Ανθρώπινη εξέλιξη ΓΛΩΣΣΑΡΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανθρώπινη εξέλιξη ΓΛΩΣΣΑΡΙ"

Transcript

1

2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Εισαγωγή Μακρόκοσμος ΓΛΩΣΣΑΡΙ Η αρχή της ελάχιστης δράσης Οι νόμοι της κίνησης Η θεωρία της παγκόσμιας έλξης Άλμπερτ Αϊνστάιν Κυματική θεωρία Θερμοδυναμική Ηλεκτρομαγνητισμός Η θεωρία της σχετικότητας Ανθρώπινη εξέλιξη ΓΛΩΣΣΑΡΙ Πανσπερμία Φυσική επιλογή Το εγωιστικό γονίδιο Κάρολος Δαρβίνος Λαμαρκισμός Πέρα απο την Αφρική Κοινωνιοβιολογία Η προέλευση της γλώσσας Νούς & Σώμα ΓΛΩΣΣΑΡΙ Ψυχανάλυση Συμπεριφορισμός Γνωστική ψυχολογία Σίγκμουντ Φρόυντ Γενετική ιατρική Συμπληρωματική ιατρική Ιατρική βασισμένη σε αποδείξεις Tο φαινόμενο πλασέμπο Σύμπαν ΓΛΩΣΣΑΡΙ Η Μεγάλη Έκρηξη Σκοτεινή ύλη & σκοτεινή ενέργεια Η θεωρία του πληθωρισμού Η ανθρωπική αρχή Στήβεν Χώκινγκ Κοσμική τοπολογία Παράλληλοι κόσμοι Το πεπρωμένο του σύμπαντος Η εκπυρωτική θεωρία Γνώση ΓΛΩΣΣΑΡΙ Η θεωρία των πληροφοριών Ο νόμος του Μουρ Η λεπίδα του Όκαμ Μιμιδική Τζον Νας Θεωρία παιγνίων Η υπόθεση του μικρού κόσμου Η θεωρία του χάους Μικρόκοσμος ΓΛΩΣΣΑΡΙ Ατομική θεωρία Κβαντική μηχανική Η αρχή της απροσδιοριστίας Η γάτα του Σρέντινγκερ Ρίτσαρντ Φάινμαν Η θεωρία των κβαντικών πεδίων Κβαντική εμπλοκή Ενοποίηση Πλανήτης Γη ΓΛΩΣΣΑΡΙ Η θεωρία του ηλιακού νεφελώματος Η μετατόπιση των ηπείρων Γη-χιονόμπαλα Τζέιμς Λάβλοκ Υπερθέρμανση του πλανήτη Καταστροφισμός Η υπόθεση της Γαίας Η υπόθεση της σπάνιας γης Συνεργάτες Πηγές Ευρετήριο Ευχαριστίες

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Μάρτιν Ρης Ο κόσμος μας γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκος και δυσνόητος. Οι απαισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι η επιστήμη, ή ακόμα και η ίδια η κοινωνία, θα σταματήσει να εξελίσσεται λόγω του καταιγισμού των πληροφοριών. Δεν πιστεύω ότι αυτή η ανησυχία είναι βάσιμη. Καθώς η επιστήμη προοδεύει, αποκαλύπτονται νέα μοτίβα και κανονικότητες στη φύση. Αυτή η πρόοδος μειώνει τον αριθμό των ασύνδετων πληροφοριών που πρέπει να θυμόμαστε. Δεν χρειάζεται να καταγράφουμε κάθε μήλο που πέφτει, καθώς, χάρη στον Ισαάκ Νεύτωνα, κατανοούμε τον τρόπο με τον οποίο η βαρύτητα της Γης έλκει κάθε αντικείμενο είτε πρόκειται για ένα διαστημόπλοιο είτε για ένα μήλο. Τα πιο απλά δομικά υλικά του κόσμου μας, τα άτομα, συμπεριφέρονται με τρόπους τους οποίους μπορούμε να κατανοήσουμε και να υπολογίσουμε. Επιπλέον, οι νόμοι και οι δυνάμεις που τα διέπουν έχουν καθολικό χαρακτήρα: τα άτομα συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο σε οποιοδήποτε σημείο της Γης στην πραγματικότητα, οι νόμοι παραμένουν αμετάβλητοι ακόμα και στα πιο μακρινά άστρα. Οι επιστήμονες κατανοούν αρκετά καλά αυτές τις βασικές αλήθειες, γεγονός που επιτρέπει στους μηχανικούς να σχεδιάζουν τις μηχανικές κατασκευές του σύγχρονου κόσμου μας, από ραδιόφωνα μέχρι πυραύλους. Το περιβάλλον που βιώνουμε καθημερινά είναι τόσο σύνθετο ώστε είναι αδύνατον να περιγράψουμε τη φύση του χρησιμοποιώντας απλώς μερικούς τύπους. Ωστόσο, σημαντικές ιδέες ενοποίησης έχουν αλλάξει την εικόνα που έχουμε για τη Γη. Για παράδειγμα, η ιδέα της μετατόπισης των ηπείρων μάς βοηθάει να συνδυάσουμε ένα μεγάλο αριθμό γεωλογικών και οικολογικών μοτίβων που παρατηρούμε σε ολόκληρη την υδρόγειο. Η σπουδαία διορατική ιδέα του Κάρολου Δαρβίνου της εξέλιξης με φυσική επιλογή αποκαλύπτει την καθολική ενότητα ολόκληρου του ιστού ζωής στον πλανήτη μας. Όπως και αν έχουμε διαμορφώσει τη ζωή μας, το περιβάλλον μας δεν είναι ούτε χαοτικό ούτε άναρχο. Στη φύση υπάρχουν μοτίβα. Μοτίβα υπάρχουν ακόμα και στην ανθρώπινη συμπεριφορά στον τρόπο με τον οποίο επεκτείνονται οι πόλεις, μεταδίδονται οι επιδημίες, και αναπτύσσονται οι τεχνολογίες, όπως αυτή των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων των υπολογιστών. Όσο περισσότερο κατανοούμε τον κόσμο μας, τόσο λιγότερο περίπλοκος μας φαίνεται, και τόσο πιο εύκολα μπορούμε να τον αλλάξουμε. Αυτοί οι νόμοι, τα μοτίβα, είναι οι μεγάλοι θρίαμβοι της επιστήμης. Για την ανακάλυψή τους απαιτήθηκε αφοσίωση και ταλέντο, ενώ σε πολλές περιπτώσεις και μπόλικη ιδιοφυία. Η κατανόησή τους, όμως, δεν είναι δύσκολη. Όλοι μπορούμε να εκτιμήσουμε την καλή μουσική, ακόμα και αν δεν μπορούμε να τη συνθέσουμε ή να την εκτελέσουμε. Κατά τον ίδιο τρόπο, όλοι μπορούμε να προσεγγίσουμε και να θαυμάσουμε τις επιστημονικές ιδέες. Η επιστήμη επηρεάζει τη ζωή μας όσο ποτέ άλλοτε. Πολλά πολιτικά ζητήματα όπως η ενέργεια, η υγεία, το περιβάλλον, και ούτω καθεξής έχουν επιστημονική διάσταση. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται η επιστήμη έχει σημασία για όλους μας. Οι σημαντικές αποφάσεις δεν θα πρέπει να λαμβάνονται αποκλειστικά από επιστήμονες. Θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα ευρύτερης δημόσιας συζήτησης. Ωστόσο, για να γίνει αυτό, θα πρέπει όλοι μας να έχουμε μια αντίληψη των βασικών επιστημονικών ιδεών. Και, πέρα από τις πρακτικές τους εφαρμογές, αυτές οι ιδέες θα πρέπει να αποτελούν μέρος της κοινής μας κουλτούρας. Οι μεγάλες επιστημονικές ιδέες θα πρέπει να μπορούν να περιγραφούν συνοπτικά (ίσως μέσα σε 30 μόνο δευτερόλεπτα), χωρίς χρήση τεχνικής ορολογίας, και με απλές εικόνες. Αυτός είναι ο στόχος του βιβλίου μας. Ελπίζουμε ότι τον πετύχαμε. 6 Πρόλογος

5 Η θεωρία των πάντων Η θεωρία της ενοποίησης, ένα παράδειγμα της οποίας είναι η θεωρία των χορδών, επιχειρεί να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται όλα τα πράγματα στο σύμπαν. Μεγάλοι επιστήμονες αφιέρωσαν πολλά χρόνια προσπαθώντας να αναπτύξουν μια θεωρία των πάντων σε αυτό το βιβλίο την εξηγούμε σε 30 μόλις δευτερόλεπτα (δείτε τη σελίδα 50). Πρόλογος 7

6 8 Εισαγωγή Δοκιμές, δοκιμές Αντίθετα με τις προσφιλείς θεωρίες που όλοι επινοούμε, οι επιστημονικές θεωρίες στηρίζονται σε αντικειμενικά αδιάσειστα στοιχεία, τα οποία προκύπτουν με προσεκτικά σχεδιασμένα και ελεγχόμενα πειράματα.

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολ Πάρσονς Όλοι έχουμε κάποιες προσφιλείς θεωρίες. Το ξέρω από πρώτο χέρι. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως εκδότης του μηνιαίου περιοδικού Focus του BBC για την επιστήμη και την τεχνολογία, λάμβανα αρκετές από αυτές καθημερινά με την αλληλογραφία επιστολές από αναγνώστες που ισχυρίζονταν ότι είχαν λύσει τα μυστήρια των μαύρων οπών, των παράλληλων συμπάντων, ή της Μεγάλης Έκρηξης, ότι είχαν ανακαλύψει την προέλευση της ζωής ή είχαν ενοποιήσει τους νόμους της σωματιδιακής φυσικής. Στις απαντήσεις μου, τους ευχαριστούσα για τις θεωρίες τους και τους ζητούσα να μου στείλουν την πλήρη μαθηματική απόδειξη. Δεν νομίζω ότι έλαβα ποτέ κάποια απάντηση. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ των θεωριών που ανταλλάσσουμε στις καθημερινές μας συζητήσεις των ιδεών και υποθέσεων της στιγμής και των θεωριών που δημιουργούν με σχολαστικότητα και ακρίβεια οι επιστήμονες. Μια επιστημονική θεωρία είναι ένα λογικό δημιούργημα. Εκφράζει τις πιο ακριβείς πειραματικές παρατηρήσεις και την καλύτερη δυνατή αντίληψη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος. Ωστόσο, μια επιστημονική θεωρία δεν αντιπροσωπεύει αναγκαστικά την απόλυτη αλήθεια. Απλώς, συνοψίζει τις γνώσεις μας μέχρι σήμερα. Υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο να έρθει στο φως ένα νέο στοιχείο που θα αναιρέσει τη θεωρία και θα αναγκάσει τους θεωρητικούς να στρωθούν πάλι στη δουλειά. Ένα παράδειγμα είναι η αντίληψή μας για το ηλιακό σύστημα. Το δεύτερο αιώνα μ.χ., ο Έλληνας φιλόσοφος Πτολεμαίος διατύπωσε τη θεωρία ότι η Γη βρίσκεται στο κέντρο του ηλιακού συστήματος μια καλή εξήγηση αν λάβουμε υπόψη τις πρωτόγονες αστρονομικές παρατηρήσεις εκείνης της εποχής. Ωστόσο, στις αρχές του 17ου αιώνα, ο Ιταλός αστρονόμος Γαλιλαίος άρχισε να παρατηρεί τον ουρανό με μια νέα εφεύρεση, το τηλεσκόπιο. Το τηλεσκόπιο επέτρεπε παρατηρήσεις του ηλιακού συστήματος οι οποίες ήταν ποιοτικά πολύ ανώτερες από αυτές που μπορούσαν να γίνουν με γυμνό μάτι. Οι παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αποκάλυψαν λεπτομέρειες οι οποίες επιβεβαίωναν μια νέα θεωρία που είχε αναπτύξει πριν εκατό χρόνια ο Πολωνός αστρονόμος Νικόλαος Κοπέρνικος. Η θεωρία του Κοπέρνικου περιέγραφε την οικεία πλέον σε μας εικόνα του ηλιακού συστήματος, με κέντρο τον Ήλιο και όχι τη Γη. Πλήθος παρατηρήσεων από τότε συμπεριλαμβανομένων και δεδομένων από διαστημοσυσκευές έχουν επιβεβαιώσει τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήματος. Άλλες απώλειες είναι η θεωρία της επίπεδης Γης, η Θεωρία του φλογιστού μια πρώιμη προσπάθεια να εξηγηθεί η προέ- Εισαγωγή 9

8 10 Εισαγωγή λευση της φωτιάς και η επονομαζόμενη θεωρία του ευφυούς σχεδιασμού. Η θεωρητική κατανόηση σχεδόν κάθε κλάδου της σύγχρονης επιστήμης έχει εξελιχτεί με αυτόν τον τρόπο: οι παλιές, ξεπερασμένες θεωρίες αντικαθίστανται από νέες, βελτιωμένες. Οι θεωρίες που αποτελούν σήμερα το σώμα της επιστημονικής γνώσης καλύπτουν τα πάντα, από την προέλευση του σύμπαντος, μέχρι τη λειτουργία του ανθρώπινου μυαλού. Στις σελίδες που ακολουθούν, μερικοί από τους πιο ταλαντούχους αφηγητές παρουσιάζουν τις 50 σημαντικότερες θεωρίες. Κάθε θεωρία συνοψίζεται σε μία μόνο σελίδα με κατανοητό τρόπο, έτσι ώστε να αποδίδεται το βαθύτερό της νόημα. Χωρίς ακατανόητες ορολογίες και φλυαρίες με κατανοητά, απλά ελληνικά. Οι θεωρίες έχουν οργανωθεί σε επτά ενότητες. Η πρώτη ενότητα είναι ο Μακρόκοσμος και ασχολείται με τη φυσική του κόσμου μεγάλης κλίμακας με τον οποίο ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή. Για παράδειγμα, ασχολείται με τους νόμους της κίνησης, της βαρύτητας, και του ηλεκτρισμού. Η ενότητα για το Μικρόκοσμο στρέφει την προσοχή μας στα πολύ μικρά αντικείμενα και εξετάζει τον κβαντικό κόσμο των ατόμων και άλλων υποατομικών σωματιδίων που υπάρχουν στη φύση. Η τρίτη ενότητα επικεντρώνεται στην Ανθρώπινη εξέλιξη πώς δημιουργήθηκε η ζωή, ο άνθρωπος, και τα χαρακτηριστικά του, όπως η ευφυΐα και η γλώσσα. Στην ενότητα Νους & σώμα, σκιαγραφούνται βασικές θεωρίες της ιατρικής από την ψυχανάλυση μέχρι τη γονιδιακή θεραπεία. Στην ενότητα Πλανήτης Γη, εξετάζουμε τις μεγάλες θεωρίες που επέτρεψαν στους επιστήμονες να κατανοήσουν την εσωτερική λειτουργία του πλανήτη μας και του κλίματός του. Στην ενότητα Σύμπαν, ρίχνουμε μια ματιά στο μακρινό διάστημα και εξετάζουμε την προέλευση, την εξέλιξη, και την τελική μοίρα του κόσμου μας αλλά και άλλων. Στην τελευταία ενότητα, Γνώση, εξετάζουμε τους επιστημονικούς κλάδους που ασχολούνται με την εξέλιξη της ίδιας της επιστήμης, και ζητήματα όπως ο Νόμος του Μουρ για τη σταθερή αύξηση της ισχύος των ηλεκτρονικών υπολογιστών και η Λεπίδα του Όκαμ κυριολεκτικά, η μητέρα όλων των θεωριών. Στις ενότητες περιλαμβάνονται επίσης σύντομα βιογραφικά μερικών από των σημαντικότερων επιστημόνων αυτών των κλάδων συνοψίζεται η ζωή κολοσσών της σκέψης, από τον Κάρολο Δαρβίνο μέχρι τον Στήβεν Χώκινγκ. Ο σκοπός αυτού του βιβλίου είναι διπλός. Η δομημένη, τμηματική προσέγγιση το καθιστά ιδανικό βιβλίο αναφοράς για μελέτη των θεμάτων με οποιαδήποτε σειρά μια μικρή εγκυκλοπαίδεια της θεωρίας της επιστήμης. Από την άλλη, αν το διαβάσετε από την αρχή ως το τέλος, θα έχετε μια πλήρη εικόνα του τρόπου με τον οποίο πιστεύουν σήμερα οι επιστήμονες ότι λειτουργεί ο φυσικός κόσμος. Έτσι, αν έχετε απορίες σχετικά με τη θεωρία των κβάντων, αν προσπαθείτε να κατανοήσετε τη Σχετικότητα, ή αν έχετε απλώς την περιέργεια να μάθετε τι έκαναν όλα αυτά τα χρόνια οι επιστήμονες, καθίστε στην αγαπημένη σας πολυθρόνα και αφήστε τους ειδικούς να σας ξεναγήσουν στα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ανθρώπινου μυαλού. Όμως, σας παρακαλώ, κρατήστε τις θεωρίες σας για τον εαυτό σας!

9 Σχετικές τιμές Η θεωρία της σχετικότητας είναι ίσως μία από τις πιο γνωστές επιστημονικές θεωρίες. Την κατανοούμε, όμως, πραγματικά; Έχει να κάνει με την αλληλεπίδραση μεταξύ του χρόνου, της ύλης, της ενέργειας, και του χώρου στη σελίδα 30 την περιγράφουμε σε μισό μόλις λεπτό. Εισαγωγή 11

10

11 ΜΑΚΡΟΚΟΣΜΟΣ THE MACROCOSM g

12 ΜΑΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ακτινοβολία (radiation) Ένας όρος ο οποίος μερικές φορές χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις επικίνδυνες εκπομπές ραδιενεργών ουσιών. Ωστόσο, χρησιμοποιείται σωστότερα όταν αναφέρεται στη μεταφορά φωτονίων μικροσκοπικών πακέτων ενέργειας μέσω του χώρου. Το φως, η θερμότητα, τα ραδιοκύματα, καθώς και οι επικίνδυνες ακτίνες γάμμα, όλα είναι είδη ακτινοβολίας, κάθε μία από τις οποίες μεταφέρει διαφορετική ποσότητα ενέργειας. άτομο (atom) Η μικρότερη μονάδα κάθε ουσίας που υπάρχει στη Γη. Τα άτομα αποτελούνται από μικρότερα σωματίδια, τα πρωτόνια, νετρόνια, και ηλεκτρόνια. Ο ακριβής συνδυασμός αυτών των σωματιδίων δίνει σε κάθε τύπο ατόμου τις φυσικές και χημικές ιδιότητές του. Για παράδειγμα, ένα άτομο χρυσού έχει διαφορετική σύσταση από αυτή ενός ατόμου άνθρακα. διάθλαση (refraction) Το φαινόμενο κατά το οποίο μια δέσμη φωτός, ή άλλης ακτινοβολίας, αλλάζει λίγο κατεύθυνση καθώς διαδίδεται από ένα μέσο (π.χ., αέρα) σε ένα άλλο (π.χ., νερό). Η διάθλαση οφείλεται στη διαφορά της ταχύτητας του φωτός στα δύο μέσα. Αν μια δέσμη φωτός φτάσει υπό γωνία στη διαχωριστική επιφάνεια μεταξύ δύο μέσων, τότε ένα τμήμα της δέσμης θα αλλάξει ταχύτητα πριν από το άλλο τμήμα. Το αποτέλεσμα θα είναι να αλλάξει λίγο η κατεύθυνση της δέσμης. διάσταση (dimension) Μια θεμελιώδης ποσότητα, η οποία χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα αντικείμενο ή ένα συμβάν. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τέσσερις διαστάσεις, μήκος, πλάτος, ύψος, και χρόνο. Ωστόσο, σε επιστημονικές θεωρίες συχνά χρησιμοποιούνται πολλές διαστάσεις οι οποίες είναι δυνατό να γίνουν αντιληπτές μόνο μέσω των μαθηματικών. δυναμική ενέργεια (potential energy) Η ενέργεια που είναι αποθηκευμένη σε ένα αντικείμενο, η οποία μπορεί να αποδεσμευτεί και να χαλιναγωγηθεί ώστε να παραγάγει χρήσιμο έργο. Ένας ογκόλιθος που ισορροπεί στην πλαγιά ενός λόφου έχει δυναμική ενέργεια. Αν τον σπρώξουμε ώστε να κυλήσει στην πλαγιά, η δυναμική ενέργεια θα μετατραπεί σε κινητική ενέργεια. εξίσωση (equation) Μαθηματικός συμβολισμός που χρησιμοποιείται για να δείξει τη σχέση μεταξύ μετρήσιμων ποσοτήτων. Η εξίσωση E = mc 2 δείχνει ότι η ενέργεια (E) είναι ίση με τη μάζα (m) επί την ταχύτητα του φωτός (c) υψωμένη στο τετράγωνο ( 2 ). (Το τετράγωνο ενός αριθμού είναι το γινόμενο του αριθμού επί τον εαυτό του.) ηλεκτρικό φορτίο (electric charge) Μια βασική ιδιότητα της ύλης. Ορισμένες μορφές της ύλης, όπως τα πρωτόνια, είναι θετικά φορτισμένες. Άλλες μορφές ύλης, όπως τα ηλεκτρόνια, είναι αρνητικά φορτισμένες. Τα νετρόνια, από την άλλη, δεν έχουν φορτίο. Ηλεκτρικό ρεύμα είναι η ροή ηλεκτρονίων (ή άλλων φορτισμένων σωματιδίων) από ένα αρνητικά φορτισμένο σώμα προς ένα θετικά φορτισμένο. ηλεκτρομαγνητικό κύμα (electromagnetic wave) Ένας άλλος τρόπος περιγραφής της ακτινοβολίας, όπως είναι το φως και η θερμότητα. κάθετος (perpendicular) Σε γωνία 90 μοιρών, (ορθή γωνία) ως προς κάτι άλλο. Οι τοίχοι είναι κάθετοι στο δάπεδο ελπίζουμε. 14 Μακρόκοσμος

13 κινητική ενέργεια (kinetic energy) Η ενέργεια που διαθέτει ένα σώμα που κινείται και η οποία σχετίζεται με την κίνησή του. μάζα (mass) Το μέτρο της ποσότητας της ύλης ενός αντικειμένου. Συχνά, η μάζα και το βάρος χρησιμοποιούνται ως συνώνυμες έννοιες. Στην πραγματικότητα όμως, το βάρος είναι ένα μέτρο της έλξης που ασκεί η βαρύτητα στο αντικείμενο. Η μάζα και το βάρος στη Γη είναι ουσιαστικά ίδια. Ωστόσο, στη Σελήνη, παρόλο που η μάζα του αντικειμένου παραμένει αμετάβλητη, το βάρος του μειώνεται κατά 85 τοις εκατό λόγω της μικρότερης βαρύτητας. μακρόκοσμος (macrocosm) Η μεγάλη εικόνα ένα μοντέλο που εκφράζει τη λειτουργία ενός συστήματος στη μεγαλύτερη δυνατή κλίμακα. νόμος (law) Μια απλή περιγραφή ενός μοτίβου που παρατηρείται στη φύση. Οι περισσότεροι νόμοι εκφράζονται με τη μορφή εξισώσεων. πεδίο (field) Μια περιοχή του χώρου όπου ασκούνται δυνάμεις στην ύλη. Για παράδειγμα, ένα μαγνητικό πεδίο ή ένα βαρυτικό πεδίο. σταθερά (constant) Μια φυσική μετρήσιμη ποσότητα η οποία δεν μεταβάλλεται. Μια τέτοια σταθερά είναι η ταχύτητα του φωτός. Μια σταθερά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για να συσχετίσει μια φυσική ποσότητα με μια άλλη. Σε αυτή την περίπτωση λέμε ότι οι φυσικές ποσότητες, ή ιδιότητες, είναι ανάλογες μεταξύ τους. Όταν μία από αυτές μεταβάλλεται, τότε μεταβάλλεται ισόποσα και η άλλη. Η σταθερά μας επιτρέπει να υπολογίσουμε με ακρίβεια πώς επηρεάζει η μεταβολή της μιας ποσότητας την άλλη ποσότητα. σωματίδια (particles) Μικρές μονάδες ύλης. Στη φυσική, όταν χρησιμοποιούμε τη μικρότερη δυνατή κλίμακα μήκους, ένα σωματίδιο μπορεί να είναι ένα μικροσκοπικό δομικό στοιχείο στο εσωτερικό του ατόμου, ή ένα μόριο νερού, οξυγόνου, ή οποιασδήποτε άλλης ουσίας. Διαφορετικά, μπορεί να είναι ένας κόκκος σκόνης, καπνού, ή άμμου, μεταξύ πολλών άλλων κόκκων. ταλαντώσεις (oscillations) Ρυθμικές κινήσεις οι οποίες συμβαίνουν με κέντρο ένα σταθερό, αμετάβλητο σημείο του χώρου. ταχύτητα του φωτός (speed of light) Η ταχύτητα με την οποία κινείται η ακτινοβολία, και το όριο ταχύτητας στο σύμπαν. Η ταχύτητα του φωτός στο κενό είναι χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Τίποτα δεν μπορεί να κινηθεί με μεγαλύτερη ταχύτητα. ύλη (matter) Το υλικό του σύμπαντος, που γεμίζει το διάστημα και μπορεί να μετρηθεί. υποατομικός (subatomic) Μικρότερος από το άτομο. Γλωσσάρι 15

14 ΣΚΕΨΗ ΣΕ ΤΩΝ 3 3 At Στον the πυρήνα core of της modern σύγχρονης φυσικής is the κυριαρχεί notion physics that η αντίληψη Nature ότι is η thrifty φύση in all είναι its φειδωλή actions σε όλες τις εκδηλώσεις της ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ 3 3 Quantum Η κβαντική theory, θεωρία, which describes η οποία περιγράφει how things work υποατομικές on the subatomic διεργασίες, scale, φαίνεται seems ότι είναι to be ένας the one τομέας area όπου where η αρχή the principle της ελάχιστης of least δράσης action does δεν ισχύει. not apply. Τα κβαντικά Quantum objects αντικείμενα can be μπορούν in two states να βρίσκονται at once, σε and δύο can take καταστάσεις multiple ταυτόχρονα, paths when ενώ κατά traveling τη μετακίνησή from one τους place από ένα to another. σημείο σε Richard ένα άλλο Feynman ακολουθούν went so πολλές far as διαδρομές. to suggest Ο that a Ρίτσαρντ quantum Φάινμαν particle προχώρησε ακόμα περισ- take ev- will simultaneously ery σότερο possible και πρότεινε path when ότι making ένα κβαντικό a journey! σωματίδιο, όταν κινείται, ακολουθεί κάθε δυνατή διαδρομή! 16 Μακρόκοσμος PRINCIPLE Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ OF LEAST ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ACTION ΔΡΑΣΗΣ η θεωρία σε των This Σύμφωνα says, με essentially, αυτή τη θεωρία, that όλα things συμβαίνουν happen με τρόπο in the ώστε way να that απαιτείται requires ελάχιστη least προσπάθεια. effort. Έτσι, μια ακτίνα φωτός κινείται ευθύγραμμα So, a beam μεταξύ of light δύο will σημείων, travel επειδή in a straight αυτή είναι line η μικρότερη because that διαδρομή is the shortest μεταξύ τους. path Αν between αφήσετε two μια μπάλα, points. θα If you πέσει drop με a κατεύθυνση ball, it will travel προς το toward κέντρο the της center Γης. of Κανένας the Earth. δεν No γνωρίζει one is quite με βεβαιότητα sure who came ποιος up with ανακάλυψε the principle την of αρχή least της action, ελάχιστης but your δράσης, αλλά everyday το πιο experience πιθανό είναι would ότι, probably με λίγη σκέψη, lead you η to καθημερινή come up with εμπειρία it if you μπορεί thought να about οδηγήσει it for οποιονδήποτε the 18th άνθρωπο century, σε though, αυτή. this Ωστόσο, was το a big 18ο deal. αιώνα, η a bit. In διεκδίκηση Some of the της greatest πατρότητάς names της in αποτελούσε mathematics, μεγάλο such ζήτημα. as Leonhard Μερικά Euler, από Pierre τα μεγαλύτερα de Fermat, ονόματα Gottfried των μαθηματικών, Leibnitz, and Voltaire όπως οι were Λέοναρντ involved Όιλερ, in the Πιέρ ντε Φερμά, argument Γκόντφριντ over who Λάιμπνιτς, came up with και Βολταίρος, the idea first. είχαν It εμπλακεί was important σε μια to διαμάχη make these σχετικά kinds με το of ποιος statements είχε πρώτος at the time, αυτή because την ιδέα. they Την led εποχή to the εκείνη formation ήταν σημαντικό the equations να διατυπώνονται τέτοια αξιώματα, επειδή of αργότερα that describe αυτά how οδήγησαν things move στις εξισώσεις when acted που περιγράφουν on by forces. την They κίνηση also των led αντικειμένων to the concepts κάτω από την of potential επίδραση and δυνάμεων, kinetic energy. καθώς και στις έννοιες της δυναμικής και της κινητικής ενέργειας. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ δείτε επίσης UNIFICATION ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ σελίδα 50 OCKHAM S Η ΛΕΠΙΔΑ ΤΟΥ RAZOR ΟΚΑΜ σελίδα second ΒΙΟΓΡΑΦΙEΣ biographies ΟΪΛΕΡ ΣΕ 3 ΛΕΟΝΑΡΝΤ LEONHARD EULER ΠΙΕΡ ΝΤΕ ΦΕΡΜΣ PIERRE DE FERMAT ΓΚΟΝΤΦΡΙΝΤ ΛΑΪΜΠΝΙΤΣ GOTTFRIED LEIBNITZ ΒΟΛΤΑΙΡΟΣ VOLTAIRE ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ 30 ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΕ 30 Μάικλ Μπρουκς Μάικλ Μπρουκς Η αρχή της ελάχιστης δράσης, όπως όλες οι θεωρίες, βασίζεται στην απλή λογική: η φυσική κίνηση ακολουθεί πάντοτε την ευκολότερη και συντομότερη διαδρομή.

15 > Ποια είναι η συντομότερη διαδρομή; Μα η ευθύγραμμη φυσικά.

16 ΣΚΕΨΗ ΣΕ ΤΩΝ 3 3 Newton Ο Νεύτωνας formulated περιέγραψε the basic τις βασικές description αρχές of κίνησης των move σωμάτων and effec- και, how things tively ουσιαστικά, invented επινόησε την rocket πυραυλική. science. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ 3 3 Newton s Οι νόμοι του laws Νεύτωνα είναι but απλοί, powerfully αλλά are simple accurate. εξαιρετικά They ακριβείς. are not accurate Δεν είναι, enough, όμως, αρκετά however, ακριβείς to describe ώστε να what περιγράψουν when τι συμβαίνει things happens are όταν moving ένα σώμα at close κινείται to the με ταχύτητα speed of που light, προσεγγίζει strong εκείνη gravitational του φωτός or in fields. ή μέσα In σε such ένα ισχυρό instances, βαρυτικό Einstein s πεδίο. theory Σε of αυτές relativity τις περιπτώσεις, takes over and τη σκυτάλη provides παίρνει our ultimate laws της of σχετικότητας motion. η θεωρία του Αϊνστάιν, η οποία δίνει τους θεμελιώδεις νόμους της κίνησης. 18 Μακρόκοσμος ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ LAWS ΚΙΝΗΣΗΣ OF MOTION η θεωρία σε των When Όταν ο Isaac Ισαάκ Newton Νεύτωνας sat ανέλυσε down τον and τρόπο thought με τον about οποίο how κινούνται things τα move, αντικείμενα, he worked κατέληξε three σε τρεις laws νόμους that are που now μας so είναι familiar πλέον they τόσο seem οι- out like κείοι common ώστε φαίνονται sense. First, απόλυτα he said λογικοί. that objects Πρώτον, have είπε ότι inertia, τα αντικείμενα which is έχουν a measure αδράνεια, of resistance η οποία είναι ένα μέτρο in their της motion. αντίστασης Inertia στη means μεταβολή that της things κί- to changes remain νησής τους. still until Ένα αντικείμενο you give them που a δεν push. κινείται Similarly, παραμένει that ακίνητο are μέχρι moving να keep του δώσουμε moving unless μια ώθη- objects something ση. Παρόμοια, stops ένα αντικείμενο που κινείται, συνεχίζει pushes να κινείται on them. μέχρι Second, κάτι να the το σταματήσει mass of the ή object να or determines το ωθήσει. Δεύτερον, what effect η μάζα a particular του αντικειμένου καθορίζει will την have επίδραση on the που motion θα έχει (or lack μια συγκεκριμέ- of it). push The νη ώθηση third law, στην which κίνηση is (ή the ακινησία) most famous, του αντικειμένου. Ο τρίτος different. νόμος, It says ο οποίος that είναι every και action ο πιο has γνω- an feels slightly equal στός, είναι and opposite λίγο διαφορετικός. reaction. If Σύμφωνα I push you, με αυτόν, I κάθε feel δράση an equal συνοδεύεται push in return. από μια This ίση is και the αντίθετη principle by αντίδραση. which space Αν σας rockets σπρώξω, and jet θα αισθανθώ engines work: μια ισοδύναμη they ώθηση. push Αυτή out an είναι exhaust η αρχή gas σύμφωνα from the με την When nozzle οποία λειτουργούν at the rear, the οι διαστημικοί engines get πύραυλοι a push forward. και οι This κινητήρες is why τζετ: you όταν should εκβάλλουν be careful καυσαέρια when you από step το off ακροφύσιο a boat. To στο move πίσω yourself μέρος τους, forward, ωθούνται you inevitably τα εμπρός. move the Αυτός boat είναι backward. και ο λόγος If you για don t τον take οποίο that θα προς into πρέπει account, να προσέχετε you can όταν end up βγαίνετε taking από a swim! μια βάρκα. Για να κινηθείτε προς τα εμπρός, αναπόφευκτα θα μετακινήστε τη βάρκα προς τα πίσω. Αν δεν το λάβετε αυτό υπόψη σας, ίσως καταλήξετε στη θάλασσα για ένα μπανάκι! ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ δείτε επίσης universal ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ gravitation theory ΕΛΞΗΣ σελίδα 20 theory ΘΕΩΡΙΑ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ of relativity σελίδα 30 σελίδα 30 UNIFICATION ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ σελίδα 50 σελίδα 50 ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΕ 3 3 ΙΣΑΑΚ ISAAC NEWTON ΝΕΥΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΕ ΤΩΝ Μάικλ Μάικλ Μπρουκς Μπρουκς Για να περιγράψουμε την κίνηση σωμάτων από μπάλες μέχρι δορυφόρους αρκούν οι νόμοι της κίνησης. Ο Νεύτωνας μας έδωσε τα θεωρητικά μέσα για να σχεδιάσουμε μια αποστολή στη Σελήνη απλώς χρειάστηκαν 300 χρόνια για να σχεδιάσουμε τους απαραίτητους πυραύλους.

17 > Από τη Γη στη Σελήνη με τους Νόμους κίνησης του Νεύτωνα φυσικά.

18 ΣΚΕΨΗ ΣΕ ΤΩΝ 3 3 What Ό,τι ανεβαίνει goes up must κατεβαίνει come όπως down and ακριβώς it will do πρόβλεψε so, just ο as Νεύτωνας. Newton said it should. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ 3 3 Some Σύμφωνα ideas με in ορισμένες modern απόψεις physics της suggest σύγχρονης that φυσικής, Newton s ο νόμος law της of βαρύτητας του Νεύτωνα gravitation may need μπορεί να χρειάζεται κάποια προσαρμογή για να adjusting to consider things separated by less ισχύει στην περίπτωση than a millimeter, or σωμάτων που απέχουν more λιγότερο than από the ένα diameter χιλιοστόμετρο of the Solar ή περισσότερο System. What s από μία more, διάμετρο no one του has a ηλιακού good explanation συστήματος for why μεταξύ things τους. with Επιπλέον, mass attract κανένας each δεν έχει other εξηγήσει γιατί place, τα why σώματα gravity που in the first is έχουν much μάζα weaker έλκονται than ή the other γιατί η forces βαρύτητα of nature, είναι or πολύ for πιο the ασθενής true value από of the τις υπόλοιπες gravitational φυσικές constant, δυνάμεις. which Επίσης, is the δεν leastaccurately-measured έχει δοθεί ακριβής constant τιμή για τη of σταθερά physics. της παγκόσμιας έλξης, η οποία είναι η σταθερά της φυσικής που έχει μετρηθεί με τη μικρότερη ακρίβεια. 20 Μακρόκοσμος UNIVERSAL Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ GRAVITATION ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ THEORY ΕΛΞΗΣ η θεωρία σε 30 Η περιγραφή της βαρύτητας, η οποία είναι μία από τις θεμελιώδεις φυσικές δυνάμεις, συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα επιτεύγματα της επιστήμης. Διατυπώθηκε το 1687 από τον Ισαάκ Νεύτωνα σε μια ενότητα του θαυμάσιου έργου του Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, μια τρίτομη παρουσίαση των μαθηματικών. Σύμφωνα με τη Θεωρία της παγκόσμιας έλξης, μεταξύ σωμάτων που έχουν μάζα (δηλαδή, αποτελούνται από κανονική ύλη) αναπτύσσεται έλξη. Η έλξη αυτή εξαρτάται από τις μάζες των σωμάτων, τη μεταξύ τους απόσταση, και μια σταθερά η οποία είναι γνωστή ως σταθερά της παγκόσμιας έλξης. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα αυτής της θεωρίας είναι ότι η δύναμη της βαρύτητας υπακούει στο νόμο του αντίστροφου τετραγώνου. Αυτό σημαίνει ότι η έλξη μεταξύ δύο αντικειμένων ελαττώνεται με το τετράγωνο της μεταξύ τους απόστασης. Ο Νεύτωνας διατύπωσε αυτόν το νόμο με τόσο μεγάλη ακρίβεια, ώστε εξήγησε αμέσως την κίνηση των πλανητών, δημιουργώντας έτσι έναν εύκολο τρόπο πρόγνωσης των σχετικών τους κινήσεων, αλλά και των κινήσεών τους ως προς τον ήλιο. Επίσης, μας έδωσε τη δυνατότητα να στείλουμε πυραύλους στο διάστημα. Όταν ο Αϊνστάιν διατύπωσε τη θεωρία της σχετικότητας και τη χρησιμοποίησε για να εξηγήσει ορισμένες ανωμαλίες στις τροχιές των πλανητών, συνειδητοποιήσαμε ότι ο νόμος του Νεύτωνα δεν ήταν η τελευταία λέξη στο ζήτημα τη βαρύτητας. Γενικά, όμως, είναι ακριβής όταν εφαρμόζεται σε συνηθισμένες βαρυτικές έλξεις. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ δείτε επίσης laws ΝΟΜΟΙ of ΤΗΣ motion ΚΙΝΗΣΗΣ σελίδα 18 theory ΘΕΩΡΙΑ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ of relativity σελίδα 30 quantum ΚΒΑΝΤΙΚα field ΠΕΔΙΑ theory σελίδα 46 UNIFICATION ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ σελίδα 50 ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΕ 3 3 ΙΣΑΑΚ ISAAC NEWTON ΝΕΥΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΕ ΤΩΝ Μάικλ Μάικλ Μπρουκς Μπρουκς Μεγάλα ή μικρά, τα πάντα πέφτουν στη Γη με τον ίδιο τρόπο.

19 F=G m1 m₂ r2 > Η επιτάχυνση της βαρύτητας είναι ίδια τόσο για ένα μικρό μπιζέλι όσο και για έναν ογκώδη ελέφαντα στην περίπτωση όμως του ελέφαντα, φροντίστε να φύγετε από τη μέση!

20 1879 Born, Γεννιέται Ulm, στο Germany Ουλμ της Γερμανίας 1896 Attends Κολέγιο college στη Ζυρίχη in με εκπαίδευση ως δάσκαλος μαθηματικών και Zurich to train as a physics φυσικήςand teacher 1905 Publishes Δημοσιεύει four τέσσερις papers on εργασίες light, molecular για το φως, motion την κίνηση and των energy μορίων, και την ενέργεια 1913 Begins Αρχίζει work να εργάζεται on his new theory στη νέα of θεωρία gravityτου για τη βαρύτητα 1915 Completes Ολοκληρώνει theory τη of general θεωρία της relativity γενικής σχετικότητας 1921 Wins Παίρνει Nobel το Νόμπελ Prize for Φυσικής Physics 1928 Begins Αρχίζει work να εργάζεται on his unified στη θεωρία field των theory ενοποιημένων πεδίων 1935 Moves Εγκαθίσταται to the στις Ηνωμένες Πολιτείες United States 1955 Dies, Πεθαίνει Princeton, στο Πρίνστον των Ηνωμένων Πολιτειών 22 Μακρόκοσμος

21 ALBERT ΑΛΜΠΕΡΤ EINSTEIN ΑΪΝΣΤΑΪΝ Τι θα βλέπατε αν ταξιδεύατε πάνω σε μια δέσμη φωτός; Αυτό ήταν το ερώτημα που έθεσε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν στον εαυτό του όταν ήταν ακόμα παιδί. Η απάντηση που έδωσε ο Αϊνστάιν η θεωρία της σχετικότητας διέλυσε το αρμονικό σύμπαν που είχε περιγράψει ο σερ Ισαάκ Νεύτωνας 250 χρόνια νωρίτερα. Σχεδόν έναν αιώνα μετά τον Αϊνστάιν, οι σύγχρονοι φυσικοί ακόμα προσπαθούν να κατανοήσουν τι ακριβώς αποκάλυψε η θεωρία του. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν γεννήθηκε στη νότια Γερμανία το Ο πατέρας του, Χέρμαν, ήταν ένας αποτυχημένος επιχειρηματίας. Όταν, στη δεκαετία του 1890, η κατάσταση της οικογένειας επιδεινώθηκε, οι γονείς του Άλμπερτ τον άφησαν στη Γερμανία να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του, και πήγαν στην Ιταλία για να εργαστούν. Την εποχή εκείνη, ο Άλμπερτ είχε ήδη αρχίσει τις επιστημονικές του αναζητήσεις και όταν έφτασε σε ηλικία 16 ετών εγκατέλειψε το σχολείο. Παρά την έλλειψη επίσημης εκπαίδευσης, το 1896 ο Άλμπερτ έγινε δεκτός στο τεχνικό κολέγιο της Ζυρίχης. Ωστόσο, οι επιδόσεις του Αϊνστάιν παρέμειναν κακές, καθώς ήταν απορροφημένος στις δικές του μελέτες. Μετά την αποφοίτησή του, η κακή του φήμη τον εμπόδισε να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα. Προσλαμβάνεται στο Γραφείο ευρεσιτεχνιών της Βέρνης και το 1903 παντρεύεται τη Μιλέβα Μάριτς. Η εργασία του ήταν μη απαιτητική και του παρείχε έτσι ελεύθερο χρόνο για στοχασμό στη φυσική. Η θαυμαστή χρονιά για τον Αϊνστάιν ήταν το Δημοσίευσε τέσσερις επιστημονικές εργασίες. Μία από αυτές, η οποία αφορούσε τη σχέση μεταξύ του φωτός και του ηλεκτρισμού, του απέφερε το Βραβείο Νόμπελ. Μία άλλη αποτέλεσε την αφετηρία για τη θεωρία της σχετικότητας. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Αϊνστάιν δημοσίευσε τη γενική θεωρία της σχετικότητας. Αυτή η θεωρία συνδύαζε τις ιδέες του για την ενέργεια, τη μάζα, και τη βαρύτητα σε μία μόνο έννοια, το χωροχρόνο. Ο Αϊνστάιν συνέχισε να εργάζεται, ενώ η ζωή του κλυδωνιζόταν από προσωπικά προβλήματα και τον παγκόσμιο πόλεμο. Ο βασικός του στόχος ήταν να συνδυάσει τη σχετικότητα με τις ατομικές θεωρίες, και να δημιουργήσει έτσι μία ενοποιημένη θεωρία των πάντων. Αυτή η θεωρία δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι το θάνατό του το 1955, και παραμένει ημιτελής μέχρι σήμερα. Άλμπερτ Αϊνστάιν 23

22

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΛΗ Οτιδήποτε έχει μάζα και καταλαμβάνει χώρο Μάζα είναι η ποσότητα αδράνειας ενός σώματος, μονάδα kilogram (kg) (σύνδεση( δύναμης & επιτάχυνσης) F=m*γ Καταστάσεις της ύλης Στερεά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις να αναφερθούν στη σχετική ερώτηση. Όλα τα αρχεία που αναφέρονται στα προβλήματα βρίσκονται στον ίδιο φάκελο με το εκτελέσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Τα ερωτήματα Δύο σώματα έχουν το ίδιο σχήμα και τις ίδιες διαστάσεις με το ένα να είναι βαρύτερο του άλλου. Την ίδια στιγμή τα δύο σώματα αφήνονται ελεύθερα να πέσουν μέσα στον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH)

ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΤΟ ΦΩΣ ΩΣ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Κατερίνα Νικηφοράκη Ακτινοφυσικός (FORTH) ΟΙΚΕΙΟ ΦΩΣ Φιλοσοφική προσέγγιση με στοιχεία επιστήμης προσωκρατικοί φιλόσοφοι έχουν σκοπό να κατανοήσουν και όχι να περιγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Ι. Ρίζος Αναπληρωτής Καθηγητής Τομέας Θεωρητικής Φυσικής 2/10/2012 Διαλέξεις υποδοχής πρωτοετών φοιτητών Τμήματος Φυσικής Στοιχειώδη Σωματίδια Κουάρκς Φορείς αλληλεπιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ. Young 12.1-12.7 Ζήσος Κεφ.8

ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ. Young 12.1-12.7 Ζήσος Κεφ.8 ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Young 1.1-1.7 Ζήσος Κεφ.8 ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΔΙΟ ΕΝΤΑΣΗ ΠΕΔΙΟΥ ΔΥΝΑΜΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΤΑΝ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΜΑΖΑΣ- ΓΗ ΚΙΝΗΣΗ ΔΟΡΥΦΟΡΩΝ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν οι Μελανές Οπές;

Υπάρχουν οι Μελανές Οπές; Υπάρχουν οι Μελανές Οπές; ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 10/2/2014 Σκοτεινοί αστέρες 1783: Ο John Michell ανακαλύπτει την έννοια ενός σκοτεινού αστέρα,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε)

Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε) Γιατί δεν πιάνεται; (δεν το αισθανόμαστε- δεν το πιάνουμε) Αραχωβίτη Ελένη- Βαλεντίνη Δέγλερη Βασιλική Καντάνη Χριστίνα Κουμψάκη Ελένη Μάλλη Ευγενία Σαϊτάνη Μαρία Σούκουλη Ελευθερία Τριανταφύλλου Βασιλική-

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γνωρίζουμε όσα νομίζουμε πως γνωρίζουμε;

Πώς γνωρίζουμε όσα νομίζουμε πως γνωρίζουμε; Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης...11 Προλεγόμενα. Προς τι μια βιογραφία;...17 1. Πώς γνωρίζουμε όσα νομίζουμε πως γνωρίζουμε;...23 2. Yπάρχει μια Θεωρία των Πάντων;...57 3. Πώς ξεκίνησε το Σύμπαν;...85

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ΙΙΙ. Ενότητα 3: Επαγωγή. Γεώργιος Βούλγαρης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής

Φυσική ΙΙΙ. Ενότητα 3: Επαγωγή. Γεώργιος Βούλγαρης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής Φυσική ΙΙΙ Ενότητα 3: Επαγωγή Γεώργιος Βούλγαρης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής Μεταβαλλόμενα μαγνητικά πεδία Ιστορική εισαγωγή Πειράματα Faraday Νόμος Faraday 2 Νόμος του Lentz (1834) Πειράματα

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά Προγράμματα Φυσικής. στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Αναλυτικά Προγράμματα Φυσικής. στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Αναλυτικά Προγράμματα Φυσικής στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Πρόταση Διαλόγου Σύλλογος Φυσικών Κρήτης Ηράκλειο, Σεπτέμβρης 2016 www.sfkritis.gr sfkritis@gmail.com Η σημερινή πραγματικότητα Αναμφίβολα ζούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ. By Teamcprojectphysics

ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ. By Teamcprojectphysics ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚ Η ΜΕΤΡΗΣΗ By Teamcprojectphysics ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κόσμος της Κβαντομηχανικής είναι περίεργος, γοητευτικός και μυστήριος. Η ονομασία όμως Κβαντομηχανική είναι αποκρουστική, βαρετή, μη ενδιαφέρουσα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ΜΙΘΕ ΔΥΝΑΜΙΚΗ - 1. Νίκος Κανδεράκης

Φυσική ΜΙΘΕ ΔΥΝΑΜΙΚΗ - 1. Νίκος Κανδεράκης Φυσική ΜΙΘΕ ΔΥΝΑΜΙΚΗ - 1 Νίκος Κανδεράκης Αριστοτελική Φυσική Γιατί πέφτουν τα (βαριά) σώματα; Πηγαίνουν στη φυσική τους θέση. Βάρος: η τάση του βαρέως σώματος να κινηθεί προς το κέντρο της Γης. Μέτρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες...

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Οι μεγάλες εξισώσεις. {...όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Ερευνητική εργασία μαθητών της Β λυκείου. E = mc 2 Στοιχεία ταυτότητας: Ε: ενέργεια (joule) m: μάζα (kg) c: ταχύτητα του φωτός στο κενό (m/s)

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Μέρος πρώτο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Να εξηγηθούν βασικές έννοιες της φυσικής, που θα βοηθήσουν τον φοιτητή να μάθει: Τι είναι οι ακτίνες Χ Πως παράγονται Ποιες είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ.

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑ 1 ο (Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. 1. πεδίο είναι ένας χώρος μέσα στον οποίο ασκούνται δυνάμεις Σ Λ 2. όταν κόβουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16 Διάλεξη 13: Στοιχειώδη σωμάτια Φυσική στοιχειωδών σωματίων Η φυσική στοιχειωδών σωματιδίων είναι ο τομέας της φυσικής ο οποίος προσπαθεί να απαντήσει στο βασικότατο ερώτημα: Ποια είναι τα στοιχειώδη δομικά

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης

Κβαντική µηχανική. Τύχη ή αναγκαιότητα. Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Κβαντική µηχανική Τύχη ή αναγκαιότητα Ηµερίδα σύγχρονης φυσικής Καραδηµητρίου Μιχάλης Ηφυσικήστόγύρισµα του αιώνα «Όλοι οι θεµελιώδεις νόµοι και δεδοµένα της φυσικής επιστήµης έχουν ήδη ανακαλυφθεί και

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδοξο του Albert Eistein

Το παράδοξο του Albert Eistein Το παράδοξο του Albert Eistein O Einstein Σαν παιδί ήταν αρκετά ήσυχο και μοναχικό. Σαν μαθητής ήταν καλός, ειδικά στα μαθηματικά, χωρίς όμως να ξεχωρίζει ιδιαίτερα. Η κακή του μνήμη και ο αργός τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5: Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ Salviati: Εκεί όπου δεν μας βοηθούν οι αισθήσεις πρέπει να παρέμβει η λογική, γιατί μόνο αυτή θα επιτρέψει να εξηγήσουμε τα φαινόμενα ΓΑΛΙΛΑΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ Η

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΔΡ. ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ 25/11/2015 Η ΧΡΥΣΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ 96% του Σύμπαντος

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ Λεονάρδος Γκουβέλης Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου Συνοπτικά: Κοσμολογικές θεωρίες ανά τους αιώνες Σύγχρονη κοσμολογική άποψη Αστρονομικές αποδείξεις της θεωρίας του Big Bang Μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυσική. Κίνηση & συστήματα αναφοράς. Η κίνηση. Η κίνηση. Η κίνηση. Η κίνηση 24/9/2014. Κίνηση και συστήματα αναφοράς. Κωνσταντίνος Χ.

Γενική Φυσική. Κίνηση & συστήματα αναφοράς. Η κίνηση. Η κίνηση. Η κίνηση. Η κίνηση 24/9/2014. Κίνηση και συστήματα αναφοράς. Κωνσταντίνος Χ. Γενική Φυσική Κίνηση & συστήματα αναφοράς Κωνσταντίνος Χ. Παύλου Φυσικός Ραδιοηλεκτρολόγος (MSc) Καστοριά, Σεπτέμβριος 14 1. Κίνηση 2. Συστήματα αναφοράς 3. Συστήματα συντεταγμένων 4. Αδρανειακό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ CERN. Επιστημονική ομάδα ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΙΔΕΡΗΣ &ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ. 3ο Λύκειο Γαλατσίου 2011-2012

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ CERN. Επιστημονική ομάδα ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΙΔΕΡΗΣ &ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ. 3ο Λύκειο Γαλατσίου 2011-2012 ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΟΥ CERN Επιστημονική ομάδα ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΙΔΕΡΗΣ &ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ 3ο Λύκειο Γαλατσίου 2011-2012 Υπεύθυνοι καθηγητές Μαραγκουδάκης Επαμεινώνδας και Φαράκου Γεωργία ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ενότητα 1β: Principles of PS Ιφιγένεια Μαχίλη Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Μηχανική Εικόνα: Isaac Newton: Θεωρείται πατέρας της Κλασικής Φυσικής, καθώς ξεκινώντας από τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αλλά και τους νόμους του Κέπλερ για την κίνηση των πλανητών

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 24/3/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 24/3/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Όλοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι του 10000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Πιστεύω ότι η μελέτη του Σύμπαντος πρέπει να τοποθετηθεί στην πρώτη θέση ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα που μπορούν να κατανοηθούν, γιατί έρχεται πριν απ' όλα τ'

Διαβάστε περισσότερα

2 Οκτωβρίου, 2015 2ο Συμπόσιο Επτά Σοφών- Μέγαρο Μουσικής. Σ. Μ. Κριμιζής

2 Οκτωβρίου, 2015 2ο Συμπόσιο Επτά Σοφών- Μέγαρο Μουσικής. Σ. Μ. Κριμιζής Σ. Μ. Κριμιζής To Συµπόσιο των 7 Σοφών της Αρχαιότητας Ø ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ Ἠθικὰ : Τῶν ἑπτὰ σοφῶν συµπόσιον Ø Βίας ο Πριηνεύς--Θαλής ο Μιλήσιος--Κλεόβουλος ο Λίνδιος--Περίανδρος ο Κορίνθιος--Πιττακός ο Μυτιληναίος--Σόλων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Ι 1ο εξάμηνο. Γεώργιος Γκαϊντατζής Επίκουρος Καθηγητής. Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Φυσική Ι 1ο εξάμηνο. Γεώργιος Γκαϊντατζής Επίκουρος Καθηγητής. Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Φυσική Ι 1ο εξάμηνο Γεώργιος Γκαϊντατζής Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 2 ο μάθημα Κεφάλαιο 3 Διανύσματα Διάνυσμα μετατόπισης Σχήμα. Διάνυσμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης.

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. 1 Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχε μια αντίληψη για τη φύση των πραγμάτων βασισμένη στις αρχές που τέθηκαν από τον Νεύτωνα

Διαβάστε περισσότερα

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live.

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Topic 1: Describe yourself Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Χρησιμοποίησε το and. WRITE your paragraph in 40-60 words... 1 Topic 2: Describe your room Χρησιμοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως

Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως Μέρος 1 ο : Εισαγωγή στο φως Το φως είναι η ευλογία του Θεού. Είναι γνωστό ότι κατά τη δημιουργία του κόσμου είπε: «καὶ εἶπεν ὁ Θεός γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς. καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς τὸ φῶς, ὅτι καλόν καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Αντωνίου Αντώνης, Φυσικός antoniou@sch.gr, http://users.att.sch.gr/antoniou Απόδοση στα ελληνικά της µελέτης του Richard P. Olenick, καθηγητή Φυσικής του University of Dallas.

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Περίθλαση Ηλεκτρονίων. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Περίθλαση Ηλεκτρονίων. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 1 Κβαντοφυσική Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ Περίθλαση Ηλεκτρονίων Το Quantum Spin-Off χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός)

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Υπήρξε εφευρέτης του πρώτου σήματος ασυρμάτου τηλεφώνου και εκμεταλλεύτηκε εμπορικά την εφεύρεση. Ίδρυσε το 1897 την Ανώνυμη Εταιρεία Ασυρμάτου Τηλεγράφου

Διαβάστε περισσότερα

EE512: Error Control Coding

EE512: Error Control Coding EE512: Error Control Coding Solution for Assignment on Finite Fields February 16, 2007 1. (a) Addition and Multiplication tables for GF (5) and GF (7) are shown in Tables 1 and 2. + 0 1 2 3 4 0 0 1 2 3

Διαβάστε περισσότερα

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11 Potential Dividers 46 minutes 46 marks Page 1 of 11 Q1. In the circuit shown in the figure below, the battery, of negligible internal resistance, has an emf of 30 V. The pd across the lamp is 6.0 V and

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

(Β' Τάξη Εσπερινού) Έργο Ενέργεια

(Β' Τάξη Εσπερινού) Έργο Ενέργεια Φυσική Α' Γενικού Λυκείου (Α' Τάξη Εσπερινού) Ευθύγραμμες Κινήσεις: Ομαλή Ομαλά μεταβαλλόμενη Μεγέθη κινήσεων Χρονική στιγμή χρονική διάρκεια Θέση Μετατόπιση Ταχύτητα (μέση στιγμιαία) Επιτάχυνση Εξισώσεις

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014 LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV 18 February 2014 Slowly/quietly Clear/clearly Clean Quickly/quick/fast Hurry (in a hurry) Driver Attention/caution/notice/care Dance Σιγά Καθαρά Καθαρός/η/ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 18/9/2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ_ΚΕΦ. 1 1 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Διδάσκων Γεράσιμος Κουρούκλης Καθηγητής (Τμήμα Χημικών Μηχανικών). (gak@auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού)

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΓΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, πριλίου, Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση Γενικές Οδηγίες: ) Είναι πολύ σημαντικό να δηλώσετε

Διαβάστε περισσότερα

2 Composition. Invertible Mappings

2 Composition. Invertible Mappings Arkansas Tech University MATH 4033: Elementary Modern Algebra Dr. Marcel B. Finan Composition. Invertible Mappings In this section we discuss two procedures for creating new mappings from old ones, namely,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων Ε: Από τί αποτελείται η ύλη σε θεμελειώδες επίπεδο;

Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων Ε: Από τί αποτελείται η ύλη σε θεμελειώδες επίπεδο; Εκεί, κάτω στον μικρόκοσμο... Από τί αποτελείται ο κόσμος και τί τον κρατάει ενωμένο; Αθανάσιος Δέδες Τμήμα Φυσικής, Τομέας Θεωρητικής Φυσικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 5 Οκτωβρίου 2015 Φυσική Στοιχειωδών

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Μηχανική Εικόνα: Isaac Newton: Θεωρείται πατέρας της Κλασικής Φυσικής, καθώς ξεκινώντας από τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αλλά και τους νόμους του Κέπλερ για την κίνηση των πλανητών

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ Α Τόγκας - ΑΜ333: Ειδική Θεωρία Σχετικότητας Σχετικιστική μάζα 5 Σχετικιστική μάζα Όπως έχουμε διαπιστώσει στην ειδική θεωρία της Σχετικότητας οι μετρήσεις των χωρικών και χρονικών αποστάσεων εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Χρονικό των επιστημονικών ανακαλύψεων- πως αυτές επηρέασαν τον κόσμο-πως λειτουργούν τα μεγάλα ερευνητικά κέντρα όπως το cern ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΘΕΜΑΤΟΣ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

department listing department name αχχουντσ ϕανε βαλικτ δδσϕηασδδη σδηφγ ασκϕηλκ τεχηνιχαλ αλαν ϕουν διξ τεχηνιχαλ ϕοην µαριανι

department listing department name αχχουντσ ϕανε βαλικτ δδσϕηασδδη σδηφγ ασκϕηλκ τεχηνιχαλ αλαν ϕουν διξ τεχηνιχαλ ϕοην µαριανι She selects the option. Jenny starts with the al listing. This has employees listed within She drills down through the employee. The inferred ER sttricture relates this to the redcords in the databasee

Διαβάστε περισσότερα

PP #1 Μηχανικές αρχές και η εφαρµογή τους στην Ενόργανη Γυµναστική

PP #1 Μηχανικές αρχές και η εφαρµογή τους στην Ενόργανη Γυµναστική PP #1 Μηχανικές αρχές και η εφαρµογή τους στην Ενόργανη Γυµναστική Σηµαντικοί παράγοντες στην εκτέλεση από µηχανικής απόψεως ικανότητα απόκτησης ύψους ικανότητα περιστροφής ικανότητα αιώρησης ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON

ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON 1 ΔΥΝΑΜΗ, ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ NEWTON Τι είναι «δύναμη»; Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο όρος «δύναμη» στη Φυσική έχει αρκετά διαφορετική σημασία από ότι στην καθημερινή γλώσσα. Εκφράσεις όπως «τον χτύπησε με δύναμη»,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ.3 Δυνάμεις ΓΕΝΙΚΑ. Τα σώματα κινούνται (κεφ.2) και αλληλεπιδρούν. (κεφ.3)

Κεφ.3 Δυνάμεις ΓΕΝΙΚΑ. Τα σώματα κινούνται (κεφ.2) και αλληλεπιδρούν. (κεφ.3) Κεφ.3 Δυνάμεις ΓΕΝΙΚΑ Τα σώματα κινούνται (κεφ.2) και αλληλεπιδρούν. (κεφ.3) Αλληλεπίδραση σημαίνει : Έλξη ή άπωση. Η αλληλεπίδραση έχει αμοιβαίο χαρακτήρα ( η λέξη «άλληλα» θέλει να δηλώσει ότι όταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

Ό,τι θα θέλατε να μάθετε για το Σύμπαν αλλά δεν τολμούσατε να ρωτήσετε! Γιώργος Καρανάνας. École Polytechnique Fédérale de Lausanne

Ό,τι θα θέλατε να μάθετε για το Σύμπαν αλλά δεν τολμούσατε να ρωτήσετε! Γιώργος Καρανάνας. École Polytechnique Fédérale de Lausanne Ό,τι θα θέλατε να μάθετε για το Σύμπαν αλλά δεν τολμούσατε να ρωτήσετε! Γιώργος Καρανάνας École Polytechnique Fédérale de Lausanne Η κοσμολογία είναι ο κλάδος της Φυσικής που μελετάει την εξέλιξη του Σύμπαντος.

Διαβάστε περισσότερα

2. Η μονάδα μέτρησης της στροφορμής στο σύστημα S.I. είναι. m s. δ. 1 J s. Μονάδες 5. m s

2. Η μονάδα μέτρησης της στροφορμής στο σύστημα S.I. είναι. m s. δ. 1 J s. Μονάδες 5. m s ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Exercises 10. Find a fundamental matrix of the given system of equations. Also find the fundamental matrix Φ(t) satisfying Φ(0) = I. 1.

Exercises 10. Find a fundamental matrix of the given system of equations. Also find the fundamental matrix Φ(t) satisfying Φ(0) = I. 1. Exercises 0 More exercises are available in Elementary Differential Equations. If you have a problem to solve any of them, feel free to come to office hour. Problem Find a fundamental matrix of the given

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Ελένη Πετράκου - National Taiwan University ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Πρόγραμμα επιμόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών CERN, 7 Νοεμβρίου 2014 You are here! 1929: απομάκρυνση γαλαξιών θεωρία της μεγάλης έκρηξης

Διαβάστε περισσότερα

Κυματική οπτική. Συμβολή Περίθλαση Πόλωση

Κυματική οπτική. Συμβολή Περίθλαση Πόλωση Κυματική οπτική Η κυματική οπτική ασχολείται με τη μελέτη φαινομένων τα οποία δεν μπορούμε να εξηγήσουμε επαρκώς με τις αρχές της γεωμετρικής οπτικής. Στα φαινόμενα αυτά περιλαμβάνονται τα εξής: Συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Διαστημικό εστιατόριο του (Μ)ΑστροΈκτορα Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Μόλις μια παρέα πελατών κάτσει σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης

Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1 Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1 Εισαγωγή Δομή του ατόμου Δημόκριτος Αριστοτέλης Dalton Thomson 400 π.χ. 350π.χ. 1808 1897 Απειροελάχιστα τεμάχια ύλης (τα

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3)

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3) Q1. (a) A fluorescent tube is filled with mercury vapour at low pressure. In order to emit electromagnetic radiation the mercury atoms must first be excited. (i) What is meant by an excited atom? (1) (ii)

Διαβάστε περισσότερα

Κάντε ψύξη με τον ήλιο και μειώστε την κατανάλωση έως και 60% ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ SOLARCOOL ΓΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ

Κάντε ψύξη με τον ήλιο και μειώστε την κατανάλωση έως και 60% ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ SOLARCOOL ΓΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ Κάντε ψύξη με τον ήλιο και μειώστε την κατανάλωση έως και 60% ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ SOLARCOOL ΓΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΞΗ Η απόδοση του SolarCool προέρχεται από το φυσικό φαινόμενο της αυξημένης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Η φυσική υψηλών ενεργειών µελετά το µικρόκοσµο, αλλά συνδέεται άµεσα µε το µακρόκοσµο Κοσµολογία - Μελέτη της δηµιουργίας και εξέλιξης του

Διαβάστε περισσότερα

Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα. Εισαγωγική Χημεία

Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα. Εισαγωγική Χημεία Τα Άτομα των στοιχείων Ισότοπα Lavoisier: Διατήρηση της μάζας (στις χημικές αντιδράσεις η μάζα των αντιδρώντων είναι ίση με την μάζα των προϊόντων Νόμος Σταθερών Αναλογιών Proust 1754-1826 Διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009 Q 40 th International Physics Olympiad, erida, exico, -9 July 009 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ No. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΗΣ-ΣΕΛΗΝΗΣ Οι επιστήμονες μπορούν να προσδιορίσουν την απόσταση Γης-Σελήνης, με μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ.

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑ 1 ο (Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. 1. πεδίο είναι ένας χώρος μέσα στον οποίο ασκούνται δυνάμεις Σ Λ 2. όταν κόβουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανοκρατία και Καρτέσιος (επανάληψη)

Μηχανοκρατία και Καρτέσιος (επανάληψη) Μηχανοκρατία και Καρτέσιος (επανάληψη) Μηχανοκρατία Νέα αντίληψη για τον κόσμο σύμφωνα με την οποία για κάθε φυσικό φαινόμενο μπορεί να δοθεί μια μηχανική εξήγηση. Πρώτη συστηματική προσπάθεια αναγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Απόκριση σε Μοναδιαία Ωστική Δύναμη (Unit Impulse) Απόκριση σε Δυνάμεις Αυθαίρετα Μεταβαλλόμενες με το Χρόνο. Απόστολος Σ.

Απόκριση σε Μοναδιαία Ωστική Δύναμη (Unit Impulse) Απόκριση σε Δυνάμεις Αυθαίρετα Μεταβαλλόμενες με το Χρόνο. Απόστολος Σ. Απόκριση σε Δυνάμεις Αυθαίρετα Μεταβαλλόμενες με το Χρόνο The time integral of a force is referred to as impulse, is determined by and is obtained from: Newton s 2 nd Law of motion states that the action

Διαβάστε περισσότερα