Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος"

Transcript

1 Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος Ευτύχιος Σαρτζετάκης Καθηγητής Οικονομικών του Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Περίληψη Η βαθιά ύφεση της ελληνικής οικονομίας και τα κοινωνικά προβλήματα που αναδείχθηκαν μέσα από αυτή, μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της αναπτυξιακής πορείας της χώρας με στόχο την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η στροφή προς τη βιώσιμη ανάπτυξη θα πρέπει να στηριχθεί στη συμφωνία όλων των κοινωνικών εταίρων όσον αφορά τις βασικές συνιστώσες, δίνοντας έμφαση στην ισότιμη συμμετοχή τόσο στην προσπάθεια όσο και στους καρπούς της. Μεταξύ των βασικών συνιστωσών περιλαμβάνεται ο εξορθολογισμός του Δημοσίου, η μείωση της γραφειοκρατίας, η εδραίωση διαφανούς πλαισίου ανταγωνισμού και η συμμετοχή των πολιτών. Στη βάση αυτή, η παρούσα μελέτη παρουσιάζει συνοπτικά ένα πλαίσιο παρεμβάσεων τόσο σε επίπεδο επιλεγμένων τομέων όσο και στο γενικό επίπεδο της οικονομίας. Επιλέγησαν οι τομείς της ενέργειας, της διαχείρισης απορριμμάτων, του τουρισμού και της γεωργίας, καθώς έχουν τη σημαντικότερη αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντικοί για την ελληνική οικονομία. Βασικός άξονας του προτεινόμενου πλαισίου τομεακών παρεμβάσεων αποτελεί η ανασυγκρότηση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, δίνοντας έμφαση στις μικρής και μεσαίας έντασης δραστηριότητες και τα ιδιαίτερα, οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιφερειών της χώρας. Στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας και η εισαγωγή καινοτόμων πρακτικών και νέων τεχνολογιών. Στο γενικό επίπεδο της οικονομίας η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται σε δύο κρίσιμες παρεμβάσεις: το «πρασίνισμα» των Εθνικών Λογαριασμών και του φορολογικού συστήματος. Η καταγραφή και παρακολούθηση των μεταβολών του συνολικού πλούτου της χώρας, που περιλαμβάνει το ανθρώπινο, κοινωνικό και φυσικό κεφάλαιο, είναι απαραίτητες τόσο για τον σχεδιασμό όσο και την εφαρμογή της βιώσιμης αναπτυξιακής πορείας. Εξίσου σημαντική είναι και η μεταρρύθμιση του φορολογικού πλαισίου, με τρόπο ώστε να δίνονται τα απαραίτητα κίνητρα για την προώθηση των φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων και υπηρεσιών. 549

2 Ενότητα H: Περιβάλλον 1. Εισαγωγή Ανάπτυξη και φυσικό περιβάλλον ήταν και παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένα. Το φυσικό περιβάλλον υπήρξε διαχρονικά ο βασικός τροφοδότης και μοχλός της ανθρώπινης προσπάθειας για ανάπτυξη. Μέσω ευρύτατων επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον επιτεύχθηκαν εντυπωσιακοί ρυθμοί ανάπτυξης, ιδιαίτερα μετά τη βιομηχανική επανάσταση, αλλά ταυτόχρονα και σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας του περιβάλλοντος. Όπως έχει γίνει πλέον αντιληπτό, η πορεία αυτή εμπεριέχει σημαντικούς κινδύνους για την ευημερία, ακόμη και τη ζωή μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού. Ως εκ τούτου, η συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας απαιτεί άμεσα αλλαγές τόσο στην παραγωγική διαδικασία όσο και στην καταναλωτική συμπεριφορά. Είναι αναγκαίο πλέον η ανάπτυξη να βασιστεί στην προστασία και όχι στην υπερ-εκμετάλλευση του περιβάλλοντος. Η αναζήτηση μιας νέας πορείας προς τη «Βιώσιμη Ανάπτυξη», όπως έχει καθιερωθεί να αποκαλείται το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα, έχει ξεκινήσει (παράδειγμα OECD (2011)) με κάποια, μικρά προς το παρόν, αποτελέσματα. Η παγκόσμια οικονομική κρίση των τελευταίων ετών έστρεψε το ενδιαφέρον προς πιο άμεσα προβλήματα, όπως το δημόσιο έλλειμμα και η ανεργία, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για την επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση. Οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι και αφορούν την ποιότητα ζωής, τη ρύπανση ατμόσφαιρας, νερών, εδαφών, την εξάντληση φυσικών πόρων, τη μείωση της βιοποικιλότητας και την κλιματική αλλαγή. Τα κόστη της καθυστέρησης αλλαγής του υποδείγματος έχουν αρχίσει να αποτιμώνται και είναι ήδη υψηλά, ενώ πρέπει να ληφθεί υπόψη η πιθανότητα μη γραμμικών αλλαγών, καθώς επίσης και η μη αντιστρεψιμότητα των επιπτώσεων σε κάποιες περιπτώσεις. Η έξοδος από την οικονομική κρίση πρέπει να συνδυαστεί με την έξοδο από την περιβαλλοντική κρίση, ώστε η νέα τροχιά ανάπτυξης να έχει μακρόπνοη προοπτική από οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική σκοπιά. Θα πρέπει να διερευνηθούν τα πολλά κοινά αίτια της οικονομικής και περιβαλλοντικής κρίσης και να διαμορφωθούν στρατηγικές αντιμετώπισής τους για την επίτευξη μιας περιβαλλοντικά φιλικής, και με διάρκεια, ανάπτυξης. Παρότι βρίσκεται σε βαθιά οικονομική ύφεση η οποία ανέδειξε τα υπάρχοντα κοινωνικά προβλήματα, η Ελλάδα καλείται να συνδυάσει την έξοδο από την κρίση με την αλλαγή αναπτυξιακού υποδείγματος. Είναι προφανώς μια πολύ δύσκολη προσπάθεια, κυρίως διότι ο σχεδιασμός και η συστηματική εφαρμογή ενός μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδίου δεν αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ελληνικής κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, η υιοθέτηση του νέου υποδείγματος αποτελεί μοναδική ευκαιρία, ώστε η Ελλάδα, εκμεταλλευόμενη τον πλούτο του φυσικού περιβάλλοντος (τον οποίο εν πολλοίς άφησε αλώβητο η ελαφρά εκβιομηχάνιση της χώρας), να μπορέσει να θέσει τις βάσεις μιας στέρεας και μακροχρόνιας ανάπτυξης. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει ένα πλαίσιο παρεμβάσεων απαραίτητων για τη μετάβαση της Ελλάδας σε ένα υπόδειγμα πράσινης ανάπτυξης. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται οι παρεμβάσεις σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Επιλέγησαν τομείς οι οποίοι έχουν τη σημαντικότερη αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντικοί για την ελληνική οικονομία. Οι τομείς της ενέργειας και της διαχείρισης αποβλήτων είναι δύο από τους πλέον αναπτυσσόμενους τομείς, σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ ο τουρισμός και η γεωργία αποτελούν ιδιαίτερης σημασίας τομείς για την ελληνική οικονομία. Και οι τέσσερις αυτοί τομείς συνδέονται άμεσα με τη διαχείριση του περιβάλλοντος. Αρχικά επιχειρείται μια σύντομη περιγραφή του κάθε τομέα, δίνοντας έμφαση στα υπάρχοντα προβλήματα και, στη συνέχεια, παρουσιάζεται ένα πλαίσιο διαμόρφωσης των απαραίτητων πολιτικών παρεμβάσεων. Για να είναι επιτυχής ο σχεδιασμός και η εφαρμογή τομεακών πολιτικών, είναι απαραίτητες παρεμβάσεις στο γενικότερο πλαίσιο πολιτικής. Στο δεύτερο μέρος της μελέτης παρουσιάζονται δύο παρεμβάσεις οι οποίες είναι εξαιρετικής σημασίας για τη διαμόρφωση του γενικού πλαισίου: το «πρασίνισμα» των Εθνικών Λογαριασμών και του φορολογικού συστήματος. Η αναγκαιότητα εμπλουτισμού των Εθνικών Λογαριασμών με περιβαλλοντικούς δείκτες είναι προφανής, καθώς χωρίς δεδομένα είναι αδύνατον να σχεδιαστούν σωστές πολιτικές, να παρακολουθείται η εφαρμογή τους και να γίνονται οι απαραίτητες προσαρμογές. Επίσης η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος είναι εξαιρετικά σημαντική για τη διαμόρφωση των σχετικών τιμών, με τρόπο ώστε να προωθούνται τα περιβαλλοντικά φιλικά προϊόντα και υπηρεσίες. 550

3 Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος Το «πρασίνισμα» των Εθνικών Λογαριασμών και του φορολογικού συστήματος δεν είναι οι μόνες αναγκαίες αλλαγές που απαιτούνται για τη διαμόρφωση του γενικού πλαισίου. Είναι προφανές ότι, για να εφαρμοστεί αποτελεσματικά οποιαδήποτε πολιτική απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, ώστε να αυξηθεί η παραγωγικότητά της και να εδραιωθεί ένα διαφανές πλαίσιο προώθησης του υγιούς ανταγωνισμού. Παράδειγμα τέτοιων αλλαγών, που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, αποτελεί ο μηχανισμός περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ο οποίος, παρά τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία, παραμένει ιδιαιτέρως γραφειοκρατικός, χρονοβόρος και αδιαφανής, δημιουργώντας σημαντικότατα προβλήματα στην προώθηση των επενδύσεων. Επίσης απαιτείται σημαντική πρόοδος, όσον αφορά την αντίληψη της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τη λήψη κοινά αποδεκτών αποφάσεων από όλους τους κοινωνικούς εταίρους, ώστε να μπορεί να διαμορφωθεί και να εφαρμοστεί μια μακροχρόνια στρατηγική. Παρότι οι παραπάνω αλλαγές είναι εξαιρετικής σημασίας για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης στη χώρα μας, δεν αναλύονται περαιτέρω στην παρούσα μελέτη, καθώς αφορούν γενικότερα την ελληνική κοινωνία και εξετάζονται λεπτομερώς σε άλλα κεφάλαια του παρόντος τόμου. 2. Τομεακές πολιτικές A. Ενέργεια Στον τομέα της ενέργειας η Ελλάδα παρουσιάζει τα κύρια προβλήματα της πλειονότητας των ευρωπαϊκών χωρών, δηλαδή έντονη ενεργειακή εξάρτηση και υψηλή περιβαλλοντική ρύπανση. Καταναλώνουμε συνεχώς περισσότερη ενέργεια, εξαιρουμένων των τελευταίων ετών της βαθιάς ύφεσης, και εισάγουμε όλο και περισσότερα ενεργειακά προϊόντα, αυξάνοντας την ενεργειακή μας εξάρτηση, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ελλάδας. Επίσης, καθώς η εγχώρια παραγωγή ενέργειας χαρακτηρίζεται από μεγάλη εξάρτηση του ενεργειακού μίγματος από τις συμβατικές μορφές ενέργειας (λιγνίτη, πετρέλαιο, φυσικό αέριο), η περιβαλλοντική επιβάρυνση είναι πολύ σημαντική. Ο ενεργειακός τομέας είναι η κυριότερη πηγή των αερίων του θερμοκηπίου, με σημαντικότερο παράγοντα την ηλεκτροπαραγωγή, λόγω της κυρίαρχης θέσης του λιγνίτη στο ενεργειακό μίγμα. Δύο είναι οι κατευθύνσεις στις οποίες θα πρέπει να κινηθεί η χώρα και στις οποίες έχει αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής « έως το 2020»: αύξηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Η διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα έχει αυξηθεί, με την ενίσχυση των ειδικών τιμολογίων (feed-in-tariffs) και τη διευκόλυνση της αδειοδότησης τα τελευταία χρόνια. Παρά τη σημαντική ώθηση που έδωσε η πολιτική αυτή, υπάρχουν σημαντικά προβλήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν, ώστε να μην αντιστραφεί η τάση αύξησης του μεριδίου των ΑΠΕ. Τέτοια προβλήματα είναι η αμφιλεγόμενη επιλογή της ένταξης του αγροτικού τομέα στον τομέα των φωτοβολταϊκών, αλλά κυρίως η λανθασμένη τιμολόγηση που οδήγησε στο πρόβλημα χρηματοδότησης του διαχειριστή του δικτύου (Λειτουργός της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ)). Όπως έχει αναλυτικά παρουσιαστεί σε διάφορες μελέτες (παράδειγμα Κάπρος (2011)), το απαρχαιωμένο σύστημα υπολογισμού του ειδικού τέλους ΑΠΕ (που βασιζόταν στον Ν. 2773/1999), οδήγησε στη διόγκωση των ελλειμμάτων του ΛΑ- ΓΗΕ, θέτοντας σε αμφιβολία τη δυνατότητα υποστήριξης των ΑΠΕ. Ο ΛΑΓΗΕ πουλούσε στους προμηθευτές το ηλεκτρικό ρεύμα στην οριακή τιμή του συστήματος και πλήρωνε στους παραγωγούς ΑΠΕ την εγγυημένη (σταθερή) τιμή. Καθώς, όμως, η αύξηση της παραγωγής ΑΠΕ μειώνει την οριακή τιμή του συστήματος (με τον τρόπο που αυτή προσδιορίζεται), οι μόνοι κερδισμένοι είναι οι προμηθευτές, ουσιαστικά δηλαδή η ΔΕΗ, που αγοράζει φτηνά και πουλάει συνεχώς σε υψηλότερη τιμή. Χαμένος είναι ο ΛΑΓΗΕ, του οποίου τα ελλείμματα αυξάνονται, και καθώς το ειδικό τέλος ΑΠΕ που πληρώνουν οι καταναλωτές (Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ)) δεν προσαρμόζεται άμεσα, δυσκολεύεται να πληρώσει τους παραγωγούς ΑΠΕ δημιουργώντας σημαντική αβεβαιότητα στην αγορά. Το πρόβλημα αυτό προσπάθησε να επιλύσει 551

4 Ενότητα H: Περιβάλλον ο Ν. 4152/2013, 1 αλλά μόνο με μερική επιτυχία και χωρίς να διευθετεί το πρόβλημα των συσσωρευμένων ελλειμμάτων. Το πρόβλημα αυτό, δυστυχώς, θα επιλυθεί είτε με αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ, λύση λιγότερο πιθανή με βάση την κοινωνικοοικονομική κατάσταση, είτε με περαιτέρω μείωση των εγγυημένων τιμών ακόμη και στις υφιστάμενες επενδύσεις. Από την παραπάνω σύντομη παρουσίαση ενός μόνο από τα προβλήματα, καθίσταται προφανές ότι η βιωσιμότητα της στροφής προς τις ΑΠΕ βρίσκεται υπό αμφισβήτηση, κυρίως λόγω του προσδιορισμού της σχετικής τιμής των διαφορετικών πηγών ενέργειας. Το πρόβλημα της σχετικής τιμολόγησης περιπλέκεται πολύ περισσότερο, αν συνυπολογιστεί και το πρόσθετο κόστος αγοράς αδειών εκπομπής CO2 το οποίο θα μετακυληθεί στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. 2 Τέλος, στην τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να συνυπολογιστούν και τα εξωτερικά κόστη σε τοπικό επίπεδο (παράδειγμα αποτελούν τα σημαντικότατα κόστη στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση). Όπως έχει αποδειχτεί τα τελευταία χρόνια, η σπασμωδική αλλαγή των σχετικών τιμών ενέργειας (όπως για παράδειγμα οι αλλαγές στα ειδικά τιμολόγια ΑΠΕ) χωρίς ένα συνολικό μακροχρόνιο σχεδιασμό, απλώς διογκώνει το κοινωνικό κόστος χωρίς να παρέχει λύσεις. Άλλο ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η αύξηση της τιμής του πετρελαίου καύσης στην προσπάθεια επίλυσης ενός προβλήματος φοροδιαφυγής, η οποία οδήγησε στην ανεξέλεγκτη καύση βιομάζας δημιουργώντας τεράστια προβλήματα υγείας. Η εκ των υστέρων αναγνώριση των προβλημάτων αυτών μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μία στρέβλωση, αν επιλεγεί η μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος σε συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες, μεταφέροντας απλώς τη ρύπανση από τα αστικά κέντρα στις ήδη πολύ επιβαρυμένες περιοχές παραγωγής ηλεκτρισμού. Καθώς η περιγραφή μιας συνολικής λύσης ξεφεύγει από το πλαίσιο αυτής της μελέτης, αναφέραμε τα παραπάνω προβλήματα, ώστε να επισημανθεί το βασικό πλαίσιο των στρεβλώσεων που υπάρχουν στην αγορά ενέργειας και να τονιστεί η ανάγκη σχεδιασμού ενός ολοκληρωμένου σχεδίου τιμολόγησης των διαφορετικών μορφών ενέργειας. Στόχοι του θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας αλλά και η μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συνυπολογίζοντας και τα συνολικά περιβαλλοντικά κόστη των συμβατικών καυσίμων. Είναι προφανές ότι οι δύο στόχοι επιτυγχάνονται ταυτόχρονα με την προώθηση των ΑΠΕ. Όσον αφορά την εξοικονόμηση, οι δύο τομείς στους οποίους θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση είναι τα κτίρια και οι μεταφορές. Όσον αφορά τα κτίρια, πέρα από τα κίνητρα υποστήριξης των επενδύσεων σε παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στους ιδιώτες (όπως επιδοτήσεις επιτοκίων και φορολογικές ελαφρύνσεις, που μπορεί να περιλαμβάνουν και τον προσδιορισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας), θα πρέπει να συμμετέχει και το Δημόσιο τόσο με τα κτίρια που του ανήκουν όσο και με αυτά που ενοικιάζει. Στις μεταφορές, τα κίνητρα για ενεργειακά αποδοτικά αυτοκίνητα και τα αντικίνητρα για παλαιές τεχνολογίες και γενικότερα τα κίνητρα μείωσης της χρήσης του αυτοκινήτου, θα πρέπει να συνοδευτούν απαραίτητα από την αναβάθμιση των συγκοινωνιών. Τέλος, τρεις επισημάνσεις οι οποίες καλό θα ήταν να ληφθούν υπόψη στη συζήτηση για την εκμετάλλευση των πιθανών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ελληνικές θάλασσες. Πρώτον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο χρόνος μέχρι την έναρξη εκμετάλλευσής τους είναι πολύ μεγάλος και επομένως η αβεβαιότητα ως προς την οικονομική εκμεταλλευσιμότητα τεράστια. 3 Δεύτερον, ότι σε χώρες με όχι πολύ ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, η εκμετάλλευση του πλούσιου φυσικού τους πλούτου οδήγησε σε μείωση της οικονομικής τους ανάπτυξης. 4 Τρίτον, ότι ο κίνδυνος να πληγωθεί η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας, όπως συνηθίζεται να αποκαλείται ο τουρισμός, είναι υπαρκτός. 1 Αντικαθιστώντας την οριακή τιμή συστήματος ως σημείο αναφοράς υπολογισμού του τέλους ΕΤΜΕΑΡ με ένα νέο μέγεθος, που είναι το συνολικό μεταβλητό κόστος των συμβατικών σταθμών. 2 Όπως εκτιμά η πρόσφατη μελέτη των Danchev και Μανιάτη (2013), οι επιπτώσεις του κόστους αγοράς αδειών εκπομπής CO2 αναμένονται πολύ σημαντικές στην ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα στις δραστηριότητες που εξαρτώνται σημαντικά από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. 3 Η μελέτη Paltsev (2013), που αφορά την οικονομική αξιολόγηση των επιλογών εκμετάλλευσης των Κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου, είναι ενδεικτική της ευαισθησίας των οικονομικών αποτελεσμάτων σε μεταβολές παραμέτρων της αγοράς και στα γραφειοκρατικά προβλήματα. 4 Η θεωρητική βιβλιογραφία περί της «κατάρας των φυσικών πόρων» (natural resource curse) είναι εκτενής. Μια πρόσφατη σύνοψη της βιβλιογραφίας γίνεται στο Frankel (2010) και μια επίσης πρόσφατη εμπειρική παρουσίαση γίνεται στο Diamond and Mosbacher (2013). 552

5 Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος B. Διαχείριση απορριμμάτων Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι μεγάλης σημασίας και κλίμακας θέμα με σημαντικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές αλλά και οικονομικές διαστάσεις. Για να αντιμετωπισθεί το ζήτημα αυτό απαιτείται μια ολοκληρωμένη πολιτική σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η οποία αναγκαστικά θα υλοποιηθεί με τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η πολιτική αυτή θα πρέπει να βασίζεται σε μια σειρά στόχους, οι οποίοι είναι ευρέως αποδεκτοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο (βλ. μεταξύ άλλων την πρόσφατη Οδηγία Πλαίσιο ΕΚ 98/2008) και κατά σειρά προτεραιότητας είναι: μείωση της ποσότητας, του όγκου και του ρυπαντικού φορτίου των αποβλήτων, επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανακύκλωση/ανάκτηση υλικών, ανάκτηση ενέργειας από τα υλικά που περιέχονται στα στερεά απόβλητα, κατάλληλη υγειονομική ταφή των καταλοίπων και των αποβλήτων που έχουν υποστεί επεξεργασία. Παρά το ότι η συνολική παραγωγή απορριμμάτων λόγω της οικονομικής κρίσης μειώνεται συνεχώς, ενώ ταυτόχρονα η ανακύκλωση, παρά τα προβλήματα οργάνωσης που παρουσιάζει, αυξάνεται, το πρόβλημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων παραμένει σημαντικό. Ο υπάρχων σχεδιασμός αντιμετώπισης του ζητήματος, ο οποίος προκρίνει τα μεγάλης δυναμικότητας έργα τελικής επεξεργασίας, έχει δεχθεί σημαντική κριτική. Οι περιορισμοί της παρούσας μελέτης δεν επιτρέπουν την αναλυτική παρουσίαση των αντικρουόμενων απόψεων (βλ. για παράδειγμα Κυρκίτσος (2012) και Φραντζής (2011)). Ωστόσο, είναι σαφές ότι, μια λύση που βασίζεται μόνο σε μεγάλα έργα και μόνο στην τελική επεξεργασία δεν μπορεί να είναι περιβαλλοντικά φιλική και θα είναι μακροχρόνια προβληματική. Η δυναμικότητα της ελληνικής αγοράς είναι σχετικά μικρή και επιδίωξή μας θα πρέπει να είναι η περαιτέρω σμίκρυνσή της, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, ανακύκλωση, εναλλακτική διαχείριση και κομποστοποίηση, όπως επιτάσσουν τόσο οι αρχές προστασίας του περιβάλλοντος όσο και οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες. Επομένως, η έμφαση θα πρέπει να μετατοπιστεί, τουλάχιστον εν μέρει, από τα μεγάλα έργα τελικής επεξεργασίας σε μικρότερα περιφερειακά και ευέλικτα έργα περιορισμού του όγκου των απορριμμάτων προς τελική επεξεργασία. Επίσης, σημαντικός στον τομέα αυτό είναι ο ρόλος της ενημέρωσης των πολιτών, πρωτίστως όσον αφορά την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων (αποσύνδεση της ευημερίας από την παραγωγή αποβλήτων), την ανακύκλωση και την οικιακή κομποστοποίηση. Όπως έχει εδραιωθεί στη βιβλιογραφία, για να έχει απτά αποτελέσματα η ενημέρωση θα πρέπει να συνοδεύεται από τον απαραίτητο υποστηρικτικό εξοπλισμό (κάδοι, κ.λπ.) και τα οικονομικά κίνητρα (χρεώσεις, τέλη κ.λπ.). 5 Ο συνδυασμός πληροφόρησης/ευαισθητοποίησης, υποστηρικτικού εξοπλισμού και κινήτρων μπορεί να έχει σημαντικότατα αποτελέσματα στη μείωση των προς τελική επεξεργασία απορριμμάτων, με προφανή περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Επιπρόσθετα, μπορεί να συνοδευτεί και από σημαντικά κοινωνικά οφέλη μέσω της αύξησης της απασχόλησης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. 5 Μια πολύ καλή παρουσίαση της οικονομικής βιβλιογραφίας γίνεται στο Kinnamann and Fullerton (1999). 553

6 Ενότητα H: Περιβάλλον Γ. Τουρισμός Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, λόγω της υψηλής συμμετοχής του στο ΑΕΠ της χώρας και της ακόμη υψηλότερης συμμετοχής του στην απασχόληση. Επίσης, πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος του στην κάλυψη μέρους του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας, ιδιαίτερα στην παρούσα περίοδο. Από την άλλη πλευρά όμως, ο ελληνικός τουρισμός παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα, κύρια των οποίων είναι ο εποχικός 6 και γεωγραφικός 7 συγκεντρωτισμός του προσφερόμενου προϊόντος και η πολύ αργή προσαρμογή στις νέες διαμορφούμενες συνθήκες τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και του περιφερειακού ανταγωνισμού. Η Ελλάδα υστερεί σημαντικά όσον αφορά το μέσο μέγεθος μονάδων σε κλίνες και το μερίδιο κλινών υψηλών κατηγοριών. Δηλαδή υπάρχουν μικρές μονάδες χαμηλών κατηγοριών, οι οποίες αδυνατούν να παρέχουν αναβαθμισμένες υπηρεσίες που θα προσελκύουν τουρισμό υψηλών εισοδημάτων. Τέλος, ένα πρόσθετο στοιχείο είναι η χαμηλή αξιοποίηση του τουριστικού δυναμικού στις περισσότερες περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι σε αρκετές περιοχές υπήρξε υπερεπένδυση, η οποία δεν συνοδεύτηκε από την απαραίτητη πολιτική διαφήμισης και προώθησής τους στον τουριστικό χάρτη της χώρας. Τα παραπάνω στοιχεία, συνδυαζόμενα με τον έντονο περιφερειακό ανταγωνισμό και την υψηλή ελαστικότητα της τουριστικής ζήτησης, αναδεικνύουν την ανάγκη μετάβασης από το πρότυπο του μαζικού τουρισμού βασισμένου στο πλαίσιο «ήλιος-θάλασσα» σε ένα πρότυπο «βιώσιμου τουρισμού», το οποίο αξιοποιεί πλήρως τα ιστορικά, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα του συνόλου της ελληνικής επικράτειας. Μια τέτοια αλλαγή είναι απαραίτητη μακροχρόνια λόγω και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, όπως επισημαίνεται από διάφορες μελέτες (βλ. για παράδειγμα Σαρτζετάκης και Καρατζόγλου (2011)). Για να κινηθεί ο ελληνικός τουρισμός προς την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να αναβαθμιστεί η ποιότητα με την προσθήκη νέων ξενοδοχειακών μονάδων και συναφών υπηρεσιών, στο πλαίσιο ενός προσεκτικού χωροταξικού σχεδιασμού. Σημαντικότερη όμως, όσον αφορά την εποχική και γεωγραφική αποκέντρωση, είναι η αξιοποίηση, με την απαραίτητη ποιοτική αναβάθμιση, του υπάρχοντος δυναμικού, ιδιαίτερα των μεσαίων και μικρών μονάδων στην περιφέρεια. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, απαιτείται ο συντονισμός των μονάδων αυτών (που θα συμπεριλαμβάνει αποδοχή ελάχιστων standards ποιότητας) και η κατάλληλη προώθηση συγκεκριμένων προορισμών με βάση τα χαρακτηριστικά βιώσιμου τουρισμού που διαθέτουν (destination branding). Δ. Αγροτικός τομέας Ο τομέας της γεωργίας θα μπορούσε να συμβάλει στην έξοδο από την οικονομική κρίση, προσφέροντας ασφαλή, πιστοποιημένα και επώνυμα τρόφιμα τόσο στην εσωτερική αγορά όσο και στις ανεπτυγμένες αγορές γεωργικών προϊόντων στο εξωτερικό. Παρότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται κάποιες σημαντικές προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή, ο κύριος όγκος της αγροτικής παραγωγής χρειάζεται ριζικές αλλαγές για να μπορέσει να πετύχει τον παραπάνω στόχο. Οι αλλαγές αυτές, πέρα από τις μακροχρόνιες στρεβλώσεις, όπως ο μικρός και πολυτεμαχισμένος κλήρος, περιλαμβάνουν και την απαλλαγή από στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί πιο πρόσφατα, όπως η μείωση της ενασχόλησης των νέων με τη γεωργία και η εξάρτηση από τις επιδοτήσεις. Στη διαδικασία των απαραίτητων αλλαγών θα πρέπει να ενσωματωθεί η περιβαλλοντική διάσταση, καθώς οι γεωργικές δραστηριότητες επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το περιβάλλον. Και αυτό διότι μεταβάλλουν τους φυσικούς οικότοπους, επηρεάζουν τα τοπία, τα φυτά και τα ζώα, υποβαθμίζουν την παραγωγική ικανότητα των εδαφών, καθώς επίσης και την ποιότητα των υδάτων. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση προφανώς δημιουργεί δευτερογενώς πρόβλημα και στη γεωργία, καθώς η σχέση γεωργίας και περιβάλλοντος είναι αμφίδρομη. 6 Στις περιφέρειες με μεγάλο δυναμικό, οι μονάδες λειτουργούν κυρίως εποχικά (82% στην Κρήτη, 84% στα Ιόνια νησιά και 90% στα Δωδεκάνησα), ενώ μόνο η Αττική και Δυτική Μακεδονία έχουν υψηλά ποσοστά κλινών σε λειτουργία όλο τον χρόνο. 7 Το σύνολο των κλινών συγκεντρώνεται σε Κρήτη 21%, Δωδεκάνησα 17%, Μακεδονία 14%, Στερεά Ελλάδα 13% και Ιόνια Νησιά 11% και σε μεγαλύτερο βαθμό όσον αφορά τις μονάδες υψηλών κατηγοριών. 554

7 Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος Καθώς η παγκόσμια αγορά αγροτικών προϊόντων διαχωρίζει ολοένα και περισσότερο τα υψηλής ποιότητας και τιμής προϊόντα από τα μαζικής παραγωγής φτηνά προϊόντα, είναι προφανές σε ποια κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθεί η ελληνική παραγωγή, εκμεταλλευόμενη τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Για να πραγματοποιηθεί η στροφή προς αυτή την κατεύθυνση, απαραίτητες αλλαγές περιλαμβάνουν τον επαναπροσδιορισμό καλλιεργητικών ειδών και μεθόδων, εφαρμόζοντας ορθές (ολοκληρωμένες) γεωργικές πρακτικές, την υποστήριξη των βιολογικών προϊόντων και ένα ολοκληρωμένο σύστημα προώθησης των αγροτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές, περιλαμβανομένης της επεξεργασίας, προβολής και διάθεσης. Θα πρέπει να επισημανθούν δύο σημαντικά θέματα που αφορούν την αγροτική παραγωγή και στα οποία δεν έχει δοθεί η πρέπουσα σημασία. Το πρώτο αφορά τη διαχείριση των υδατικών πόρων. Η γεωργία στην Ελλάδα καταναλώνει υπερβολικά μεγάλο ποσοστό υδάτων (περίπου 86% σύμφωνα με μελέτες του ΙΓΜΕ), συμβάλλοντας στη δημιουργία σημαντικών προβλημάτων (παράδειγμα αποτελεί η λίμνη Κορώνεια). Επομένως, θα πρέπει να επανεξετασθούν οι πολιτικές αδειοδότησης και χρεώσεων, με στόχο τον περιορισμό της σπατάλης μέσω και της βελτίωσης των μεθόδων άρδευσης. Η τιμολόγηση ή η απουσία τιμολόγησης του νερού για γεωργικές χρήσεις αποτελεί σημαντικό παράγοντα δημιουργίας κοινωνικών κοστών. Εκτός των προβλημάτων στα οικοσυστήματα σύντομα θα δημιουργήσει προβλήματα και στην ίδια τη γεωργία, λόγω ελλείψεων και υποβάθμισης της ποιότητας (για παράδειγμα, εξαιτίας της υφαλμήρωσης). Το δεύτερο θέμα αφορά τη διαχείριση και ενδυνάμωση των υπαρχουσών τραπεζών γενετικού υλικού, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατροφική ασφάλεια και στη βελτίωση της παραγωγικότητας. Δυστυχώς, παρά τον πλούτο που περιέχουν σε γενετικό υλικό, οι ελληνικές τράπεζες κινδυνεύουν λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης, παρότι όπως έχει αποδειχθεί τα οφέλη, αποτιμώμενα χρηματοοικονομικά, είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερα του κόστους συντήρησης του γενετικού υλικού (Xepapadeas et al. (2012)). 3. Πολιτικές πλαισίου Α. Πράσινοι Εθνικοί Λογαριασμοί Για να είναι εφικτή η λήψη αποφάσεων συνυπολογίζοντας τις επιπτώσεις στον φυσικό πλούτο και το περιβάλλον, και γενικότερα για να είναι δυνατή η παρακολούθηση του κατά πόσο η οικονομική ανάπτυξη βρίσκεται σε βιώσιμη τροχιά, είναι απαραίτητη η μέτρηση των μεταβολών του συνολικού πλούτου της χώρας. Επομένως, οι Εθνικοί Λογαριασμοί θα πρέπει να συμπεριλάβουν, πέραν του παραγόμενου κεφαλαίου που παραδοσιακά υπολογίζουν, και το ανθρώπινο, το κοινωνικό και το φυσικό κεφάλαιο. Η παρακολούθηση των μεταβολών του συνολικού πλούτου της χώρας είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό της αναπτυξιακής πολιτικής, την ανάδειξη των στρεβλώσεων στις ακολουθούμενες πολιτικές και στο θεσμικό πλαίσιο, τον προσδιορισμό τομέων της οικονομίας οι οποίοι εξαρτώνται από τη διατήρηση συγκεκριμένων στοιχείων του εθνικού πλούτου (π.χ. ενέργεια, τουρισμός, γεωργία) και την παρακολούθηση των εφαρμοζόμενων πολιτικών στο πλαίσιο της «βιώσιμης» αναπτυξιακής στρατηγικής. 8 Επομένως, είναι σημαντικό να δημιουργηθούν οι λεγόμενοι «Πράσινοι Εθνικοί Λογαριασμοί». Βασικός στόχος είναι η μέτρηση των μεταβολών του φυσικού κεφαλαίου, τόσο σε φυσικά όσο και σε χρηματοοικονομικά μεγέθη, και στη συνέχεια η αναπροσαρμογή των μεγεθών των παραδοσιακών συστημάτων Εθνικών Λογαριασμών. Η αναπροσαρμογή αυτή οδηγεί στην έννοια του Πράσινου Καθαρού Εγχώριου Προϊόντος, το οποίο λαμβάνει υπόψη την κατανάλωση στοιχείων της παραγωγικής βάσης της οικονομίας και τις ζημιές από τη ρύπανση, μεταξύ των οποίων και οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Η εκτίμηση της αξίας της μεταβολής 8 Για παράδειγμα, η μείωση του φυσικού κεφαλαίου, λόγω π.χ. εξόρυξης ενός εξαντλήσιμου φυσικού πόρου (όπως ο λιγνίτης), μειώνει το φυσικό κεφάλαιο. Αν η μείωση δεν αντισταθμιστεί από αντίστοιχη αύξηση των επενδύσεων σε άλλα στοιχεία του εθνικού πλούτου, με χρήση μέρους των εσόδων που δημιουργεί η εξόρυξη, τότε δημιουργείται μείωση του εθνικού πλούτου και της παραγωγικής βάσης της χώρας, με αποτέλεσμα η διαδικασία ανάπτυξης να μην είναι βιώσιμη. 555

8 Ενότητα H: Περιβάλλον του φυσικού κεφαλαίου θα επέτρεπε την εκτίμηση και της γνήσιας αποταμίευσης, η οποία, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, αποτελεί τον βασικό δείκτη βιώσιμης ανάπτυξης μιας οικονομίας. Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση θα συμπεριελάμβανε επίσης τη μέτρηση των μεταβολών του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου, διαδικασία όμως που παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. 9 Όσον αφορά όμως την προσαρμογή των εθνικών λογαριασμών, ώστε να καταγράφουν την αλληλεπίδραση μεταξύ οικονομικής δραστηριότητας και περιβάλλοντος, υπάρχει ήδη λεπτομερώς ανεπτυγμένη μεθοδολογία (United Nations (2003)) και αρκετές εφαρμογές. Μια σημαντική προσπάθεια καταγραφής των μεταβολών του φυσικού κεφαλαίου της Ελλάδας τόσο σε φυσικά μεγέθη όσο και σε όρους αξίας έχει γίνει στη μελέτη Ξεπαπαδέας et al. (2011). Β. Φορολογική μεταρρύθμιση Το φορολογικό σύστημα μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της μετάβασης σε ένα πιο φιλικό προς το περιβάλλον μοντέλο ανάπτυξης. Όπως τονίζεται και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, αυξάνοντας τους φόρους και μειώνοντας τις επιδοτήσεις σε περιβαλλοντικά επιβλαβή προϊόντα και υπηρεσίες, μπορεί να επιτευχθεί η τόνωση της ανάπτυξης, εάν τα έσοδα χρησιμοποιηθούν για την ελάφρυνση του φορολογικού βάρους στην εργασία και τις επενδύσεις. Η προσπάθεια μετακύλισης ενός μεγαλύτερου μέρους του φορολογικού βάρους προς τις περιβαλλοντικά επιβαρυντικές δραστηριότητες ονομάζεται πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση και αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μέρος της διαδικασίας της πράσινης ανάπτυξης. Η πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση στόχο έχει να στρέψει την παραγωγή προς νέα προϊόντα και νέες μεθόδους παραγωγής, που έχουν χαμηλότερης έντασης επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η μεταρρύθμιση αυτή δεν έχει ούτε εισπρακτικό ούτε τιμωρητικό χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό και λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις μιας τέτοιας μεταρρύθμισης στις ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες, σημαντικό μέρος των επιπλέον εσόδων θα πρέπει χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυσή τους. Το θέμα της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης έχει αναδειχθεί ως προτεραιότητα σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολλές από τις οποίες έχουν ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή, ενώ άλλες βρίσκονται στα τελικά στάδια σχεδιασμού μιας συνολικής πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης (βλ. για παράδειγμα Green Fiscal Commission (2009) και Andersen et al. (2013)). Δυστυχώς και παρά τις παροτρύνσεις των ευρωπαϊκών οργάνων, στην Ελλάδα η συζήτηση για την πράσινη φορολογική μεταρρύθμιση δεν έχει προχωρήσει. Θα πρέπει όμως πολύ σύντομα να γίνει μια συνολική αναθεώρηση και εξορθολογισμός του φορολογικού συστήματος, ξεκινώντας από την επανεξέταση και, όπου χρειάζεται αναθεώρηση, του υπάρχοντος πλαισίου φόρων και επιδοτήσεων που έχουν έστω και μικρή σχέση με το περιβάλλον. Στη συνέχεια θα πρέπει να προσδιοριστούν τα αγαθά και οι υπηρεσίες στα οποία θα επιβληθούν νέοι ή πρόσθετοι πράσινοι φόροι, λαμβάνοντας υπόψη τις εκτιμήσεις των εσόδων στη χρονιά επιβολής και της διαχρονικής τους μεταβολής, καθώς επίσης και τις επιπτώσεις στην παραγωγή (ανά κλάδο) και στους καταναλωτές (ανά ομάδες εισοδήματος). Τέλος, θα πρέπει να προσδιοριστεί σαφώς η χρήση των εσόδων στη βάση της αρχής ότι, οι νέοι ή πρόσθετοι φόροι δεν θα έχουν εισπρακτικό χαρακτήρα, αλλά είτε (1) θα είναι ουδέτεροι, δηλαδή όλα τα έσοδά τους θα χρησιμοποιούνται για τη μείωση άλλων φόρων, έτσι ώστε η συνολική επιβάρυνση από φόρους να παραμείνει η ίδια, είτε (2) τα έσοδα εκ των προτέρων επιμερίζονται σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά προγράμματα, σε έρευνα και ανάπτυξη για περιβαλλοντική τεχνολογία και σε εκπαιδευτικά προγράμματα εξειδίκευσης σε νέες τεχνολογίες, είτε (3) τα έσοδα χρησιμοποιούνται για αποζημίωση αυτών που επηρεάζονται περισσότερο από τους περιβαλλοντικούς φόρους, είτε, τέλος (4), ένας συνδυασμός των παραπάνω. 9 Ενδεικτικά της πολύ μεγάλης βιβλιογραφίας είναι τα άρθρα των Arrow et al. (2004) και Dasgupta (2009). 556

9 Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος 4. Συμπεράσματα Η παρούσα μελέτη υποστηρίζει ότι η υιοθέτηση ενός προτύπου ανάπτυξης με βασικά χαρακτηριστικά τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το βασικό εργαλείο εξόδου από την οικονομική και περιβαλλοντική κρίση. Στη βάση αυτή, η μελέτη παρουσιάζει συνοπτικά ένα πλαίσιο παρεμβάσεων τόσο σε επίπεδο επιλεγμένων τομέων όσο και στο γενικό επίπεδο της οικονομίας. Βασικά στοιχεία του προτεινόμενου πλαισίου αποτελούν: (α) η ανασυγκρότηση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις μικρής και μεσαίας έντασης δραστηριότητες και τα ιδιαίτερα (οικονομικά και περιβαλλοντικά) χαρακτηριστικά των περιφερειών με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και την εισαγωγή καινοτόμων πρακτικών και νέων τεχνολογιών, (β) η μεταρρύθμιση του φορολογικού πλαισίου με τρόπο ώστε να δίνονται τα απαραίτητα κίνητρα για την προώθηση των φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων και υπηρεσιών, και (γ) ο σχεδιασμός και εφαρμογή ενός μακροχρόνιου σχεδίου που θα βασίζονται στην καταγραφή και παρακολούθηση των μεταβολών του συνολικού πλούτου της χώρας. 557

10 Ενότητα H: Περιβάλλον Βιβλιογραφία - Πηγές Danchev Svetoslav και Γιώργος Μανιάτης, (2013), «Οικονομικές επιπτώσεις από τη μετακύλιση του κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής CO2 στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας προς τους κλάδους που είναι εκτεθειμένοι στον κίνδυνο «διαρροής άνθρακα» (carbon leakage)», Μελέτη ΙΟΒΕ, Οκτώβριος 2013, προσβάσιμο στη διεύθυνση: Κάπρος Παντελής, (2011), «Το ειδικό τέλος ΑΠΕ. Ανάλυση και προβλέψεις» Μελέτη του Εργαστηρίου Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, Μάρτιος 2011, προσβάσιμη στη διεύθυνση files/meleti_emp.pdf Κυρκίτσος Φίλιππος, (2012), «Πράσινη Διαχείριση Απορριμμάτων στην Αττική - Πρόταση Ολοκληρωμένου Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων της Αττικής» Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Φεβρουάριος 2012, προσβάσιμη στη διεύθυνση Ξεπαπαδέας Αναστάσιος, Ευθυμία Κυριακοπούλου και Conrad Landis, (2011), «Δημιουργία Ενοποιημένου Συστήματος Περιβαλλοντικών και Οικονομικών Εθνικών Λογαριασμών στην Ελλάδα», ΥΠΕΚΑ, Οδηγία 2008/98/ΕΚ, (2008), του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών, της 19ης Νοεμβρίου 2008, προσβάσιμη στην Ελληνική στη διεύθυνση eu/lexuriserv/lexuriserv.do?uri=oj:l:2008:312:0003:0030:el:pd F Σαρτζετάκης Ευτύχιος και Βενιαμίν Καρατζόγλου, (2011), «Οικονομικές και φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον τουρισμό» στο: Οι Περιβαλλοντικές, Οικονομικές και Κοινωνικές Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής στην Ελλάδα», Επιτροπή Μελέτης Επιπτώσεων Κλιματικής Αλλαγής, Τράπεζα της Ελλάδος, Ιούνιος 2011, προσβάσιμη στη διεύθυνση Φραντζής Ιωάννης, (2011), «Επικαιροποίηση - τεκμηρίωση της μελέτης Κόστους-Οφέλους Μ.Ε.Α. Αττικής», Αποκεντρωμένη Διοίκηση Περιφέρειας Αττικής. Αθήνα, Μάρτιος 2011, προσβάσιμη στη διεύθυνση attachments/article/178/3496_meleti%20kostous%20ofelous%20attiki.pdf Andersen Mikael Skou, Stefan Speck and David Gee, (2013), Environmental fiscal reform - illustrative potential in Portugal, European Environment Agency, April 2013, προσβάσιμο στη διεύθυνση: highlights/fiscal-reform-can-create-jobs Arrow K. J., Dasgupta P., Goulder L., Daily G., Ehrlich P. R., Heal G. M., Levin S., Mäler K.-G., Schneider S., Starrett D. A., Walker B., (2004), Are we consuming too much?. Journal of Economic Perspectives 18(1): Dasgupta Partha, (2009), The Welfare Economic Theory of Green National Accounts Environmental and Resource Economics 42:3-38. Diamond Larry and Jack Mosbacher, (2013), Petroleum to the People. Africa s Coming Resource Curse-and How to Avoid It Foreign Affairs, September/October 2013, προσβάσιμο στη διεύθυνση: articles/139647/larry-diamond-and-jack-mosbacher/petroleum-to-the-people Jeffrey A. Frankel, (2010), The Natural Resource Curse: A Survey, NBER Working Paper No , March 2010, προσβάσιμο στη διεύθυνση: Green Fiscal Commission, (2009), The Case for Green Fiscal Reform Final Report of the UK Green Fiscal Commission, October 2009, προσβάσιμο στη διεύθυνση: GFC_FinalReport.pdf Kinnamann, C. T. and D. Fullerton, (1999), The Economics of Residential Solid Waste Management, published in Folmer, H. and T. Tietenberg (eds.) The International Yearbook of Environmental and Resource Economics 2000/2001. Cheltenham, UK: Edward Elgar, Προσβάσιμο ως National Bureau of Economic Research Working Paper 7326, στη διεύθυνση 558

11 Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αναπτυξιακή διάσταση της πολιτικής προστασίας του περιβάλλοντος OECD, (2011), Towards Green Growth, May 2011, προσβάσιμο στη διεύθυνση: towardsgreengrowth.htm Paltsev, S., F. O Sullivan, N. Lee, A. Agarwal, M. Li, X. Li, N. Fylaktos, (2013), Natural Gas Monetization Pathways for Cyprus: Interim Report - Economics of Project Development Options, MIT Energy Initiative, MIT, Cambridge, MA. προσβάσιμο στη διεύθυνση: Xepapadeas Anastasios, Eva Kougea, Parthenopi Ralli, Sofia Spyrou, Nicolaos Stavropoulos, Vasiliki Tsiaousi and Athanasios Tsivelikas, (2012), Evaluation of the Greek Gene Bank, Report sponsored by Latsis Foundation, December 2012, προσβάσιμο στη διεύθυνση: 04.pdf United Nations, (2003), Handbook of National Accounting. Integrated Environmental and Economic Accounting, jointly published by UN, European Commission, IMF, OECD, World Bank, προσβάσιμο στη διεύθυνση: unstats.un.org/unsd/envaccounting/seea2003.pdf 559

12

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα

Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα Για ένα ελπιδοφόρο μέλλον των ΑΠΕ στη χώρα Γιάννης Χατζηβασιλειάδης Διπλ. Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Γενικός Γραμματέας ΙΕΝΕ 1 Εξέλιξη των εφαρμογών ΑΠΕ σε χώρες της ΕΕ σε σύγκριση με την Ελλάδα (I/II) Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973.

Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973. Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973. Η συνειδητοποίηση του προβλήματος ήταν αποτέλεσμα : - του περιορισμού άντλησης και συνεπώς των ποσοτήτων διάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας.

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Θα ήθελα να συγχαρώ την Περιφέρεια Αττικής και την ΕΔΣΝΑ για τα διοργάνωση του συνεδρίου και να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Η ενεργειακή αγορά και η. Παντελής Κάπρος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ Συνέδριο Ενέργεια και Ανάπτυξη ΙΕΝΕ 2011 Αθήνα 22 Νοεμβρίου 2011

Η ενεργειακή αγορά και η. Παντελής Κάπρος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ Συνέδριο Ενέργεια και Ανάπτυξη ΙΕΝΕ 2011 Αθήνα 22 Νοεμβρίου 2011 Η ενεργειακή αγορά και η οικονομική κρίση Παντελής Κάπρος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ Συνέδριο Ενέργεια και Ανάπτυξη ΙΕΝΕ 2011 Αθήνα 22 Νοεμβρίου 2011 2 Η οικονομική κρίση 1. Μείωση της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 1. Εισαγωγή Το ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Regional 2014-2020 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 2014-2020 Χαράλαμπος Κιουρτσίδης Προϊστάμενος ΕΥΔ ΕΠ/ΠΔΜ Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015 Regional

Διαβάστε περισσότερα

Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ

Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ Η Ενέργεια και ο ρόλος της στο νέο αναπτυξιακό πρότυπο Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ Παρέμβαση στην Ημερίδα που συνδιοργανώνουν Το ΕΛΙΑΜΕΠ, η Κίνηση Πολιτών, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, το ΙΟΒΕ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Dr. Antonis Metaxas, Managing Partner, M & A Law Firm Lecturer of EU Law, University of Athens Εισαγωγή Δομή Παρουσίασης I. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (Η/Ε). Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε η ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Κωνσταντίνος Ξήχειλος Αν. Διευθυντής Υπηρεσίας Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2015 Γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε.

Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. 1η Ενότητα: «Το Παρόν και το Μέλλον των Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα και την Ευρώπη» Βιοντίζελ: Ανάπτυξη, αποκέντρωση, αειφορία Σωτήρης Φώλιας Πρόεδρος Δ.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Σύντομο Ιστορικό Οδηγία 2003/30/ΕΚ οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ΕΣΑΗ. Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011

Παρουσίαση ΕΣΑΗ. Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011 Παρουσίαση ΕΣΑΗ Η λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 18 Μαρτίου 2011 Μανώλης Κακαράς, Γενικός Διευθυντής ΕΣΑΗ, Καθηγητής ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Τι προβλέπει το σχέδιο υπουργικής απόφασης για την εφαρμογή του net metering

Τι προβλέπει το σχέδιο υπουργικής απόφασης για την εφαρμογή του net metering Τι προβλέπει το σχέδιο υπουργικής απόφασης για την εφαρμογή του net metering Αύγουστος 2014 Ακαδημίας 39, 106 72 Αθήνα, τηλ. 210 9577470 info@helapco.gr, www.helapco.gr Τι προβλέπει το σχέδιο υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 8selido.indd 2 12/1/10 8:38 AM Η κατάσταση σήμερα Στην Περιφέρειά μας

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νίκος Βασιλάκος ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Δρ. Νίκος Βασιλάκος ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Δρ. Νίκος Βασιλάκος Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Παραγωγών Ενέργειας από ΑΠΕ (EREF) ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ Πόσο πραγματικά κοστίζει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία η χρήση του λιγνίτη για την παραγωγή ενέργειας; Η κυριαρχία του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε ΕΣΠΑ 2014-2020 Το 3 ο πρόγραμμα μεταξύ των 28 που εγκρίνεται από την Κομισιόν Ταχεία υποβολή και έγκριση των επιμέρους Επιχειρησιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 11 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 19 ΜΕΡΟΣ 1 - Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ... 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - Η ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗ- ΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής

H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής H Επίδραση της Γεωγραφικής Διασποράς των Αιολικών στην Παροχή Εγγυημένης Ισχύος στο Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτροπαραγωγής Κάραλης Γιώργος, Δρ Περιβολάρης Γιάννης, Δρ Ράδος Κώστας, Αν. Καθ. Εισηγητής: Κάραλης

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα:

Η ομάδα συνεδρίασε επτά (7) φορές και από το έργο της προέκυψαν τα ακόλουθα: 25/4/2014 Πόρισμα Α φάσης της Ομάδας Εργασίας που συγκροτήθηκε με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με αρ. πρωτ. ΥΑΠΕ/Φ1/3490/οικ.23982/30.12.2013 για τη διερεύνηση των

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του 14/2/2012 Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ-ΤΔΜ σχετικά με το κόστος θέρμανσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα