διάθεσης βιολογικών προϊόντων από τη δεκαετία του 1980 στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολίτικης της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε ιδιαίτερη έµφαση στην

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "διάθεσης βιολογικών προϊόντων από τη δεκαετία του 1980 στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολίτικης της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε ιδιαίτερη έµφαση στην"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών: Πόλη και Περιβάλλον. Εφαρ- µοσµένη και Κλινική Κοινωνιολογία ΘΕΜΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ: «Η παράγωγη και η διαδικασία διάθεσης βιολογικών προϊόντων από τη δεκαετία του 1980 στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολίτικης της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε ιδιαίτερη έµφαση στην εφαρµογή των περιβαλλοντικών ευρωπαϊκών προγραµµάτων στην Ελλάδα» Ονοµ/νυµο: ΒΟΥΝΑΤΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ Α.Μ: 183Μ11113 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια : ΧΑΪΝΤΕΝΡΑΙΧ ΕΛΙΣΑΒΕΤ Τριµελής Εξεταστική Επιτροπή ΧΑΪΝΤΕΝΡΑΙΧ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΝΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 2014

2 Υπεύθυνη ήλωση «ηλώνω ότι η εργασία είναι αποτέλεσµα της προσωπικής µου επιστηµονικής εργασίας και όλες οι αναφορές που πραγµατοποιήθηκαν σε σχέση µε άλλες εργασίες αναφέρονται συγκεκριµένα στη βιβλιογραφία που παρατίθεται και δεν ξεπερνούν το δεοντολογικό όριο. Στην περίπτωση που παρατηρηθεί αντιγραφή πηγών, που δεν αναφέρονται µε τον παραπάνω επιστηµονικό τρόπο, η εργασία απορρίπτεται και λαµβάνει το βαθµό µηδέν (0). Στο πλαίσιο αυτό, αποδέχοµαι αυτή τη διαδικασία όπως και την αποβολή µου από το ΠΜΣ: Πόλη και Περιβάλλον. Εφαρµοσµένη και Κλινική Κοινωνιολογία χωρίς να µου δοθεί άλλη ευκαιρία εξέτασης. Επίσης, η διαδικασία αυτή ισχύει και εφόσον διαπιστωθεί ανάλογη αντιδεοντολογική συµπεριφορά ακόµα και µετά την αποδοχή της εργασίας και την εξέταση της, αφαιρώντας τον τίτλο µου αναδροµικά και κοινοποιώντας το όνοµά µου στις Πρυτανικές Αρχές και σε κάθε άλλο ενδιαφερόµενο που έχει νόµιµο δικαίωµα». 2

3 Περιεχόµενα Περίληψη... 6 Εισαγωγή Πρώτο Κεφάλαιο: Η Κοινή Αγροτική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη Αγροτική πολιτική Η έννοια της Αγροτικής Πολιτικής Η Κοινή Αγροτική Πολιτική από το 1962 έως σήµερα Η πρώτη περίοδος Η µεταρρύθµιση της ΚΑΠ του Agenda Η τελευταία µεταρρύθµιση του Αγροτική Ανάπτυξη Κεφάλαιο εύτερο: Βιολογική Γεωργία στην Ευρώπη και στην Ελλάδα Εισαγωγή Ορισµός και χαρακτηριστικά Ο καταναλωτής βιολογικών προϊόντων Η βιολογική γεωργία στην Ε.Ε Τρόποι προώθησης και πώλησης βιολογικών προϊόντων Η βιολογική γεωργία στην Ελλάδα Η σηµερινή κατάσταση της βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα Προβλήµατα βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα Προϋποθέσεις εξάπλωσης βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα Συµπεράσµατα Τρίτο Κεφάλαιο: Εφαρµογή των Περιβαλλοντικών Ευρωπαϊκών Προγραµµάτων στην Ελλάδα Η Aγροπεριβαλλοντική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι επιπτώσεις της γεωργίας στο περιβάλλον της Ε.Ε

4 3.1.2 Αγροπεριβαλλοντικά µέτρα Η Αγροπεριβαλλοντική πολιτική στην Ελλάδα Περιβάλλον και γεωργία στην Ελλάδα Ο σχεδιασµός του πρώτου Αγροπεριββαλοντικού προγράµµατος Εφαρµογή του πρώτου Αγροπεριβαλλοντικού προγράµµατος Επιχειρησιακό Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης Συνοπτική περιγραφή των αξόνων του προγράµµατος Άξονας Προτεραιότητας 3: Γεωργοπεριβαλλοντικά Μέτρα Επιχειρησιακό Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης Ο Άξονας 1 «Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τοµέα της γεωργίας και της δασοκοµίας» Άξονας 2: «Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου» Συµπεράσµατα-Προτάσεις Βιβλιογραφία ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

5 Περιεχόµενα Πινάκων Πίνακας 1: Εξέλιξη των συνολικών βιολογικά καλλιεργούµενων εκτάσεων ( ) Πίνακας 2: Εξέλιξη του συνολικού αριθµού επιχειρήσεων βιολογικής καλλιέργειας ( ) Πίνακας 3: Ο Αριθµός και το είδος βιολογικών επιχειρηµατιών στην Ελλάδα ( ) Πίνακας 4: Χρηµατοδότηση του µέτρου Πίνακας 5: Χρηµατοδότηση του µέτρου Πίνακας 6: Χρηµατοδότηση του Υποµέτρου 1 του µέτρου 214 στο Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης Πίνακας 7: Μήτρα Ανάλυσης S.W.O.T Προγράµµατος Αγροτικής Ανάπτυξης Πίνακας 8: Μήτρα Ανάλυσης S.W.O.T Προγράµµατος Αγροτικης Ανάπτυξης Πίνακας 9: Yπολογισµός του ύψους ενίσχυσης του Mέτρου Πίνακας 10: Κατανοµή της Βιολογικής Γεωργίας ανά νοµό και περιφέρεια της χώρας Πίνακας 11: Καλλιεργούµενα βιολογικά προϊόντα έτους Πίνακας 12: Εκµεταλλεύσεις που έχουν ολοκληρώσει πλήρως την περίοδο µετατροπής Περιεχόµενα Γραφηµάτων Γράφηµα 1: Κατηγορίες βιολογικών καλλιεργειών Γράφηµα 2: Κατανοµή της Βιολογικής Γεωργίας ανά νοµό και περιφέρεια της χώρας 54 Περιεχόµενα ιαγραµµάτων ιάγραµµα 1: Στόχοι και Άξονες Προτεραιότητας του ΕΠΠΑ

6 Περίληψη Ο άνθρωπος ζει µέσα στο περιβάλλον και βρίσκεται σε συνεχή αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση µαζί του. Από το 1970 άρχισε να αντιλαµβάνεται ότι ο τρόπος που το εκµεταλλεύεται και παρεµβαίνει σε αυτό στην προσπάθεια της οικονοµικής ανάπτυξης του επιφέρει δυσµενή και επικίνδυνα αποτελέσµατα. Τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης µέσα από την Κοινή Αγροτική Πολιτική που θεσπίστηκε το 1992 στη Ρώµη και µε τις µεταρρυθµίσεις σε αυτήν που επιβάλλονταν να πραγµατοποιηθούν ανάλογα µε τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιόδου, σταδιακά επιδίωξε την παραγωγή αγροτικών προϊόντων µε φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές. Η βιολογική γεωργία επιδιώκει την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων µε τον περιορισµό των χηµικών λιπασµάτων, των φυτοφαρµάκων και των εντοµοκτόνων µε ταυτόχρονη αειφορική διαχείριση των φυσικών πόρων. Ο πρώτος κανονισµός της Ε.Ε. και ο συµπληρωµατικός 2078/92, προσδιόρισαν τις προδιαγραφές που πρέπει να εφαρµόζονται για την παραγωγή βιολογικών γεωργικών προϊόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στην προσπάθεια να ενισχύσει και να καθιερώσει την βιολογική γεωργία ε- φάρµοσε Αγροπεριβαλλοντικά µέτρα που περιέχουν δράσεις για την βιολογική γεωργία µέσω τον οποίον οι παραγωγοί ενισχύονται οικονοµικά για την παραγωγή ασφαλών και ποιοτικών γεωργικών προϊόντων και τροφίµων µε διαδικασίες συµβατές προς το περιβάλλον. Επίσης οι παραγωγοί λαµβάνουν την ανάλογη κατάρτιση και ενηµέρωση για την προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στις αγροτικές καλλιέργειες και την προστασία του αγροτικού τοπίου. 6

7 Abstract Man lives in the environment and has a continuous interdependence and interaction with it. From 1970 he realised that the way he operates and intervenes in his effort to improve his economic development has brought about adverse and dangerous effects. Member States of the European Union, through the Common Agricultural Policy, adopted in 1992 in Rome brought about reforms that required carrying out depending on the particular circumstances of the period and which gradually sought the production of agricultural products with environmentally friendly practices. Organic farming seeks to minimize the environmental impact by restricting the chemical fertilizers, pesticides and insecticides while creating sustainable management of natural resources. The first regulation of the EU and the additional 2078/92 identified the requirements to be applied for the production of organic agricultural products. The European Union in an effort to strengthen and establish organic farming implemented certain regulations, which contain guidelines for organic agriculture through which producers are financially supported in order for the production of safe and quality agricultural products and food processes become compatible with the environment. Producers also receive training and information on environmental protection and conservation of biodiversity on farms and on how to protect the rural landscape. 7

8 Εισαγωγή Μέσα από την συγκεκριµένη διπλωµατική διατριβή, µε τίτλο «Η παραγωγή και η διαδικασία διάθεσης βιολογικών προϊόντων από τη δεκαετία του 1980 στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε ιδιαίτερη έµφαση στην εφαρµογή των περιβαλλοντικών Ευρωπαϊκών Προγραµµάτων στην Ελλάδα», θα επιδιωχθεί να αναλυθεί η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα της Ελλάδας, µέσα από περιβαλλοντικά προγράµµατα που έχουν εφαρµοστεί προκειµένου όχι µόνο να περιοριστούν οι αρνητικές συνέπειες της γεωργίας ως προς το περιβάλλον αλλά και να δοθεί η δυνατότητα στους παραγωγούς να µεταβούν σταδιακά από την συµβατική καλλιέργεια σε µια καλλιέργεια που είναι φιλική προς το περιβάλλον όπως η βιολογική γεωργία. Στο πρώτο κεφάλαιο θα αποτυπωθεί αναλυτικά η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά µε την γεωργία. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική υπήρξε η πρώτη και πιο ολοκληρωµένη κοινή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΚΑΠ επηρεάζει σηµαντικά πολλές πτυχές του πρωτογενούς τοµέα όπως η απασχόληση, το φυσικό περιβάλλον, η ασφάλεια των τροφίµων κ.α. Μια ενιαία πολιτική όσο αφορά τον τοµέα της γεωργίας ήταν αναγκαία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι µε αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζονται ισότιµοι όροι για όλα τα µέλη και ένα κοινό σύνολο στόχων, αρχών και κανόνων. Επίσης µε την ύπαρξη µιας κοινής πολιτικής υπάρχει η δυνατότητα να αξιοποιηθούν µε αρτιότερο τρόπο οι δηµοσιονοµικοί πόροι σε σχέση µε µια ανεξάρτητη εθνική πολιτική. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική προσφέρει στους παραγωγούς της Ευρώπης τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν τις ανάγκες 500 εκατοµµυρίων Ευρωπαίων πολιτών. Μέσα από την συγκεκριµένη πολιτική επιδιώκεται προσφορά όχι µόνο ενός καλού βιοτικού επιπέδου στους γεωργούς αλλά και ασφαλών γεωργικών προϊόντων σε προσιτές τιµές στους καταναλωτές. Η ΚΑΠ θεσπίστηκε το 1962 και από την στιγµή εκείνη έχει δεχτεί τρείς επιπλέον µεταρρυθµίσεις ανάλογα µε τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν. Με το πέρασµα των ετών γίνεται σαφές ότι η ΚΑΠ προσανατολίζεται προς µια φιλική µε το περιβάλλον πολιτική. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην µεταρρύθ- µιση «Ατζέντα 2000» και ακόµα περισσότερο στην µεταρρύθµιση του 2003 όπου 8

9 εισάγεται η έννοια της Αγροτικής Ανάπτυξης, η οποία έχει ως απώτερο σκοπό να σταµατήσει η γεωργία να αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για το περιβάλλον 1. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα ασχοληθεί µε την έννοια της βιολογικής γεωργίας. Η βιολογική γεωργία αποτελεί µια από τις λύσεις που µπορούν να εφαρµοστούν στην προσπάθεια αντιµετώπισης των αρνητικών επιπτώσεων της γεωργίας στο περιβάλλον. Οι απαιτήσεις των καταναλωτών για βιολογικά προϊόντα έχουν αυξηθεί ειδικά κατά τη διάρκεια της κρίσης στην συµβατική γεωργία, µε τα διαρκώς εµφανιζόµενα διατροφικά σκάνδαλα, ανοίγοντας νέες προοπτικές και ευκαιρίες στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων (Kristiansen 2006: 238). Η αγορά των βιολογικών προϊόντων έχει εξελιχθεί µε ραγδαίους ρυθµούς από το 1980 και έπειτα, ιδιαίτερα µετά από την εισαγωγή στους κανονισµούς της Ε.Ε. α- ντίστοιχες αρχές αναφορικά µε την πιστοποίηση των βιολογικών προϊόντων και την επιδότηση των βιοκαλλιεργειών. Η προώθησή τους εξαρτάται είτε από τις έρευνές µε θέµα τις καταναλωτικές συνήθειες των πολιτών είτε από τις δυναµικές διαφηµίσεις και τις δελεαστικές εκπτώσεις και προσφορές (Hill / Lynchehaun 2002: ). Τα ποσά των επιδοτήσεων που δίνονται στους βιοκαλλιεργητές µπορούν να χρησιµοποιηθούν όχι µόνα για την βελτίωση των συνθηκών παραγωγής αλλά και για την προώθηση των προϊόντων σε ευρύτερες αγορές, όπως αλυσίδες καταστηµάτων και υπεραγορές (Eva Roth et. al. 1999:108). Η βιολογική γεωργία επιδιώκει να είναι πλήρως εναρµονισµένη µε το περιβάλλον, αντιµετωπίζοντας µε φυσικό τρόπο τα ζιζάνια, τους µικροοργανισµούς και τις ασθένειες των φυτών. Επίσης, κύρια επιδίωξη των βιοκαλλιεργητών είναι να ελαχιστοποιήσουν την κατανάλωση ενέργειας και να εκµεταλλεύονται στο έπακρο τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, πετυχαίνοντας την υψηλότερη δυνατή διατροφική αξία των προϊόντων (Daddert et.al. 2004:10-12). εν χρησιµοποιούν χηµικά ή τεχνητά λιπάσµατα, δε µολύνουν το περιβάλλον και σέβονται τον βιολογικό κύκλο της ζωής και την ισορροπία του οικοσυστήµατος (Daddert et.al. 2004:18). Στόχος της Ελλάδας είναι να µπορέσει σταδιακά να αυξήσει τις καλλιεργού- µενες εκτάσεις, που ακολουθούν τους κανόνες της βιολογικής γεωργίας, για το λόγο αυτό δηµιουργήθηκε και η /νση Βιολογικής Γεωργίας στο Υπουργείο Αγροτικής 1 9

10 Ανάπτυξης και Τροφίµων, στο τέλος του Η παραγωγή αγροτικών προϊόντων χωρίς την χρήση φυτοφαρµάκων και χηµικών λιπασµάτων µπορεί να επιφέρει την ποιοτική αναβάθµιση των αγροτικών περιοχών και να προστατεύσει το περιβάλλον και το αγροτικό τοπίο (ΥΠΑΑΤ 2007:71). Στο τρίτο κεφάλαιο θα παρουσιαστούν τα περιβαλλοντικά Ευρωπαϊκά Προγράµµατα που έχουν εφαρµοστεί στην Ελλάδα. Τα συγκεκριµένα προγράµµατα προσπάθησαν να αντιµετωπίσουν τα προβλήµατα που προκαλεί στο περιβάλλον η παραγωγική διαδικασία, που βασίζεται στην συµβατική καλλιέργεια. Τα προγράµµατα Αγροτικής Ανάπτυξης που πραγµατοποιήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρµόστηκαν για πρώτη φορά το Στην Ελλάδα ήρθαν µε καθυστέρηση τριών ετών, δηλαδή το Τα προγράµµατα είχαν διάρκεια έξι χρόνια το καθένα και µέχρι στιγµής έχουν εφαρµοστεί τρία συνολικά, µε το τελευταίο Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) να είναι ακόµα σε εφαρµογή. Τα προγράµµατα περιλαµβάνουν τα «αγροπεριβαλλοντικά» µέτρα, που περιέχουν δράσεις σχετικά µε την προώθηση και επέκταση της βιολογικής γεωργίας. Αρχικά, η προσπάθεια ήταν δύσκολη λόγω της αδυναµίας τόσο των κρατικών φορέων, όσο και των παραγωγών να αντιληφθούν την επικινδυνότητα του περιβάλλοντος από τον τρόπο που παράγονται τα αγροτικά προϊόντα. Όµως µε το πέρασµα των ετών και την αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών που επικροτούσαν την προώθηση προϊόντων µε υψηλή ποιότητα, οι υπεύθυνοι αντιλήφθηκαν την αναγκαιότητα επέκτασης και χρηµατοδότησης της βιολογικής γεωργίας. Ο κανονισµός που περιγράφει τα γεωργοπεριβαλλοντικά µέτρα είναι ο (ΕΟΚ) αρ. 2078/92 του Συµβουλίου και προβλέπει την εφαρµογή προγραµµάτων, που αποσκοπούν να παρακινήσουν τους παραγωγούς να χρησιµοποιήσουν εναλλακτικές πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον. 10

11 1. Πρώτο Κεφάλαιο: Η Κοινή Αγροτική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη 1.1 Αγροτική πολιτική Η έννοια της Αγροτικής Πολιτικής Η Αγροτική πολιτική αναφέρεται στο σύνολο των µέτρων, των µεθόδων και των παρεµβάσεων που λαµβάνονται για την ανάπτυξη της γεωργίας, προς όφελος των α- πασχολούµενων στον τοµέα αλλά και του κοινωνικού συνόλου γενικότερα (Παπαγεωργίου 1970: 15). Οι στόχοι της Αγροτικής Πολιτικής µιας χώρας εντάσσονται σε ένα πλαίσιο αναπτυξιακών σκοπών που κατά κύριο λόγο περιλαµβάνουν: Την αναβάθµιση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της χώρας µέσα από την αύξηση του εθνικού εισοδήµατος και του κατά κεφαλήν εισοδήµατος των πολιτών. Τον εφοδιασµό της οικονοµίας µε τα απαιτούµενα αγροτικά προϊόντα µε ορθολογικό τρόπο και παράλληλη κατανοµή των διαθέσιµων εθνικών πόρων, αποσκοπώντας στην µεγιστοποίηση της απόδοσής τους και στην παροχή µε τα απαιτούµενα είδη διατροφής για τις ανάγκες της κοινωνίας. Την ισορροπηµένη περιφερειακή ανάπτυξη. Την διατήρηση του κοινωνικού ιστού της υπαίθρου και της λειτουργικότητας του χώρου κ.λπ. (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: 18). 1.2 Η Κοινή Αγροτική Πολιτική από το 1962 έως σήµερα Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αναφέρεται στην ενιαία Αγροτική Πολιτική των Ευρωπαϊκών κρατών-µελών. Αποτελείται από ένα σύνολο κανόνων-νόµων σχετικών µε την καλλιέργεια των αγροτικών εκτάσεων, την προώθηση των προϊόντων µέσω του εµπορίου και τον καθορισµό επιµέρους θεµάτων αναφορικά µε την σταθε- 11

12 ροποίηση των τιµών, την διαλογή των προϊόντων και των ποιοτικών χαρακτηριστικών αυτών, χαρακτηριστικά της εργασίας στον αγροτικό τοµέα κ.λπ 2. Με την συνθήκη της Ρώµης (1958) ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονοµική Κοινότητα στην οποία προβλεπόταν η υιοθέτηση µιας κοινής αγροτικής πολιτικής. Οι αρχές της (ΚΑΠ) καθορίστηκαν κατά τη διάρκεια της διάσκεψης στη Στρέσα τον Ιούλιο του Το 1960 τα έξι ιδρυτικά µέλη ενέκριναν τους µηχανισµούς της ΚΑΠ και δύο χρόνια αργότερα, το 1962, η ΚΑΠ άρχισε να ισχύει, µε απώτερο σκοπό την προώθηση των γεωργικών προϊόντων στο ευρωπαϊκό καταναλωτικό κοινό σε προσιτές τιµές, που παράλληλα απέδιδαν ικανοποιητικό κέρδος στο γεωργικό πληθυσµό της εκάστοτε χώρας. Στοιχεία που χαρακτηρίζουν την σαραντάχρονη πορεία της Κ.Α.Π αποτελούν η προτίµηση των κοινοτικών προϊόντων, η δηµιουργία ενιαίας αγοράς και η κοινή οικονοµική διαχείριση των δαπανών τους (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: 92). Λόγω των αυξανόµενων απαιτήσεων στις ανάγκες της κοινωνίας η Κ.Α.Π υπέστη συνεχόµενες µεταρρυθµίσεις, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που σταδιακά πρόεκυπταν. Η Κ.Α.Π. χρηµατοδοτείται σε ένα µικρό ποσοστό από τους εθνικούς και περιφερειακούς προϋπολογισµούς των κρατών µελών αλλά κυρίως από τον κεντρικό προϋπολογισµό της Ε.Ε. και πιο συγκεκριµένα από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Προσανατολισµού και Εγγυήσεων περισσότερο γνωστό ως FEIGA (Fonds Eyropean d Orientation et de Guarantie Agricole) το οποίο συστάθηκε το 1962 και αποτελείται από δύο τµήµατα: το τµήµα Εγγυήσεων, το οποίο χρηµατοδοτεί τις δαπάνες που αφορούν την κοινή οργάνωση αγορών (ΚΟΑ) των γεωργικών προϊόντων. το τµήµα Προσανατολισµού, ένα από τα διαρθρωτικά ταµεία, που συµβάλλει στον προσανατολισµό της γεωργίας προς την επιθυµητή κατεύθυνση και στην ανάπτυξη των περιοχών της υπαίθρου (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: 122) &catid=168: &Itemid=291 12

13 1.2.1 Η πρώτη περίοδος Βασική επιδίωξη της θέσπισης της ΚΑΠ στα πρώτα στάδια της ήταν η απόκτηση επάρκειας τροφίµων κατά την διάρκεια ανασυγκρότησης των χωρών της ευρωπαϊκής ηπείρου που είχαν λάβει µέρος στον εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο. Οι κυριότερες ρυθµίσεις που εισήγαγε η ΚΑΠ εκείνη την περίοδο ήταν: α) Ο µηχανισµός της κοινοτικής παρέµβασης που κατοχύρωνε µια «ελάχιστη τιµή» στους γεωργούς για την πώληση των προϊόντων τους ώστε να επιτύχουν ένα αποδεκτό κέρδος. β) Οι αντισταθµιστικές εισφορές, οι οποίες ήταν ένα είδος οικονοµικής επιβάρυνσης στα προϊόντα που προέρχονταν εκτός Ευρωπαϊκής Κοινότητας. γ) Οι εξαγωγικές ενισχύσεις, οι οποίες ήταν ένα οικονοµικό βοήθηµα για τους παραγωγούς προϊόντων που εξάγουν τα προϊόντα τους έκτος Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Σεργιάννη 2006:14). Η ΚΑΠ αρχικά κατόρθωσε να επιτύχει τους στόχους που είχαν οριστεί σχετικά µε την αύξησης της παραγωγικότητας των γεωργικών προϊόντων, την προσφορά αγαθών στους κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως και της παροχή προστασίας στους παραγωγούς από τις συνεχείς µεταβολές της παγκόσµιας αγοράς. κ.τ.λ. Από την δεκαετία του 1980 όµως έγιναν αντιληπτές και οι αρνητικές επιπτώσεις από την άσκηση της συγκεκριµένης «υπερπροστατευτικής» πολιτικής. Πιο συγκεκριµένα, παρουσιάζονταν έντονα προβλήµατα από την πλεονάζουσα παραγωγή των παραγωγών, αφού το καταναλωτικό κοινό αδυνατούσε να απορροφήσει τα προϊόντα που παράγονταν. Αποτέλεσµα αυτού ήταν οι η σταδιακή αύξηση των κοινοτικών γεωργικών δαπανών σε υψηλά επίπεδα, χωρίς όµως να πραγµατοποιείται και παράλληλη αναλογική αύξηση των γεωργικών εισοδηµάτων (Σεργιάννη 2006:14). Η πρώτη προσπάθεια µεταρρύθµισης της ΚΑΠ πραγµατοποιήθηκε το 1968 µε την εισήγηση για την διαρθρωτική πολιτική µε την ονοµασία «Γεωργία Μνη- µόνιο για την Αναδιάρθρωση της Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής Κοινότητας» ευρύτερα γνωστό ως σχέδιο Mansholt, από το όνοµα του Sicco Mansholt, αντιπροέδρου της Επιτροπής, υπεύθυνου την εποχή εκείνη για την Γεωργία. Επιδίωξη µέσω του σχεδίου Mansholt ήταν α) η µείωση των απασχολούµενων, µε προσφορά 13

14 κινήτρων για την εθελούσια συνταξιοδότηση των πιο ηλικιωµένων παραγωγών, β) η προσφορά θέσεων εργασίας στο πλαίσιο της πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης, ώστε οι αγρότες που αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τον πρωτογενή τοµέα να απορροφηθούν από τον δευτερογενή και τριτογενή τοµέα και γ) την συγχώνευση µικρών µονάδων γεωργικής παραγωγής, ώστε να επιτευχθεί η αξιοποίηση των πλεονεκτηµάτων που προσφέρει η διευρυµένη αγορά (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: ). Το 1983 πραγµατοποιήθηκε η προσπάθεια για µια ριζική µεταρρύθµιση της ΚΑΠ, που εκφράστηκε µέσω της δηµοσίευσης του Πράσινου Βιβλίου δυο χρόνια αργότερα σχετικά µε τις «Προοπτικές της κοινής γεωργικής πολιτικής». Επιδίωξη µέσα από την δηµοσίευση του Πράσινου Βιβλίου ήταν η εξισορρόπηση της ζήτησης και της προσφοράς των γεωργικών προϊόντων και ο σχεδιασµός µελλοντικών λύσεων της ΚΑΠ (Σέµος, 2011:117). Το 1988 το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο υιοθέτησε µια σειρά µεταρρυθµιστικών µέτρων, που στόχο είχαν τον περιορισµό της υπερβάλλουσας παραγωγής, καθώς και την µείωση των οικονοµικών δαπανών της ΚΑΠ που επιβάρυναν τον γενικό προϋπολογισµό της Κοινότητας (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: 290) Η µεταρρύθµιση της ΚΑΠ του 1992 Το 1991 επίτροπος Γεωργίας της Κοινότητας ήταν ο Ray MacSharry, ο οποίος έφερε προς συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο δύο έγγραφα προβληµατισµού, το COM(91)100 και το COM(91)258 3 σχετικά µε την µελλοντική πορεία της ΚΑΠ και την προσπάθεια εξέλιξης της. Αυτά τα έγγραφα αποτέλεσαν την βάση των µεταρρυθ- µιστικών µέτρων της ΚΑΠ, η οποία τελικά πραγµατοποιήθηκε στις 21 Μαΐου του Οι βασικοί στόχοι της µεταρρύθµισης ήταν: 1. Μια ουσιώδης µείωση των τιµών των αγροτικών προϊόντων, ώστε να επιτευχθεί η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων τόσο σε ενδοκοινοτικό πλαίσιο, όσο και στην παγκόσµια αγορά. 3 ιαδικασία διαβούλευσης: COS

15 2. Η αντιµετώπιση των αποτελεσµάτων της µείωσης στα εισοδήµατα των αγροτών µε την εισαγωγή ενισχύσεων και αντισταθµιστικών µέτρων. 3. Ευαισθητοποίηση του κρατικού φορέα και των πολιτών ως προς την προστασία του περιβάλλοντος (Σεργιάννη 2006:15). Ένα από τα συνοδευτικά µέτρα που περιλάµβανε η µεταρρύθµιση του 1992 ήταν τα Αγροπεριβαλλοντικά µέτρα. είγµα πως η Κοινότητα είχε αντιληφθεί πλήρως την αναγκαιότητα σύµπλευσης της γεωργίας µε την προστασία του περιβάλλοντος. Ο Κανονισµός της Ε.Ε που αναφέρεται στα Αγροπεριβαλλοντικά µέτρα είναι ο 2078/92, πάνω στον οποίον έχουν βασιστεί όλα τα Περιβαλλοντικά προγράµµατα των µελλοντικών περιόδων. Η αναθεώρηση του 1992 συνολικά θα µπορούσε να θεωρηθεί επιτυχηµένη όσο αφορά τους στόχους της στην ευρωπαϊκή γεωργία. Μια σειρά εξελίξεων τόσο σε ενδοκοινοτικό όσο και σε παγκόσµιο επίπεδο, όπως η διερεύνηση προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, η αυξανόµενη πίεση από τους καταναλωτές της Κοινότητας για παραγωγή γεωργικών προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον, η συνεχής µείωση του αγροτικού πληθυσµού που απασχολείται αποκλειστικά µε τον γεωργικό τοµέα, αλλά και η µεγάλη σηµασία διατήρησης του αγροτικού πληθυσµού στην ύπαιθρο, καθιστούσαν αναγκαία την προώθηση εναλλακτικών µορφών εισοδήµατος και εργασίας στις περιφέρειες. Ο νέος γύρος διαπραγµατεύσεων του Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου (ΠΟΕ), θεωρούσε αναγκαία την εκ νέου αναµόρφωση και προσαρµογή της ΚΑΠ (Σεργιάννη 2006:15-16). Η µεταρρύθµιση αυτή επιδιώκει να έχει µια µορφή ολοκληρωµένης αγροτικής πολιτικής που θα στοχεύει στην αποµάκρυνση από τις τότε στάσεις στήριξης της γεωργίας, ώστε η Ε.Ε. να κατορθώσει να ανταποκριθεί στις αυξανόµενες απαιτήσεις για διαρθρωτικές αλλαγές και προστασία του περιβάλλοντος (Σέµος, 2011: 119). Η «Ατζέντα 2000» αποτελεί µια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση Agenda 2000 Τον Ιούλιο του 1997 στην Επιτροπή προτάθηκε µια εκ νέου µεταρρύθµιση της ΚΑΠ στο πλαίσιο της «Ατζέντα 2000». Οι συζητήσεις ολοκληρώθηκαν και κατ επέκταση επήλθε η συµφωνία για την µεταρρύθµιση στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο στο 15

16 Βερολίνο το Μάρτιο του 1999 (Σέµος 2011: 394). Η αναµόρφωση ήρθε ως αποτέλεσµα του αιτήµατος, κατά την Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού συµβουλίου της Μαδρίτης του εκέµβριου του 1995, για ένα σύνολο δράσεων αποσκοπώντας στην αντιµετώπιση των αλλαγών της πρώτης δεκαετίας του 21 ου αιώνα (Μάρδας 2005: 482). Η µεταρρύθµιση της «Ατζέντα 2000», υπήρξε η ουσιαστικότερη µεταρρύθµιση ως εκείνη την στιγµή επιδιώκοντας να επιλύσει τα προβλήµατα σε όλες τις λειτουργίες της ΚΑΠ τόσο σε οικονοµικό όσο και σε περιβαλλοντικό επίπεδο. Σηµαντικό στοιχείο στην µεταρρύθµιση του 1999 ήταν ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της ΚΑΠ εισήχθησαν συγκεκριµένες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις για τους παραγωγούς. (Κώδικες Ορθής γεωργικής Πρακτικής) 4. Μέσα από αυτή την αναµόρφωση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδίωξε να αντιµετωπίσει αρχικά την διεύρυνσή της που αναµενόταν µε δώδεκα νέες χώρες (δέκα χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τα νησιά Μάλτα και Κύπρος). Επιπροσθέτως επιδίωξε την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας και της βιωσιµότητας των αγροτικών οικονοµιών. Ειδικότερα, η µεταρρύθµιση περιλαµβάνει µέτρα µε σκοπό: I. Την αναβάθµιση της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίµων που θα καθιστούν τα προϊόντα περισσότερο ανταγωνιστικά και θα παρέχουν µεγαλύτερη προστασία στο καταναλωτικό κοινό. II. Την επιδίωξη βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου για το σύνολο της αγροτικής κοινότητας µέσω της καταλληλότερης διαµόρφωσης και ανακατανοµής των εισοδηµατικών ενισχύσεων στους αγρότες. III. Την ενσωµάτωση περισσότερων περιβαλλοντικών και διαρθρωτικών επιδιώξεων στην ΚΑΠ µε µεθόδους παραγωγής φιλικούς προς το περιβάλλον. Επίσης οι αγρότες γίνονται σηµαντικό κοµµάτι στην διαχείριση των φυσικών πόρων και στην προστασία της γεωργικής υπαίθρου. IV. Την δηµιουργία εναλλακτικών θέσεων εργασίας και άλλων πηγών εισοδήµατος για τους αγρότες. V. Την απλούστευση της γεωργικής νοµοθεσίας. 4 Καν. (εκ) 1259/1999 της 17 ης Μαΐου

17 VI. Την υποστήριξη της αγροτικής ανάπτυξης, η οποία µετατρέπεται σε δεύτερο πυλώνα της κοινής γεωργικής πολιτικής (Λουλούδης / Μπεόπουλος / Βλάχος 1999 :325) Η τελευταία µεταρρύθµιση του 2003 Κατά την διάρκεια της Συνόδου του Βερολίνου το 1999 σχετικά µε την υπογραφή της «Ατζέντα 2000», οι δεκαπέντε χώρες που την είχαν εγκρίνει ζήτησαν από την Επιτροπή να πραγµατοποιήσει µια ενδιάµεση επανεξέταση το 2002, προκειµένου να αξιολογηθεί η απήχηση της τελευταίας µεταρρύθµισης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η συγκεκριµένη επανεξέταση εν τέλει προκάλεσε την εφαρµογή µιας ολοκληρωτικής αναµόρφωσης της Ευρωπαϊκής Αγροτικής Πολιτικής (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: ). Η µεταρρύθµιση της ΚΑΠ το 2003 που εγκρίθηκε από τους Υπουργούς Γεωργίας της Ε.Ε. στο Λουξεµβούργο αποτελεί θεµελιώδη µεταρρύθµιση στην αγροτική πολιτική. Πιο συγκεκριµένα, η βιολογική καλλιέργεια επωφελήθηκε αισθητά από τις µεταρρυθµίσεις της ΚΑΠ, διότι προέβλεπαν την αποσύνδεση των πληρωµών από την παραγωγή των προϊόντων (Daddert et.al :183). Κεντρικό σηµείο είναι η προσπάθεια ενσωµάτωσης όλων των πολιτικών σε ένα ενιαίο, περιεκτικό και συνεκτικό πλάνο για την βιολογική γεωργία στο πλαίσιο της Ε.Ε. Επιπλέον, οροθετηθήκαν πιο συγκεκριµένες αρχές, οι οποίες θα έλεγχαν την εγκυρότητα των οργανισµών πιστοποίησης, που εξασφαλίζουν την αξιοπιστία και την υψηλή διατροφική αξία των βιολογικών προϊόντων (Daddert et.al. 2004: ). Οι βασικές αρχές που επέφερε ο εκ νέου µετασχηµατισµός της ΚΑΠ στον Ευρωπαϊκό χώρο και πιο συγκεκριµένα στην Γεωργία είναι: Η αποσύνδεση των κοινοτικών ενισχύσεων από την ποσότητα των παραγόµενων προϊόντων, ώστε οι παραγωγοί να στραφούν προς τις ανάγκες της αγοράς. Οι ενισχύσεις θα παρέχονται σαν µια σταθερή πληρωµή προς τους παραγωγούς βάσει των ιστορικών επιδοτήσεων της τριετίας 2000 έως Η νέα ενίσχυση ονοµάζεται «Ενιαία Αποδεσµευµένη Ενίσχυση». Απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση των συγκεκριµένων κονδυλίων είναι η αποδοχή µιας σειράς κριτηρίων στον τοµέα του περιβάλλοντος (Σεργιάννη 2006:21-22). Τα κριτήρια αυτά είναι ο σεβασµός, από την µεριά των παραγωγών των µέτρων προστασίας του περιβάλλοντος, η εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίµων µε 17

18 υψηλά ποιοτικά κριτήρια, η υγεία των φυτών και των ζώων και η διατήρηση της γεωργικής γης σε καλή φυσική κατάσταση (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης, 2005: 293). Η υποχρεωτική τήρηση των περιβαλλοντικών κανονισµών ονοµάζεται Πολλαπλή Συµµόρφωση. Επιπροσθέτως, επιδιώκοντας την εύρυθµη λειτουργία του ευρωπαϊκού προϋπολογισµού η Κοινότητα αποφάνθηκε πως απαιτείται η σταδιακή µείωση των άµεσων επιδοτήσεων που ονοµάζεται ιαφοροποίηση, ώστε ένα µέρος των οικονοµικών πόρων να µεταφερθεί σε µέτρα υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης (Σεργιάννη 2006:22). Συνολικά το συµπέρασµα από τις µεταρρυθµίσεις του 2003 είναι ότι οι θετικές επιδράσεις για την πορεία της ανάπτυξης της βιολογικής γεωργίας υπερβαίνουν κατά πολύ τις αντίστοιχες αρνητικές και εποµένως προσδίδουν δυνητικά ένα θετικό πρόσηµο στην µελλοντική πορεία εξέλιξης του τοµέα της βιοκαλλιέργειας στο σύνολό της (Daddert et.al :184). Η µεταρρύθµιση της ΚΑΠ επέφερε εκτός των άλλων την απλοποίηση των διαδικασιών εφαρµογής της, ώστε οι αγρότες της διευρυµένης Ευρώπης να αποκτήσουν µια ασφάλεια σχετικά µε την οργάνωση των µελλοντικών τους επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων. Τέλος, ενδυναµώνει τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς διαπραγµατεύσεις του ΠΟΕ και προωθεί την ποιότητα και την ανάπτυξη της υπαίθρου (Lampkin / Foster / Padel 1999: ). 1.3 Αγροτική Ανάπτυξη Οι αγροτικές περιοχές εντός της Ε.Ε αφενός αντιµετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την βιώσιµη ανάπτυξη τους και τις δυνατότητες εργασίας που προσφέρονται, αφετέρου όµως προσφέρουν αξιόλογες ευκαιρίες στην ανάπτυξη σε νέους τοµείς. Αυτός είναι και ο λόγος που η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης συνδέεται και συσχετίζεται µε την Κοινή Αγροτική Πολιτική τόσο σε επίπεδο αγοράς όσο και στην εισοδη- µατική υποστήριξη, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της. Χωρίς τους δύο πυλώνες της 18

19 ΚΑΠ µεγάλο µέρος των αγροτικών περιοχών που βρίσκονται στην Ευρώπη θα παρουσίαζαν αυξανόµενα κοινωνικό-οικονοµικά και περιβαλλοντικά προβλήµατα 5. Τα κράτη της Ε.Ε θα µπορούσαν να εφαρµόζουν και να ακολουθούν έκαστο την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης που θα επιθυµούσαν. Το συγκεκριµένο όµως εγχείρηµα δεν θα είχε το επιθυµητό αποτέλεσµα. Ο σηµαντικότερος λόγος είναι ότι πολλές από τις χώρες δεν έχουν τις απαραίτητες ικανότητες και γνώσεις προκειµένου να επιτύχουν την κατάλληλη πολιτική. Επιπροσθέτως, πολλά από τα ζητήµατα µε τα οποία ασχολείται η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης υπερβαίνουν τα στενά όρια των συνόρων του κάθε κράτους και αναφέρονται σε όλους τους πολίτες της Ευρώπης 6. Η κοινή πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη της Ένωσης, ως δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ, επιχειρεί να δηµιουργήσει ένα σταθερό και διαρκές περιβάλλον µέσω του οποίου θα επιτευχθεί η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των αγροτικών περιοχών και η ενίσχυση της απασχόλησης. Επιπλέον, επιδιώκει την χρησιµοποίηση τις εκάστοτε δυνατότητες των περιοχών αυτών, ώστε να επιτύχει την βελτίωση του βιοτικού και οικονοµικού επιπέδου των κατοίκων στις αγροτικές περιοχές. Στην προσπάθεια της αυτή τα µέτρα, µέσω των οποίων επιδιώκεται η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, απευθύνονται σε κατοίκους των γεωργικών περιοχών και όχι αποκλειστικά σε παραγωγούς (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: 293). Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης µε την «Agenda 2000» εδραιώνεται σαν ο δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ. Η µεταρρύθµιση του 1999 έδωσε το έναυσµα για την ανάπτυξη, και ιδιαίτερα από την πλευρά της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης µε την νέα της ενισχυµένη µορφή επιδίωξε την εφαρµογή παρεµβάσεων ως προς την ενδυνάµωση του αγροτικού τοµέα και την αύξηση της α- νταγωνιστικότητας τους. Φυσικά όλα αυτά µε τρόπους φιλικούς προς το περιβάλλον αλλά και παράλληλα χωρίς να εγκαταλείπεται η πολιτιστική κληρονοµιά της υπαίθρου. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης αποτελείται από µια σειρά µέτρων µέσω των οποίων επιδιώκεται η βελτίωση των αγροτικών περιοχών:

20 Επενδύσεις στις αγροτικές επιχειρήσεις. Μέσα από αυτό το µέτρο επιδιώκεται η αναβάθµιση του βιοτικού επιπέδου των αγροτών και των συνθηκών παραγωγής τους. Επίσης, η αύξηση των γεωργικών εισοδηµάτων ήταν ένας ακόµα στόχος. Επενδύσεις στους ανθρώπινους πόρους. Το συγκεκριµένο µέτρο είχε σαν στόχο την είσοδο νέων αγροτών (κάτω των 40 ετών) χρηµατοδοτώντας µεγάλο µέρος του κόστους εγκατάστασης τους. Επίσης, παρέχει τα αναγκαία χρήµατα σε γεωργούς µιας µεγαλύτερης ηλικίας να προβούν σε πρόωρη συνταξιοδότηση, ώστε να αναλάβουν την γεωργική εκµετάλλευση νέοι αγρότες που θα επιτύχουν την ανάπτυξη της. Τέλος, κονδύλια προσφέρονται για κατάρτιση και ενηµέρωση των αγροτών µε ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση σε µεθόδους παραγωγής φιλικές προς το περιβάλλον. Ανάπτυξη των µειονεκτικών περιοχών. Με την έννοια µειονεκτικές περιοχές αναφέρονται σε περιοχές που είναι λιγότερο αναπτυγµένες λόγω της ύπαρξης φυσικών µειονεκτηµάτων. Οι περιοχές αυτές διακρίνονται για την αδυναµία υψηλών αποδόσεων στην παραγωγή αλλά και για το µεγάλο κόστος παραγωγής. Στην προσπάθεια ανάπτυξης αυτών των περιοχών προσφέρονται οικονοµικές αποζηµιώσεις στον γεωργικό πληθυσµό µε σκοπό να παραµείνουν οι παραγωγοί στις περιοχές αυτές και να µην ερηµώσουν. Αποζηµιώσεις προσφέρονται και σε περιπτώσεις παραγωγής σύµφωνα µε τους κανόνες ορθής γεωργικής παραγωγής που έχουν ως συνέπεια υψηλότερο κόστος. Αγροπεριβαλλοντικά προγράµµατα. Τα συγκεκριµένα µέτρα έχουν σαν σκοπό να ευαισθητοποιήσουν τους κατοίκους των αγροτικών περιοχών ως προς την ποιοτική αναβάθµιση του περιβάλλοντος. Η Κοινότητα έχει αναδείξει σαφέστατα την κατεύθυνση της προς την διατήρηση και βελτίωση του περιβάλλοντος και αυτός είναι ο λόγος που προσέφερε οικονοµικές παροχές στους παραγωγούς που επιθυµούσαν να αναλάβουν αγροπεριβαλλοντικές δεσµεύσεις για περίοδο µιας πενταετίας το λιγότερο. Τα κράτη ακολουθώντας την κατεύθυνση της Κοινότητας δεσµεύονταν να συ- µπεριλαµβάνουν αγροπεριβαλλοντικά προγράµµατα στα αναπτυξιακά τους προγράµµατα. Μεταποίηση και εµπορία αγροτικών αγαθών. Οι συγκεκριµένες κατευθύνσεις είχαν σαν πρόθεση η παραγωγή να εναρµονιστεί µε τις ανάγκες και τις ιδιαίτερες συνθήκες της αγοράς. Επιδιώκονταν µέσα από την χρηµατοδότηση επενδύσεων στην µεταποίηση και εµπορία αγροτικών αγαθών να επιτευχθεί η αύξηση της ανταγωνιστικότητας αυτών και η επέκταση των πωλήσεων των αγαθών σε νέες αγορές. 20

21 Προσαρµογή και ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Η επιδίωξη για συνολική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και της υπαίθρου δεν έπρεπε να έχει επικεντρωθεί αποκλειστικά στον αγροτικό τοµέα αλλά γενικότερα στην συµµετοχή όλων των οικονοµικών τοµέων των περιοχών. Η συνεργασία των πολιτών που διαµένουν σε αυτές τις περιοχές θεωρούνταν απαραίτητος παράγοντας προς της κατεύθυνση της ανάπτυξης (Παπαγεωργίου / αµιανός / Σπάθης 2005: ). Ο κανονισµός που καθορίζει τις κατευθυντήριες αρχές της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης είναι ο Καν. 1257/99. Μέσα σε αυτόν διακρίνεται: Ο «πολυλειτουργικός» χαρακτήρας της γεωργίας. Στο πλαίσιο της «Ατζέντα 2000» η αναβάθµιση της αγροτικής ανάπτυξης πρόσφερε την δυνατότητα στον αγροτικό τοµέα να ανακάµψει και να καταστεί εκ νέου ανταγωνιστικός. Στην προσπάθεια αυτή αναζητήθηκαν εναλλακτικές πηγές εισοδηµάτων αλλά και θέσπιση κανόνων που να ενισχύουν το γεωργικό περιβάλλον. Ο πρωτογενής τοµέας τα τελευταία χρόνια έχει χάσει µεγάλο µέρος της δυναµικής του, παρ όλα αυτά παραµένει αναγκαίος για την διατήρηση της κοινωνικής και οικονοµικής συνοχής των αγροτικών περιοχών αλλά και της περαιτέρω ανάπτυξης τους µέσα από την ολοκληρωµένη εκµετάλλευση των δυνατοτήτων τους Η «πολυτοµεακή» ενσωµάτωση. Η βιώσιµη και ολοκληρωµένη αγροτική ανάπτυξη µπορεί να επιτευχθεί µόνο µέσα από την συνεργασία µε οικονοµικούς κλάδους εκτός του αγροτικού τοµέα. Η σφαιρική αντίληψη της αγροτικής ανάπτυξης, µπορεί αν επιφέρει σηµαντικά πλεονεκτήµατα στις αγροτικές περιοχές, µέσα από την ανάδειξη νέων εισοδηµατικών ευκαιριών, αλλά πάντα µε σεβασµό στην πολιτιστική κληρονοµιά της υπαίθρου. Η «ευελιξία». Σηµαντικό κοµµάτι στην προσπάθεια για µια επιτυχηµένη πολιτική αγροτικής ανάπτυξης είναι η µεταβίβαση αρµοδιοτήτων σε περιφερειακά όργανα ε- ξουσίας, ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται στην εκτέλεση των δραστηριοτήτων της Αγροτικής Ανάπτυξης. Τα κράτη µέλη είχαν την απόλυτη ελευθερία να οργανώσουν και να υλοποιήσουν προγράµµατα Α- γροτικής Ανάπτυξης σε περιοχές που αυτά θα επιλέξουν µε µια σειρά µέτρων που θα ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και προτεραιότητες της συγκεκριµένης γεωγραφικής περιοχής. Η «διαφάνεια». Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα επιδιώκοντας µια αποτελεσµατική πολιτική Αγροτικής Ανάπτυξης, έθεσε ως θεµέλιο λίθο στην προσπάθεια αυτή την πλή- 21

22 ρη διαφάνεια κατά την διεξαγωγή και λειτουργία των προγραµµάτων. Ως συνέχεια αυτού πραγµατοποίησε τις απαιτούµενες ενέργειες, ώστε να υπάρξει µια πιο κατανοητή και εύχρηστη νοµοθεσία σχετικά µε την Αγροτική Ανάπτυξη (Σέµος, 2011: ). Με την µεταρρύθµιση του 2003 συνεχίστηκε η Κοινή Αγροτική Πολιτική να προσανατολίζεται περισσότερο προς τον δεύτερο πυλώνα της, δηλαδή προς την πολιτική της αγροτικής ανάπτυξης και να την χρηµατοδοτεί µε συνεχώς αυξανόµενα ποσά µειώνοντας ταυτόχρονα τα κονδύλια από τον πρώτο πυλώνα που αναφέρεται στην άµεση ενίσχυση της αγοράς. Οι κατευθύνσεις της αγροτικής ανάπτυξης παρέµεναν η ενδυνάµωση της γεωργίας, ώστε να διατηρούνται οι αγροτικές περιοχές ανταγωνιστικές, η διευρυµένη ανάπτυξη όλων των τοµέων στις γεωργικές κοινωνίες και η ευαισθητοποίηση ως προς την ποιότητα και ασφάλεια των τροφίµων. Εκτός αυτών επιδιώκονταν µε την νέα µεταρρύθµιση να υπάρχει µια πιο άµεση πρόσβαση στις δηµόσιες υπηρεσίες από τον αγροτικό πληθυσµό και την καλύτερη και ευκολότερη εκτέλεση της κοινοτικής πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη. Επιπροσθέτως, επιχειρείται η συµµετοχή και δραστηριοποίηση σε όσο µεγαλύτερη έκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης των γεωργών στην προσπάθεια βελτίωσης των αγροτικών περιοχών, ώστε να ανταποκριθούν στις συνεχόµενες αλλαγές της αγοράς. Τέλος, γίνονταν προσπάθεια να λάβουν µέρος όσος περισσότερος αριθµός ενδιαφερόµενων στα προγράµµατα αγροτικής ανάπτυξης, για να επιτευχθεί η αναγκαία συνεργασία που θα επιφέρει το επιθυµητό αποτέλεσµα της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών (Σέµος 2011: ). Με την µεταρρύθµιση του 2003 έγινε αντιληπτό πως έπρεπε να ψηφιστεί ένας νέος κανονισµός για την Πολιτική Αγροτικής Ανάπτυξης. Ο Κανονισµός (ΕΚ) αριθµ. 1698/ του Συµβουλίου ακολουθούσε τις κατευθύνσεις που είχαν δοθεί τα προηγούµενα χρόνια και η µελλοντική πολιτική αγροτικής ανάπτυξης εστιάζονταν σε τρείς βασικούς άξονες. A. Ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας των αγροτικών περιοχών. B. Αποτελεσµατική διαχείριση της γης και ενσωµάτωση περιβαλλοντικών στόχων. C. Αναβάθµιση της ποιότητας ζωής των αγροτικών περιοχών και επιδίωξη της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονοµίας

23 Οι πόροι που προσφέρονται για τον πρώτο άξονα επιδιώκουν την διαµόρφωση ενός συνεχώς αναπτυσσόµενου ευρωπαϊκού τοµέα γεωργικών προϊόντων και διατροφικών αγαθών, δίνοντας την απαιτούµενη προσοχή στην µεταφορά γνώσης, στον εκσυγχρονισµό, στην καινοτοµία, την προσφορά ποιοτικών αγροτικών αγαθών καθώς και σε επενδύσεις σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο. Στο πλαίσιο του Κανονισµού δίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην πλήρη αξιοποίηση των ανθρωπίνων πόρων της Κοινότητας. Ο προσανατολισµός της ευρωπαϊκής γεωργίας έδωσε την ευκαιρία για ανάπτυξη της επιχειρηµατικότητας στον γεωργικό τοµέα. Η υλοποίηση των ευκαιριών που προσφέρονταν µε την ανάπτυξη της επιχειρηµατικότητας απαιτούσε την ανάπτυξη στρατηγικών και οργανωτικών δεξιοτήτων. Η ενθάρρυνση εισόδου νέων αγροτών στον επαγγελµατικό κλάδο της γεωργίας παρέµενε κυρίαρχο χαρακτηριστικό στην αναπτυξιακή πολιτική όπως και την προηγούµενη περίοδο καθώς και η αποµάκρυνση των «ηλικιωµένων» αγροτών προσφέροντας και στις δυο κατηγορίες οικονοµικές ενισχύσεις (Σέµος 2011: ). Ο εκσυγχρονισµός του γεωργικού τοµέα αποτελούσε ουσιώδες στοιχείο στην προσπάθεια ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών. Η αποτελεσµατική εισαγωγή του εκσυγχρονισµού έδινε την δυνατότητα µεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας και της περιβαλλοντικής αειφορίας στον αγροτικό κλάδο. Σκοπός του Κανονισµού αποτελούσε και η ανάπτυξη νέων αγορών για τα αγροτικά προϊόντα. Η εισαγωγή σε νέες αγορές µπορούσε να αποφέρει οικονοµικά οφέλη στον αγροτικό πληθυσµό δίνοντας την δυνατότητα πώλησης ποιοτικών αγαθών µε υψηλότερη προστιθέµενη αξία. Η αγροτική βιοµηχανία στην Ευρώπη χαρακτηρίζονταν από καινοτοµία, αντιµετώπιζε όµως ιδιαίτερες δυσκολίες λόγω της απελευθέρωσης των γεωργικών αγαθών σε παγκόσµιο επίπεδο και του υψηλότατου ανταγωνισµού. Η καινοτοµία είχε ιδιαίτερη σηµασία για τον γεωργικό τοµέα της Ευρώπης και µπορούσε να ενισχύσει µικρο- µεσαίες επιχειρήσεις εµπορίας και µεταποίησης αγροτικών προϊόντων. Στην προσπάθεια για βελτίωση της θέσης των αγροτικών προϊόντων σε παγκόσµιο επίπεδο επιβάλλονταν η δηµιουργία και εµπορία νέων προϊόντων και η βελτίωση στην εµφάνιση των αγροτικών προϊόντων της Κοινότητας σε παγκόσµιο επίπεδο. Η γεωργική καλλιέργεια προσπαθούσε να ακολουθήσει τις ανάγκες της αγοράς, ώστε να επιτύχει την οικονοµική ανάπτυξη που επιδίωκε. Τέλος, προσφέρονταν κίνητρα στους αγρότες που επιθυµούσαν να συµµετάσχουν σε προγράµµατα που αποσκοπούσαν στην ποιοτική αναβάθµιση τόσο των αγαθών 23

24 όσο και του τρόπου παραγωγής. Ενισχύσεις παρέχονταν σε παραγωγούς που επιθυ- µούσαν να συµµετάσχουν σε προγράµµατα προβολής και πληροφόρησης των καταναλωτών για τα υψηλού επιπέδου ποιοτικά προϊόντα (Σέµος 2011: ). Τα µέτρα που προβλέπονταν για την βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου (άξονας 2) θα έπρεπε να συµβάλλουν στην προστασία και βελτίωση της βιοποικιλότητας, στην προστασία και εξέλιξη συστηµάτων υψηλής φυσικής αξίας και «παραδοσιακά» γεωργικά τοπία, στην αναβάθµιση της ποιότητας του νερού και τελευταία αλλά όχι λιγότερο σηµαντικό στην κλιµατική αλλαγή. Ιδιαίτερη σηµασία δίνονταν από την µεριά των κρατών µελών στην προώθηση περιβαλλοντικών υπηρεσιών. Μέσα από τις δράσεις του άξονα αναµενόταν η παροχή υψηλού ποιοτικού επιπέδου αγροτικών προϊόντων µέσα από την εφαρµογή των προτύπων παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον από την πλευρά των παραγωγών. Οι συγκεκριµένες δράσεις από τους παραγωγούς έπρεπε να συνοδεύονται από οικονοµικές ενισχύσεις από την πλευρά της Κοινότητας, όταν οι παραγωγοί οικειοθελώς αναλάµβαναν δράσεις που υπερέβαιναν τα προκαθορισµένα πρότυπα, κυρίως όταν επικεντρώνονταν σε πόρους που η αγορά από µόνη της αδυνατούσε να προσφέρει όπως το νερό και το έδαφος (Σέµος 2011: 426). Η εφαρµογή βιώσιµων πρακτικών για την εκµετάλλευση της γης ήταν ένα πολύ σηµαντικό µέτρο στην προσπάθεια που κατέβαλλε η Κοινότητα να µειώσει τους κινδύνους ερηµοποίησης και εγκατάλειψης των αγροτικών περιοχών κυρίως σε «µειονεκτικές» περιοχές. Η κλιµατική αλλαγή ήταν ακόµα ένα ζήτηµα που έχριζε αντιµετώπισης από την πλευρά της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υιοθέτηση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας από την πλευρά της γεωργίας µπορούσε να συµβάλλει στην αισθητή µείωση των εκποµπών αερίων που προκαλούσε το φαινόµενο του θερµοκηπίου, όπως και στην σταθεροποίηση των επιπέδων άνθρακα και οργανικής ύλης του εδάφους. Οι πόροι που σχεδιάζονταν να δαπανηθούν εντός του άξονα 3 αναφέρονταν στην προσπάθεια ποιοτικής αναβάθµισης του βιοτικού επιπέδου στις αγροτικές περιοχές και της διαφοροποίησης των αγροτικών οικονοµιών για µια αποτελεσµατική οικονο- µική ανάπτυξη και αναζωογόνηση της αγοράς εργασίας. Εντός του άξονα προτεραιότητα δινόταν στην απόκτηση των απαιτούµενων ικανοτήτων και δεξιοτήτων του αγροτικού πληθυσµού που απαιτούνταν για την ανάπτυξη τοπικής στρατηγικής, ώστε οι αγροτικές περιοχές να αποκτήσουν την χαµένη τους αίγλη και να καθίσταται βιώσιµες για τις µελλοντικές γενιές (Σέµος 2011: 427). 24

25 Η διαφοροποίηση αποτελούσε απαραίτητο χαρακτηριστικό της αγροτικής ανάπτυξης και της απασχόλησης που επιδιώκονταν στα πλαίσια της αγροτικής πολιτικής. Ο τουρισµός και η προσφορά των απαιτούµενων ανέσεων στις αγροτικές περιοχές µπορούσαν να γίνουν η αφετηρία ανάπτυξης µικρών επιχειρήσεων που ασχολούνταν µε τοµείς εκτός του γεωργικού και θα δώσουν την απαιτούµενη τόνωση στην αγροτική οικονοµία συνολικά. Ο τουρισµός έπρεπε να βασιστεί στην πολιτιστική και τη φυσική κληρονοµιά των περιοχών και µε την χρήση της τεχνολογίας µπορούσε να επιφέρει σηµαντική ανάπτυξη κυρίως µε την µορφή του "αγροτουρισµού". Η ενεργοποίηση και η συµµετοχή του γυναικείου φύλου στην προσπάθεια ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών θεωρούνταν απαραίτητη και καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας. Η πλειονότητα των περιοχών της υπαίθρου δεν διέθεταν τις κατάλληλες υποδοµές, ώστε οι γυναίκες να έχουν την δυνατότητα να εργαστούν διότι ήταν υποχρεωµένες να ασχολούνται µε την φροντίδα των παιδιών τους (Σέµος 2011: 428). Η αναζωογόνηση των γεωργικών περιοχών ήταν ακόµα ένας στόχος που έπρεπε να πραγµατοποιηθεί στα πλαίσια του άξονα 3. Ο σχεδιασµός και η εφαρµογή δράσεων που αποσκοπούσαν στην περαιτέρω διαφοροποίηση των περιοχών, µε ταυτόχρονη αύξηση των επιχειρηµατικών ενεργειών και επενδύσεων στον αγροτικό τοµέα µπορούσε να επιφέρει την αναβάθµιση των οικονοµικών προσδοκιών και του βιοτικού επιπέδου των περιοχών. Οι επιχειρήσεις που θα αναπτύσσονταν στις αγροτικές περιοχές έπρεπε να βασίζονται στην απόκτηση νέων ικανοτήτων µέσα από κατάρτιση του αγροτικού πληθυσµού. Σηµαντικό ρόλο στην προσπάθεια αναβάθµισης και διαφοροποίησης των αγροτικών περιοχών ήταν η ενθάρρυνση υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας. Η υιοθέτηση εξοπλισµού πληροφορικής και δικτύωσης µπορούσε να επιφέρει την βελτίωση των ηλεκτρονικών δεξιοτήτων µέσα από την α- ναβάθµιση των υποδοµών των τοπικών κοινοτήτων. Η χρήση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας στόχευε να δώσει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα τόσο των τοπικών επιχειρήσεων όσο και των γεωργικών εκµεταλλεύσεων (Σέµος 2011: 429). 25

26 2. Κεφάλαιο εύτερο: Βιολογική Γεωργία στην Ευρώπη και στην Ελλάδα 2.1 Εισαγωγή Βασικός προβληµατισµός των τελευταίων χρόνων για εκείνους που ασχολούνται µε την Γεωργία, είναι οι συνεχώς αυξανόµενες απαιτήσεις για τροφή στον κόσµο και για υγιεινή και υψηλής διατροφικής αξίας τροφή στον ανεπτυγµένο κόσµο. Ο προβληµατισµός αυτός σε συνδυασµό µε την έξαρση των περιβαλλοντικών καταστροφών, όπως η διάβρωση του εδάφους, η µόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα και ο περιορισµός των ορυκτών πηγών ενέργειας, ωθούν τους καλλιεργητές να εγκαταλείψουν πρακτικές, όπως χηµικά λιπάσµατα και φυτοφάρµακα, που επιβαρύνουν το οικοσύστηµα. Μια αξιόλογη λύση στο πρόβληµα κυρίως των ανεπτυγµένων χωρών αποτελεί η στροφή προς την βιολογική καλλιέργεια, η οποία συνδυάζει υψηλή διατροφική αξία τροφίµων αλλά και σταδιακή µείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης (Akinyemi 2007:23-25). Με την πάροδο των ετών µέσα από την εξέλιξη και την ανάπτυξη της τεχνολογίας υπήρξε αναβάθµιση του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων του δυτικού κόσµου που είχε σαν αποτέλεσµα, στην περίπτωση της γεωργίας, την υπερπαραγωγή έτσι ώστε µεγάλες ποσότητες γεωργικών προϊόντων να παραµένουν ανεκµετάλλευτες. Επίσης, συνεχώς δυναµώνουν οι διαµαρτυρίες των πολιτών για την ποιότητα και την ασφάλεια των παραγόµενων αγαθών όπως και για την επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τις µεθόδους καλλιέργειας και την χρήση χηµικών µε σκοπό την φυτοπροστασία. Οι πολίτες τα τελευταία χρόνια µετά από όλα αυτά αντιλήφθηκαν πως η υγεία τους δεν µπορεί να είναι ανεξάρτητη από την φυσική ποιότητα του περιβάλλοντος. Στο σηµείο αυτό έρχεται σαν απάντηση η βιολογική γεωργία που είναι ακριβώς αυτό που απαιτείται για να υπάρχει ισορροπία µεταξύ εξέλιξης και φυσικού κόσµου δηλαδή συνεργασία του ανθρώπου µε την φύση και τους µικροοργανισµούς του εδάφους. Πιο συγκεκριµένα, οι καλλιεργητές προσανατολίζονται προς µια πιο ήπια, φιλική προς το περιβάλλον γεωργία, η οποία δεν χρησιµοποιεί χηµικά φυτοφάρµακα και λιπάσµατα (Άλκιµος 1990 :10). 26

27 Η βιολογική γεωργία διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα συστήµατα καλλιέργειας λόγω των αξιών και των ιδανικών που την διακατέχουν και η ίδια αντιπροσωπεύει και πρεσβεύει. Αποσκοπεί λοιπόν να διαφοροποιήσει την κοινωνική συµπεριφορά των πολιτών ευαισθητοποιώντας τους σε περιβαλλοντικά θέµατα, µέσω της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης των βιοκαλλιεργητών και των αγορών µε τους πολίτες και τους καταναλωτές (Michelsen 2003:367). Η άποψη ότι η βιολογική γεωργία είναι απλά µόνο η µετατροπή των λιπασµάτων από ανόργανα σε οργανικά και η απαγόρευση ψεκασµών µε χηµικά υλικά είναι εντελώς λανθασµένη. Η βιολογική γεωργία επιδιώκει την ολοκληρωτική αλλαγή στον τρόπο σκέψης όσον αφορά το πώς αντιλαµβανόµαστε το οικοσύστηµα και την καλλιεργούµενη έκταση. Οι µικροοργανισµοί που υπάρχουν στα φυτά δεν αποτελούν ε- χθρό όπως και η ύπαρξη άλλων φυτών, εκτός από αυτά που καλλιεργούνται, δεν αποτελούν πάντα ζιζάνια που απαιτείται να καταπολεµηθούν (Pears / Stickland 2001:7). 2.2 Ορισµός και χαρακτηριστικά Η προσπάθεια να οριοθετηθεί η έννοια της βιολογικής γεωργίας είναι µια δύσκολη και περίπλοκη διαδικασία στην οποία συµπεριλαµβάνονται πολλοί και διαφορετικοί παράγοντες. Τις περισσότερες φορές αναφέρεται τι δεν συµβαίνει κατά την περίοδο της βιολογικής καλλιέργειας. Παρακάτω αναφέρονται δύο ορισµοί που προσφέρουν µια εικόνα για το τι είναι η βιολογική καλλιέργεια. «Βιολογική ή οργανική γεωργία είναι ένα σύστηµα παραγωγής το οποίο αποφεύγει ή αποκλείει τη χρήση συνθετικών λιπασµάτων, εντοµοκτόνων και ρυθµιστών ανάπτυξης. Η οργανική γεωργία βασίζεται σε µεγάλο βαθµό στην αµειψισπορά, στα υπολείµµατα των καλλιεργειών, στη ζωική κοπριά, στα ψυχανθή, στην χλωρή λίπανση, στα οργανικά απόβλητα και στον βιολογικό έλεγχο των εντόµων για την διατήρηση της παραγωγικότητας του εδάφους, τον εφοδιασµό των φυτών µε θρεπτικά συστατικά, την καταπολέµηση των εντόµων και των ζιζανίων» (Κωβαίος et. al. 2001:1). Έτσι, αποφεύγεται η διατάραξη της οµαλής λειτουργίας του περιβάλλοντος και το οικοσύστηµα δρα σε απόλυτη ισορροπία και αλληλεξάρτηση επιβιώνοντας από ίδια µέσα και όχι από εξωτερικούς επιβαρυντικούς παράγοντες (Myers 2005:63-64). 27

28 «Οικολογική (βιολογική) γεωργία είναι ένα σύστηµα παραγωγής που βασίζεται στην αµειψισπορά των καλλιεργειών, την ανακύκλωση των φυτικών υπολειµµάτων και της ζωικής κοπριάς, τη χλωρή λίπανση, την επιλογή κατάλληλων ειδών και ποικιλιών και τους βιολογικούς τρόπους αντιµετώπισης των εχθρών και των παρασίτων των φυτών» (Επιτροπάκης, 2001:16). Στην έννοια της βιολογικής γεωργίας ενυπάρχουν οι αρχές της βιωσιµότητας των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος. Η βιολογική γεωργία είναι ένα παραγωγικό σύστηµα που αποσκοπεί στην µέγιστη δυνατή αξιοποίηση των βιολογικών πόρων, όπως τα υπολείµµατα της παραγωγής, τα ζωικά απόβλητα, τα όσπρια, τα βίο-φυτοφάρµακα καθώς και στην παράλληλη διατήρηση της γονιµότητας και της διαχείρισης των παρασίτων συµβάλλοντας έτσι στην βιωσιµότητα των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος (Dahana 2005:9). Στην βιολογική γεωργία ο καλλιεργητής συνεργάζεται µε τη φύση, κάνει ή- πιες επεµβάσεις, και αντιµετωπίζει το αγροοικοσύστηµα ως σύνολο. Οι παραπάνω στόχοι για να έχουν θετική κατάληξη απαιτείται να γίνουν σηµαντικές τροποποιήσεις στη καλλιεργητική πρακτική, στις πρακτικές φυτοπροστασίας και την θρέψη των φυτών. Στην περίπτωση που όλα τα παραπάνω επιτυγχάνονται και τόσο η θρέψη όσο και τα µέτρα φυτοπροστασίας πραγµατοποιούνται σύµφωνα µε την έννοια της βιολογικής γεωργίας, η παραγωγικότητα δεν υστερεί της συµβατικής γεωργίας (IFOAM 1994:8-9). Η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας πραγµατοποιείται την δεκαετία του Την περίοδο αυτή ο αριθµός των παραγωγών βιολογικών προϊόντων σηµειώνει µια ραγδαία αύξηση, η οποία συνεχίζεται µέχρι και τις µέρες µας (Γαλανοπούλου et al. 2001:22). Η τόνωση της αγοράς βιολογικών προϊόντων συνδυάζεται µε µια παράλληλη βελτίωση των γνώσεων πάνω στο πως καλλιεργούνται τα βιολογικά προϊόντα. Ωστόσο, παγκοσµίως πιθανώς να µην υπάρχουν πολλοί άνθρωποι οι οποίοι να έχουν σε βάθος γνώσεις για την βιολογική καλλιέργεια ούτε εµπειρίες σε διάφορα είδη εφαρµογών όπως στην οργάνωση της καλλιέργειας, στην εδαφολογία, στην παθολογία των φυτών, στην εντοµολογία, στην κτηνοτροφία, στην οικονοµική πολιτική και στην κοινωνική προοπτική ανάπτυξης. Σταδιακά βέβαια όλοι αυτοί οι τοµείς που συνδέονται άµεσα µε την βιολογική γεωργία αναπτύσσονται και προσδίδουν πολλαπλάσιες προοπτικές εξέλιξης του κλάδου (Kristiansen / Taji / Reganold 2006:238). Η παραγωγή βιολογικών προϊόντων βασίζεται στον Καν. 2092/91 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι επιδοτήσεις δίνονται από τον Καν. 2078/92, όπου ίσχυε έως 28

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΠ, Η ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (ΙΙ) ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ

Η ΚΑΠ, Η ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (ΙΙ) ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Γεωγραφίας Μάθημα: Γεωγραφία της Υπαίθρου Η ΚΑΠ, Η ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (ΙΙ) ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΙΣ Γ.Α. Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Βιολογικά προϊόντα και Επιχειρηµατικότητα: Ευκαιρίες και απειλές Μουρτζιόπουλος Χρήστος ιευθυντής ιασφάλισης Ποιότητας Vivartia ABEE Detrop 9 Μαρτίου 2007 Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 Σύνταξη Πολυετούς Σχεδίου Ανάπτυξης 2020 Αγγελική Καλλαρά, M.Sc. Βιολόγος-Ιχθυολόγος Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Αθανάσιος Θεοχαρόπουλος Γεωπόνος M.Sc., Διδάκτωρ Αγροτικής Οικονομίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΔΗΜΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Νέας Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ (ΣΕΣ) 2014-2020

Παρουσίαση Νέας Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ (ΣΕΣ) 2014-2020 Παρουσίαση Νέας Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ (ΣΕΣ) 2014-2020 Είναι το τρίτο πρόγραμμα μεταξύ των 28 το οποίο εγκρίνεται από την Κομισιόν. Ταχεία υποβολή και έγκριση των επιμέρους Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε ΕΣΠΑ 2014-2020 Το 3 ο πρόγραμμα μεταξύ των 28 που εγκρίνεται από την Κομισιόν Ταχεία υποβολή και έγκριση των επιμέρους Επιχειρησιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Γιάννης Φερμαντζής Προϊστάμενος Τμήματος Προστασίας Φυσικού Κεφαλαίου Γεωργίας Δ/νση Χωροταξίας Περιβάλλοντος &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021)

Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021) Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021) Προοπτικές για την Ελληνική Γεωργία και την Ανάπτυξη της Υπαίθρου Εμμανουήλ Γ. Κούκιος Καθηγητής ΕΜΠ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Το Έργο χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020

Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, Λάρισα 30-12-2013 Στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη του Αγροδιατροφικού τομέα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας ενόψη της περιόδου 2014-2020 Ομάδα εργασίας: Πρωτογενής Αγροτική Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας Γεώργιος Αλετράς / ΕΥΔ ΠΑΑ-Μονάδα Α Λακωνία, 3 Μαρτίου 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020

ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020 ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΑΑ 2014-2020 Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 είναι ύψους 4,2 δις κοινοτικής συμμετοχής που μαζί με την εθνική και την ιδιωτική συμμετοχή θα κινητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Καλαμάτα, 2 Φεβρουαρίου 2014 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων ΓΔ Γεωργίας και Ανάπτυξης Υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα 6ο Συνέδριο Ελληνικού Μελιού & Προϊόντων Μέλισσας Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα Μιχάλης Σμύρης τηλ: 6932 801986 e-mail :gsmyris@yahoo.gr 12 ος 2014 Περίγραμμα- Ενότητες

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ»

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Γιάννης Κουρτίδης, Γεωπόνος Σύμβουλος Βιολογικής Γεωργίας & Αειφορικής Ανάπτυξης http://gkbioculture.gr/ Λευτέρης Χατζής, Γεωπόνος, MSc Σύμβουλος Ποιότητας www.isolution.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ)

Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Η ποιότητα των τροφίµων, που παράγονται στην Ευρώπη, επηρεάζει τον καθένα µας, όπως βεβαίως, και η διαχείριση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προβλημάτων που κατά πάσα πιθανότητα θα δημιουργηθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013

Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013 Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα 29/10/2013 Οι πράσινες εφοδιαστικές αλυσίδες στον αγροδιατροφικό τομέα. Τι είναι η αειφορία, τι είναι πράσινη ανάπτυξη και πως συνδέονται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ»

«ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» «ΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ» Εισηγητής Κ.Γ.Χατζηγιαννάκης, Δικηγόρος, Δ.Ν. «NOMOS»Δικηγορική Εταιρία Θεσσαλονίκης Νομικός Σύμβουλος Σ.Β.Β.Ε. Οι αιτίες που επιβάλουν την ανάπτυξη της «πράσινης»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΟΜΑΤΙΣΤΟΥ ΓΕΩΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Η βιολογική γεωργία αποτελεί το πιο δυναμικό, καινοτόμο και κινητικό κομμάτι της ελληνικής γεωργίας. Η οικονομική κρίση στον τομέα της γεωργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της Βιολογική γεωργία Επειδή η συμβατική γεωργία έχει φθάσει στα όρια της Για να ανταπεξέλθη χρησιμοποιεί μεθόδους «παρά φύσιν» όπως: Ορμόνες κατάχρηση χημικών ουσιών βιομηχανοποίηση παραγωγής, μεγάλης κλίμακας

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες από τον ρα Ευάγγελο Καπετανάκη, Καθηγητή Σχολής Τ. Γεωπονίας και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Περιεχόµενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS 3. Συστήματα Πιστοποίησης της Ποιότητας Ιχνηλασιμότητας των Αγροτικών Προϊόντων 3.4. Συστήματα Παραγωγής και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων 3.4.1. Νομοθετικό πλαίσιο, Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για

Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για Διαρθρωτικά Ταμεία 2014-2020 Structural Funds Περιφερειακός Σύµβουλος Ν Αγαίου Ευρωβουλευτής Οµάδα των Πράσινων Πολυετές Οικονοµικό Πλαίσιο (Multi-annual

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011

Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 1 2 Πρωταρχικός στόχος «Ευρώπη 2020» Τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα τέλος 2011 Εθνικός στόχος 2020 στο ΕΠΜ Διάθεση του 3% των δαπανών στην έρευνα και ανάπτυξη 0,6% 2007 2% Το 75% του πληθυσμού ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Βασικά Στοιχεία του Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Ηράκλειο 29 Ιουνίου 2015 Το όραμα του αναπτυξιακού σχεδιασμού Δυναμική και Βιώσιμη Κρήτη Βιώσιμη σε όρους οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς Δυναμική με

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006 5.3.2.1.2. Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Επιτροπή Αναφορών 2004 22 Ιουλίου 2004 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 893/2003 του Antonio Cecoro ιταλικής ιθαγένειας σχετικά µε περιβαλλοντικό ζήτηµα που αφορά την ακτή της

Διαβάστε περισσότερα