Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» ΣΤΗ ΓΕΡΑΚΙΝΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» ΣΤΗ ΓΕΡΑΚΙΝΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ"

Transcript

1 Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» ΣΤΗ ΓΕΡΑΚΙΝΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗΣ Αθανάσιος Χατζηστάθης 1, Θεοχάρης Χατζηστάθης 2 και Αιµίλιος Γεωργίου 3 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Τµήµα ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος. Εργαστήριο ασοκοµίας. 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Τµήµα ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος. Εργαστήριο ασικής Εδαφολογίας. 3 Ελληνικοί Λευκόλιθοι. Γερακινή Χαλκιδικής 1. EIΣΑΓΩΓΗ Η µεταλλευτική δραστηριότητα και ιδιαίτερα η επιφανειακή ασκούν µια σοβαρή αρνητική επίδραση στο φυσικό περιβάλλον µιας περιοχής. Συγκεκριµένα επηρεάζεται η αισθητική του τοπίου, υποβαθµίζονται τα φυσικά οικοσυστήµατα, το επιφανειακό γόνιµο έδαφος αποµακρύνεται ή καταστρέφεται, η βλάστηση εξαφανίζεται ή αλλοιώνεται, ενώ µειώνεται σηµαντικά η βιοποικιλότητα της περιοχής (2,4). Ως εκ τούτου η εγκατάσταση και επαναφορά του φυσικού περιβάλλοντος στις περιπτώσεις αυτές είναι δύσκολο έργο και απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα, γνώση και προ παντός εµπειρία. Πρωταρχικό µέληµά µας στις περιπτώσεις αυτές είναι η εγκατάσταση βλάστησης και µάλιστα αν είναι δυνατό δενδρώδους για τους παρακάτω λόγους [1, 10]: α). Η παρουσία της δενδρώδους βλάστησης βελτιώνει σηµαντικότατα την αισθητική του τοπίου. β). Η βλάστηση ασκεί διπλά ευεργητικό ρόλο στην προστασία από τη διάβρωση και τις υδρολογικές διαδικασίες. Αυτό σηµαίνει πως τα δένδρα µε την κώµη τους απορροφούν την κινητική ενέργεια των σταγόνων της βροχής και τις καθιστούν ακίνδυνες για το έδαφος, ενώ παράλληλα µε το ριζικό τους σύστηµα διασωληνώνουν το έδαφος και διευκολύνουν τη διείσδυση του νερού µέσα σ αυτό, εµπλουτίζοντας έτσι τα υπόγεια νερά των γειτονικών περιοχών [5, 10, 11]. Τέλος η εγκατάσταση της βλάστησης σε µεταλλευτικούς χώρους, µε την προσθήκη οργανικής ουσίας στο έδαφος, επηρεάζει ευµενώς τις φυσικές και βιολογικές ιδιότητες του εδάφους, που συνδέονται στενά µε την εδαφογένεση, την υδρολογία και τη διαβρωσιµότητα αυτού [3, 11, 16]. Η αποκατάσταση λοιπόν του περιβάλλοντος σε περιοχές µε έντονη ανθρωπογενή επίδραση όπως οι χώροι µετάλλευσης είναι έργο δυσχερέστατο και ιδιαίτερα στη χώρα µας όπου οι κλιµατικές συνθήκες είναι άκρως δυσµενείς για την εγκατάσταση βλάστησης. Ο σχεδιασµός της αποκατάστασης ενός µεταλλείου-λατοµείου είναι έργο περίπλοκο και χαρακτηρίζεται από ιδιαιτερότητες, γιατί τόσο οι οικολογικές συνθήκες όσο και η φύση, αλλά και ο χαρακτήρας των µεταλλείων διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Έτσι για να συνταχθεί ένα λεπτοµερές σχέδιο αποκατάστασης µιας περιοχής, που διαταράχθηκε από µεταλλευτική δραστηριότητα απαιτούνται τα παρακάτω [10]: 1. Τοπογραφικός χάρτης της περιοχής.

2 2. Εδαφολογικός χάρτης της περιοχής. 3. Φυτοκοινωνιολογικός χάρτης 4. Κλιµατική περιγραφή της περιοχής. 5. Φυσικά και χηµικά χαρακτηριστικά του επιφανειακού γεωλογικού στρώµατος. 6. Περιγραφή της πανίδας. Από τα παραπάνω ο τοπογραφικός χάρτης χρειάζεται για να µας βοηθήσει να ξαναδιαµορφώσουµε ένα τοπογραφικό ανάγλυφο, παρόµοιο µε εκείνο που προϋπήρχε. Ο εδαφολογικός χάρτης για να µας δώσει πληροφορίες, που θα βοηθήσουν να βρούµε τι µπορεί να χρησιµοποιηθεί σα φυτευτικό υπόθεµα. Ο φυτοκοινωνιολογικός χάρτης θα µας βοηθήσει να αναγνωρίσουµε το δυναµικό της φυτικής βιοµάζας, τα είδη που προϋπήρχαν και συνεπώς αυτά που µπορούν να χρησιµοποιηθούν στην αποκατάσταση. Οι κλιµατικές συνθήκες είναι απαραίτητες για τη σωστή εκτίµηση του συνόλου περιβάλλοντος, όπως επίσης και για τον καθορισµό του βαθµού κλίσης ή άλλων τεχνικών, για την αποτροπή της διάβρωσης. Τέλος τα φυσικά και χηµικά χαρακτηριστικά του γεωλογικού υποστρώµατος, θα µας βοηθήσουν να δηµιουργήσουµε ένα αβλαβές για τον άνθρωπο και κατάλληλο για την ανάπτυξη των φυτών φυτευτικό υπόθεµα. 2. ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» 2.1. Τοπογραφική ιαµόρφωση Η τοπογραφία της περιοχής του Μεταλλείου είναι λοφώδης µε ήπιες κλίσεις και ένα κυµατοειδές ανάγλυφο, η απορροφητική ικανότητα του τοπίου είναι µάλλον µέτρια, γι αυτό αποφασίστηκε µέτρια επέµβασή µας, προκειµένου να επιτύχουµε συνάρθρωση των στοιχείων της περιοχής και αποµόνωσή της από άξονες µεγάλης οδικής κυκλοφορίας [1, 10]. Σαν οπτικό ποιοτικό στόχο ορίσαµε τη διατήρηση ή προστασία δηλαδή την προστασία των στοιχείων του τοπίου, παρ όλο που το µεταλλείο δεν ανήκει σε περιοχή απόλυτης προστασίας [10]. Γενικά µπορούµε να πούµε ότι ο σκοπός του σχεδιασµού για την αποκατάσταση του τοπίου ήταν η αρµονική διαµόρφωση και ο τονισµός των µορφών που προϋπήρχαν και µέσα στα πλαίσια του ειδικού χαρακτήρα που υπάρχει στην περιοχή, ώστε να µπορέσουµε να δηµιουργήσουµε µεγαλύτερη ποικιλία και ενδιαφέρον στη γενικότερη περιοχή. Σχ. 1, 2. Σχήµα 1: Επιδίωξη µας είναι την αποκατάσταση του τοπίου να την συνδυάσουµε µε την ανάπτυξη ενός νέου υγροβιοτόπου µέσα στο µεταλλευτικό χώρο. Σχήµα 2:Επιδίωξη µας είναι η δηµιουργία αισθητικής ισορροπίας µε βάση τα κυρίαρχα στοιχεία του τοπίου. 2

3 2.2. Εδαφικό υλικό Όπως είναι γνωστό οι σωροί των στείρων υλικών στα µεταλλεία-λατοµεία, αποτελούνται από αδρανή υλικά κατά κανόνα, υλικά χαλαρά ανάµικτα µε µεγάλα κοµµάτια βράχων, που χαρακτηρίζονται από µεγάλη ανοµοιογένεια, ως προς τη µηχανική και χηµική τους σύσταση. Επί πλέον τα υλικά αυτά παρουσιάζουν παντελή έλλειψη οργανικής ουσίας και βιολογικής δραστηριότητας. Ειδικότερα τα στείρα υλικά του µεταλλείου «ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ» αποτελούνται από αποσαθρωµένο σερπεντίνη, που σχηµατίζεται µε τη σερπεντινίωση των περιδοτιτών. Να σηµειώσουµε ότι ο περιδοτίτης είναι βασικό πλουτόνιο πέτρωµα, που αποτελείται από σιδηροµαγνησιούχα ορυκτά, κυρίως ολιβίνη, κεροστίλβη και αυγίτη. Τα ώριµα εδάφη που προκύπτουν από την αποσάθρωση του σερπεντίνη, χαρακτηρίζονται από υψηλές συγκεντρώσεις Μg και χαµηλές Ca. Επίσης οι συγκεντρώσεις Cr και Ni είναι σηµαντικές, ενώ αντίθετα παρατηρείται έλλειψη σε διαθέσιµο Mο. Το ποσοστό κορεσµού σε βάσεις και το ph τους έχουν υψηλές τιµές. Σύµφωνα µε τους ειδικούς στα εδάφη αυτά παρατηρούνται σοβαρά προβλήµατα θρέψης των φυτών και κυρίως της δενδρώδους βλάστησης. Συγκεκριµένα κατά τον Kruckeberg [13], η διαφορά στη σύνθεση της βλάστησης µεταξύ σερπεντινικών και µη εδαφών είναι εκπληκτική. Κατά τον Whittaker [20] δε, η βλάστηση που απαντάται σε τέτοιου είδους εδάφη είναι φτωχή, αραιά και θαµνόµορφη, τα γνωστά Chapparal, που απαντούν στη δυτική ακτή της Β. Αµερικής κατά µήκος του Ειρηνικού. Ο πιθανότερος λόγος, που κάνει δύσκολη την εγκατάσταση πολλών δασικών κυρίως δένδρων θεωρείται σχέση Μg/Ca, [14], [19]. Σαν πιθανότερο δε αίτιο θεωρείται ο ρόλος του ασβεστίου Ca, στην ιονική ρύθµιση του πρωτοπλάσµατος της κυτταρικής µεµβράνης Βλάστηση της περιοχής Η βλάστηση της περιοχής από χλωριδική άποψη ανήκει στην ευµεσογειακή καλούµενη ζώνη βλάστησης Quercetalia ilicis και ακόµα πιο συγκεκριµένα στον αυξητικό χώρο του Oleolentiscum µε χαρακτηριστικά είδη την ελιά και το σχίνο. Στο χώρο αυτό εκτός από τα παραπάνω είδη απαντούν σε αφθονία το πουρνάρι, το ρείκι, διάφορα είδη Cistus. Τέλος εκτός από τα παραπάνω είδη έχουν καταγραφεί και αρκετά πρόσκοπα είδη ποωδών φυτών και φρυγάνων, επάνω στους σωρούς των αδρανών υλικών του µεταλλείου όπως: τα Apera interruptra, Cynodon dactylon, Avena barbara, Lotus sp., Bromus intermedius, Bromus tectorum, Trifolium angustifolium, Centaurea sp., Salsoa kali, Xeranthemum sp Κλιµατικές συνθήκες Το κλίµα της περιοχής της Γερακινής, όπως προκύπτει από τα µετεωρολογικά στοιχεία του πλησιέστερου σταθµού της περιοχής (σταθµός Αγίου Μάµαντα) µπορεί να χαρακτηρισθεί σα Μεσογειακό ηµίξηρο [5, 7]. Από το βροχοθερµικό διάγραµµα, εξ άλλου της περιοχής προκύπτει ότι η ξηροθερµική περίοδος διαρκεί πέντε (5) µήνες [7]. Χαρακτηριστικό γνώρισµα του κλίµατος της περιοχής είναι η µεγάλη κύµανση του ετήσιου ύψους των κατακρηµνισµάτων από χρόνο σε χρόνο, όπως φαίνεται στο Σχ. 2. Η µεγάλη αυτή κύµανση είναι χαρακτηριστικό των ξηροθερµικών κλιµάτων και αποτελεί πρωταρχικής σηµασίας παράγοντα για την επιβίωση του δάσους και των δασικών δένδρων [7]. Οι χαµηλές θερµοκρασίες δεν αποτελούν σοβαρό πρόβληµα για την ανάπτυξη του δάσους και των δασικών δένδρων στην περιοχή, µολονότι η θερµοκρασία το χειµώνα πέφτει µερικούς βαθµούς κάτω από το µηδέν (-5) µερικές χρονιές, όπως τον περασµένο χειµώνα. Με δεδοµένο ότι το απαιτούµενο ετήσιο ύψος βροχής για την ανάπτυξη του δάσους σε ξηροθερµικές περιοχές και µέσης παραγωγικότητας σταθµούς είναι χιλιοστά [3, 17] και το γεγονός ότι το µέσο ετήσιο ύψος βροχής στην περιοχή ανέρχεται σε 427 χιλιοστά, βγαίνει 3

4 αβίαστα το συµπέρασµα ότι ο περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης του δάσους και των δασικών δένδρων είναι το νερό (εδαφική υγρασία) και οι υψηλές θερµοκρασίες [8]. Από την ανάλυση όλων των παραπάνω παραγόντων, γίνεται φανερό ότι κλιµατεδαφικές και φυτοκοινωνικές συνθήκες της περιοχής συµπίπτουν και χαρακτηρίζουν άκρως δυσµενές κλιµατεδαφικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και ευδοκίµηση της δασικής βλάστησης [7, 8]. Γι αυτό η εκλογή των δασικών ειδών που χρησιµοποιήθηκαν για την αναδάσωση και την αισθητική αναβάθµιση της περιοχής, ήταν άκρως εξονυχιστική και βασίστηκε σε αυστηρά οικολογικά κριτήρια [11]. Η οικολογική εκλογή των ενδεδειγµένων δασοπονικών ειδών αποτελεί το πρώτο βασικό βήµα κάθε αναδασωτικής προσπάθειας, όµως δεν θεωρούµε απαραίτητο ν αναπτύξουµε το όλο θέµα, γιατί στην περίπτωσή µας προέχει το θέµα των τεχνικών που εφαρµόσαµε, προκειµένου να πετύχουµε το σκοπό µας, που είναι η προστασία και αισθητική αναβάθµιση του τοπίου της περιοχής [10]. Με βάση τα όσα αναπτύχθηκαν παραπάνω, επιλέξαµε κατ αρχήν τα παρακάτω είδη: Pinus halepensis, Cupressus sempervirens, Robinia pseudoacacia, Cupressus arizonica, Olea europea, Ceratonia siliqua και Spartium junceus [7, 8, 11]. Στη συνέχεια χρησιµοποιήθηκαν πειραµατικά το ξενικό είδος Koelreuteria paniculata και τα γηγενή θαµνόµορφα Quercus coccifera και Pistacia lentiscus, προκειµένου να δηµιουργήσουµε υπόροφο στις ήδη ιδρυθείσες συστάδες της Χαλεπίου πεύκης. Τα παραπάνω επιλεγέντα είδη κατά κανόνα, είναι προσαρµοσµένα στις ξηροθερµικές συνθήκες της χώρας µας, χαρακτηρίζονται από πολύ βαθύ ριζικό σύστηµα και ορισµένα πλατύφυλλα από µεγάλη παραβλαστητική ικανότητα, έτσι σε περίπτωση πυρκαγιάς τα είδη αυτά επιταχύνουν την επανεγκατάσταση της βλάστησης. Κάτι ανάλογο συµβαίνει µε τα κωνοφόρα (πεύκη και κυπαρίσι) που διασπείρουν τους σπόρους τους µετά την πυρκαγιά κι έτσι εξασφαλίζεται η αναγέννηση των καµένων συστάδων. 3. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΠΙΟΥ Η τοπογραφική διαµόρφωση σ ένα διαταραγµένο χώρο Μεταλλείου-Λατοµείου, µπορεί να χρησιµεύσει, για να αποµονωθεί και να ελεγχθεί η θέα και η όλη όχληση εξ αιτίας των εργασιών εξόρυξης στις γύρω περιοχές [11]. Έτσι από τις πρώτες ενέργειες που προβήκαµε από την αρχή της αποκατάστασης ήταν η δηµιουργία προπετάσµατος, µε τη βοήθεια σωρών και βλάστησης [11, 9]. Λόγω των µεγάλων κλίσεων, οι σωροί βαθµιδώθηκαν κατά τις χωροσταθµικές και επάνω στις βαθµίδες έγινε η φύτευση, οι βαθµίδες των σωρών συνετέλεσαν στη µείωση της διάβρωσης και την αύξηση της υγρασίας του εδάφους µε αποτέλεσµα το µεγάλο ποσοστό επιβίωσης των φυτευθέντων φυταρίων. Με την πάροδο του χρόνου και την αύξηση των γνώσεων και εµπειριών αποφασίστηκε από την Εταιρεία η απόθεση των µπάζων µέσα σε εκχώµατα, η διαµόρφωση ήπιων κλίσεων και επικάλυψη των επιφανειών αυτών µε το επιφανειακό χώµα νέων εκσκαφών. Η τεχνική αυτή µε την επιδίωξη τονισµού ορισµένων µορφών, που προϋπήρχαν ή άλλων υφιστάµενων γειτονικών µορφών και την εισαγωγή νέων δασικών δένδρων, δηµιούργησε µια µεγαλύτερη ποικιλία και ενδιαφέρον στην ευρύτερη περιοχή. 4

5 Με την πάροδο του χρόνου καθώς αντιµετωπίζαµε εξαιρετικά ξηροθερµικά καλοκαίρια, η Εταιρεία αποφάσισε την άρδευση των φυταρίων κατά τα πρώτα έτη εγκατάστασής τους. Για το σκοπό αυτό η Εταιρεία προχώρησε στη συστηµατική υδροµάστευση των νερών της επιφανειακής κοίτης η οποία διαρρέει τµήµα των εκµεταλλεύσεων. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις της Εταιρείας, η εν λόγω υδροµάστευση συνεισφέρει σε ετήσια βάση ποσότητες νερού που υπερβαίνουν τα m 3. To υδατικό δυναµικό το οποίο συγκεντρώνεται στον πυθµένα της επιφανειακής εκµετάλλευσης, αντλείται µέσω εγκατεστηµένου συστήµατος αντλιοστασίων, µε στόχο να καλυφθούν τόσο οι ανάγκες λειτουργίας της µεταλλευτικής δραστηριότητας, όσο και οι ανάγκες άρδευσης των φυτευόµενων επιφανειών, αλλά και οι ανάγκες διαβροχής του οδικού δικτύου, για αποφυγή δηµιουργίας σκόνης στους χώρους του εργοταξίου. Για λόγους ορθολογικής διαχείρισης του υδατικού δυναµικού, επιλέχθηκε σαν σύστηµα άρδευσης, η στάγδην άρδευσης των φυταρίων µόνο κατά τα πρώτα έτη εγκατάστασης της νεοφυτείας και την εν συνεχεία σταδιακή απεξάρτηση αυτής από την άρδευση. Στα µέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσµατικής αποκατάστασης η Εταιρεία προχώρησε στην ίδρυση φυτωρίου και θερµοκηπίου, προκειµένου να παράγει επί τόπου τα απαιτούµενα σπορόφυτα και εν συνεχεία βωλόφυτα φυτάρια σε φυτοδοχεία µε το κατάλληλο µέγεθος, την κατάλληλη ηλικία και φυσικά τους απαραίτητους χειρισµούς, για την όσο γίνεται καλύτερη ποιότητα των φυταρίων. Ο όλος σχεδιασµός της αποκατάστασης του συγκεκριµένου µεταλλείου είχε σαν αποτέλεσµα τα ιδιαίτερα υψηλά ποσά επιβίωσης των φυταρίων % και τους υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης της νεοφυτείας κατά το στάδιο της εγκατάστασής της. 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Από τη µέχρι σήµερα δραστηριότητα της Εταιρείας γύρω από τα περιβαλλοντικά θέµατα προκύπτουν τα παρακάτω συµπεράσµατα: Οι µορφές που προέκυψαν από την εξόρυξη σε συνδυασµό µε τα εκτελεσθέντα έργα διαµόρφωσης για την αποκατάσταση του διαταραχθέντος τοπίου και την αναδάσωση των διαµορφωθέντων χώρων πέτυχαν µια σχετική αρµονία, µεγαλύτερη ποικιλία και βελτίωση της γενικότερης εµφάνισης της περιοχής. Συγκεκριµένα η διάταξη των σωρών των µπάζων γύρω από το µεταλλείο και η εγκατάσταση της κατάλληλης βλάστησης πάνω σ αυτούς, αποµόνωσε το µεταλλείο από τον κεντρικό δρόµο µεγάλης κυκλοφορίας και τουριστικής σηµασίας, χωρίς η δραστηριότητα του µεταλλείου να προκαλεί σήµερα οποιαδήποτε όχληση στη γύρω περιοχή. Η οπτική αρµονία την οποία πιστεύουµε ότι πετύχαµε στην ευρύτερη περιοχή, οφείλεται στην ενότητα αφ ενός και την ποικιλία. Σ ό,τι αφορά την ενότητα, την πετύχαµε µε τη λογική επανάληψη και την επικράτηση των κυρίαρχων στοιχείων του τοπίου. Κατά την επανάληψη φροντίσαµε ώστε να µην επικρατήσει µονοτονία, µε τη χρησιµοποίηση 3-4 βασικών ειδών, προκειµένου να πετύχουµε µια λογική ποικιλία και µέσω αυτής την απαιτούµενη κάθε φορά αντίθεση [11, 16]. Στην άριστη διαµόρφωση του τοπίου και την επιτυχία της αρµονίας στην ευρύτερη περιοχή, συνετέλεσε αφ ενός η επιδίωξη ήπιων κλίσεων ανάλογων µε αυτές, που κυριαρχούν στην ευρύτερη περιοχή και αφ ετέρου η κάλυψη των αδρανών υλικών του µεταλλείου µε υλικό του τεταρτογενούς και του γόνιµου επιφανειακού εδάφους, που µε µεγάλη φροντίδα η Εταιρεία το 5

6 προστατεύει και το µεταφέρει σε µεγάλες αποστάσεις, γεγονός που συνεπάγεται µεγάλο κόστος γι αυτήν. Φωτ. 1, 2. Φωτο1 Φωτο2 Σηµαντικότατο ρόλο επίσης στην επιτυχία του όλου προγράµµατος έπαιξε η χρησιµοποίηση της άρδευσης των φυταρίων κατά το αρχικό στάδιο εγκατάστασής τους. Σε ό,τι αφορά την επιτυχή εγκατάσταση της βλάστησης και το ρυθµό αύξησής τους µπορούµε να πούµε ότι τα αποτελέσµατα είναι εκπληκτικά, αν συγκριθούν µε τα αποτελέσµατα αναδασωτικών προσπαθειών σε ανάλογα περιβάλλοντα στη χώρα µας, τόσο σε ποσοστά επιβίωσης, όσο και σε ρυθµούς ανάπτυξης. Τα αποτελέσµατα αυτά µπορεί ν αποδοθούν κυρίως στη βελτίωση των συνθηκών εδαφικής υγρασίας (άρδευση, βαθµίδωση των σωρών, διαµόρφωση ήπιων κλίσεων, κάλυψη των αδρανών υλικών µε χαλαρό και γόνιµο επιφανειακό έδαφος). Τέλος η διοίκηση της Εταιρείας δεν έµεινε ασυγκίνητη και στο θέµα της υποβοήθησης αύξησης της πανίδας µε την εισαγωγή ορισµένων ειδών της πτηνοπανίδας, τα οποία συνεχώς ενισχύονται εξ αιτίας της µείωσής τους από διάφορα αρπακτικά σαρκοφάγα (αλεπούδες, κουνάβια). Οι δύο δηµιουργηθείσες λίµνες από τη συγκέντρωση των νερών της βροχής, πρόκειται να µετατραπούν σε χώρους αναψυχής, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα κατά την αποκατάσταση µεταλλευτικών χώρων. Το γεγονός αυτό δείχνει περίτρανα την ευαισθησία της Εταιρείας στα θέµατα προστασίας του περιβάλλοντος [11] / Φωτ. 3. 6

7 Φωτο 3 Στην προσπάθειά µας να δηµιουργήσουµε νέα εδάφη χρήσιµα στη γεωργία [1, 11] δηµιουργήσαµε µετά τη διαµόρφωση των χώρων, δύο ελαιώνες για καθαρά πειραµατικούς σκοπούς. Τα αποτελέσµατα υπήρξαν ανέλπιστα, όπως θα δείτε σε σχετικές διαφάνειες [1, 11]. Η επιτυχία του όλου εγχειρήµατος οφείλεται στην αυστηρή οικολογική επιλογή των ειδών. Όλα τα επιλεγέντα είδη ανταποκρίθηκαν άριστα µέχρι στιγµής, εκτός από την Pinus maritima, που παρουσίασε κάποια προβλήµατα χλώρωσης, χρησιµοποιήθηκε όµως µόνο πειραµατικά και η Ceratonia siliqua, που υπέφερε από τις άκρως χαµηλές θερµοκρασίες του περασµένου χειµώνα. Και το είδος όµως αυτό χρησιµοποιήθηκε µε µεγάλες επιφυλάξεις και πειραµατικά, ακριβώς εξ αιτίας της ευαισθησίας του στις χαµηλές θερµοκρασίες. Σε ό,τι αφορά τις απόψεις των ερευνητών Kruckeberg [13], Walker [19] και Whittaker [20], φαίνεται ότι αυτές δεν ευσταθούν. Τα θαµνώδη αειθαλή πλατύφυλλα, τα οποία άρχισαν να χρησιµοποιούνται πειραµατικά τα τελευταία χρόνια, αποσκοπούν στη δηµιουργία µεικτών συστάδων µε υπόροφο, οι οποίες είναι περισσότερο ανθεκτικές στις ασθένειες, τους ανέµους και τις δασικές πυρκαγιές. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. A.S.L.A. (1978). Creating Land for Tomorrow. Landscape Architecture Technical Information Series, Vol. 1. No 3, Washington D.C. 2. Athanasiades N. (1978). Forest Phytosociology. Arist. Univ. Thessaloniki. 3. Barnes B.V., D.R. Zak., S.R. Denton, S.H. Spurr (1998). Forest Ecology. 4 th Edition. John Wiley and Sons, Inc. New York. 774 pp. 4. Chadwick M.J. (1982). Long term problems of the restoration of derelict land. Proc. Perspectives in Landscape Ecology. Veldhoven the Netherlands,

8 5. Cole N.D. and R.L. Knight (1990). Impacts of recreation on biodiversity in wilderness. Proc. of the Symposium Wilderness Areas. Ed. A. Rasmussen. Logan Utah. 6. Emberger L. et Long (1979). Orientation Actuelle au Service de la C. Cr. V. de la cartographic Phytosociologique. Bulletin de Service de la Carte Phytogeology. Serie b. Vol. IV. 7. Epstein E. (1972). Mineral Nutrition of plants: Principles and Perspectives. John Wiley & Sons. New York. London. Toronto. 8. Hatzistathis Ath. (1979). An investigation on Reasons Responsible for Reforestations mortality in Halkidiki. Annales of School of Agriculture & Forestry. Vol Hatzistathis Ath. (1986). Ecological problems in reforestating mine-coals. Aristot. Univ. Thessaloniki. 10. Hatzistathis Ath., Th. Zagas (1989). Iron Deficiency Correction of Lime-induced chlorosis on Pinus radiata and Pinus maritima seedlings. In site improvement and Forest Production. 11. Hatzistathis Ath., Ι. Ispikoudis (1995). Protection of Nature and Landscape Architecture. Giahoudis-Giapoulis, Thessaloniki, Greece. 12. Hatzistathis Ath. et al. (1997). Impacts of surface mining and the planning process for their restoration. Proc. International Symposium of Engineering Geology. Eds. Marinos P. Gr. et al. Athens, Greece. 13. Kruckeberg A.R. (1969). Soil diversity and the distribution of plants, with examples from Western North America. Madrono Martin W. et al. (1953). Field correction of Calcium deficiency on Serentine Soil. Agronomy Journal. Vol Naveh Z. (1994). From biodiversity to ecodiversity: A Landscape-ecology approach to conservation and restoration. Restoration Ecology. Vol. 2, No Panagopoulos T. and Th. Hatzistathis (1995). Early growth of Pinus nigra and Robinia pseudoacacia stands: Contributions to soil genesis and landscape improvement on lignite spoils in Ptolemaida. Landscape and Urban Planning. Vol Paone I. et al (1981). Extent of disturbed lands and major reclamation problems in the U.S. Proc. of Symposium Reclamation of Drastically Disturbed Lands. Ed. M. Stelly, Wooster Ohio. 18. U.S.D.A. Forest Service ( ). National Forest Landscape Management. Vol. 1,2. Agric. Handbook. 19. Walker R.B. (1954). The ecology of serpentine soils. II. Factors affecting plant growth on Serpentine soils. Ecology. Vol Whittaker R.H. (1954). The ecology of serpentine soils. IV. The vegetational responses to serpentine soils. Ecology. Vol

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ του Θ. Δ. Ζάγκα Αν. Καθηγητή Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση Δασική Εδαφολογία Εδαφογένεση Σχηματισμός της στερεάς φάσης του εδάφους Η στερεά φάση του εδάφους σχηματίζεται από τα προϊόντα της αποσύνθεσης των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων μαζί με τα προϊόντα της

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ" 2η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Βλάστηση - Πανίδα. Για τη βλάστηση είναι αναγκαίο να περιγραφούν και αναφερθούν τόσο οι υφιστάµενες φυτοκοινωνικές ενώσεις, όσο και ο κατάλογος

2.3. Βλάστηση - Πανίδα. Για τη βλάστηση είναι αναγκαίο να περιγραφούν και αναφερθούν τόσο οι υφιστάµενες φυτοκοινωνικές ενώσεις, όσο και ο κατάλογος Κ.Υ.Α. 183037/5115/80 (ΦΕΚ Β' 820) : "Περί επικυρώσεως τεχνικών προδιαγραφών επιπτώσεων και αποκαταστάσεως του περιβάλλοντος (άρθρο 45 παρ. 5 Ν. 978/79)" 'Εχοντας υπόψη τις διατάξεις : α) Του Ν. 400/76

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Διευθυντής Ερευνών: Δρ. Χ. Γιαννακόπουλος Συνεργάτες: Α. Καράλη, Γ. Λεμέσιος, Α. Ρούσσος, Β. Τενέντες Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΕΙΛΕΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ο ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΕΙΛΕΣ Χάρτης βλάστησης Ελλάδος Κίνδυνοι για τα Δασικά Οικοσυστήματα από μεταδοτικές & μη μεταδοτικές ασθένειες Σχέσεις Εντόμων - Φυτών 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ΚΛΙΜΑ ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Κλίµα Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γνώση του κλίµατος που επικρατεί σε κάθε περιοχή, για τη ζωή του ανθρώπου και τις καλλιέργειες. Εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση.

Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση. «ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, ΓΕΩΤΕΕ, 4.02.14 Ενεργειακές καλλιέργειες και προστασία εδάφους από διάβρωση. Π. Βύρλας Γενικότητες Με τον όρο ενεργειακή καλλιέργεια εννοούμε καλλιέργειες που η παραγωγή τους χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας «ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, 17.03.15 Π. ΒΥΡΛΑΣ Π. Βύρλας Αντικείμενο έργου Η διερεύνηση της δυνατότητας παραγωγής βιομάζας στη Ελλάδα για παραγωγή ενέργειας με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας. Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης

ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας. Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης Η εκμετάλλευση του λιγνίτη Ο λιγνίτης αποτελεί την κατεξοχήν ενεργειακή πρώτη ύλη της Ελλάδας και τη βάση των αναπτυξιακών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 3: Βασικές παράμετροι σχεδιασμού υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ *Η Εργασία αυτή βασίστηκε σε αντίστοιχο πλαίσιο που εφαρμόζεται από τον Όμιλο LAFARGE με τις κατάλληλες προσαρμογές και αναφορές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις

Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις Φώτης Π. Μάρης Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Η παλυνολογία εξετάζει την παλαιοβλάστηση τα παλαιο-περιβάλλοντα το παλαιο-κλίμα Την επίδραση του ανθρώπου (π.χ. γεωργία)

Η παλυνολογία εξετάζει την παλαιοβλάστηση τα παλαιο-περιβάλλοντα το παλαιο-κλίμα Την επίδραση του ανθρώπου (π.χ. γεωργία) ΠΑΛΥΝΟΛΟΓΙΑ Παλυνολογία είναι η μελέτη των κόκκων γύρεως (pollen) και των σπορίων (spores) Περιλαμβάνει και: βρυόφυτα (bryophytes), φύκη (phycophyta, algae) και μύκητες (mycophyta, fungi) Η παλυνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ 1 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑ 9 &10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 Τσαντήλας Χρίστος, Ευαγγέλου Ελευθέριος Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ΔΗΜΗΤΡΑ, Γενική Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση

Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της διάβρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ 1. Κυριότερες ιδιότητες της αργίλου 2. Ποια είναι τα ποιο κοινά ορυκτά της αργίλου. Ποιο θεωρείτε σημαντικότερο. 3. Κατατάξτε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

27/4/2017. Δασικά είδη μικρού περίτροπου χρόνου και Αγροδασοπονία ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΓΡΟΔΑΣΟΠΟΝΙΑ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΑΣΟΛΙΒΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ;

27/4/2017. Δασικά είδη μικρού περίτροπου χρόνου και Αγροδασοπονία ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΓΡΟΔΑΣΟΠΟΝΙΑ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΑΣΟΛΙΒΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ; Δασικά είδη μικρού περίτροπου χρόνου και Αγροδασοπονία ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΓΡΟΔΑΣΟΠΟΝΙΑ; Σκόπιμη συγκαλλιέργεια ξυλωδών και ποωδών φυτών στο ίδιο μέρος γης Δρ. Κωνσταντίνος Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση).

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση). Λίπανση της Ελιάς Η ελιά γενικά δεν θεωρείται απαιτητικό είδος και μπορεί να αναπτυχθεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφικών τύπων. Η λίπανση αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελαιώνα και στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 1. Ενίσχυση της ελκυστικότητας του αγροτικού χώρου μέσω βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αποκατάσταση εδαφών Ορυχείων ΔΕΗ Α.Ε. στο Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας. - Υποχρεώσεις της Επιχείρησης, προβληματισμοί που προκύπτουν από τη Μ.Π.Ε. του Έργου. - Διεθνείς πρακτικές ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση του περιβάλλοντος στο χώρο του μεταλλείου Αμιάντου

Αποκατάσταση του περιβάλλοντος στο χώρο του μεταλλείου Αμιάντου Περιβαλλοντική Επισκόπηση: Κύπρος 2014 Αποκατάσταση του περιβάλλοντος στο χώρο του μεταλλείου Αμιάντου Δρ Ελένη Γεωργίου Μορισσώ Διευθύντρια Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης Τετάρτη, 28 Μαΐου 2014 Δορυφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΧΛΟΑΣΗ / ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΤΑΚΗΣ ΤΣΙΝΤΙΔΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

ΑΝΑΧΛΟΑΣΗ / ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΤΑΚΗΣ ΤΣΙΝΤΙΔΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ ΑΝΑΧΛΟΑΣΗ / ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΣΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ΤΑΚΗΣ ΤΣΙΝΤΙΔΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Έκταση της διαταραγμένης περιοχής= 330 εκτάρια (ή 3,3 km²) Ολόκληρη η έκταση είναι κρατικό δάσος, και εμπίπτει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων)

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Έννοια του όρου αποκατάσταση Ο προσδιορισμός μιας έννοιας, το περιεχόμενο της και η δυναμική που

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφική υγρασία

Δασική Εδαφολογία. Εδαφική υγρασία Δασική Εδαφολογία Εδαφική υγρασία Εδαφικό νερό Το νερό αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα συστατικά του εδάφους Επηρεάζει την χημική και φυσική συμπεριφορά του: Τη θερμοκρασία και τον αερισμό του εδάφους

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις σε Ειδικές Περιπτώσεις

Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις σε Ειδικές Περιπτώσεις Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Φυτοτεχνικές Διευθετήσεις σε Ειδικές Περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβάλλον και Ανάπτυξη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Περιβάλλον και Ανάπτυξη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Δ.Π.Μ.Σ. "ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ" ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΏΝ ΠΟΡΩΝ Συνδυασμένη διαχείριση επιφανειακών και υπόγειων υδατικών πόρων με ποσοτικά, ποιοτικά και οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΗΣηµασία των Επιπτώσεων στο Τοπίο... «...η σύγχρονη µεταλλευτική δραστηριότητα είναι ικανή να µεταβάλλει το φυσικό τοπίο περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα σε καιρό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Ε. Ντόνου 1, Γ. Ζαλίδης 1, A. Μαντούζα 2 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γεωπονική Σχολή, Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Χημικές ιδιότητες του εδάφους

Δασική Εδαφολογία. Χημικές ιδιότητες του εδάφους Δασική Εδαφολογία Χημικές ιδιότητες του εδάφους Χημικές ιδιότητες εδάφους Εδαφικά κολλοειδή Ηλεκτρικά φορτία των ανόργανων κολλοειδών Εναλλακτική ικανότητα του εδάφους Βαθμός κορεσμού με βάσεις Ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΜΕΝΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Θέκλα Κ. Τσιτσώνη 1 και Μαριάνθη Ν. Τσακαλδήμη 2 Εργαστήριο Δασοκομίας, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr -

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr - Η Πάρνηθα κάποτε... Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210 2445226, Fax: : 210 2445226 e-mail: parnitha@hol.gr 28.06.2007 Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 5: Δευτερογενής Διασπορά, Κυριότερες γεωχημικές μεθόδοι Αναζήτησης Κοιτασμάτων, Σχεδιασμός και δειγματοληψία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποιηµένα παραδείγµατα φυσικών ή διαµορφωµένων µε φυσικά στοιχεία υπαιθρίων χώρων

Υλοποιηµένα παραδείγµατα φυσικών ή διαµορφωµένων µε φυσικά στοιχεία υπαιθρίων χώρων Υλοποιηµένα παραδείγµατα φυσικών ή διαµορφωµένων µε φυσικά στοιχεία υπαιθρίων χώρων ρ Νίκος Μ. Πάγκας ασολόγος-περιβαλλοντολόγος, Ερευνητής ΕΜΠ 1. Το πράσινο της πόλης το περιαστικό πράσινο Ο «πράσινος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή.

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή. Επίδραση του ανθρώπου Γεωργία και επίδραση στον κύκλο του Ν Το Ν είναι το κύριο θρεπτικό που χάνεται κατά την καλλιέργεια και απελευθερώνεται ως οξείδια του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο

Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο Εισαγωγή Τα δασικά οικοσυστήματα των μεγάλων και μικρών νησιών του Βορείου Αιγαίου αποτελούν πνεύμονα ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου

Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Εγκατάσταση και διαχείριση των Φυτειών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου Ιωάννης Ελευθεριάδης Τμήμα βιομάζας ΚΑΠΕ Τοπικές, φυσικές και γεωγραφικές συνθήκες μικροκλίμα έδαφος Επιλογή του τόπου ευαισθησία

Διαβάστε περισσότερα

Εξωγενείς. παράγοντες ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ

Εξωγενείς. παράγοντες ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Κεφάλαιο 3 ο : Αποσάθρωση Εξωγενείς παράγοντες Ονοµάζονται εκείνοι οι παράγοντες που συντελούν στην καταστροφή του αναγλύφου Ο φυσικός τους χώρος είναι η επιφάνεια της γης. Έχουν σαν έδρα τους την ατµόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα