ΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ"

Transcript

1 Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Κράτος πρόνοιας στην περίοδο του Μεσοπολέµου:Η περίπτωση της Ελλάδας Επιβλέπων Γιώργος Κατρούγκαλος Σπουδαστής Νίκος Σαββόπουλος ΑΘΗΝΑ

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συγκρότηση του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεµο επηρεάστηκε από παράγοντες όπως η ιδιόµορφη εκβιοµηχάνιση, η ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήµατος, η επιρροή ιδεολογικών ρευµάτων που πρεσβεύουν την κρατική παρέµβαση για την αντιµετώπιση των κοινωνικών αναγκών. Σε διεθνές επίπεδο σηµαντική θα είναι η επίδραση του ιεθνούς Γραφείου Εργασίας( ΓΕ) και οι πιέσεις που θα ασκεί στις ελληνικές κυβερνήσεις για την επικύρωση µιας σειράς διεθνών συµβάσεων. Σε επίπεδο επιµέρους πολιτικών, πριν το 1922, οι κοινωνικές πολιτικές ήταν αποτέλεσµα των πρωτοβουλίων, στο πλαίσιο του αστικού εκσυγχρονισµού,της κυβέρνησης των Φιλελευθέρων και αφορούσαν κυρίως µέτρα για την υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία καθώς και την παιδική και γυναικεία εργασία. Μετά την έλευση ενός µεγάλου αριθµού προσφύγων το 1922, παίρνονται µέτρα επείγοντος χαρακτήρα για την στέγαση και την υγειονοµική περίθαλψη, ενώ η οικονοµική κρίση που ακολούθησε αλλά και η ανάγκη για την νοµιµοποίηση της αυταρχικής στροφής των κυβερνήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 20 θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την καθιέρωση του θεσµού των κοινωνικών ασφαλίσεων µε άξονα την δηµιουργία του ΙΚΑ. Στη βάση των παραπάνω παρατηρήσεων, αυτή η εργασία φθάνει στο συµπέρασµα πως παρά τις σηµαντικές προσπάθειες για την καθιέρωση ενός προπλάσµατος κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεµο, θα είναι ακριβώς οι αντιθέσεις και οι στρεβλώσεις αυτής της περιόδου που θα αποτελούν µέχρι σήµερα µια από τις κύριες κακοδαιµονίες του κοινωνικού µας κράτους. Λέξεις-κλειδιά: Μεσοπόλεµος, κράτος πρόνοιας, υγειονοµική προστασία, συνδικαλιστικό κίνηµα, κοινωνική ασφάλιση, εργατική νοµοθεσία,στέγαση, αποκατάσταση προσφύγων 2

3 ABSTRACT The establishment of the welfare state in Greece in the Inter-war period was influenced by factors such as: the sui generis industrialization, the development of the union movement, the effect of ideological trends advocating for the state intervention in order to address social needs. At an international level the International Labour Office had also a significant impact exercising pressure to Greek Goverments for the ratification of a series of international conventions. As far as it concerns individual policies, prior to 1922 social policies were the results of the initiatives that the Government of the liberal party took in the context of urban modernization. The initiatives were related mostly with occupational hygiene and safety, child and female labor. After the arrival of a large number of refugees in 1922, urgency measures were taken in the fields of housing and healthcare,whilst the ensuing economic crisis and the Goverments need to legitimize the authoritarian shift of the late 20 s would become a decisive factor for the establishment of social insurance, introducing the first comprehensive Social Security Fund, IKA. On the basis of these remarks, this paper reaches to the conclusion that despite the significant efforts that took place in Greece during the Inter-war period in order to establish the foundations of welfare state, it will be exactly the very same controversies and distortions of this period that will consist, up to now, one of the main misfortunes of our social state. Key words: Inter-war period, welfare state, sanitary protection, union movement, social insurance, labor law, housing, refugees rehabilitation 3

4 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΓΣΕΕ: ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΡΓΑΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΕ: ΙΕΘΝΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΕ: ΙΕΘΝΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΑΠ:ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΙΚΑ: Ι ΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΚτΕ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ ΝΑΤ: ΝΑΥΤΙΚΟ ΑΠΟΜΑΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΑΕ:ΤΑΜΕΙΟ ΕΜΠΟΡΩΝ ΤΑΚ:ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΩΝ ΤΕΒΕ:ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΣΑ: ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΣΤΩΝ ΤΣΑΥ:ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΣΜΕ Ε:ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ 4

5 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ : ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ 1.ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ Πριν τον Μεσοπόλεµο Μετά το Tα αποτελέσµατα της κρίσης ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝ ΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ Οι ρίζες του εργατικού κινήµατος Σχηµατισµός της εργατικής τάξης του Μεσοπολέµου Το συνδικαλιστικό κίνηµα Εργατικοί αγώνες- αιτήµατα ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓΙΑ Παρεµβατισµός και αυταρχική στροφή Ιδεολογία και κοινωνική πολιτική ΤΟ ΙΕΘΝΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Η ίδρυση της ΟΕ Η Επιρροή του ΓΕ στην Ελλάδα Οι διεθνείς συµβάσεις ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ :ΘΕΣΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ 5.ΕΡΓΑΣΙΑ Θεσµικές διαστάσεις-οργάνωση υπηρεσιών Ωράριο εργασίας-οκτάωρο Υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία Παιδική εργασία Γυναικεία εργασία Συλλογικές συµβάσεις-διαιτησία ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ Η προϊστορία των κοινωνικών ασφαλίσεων Ο νόµος 2868/ Ατελέσφορες προσπάθειες Η ίδρυση του ΙΚΑ Μεταρρύθµιση και έναρξη λειτουργίας ΙΚΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ- ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Τα πρώτα βήµατα Η επιρροή του προσφυγικού ΣΤΕΓΑΣΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ιεθνείς συµβάσεις εργασίας την περίοδο του Μεσοπολέµου που επικυρώθηκαν από την Ελλάδα

6 Ανάµεσα στις διάφορες ιδανικές πολιτείες που οραµατίστηκε ο άνθρωπος δεν νοµίζω ότι υπάρχει καµία όπου οι πολίτες να µην είναι ελεύθεροι και ίσοι, παρ όλο που µια κοινωνία ελεύθερων και ίσων δεν έχει ούτε χρόνο ούτε τόπο 1 Νορµπέρτο Μπόµπιο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική συνείδηση, όπως άλλωστε και η ελληνική, αναπτύχθηκε σε έναν άξονα που εξασφάλιζε ευηµερία, συνταγµατικά κατοχυρωµένες ελευθερίες και δικαιώµατα του πολίτη, διεύρυνση της πολιτικής συµµετοχής στις αποφάσεις και κράτος πρόνοιας. Το κράτος πρόνοιας,λοιπόν, αποτελεί τον καθολικό τύπο της κρατικής οργάνωσης όλων των σύγχρονων βιοµηχανικών χωρών (Κατρούγκαλος,1998:69) ενώ σύµφωνα µε την Στασινοπούλου (1990:26), αναφέρεται στην ιστορικά καθορισµένη µορφή του αστικού κράτους στις αναπτυγµένες καπιταλιστικές χώρες, η οποία χαρακτηρίζεται από µεγάλη διεύρυνση της κοινωνικής του λειτουργίας ιδιαίτερα στη σφαίρα της κοινωνικής αναπαραγωγής και αποτελεί συγχρόνως ένα ιδεατό µοντέλο κράτους, βασισµένο στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και της σχεδιασµένης συλλογικής δράσης, µε απώτερο στόχο την επίτευξη- ποιοτικά και ποσοτικά -της ευηµερίας των πολιτών του και την εξάλειψη, ή τουλάχιστον την σηµαντική µείωση της κοινωνικής ανισότητας. Αν και η ευρεία αποδοχή του κλασικού µοντέλου του κράτους πρόνοιας συνδέεται µε την χρυσή µεταπολεµική περίοδο της κευνσιανής συναίνεσης ( ),οι προυποθέσεις για την ενεργό κρατική παρέµβαση σε ζητήµατα κοινωνικής 1 Νορµπέρτο Μπόµπιο (1998), Ισότητα και Ελευθερία,µτφ Μαρία Αρχιµανδρίτου,Αθήνα,Πόλις,σ.38 6

7 πολιτικής ανιχνεύονται κατά το δεύτερο µισό του 19 ου αιώνα 2,όταν οι παραδοσιακού τύπου πρακτικές αντιµετώπισης της φτώχειας και των κοινωνικών προβληµάτων στα πλαίσια της οικογένειας, της τοπικής κοινότητας και της Εκκλησίας,δεν επαρκούσαν για την συντήρηση, την αναπαραγωγή και τον κοινωνικό έλεγχο του βιοµηχανικού «εφεδρικού στρατού» που συνωστιζόταν στα αστικά κέντρα. Συντελούσης,δε, και της εµφάνισης στο προσκήνιο της οργανωµένης έκφρασης της εργατικής τάξης (ίδρυση της Πρώτης ιεθνούς το 1864,νοµική αναγνώριση των εργατικών συνδικάτων-trade Union Congress στην Αγγλία το 1871),καθώς και της διεύρυνσης της πολιτικής συµµετοχής των χαµηλότερων οικονοµικά και κοινωνικά στρωµάτων µε την επέκταση του εκλογικού δικαιώµατος που λειτούργησαν ως καταλύτες στην ανάδειξη του «κοινωνικού ζητήµατος» 3, έγινε πιο εύκολο να ενταθεί ο προβληµατισµός για την αποτελεσµατικότητα της περίφηµης «αόρατης χειρός» της ελεύθερης οικονοµίας µε αποτέλεσµα την διεύρυνση της κοινωνικής λειτουργίας του κράτους και την ανάπτυξη της συλλογικής ρύθµισης. Σε αυτήν, λοιπόν την πρώτη φάση διεύρυνσης των λειτουργιών του κράτους του τέλους του 19 ου αιώνα και των αρχών του 20ου, εµβληµατική έκφραση της οποίας αποτέλεσε η θέσπιση το 1883 από τον Βίσµαρκ στην Γερµανία του πρώτου οργανωµένου συστήµατος κοινωνικής ασφάλισης βασισµένου στην αρχή της κοινής ευθύνης εργατών και εργοδοτών,παρατηρούµε µια πρώτη ρωγµή στο οικοδόµηµα του άναρχου καπιταλισµού της βιοµηχανικής εποχής, ενώ στο εσωτερικό των κρατών διαπιστώνουµε τις απαρχές µιας εξέλιξης σύµφωνα µε την οποία το οικονοµικό σύστηµα παύει να ορίζει την κοινωνία και εξασφαλίζεται η πρωτοκαθεδρία της κοινωνίας έναντι αυτού του συστήµατος(πολάνυι:2001) 4. Μετά την πρώτη αυτή φάση διεύρυνσης,ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος και η οικονοµική κρίση του 1929,που σηµάδεψε την περίοδο του Μεσοπολέµου, αποτελούν τα ορόσηµα της διαµόρφωσης ευνοϊκού κλίµατος για την µετέπειτα εδραίωση του κλασικού κράτους πρόνοιας, ενώ το επαναστατικό παράδειγµα της Οκτωβριανής 2 Κατά τον Κοντιάδη(1997:64),αφετηριακό σηµείο της δηµιουργίας του κράτους πρόνοιας αποτελούν οι κοινωνικές επαναστάσεις του Ο Κατρούγκαλος(1998:89),από την πλευρά του τονίζει πως η διεύρυνση του εκλογικού δικαιώµατος είχε ως συνέπεια την ρήξη µε την φιλελεύθερη παράδοση, δεδοµένου ότι απέκοψε µια µεγάλη κατηγορία ελευθεριών από τον οµφάλιο λώρο της ιδιοκτησίας 4 Καθοριστικοί παράγοντες σε αυτήν την εξέλιξη ήταν οι ανάγκες του ανερχόµενου ιµπεριαλισµού και η προσπάθειά του να ενσωµατώσει στην προσπάθεια αυτή ευρύτερα εργατικά στρώµατα. εν πρέπει άλλωστε να µας διαφεύγει πως αφορµή για την λήψη µέτρων κοινωνικής πολιτικής στην Αγγλία αποτέλεσε η συνειδητοποίηση της άθλιας κατάστασης της βάσης των στρατιωτικών δυνάµεων κατά τον πόλεµο των Μπόερς.(Στασινοπούλου:46) 7

8 Επανάστασης στην Ρωσία το 1917 αποτέλεσε µια διαρκή υπενθύµιση πως αν το κράτος δεν εξασφαλίσει σωστές και πολιτισµένες συνθήκες ζωής για τον άξιο εργάτη που µοχθεί να οικοδοµήσει το µέλλον της πατρίδας από τα ερείπια του Μεγάλου Πολέµου, τότε η κοινωνική αναταραχή θα είναι αναπόφευκτη.ειδικότερα, ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος συντέλεσε στη διεύρυνση του ρόλου του κράτους στην οικονοµία και στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και στην γενική κινητοποίηση ευρύτερων κοινωνικών οµάδων (όπως οι γυναίκες) στα πλαίσια της πολεµικής οικονοµίας, ενώ την επαύριό του η Ευρώπη,υπό τον απόηχο της Επανάστασης του 1917, βρίσκεται σε πλήρη πολιτικό και κοινωνικό αναβρασµό, κύριο χαρακτηριστικό του οποίου είναι η κρίση εµπιστοσύνης και η αµφισβήτηση του αστικοφιλεύθερου πολιτεύµατος, µια κρίση που εντείνεται έπειτα από την οικονοµική κρίση του Η κρίση ανάγκασε πολλές κυβερνήσεις να λάβουν µέτρα οικονοµικής και δηµοσιονοµικής διαχείρισης θέτοντας τέλος στο laissez-faire µε πιο αντιπροσωπευτική της εποχής την πολιτική προσλήψεων σε τοµείς προστασίας του περιβάλλοντος και δηµοσίων έργων στις ΗΠΑ στα πλαίσια του New Deal. Το κλίµα αµφισβήτησης του φιλελευθερισµού,κατ εξοχήν χαρακτηριστικό της περιόδου, αποτυπώνεται έξοχα από τον Hobsbawm (2002:179): δυτικοί ριζοσπάστες, σοσιαλιστές και κοµµουνιστές που έζησαν σε αυτήν την περίοδο έτειναν να θεωρούν την εποχή αυτή σαν εποχή παγκόσµιας κρίσης, σαν την επιθανάτια αγωνία του καπιταλιστικού συστήµατος,υποστήριζαν ότι ο καπιταλισµός δεν µπορούσε πλέον να αντέξει την πολυτέλεια να κυριαρχεί µε κοινοβουλευτικά δηµοκρατικά µέσα και µε καθεστώς φιλελεύθερων ελευθεριών που παρεµπιπτόντως είχαν δηµιουργήσει και τη βάση ισχύος των µετριοπαθών,µεταρρυθµιστικών εργατικών κινηµάτων. Η αστική τάξη αντιµέτωπη µε άλυτα οικονοµικά προβλήµατα και µπροστά σε µια όλο και πιο επαναστατική εργατική τάξη, θα έπρεπε να καταφύγει στη δύναµη και την καταστολή, δηλαδή σε κάτι περίπου σαν φασισµό. Μέσα σε αυτό το ζοφερό οικονοµικό και κοινωνικό κλίµα του Μεσοπολέµου µε τις ριζικές ανακατατάξεις, τις έντονες ιδεολογικές ζυµώσεις, τις προκλήσεις των αδιεξόδων και της κρίσης νοµιµοποίησης της αστικής πολιτικής, της ανόδου του φασισµού αλλά και της απειλητικής σκιάς του πολέµου, πάρθηκαν κάτω από την πιέση του εργατικού κινήµατος µέτρα στον τοµέα της κοινωνικής πολιτικής, διαµορφώντας έτσι σταδιακά την θεσµική και ιδεολογική βάση για την δηµιουργία του µεταπολεµικού κράτους πρόνοιας στις αναπτυγµένες χώρες.είναι, άλλωστε, ενδεικτικό πως στα τέλη της δεκαετίας του 30 όλες οι δυτικές καπιταλιστικές χώρες είχαν θεσπίσει συστήµατα 8

9 κοινωνικής ασφάλισης και προχωρούσαν οι ρυθµίσεις στους τοµείς υγείας, κατοικίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας.(στασινοπούλου:50). Στην Ελλάδα, η περίοδος του Μεσοπολέµου είναι µια εξαιρετικά σηµαντική περίοδος της πρόσφατης ιστορίας µας. Ένας νέος ρόλος ανατίθεται στο κράτος µε σκοπό τον επηρεασµό της αναπαραγωγικής διαδικασίας, ενώ τα παλαιά κοινωνικά στρώµατα αναµορφώνονται µε την εργατική τάξη και το συνδικαλιστικό κίνηµα να προβάλλουν ενεργά στο προσκήνιο. Θεµελιώδη ρόλο στις διεργασίες που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια του Μεσοπολέµου είχε η εµφάνιση του Ελευθέριου Βενιζέλου µετά το κίνηµα στο Γουδί (1909), που στα πλαίσια της ευρύτερης εκσυγχρονιστικής του ατζέντας και εν όψει και της εθνικής εξόρµησης πραγµάτωσης των µεγαλοϊδεατικών του σχεδίων 5,πυροδότησε µια σειρά ενεργειών που έθεσαν τις βάσεις γα την δηµιουργία επίσηµης κρατικής πολιτικής για την κοινωνική πρόνοια. Βέβαια, ο εθνικός διχασµός 6, που σφράγισε τις πολιτικές εξελίξεις µε αστάθεια, πάθη και αυθαιρεσίες ανέστειλε την διαδικασία προώθησης της προωθηµένης και γενναιόδωρης για την εποχή της κοινωνικής πολιτικής καθώς η Ελλάδα δεν είχε πλέον την πολυτέλεια να αφοσιωθεί στην εσωτερική της ανάπτυξη, ενώ η Μικρασιατική Καταστροφή και οι έκτακτες συνθήκες αποκατάστασης των προσφύγων µονοπώλησαν σχεδόν για µια δεκαετία τις κατευθύνσεις των πολιτικών σε ζητήµατα πρόνοιας. Παρ όλα αυτά, η συσπείρωση µετά το 1922 του µέγιστου µέρους του ελληνικού κόσµου πάνω σ ενιαίο εθνικό έδαφος δηµούργησε ευνοϊκές συνθήκες για την προώθηση της βιοµηχανικής ανάπτυξης και οδήγησε προς µια πορεία βαθύτερης και οργανικότερης δόµησης της αστικής κοινωνίας.από την άλλη, η άνοδος του διεκδικητικού-πολιτικού κινήµατος των εργαζοµένων, συνέπεια της διεθνούς οικονοµικής κρίσης( ),διαδραµάτισε αποφασιστικό ρόλο στην λήψη µέτρων για την ανακούφιση της εργατικής τάξης και την αποτροπή των µελλοντικών κινδύνων για το κρατικό καθεστώς.ήταν ακριβώς η εποχή της συνειδητοποίησης,µε χρονική απόσταση µισού αιώνα σε σχέση µε τις αναπτυγµένες βιοµηχανικά κοινωνίες της ύσης της αναγκαιότητας της κοινωνικής πολιτικής για την άµβλυνση των ατελειών 5 Ο Μπουρίκος(2008) υποστηρίζει µάλιστα ότι η συγκρότηση προνοιακού κράτους στην Ελλάδα ακολούθησε την λογική του «Εθνικού κράτους πρόνοιας», µε σκοπό την διαφύλαξη και την προώθηση εθνικών ιδεωδών 6 Αιτία του διχασµού ήταν η ανοικτή ρήξη του Βενιζέλου µε τον τότε Βασιλιά Κωνσταντίνο σχετικά µε την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεµο στο πλευρό των συµµάχων της Αντάντ.Σύµφωνα, δε µε τον Μαζάουερ(2002:26), ο λυσσαλέος διχασµός µεταξύ βενιζελικών και βασιλικών απέκρυπτε µια ουσιαστική αδυναµία του ελληνικού πολιτικού κόσµου:την περιορισµένη αντίληψή του για το ρόλο που έπρεπε να παίξουν η πολιτική και το κράτος σε µια περίοδο κοινωνικού και οικονοµικού µετασχηµατισµού 9

10 του κοινωνικο-οικονοµικού συστήµατος µε την κατάλληλη χρήση του κρατικού µηχανισµού από τους πολιτικά ιθύνοντες. Ωστόσο, η βίαιη επιτάχυνση της διαδικασίας κοινωνικής κινητικότητας που προκάλεσε η ορµητική είσοδος των µαζών στο προσκήνιο, που σε ένα σηµαντικό κοµµάτι της Ευρώπης του Μεσοπολέµου οδήγησε στην εξουσία καθεστώτα φασιστικού τύπου, στην Ελλάδα είχε ως αποτέλεσµα την εγκαθίδρυση του µεταξικού καθεστώτος της 4 ης Αυγούστου και στον κοινωνικό τοµέα την προώθηση της λογικής ενός ιδιότυπου συντεχνιακού κορπορατιστικού κράτους. Συνοπτικά, λοιπόν, ο Μεσοπόλεµος στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται απο δύο κεντρικά γνωρίσµατα που αµφότερα σφράγισαν την διαδικασία οικοδόµησης του κράτους πρόνοιας.από την µια η αργόσυρτη πορεία προς την εκβιοµηχάνιση και από την άλλη η θεµελίωση του παρεµβατικού αντιφιλελεύθερου κράτους.(βεργόπουλος, 1978). Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει αφενός στο πρώτο µέρος τους βασικούς παράγοντες διαµόρφωσης του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα κατά την περίοδο του Μεσοπολέµου εστιάζοντας κυρίως στο ρόλο της βιοµηχανικήςκαπιταλιστικής ανάπτυξης, του εργατικού κινήµατος, του κράτους και της ιδεολογίας καθώς και του διεθνούς παράγοντα µέσω της παρέµβασης του ιεθνούς Γραφείου Εργασίας και αφετέρου στο δεύτερο τις εξελίξεις που έλαβαν χώρα σε µια σειρά από τοµείς κοινωνικής πολιτικής όπως η εργασία, οι κοινωνικές ασφαλίσεις, η περίθαλψη και η στέγαση. εν θα πρέπει, άλλωστε να µας διαφεύγει ότι η γνώση της αιτιότητας αλλά και η γνώση των ίδιων των γεγονότων της εξέλιξης της κοινωνικής πολιτικής αποτελεί συστατικό όρο του φαινόµενου «κοινωνική πολιτική».είναι,δε, επιπρόσθετα επιβοηθητική στην λήψη ορθών αποφάσεων που αφορούν την διαχείριση των ανθρώπινων κοινωνιών όχι τόσο γιατί έτσι θα αποφευχθούν τα σφάλµατα του παρελθόντος(αν και στην περίοδο του Μεσοπολέµου ανιχνεύονται µια σειρά από παθογένειες του κοινωνικού µας κράτους) όσο γιατί θα γίνει κατανοητό ότι και η κοινωνική πολιτική αποτελεί ένα τµήµα της συλλογικής ανθρώπινης δράσης, της απάντησης των ανθρώπων και των κοινωνιών στο περιβάλλον τους και της συνολικής ρύθµισης των σχέσεων µέσα στην κοινωνία έτσι ώστε αυτή να επιβιώνει και µην αποσυντίθεται. 10

11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ : ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ 1.ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ 1.1 Πριν τον Μεσοπόλεµο Με δεδοµένη την σύνδεση της ωρίµανσης του καπιταλιστικού βιοµηχανικού συστήµατος µε την πρώιµη εµφάνιση θεσµικών µορφών του κράτους πρόνοιας στα τέλη του 19 ου αιώνα, ως απάντηση στα κοινωνικά προβλήµατα που προέκυψαν από την διαδικασία της πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου και σχετίζονταν µε τις άθλιες συνθήκες εργασίας σε επίπεδο υγιεινής και ασφάλειας, τα ωράρια εργασίας µεγάλης διάρκειας(ακόµα και για τα παιδιά) και τις χαµηλές αντιµισθίες των εργαζοµένων, θα ήταν σκόπιµο να αναφερθούµε στην διαδικασία βιοµηχανικής ανάπτυξης στον ελληνικό χώρο κατά την περίοδο του Μεσοπολέµου ως έναν κρίσιµο παράγοντα της προσπάθειας µετασχηµατισµού µιας κατά το µάλλον ή ήττον αγροτικής, προβιοµηχανικής κοινωνίας σε µια εκβιοµηχανισµένη χώρα 7 της ευρωπαϊκής 7 Κατά τον Μουζέλη(1980:3) ήταν σε αυή την περίοδο που η ελληνική οικονοµία και κοινωνία αποκτά τα βασικά καπιταλιστικά χαρακτηριστικά που βρίσκονται στην βάση της σηµερινής νεοελληνικής πραγµατικότητας 11

12 περιφέρειας µε ό,τι αυτό συνεπάγεται στην θέσπιση κοινωνικών πολιτικών από πλευράς του κράτους. 8 Στην χώρα µας, ήδη από την εποχή των βαλκανικών πολέµων,µια σειρά από ευνοϊκές διεθνείς προυποθέσεις είχαν παρακινήσει την ελληνική οικονοµία στο δρόµο της εκβιοµηχάνισης µε βάση τους εγχώριους παραγωγικούς πόρους και των εσωτερική αγορά.η κυριότερη ευνοϊκή συνθήκη στην δεκαετία ήταν ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος και οι εξουθενωτικές συνέπειες που είχε πάνω στις διεθνείς µεταφορές και το διεθνές εµπόριο(βεργόπουλος:20), καθώς οι ναυτικοί αποκλεισµοί και η σπάνις των πρώτων υλών έδωσαν µια ώθηση στην εκµετάλλευση και αξιοποίησή τους αλλά και στην παραγωγή ειδών άµεσης ανάγκης. Από την άλλη, κατά την πρώτη θητεία της κυβέρνησης Βενιζέλου, ενώ συγκροτήθηκε για πρώτη φορά ένα πλαίσιο άσκησης εργατικής και κοινωνικής πολιτικής, δεν λήφθηκε ιδιαίτερη µέριµνα για την βιοµηχανία, προς µεγάλη δυσαρέσκεια των ίδιων των βιοµηχάνων 9. Το µόνο θεσµικό αντίβαρο ήταν η ψήφιση του νόµου 184/1914 «Περί συστάσεως Εµπορικών και Βιοµηχανικών Επιµελητηρίων», ο οποίος ερχόταν να αντικαταστήσει ένα ξεπερασµένο και αποτυχηµένο θεσµικό πλαίσιο λειτουργίας των επιµελητηρίων και στη βάση του οποίου στηρίχτηκε στο εξής η λειτουργία του εν λόγω θεσµού. εν ήταν συµπτωµατικό άλλωστε το γεγονός πως η βιοµηχανική πολιτική των χρόνων αυτών, που συχνά θεωρήθηκε προστατευτική για τα συµφέροντα της βιοµηχανίας, δεν αντιπροσώπευε τίποτα περισσότερο από συµπτωµατικές προσπάθειες να αυξηθούν τα δηµόσια έσοδα και ταυτοχρόνως να µειωθούν οι τιµές ορισµένων αγαθών, όπως της ζάχαρης, που επιβάρυναν δυσανάλογα τα λαϊκά στρώµατα.(κωστής,2005:89) 1.2 Μετά το 1922 Το επόµενο σηµείο τοµής στην ελληνική ιστορία του Μεσοπολέµου ήταν αναµφισβήτητα η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και το κύµα περίπου ενάµισι εκατοµµυρίου πρσφύγων που εισέρρευσαν και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα τόσο πριν 8 Ο Καθηγητής Ανδρεάδης έγραψε το 1922 «η Ελλάς άργησε να δηµιουργήσει νοµοθεσία προστασίας των εργατών όχι από έλλειψη καλής θελήσεως ή κοινωνικής ευθύνης αλλά γιατί δεν είχε βιοµηχανία σε µεγάλη κλίµακα. Μέχρι την παρούσα γενεά η χώρα ήταν σχεδόν αποκλειστικά αγροτική και ναυτική.οι µικρότερες βιοµηχανίες διατήρησαν για πολλά χρόνια έναν σχεδόν πατριαρχικό χαρακτήρα ώστε οι εργάτες σπάνια να είναι διατεθειµένοι να έρθουν σε σύγκρουση µε εργοδότες που εργάζονται όσο σκληρά εργάζονται και οι ίδιοι κάτω από τις ίδιες συθήκες (Λεονταρίτης,1980:53) 9 Η αµφίθυµη στάση απέναντι στην εκβιοµηχάνιση ίσως να έχει τις ρίζες της στους κοινωνικούς και πολιτικούς φόβους που δηµιουργούσε η αναπόφευκτη σε αναπτυγµένες βιοµηχανικές κοινωνίες προλεταριοποίηση(λιάκος:1993) 12

13 -συνέπεια του βίαιου ξεριζωµού υπό τον φόβο των τουρκικών στρατευµάτων-όσο και µετά των υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης που προέβλεπε την ανταλλαγή πληθυσµών µεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Η Ελλάδα πλέον ήταν µια τελείως διαφορετική χώρα σε σύγκριση µε πριν.επήλθε, ως αποτέλεσµα της προσφυγικής εισροής, µια ξαφνική αύξηση του πληθυσµού της χώρας κατά 20%.Στον τοµέα, δε, της οικονοµικής και βιοµηχανικής ανάπτυξης, το µεγαλύτερο µέρος των ερευνητών θεώρησε ότι ο ερχοµός των προσφύγων τροφοδότησε σηµαντικές αναπτυξιακές διαδικασίες καθώς αποτέλεσαν φθηνή εργατική δύναµη που ευνόησε την επέκταση της βιοµηχανικής δραστηριότητας και της παραγωγής,ενώ επίσης οδήγησαν κυρίως µε τις άµεσες καταναλωτικές τους ανάγκες στην διεύρυνση της εσωτερικής αγοράς η οποία λειτούργησε επίσης προωθητικά για την βιοµηχανική ανάπτυξη.από την άλλη, υποστηρίζεται πως η βιοµηχανία ελάχιστα ωφελήθηκε από την έλευση του προσφυγικού κύµατος και πως η συµβολή τους αφορά αποκλειστικά σχεδόν τον γεωργικό τοµέα µε την αύξηση και την διαφοροποίηση µε νέα προϊόντα της αγροτικής παραγωγής(σακελλαρόπουλος,1991:16),καθώς και ότι µετά την έλευση των προσφύγων δεν υπήρξε συγκεντροποίηση της παραγωγής αλλά αντίθετα πολλαπλασιασµός των µικροεπιχειρήσεων εξαιτίας της µείωσης του µέσου αριθµού απασχολουµένων ανά επιχείρηση. Πάντως, η επέκταση της απασχόλησης µέσω της ανάπτυξης της βιοµηχανίας αποτέλεσε ένα από τα κύρια όπλα αντιµετώπισης των κοινωνικών προβληµάτων και της ανεργίας, που αποτελούσαν παράγωγα του προσφυγικού ζητήµατος αλλά και του προϊόντος εξαστισµού. 10 Άλλωστε, η προτεραιότητα της αποκατάστασης της εµπιστοσύνης του κεφαλαίου υπήρξε κατά την αµέσως µετά την Μικρασιατική Καταστροφή περίοδο σταθερή παράµετρος της αντιµετώπισης του εργατικού ζητήµατος και εκδήλωσή της αποτελεί ο νόµος 2948/1922, που συνιστά την πρώτη κωδικοποιηµένη και µε γενικό χαρακτήρα έκφανση βιοµηχανικής πολιτικής(τσοτσορός,1993:231).η ενίσχυση του προστατευτισµού µέσω του νόµου αυτού και οι τροποποιήσεις του δασµολογίου, σε συνδυασµό µε τη διεύρυνση της ζήτησης και την προτίµηση των εγχώριων προϊόντων από το δηµόσιο, εξασφάλισαν ένα ευνοϊκό κλίµα για την ανερχόµενη βιοµηχανία, ενώ µέσα στα γενικότερα πλαίσια 10 εν πρέπει να παραλείπουµε σε σχέση µε τους επιβαρυντικούς παράγοντες που προκάλεσαν αυξηµένη ανεργία, τα κύµατα των στρατιωτών που κατέκλυσαν τις πόλεις ύστερα από 10 έτη πολεµικών περιπετειών, αλλά και τους περιορισµούς στην µετανάστευση που έθεσαν οι ΗΠΑ, δυσκολεύοντας την απορρόφηση του πλεονάζοντος εργατικού δυναµικού 13

14 του «φιλοβιοµηχανικού» κλίµατος της εποχής θα µπορούσαµε και να εντάξουµε την παρατηρούµενη σιωπηρή ανοχή παραβίασης της εργατικής νοµοθεσίας(λιάκος:56), ως αποτέλεσµα µιας βιοµηχανικής πολιτικής που συµπυκνωνόταν στην εξασφάλιση φθηνής εργατικής δύναµης απαλλαγµένης από κάθε προστατευτική νοµοθεσία ή υποχρεωτική ασφάλιση των εργατών- και στην µείωση των επιχειρηµατικών φόρων(μαζάουερ,2002:137). Όσον αφορά τώρα την δοµή της ελληνικής βιοµηχανίας κατά την δεκαετία του 1920, θα λέγαµε πως απλά αντανακλούσε τους φυσικούς της πόρους. Βαριά βιοµηχανία δεν υπήρχε: ο µεταλλουργικός τοµέας ήταν απλώς ένας κλάδος καθαρισµού των µεταλλευµάτων του Λαυρίου προσανατολισµένος προς τις εξαγωγές, ενώ ο τοµέας των µηχανοκατασκευών αποτελούνταν κυρίως από συνεργεία επισκευής µηχανών και παραδοσιακά ναυπηγεία.οι µεγαλύτεροι κλάδοι ήταν εκείνοι των τροφίµων, των ποτών και της υφαντουργίας, ενώ επίσης σηµαντικοί ήταν οι κλάδοι σαπωνοποιίας, επεξεργασίας ελαιοπυρήνων, χηµικής βιοµηχανίας, επίπλου και βυρσοδεψίας.παρ όλα αυτά, από την άποψη της γενικής της σηµασίας στα πλαίσια της εγχώριας οικονοµίας η βιοµηχανία απέκτησε πρωτόγνωρο γόητρο κατά την δεκαετία του 1920 παρουσιάζοντας υψηλούς ρυθµούς µεγέθυνσης που δεν συνοδεύονταν ωστόσο από ενδείξεις εκσυγχρονισµού(μαζάουερ:130) Tα αποτελέσµατα της κρίσης H διεθνής κρίση της περιόδου , η διεθνής ύφεση και οι παρενέργειές της στο διεθνές εµπόριο, που στην Ελλάδα είχαν ως αποτέλεσµα την εγκατάλειψη του κανόνα χρυσού και την στάση πληρωµών του 1932, ενίσχυσαν ακόµη περισσότερο τον εσωστρεφή χαρακτήρα της ελληνικής εκβιοµηχάνισης µε επίκεντρό της την υποκατάσταση των εισαγωγών.επρόκειτο µε άλλα λόγια για µια εκβιοµηχάνιση εκτάκτου ανάγκης που ωστόσο έφερε την Ελλάδα στην πρώτη θέση των βιοµηχανικών επιδόσεων σε παγκόσµια κλίµακα (πλην της Ιαπωνίας και της ΕΣΣ ) και συνοδεύτηκε από µια έντονα προστατευτική παρεµβατική πολιτική. Ωστόσο, αυτή η προστατευτική πανοπλία της ελληνικής οικονοµίας µε την επικέντρωση στον εσωτερικό χώρο, την χρησιµοποίηση αργούντων εσωτερικών παραγωγικών συντελεστών και την ανάδειξη της εθνικής αυτάρκειας ως ενός 11 Το 1920 η Ελλάδα διέθετε εργοστάσια µε εργαζόµενους και απασχολούµεη ιπποδύναµη HP. Επειτα από µια δεκαετία ο αριθµός των εργοστασίων είχε διπλασιαστεί (76951), οι εργαζόµενοι είχαν φθάσει τους περίπου ενώ η κινητήρια δύναµη είχε υπερδιπλασιαστεί( hp), (Σακελλαρόπουλος:54) 14

15 αποτελεσµατικού µηχανισµού εκβιοµηχάνισης και ανάπτυξης δεν ήταν άµοιρη αρνητικών συνεπειών.η χώρα θα στερηθεί τους ξένους πόρους, τα µεγάλα έργα θα σταµατήσουν ελλείψει εξωτερικής χρηµατοδότησης ενώ η µορφολογία της ελληνικής βιοµηχανίας κατά την δεκαετία του 30 θα αποτελείται από µια σειρά χαρακτηριστικών όπως: το ελάχιστο µέγεθος 12,η περιορισµένη εκµηχάνιση, ο πεπαλαιωµένος εξοπλισµός, η µεγάλη συγκέντρωση οµοειδών επιχειρήσεων στις πρώτες και εύκολες φάσεις της παραγωγικής διαδικασίας, η περιορισµένη συγκέντρωση κεφαλαίων και ο προσανατολισµός στην εσωτερική και µόνο καταναλωτική αγορά(τσοτσορός:65). Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του ελληνικού τύπου εκβιοµηχάνισης ενισχύθηκαν από την αφθονία προσφοράς ανειδίκευτου εργατικού δυναµικού µε ηµεροµίσθια σηµαντικά χαµηλότερα από όλη την Ευρώπη και µε όρους εργασίας που δεν µπορούσαν να παραβληθούν µε τις υπόλοιπες πολιτισµένες χώρες, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το 1931 ένας ολλανδός συνδικαλιστής απευθυνόµενος προς τους Έλληνες συναδέλφους του, ενώ κοινός τόπος για τους παρατηρητές της εποχής ήταν πως τα χαµηλά ηµεροµίσθια αποτέλεσαν την βάση της βιοµηχανικής πολιτικής.(λιάκος:59). Από την άλλη, διατυπώθηκε επίσης η υπόθεση πως η µισθωτή εργασία την περίοδο του Μεσοπολέµου δεν αποτελούσε µόνιµη κατάσταση.αντίθετα συνιστούσε εναλλακτική λύση για τον µικροβιοτέχνη σε περιόδους κρίσης, για το µικρογεωργό κατά τις νεκρές περιόδους του αγροτικού κύκλου ή για την γυναίκα πριν τον γάµο της, στο πλαίσιο µιας κοινωνίας που χαρακτηριζόταν από από τις πολλαπλές δραστηριότητες των µελών της και όπου στις περισσότερες περιπτώσεις ο εργάτης και ο βιοτέχνης δεν αποτελούν παρά τις διαφορετικές όψεις του ίδιου νοµίσµατος(τσοτσορός:141). Η δοµή, δηλαδή,της βιοµηχανικής διάρθρωσης στην Ελλάδα συνδέεται µε την παρουσία ενός διαχρονικά διαθέσιµου ανειδείκευτου εργατικού δυναµικού που µε την σειρά του αποτελεί την δεξαµενή τροφοδότησης των εποχιακών και των περιστασιακών αναγκών ζήτησης εργατών ιδιαίτερα για τους παραγωγούς της µεταποίησης.το εργατικό αυτό δυναµικό θα αποτελέσει δοµικό στοιχείο της διαδικασίας εκβιοµηχάνισης και παράλληλα ανασταλτικό παράγοντα για τον εκσυγχρονισµό της βιοµηχανίας και την επιτάχυνση της διαδικασίας. Συµπερασµατικά, θα λέγαµε πως υπό την πίεση του προσφυγικού ζητήµατος και της διεθνούς κρίσης αλλά και χάρη στην παρεµβατική πολιτική του Κράτους, κατά την 12 Κατά το 1940 οι επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 26 εργαζόµενους αντιπροσώπευαν το 2,13 % του συνολικού αριθµού των επιχειρήσεων, (Σακελλαρόπουλος:55) 15

16 διάρκεια του Μεσοπολέµου τέθηκαν οι βάσεις για τον σύγχρονο παρεµβατισµό στην οικονοµία και πραγµατοποιήθηκε η σπουδαιότερη φάση στην οικονοµική και βιοµηχανική ανάπτυξη της ελληνικής κοινωνίας. Μεταξύ των ετών 1923 και 1939 η βιοµηχανική παραγωγή διπλασιάσθηκε σε αξία και αυξήθηκε περίπου κατά 68% σε όγκο,ενώ το εθνικό εισόδηµα αυξήθηκε σε σταθερές δραχµές κατά 56%(Βεργόπουλος:99).Ωστόσο,εξαιτίας ακριβώς της προστασίας και της λογικής της αυτάρκειας που θα κυριαρχήσουν θα διαµορφωθεί µια οικονοµία που στηρίζεται στην εσωστρέφεια, φαινόµενα της οποίας θα εκδηλωθούν και στον κοινωνικό χώρο µε την µορφή της συσπείρωσης σε επαγγελµατικές ενώσεις, των προνοµίων και του «κλεισίµατος» των επαγγελµάτων µε αποκορύφωµα την πολιτική του αυταρχικού δικτατορικού καθεστώτος της 4 ης Αυγούστου. 2.ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝ ΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ 2.1 Οι ρίζες του εργατικού κινήµατος Το οργανωµένο κίνηµα ης εργατικής τάξης θα κάνει την εµφάνιση του στα τέλη του 19 ου αιώνα µέσα στα πλαίσια της πρώιµης ελληνικής εκβιοµηχάνισης, µε σηµεία σταθµούς τις απεργιακές αναταραχές στα µεταλλεία του Λαυρίου, αλλά και τις πρώτες µαζικές πρωτοµαγιάτικες εκδηλώσεις που θα διοργανώνονται αδιάλειπτα κάθε χρόνο µετά το (Μοσκώφ,1978:193).Ωστόσο, ο πόλεµος και η ήττα του 1897, όπως και η επιβολή του ιεθνούς Οικονοµικού Ελέγχου που ακολούθησε, αντί να συντελέσουν 13 Ανάµεσα στα άλλα αιτήµατα της µαζικής πρωτοµαγιάτικης εκήλωσης του 1893 περιλαµβάνονταν η καθιέρωση της Κυριακής αργίας, το 8ωρο, η απαγόρευση της εργασίας ανηλίκων, η παροχή συντάξεων, η κατάργηση της προσωπικής κράτησης και της θανατικής ποινής 16

17 όπως θα περίµενε κανείς στην αφοµοίωση του εξεγερµένου πνεύµατος από µέρους των λαϊκών στρωµάτων, οδήγησε στην χαλάρωση και στην υποχώρηση του εργατικού κινήµατος, συνέπεια τόσο της µαζικής µετανάστευσης που ακολούθησε όσο και της στροφής της κοινωνίας προς την κατεύθυνση της ανάταξης του εθνικού φρονήµατος.η οικονοµική, δε, διεργασία που οδήγησε στην διεύρυνση των εργατικών κοινωνικών στρωµάτων δεν συνοδεύτηκε από την βελτίωση των όρων διαβίωσής τους. Το εθνικό εισόδηµα τριπλασιάζεται ανάµεσα στο 1870 και στο 1909, αλλά οι εργατικές απολαβές παραµένουν στάσιµες.(μοσκώφ:240). Η αποτυχία του παλαιοκοµµατικού κράτους να ανταποκριθεί δηµιουργικά στις εκσυγχρονιστικές πιέσεις των καιρών είχε ως αποτέλεσµα τον ποιοτικό µετασχηµατισµό του ελληνικού εθνικισµού που στο κοινωνικό πεδίο βρήκε έκφραση στην προβληµατική του σοσιαλιστή λόγιου Γεώργιου Σκληρού 14 και στο έργο του Το κοινωνικό µας ζήτηµα, 15 που ζητά από το κράτος να ανταποκριθεί στις κοινωνικές ανάγκες αλλά ταυτόχρονα να υιοθετήσει τις φιλελεύθερες δηµοκρατικές αρχές που ταιριάζουν στον αστικό του χαρακτήρα (Βερέµης,1984:16).Η δυσαρέσκεια ευρύτερων µικροαστικών και εργατικών στρωµάτων στην οποία οδηγούσαν τα αδιέξοδα του εθνικού ζητήµατος αλλά και η δυσφορία του λαού για τις φορολογικές επιβαρύνσεις και την αδυναµία του κράτους να προχωρήσει στην αγροτική µεταρρύθµιση θα βρει την έκφραση της στο κίνηµα του Στρατιωτικού Συνδέσµου στο Γουδί στις 15 Αυγούστου του Είναι ιδιαίτερα χαρακτηρικό του κοινωνικού κλίµατος της εποχής η ανοικτή υποστήριξη του κινήµατος από το Σύνδεσµο των εργατικών συντεχνιών όπως εκφράστηκε στο συλλαλητήριο της 14 ης Σεπτεµβίου, όπου µεταξύ άλλων προβάλλεται και το αίτηµα της προστατευτικής της εργασίας νοµοθεσίας.(τσαλίκης,2008:64) Η έλευση του Βενιζέλου στην εξουσία και η προώθηση της κοινωνικής νοµοθεσίας στα πλαίσια του αστικού εκσυγχρονισµού αλλά και της εξουδετέρωσης της ριζοσπαστικής κοινωνικής πρωτοπορίας εν όψει των εθνικών εξορµήσεων που θα ακολουθήσουν, σήµανε µια γενικότερη στροφή στην συνδικαλιστική οργάνωση των εργατών. Σε αυτή την στροφή µεγάλη ώθηση δόθηκε από τα δύο νοµοθετήµατα του Βενιζέλου (ν. 281/1914 Περί Σωµατείων και ν. 2151/1920 Περί Επαγγελµατικών 14 Ανάµεσα στις εξέχουσες µορφές της πρώιµης κοινωνικής προβληµατικής στον ελληνικό χώρο κατά την περίοδο πριν τον Μεσοπόλεµο συγκαταλέγονται επίσης ο ριζοσπάστης Ρόκος Χοιδάς( ),, ο σκαπανέας του σοσιαλιστικού κινήµατος Σταύρος Καλλέργης( ), και ο χριστιανοσοσιαλιστής Πλάτων ρακούλης( ) 15 Σύµφωνα µε τον Μοσκώφ(:226) ο Σκληρός θα εισάγει τους φθόγγους και τα σύµβολα µιας νέας γλώσσας, για πρώτη φορά ένας προβληµατισµός,µεταρρυθµιστικός έστω αλλά κοινωνικός, θα παρουσιαστεί σαν οργανωµένο ιδεολογικό σύνολο 17

18 Σωµατείων) 16 τα οποία κατοχύρωσαν το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι, απαγόρευσαν τη συνύπαρξη εργοδοτών και εργατών στις ίδιες ενώσεις, διασφάλισαν την ελεύθερη λειτουργία των συνδικάτων και εξασφάλισαν στους συνδικαλιστές εργάτες την ελεύθερη δράση τους.(σακελλαρόπουλος:72). Η έλευση του Α Παγκοσµίου Πολέµου, που οδήγησε την χώρα µας στην δίνη του εθνικού διχασµού, είχε ως αποτέλεσµα την προσωρινή αποδυνάµωση του συνδικαλιστικού κινήµατος, ενώ σε διεθνές επίπεδο παρατηρήθηκε διχασµός των εργατικών κινηµάτων σε σχέση µε την συµµετοχή ή όχι στους ιµπεριαλιστικούς πολέµους. Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 θα αποτελέσει το έναυσµα µιας ριζοσπαστικοποίησης του κινήµατος της εργατικής τάξης, που στην Ελλάδα θα βρει την έκφραση της µε την ίδρυση τον Νοέµβριο του 1919 του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόµµατος Ελλάδας, που από το ιδρυτικό του κιόλας συνέδριο θα δώσει το κοινωνικό του στίγµα ζητώντας την δια νόµου καθιέρωση οκταώρου και κυριακής αργίας, την ίδρυση από το κράτος ταµείων συντάξεως και την δωρεάν παροχή της ιατρο φαρµακευτικής περίθαλψης(μοσκώφ: 413). 2.2 Σχηµατισµός της εργατικής τάξης του Μεσοπολέµου Κατά την περίοδο του Μεσοπολέµου το εργατικό κίνηµα θα κυριαρχήσει στον αστικό χώρο και θα δηµιουργήσει την βάση για µια νέα σχέση κοινωνίας και πολιτικής εξουσίας ενώ η πιο ριζοσπαστική του πτέρυγα θα θέσει ως απώτερο στόχο την µεταβολή του υφιστάµενου κοινωνικού συστήµατος.γέννηµα άλλωστε της πρόσφατης βιοµηχανικής προόδου το εργατικό κίνηµα θα επιδιώξει να κατοχυρώσει την συλλογική διαπραγµάτευση των όρων πώλησης της εργατικής δύναµης των µελών του. Ωστόσο, στην Ελλάδα η εργατική τάξη κατά τον Μεσοπόλεµο δεν ήταν πολυπληθής. Σύµφωνα µε την στατιστική του 1928 αντιπροσώπευε περίπου το ¼ του οικονοµικά ενεργού πληθυσµού. 17 Ο µεγαλύτερος όγκος εργατών εργαζόταν στην ελαφρά βιοµηχανία και σε µικρές επιχειρήσεις, κυρίως σε κλάδους µε µικρές τεχνολογικές απαιτήσεις όπως η κλωστουϋφαντουργία, η ταπητουργία και ο κλάδος 16 Την άποψη ωστόσο αυτή αντικρούει ο Μουδόπουλος(1988: ) που θεωρεί ότι µε τον νόµο 281/1914 επιλέχθηκε ένα σύστηµα κανόνων, το οποίο όχι µόνο αφαίρεσε ελευθερίες από τις εργατικές ενώσεις αλλά επέστρεψε µε αυστηρότερες επιλογές στις ρυθµίσεις που ίσχυαν πριν από την ψήφιση του Συντάγµατος του 1911, δηλαδή στο σύστηµα εκείνο που είχε ως βασικό χαρακτηριστικό τον έλεγχο των εργασιακών ενώσεων 17 Συγκεκριµένα αποτελείτο από άτοµα εκ των οποίων η βιοµηχανία απασχολούσε το µεγαλύτερο µέρος( ).ακολουθούσαν η αγροτική οικονοµία µε και ο τοµέας των µεταφορών και συγκοινωνιών µε (Σακελλαρόπουλος: 71) 18

19 τροφίµων. Ήταν συνήθως πρώτης γενιάς εργάτες µε χαµηλή ταξική συνείδηση, που ενισχυόταν από την διατήρηση δεσµών µε την γεωργική ενδοχώρα, από όπου αντλούσαν πρόσθετα εισοδήµατα.από την άλλη, στην περίπτωση των προσφύγων,ήταν το µικροαστικό παρελθόν τους, που τους ωθούσε να θεωρούν προσωρινή την τωρινή κατάσταση της προλεταριοποίησής τους. Έτσι, στην Ελλάδα δεν έγινε δυνατό να διαµορφωθούν πρότυπα συµπεριφοράς, συνήθειες και αντιλήψεις που να αντιστοιχούν µε τα αντίστοιχα της εργατικής τάξης των αναπτυγµένων βιοµηχανικά χωρών. Είναι ακόµα χαρακτηριστικό, ότι βαθµιαία εξελισσόταν µια αποεργατοποίηση των απασχολούµενων στην βιοµηχανία, καθώς µειωνόταν το ποσοστό των εργατών και ανερχόταν εκείνο των ανεξάρτητων επαγγελµατιών. Σύµφωνα, δε, µε τον Πιζάνια (1993:23-26),η µη συµπαγής κοινωνική συγκρότηση οφειλόταν στο σχετικό µικρό ποσοστό των εξειδικευµένων εργατών-τεχνιτών στο σύνολο των απασχολούµενων στην βιοµηχανία, που αποτελούσαν άλλωστε την µόνη επαγγελµατική οµάδα που είχε σταθερή εργασιακή σχέση και συνέχεια στον δευτερογενή τοµέα. Αντίθετα, κυρίαρχη ήταν η παρουσία εργατικού πληθυσµού που αντιµετώπιζε την απασχόληση στην βιοµηχανία ως ενέχουσα κοινωνική απαξία και επιδίωκε την όσον το δυνατόν γρηγορότερη απεµπλοκή από το στάτους του εργάτη, είτε στη περίπτωση των γυναικών µε την µέθοδο του γάµου είτε στην περίπτωση των ανδρών µε την µέθοδο της απασχόλησης µε το µικρεµπόριο και την είσοδο στην κοινωνία των µικροϊδιοκτητών. 18 Ωστόσο,η συγκρότηση της εργατικής τάξης, η κατάκτηση της συνδικαλιστικής ανεξαρτησίας και ενότητας των εργαζοµένων, ιστορικά τουλάχιστον, δεν προέκυψε ποτέ αυτόµατα σπό το επίπεδο κοινωνικοοικονοµικής ανάπτυξης. Υποστηρίζεται ότι η εργατική τάξη υπάρχει πρωτίστως ως ιδεολογία και όχι ως οικονοµικό µέγεθος,πως κατασκευάζεται όχι µόνο από την διαδικασία της παραγωγής που επιβάλλει η εκβιοµηχάνιση αλλά και µέσα από ένα σύνθετο πολιτικό πλέγµα που περιλαµβάνει πολιτικές παραδόσεις, κοινωνικές αντιλήψεις, την καταπιεστική δράση του κράτους και τις µορφές εργατικής αντίστασης που αυτές προκαλούν.η άποψη, άλλωστε, ότι η ταξική ταυτότητα δεν αποτελεί άµεση συνάρτηση των παραγωγικών σχέσεων αλλά διαµεσολαβείται από την εµπειρία που αποκτούν οι εργάτες από αυτές µε όρους όχι µόνο κοινωνικούς αλλά και πολιτιστικούς βρίσκεται στον πυρήνα της προσέγγισης περί 18 Ενδεικτική της ελληνικής κοινωνικής συγκρότησης η σχέση εργατών προς ιδιοκτήτες, όπου για κάθε ιδιοκτήτη αντιστοιχούσαν κατά µέσο όρο 2,1 εργάτες, ενώ σε µια βιοµηχανική χώρα όπως η Γαλλία, την ίδια περίοδο, η σχέση των εργοδοτών προς τους εργάτες ήταν ένας προς δεκατέσσερις(πιζάνιας :23) 19

20 «ηθικής» οικονοµίας 19 όπως αναπτύχθηκε από τον E.P Thompson.(Φουντανόπουλος,2005:385).Στην περίπτωση, λοιπόν, της Ελλάδας κατά τον Μεσοπόλεµο η διαδικασία σχηµατισµού της εργατικής τάξης επηρεάζεται απο την συνύπαρξη µιας µόλις σχηµατισθείσας µόνιµης εργατικής δύναµης στα µεγάλα αστικά κέντρα µε έναν πληθυσµό κινούµενο µεταξύ πόλης και υπαίθρου, του οποίου η εργασία στον δευτερογενή τοµέα χαρακτηριζόταν από περιοδικότητα και εποχικότητα. Η συνύπαρξη αυτή ασφαλώς είχε τις συνέπειές της τόσο στις µορφές υπό τις οποίες εκδηλώθηκε η εργατική δράση όσο και στην µορφή των αιτηµάτων και της πολιτικής επιχειρηµατολογίας του εργατικού κινήµατος. 2.3 Το συνδικαλιστικό κίνηµα Η ίδρυση της ΓΣΕΕ το 1918 αποτελεί σταθµό στην ανάπτυξη των εργατικών αγώνων καθώς εκφράζει και εκπροσωπεί έναντι του κράτους και των εργοδοτών την συλλογική βούληση της εργατικής τάξης. Ωστόσο, η τάση για πανελλαδική οργάνωση της εργατικής τάξης είχε αρχίσει ήδη να επιβάλλεται καθώς εµφανίζονται σιγά σιγά πανελλαδικές επαγγελµατικές ενώσεις όπως αυτές των καπνεργατών και των σιγαροποιών ενώ σε µια σειρά από κλάδους γίνονταν ανάλογες ζυµώσεις. 20 Το βασικό, όµως,οργανωτικό σχήµα που επικρατούσε ήταν εκείνο των εργατικών κέντρων,κυρίως εξαιτίας της διασποράς των εργατικών κλάδων αλλά και του χαρακτήρα των διεκδικήσεων 21 που απαιτούσαν εκδηλώσεις αλληλεγγύης και κινητοποιήσεις σε τοπική κλίµακα. Σε αυτό το πλαίσιο, η εθνική συσπείρωση της εργατικής τάξης µέσα από την ΓΣΕΕ ήταν αποτέλεσµα της σύµπτωσης των στρατηγικών από την µια των σοσιαλιστών 22 στην προσπάθεια τους να συσπειρώσουν το εργατικό κίνηµα ώστε να 19 Κατά τον Φουντανόπουλο (:20), τρεις ήταν οι άξονες που συγκροτούσαν την ηθική αντίληψη των Eλλήνων εργατών για την οικονοµία: η ενότητα της καθηµερινής ζωής και της καθηµερινής εργασίας, η οικογενειακή εργασία και η σαφής κατά φύλα κατανοµή της εργασίας 20 Σε αυτήν την κατεύθυνση βρίσκονταν οι τυπογράφοι, οι ναυτικοί, οι εργαζόµενοι στις µεταφορές, οι οικοδόµοι, οι κτίστες,οι ραπτεργάτες, οι σιδηροδροµικοί.τελικά αυτές οι οµοσπονδίες θα εµφανιστόυν µετά την ίδρυση της ΓΣΕΕ 21 Τα εργατικά κέντρα συντόνιζαν αγώνες που προκαλούνταν όχι από ιδιαίτερα κλαδικά αιτήµατα, όσο από την αύξηση των τιµών, από αιτήµατα δηλαδή µε χαρακτήρα πολιτικό (Λιάκος: 99) ενώ η γοργή εξάπλωσή τους ενίσχυσε τους περιφερειακούς δεσµούς νοµιµοφροσύνης οι οποίοι διακρίνονταν καθαρά και στην πολιτική ζωή(μαζάουερ:55) 22 Σηµαντικός ήταν ο ρόλος στην διαµόρφωση του εργατικού σοσιαλιστικού κινήµατος του συνδικάτου Φεντερασιόν της Θεσσαλονίκης, του οποίου ο κοσµοπολίτικος χαρακτήρας(γέννηµα άλλωστε του 20

21 αποτελέσει υπόβαθρο της δράσης τους και αγωγό της επιρροής τους και από την άλλη της κυβέρνησης των Φιλελευθέρων που ήλπιζε πως µε την ενοποίηση του συνδικαλιστικού κινήµατος 23 θα κέρδιζε την ηγεσία του µια φιλοβενιζελική ή µεταρρυθµιστική έστω πλειοψηφία.σύµφωνα, δε, µε τον Λεονταρίτη(:81) «το αστικό κράτος ήταν διατεθειµένο να ανεχθεί την πολιτικοποίηση της συνδικαλιστικής συνείδησης µόνο στον βαθµό που δηµιουργούσε σχέσεις πελάτη- προστάτη µεταξύ εργατών και κυβέρνησης και δεν θα ανεχόταν την ουσιαστική και αποτελεσµατική υλοποίηση µιας µαζικής ταξικής συνείδησης υπό την καθοδήγηση µιας επαναστατικής πρωτοπορίας, που αµφισβητούσε την νοµιµότητα της υφιστάµενης κοινωνικής δοµής και είχε σαν στόχο µια ριζική κοινωνικοπολιτική αλλαγή.» Η προσπάθεια συγκρότησης ενός πανελλαδικού συνδικαλιστικού οργάνου συνάντησε, παρ όλα αυτά, µεγάλες αντιδράσεις. Μια από τις µεγαλύτερες αδυναµίες του συνδικαλιστικού κινήµατος στον µεσοπόλεµο ήταν ο ιδεολογικός και οργανωτικός κατακερµατισµός του 24. Ήδη στο πρώτο συνέδριο της ΓΣΕΕ παρουσιάστηκαν τέσσερις τάσεις 25, ενώ τα επόµενα χρόνια το χάσµα βάθαινε συνεχώς.η ΓΣΕΕ διασπάστηκε σε περισσότερες συνοµοσπονδίες, µε την απόσχιση πρώτα των κοµµουνιστικών συνδικάτων και την ίδρυση της ενωτικής ΓΣΕΕ το 1928 και έπειτα µε το σχίσµα που επήλθε µε την ίδρυση της συνδικαλιστικής παράταξης Ανεξάρτητα Εργατικά Συνδικάτα που αποτελούνταν από µεγάλα συνδικάτα προσκείµενα στους σοσιαλιστές. Αιτία όλων αυτών των ρήξεων ήταν ο εσωτερικός αγώνας µεταξύ των κοµµουνιστών, των ρεφορµιστών-σοσιαλιστών και των συντηρητικών.οι κοµµουνιστές επιζητούσαν την ιδεολογική καθαρότητα του συνδικαλιστικού κινήµατος και την υιοθέτηση της ταξικής πάλης στην δράση των συνδικάτων, ενώ οι υπόλοιπες παρατάξεις προσανατολίζονταν στην ταξική συνεργασία και συνεννόηση θεωρώντας τα συνδικάτα µόνο ως όργανα εξυπηρέτησης των εργαζοµένων µε την αρωγή του κράτους που επιδίωκε µε τη σειρά εβραικού στοιχείου της Θεσσαλονίκης) εισήγανε µια κινητικότητα και έδινε περισσότερες προοπτικές στους εργατικούς αγώνες 23 Σύµφωνα µε µια από τις προτάσεις του κοινωνιολόγου George Simmel ήταν ευκολότερο για ένα σύγχρονο οργανωµένο κράτος να ελέγχει µια µεγάλη εργατική οµοσπονδία παρά τις άτακτες µάχες µικρών συνδικαλιστικών οµάδων στους διάφορους τοµείς της οικονοµίας 24 Ενδιαφέρουσα ως προς αυτό και η οπτική του ηγέτη του συνδικαλιστικού κινήµατος Αβραάµ Μπεναρόγια σε απόσπασµα που µεταφέρει ο Μαζάουερ(:55) Η διαµορφωµένη ιστορικώς ελληνική ιδιοσυγκρασία και ο άστατος εµποροµεσιτισµός και µικροαστικός χαρακτήρας του έλληνος προλετάριου επέτρεψε ώστε η ιδέα της οργανώσεως εργατών να λάβει την µορφήν της ακρατήτου τάσεως δηµιουργίας πλείστων τίτλων σωµατείων µόνο µε προέδρους και σφραγίδας,όπως τούτο συµβαίνει και µε τας οµαδικάς εµφανίσεις της µικροαστικής τάξεως εν Ελλάδι. 25 Αποτελούνταν από τις οµάδες των βενιζελικών συνδικαλιστών,των αντιβενιζελικών, καθώς και από δύο σοσιαλιστικές τάσεις(λιάκος:107) 21

22 του ακριβώς την πρόσδεση των συνδικάτων σε µια συνολική κρατική πολιτική µε σκοπό την δηµιουργία ευνοϊκών συνθηκών αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Η περίοδος της διάσπασης ήταν µια επώδυνη περίοδος για το εργατικό κίνηµα., καθώς µεγάλο µέρος της ζωτικότητας των σωµατείων εξαντλούνταν στις µεταξύ τους αντιπαραθέσεις για τον έλεγχο της συνοµοσπονδίας. Ο διασκορπισµός των δυνάµεων µείωσε την διαπραγµατευτική του ικανότητα και οδήγησε σε αποµαζικοποίηση των συνδικάτων, µε την µεγάλη µάζα των εργαζόµενων απογοητευµένη από τις διαµάχες να µένει ανοργάνωτη και µακριά από τα σωµατεία.ωστόσο µε την µεταβολή της στάσης των κοµµουνιστών στα πλαίσια της αντιφασιστικής γραµµής του Ενιαίου Λαϊκού Μετώπου η ενότητα επιτυγχάνεται τελικά στο 7 ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ το 1934.Το ενωµένο συνδικαλιστικό κίνηµα επανακτά πλέον την µαζικότητά του, η κυβέρνηση και οι εργοδότες δυσκολεύονται να διατηρήσουν την τάξη, ενώ οι εργατικές εκδηλώσεις την περίοδο αποτελούν το αποκορύφωµα του δυναµισµού του συνδικαλιστικού κινήµατος κατά την περίοδο του Μεσοπολέµου. Όµως,η άνθιση αυτή του κινήµατος της εργατικής τάξης ανακόπηκε µε την επιβολή του δικτατορικού καθεστώτος από τον Ιωάννη Μεταξά την 4 ης Αυγούστου του 1936, µε πρόσχηµα την κήρυξη για την επόµενη µέρα πανελλαδικής απεργίας από την ΓΣΕΕ.Το καθεστώς οδήγησε σε εκφυλισµό το συνδικαλιστικό κίνηµα διορίζοντας την ηγεσία των συνδικαλιστικών οργανώσεων και µετατρέποντάς τις σε απλά διαπραγµατευτικά όργανα στο πλαίσιο της αυταρχικής κορπορατιστικής ιδεολογίας του 26. Ακολουθήθηκε,δηλαδή, η επιλογή της θέσπισης ενός επίσηµου συνδικαλιστικού συστήµατος, το οποίο ελεγχόταν ολοκληρωτικά από την κυβέρνηση και βασιζόταν κατά κύριο λόγο σε αστυνοµικές µεθόδους που αποσκοπούσαν όχι µόνο στην φίµωση κάθε διεκδικητικού κινήµατος από την µεριά των εργαζοµένων αλλά και στην µε οιονδήποτε τρόπο νοµιµοποίηση του «Νέου Κράτους» στους κόλπους των πιο στερηµένων τάξεων της ελληνικής κοινωνίας 27 (Αλιβιζάτος,1980:444) 26 Χαρακτηριστικό της αντιµετώπισης των συνδικατων ότι το Υπουργείο Εργασίας επέλεγε αυθαίρετα ένα σωµατείο ως εκπρόσωπο του κλάδου για να διεξάγει τις διαπραγµατεύσεις µε τους εργοδότες και το κράτος(σακελλαρόπουλος:76) 27 Υπό το καθεστώς της 4 ης Αυγούστου η ΓΣΕΕ µετονοµάζεται σε Εθνική (ΕΣΕΕ), υπό την διεύθυνση του υφυπουργού Εργασίας, που θα την εκπροσωπούσε σε όλες τις εκδηλώσεις 22

23 2.4 Εργατικοί αγώνες- αιτήµατα Η εξέλιξη της εργατικής διαµαρτυρίας κατά την περίοδο του Μεσοπολέµου, οι µορφές που πήρε καθώς και τα αιτήµατα που προβλήθηκαν αποτελούν έναν κρίσιµο δείκτη τόσο της ωρίµανσης του εργατικού κινήµατος όσο και των προϋποθέσεων άσκησης κοινωνικής πολιτικής από πλευράς του κράτους, ενώ την ίδια στιγµή δεν παύουν να λειτουργούν και ως εσωτερική προωθητική δύναµη της οικονοµικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης. ιακρίνουµε δύο φάσεις κοινωνικής διαµαρτυρίας στον Μεσοπόλεµο. Η πρώτη εκτείνεται από το τέλος του Α Παγκοσµίου Πολέµου µέχρι την έναρξη της οικονοµικής κρίσης του 1929, ενώ η δεύτερη τροφοδοτείται από τις συνεχείς και αλλεπάλληλες κρίσεις που επακολουθούν και κλείνει µε την µεταξική δικτατορία του Σηµείο σταθµός της πρώτης περιόδου αποτέλεσε η πρώτη γενική απεργία που ξέσπασε στην Ελλάδα στις 11 Ιουλίου του , µε κεντρικό σύνθηµα την επάνοδο από την εξορία των εξορισθέντων ηγετών της σοσιαλιστικής παράταξης της ΓΣΕΕ. Ωστόσο, οι διάφοροι επαγγελµατικοί κλάδοι θέλησαν να συνδυάσουν την απεργία ο καθένας µε τα ιδιαίτερα αιτήµατά του, κάτι που έδωσε την δυνατότητα στην κυβέρνηση να εκφυλίσει την απεργία, βοηθούσης και της πολεµικής συγκυρίας της εποχής, που καθιστούσε τους απεργούς ύποπτους υπονόµευσης του εθνικού φρονήµατος σε µια κρίσιµη για το έθνος περίσταση( έναρξη µικρασιατικής εκστρατείας.) Στη συνέχεια, κύρια αιτία των απεργιακών κινητοποιήσεων της πρώτης περιόδου θα είναι η ακρίβεια των ειδών διατροφής και ο µεταπολεµικός πληθωρισµός που συρρίκνωναν το πραγµατικό εισόδηµα των µισθωτών, ενώ κύριο αίτηµα θα αποτελεί η αύξηση των µισθών και των ηµεροµισθίων.ακόµη, δεν ήταν λίγες οι φορές που οργανώθηκαν κινητοποιήσεις µε αιτήµατα που ξέφευγαν από τα όρια µιας κοινωνικής διαµαρτυρίας και συνδέονταν µε την προάσπιση των δηµοκρατικών πολιτικών δικαιωµάτων και ελευθεριών.στις κινητοποιήσεις αυτές καταδικάζονταν οι συλλήψεις, φυλακίσεις και εξορίες συνδικαλιστών αλλά και οι αυταρχικοί νόµοι Η επόµενη γενική απεργία θα λάβει χώρα ύστερα από δεκαεπτά χρόνια, τον Μάιο του Ανάµεσα στις κινητοποιήσεις αυτής της πρώτης φάσης ξεχωρίζει η µαχητική γενική απεργία του Αυγούστου του 1923, που αντιµετωπίστηκε µε βίαια κατασταλτικά µέσα από την επαναστατική κυβέρνηση των Πλαστήρα-Γονατά(µε αποτέλεσµα τον θάνατο 11 διαδηλωτών στον Πειραιά), αλλά και η θερµή απεργιακή άνοιξη του 1925 σε όλη την χώρα (ιδίως στον τοµέα των συγκοινωνιών)που θα 23

24 Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάµε πως κάθε µια από τις συδικαλιστικές οργανώσεις προσάρµοζε τα αιτήµατά της τόσο σε σχέση µε την ένταξή της σε µια από τις κύριες «φράξιες» του συνδικαλιστικού κινήµατος(κοµµουνιστές, ρεφορµιστές, συντηρητικοί) όσο και ως προς τα ειδικά επαγγελµατικά και κλαδικά της συµφέροντα και προσδοκίες..ενδεικτικές είναι οι περιπτώσεις του κινήµατος των καπνεργατών και του συνδικάτου των σιδηροδροµικών. Οι καπνεργάτες, οι οποίοι αποτέλεσαν την πρωτοπορία του εργατικού κινήµατος κατά την διάρκεια του Μεσοπολέµου, επικέντρωναν τα αιτήµατά τους στον έλεγχο της οργάνωσης της εργασιακής διαδικασίας, τον έλεγχο των προσλήψεων αλλά και στην απαγόρευση εξαγωγής ανεπεξέργαστου καπνού, αφήνοντας σε δεύτερη µοίρα ζητήµατα σχετικά µε το οκτάωρο(φουντανόπουλος:210).. Από την άλλη οι σιδηροδροµικοί ασκούσαν µια συνδικαλιστική δράση κοντά στα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα 30 καθώς τα αιτήµατά τους δεν αφορούσαν τον έλεγχο της εργασιακής διαδικασίας ή της κατανοµής της εργασίας στο χώρο αλλά το οκτάωρο και τις κοινωνικές ασφαλίσεις.με µια σειρά µάλιστα απεργιακές κινητοποίησεις (1914,1920,1925), είχαν καταφέρει να κατακτήσουν σηµαντικά πλεονεκτήµατα όπως υψηλό επίπεδο και κανονικότητα αµοιβών, συνθήκες εργασίας που δεν παραβίαζαν την εργατική νοµοθεσία, περιορισµένη διάρκεια εργασίας και κοινωνικές ασφαλίσεις(λιάκος:147). Κατά την δεύτερη περίοδο, µεταβάλλεται ο στόχος των εργατικών κινητοποιήσεων..πλέον, οικονοµικές διεκδικήσεις όπως οι αυξήσεις των µισθών υποχωρούν σε δεύτερη µοίρα µολονότι είναι ακόµη καίριας σηµασίας. Προτεραιότητα αποκτούν πλέον αιτήµατα που σχετίζονται µε την λήψη µέτρων κοινωνικής πολιτικής εκ µέρους του κράτους. Ο περιορισµός των απολύσεων, η θεσµοθέτηση των επιδοµάτων ανεργίας και η ίδρυση ασφαλιστικών ταµείων εµφανίζονται ως οι συχνότερες αφορµές των κινητοποιήσεων της εργατικής τάξης αυτής της περιόδου.χαρακτηριστική ως προς αυτό η στροφή του καπνεργατικού κινήµατος σε αιτήµατα που αφορούσαν την ενίσχυση του ασφαλιστικού τους ταµείου(τακ) αλλά και αποτελέσει έναν από τους παράγοντες που θα οδηγήσουν στο πραξικόπηµα Πάγκαλου(Μοσκώφ: ) 30 Σε αυτό κατά τον Φουντανόπουλο(: ), συνετέλεσε και το ότι το κράτος, µοναδικός εργοδότης των σιδηροδροµικών, ανέδειξε την Οµοσπονδία τους σε µοναδικό συνοµιλητή,περιορίζοντας τις τοπικές ιδιοµορφίες και εξασφαλίζοντας τον έλεγχο του δευτεροβάθµιου οργάνου σε όλα τα σωµάτεια, ενώ η ανταπόκριση στα αιτήµατα των σιδηροδροµικών σχετιζόταν και µε την αυξηµένη σηµασία των σιδηροδρόµων για την εθνική οικονοµία 24

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB)

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) 14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΣΟΥΛΑ Από τη θέση του Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας.

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας. Αθήνα Μάρτιος 2011 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ Α. ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΜΙΣΘΩΝ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ 2009 Είναι η μοναδική διέξοδος για να επέλθει στην οικονομία και την αγορά ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές

Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές Στρατηγικές της Λισσαβόνας: ένα ευρωπαϊκό όραμα χωρίς ευρωπαϊκές πολιτικές του Πέτρου Λινάρδου Ρυλμόν 1. Εισαγωγή Θυμόμαστε τη Στρατηγική της Λισσαβόνας ως όραμα μιας ευρωπαϊκής οικονομίας βασισμένης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΑΙΑ. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ : Για την καταστολή και τις αλλαγές στη δοµή του φο... 1 of 3 2/1/2015 11:03 πµ

ΝΕΟΛΑΙΑ. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ : Για την καταστολή και τις αλλαγές στη δοµή του φο... 1 of 3 2/1/2015 11:03 πµ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ : Για την καταστολή και τις αλλαγές στη δοµή του φο... http://www.rizospastis.gr/storyplain.do?id=8255062&action=print 1 of 3 2/1/2015 11:03 πµ Κυριακή 28 εκέµβρη 2014 Σελίδα 19 Τ ΝΕΟΛΑΙΑ Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013

ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013 ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013 Στην Αθήνα, σήμερα 14 Μαΐου 2013, οι υπογράφοντες την παρούσα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, αφενός: α) Γεώργιος Καββαθάς Πρόεδρος και

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη EUROPEAN TRADE UNION CONFEDERATION Eμείς, οι Ευρωπαίοι συνδικαλιστές ηγέτες, συνελθόντες στους κόλπους της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, απευθύνουμε την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Προκαταρτικές θέσεις ΔΗΣΥ επί του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Οι προσπάθειες για τον καθορισμό του νέου πλαισίου λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΩΡΑ ΜΗ ΕΝ!!!!!

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΩΡΑ ΜΗ ΕΝ!!!!! ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΩΡΑ ΜΗ ΕΝ!!!!! Από την πρώτη ηµέρα διακυβέρνησης της Ν.., καθηµερινά µε συνεχείς δηλώσεις,επανέρχεται στην επικαιρότητα το θέµα της Κοινωνικής ασφάλισης και η ανάγκη αλλαγών που «χρειάζεται».

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Χαιρετισμός Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Λούκας Τ. Κατσέλη στην Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 1 Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 2 Η Κρήτη και η διαχρονική παρουσία των Κρητών στην Αθήνα. Ένα μεγάλο θέμα που δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ (ΑΘΗΝΑ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ) Η πρόταση του Δ.Σ. της Ο.Λ.Μ.Ε. προς τη Γ.Σ. για τη διαγραφή της Ε.Λ.Μ.Ε. Πρότυπων

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης Ποσοτική Έρευνα με τη μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων στο μισθωτό και άνεργο πληθυσμό της χώρας VPRC Δ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ VPRC

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ. Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ. Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι

ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ. Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ. Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας Τμήμα Εργασίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ : ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΠΡΩΤΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΥΚΛΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ : ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ. ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009

ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ. ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009 ΙΓ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕ ΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟ ΟΣ Α ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΛΖ ευτέρα 21 εκεµβρίου 2009 ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Το λόγο έχει η Βουλευτής Επικρατείας της Νέας ηµοκρατίας κ. Ευγενία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων 1. Περίληψη του έργου 2. Τι είναι το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ Αθήνα, 6/3/2006 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΣΩ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η ΑΣ Η ΑΣ για να καλύψει µια ανάγκη αµφίδροµης επικοινωνίας µε τους εργαζόµενους στην Εθνική Τράπεζα, προχώρησε το προηγούµενο

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Reviewing the evolution of Healthcare in Greece so far; lessons learned. Aris Sissouras

Reviewing the evolution of Healthcare in Greece so far; lessons learned. Aris Sissouras Reviewing the evolution of Healthcare in Greece so far; lessons learned Aris Sissouras Το«Υπόδειγµα» Σχεδιασµού και Ανάπτυξης ενός Συστήµατος Υγείας Λειτουργικό Επίπεδο (Οργάνωση και λειτουργία του συστήµατος)

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Τι είναι η «υγεία»; Η κατάσταση πλήρους σωματικής, πνευματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 Κατά το Γ Τρίµηνο του 2013 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.635.905

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου 1 Κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα ΑΕΠ Έξι χρόνια σε οικονομική ύφεση δημιούργησαν συνθήκες χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

για να γίνει η ελπίδα πράξη...

για να γίνει η ελπίδα πράξη... για να γίνει η ελπίδα πράξη... Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξάγονται ύστερα από την συντριβή των μνημονιακών κομμάτων στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Ο λαός μας ελπίζει και αισιοδοξεί για τη δικαίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ;

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ; 1 Οµιλία Νίκου Αδαµόπουλου προέδρου σωµατείου εργαζοµένων στην ηµερίδα για την ανακύκλωση στο ήµο Νέας Ιωνίας ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΗ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ; Κύριε δήµαρχε, κτλ. Ευχαριστούµε που µας καλέσατε να

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον:

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον: Ημερίδα με θέμα: Η κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα Τετάρτη 18 Μαρτίου Civitel Hotel Μαρούσι. ώρα 10:00 π.μ. Οργάνωση: ΑΠΟΣΤΟΛΗ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Εισήγηση με Θέμα: Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

β) το µοναδικό «κριτήριο» διορισµού πολύτεκνου οικονοµολόγου σε ηµόσιο Σχολείο και µάλιστα της επιλογής του είναι ΜΟΝΟΝ η υποβολή σχετικής

β) το µοναδικό «κριτήριο» διορισµού πολύτεκνου οικονοµολόγου σε ηµόσιο Σχολείο και µάλιστα της επιλογής του είναι ΜΟΝΟΝ η υποβολή σχετικής ΟΤΑΝ Η ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΓΩΝ ΕΧΕΙ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ Α) ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Με αφορµή την ανακοίνωση των µεταθέσεων του 2009 στον κλάδο των οικονοµολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ.

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ. ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΙΡΜΠΑ. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Τοπική Ανάπτυξη δεν είναι,μόνο και κυρίως, μεγέθυνση Παραγωγικών συντελεστών, πολύ δε περισσότερο Οικονομικών Μέσων Όρων

Διαβάστε περισσότερα