες πουλήθηκαν στον ιδιωτικό τομέα. Άλλες υπηρεσίες, που πατροπαράδοτα προσφέρονται από το κράτος, μεταβιβάστηκαν επίσης στον ιδιωτικό τομέα. Η χρηματική υποστήριξη άνεργων και νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα ελαχιστοποιήθηκε, και η υποστήριξη του εργαζομένου, με πιο χαμηλή φορολογία και επιδόματα, αυξήθηκε. Η χρηματοδότηση προγραμμάτων υποστήριξης των ανέργων επίσης αυξήθηκε, ταυτόχρονα με την μείωση της απ ευθείαν χρηματικής υποστήριξης. Σημαντική ήταν νέα νομοθεσία που αφορούσε τα εργατικά συνδικάτα, των οποίων περιόρισε τη δύναμη να ελέγχουν τις συνθήκες εργασίας, και περιόρισε ακόμα παραπάνω τις εξουσίες των γενικών γραμματέων μέσα στην οργάνωση. Οι μεταρρυθμίσεις του νόμου για τις εργατικές ενώσεις έφεραν μεγάλη αντίσταση από τους άμεσα ενδιαφερόμενους, όπως θα περίμενε κανείς. Οι διαδηλώσεις, και ακόμα και η βία, ήταν συχνά, με πρώτους τους ανθρακωρύχους και μετά το σύνολο των εργατικών δυνάμεων. Άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις ακολούθησαν στο εκπαιδευτικό σύστημα, κάνοντας το πιο ανεξάρτητο. Οι συντάξεις, που ως τότε ήταν κυρίως κρατικές, μεταφέρθηκαν στον ιδιωτικό τομέα. Τα σχολεία και νοσοκομεία αξιολογούνται συχνά με χρηματικές επιπτώσεις σε όσους δεν έχουν καλή απόδοση. Οι περιορισμοί στις απολύσεις και στις ελεύθερες συναλλαγές στις αγορές κεφαλαίων και κοινών προϊόντων αποσύρθηκαν, με αποτέλεσμα η Αγγλία, από χώρα που ήταν κάπου στο μέσο του ευρωπαϊκού μπλοκ στους δείκτες περιορισμών στις αγορές, κατέληξε στο πιο χαμηλό (πιο φιλελεύθερο) σημείο, πλησιάζοντας έτσι την Αμερική. Το αποτέλεσμα αυτών των μεταρρυθμίσεων ήταν να εισέλθει η Αγγλία μετά το 1993 σε μια περίοδο σταθερής ανάπτυξης, με χαμηλά επίπεδα ανεργίας και πληθωρισμού. Χαρακτηριστικό είναι το ότι όταν η κυβέρνηση τελικά άλλαξε και πρωθυπουργός έγινε ο Tony Blair, με ένα νέο Εργατικό κόμμα, δεν άλλαξε σχεδόν καμιά από τις μεταρρυθμίσεις της προηγούμενης κυβέρνησης. Αντιθέτως συνέχισε και ολοκλήρωσε το πρόγραμμα που ξεκίνησε η Thatcher, με πιο ήπιους τρόπους αλλά με την ίδια επιμονή.

11 11 Τι μας λέει αυτή η εμπειρία; Μας λέει πως ριζικές αλλαγές μπορούν να γίνουν και εκεί που φαίνονται αδύνατες, φτάνει να υπάρχει η πολιτική και κοινωνική βούληση. Και πως ριζικές μεταρρυθμίσεις χρειάζονται χρόνο, ίσως και μια δεκαετία σε μερικές περιπτώσεις. Αλλά είναι απαραίτητες. Τι περιορισμοί υπάρχουν στις Ελληνικές αγορές; Στην αγορά εργασίας βλέπουμε την Ελλάδα σε σημαντικά και βασικά στοιχεία να είναι πίσω από άλλες χώρες στον ΟΟΣΑ. (graph) Στην απασχόληση ανδρών η απόδοση της οικονομίας είναι ικανοποιητική. Σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη θα μπορούσε να πει κανείς κάτι παραπάνω, ότι οι άνδρες στην Ελλάδα δουλεύουν πολλές ώρες στα γραφεία και καταστήματα, και πολύ λίγο στο σπίτι. Μια πιο ισορροπημένη κατανομή χρόνου, με λιγότερες ώρες εργασίας και περισσότερη βοήθεια στο νοικοκυριό, θα ήταν καλύτερη, αλλά υπάρχουν πιο σοβαρά προβλήματα να ασχοληθεί κανείς τώρα. Στην επίσημη απασχόληση των γυναικών η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πιο πίσω από τον μέσο όρο στον ΟΟΣΑ. Βρίσκεται και πολύ πίσω σε σχέση με τα κριτήρια της Λισσαβόνας. Σε σύγκριση με άλλες Ευρωπαίες (αλλά όχι με τις Ιταλίδες), οι γυναίκες στην Ελλάδα δουλεύουν περισσότερο στα νοικοκυριά, και πολύ λιγότερο στην αγορά. Αυτό πρέπει να οφείλετε σε μεγάλο βαθμό στη διαστρέβλωση της αγοράς από κανονισμούς και γραφειοκρατία, όπως θα αναπτύξω πιο κάτω. Στην ανεργία η απόδοση δεν είναι ικανοποιητική, κυρίως μετά την κρίση του 2009, που την έχει ανεβάσει πάνω από 14%. Μόνο η Ισπανία βρίσκεται σε σαφώς χειρότερη θέση. Έχω αρκετές εισηγήσεις για τον χειρισμό του προβλήματος της ανεργίας, που θα αναπτύξω σε λίγο. Στην ανισότητα μισθών η απόδοση δεν είναι όσο ικανοποιητική είναι στις Σκανδιναβικές χώρες, αλλά οπωσδήποτε δεν φτάνει τα επίπεδα των Αγγλοσαξονικών χωρών. Αλλά στην ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα η χώρα μας είναι πολύ πίσω, κατέχοντας μια από τις τελευταίες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

12 12 Η κατάσταση μπορεί, και πρέπει, να βελτιωθεί. Όταν η αγορά εργασίας δεν αποδίδει, η οικονομία δεν αποδίδει μαζί της, οι διαφορές μεταξύ συντεχνιών και εργοδοτών επιδίνονται, το κράτος επεμβαίνει, και η παραγωγικότητα παρακμάζει. Το κοινό, για καλό και για κακό, κατηγορεί την κυβέρνηση, και για αντιστάθμισμα, το κράτος εμπίπτει στον πειρασμό να ανοίξει ακόμα περισσότερες θέσεις στον δημόσιο τομέα, να δανειστεί για να αυξήσει τις κοινωνικές παροχές, να δώσει αυξήσεις εκεί που δεν δικαιολογούνται, με καταστρεπτικά αποτελέσματα για τη δημοσιονομική κατάσταση. Λίγο-πολύ, από την αγορά εργασίας εξαρτώνται όλα. Ας κοιτάξουμε μερικά από τα βασικά στοιχεία που δημοσιεύει ο ΟΟΣΑ για την Ελλάδα και τις άλλες χώρες-μέλη. Το κυριότερο μέτρο της ελευθερίας της αγοράς εργασίας, που είναι συγκρίσιμο από χώρα σε χώρα, είναι ο δείκτης της «προστασίας της απασχόλησης». Αυτός ο δείκτης μετρά πόσο δύσκολο είναι για μια επιχείρηση να απολύσει ένα εργαζόμενο αν δεν τον χρειάζεται πια. Φυσικά αυτό ισχύει μόνο για τον ιδιωτικό τομέα, αφού στον δημόσιο τομέα είναι σχεδόν αδύνατο να γίνουν απολύσεις. Εδώ βλέπουμε την Ελλάδα να είναι πολύ πίσω. Μόνο η Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Τουρκία από τα μέλη του ΟΟΣΑ έχουν συγκρίσιμους περιορισμούς, και ως πρόσφατα η Ελλάδα είχε ακόμα πιο ψηλό δείκτη. Μεταρρυθμίσεις που έγιναν το 2003 βοήθησαν μερικώς αυτή την κατάσταση. Πολλοί μπορεί να υποστηρίζουν πως ο δείκτης προστασίας της απασχόλησης είναι κάτι το καλό, γιατί φαινομενικά ασφαλίζει τον εργαζόμενο από τον κίνδυνο να χάσει την δουλειά του. Αλλά αυτό δεν ισχύει. Όταν ο εργοδότης ξέρει πως δύσκολα θα μπορέσει να απολύσει έναν εργάτη όταν πια δεν τον χρειάζεται, δύσκολα θα ανοίξει θέση για να τον προσλάβει όταν τον χρειάζεται. Θα προτιμήσει να δουλέψει μόνος του, ή με μέλη της οικογένειας του, ή ακόμα να προσλάβει παράνομα εργάτες. Όλα αυτά πάνε ενάντια της οικονομικής προόδου. Οι δυνατότητες του επιχειρηματία σαν αυτοαπασχολούμενος, χωρίς βοήθεια, είναι περιορισμένες. Η Ελλάδα έχει τον ψηλότερο βαθμό αυτοαπασχολούμενων στην Ευρώπη, και οπωσδήποτε οι περιορισμοί στην απόλυση εργατών είναι μια από της αιτίες.

13 13 Αν ο επιχειρηματίας στηρίζεται στην οικογένεια για εργοδότηση δεν βοηθά την ανεξάρτητη επαγγελματική ανάπτυξη των παιδιών και συζύγου του, και πολλές φορές δεν εγγράφονται κανονικά σαν υπάλληλοι, που θα έκανε δυνατή την συμμετοχή τους στις κοινωνικές ασφαλίσεις και άλλα δικαιώματα που τους προσφέρει η πολιτεία. Ξέρουμε επίσης από οικονομικές έρευνες πως χώρες που έχουν πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις, που ο γιός ή η κόρη διαδέχονται τους γονείς, δεν έχουν την ίδια απόδοση όπως χώρες που έχουν πιο ανοικτές επιχειρήσεις. Και στον τομέα της απασχόλησης μελών της οικογένειας η Ελλάδα είναι από τις πρώτες στην Ευρώπη. Και φυσικά δεν χρειάζεται να σας πω πως η παρανομία κάνει κακό στον τόπο, και δυστυχώς και πάλι η χώρα μας είναι από τις πρώτες. Άλλες επιπτώσεις της μεγάλης προστασίας του εργαζόμενου είναι πάνω στην εργοδότηση γυναικών και νέων. Χώρες που έχουν αυστηρό έλεγχο στις απολύσεις έχουν και χαμηλά επίπεδα απασχόλησης γυναικών και νέων. Αυτό συμβαίνει γιατί σιγά-σιγά οι άνδρες, που βρίσκονται πιο πολλά χρόνια στην ίδια θέση εργασίας παρά οι γυναίκες και νέοι, παίρνουν το δικαίωμα προστασίας. Ο εργοδότης διστάζει να ανοίξει νέες θέσεις, με προσδοκώμενα επακόλουθα για τις γυναίκες και νέους. Ένας άλλος δείκτης επέμβασης του κράτους στην ελεύθερη αγορά είναι ο δείκτης περιορισμών στην αγορά προϊόντων. Αυτό αφορά πόσο δύσκολο είναι να ξεκινήσει κάποιος μια νέα επιχείρηση, τι ώρες επιτρέπεται στα καταστήματα να είναι ανοικτά, τι διατυπώσεις χρειάζονται κάθε χρόνο για να γίνει μια φορολογική δήλωση και ένας λογιστικός έλεγχος κλπ. Όπως βλέπουμε εδώ η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση στον ΟΟΣΑ. Τέτοιας μορφής περιορισμοί στην ελεύθερη άσκηση του εμπορίου έχουν καταστρεπτικές συνέπιες για την οικονομία. Κατά πρώτο λόγο ενθαρρύνουν την παρανομία. Όταν οι γραφειοκρατικές διατυπώσεις (red tape) που χρειάζεται μια εταιρεία ή ένα κατάστημα για να δουλέψει είναι τόσο ασφυκτική, η πρώτη σκέψη του ιδιοκτήτη είναι πώς να την αποφύγει. Ενθαρρύνει την δωροδοκία. Ο δημόσιος υπάλληλος που εκδίδει τις άδειες εξασκήσεως επαγγέλματος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την πρόοδο μιας επιχείρησης, και ο επιχειρηματίας ψάχνει πώς να επιταχύνει τη διαδικασία με φιλοδωρήματα.

14 14 εν λέω πως αυτά τα πράγματα γίνονται στην Ελλάδα, αλλά οπωσδήποτε ο πειρασμός υπάρχει. Και φυσικά η υπερβολική γραφειοκρατία αποθαρρύνει πολλούς από του να εισέλθουν στην αγορά και να ξεκινήσουν επιχειρήσεις που θα αποδώσουν σε παραγωγή και θέσεις εργασίας. Τι μεταρρυθμίσεις χρειάζονται για να πετύχουμε ψηλή ανταγωνιστικότητα; Οι κρατικές παρεμβάσεις στις αγορές εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών έχουν σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού, διατήρηση υψηλών τιμών και υψηλών περιθωρίων κέρδους. Σαν αποτέλεσμα των πολλών περιορισμών στις ελεύθερες αγορές που συναντούμε στην Ελλάδα, έχει πέσει η ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας στην 26 η θέση της ΕΕ-27, δεν μπορεί η χώρα να εργοδοτήσει τους νέους και κυρίως γυναίκες, και αποθαρρύνονται οι ξένες επενδύσεις (που είναι περίπου 1% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι του 4% στην ΕΕ-27). Η εξάλειψη του ασφυκτικού ελέγχου των αγορών από το κράτος είναι απαραίτητη και για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της χώρας και για την καταπολέμηση της παρανομίας. εν είναι εύκολο να απελευθερωθούν οι αγορές, γιατί υπάρχουν πολλά συμφέροντα που θα πληγούν. Σας έχω αναφέρω πιο πάνω πώς το πέτυχε η Thatcher στην Αγγλία. εν συστήνω την ίδια τακτική. Αλλά ένα χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης για τα επόμενα 5-6 χρόνια, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, είναι απαραίτητο. Όλοι οι νόμοι που ρυθμίζουν περιθώρια κέρδους, τιμές και ελάχιστο ωρομίσθιο θα πρέπει να ακυρωθούν, και κάθε περιορισμός δημιουργίας ή λειτουργίας επιχειρήσεων να σταματήσει. Η διεθνής ανταγωνιστικότητα ξεκινά από την επιχείρηση και την ντόπια αγορά, και χωρίς την απελευθέρωση της ντόπιας αγοράς δεν θα την πετύχουμε. Στην περίπτωση της αγοράς εργασίας και των περιορισμών επί των εργοδοτών έχουμε εμπλουτιστεί από τις εμπειρίες των Σκανδιναβικών χωρών. Μερικά από τα συμπεράσματα ακολουθούν.

15 15 Ένα πρώτο συμπέρασμα είναι ότι οι συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ένα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν στην αγορά εργασίας, αλλά μπορούν να επιφέρουν και μεγάλη ζημιά. Έχουμε πολλά παραδείγματα όπου οι συντεχνίες είχαν συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη, αλλά και παραδείγματα όπου βλάπτουν τους εργαζόμενους. Η ξεπερασμένη ιδέα, σύμφωνα με την οποία οι συντεχνίες χρειάζονται για να προστατεύσουν τους εργαζόμενους από επιθετικούς εργοδότες, που εκμεταλλεύονται τη μονοπωλιακή τους δύναμη, δεν ισχύει πλέον στη σύγχρονη κοινωνία. Σε μια ελεύθερη αγορά, τα μονοπώλια και η υπέρμετρη δύναμη των εργοδοτών ελέγχονται από τη νομοθεσία και τον διεθνή ανταγωνισμό. Οι συντεχνίες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι συνεργάζονται με κυβερνήσεις και εργοδότες για το καλό ολόκληρης της χώρας. Είναι κοινωνικοί εταίροι, και όχι ανταγωνιστές των εργοδοτών. Η κοινωνική ευαισθητοποίηση συχνά απαιτεί να θυσιαστεί η αύξηση των μισθών για μικρό χρονικό διάστημα, και να δίνεται στους εργοδότες μεγαλύτερη ελευθερία στη αναδιάρθρωση των εταιριών τους, έστω κι αν αυτό απαιτεί μείωση των θέσεων εργασίας. Σε μια οικονομία που λειτουργεί σωστά, για κάθε εργοδότη που κλείνει μια θέση εργασίας, υπάρχει κάποιος άλλος που δημιουργεί μια καινούρια. Ο πρόεδρος Kennedy το προέβλεψε, όταν είπε, εάν οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να εφευρίσκουν νέα μηχανήματα που εκτοπίζουν τους εργάτες από τη δουλειά τους, έχουν και το ταλέντο να βάζουν αυτούς τους εργάτες πίσω σε μια νέα δουλειά. Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι πως η κυβέρνηση έχει κι αυτή ένα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στη σύγχρονη αγορά εργασίας. Η κυβέρνηση χρειάζεται να στηρίξει τους άνεργους μέσω ενός συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. Το επίδομα ανεργίας θα πρέπει να είναι αρκετά γενναιόδωρο, ούτως ώστε να μην οδηγηθούν οι άνεργοι στην φτώχεια. Αλλά ταυτόχρονα, χρειάζεται να παρέχει τα απαραίτητα κίνητρα στο άτομο για να αναζητά εργασία. εν υπάρχει καμιά αμφιβολία, ότι η παροχή επιδόματος ανεργίας, χωρίς την παροχή κινήτρων, επιδεινώνει το πρόβλημα της ανεργίας. Η παροχή των σωστών κινήτρων στους ανέργους δεν είναι εύκολη. Από την έρευνα μας έχουμε μάθει ότι οι άνεργοι διατηρούν κίνητρα για αναζήτηση παραγωγικής εργασίας, όταν επιβάλλονται σε αυτούς κυρώσεις σε περίπτωση

16 16 που αποτύχουν να βρουν δουλειά, μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αυτό το διάστημα μπορεί να είναι από έξι μήνες έως ένα έτος. Σε ακραίες περιπτώσεις, η επιβολή κυρώσεων θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει και τον τερματισμό του επιδόματος ανεργίας. Αλλά, δε χρειάζεται να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Μια άλλη μορφή κύρωσης θα μπορούσε να είναι η συμμετοχή σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα ή πρόγραμμα κατάρτισης σχετικά με την αγορά εργασίας. Για παράδειγμα, οι άνεργοι θα μπορούσαν να μάθουν πώς να κάνουν αιτήσεις για εργασία, πώς να αποκτούν νέα προσόντα και πώς να κάνουν τους εαυτούς τους πιο ελκυστικούς προς τους εργοδότες. Οι πολιτικές που έχω περιγράψει είναι συναφείς με την πρόσφατη εισήγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πλήρη απασχόληση με αναβάθμιση των προσόντων και γνώσεων των εργαζομένων (lifelong learning). Είναι μια πολιτική με βάση της οποίας ο εργοδότης προσφέρει την εργασία όσο η επιχείρηση του το επιτρέπει και σχεδόν χωρίς περιορισμούς από το κράτος, και η κυβέρνηση αναλαμβάνει την ασφάλιση του εργαζόμενου και την εξεύρεση νέας εργασίας σε περίπτωση που ο εργαζόμενος χάσει την θέση. Η ανία έχει δοκιμάσει πρώτη αυτό το σύστημα με μεγάλη επιτυχία. Είναι γνωστό με τον όρο flexicurity. Πιστεύω πως το σύστημα flexicurity μπορεί να βοηθήσει και τον εργοδότη και τον εργαζόμενο. Χρειάζονται πολλές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα πριν γίνει μια σωστή εισαγωγή του flexicurity, πρώτα-πρώτα με την κατάργηση περιορισμών στην απόλυση εργατών και την ταυτόχρονη εισαγωγή πιο γενναιόδωρου επιδόματος ανεργίας. Σε αργότερα στάδια οι υπόλοιπες πολιτικές που μόλις έχω περιγράψει μπορούν να ακολουθήσουν. Συμπεράσματα Με την διεθνοποίηση και την αύξηση του διεθνούς ανταγωνισμού εξελίξεις που έγιναν πιο ραγδαίες πρόσφατα με την επέκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πιο φιλελεύθερη οικονομική πολιτική της Κίνας και άλλων μεγάλων χωρών αργά αλλά σταθερά οι χώρες του δυτικού κόσμου απελευθερώνουν τις αγορές τους και αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα τους.

17 17 Η Ελλάδα ακόμα υστερεί και χρειάζονται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις επειγόντως. Οι μελέτες που αναγνωρίζουν τις τριβές μπορούν να μας βοηθήσουν στη σωστή επιλογή μεταρρυθμιστικής και αναπτυξιακής πολιτικής, κατά πρώτο λόγο στην αγορά εργασίας, αλλά και σε αυτή των προϊόντων και υπηρεσιών. Οι δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα είναι απαραίτητες, αλλά η χώρα δεν θα πάει μπροστά αν δεν γίνουν και οι πιο μακροπρόθεσμες και ριζικές αλλαγές της φιλελευθεροποίησης όλων των αγορών.

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Κεφάλαιο 26 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Διαχωρισμός ειδών ανεργίας Τοπρόβληματηςανεργίαςσυνήθως χωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Από τον Ολιβιέ Μπλανσάρ 9 Ιουλίου 2015 Τα μάτια όλου του κόσμου είναι καρφωμένα στην Ελλάδα, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζουν τις προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΟΣΑ ΣΤΟ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές. Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας «Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες;

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; Οι αλματώδεις πρόοδοι συνήθως αποδίδονται από τους γονείς στο ταλέντο και τα εξαιρετικά προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ξέρετε πότε έγινε η αίτηση για τη υλοποίηση αυτής της ιδιωτικής επένδυσης. Το 1997! 1 4 χρόνια μετά!

Ξέρετε πότε έγινε η αίτηση για τη υλοποίηση αυτής της ιδιωτικής επένδυσης. Το 1997! 1 4 χρόνια μετά! Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του κ. Θάνου Μωραΐτη Κυρίες και κύριοι, πριν λίγες μέρες με ένα κλιμάκιο ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ επισκεφτήκαμε ένα νέο μικρό υδροηλεκτρικό έργο. Είναι ένα έργο το

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη EUROPEAN TRADE UNION CONFEDERATION Eμείς, οι Ευρωπαίοι συνδικαλιστές ηγέτες, συνελθόντες στους κόλπους της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, απευθύνουμε την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ Το µέσο ποσοστό ανεργίας γύρω από το οποίο η οικονοµία κυµαίνεται καλείται Φυσιολογικό Ποσοστό Ανεργίας. Το φυσιολογικό ποσοστό είναι το ποσοστό ανεργίας προς το οποίο η οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! 11 βασικές θέσεις του Νίκου Δένδια, για τους πολίτες της Β Αθήνας Έχουμε ένα μεγάλο πατριωτικό καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία σημαντικού εισοδήματος.

Δημιουργία σημαντικού εισοδήματος. ΤΑΛΑΝΤΟ: Αρχαίο νόμισμα Ικανότητες, Δυνατότητες, Χαρίσματα Αυξήστε τα Τάλαντά σας!!! Ασφαλίζοντας το αυτοκίνητό σας ή δίνοντας 15 ως έναντι ασφαλίστρων και συστήνοντας 2 τουλάχιστον άτομα έχετε ΔΩΡΕΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΝΤΙΜΟ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΡΑ ΤΩ ΠΡΟΕΔΡΩ κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΠΕΤΡΙΔΗ

Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΝΤΙΜΟ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΡΑ ΤΩ ΠΡΟΕΔΡΩ κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΠΕΤΡΙΔΗ Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΝΤΙΜΟ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΡΑ ΤΩ ΠΡΟΕΔΡΩ κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΠΕΤΡΙΔΗ Προτεινόμενα Μέτρα για Επίλυση Προβλημάτων στην Ανάκαμψη του Κατασκευαστικού Τομέα Ευθύς ως οι συνέπειες της Παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών.

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, κ. ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΚΑΙ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό. Συμμετοχή σε ομαδικά συστήματα Λαϊκών και Εθνικών λαχείων. Bonus σύστασης.

Άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό. Συμμετοχή σε ομαδικά συστήματα Λαϊκών και Εθνικών λαχείων. Bonus σύστασης. ΤΑΛΑΝΤΟ: Αρχαίο νόμισμα Ικανότητες, Δυνατότητες, Χαρίσματα Αυξήστε τα Τάλαντά σας!!! Ασφαλίζοντας το αυτοκίνητό σας ή δίνοντας 10 ως έναντι ασφαλίστρων έχετε ΔΩΡΕΑΝ τις παρακάτω παροχές: Άνοιγμα τραπεζικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΣΤΙΣ 17 ΜΑΗ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΣΤΙΣ 17 ΜΑΗ. 1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΣΤΙΣ 17 ΜΑΗ. Συναδέλφισσες, συνάδελφοι φυσικοθεραπευτές. Μισθωτοί στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αυτοαπασχολούμενοι μικροεργαστηριούχοι,

Διαβάστε περισσότερα

2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας

2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας 2. Ορισμός, μέτρηση και ετερογένεια του φαινομένου της ανεργίας Ενώ σ όλα τα κοινωνικά συστήματα που έχουν υπάρξει ιστορικά έχει παρατηρηθεί υπόαξιοποίηση των εργασιακών δυνατοτήτων των μελών της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr

EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr EIΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΖΑΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ email: d.tzanas@tecgroup.gr FOCUS ON THE FIRST LINE!!! Αξιολογήστε την προοπτική του προσδοκώμενου κύκλου εργασιών της υποψήφιας επιχειρηματικής σας ιδέας (1 η γραμμή της ΚΑΧκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές του Πέτρου Λινάρδου Ρυλμόν 1. Εισαγωγή Θυμόμαστε τη Στρατηγική της Λισσαβόνας ως όραμα μιας ευρωπαϊκής οικονομίας βασισμένης στη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο συνέδριο «Δημόσιος Τομέας: Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον» Θέμα ομιλίας: «Αρκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2000 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 Θέση φωτογραφίας Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ζούμε στον πλανήτη Γη και από την πρώτες έως τις τελευταίες ημέρες μας αντιμετωπίζουμε κινδύνους που απειλούν το άτομο, την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ψυχολογικά Χαρακτηριστικά και η Αντιμετώπιση της Κρίσης

Τα Ψυχολογικά Χαρακτηριστικά και η Αντιμετώπιση της Κρίσης Τα Ψυχολογικά Χαρακτηριστικά και η Αντιμετώπιση της Κρίσης Μαρία Βακόλα (PhD) Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 3 rd Marketing and Field Force Excellence Aθήνα, 2013 Δεν επιλέγουμε την κρίση που θα αντιμετωπίσουμε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ. ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ. κου ΚΩΣΤΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ Στην δημόσια εκδήλωση με θέμα «Προβληματισμός για μια σύγχρονη κεντροδεξιά», στο πλαίσιο του κύκλου «οι προκλήσεις της πολιτικής σε καιρό κρίσης» Η κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 76-10434 ΑΘΗΝΑ - email vbrinia@aueb.gr - ASOE GR, www.aueb.gr (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την έρευνα:

Σύμφωνα με την έρευνα: Στα πρόθυρα της οικονομικής ασφυξίας βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών. Αυτό είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από την ετήσια τακτική έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνεργασία με

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Με υπευθυνότητα, σύνεση αλλά και αποφασιστικότητα υποβλήθηκαν τα αιτήματά μας στον ΚΕΣΤ Υποβλήθηκε και ο «Μακρύς» Κατάλογος των ανταιτημάτων Ο Πρόεδρος της Οργάνωσής μας συν.

Διαβάστε περισσότερα

Σελ. 1 / 5 Υψηλή ποιότητα, Μεγάλη ποικιλία, και Φιλική εξυπηρέτηση

Σελ. 1 / 5 Υψηλή ποιότητα, Μεγάλη ποικιλία, και Φιλική εξυπηρέτηση Σελ. 1 / 5 Ομιλία του κου Περικλή Θανόπουλου, ιευθύνων Σύμβουλος της. Θανόπουλος Α.Ε. για την ημερίδα της Ελ.Ετ.Υπ.Ε. «Υποστηριζόμενη Εργασία για Όλους» που πραγματοποιήθηκε στις 4/11/2009 Καταρχάς θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 17 Ιουνίου 2015 Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 Υποβλήθηκε σήμερα στην Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο η Έκθεση της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα