Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Επικοινωνία και Πολιτισμός»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. «Επικοινωνία και Πολιτισμός»"

Transcript

1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επικοινωνία και Πολιτισμός» Τουριστικό Μάρκετινγκ: Η περίπτωση των έντυπων διαφημίσεων του ΕΟΤ για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό από το 2004 μέχρι και σήμερα Greece: chosen by the Gods Διπλωματική Εργασία: Σαμαρά Χριστίνα(Α.Μ 30) Επιβλέπων καθηγητής: Τσουρβάκας Γιώργος Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 20

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 01 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 04 ΜΕΡΟΣ Α ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 05 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΕΡΙ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ορισμός του Μάρκετινγκ Οι λειτουργίες του Μάρκετινγκ Βασικές Έννοιες Μάρκετινγκ Μείγμα Μάρκετινγκ Τμηματοποίηση της Αγοράς Στρατηγική Μάρκετινγκ Επικοινωνία Μάρκετινγκ Marketing communications Επικοινωνιακό Μάρκετινγκ Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Μάρκετινγκ (Integrated Marketing Communications) 24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 -ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ_ Διαφήμιση (Advertising) Προσωπικές Πωλήσεις (Personal Selling) Δημόσιες Σχέσεις (Public Relations) Προώθηση Πωλήσεων (Promotion) Άμεσο Μάρκετινγκ(Direct Marketing) E-MARKETING Η Δημοσιότητα(Publicity) 42 2

3 2.8 Οι Εκθέσεις(Exhibitions) Χορηγία 43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ορίζοντας το τουριστικό μάρκετινγκ Φύση Τουριστικών Υπηρεσιών 49 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 - ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Διαφημιστικές Εκκλήσεις Λογική Έκκληση(Rational Appeal) Συγκινησιακή Έκκληση(Emotional Appeal) 54 I).Το Χιούμορ 57 II) Ο φόβος στις διαφημίσεις 58 III) Χρήση Μουσικής 59 IV) Χρήση Στερεοτύπων Είδη Διαφημιστικού Μηνύματος 62 Ι) Hard Shell Message (Μήνυμα Σκληρού Περιβλήματος) 62 ΙΙ) Μήνυμα Μαλακού Περιβλήματος( Soft-Shell Message) 63 ΙΙΙ) Μονόπλευρο Μήνυμα(One-sided Message) Η Τακτική της Έλξης και της Ώθησης(pull and push strategy) Σλόγκαν Το Περίγραμμα(Layout) της Διαφήμισης Το Χρώμα 68 3

4 ΜΕΡΟΣ Β - Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΟΤ ( ) 70 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΝΤΥΠΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ Κειμενικό Μέρος Οπτικό Κομμάτι 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 - ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΟΤ 85 i. Επιμέρους ανάλυση της έντυπης διαφημιστικής καμπάνιας της περιόδου ii. Αρχές 2006: «Live your myth in Greece starring you» 87 iii. Τέλη :«Greece: Explore your senses» 88 iv : «GREECE: the true experience» 90 v : «Greece, a masterpiece you can afford» 92 vi. Τέλη Αρχές 2010 : «Kalimera!» 94 vii : «You in Greece» 95 viii «ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» «ΕΛΛΑΔΑ, ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΑΣ» 96 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 100 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 107 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ελλάδα είναι μια χώρα κατεξοχήν τουριστική. Τόσο το φυσικό της κάλλος, το εξαιρετικό κλίμα της, η φιλοξενία των κατοίκων όσο και το πλούσιο πολιτιστικό υπόβαθρό της σε συνδυασμό με μια σειρά πολλών ακόμη πλεονεκτημάτων την έχουν καταστήσει στην συνείδηση πολλών λαών ως έναν από τους δημοφιλέστερους ταξιδιωτικούς προορισμούς. Αρκούν όμως αυτά για να μην μείνει πίσω η Ελλάδα στην κούρσα του ανταγωνισμού; Με δεδομένο παράλληλα ότι ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης της οικονομίας τόσο στην χώρα μας όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο 1 και υπό το βάρος της κρισιμότητας της κατάστασης που βιώνουν σχεδόν όλοι οι λαοί όσον αφορά στον οικονομικό τομέα, το μάρκετινγκ στον χώρο του τουρισμού θεωρείται ύψιστης σημασίας και ζωτικό προαπαιτούμενο προκειμένω μία χώρα είναι ανταγωνιστική και να διεκδικήσει μερίδιο στην τουριστική αγορά. Στην Ελλάδα το μεγαλύτερο βάρος της άσκησης της επικοινωνιακής τουριστικής πολιτικής, κομμάτι της οποία είναι το μάρκετινγκ, έχει ο ΕΟΤ (Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού) ο οποίος τα τελευταία χρόνια ελλείψει χρημάτων, έχει υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με ιδιωτικούς φορείς με σκοπό να επικοινωνήσει με τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο το ελληνικό τουριστικό προϊόν στις ξένες κυρίως αγορές, που εμφανίζονται πιο ισχυρές έναντι του εσωτερικού τουρισμού. Ένα από τα βασικότερα επικοινωνιακά εργαλεία που έχει στα χέρια του ο ΕΟΤ είναι η διαφήμιση. Μία μορφή διαφήμισης, οι έντυπες εν προκειμένω διαφημίσεις του ΕΟΤ από το 2004 μέχρι και το σήμερα αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Μέσα από την εξέταση μιας σειράς έντυπων διαφημίσεων που δημοσίευσε ο ξένος τύπος, στα πλαίσια της διαφημιστικής καμπάνιας του ΕΟΤ για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό, με χρονολογική αφετηρία το 2004, χρονιά ορόσημο λόγω της επιστροφής των Ολυμπιακών Αγώνων στην πατρίδα τους, επιχειρείται να μελετηθεί το περιεχόμενό τους αλλά και να αναδειχθούν σημεία που ο ελληνικός τουρισμός δεν έχει εκμεταλλευτεί πλήρως 1 Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει για το 2011 το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού, το λεγόμενο WTTC(World Travel and Tourism Council), ο τουριστικός κλάδος καταλαμβάνει κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια κατάταξη όσον αφορά στις διεθνείς αγορές σε εμπόριο και υπηρεσίες, συνεισφέροντας 9% στο παγκόσμιο ΑΕΠ, ενώ απασχολεί 255 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. 5

6 ή και καθόλου και ως εκ τούτου προτείνονται επικοινωνιακές καμπάνιες του ΕΟΤ. να συμπεριληφθούν στις επόμενες ΜΕΡΟΣ Α ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Εν αρχή ην Marketing is a learning game. You make a decision. You watch the results. You learn from the results. Then you make better decisions. Philip Kotler Παρά τις επιμέρους διαφορές τους (μέγεθος, διαφοροποίηση σε προϊόντα, υπηρεσίες, αριθμός εργαζομένων κ.α) οι περισσότερες σύγχρονες επιχειρήσεις συνδέονται με ένα κοινό στόχο και ένα κοινό χαρακτηριστικό. Ο κοινός στόχος δεν είναι άλλος από το κέρδος που προφανώς και αποτελεί τον λόγο για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Όλες οι επιχειρήσεις προσπαθούν μαζί να πετύχουν τον λόγο για τον οποίο ιδρύθηκαν και υπάρχουν, δηλαδή την κερδοφόρα διάθεση των προϊόντων και υπηρεσιών τους ή ενός μείγματος υλικών αγαθών και υπηρεσιών (Θ.Μπενετάτος,1999:46). Όσον αφορά στο κοινό γνώρισμα της πλειοψηφίας των επιχειρήσεων, έχουν εστιάσει το ενδιαφέρον τους στον πελάτη και είναι έντονα αφοσιωμένες στο μάρκετινγκ. Πιο συγκεκριμένα είναι απόλυτα αφοσιωμένες στην προσπάθεια ανίχνευσης, εξυπηρέτησης και ικανοποίησης των αναγκών των πελατών σε συγκεκριμένες αγορές-στόχους (Kotler, 2005:8). Πριν προβούμε στην εννοιολογική προσέγγιση του όρου που αποτελεί και τον πυρήνα του πρώτου κεφαλαίου της προκείμενης διπλωματικής εργασίας και είναι απαραίτητη προκείμενου να σχηματίσει κανείς την σαφέστερη δυνατή εικόνα περί αυτού, θα αναφερθούμε σε μία από τις βασικότερες συγχύσεις γύρω από το περιεχόμενο του μάρκετινγκ. 6

7 Δεν είναι λίγοι λοιπόν αυτοί που εξισώνουν το μάρκετινγκ με τις πωλήσεις σαν δυο όροι συνώνυμοι. Κάποια τέτοια διαπίστωση είναι εσφαλμένη καθώς το μάρκετινγκ δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή έννοια της πώλησης, ούτε είναι μια πιο εκλεπτυσμένη μορφή διαφήμισης (Holloway, 2003:17), αλλά προσδιορίζεται από την ικανοποίηση των αναγκών του πελάτη, γεγονός που αποτελεί και πυρήνα όλων των ενεργειών του. Αναφερόμενος στην σπουδαιότητα του μάρκετινγκ έναντι των πωλήσεων ο P.Drucker (1973: 64-65) λέει χαρακτηριστικά ότι «σκοπός του μάρκετινγκ είναι να αναδείξει την πώληση σε περιττή δραστηριότητα, υπό την έννοια να γνωρίσεις και να καταλάβεις τον πελάτη τόσο καλά που το προϊόν ή υπηρεσία να τον καλύπτει και να πουλιέται από μόνο του». Αξίζει να αναφερθεί και η προσέγγιση ενός άλλου ερευνητή του Levitt (1983:11-12) σύμφωνα με την οποία το μάρκετινγκ ξεκινά πολύ πριν από την παραγωγή του προϊόντος, συνεχίζει με την πώλησή του αλλά και μετά από αυτή μέσω της αποτίμησης της ικανοποίησης του πελάτη. Αντιθέτως η διαδικασία της πώλησης ξεκινάει μετά την παραγωγή του προϊόντος, αφού ο απώτερος στόχος της πώλησης είναι να πείσει τον καταναλωτή να αγοράσει το προϊόν/υπηρεσία που παράγει η εκάστοτε επιχείρηση. Μετά από αυτήν παύει να υπάρχει. Τόσο οι πωλήσεις όσο και η διαφήμιση αποτελούν απλά μέρος ενός ευρύτερου συνόλου εργαλείων και λειτουργιών του μάρκετινγκ, τα οποία συνεργάζονται για την επίτευξη του κοινού στόχου, του κέρδους. Ο Kotler (2005:9) αναφέρει χαρακτηριστικά: «Δεν πρέπει να εκπλαγείτε αν ακούσετε ότι οι πωλήσεις και η διαφήμιση είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου που λέγεται μάρκετινγκ». ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΕΡΙ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Στην βιβλιογραφία κατά καιρούς έχουν δοθεί ποικίλοι και τις περισσότερες φορές αντικρουόμενοι ορισμοί για το μάρκετινγκ. Κάποιες φορές ο αριθμός των ορισμών ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με το ερευνητικό πρίσμα μέσα από το οποίο ο κάθε συγγραφέας μελετάει το φαινόμενο (Baker, 1987:3-9). 7

8 Δυο από τους πρωτοπόρους θεωρητικούς του μάρκετινγκ οι Kotler και Armstrong (1996:10) ορίζει το μάρκετινγκ ως: «μια κοινωνική και διοικητική διαδικασία με την οποία άτομα και ομάδες αποκτούν αυτό που χρειάζονται και επιθυμούν δημιουργώντας και ανταλλάσοντας προϊόντα και αξία με άλλους». Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον Kotler, τα αγαθά αυτά δημιουργούνται και ανταλλάσσονται μέσω μιας διαδικασίας που απαιτεί λεπτομερή κατανόηση των καταναλωτών, των αναγκών και των επιθυμιών τους έτσι ώστε το προϊόν ή η υπηρεσία να διανέμεται αποτελεσματικά και αποδοτικά στον πελάτη-αγοραστή. Συνεχίζοντας τις αναφορές στον ορισμό του μάρκετινγκ, ο Malcolm Mcdonald (1989:8) ορίζει το μάρκετινγκ ακολούθως: «Το μάρκετινγκ είναι μια διοικητική διαδικασία κατά την οποία το σύνολο των πόρων μιας επιχείρησης χρησιμοποιούνται για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες επιλεγμένων ομάδων -πελατών, έτσι ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι και των δύο μερών. Το μάρκετινγκ είναι, πάνω από όλα ένας τρόπος σκέψης παρά μια σειρά από λειτουργικές ενέργειες». Ένας άλλος καθηγητής του μάρκετινγκ ο Martin Bell αναφέρει ότι πρόκειται για το σύνολο των δραστηριοτήτων που έχει σχέση με την ανάπτυξη προγραμμάτων και διαδικασιών, οι οποίες οδηγούν στην ικανοποίηση των επιθυμιών και απαιτήσεων μιας επιχείρησης. (Γ.Μάντζαρης, 2003:σελ.3) Παράλληλα, το Βρετανικό Ινστιτούτο Μάρκετινγκ (British Chartered Institute of Marketing-CIM) ορίζει το μάρκετινγκ ως την διαδικασία μάνατζμεντ που ευθύνεται για την αναγνώριση, την πρόβλεψη και ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών με σκοπό το κέρδος. Ολοκληρώνοντας την παράθεση κάποιων κυρίαρχων ορισμών του μάρκετινγκ αξίζει να αναφερθεί και αυτός του American Institute of Marketing: Είναι η διοικητική εκείνη λειτουργία η οποία οργανώνει όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, οι οποίες έχουν σχέση με την εκτίμηση ή τον προσηλυτισμό της αγοραστικής δύναμης των πελατών στην ενεργό ζήτηση για ένα συγκεκριμένο προϊόν ή για μία συγκεκριμένη υπηρεσία έτσι ώστε αυτός που κάνει χρήση μάρκετινγκ να πετύχει τον στόχο-κέρδος ή τους άλλους αντικειμενικούς στόχους που έθεσε (Γ.Μάντζαρης, 2003:2-3). 8

9 Όση σύγχυση ή ποικιλία και αν υπάρχει στην προσπάθεια ορισμού της έννοιας, είναι βέβαιο ότι στο επίκεντρο όλων (των ορισμών) βρίσκονται οι καταναλωτές και ειδικότερα ο εντοπισμός των αναγκών τους και η μετέπειτα προσπάθεια ικανοποίησης αυτών. Συνεπώς αυτό είναι η κύρια προτεραιότητα του μάρκετινγκ και η κατανόηση των αναγκών αποτελεί το συνεχές μέλημα του. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν οι Kotler, Armstrong(2003:35) «το μάρκετινγκ υπάρχει όταν τα άτομα ικανοποιούν τις ανάγκες, τις επιθυμίες 2 και τις ζητήσεις τους μέσω ανταλλαγής». 1.2 ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Έτσι όπως σήμερα εφαρμόζεται το μάρκετινγκ στις σύγχρονες επιχειρήσεις, ως επιχειρηματική τεχνική, επιτελεί ποίκιλες και σημαντικές λειτουργίες μέσα από ένα ολοκληρωμένο σύστημα δραστηριοτήτων που σχετίζονται μεταξύ τους και δεν αφορά μόνο στο τμήμα μάρκετινγκ ενός ορισμένου οργανισμού. Το μάρκετινγκ συνεπώς δεν είναι κάτι που συμβαίνει στο τμήμα μάρκετινγκ. Η φιλοσοφία του θα πρέπει να διαποτίζει ολόκληρο τον οργανισμό (J.C Holloway και C.Robinson, 1995:55). Πριν παραθέσουμε τις βασικότερες λειτουργίες του μάρκετινγκ, πρέπει να σημειωθεί ότι η έννοια του προσανατολισμού προς τον καταναλωτή πρέπει να εμπνέει όλες τις λειτουργίες μιας επιχείρησης (Ν.Ηγουμενάκης, 1996:38) καθώς η επιτυχία της ή μη εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανότητα της έγκαιρης και σωστής εκτίμησης της ανάγκης της αγοράς και με βάση αυτό την μετέπειτα παραγωγή εκείνου του προϊόντος ή της υπηρεσίας που θα την ικανοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Οι σημαντικότερες από αυτές λειτουργίες είναι(η σειρά παράθεσης είναι τυχαία και όχι κατά σπουδαιότητα): Να πραγματοποιεί έρευνες αγοράς των προϊόντων έτσι ώστε να εξασφαλίζει στην διοίκηση της επιχείρησης τις απαραίτητες πληροφορίες (μέγεθος, σύνθεση, ιδιαιτερότητες και άλλα χαρακτηριστικά) μιας συγκεκριμένης 2 Ανθρώπινη Επιθυμία: η μορφή που παίρνει μια ανθρώπινη ανάγκη καθώς διαμορφώνεται από το πολιτιστικό υπόβαθρο και την ατομική προσωπικότητα..( Philip Kotler, Gary Armostrong et all, Principles of Marketing, Prentice Hall Europe, 1999, σελ. 10) 9

10 αγοράς,οι οποίες είναι απολύτως κρίσιμες για την λήψη των σωστότερων δυνατόν αποφάσεων. Να ενημερώνει, να παρουσιάζει το προϊόν της, να εγείρει το ενδιαφέρον του καταναλωτή-αγοραστή μέσω μιας σειράς εργαλείων όπως της διαφήμισης, ενημερωτικών φυλλαδίων, και γενικά όλου του μείγματος επικοινωνίας που έχει η κάθε επιχείρηση στα χέρια της. Εν γένει όπως αναφέρει και ο Ηγουμενάκης (1996, σελ.38) το μάρκετινγκ οφείλει να περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες για την προώθηση των προϊόντων. Να εντοπίζει σε ποιους πελάτες, τι προϊόντα θα παραχθούν, με ποια ειδικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες αλλά και σε ποιες τιμές και ποσότητες έτσι ώστε να ικανοποιηθούν όσο το δυνατόν καλύτερα οι ανάγκες ή οι επιθυμίες των καταναλωτών. Να συντάσσει προϋπολογισμούς με την μέγιστη δυνατή προσέγγιση και όχι κατά ανάγκη με ακρίβεια για την επίτευξη των στόχων του μάρκετινγκ και τέλος να αξιολογεί τα αποτελέσματα και να ελέγχει τον βαθμό απόκλισης (αν υπάρχει βέβαια) από τους αρχικούς προκαθορισμένους στόχους. 1.3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μείγμα Μάρκετινγκ Μία από τις θεμελιώδεις έννοιες του μάρκετινγκ είναι αυτή του μίγματος μάρκετινγκ (marketing mix). Πρόκειται για το σύνολο των εργαλείων που χρησιμοποιούν οι υπεύθυνοι του μάρκετινγκ για την επίτευξη των στόχων μάρκετινγκ της επιχείρησης (Borden, 1964:2-7). Σύμφωνα με τον Kotler (1999:121) το μίγμα μάρκετινγκ ορίζεται ως το σύνολο των ελέγξιμων εργαλείων μάρκετινγκ τα οποία η επιχείρηση αναμιγνύει για να παραγάγει την ανταπόκριση την οποία επιθυμεί στην αγορά-στόχο. Το μίγμα μάρκετινγκ απαρτίζεται από οτιδήποτε μπορεί να κάνει μία επιχείρηση για να επηρεάσει τη ζήτηση για το προϊόν της. Αρχικά προσδιορισμένο από τον McCarthy (Basic Marketing: A managerial Approach, 1960) το μείγμα μάρκετινγκ αποτελεί επί της ουσίας συνδυασμό τεσσάρων 10

11 ομάδων εργαλείων που είναι γνωστά ως τα 4 Ps : Product (προϊόν), Promotion (Προώθηση), Price (τιμή),και Place (Τοποθεσία). ΜΕΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Product Promotion Price Place Ποικιλία Προϊόντος Διαφήμιση Τιμή Καταλόγου Κανάλια Ποιότητα Προώθηση Πωλήσεων Εκπτώσεις Κάλυψη Σχέδιο Προσωπική Πώληση Μειώσεις Ποικιλίες Χαρακτηριστικά Δημοσιότητα Περίοδος Πληρωμής Θέσεις Ονομασία μάρκας Όρος Πίστωσης Απόθεμα Συσκευασία Μεταφορά Σέρβις Εγγυήσεις Πηγή : Philip Kotler, Gary Armstrong et all, Principles of Marketing, 1999, σελ.122 Η χρήση της λέξης μείγμα δεν είναι καθόλου τυχαία καθώς το πετυχημένο μάρκετινγκ εξαρτάται από τον συνδυασμό, την αλληλεπίδραση αλλά και την συνέργια μεταξύ των στοιχείων του μείγματος μάρκετινγκ και επομένως μία απόφαση για κάποιο από τα συστατικά μπορεί να επηρεάσει όλα τα υπόλοιπα. Συγκεκριμένα, ο Μαυρουλέας (1991:45) αναφέρει ότι η κάθε μεταβλητή του μίγματος μάρκετινγκ αποτελεί τμήμα ενός συνόλου, που η ιδιαίτερη σχέση του κάθε τμήματος είναι καθοριστική για την επιτυχία της πολιτικής μάρκετινγκ μιας επιχείρησης. 11

12 Σύμφωνα με τον Gary Armstrong (199:.122) τα 4 Ps αναπαριστούν την οπτική γωνία των επιχειρήσεων, μέσα από την οποία βλέπουν τα διαθέσιμα εργαλεία του μάρκετινγκ ως μέσα επηρεασμού των αγοραστών. Συνεπώς, κάθε από τα προαναφερθέντα εργαλεία μάρκετινγκ πρέπει να σχεδιάζεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να εξασφαλίζει κάποιο όφελος στον πελάτη. Υιοθετώντας αυτήν την οπτική, ο Lauterborn (1990:26) υποστηρίζει ότι τα λεγόμενα 4 Ps του μάρκετινγκ(οπτική γωνία του πωλητή) θα πρέπει να αντιστοιχούν στα 4 Cs (οπτική γωνία του πελάτη). Ειδικότερα, τα 4 Cs αναφέρονται σε : α)costumer needs and wants (ανάγκες και επιθυμίες του πελάτη), β) Costumer Cost (κόστος για τον πελάτη), γ) Convenience (ευκολία), και τέλος δ) Communication ( Επικοινωνία). Καθώς το αντικείμενο της παρούσης διπλωματικής εργασίας είναι το τουριστικό μάρκετινγκ, σε αυτό το σημείο πρέπει να παραθέσουμε την ιδιαιτερότητα του μίγματος μάρκετινγκ των υπηρεσιών στις οποίες ανήκει ο τουρισμός. Λόγω της φύσης των υπηρεσιών για τις οποίες θα γίνει λόγος σε επόμενο κεφαλαίο, τα 4 Ps δεν αρκούν για να καλύψουν το εύρος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των λειτουργιών του μάρκετινγκ των υπηρεσιών. Πιο συγκεκριμένα, οι Booms και Bitner (1981) προσθέτουν στα ήδη υπάρχοντα 4 Ps άλλα 3 Ps, τα οποία είναι: α) People (άνθρωποι), β) Processes (Διαδικασίες), γ) Physical evidence (υλική υπόσταση κατά Ανδριώτη, 2007,σελ.214). 3 Η ανάγκη γι' αυτήν την επέκταση των στοιχείων του μίγματος μάρκετινγκ οφείλεται κυρίως στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (θα γίνει λόγος σε επόμενο κεφάλαιο της προκείμενης εργασίας) του τομέα παροχής υπηρεσιών και πιο συγκεκριμένα στην άμεση επαφή της εταιρείας με τον πελάτη, στην ορατή φύση της διαδικασίας της παραγωγής της εκάστοτε υπηρεσίας, και τέλος την ταυτόχρονη (υπό την έννοια του χρόνου) παραγωγή και κατανάλωση της υπηρεσίας. Αναλυτικότερα, το πρώτο P (people), οι άνθρωποι αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα συστατικά του μίγματος μάρκετινγκ για τις υπηρεσίες. Λέγοντας πρόσωπα στο μίγμα μάρκετινγκ των υπηρεσιών εννοούμε δυο ομάδες προσώπων: α) το προσωπικό, το οποίο έρχεται σε επαφή με τον πελάτη κατά την διαδικασία προσφοράς κάποιας υπηρεσίας και αποτελεί ουσιαστικά το πρόσωπο της επιχείρησης 3 Physical Evidence(φυσικές αποδείξεις), Μπενετάτος,2004, σελ.85 12

13 δίνοντας σάρκα και οστά σε όλες τις λειτουργίες του μάρκετινγκ. Συνεπώς, η επιτυχία μάρκετινγκ στον τομέα των υπηρεσιών εξαρτάται σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό από την σωστή επιλογή, επιμόρφωση, υποκίνηση και διαχείριση των ανθρώπινων πόρων (Ανδριώτης, 2007:211). Εν συνεχεία β) τους πελάτες, οι οποίοι αποτελούν την δεύτερη ομάδα ζωτικής σημασίας για την ύπαρξη μιας επιχείρησης καθώς από την καταναλωτική της συμπεριφορά εξαρτάται η κερδοφορία και η μακροβιότητα της. Στόχος των υπευθύνων μάρκετινγκ μιας επιχείρησης θα πρέπει να είναι η εγκαθίδρυση ενός συνεχούς διαλόγου με τους πελάτες τους που να ξεκινάει πριν από την αγορά του προϊόντος και να συνεχίζεται κατά την διάρκεια της κατανάλωσης αλλά και μετά από αυτήν. Συνεχίζοντας, το δεύτερο P (process) στον χώρο του μίγματος μάρκετινγκ των υπηρεσιών, αποτελεί η διαδικασία που ακολουθείται για τον σχεδιασμό, παραγωγή και πώληση μιας υπηρεσίας, π.χ. του τουριστικού προϊόντος. Οι διαδικασίες που ακολουθούνται έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς όμοια προϊόντα μπορούν να αποκτήσουν διαφορετική αξία μέσα από διαφορετικές διαδικασίες ή πολιτικές. Οι Παπαγεωργίου και Στεργίου (2004:83) αναφέρουν ότι ο σημαντικότερος ρόλος των διαδικασιών είναι να εξασφαλίσουν παρά τα χαρακτηριστικά της άυλης υπόστασης των υπηρεσιών και της επί τόπου παραγωγής και κατανάλωσης, που δημιουργούν αβεβαιότητα, οι πελάτες θα αισθάνονται μεγαλύτερη σιγουριά σχετικά με το τι περιμένουν να συναντήσουν κάθε φορά που καταναλώνουν μια υπηρεσία. Επιπλέον, οι διαδικασίες αυτές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο κατά πόσο οι πελάτες θεωρούν πως ο συγκεκριμένος οργανισμός είναι φιλικός απέναντί τους. Δυο λειτουργίες σύμφωνα με τον Cowell(1988) διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην διαδικασία, ως συστατικό του μείγματος μάρκετινγκ των υπηρεσιών: ο σχεδιασμός (λειτουργιών, κτιρίων,διαρρύθμιση και συντήρηση, αποθεμάτων κ.α.) και ο έλεγχος(αποθεμάτων, ποιότητας και λειτουργίας). Τέλος, το τρίτο P (physical evidence) του μίγματος μάρκετινγκ των υπηρεσιών, αναφέρεται στην υλική υπόσταση ή διαφορετικά στις φυσικές ενδείξεις. Δηλαδή, στην ατμόσφαιρα, την εικόνα και το περιβάλλον των κτιρίων για παράδειγμα μέσα στα οποία οι εταιρείες παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Αδρομερώς αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του επιχειρησιακού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο αναπτύσσονται και παρέχονται οι υπηρεσίες. 13

14 Σε άλλες περιπτώσεις θα μπορούσε να ήταν το αεροπλάνο με το οποίο πετάει κάποιος ή το διαφημιστικό έντυπο με φωτογραφίες ενός ξενοδοχείου ως έμπρακτες ενδείξεις για την φύση της υπηρεσίας/προϊόντος. Σύμφωνα με τον Cowell (1988) 4 οι πελάτες μορφοποιούν τις προσδοκίες τους για τις υπηρεσίες που παρέχει κάθε επιχείρηση μέσω των αντιλήψεών τους, από τα μηνύματα που λαμβάνουν από το μάρκετινγκ, δηλαδή μέσω της διαφήμισης, προώθησης πωλήσεων αλλά και από διάφορες υλικές ενδείξεις όπως για παράδειγμα αρχιτεκτονική, επίπλωση, δόμηση ακόμα και χρωματισμό των χώρων. Μερικοί υποστηρίζουν ότι η εξέταση των τριών επιπρόσθετων συστατικών μίγματος μάρκετινγκ που εντοπίζονται ειδικότερα στον τομέα των υπηρεσιών (άνθρωποι, διαδικασίες, υλική υπόσταση) μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω των βασικών 4 Ps του μείγματος μάρκετινγκ, εντούτοις η επέκταση τους σε 7 Ps επιτρέπει μια πιο λεπτομερή ανάλυση των στοιχείων που κρίνεται απαραίτητη για την επιτυχημένη λειτουργία του μάρκετινγκ των υπηρεσιών. Αν και είναι λίγο δύσκολο να εξασφαλίσει κανείς ένα απόλυτα επιτυχημένο μίγμα μάρκετινγκ εντούτοις ξεκάθαρες απαντήσεις στις ακόλουθες εφτά ερωτήσεις μπορούν να μας δώσουν την πιο κοντά σε επιτυχία συνταγή του μίγματος μάρκετινγκ ή τον αποδοτικότερο μπούσουλα για την επίτευξη των σκοπών του μάρκετινγκ: Πώς θα είναι το προϊόν ή η υπηρεσία που θα πουλήσει η x επιχείρηση; Σε ποια τιμή θα πωληθεί; Ποια θα είναι η τοποθεσία που θα προσφέρει το προϊόν της η επιχείρηση και πως θα διανεμηθεί αυτό το προϊόν; Με ποια μέσα θα προωθήσει το προϊόν; Ποιοι άνθρωποι θα συμμετέχουν στην παραγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος και ποιοι στην κατανάλωση του προϊόντος ή της υπηρεσίας; Ποιες θα είναι οι υλικές υποδείξεις του παραγόμενου προϊόντος /υπηρεσίας; Κάτω από ποιες διαδικασίες θα καταφέρει μια επιχείρηση να προσθέσει αξία και ωφελιμότητα στην προσφερόμενη υπηρεσία; 4 Cowell, D.W, The Marketing of Services,Oxford, 1988(Από Ανδριώτη) 14

15 Ολοκληρώνοντας την αναφορά μας στο μίγμα μάρκετινγκ, θα λέγαμε ότι αποτελεί ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της στρατηγικής μάρκετινγκ της κάθε επιχείρησης. Η σπουδαιότητά του υπογραμμίζεται στα λεγόμενα των Pickton και Broderick (2005:4), Όταν κανείς ερωτηθεί για το τι είναι στην ουσία το μάρκετινγκ, το πιο πιθανό να απαντήσει είναι κάτι σχετικό με το μείγμα μάρκετινγκ και πιο συγκεκριμένα είναι κάτι αναφορικά με τα 4 Ps Τμηματοποίηση της Αγοράς Μία ακόμα από τις πιο βασικές έννοιες στον χώρο του μάρκετινγκ είναι αυτή της τμηματοποίησης της αγοράς. Σύμφωνα με τον Morrison (2001:198) η ανάλυση των τμημάτων της αγοράς είναι το πρώτο βήμα στην ανάπτυξη μιας στρατηγικής μάρκετινγκ ή στην απάντηση της ερώτησης Πού επιθυμούμε να βρεθούμε;.η λειτουργία του μάρκετινγκ όπως έγινε αντιληπτό και από τα προηγούμενα ξεκινά με την συνειδητοποίηση ύπαρξης κάποιας ανάγκης και συνεχίζει με τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι διάφορες επιχειρήσεις για να ικανοποιήσουν αυτήν την ανάγκη ή επιθυμία. Οι αγορές όμως απαρτίζονται από αγοραστές που ενδεχομένως να διαφέρουν ως προς τις επιθυμίες, ανάγκες, πόρους, θέση στην οποία βρίσκονται, τις αγοραστικές στάσεις, συνήθειες κτλ. Παρουσιάζουν προφανώς μεγάλη ανομοιογένεια. Έτσι λοιπόν μέσω της τμηματοποίησης οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ καταβάλλουν σημαντικές προσπάθειες να διαιρέσουν μεγάλες, ανομοιογενείς αγορές σε μικρότερα τμήματα με κοινά χαρακτηριστικά και στην συνέχεια να σχεδιάσουν προϊόντα που θα ταιριάζουν στις μοναδικές ανάγκες τους. Βασικό μέλημα της κάθε επιχείρησης είναι κατά συνέπεια η στόχευση ενός ή περισσότερων τμημάτων της αγοράς, με σκοπό να κατανοήσουν τις ανάγκες αυτών των τμημάτων καλύτερα από τους ανταγωνιστές και να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους κατ' επέκταση με τον πιο αποδοτικό τρόπο. Οι Kotler, Armstrong et all. (2005:417-18) επισημαίνουν ότι κάθε αγοραστής αποτελεί ενδεχομένως μία ξεχωριστεί ομάδα και επομένως στην ιδανική περίπτωση ένας πωλητής μπορεί να σχεδιάσει ένα ξεχωριστό πρόγραμμα μάρκετινγκ για κάθε αγοραστή. i) Εννοιολογική Προσέγγιση της Τμηματοποίησης 15

16 Η έννοια της τμηματοποίησης της αγοράς όπως προαναφέρθηκε βασίζεται στην ιδέα ότι οι πελάτες παρουσιάζουν ετερογένεια αναφορικά με τις προτιμήσεις τους και τα καταναλωτικά τους πρότυπα (Wind, 1978:323). Σύμφωνα λοιπόν με το τελευταίο θα ήταν παράλογο μία επιχείρηση να έχει ως στόχο ολόκληρη την αγορά ακολουθώντας τις στρατηγικές του μαζικού μάρκετινγκ, το οποίο την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία θεωρείται ξεπερασμένη, μη αποδοτική διαδικασία. Από το 1956 που ο Smith για πρώτη φορά αναφέρθηκε στον όρο τμηματοποίηση της αγοράς έχουν γραφεί και ειπωθεί διάφοροι ορισμοί. Κατά τον Kotler (2005:417) η τμηματοποίηση της αγοράς αναφέρεται στον χωρισμό μιας ομάδας σε ευδιάκριτες υποομάδες αγοραστών με διαφορετικές ανάγκες, χαρακτηριστικά, ή συμπεριφορά και οι οποίοι ενδεχομένως θα ζητούσαν διαφορετικά προϊόντα ή μίγματα μάρκετινγκ. Συνάμα, ο Vanhove(1995) σημειώνει ότι τμηματοποίηση είναι μία στατιστική μέθοδος, που αποσκοπεί στον διαχωρισμό ενός πληθυσμού σε ομοιογενείς ομάδες, καθώς και μία πολιτική μάρκετινγκ η οποία ασχολείται με το διαχωρισμό μία αγοράς σε ομοιογενή τμήματα, καθένα από τα οποία προσελκύεται από διαφορετικά κανάλια διανομής, έχει διαφορετικά κίνητρα κ.λ.π. 5 Στο ίδιο μήκος βρίσκεται και ο ορισμός που δίνει ο Morisson (2001:198) καθώς χαρακτηριστικά επισημαίνει πως τμηματοποίηση της αγοράς καλείται ο διαχωρισμός της συνολικής αγοράς σε ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά και οι ομάδες αυτές συχνά αναφέρονται ως στοχευμένες αγορές, το λεγόμενο target market. ii) Στάδια Τμηματοποίησης της Αγοράς Ο Dibb(1998: ) σημειώνει ότι η τμηματοποίηση της αγοράς ακολουθεί τρία στάδια: α) τμηματοποίηση (segmentation), β) στόχευση (targeting), γ) τοποθέτηση (positioning). Ειδικότερα, στο πρώτο στάδιο που αποτελεί και την βάση της διαδικασίας της τμηματοποίησης καθορίζονται οι διάφορες μεταβλητές (ηλικία, φύλο, εκπαίδευση, καταγωγή, οικονομική κατάσταση κ.τ.λ), οι οποίες είναι απαραίτητες για τον διαχωρισμό της αγοράς σε τμήματα. Στην συνέχεια όταν το τμήμα προσδιοριστεί σωστά, τα μέλη αυτού έχει κοινά χαρακτηριστικά και έχουν την ίδια αντίδραση- 5 Κωνσταντίνος Ανδριώτης, Μάρκετινγκ Τουριστικών Επιχειρήσεων, Σταμούλης, 2007, σελ

17 ανταπόκριση στις διάφορες στρατηγικές μάρκετινγκ της εκάστοτε επιχείρησης. Στο δεύτερο στάδιο της στόχευσης η επιχείρηση προσπαθεί να γνωρίσει τα μέλη του κάθε τμήματος (και τα χαρακτηριστικά τους κατ' επέκταση) και τελικά να αποφασίσει για το ποια και πόσα τμήματα θα στοχεύσει και ακολούθως ποια στρατηγική θα ακολουθήσει για να κερδίσει το συγκεκριμένο τμήμα. Στο τρίτο και τελευταίο βήμα της τμηματοποίησης της αγοράς, στο στάδιο της τοποθέτησης, η επιχείρηση αφού έχει καθορίσει τα διάφορα τμήματα που θα στοχεύσει, αποφασίζει για την τοποθέτηση του προϊόντος μέσω της κατανόησης των αντιλήψεων των καταναλωτών και εν τέλει τοποθετεί τα προϊόντα με τον σχεδιασμό του καταλληλότερου μείγματος μάρκετινγκ. Κατά τον Morisson (2001: 198) τα στάδια τμηματοποίησης της αγοράς είναι μία διαδικασία που είναι γνωστή σαν ανάλυση της τμηματοποίησης της αγοράς, η λεγόμενη market segmentation analysis. Μελετώντας την τμηματοποίηση της αγοράς ως μία βασική έννοια στον χώρο του μάρκετινγκ πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει κάποια μοναδική μέθοδος τμηματοποίησης μιας αγοράς αλλά μία επιλογή διαφορετικών μεταβλητών - κριτηρίων, μεμονωμένων ή και σε συνδυασμό για να βρεθεί η καλύτερη δυνατή μέθοδος να εξεταστεί η δομή μιας αγοράς. Κατά τον Kotler et all (1999:425) οι σημαντικότερες μεταβλητές τμηματοποίησης της αγορές είναι οι παρακάτω : i. Γεωγραφική Τμηματοποίηση (ο μερισμός μιας αγοράς σε διαφορετικές γεωγραφικές μονάδες όπως, οι χώρες, οι περιφέρειες, οι περιοχές, οι πόλεις ή ακόμα και οι γειτονιές). ii. Δημογραφική Τμηματοποίηση(η διαίρεση της αγοράς σε ομάδες με βάση δημογραφικά κριτήρια όπως η ηλικία, το φύλο, το μέγεθος της οικογένειας, το εισόδημα, το επάγγελμα, η μόρφωση, το θρήσκευμα, η υπηκοότητα κ.α) iii. Ψυχογραφική Τμηματοποίηση (πρόκειται για την διαίρεση μιας αγοράς σε διαφορετικές ομάδες με βάση την κοινωνική τάξη, τον τρόπο ζωής ή τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας). iv. Τέλος, τμηματοποίηση με βάση την συμπεριφορά (η συγκεκριμένη αναφέρεται στην διαίρεση μιας αγοράς με βάση τις γνώσεις του καταναλωτή, τις στάσεις, την χρήση ή την αντίδραση προς κάποιο προϊόν). 17

18 Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι καθώς οι επιχειρήσεις στα πλαίσια του επιθετικού ανταγωνισμού που επιλέγουν για να κερδίσουν όσο τον δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά αλλά και της συνεχούς στο πέρασμα του χρόνου διαφοροποιημένης αγοράς, δεν δύνανται να προσελκύσουν και να κερδίσουν όλα τα τμήματά της, είναι αναγκασμένη να δίνουν βαρύτητα σε καθένα ξεχωριστά τμήμα. Ακριβώς λοιπόν γι' αυτό τον σκοπό η διαδικασία της τμηματοποίησης κρίνεται ένα τόσο καθοριστικό και σημαντικό εργαλείο στα χέρια των υπευθύνων μάρκετινγκ. 1.4 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η στρατηγική μάρκετινγκ αναπαριστά το πώς η επιχείρηση σχεδιάζει να παραδώσει αξία στην επιλεγμένη αγορά με τρόπο αποτελεσματικότερο από αυτό των ανταγωνιστών και πώς προσδιορίζει τις απαραίτητες ενέργειες για την επίτευξη αυτού του στόχου (Αυλωνίτης, 2001). Κατά τους Blackwell et all.(2001), αναφέρεται στην κατανομή των πόρων για την ανάπτυξη και προώθηση προϊόντων ή υπηρεσιών που οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται, ώστε να αποδώσουν μεγαλύτερη αξία σε σχέση με τα ανταγωνιστικά προϊόντα ή υπηρεσίες. Οι Kotler και Andreasen (2000) επισημαίνουν ότι αποτελείται από επιμέρους στρατηγικές όσον αφορά στην: α)αγορά στόχων, τις λεγόμενες target markets, β)την τοποθέτηση (positioning), γ)το μίγμα μάρκετινγκ(mix marketing) και τέλος δ)τα επίπεδα δαπάνης μάρκετινγκ (marketing expenditure levels). Πρακτικά θα λέγαμε ότι ο ρόλος της στρατηγικής μάρκετινγκ είναι να ορίσει τα τμήματα της αγοράς στα οποία θα εστιάσει η επιχείρηση (για την τμηματοποίηση θα γίνει ιδιαίτερη αναφορά παρακάτω). Καθώς λοιπόν αυτά τα τμήματα διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους, η επιχείρηση πρέπει εκ των προτέρων (εδώ τίθεται το θέμα περί ρίσκου επένδυσης)να επιλέξει ποια τμήματα δύνανται να είναι αποδοτικά και στη συνέχεια να αναπτύξει μια ξεχωριστή στρατηγική μάρκετινγκ για καθένα από αυτά. (Kotler και Armstrong, 2005). Προκειμένου να σχεδιαστεί μια πετυχημένη στρατηγική μάρκετινγκ, οι μάρκετερς πρέπει να γνωρίζουν το: 18

19 i. τι πρέπει να προσφέρει και σε ποιους καταναλωτές, να προσδιορίσει δηλαδή το target market. ii. ποιος ο ιδανικός τρόπος για προσφέρει το συγκεκριμένο προϊόν/υπηρεσία (the value proposition). Για να επιτευχθούν τα παραπάνω όπως προαναφέρθηκε κρίνεται απαραίτητη η τμηματοποίηση της αγοράς (market segmentation) και ακολούθως η επιλογή των καταλληλότερων εργαλείων /μέσων επικοινωνίας του προϊόντος/υπηρεσία στο συγκεκριμένα και προεπιλεγμένα τμήματα της αγοράς. 1.5 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Θεμελιώδης για την κατανόηση της επικοινωνίας μάρκετινγκ είναι αρχικά η κατανόηση της ευρύτερης διαδικασίας της επικοινωνίας (Pickton και Broderick, 2005). Το ίδιο επισημαίνει και ο Kotler(2005:834): Για να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά οι μάρκετερς πρέπει να καταλάβουν πως λειτουργούν οι επικοινωνίες. Αδρομερώς όταν αναφερόμαστε στην επικοινωνία εννοούμε την διαδικασία ανταλλαγής σημαντικών πληροφοριών ή λεκτικών (verbal) και μη λεκτικών (non verbal) μηνυμάτων μεταξύ των ανθρώπων. Από τα πιο ευρέως γνωστά και αποδεκτά μοντέλα επικοινωνίας είναι αυτό του Laswell (1948),η θεωρία του οποίου συνοψίζεται στην εξής διατύπωση: «Ποιος λέει τι, σε ποιο κανάλι, σε ποιον, και με τι αποτέλεσμα.» Η πράξη της επικοινωνίας έχει αναλυθεί στο πέρασμα των χρόνων εκτενώς από πολλούς μελετητές και συγκεκριμένα κατά τις δεκαετίες του 40' και 50' οι Claude Shannon και Warren Weaver ανέπτυξαν τις πρώτες κλασσικές αναλύσεις για την διαδικασία της επικοινωνίας. Το αυθεντικό μοντέλο επικοινωνίας των παραπάνω (Shannon & Weaver, 1949) περιλαμβάνει 5 βασικά στοιχεία: 1) η πηγή, 2) ο πομπός, 3) το κανάλι, 4) ο δέκτης/παραλήπτης, 5) ο προορισμός. Πιο αναλυτικά, ο αποστολέας (sender) ή πηγή είναι ο δημιουργός, αυτός που παράγει το μήνυμα. Αποτελεί την πλευρά που στέλνει το μήνυμα προς κάποια άλλη. Πρακτικά οι σύμβουλοι ή οι υπεύθυνοι του μάρκετινγκ μπορεί στην πραγματικότητα να εργάζονται εκ μέρους του αποστολέα. Το στοιχείο «ποιος» κατά Laswell 19

20 εμπεριέχει τους οργανισμούς που επικοινωνούν τα χαρακτηριστικά τους και τις λειτουργίες τους. Προκειμένου να διαβιβαστεί ένα μήνυμα ο πομπός (transmitter) συμμετέχει στην κωδικοποίηση (encoding). Η κωδικοποίηση περιλαμβάνει όλες τις διανοητικές και φυσικές διαδικασίες που είναι απαραίτητες για να κατασκευαστεί ένα μήνυμα μέσω της χρησιμοποίησης αισθητήριων ερεθισμάτων όπως για παράδειγμα οι λέξεις, σύμβολα, εικόνες ακόμα και οι μυρωδιές. Κωδικοποιεί λοιπόν το μήνυμα σε σήματα. Οι Κotler et all(2005, σελ.835), περιγράφουν την κωδικοποίηση ως την διαδικασία παρουσίασης του προτιθέμενου μηνύματος ή σκέψης σε συμβολική μορφή (λέξεις και εικόνες για παράδειγμα). Το μήνυμα αποτελεί τις πραγματικές πληροφορίες και εντυπώσεις που ο αποστολέας επιθυμεί να επικοινωνήσει. Ή πολύ απλά, το σύνολο των λέξεων, των εικόνων ή των συμβόλων που μεταδίδει ο αποστολέας. Για να είναι αποτελεσματικό ένα μήνυμα, η διαδικασία κωδικοποίησης που χρησιμοποιεί ο αποστολέας πρέπει να ταιριάζει με τη διαδικασία αποκωδικοποίησης του παραλήπτη. Ως εκ τούτου τα καλύτερα μηνύματα αποτελούνται από λέξεις και άλλα σύμβολα που είναι οικεία στον παραλήπτη. Ο δέκτης ή παραλήπτης ή αποκωδικοποιητής είναι ο προοριζόμενος στόχος των προσπαθειών μιας πηγής μηνυμάτων, αυτός που λαμβάνει το μήνυμα που στέλνει μία άλλη πλευρά. Για να γίνει το απεσταλμένο μήνυμα κατανοητό στον δέκτη πρέπει πρώτα να αποκωδικοποιηθεί μέσω των απαραίτητων διανοητικών και φυσικών διαδικασιών που θα δώσουν νόημα στο μήνυμα. Σύμφωνα με τoν Kotler (2005), μέσω της αποκωδικοποίησης ο αποδέκτη αποδίδει νόημα στα σύμβολα που έστειλε ο αποστολέας κωδικοποιημένα. Μια ερμηνεία των λέξεων και των εικόνων που περιέχει για παράδειγμα μία διαφήμιση. Ο προορισμός (destination) είναι πολύ απλά εκεί που το μήνυμα φτάνει. Τέλος, το κανάλι επικοινωνίας είναι το όχημα, το μέσο που χρησιμοποιείται για να επικοινωνήσει το μήνυμα, χωρίς το οποίο δεν θα ήταν δυνατή η όλη διαδικασία της επικοινωνίας. Στην περίπτωση του μάρκετινγκ το μέσο μπορεί να είναι κάποιο μέσο μαζικής επικοινωνίας (π.χ. διαδίκτυο, τηλεόραση, ραδιόφωνο, τύπος), ταχυδρομείο, κάποιο Outdoor μέσο προώθησης (αφίσα, πινακίδα, ταμπέλα) ή ακόμη και απευθείας ανθρώπινη επαφή από στόμα σε στόμα. Με αφορμή την αναφορά μας στο μέσο διοχέτευσης και διάχυσης του μηνύματος πρέπει να αναφερθεί και μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες θεωρίες για την επικοινωνία, αυτή του Mc Luhan (1960) που τόνιζε 20

21 την καθοριστική θέση και ισχύ του διαύλου επικοινωνίας και πιο συγκεκριμένα της τηλεόρασης. Επιγραμματικά διατυπώθηκε από τον ίδιο τον Mc Luhan, «το μέσο είναι το μήνυμα» (The medium is the Message). Ένα έκτο στοιχείο στο μοντέλο επικοινωνίας των Shannon & Weaver (1949) είναι ο θόρυβος που αποτελεί έναν εξωτερικό, δυσλειτουργικό παράγοντα και ορίζεται ως την οποιαδήποτε παρεμβολή κατά την μεταφορά του μηνύματος καθώς αυτό ταξιδεύει κατά μήκος του καναλιού και ο οποίος μπορεί να οδηγήσει στη λήψη ενός μηνύματος διαφορετικού από αυτό που έστειλε ο πομπός. Στην περίπτωση της διαφήμισης πολλοί παραλήπτες αποσπώνται από το μεγάλο clutter δηλαδή από το μεγάλο όγκο διαφημίσεων που δέχτηκαν μέσα στην ημέρα. Στην περίπτωση αυτή το clutter αποτελεί θόρυβο πράγμα που καθιστά δύσκολη τη μετάβαση και τη σωστή αντίληψη του μηνύματος από τους διαφημιστές στο κοινό-στόχο. Στο μοντέλο του Kotler(1999) για την διαδικασία της επικοινωνίας, αντί του θορύβου εμφανίζεται ο όρος παράσιτα, αναφερόμενος στις μη προγραμματισμένες παραμέτρους ή στην παραμόρφωση κατά την επικοινωνιακή διαδικασία, που καταλήγουν στο να λαμβάνει ο παραλήπτης ένα διαφορετικό μήνυμα από εκείνο που έστειλε ο αποστολέας. Μία έννοια που δεν εμφανίζεται στο μοντέλο των Shannon & Weaver αλλά αποτελεί σημαντική παράμετρο για την διαδικασία της επικοινωνίας είναι αυτή της ανατροφοδότησης ή ανάδρασης, το λεγόμενου feedback. Η ανατροφοδότηση επιτυγχάνεται όταν υπάρχει διπλής κατεύθυνσης ροής πληροφοριών, όταν δηλαδή ο δέκτης είναι σε θέση να αποκριθεί άμεσα και γρήγορα στον πομπό του μηνύματος. Με αυτόν τον τρόπο, ο αρχικός δέκτης μετατρέπεται σε πηγή μηνύματος επανεκκινώντας από την πλευρά του αυτή την φορά την διαδικασία της επικοινωνίας. Οι Kotler και Armstrong (2005, σελ.835) ορίζουν την ανατροφοδότηση ως το μέρος της ανταπόκρισης του παραλήπτη που μεταδίδεται στον αποστολέα. 1.6 MARKETING COMMUNICATIONS Αφού παρουσιάστηκε η επικοινωνία ως μια διαδικασία μπορούμε να προχωρήσουμε στην βιβλιογραφική επισκόπηση της επικοινωνίας συγκεκριμένα στον χώρο του μάρκετινγκ και να επιχειρήσουμε στην συνέχεια να ορίσουμε το επικοινωνιακό μάρκετινγκ (marketing communications). 21

22 Όπως και αν ορίσει ή προσδιορίσει κανείς το μάρκετινγκ και πιθανά διαφωνήσει επί τούτου, είναι σχεδόν καθολικά αποδεκτό ότι το μάρκετινγκ είναι αποτελεσματικό μόνο όταν επικοινωνεί το προϊόν ή την υπηρεσία στο κοινό και μάλιστα προχωρώντας τούτο τον συλλογισμό, η σωστή επικοινωνία μάρκετινγκ είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία. Επί πρόσθετα, ο Kotler et all.(2005) αναφέρει πως το σύγχρονο μάρκετινγκ δεν ασχολείται μόνο με την ανάπτυξη ενός καλού προϊόντος, την ελκυστική τιμολόγησή του και την προσφορά του στους πελάτες-στόχους. Οι εταιρείες πρέπει επίσης να επικοινωνούν με τους πελάτες τους, και αυτό που θα τους γνωστοποιούν δεν πρέπει να επιλέγεται τυχαία. Χάρη στην παγκοσμιοποίηση και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών (Keller, 2001) τα εργαλεία επικοινωνιών μάρκετινγκ που έχουν στην διάθεσή τους οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ αυξάνονται με απίστευτα γρήγορους ρυθμούς. Στο νέο επικοινωνιακό τοπίο προστίθεται και ο κατακερματισμός στα παραδοσιακά μέσα μαζικής επικοινωνίας καθώς και η εμφάνιση νέων μέσων (διαδίκτυο, προηγμένη κινητή τηλεφωνία, συνδρομητική τηλεόραση κ.α.). Ο Duncan (1993) επισημαίνει ότι οι marketers δεν έχουν μόνο να επιλέξουν από αυτή την πλειάδα των νέων εργαλείων επικοινωνίας, αλλά πρέπει και να τα χρησιμοποιήσουν με τρόπο ώστε να πετύχουν την μέγιστη επικοινωνιακή συνέργια. Η βασική δραστηριότητα της επικοινωνίας μάρκετινγκ είναι η μετάδοση ενός μηνύματος, γεγονός που εκμαιεύεται και από τους περισσότερους ορισμούς για αυτήν. Μία σύγχρονη εταιρεία χρησιμοποίει ένα περίπλοκο σύστημα επικοινωνιών μάρκετινγκ. Ειδικότερα, η εταιρεία επικοινωνεί με τους μεσάζοντες που χρησιμοποιεί, με τους καταναλωτές, και με τις διάφορες ομάδες κοινού. Οι μεσάζοντες με τη σειρά τους επικοινωνούν και αυτοί με τους καταναλωτές και με τις δικές τους ομάδες κοινού. Οι καταναλωτές επικοινωνούν προφορικώς μεταξύ τους και με άλλες ομάδες κοινού. Στο μεταξύ κάθε ομάδα παρέχει ανατροφοδότηση (feedback) προς κάθε άλλη ομάδα. Ο Keller (2004) ορίζει την επικοινωνία μάρκετινγκ ως τα μέσα με τα οποία οι επιχειρήσεις προσπαθούν να πληροφορήσουν, να πείσουν ή να υπενθυμίσουν στους καταναλωτές άμεσα ή έμμεσα- τα χαρακτηριστικά των brands που προβάλουν. Επίσης, οι Wells et al. (2000) ορίζουν την επικοινωνία μάρκετινγκ ως τον μηχανισμό κοινοποίησης πληροφοριών προς τον καταναλωτή. Τέλος, αξίζει να παραθέσουμε και 22

23 τον ορισμό των Kottler και Armstrong(2001) οι οποίοι ορίζουν ως επικοινωνία μάρκετινγκ τις δραστηριότητες που επικοινωνούν την αξία του προϊόντος και πείθουν το κοινό-στόχο να το επιλέξουν.η δραστηριότητα της επικοινωνίας στο μάρκετινγκ που περιλαμβάνει τη δημιουργία και την αποστολή ενός μηνύματος σε έναν παραλήπτη, μέσω διαφορετικών καναλιών επικοινωνίας αναφέρεται από τον Duncan (2002) ως διαδικασία διαλογικής επικοινωνίας. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να πούμε ότι η διαδικασία επικοινωνίας μάρκετινγκ είναι η δημιουργία και η μετάδοση ενός μηνύματος σε κάποιο δέκτη. Ορισμός λοιπόν ταυτόσημος με αυτόν της επικοινωνίας εν γένει. Τα μηνύματα μπορεί να διακοπούν ή να αλλοιωθούν από τον λεγόμενο «θόρυβο» (noise) όπως είναι οποιοδήποτε ψυχολογικό, φυσικό, περιστασιακό ή άλλο εμπόδιο, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα ο δέκτης να λάβει διαφορετικό μήνυμα από αυτό που ήθελε ο πομπός του μηνύματος να στείλει (Belch, 2001). Όπως παρουσιάζεται και στο παραπάνω διάγραμμα, ο ρόλος του πομπού/πηγής, που εν προκειμένω μπορεί να είναι μία εταιρεία ή διαφήμιση,είναι να κωδικοποιήσει το μήνυμα που θα μεταδοθεί στους καταναλωτές μέσω διαφόρων μέσων. Ένα μήνυμα μπορεί να περιγράφει τη μάρκα και τα πλεονεκτήματά της με ένα πειστικό και περιεκτικό τρόπο (Duncan,2002). Ο στόχος της κωδικοποίησης είναι όχι μόνο η περιγραφή ενός προϊόντος με κατανοητό και πειστικό τρόπο αλλά ταυτόχρονα να το κάνει αυτό έτσι ώστε να προκαλέσει την προσοχή του καταναλωτή και να καταστήσει την αποκωδικοποίηση του μηνύματος όσο γίνεται ευκολότερη για το κοινό-στόχο (Batra, Myers, και Aaker, 1996). Το μήνυμα θα μεταδοθεί για παράδειγμα μέσω μιας διαφήμισης στο κοινό-στόχο με κάποιο κανάλι επικοινωνίας. Στην όλη διαδικασία επικοινωνίας μάρκετινγκ υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το μήνυμα να επηρεαστεί αρνητικά από τον θόρυβο, με αποτέλεσμα ο δέκτης να ερμηνεύσει με διαφορετικό τρόπο από αυτό που θα ήθελε η πηγή. Κάπως έτσι, το μήνυμα προκαλεί επανατροφοδότηση η οποία για παράδειγμα μπορεί να είναι η επίσκεψη σε ένα κατάστημα πώλησης του διαφημιζόμενου προϊόντος και διευκρινιστικές ερωτήσεις περί αυτού. Φαινόμενο της εποχής είναι το clutter, δηλαδή ο βομβαρδισμός, ο καταιγισμός διαφημιστικών μηνυμάτων σε καθημερινή βάση των καταναλωτών. Συνεπώς, κρίνεται απαραίτητο οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ να προκειμένου να προσεγγίσουν όσο 23

24 το δυνατόν περισσότερο το κοινό-στόχο, να εστιάσουν στις προωθητικές ενέργειές τους και να ξεπεράσουν με αυτό τον τρόπο τον θόρυβο. Σύμφωνα με τον Keller (2001), τα τελευταία χρόνια που παρατηρείται μεγάλη αύξηση του media clutter (υπάρχει δηλαδή πλήθος διαφημίσεων στα μέσα επικοινωνίας) γίνεται πιο δύσκολο και κοστίζει ακριβά στις εταιρείες να φτάσουν και να επηρεάσουν το κοινό-στόχο, δια μέσω των παραδοσιακών μέσων επικοινωνίας, όπως είναι η τηλεόραση, το ραδιόφωνο και ο τύπος. Σύμφωνα με τους Pickton και Broderick (2005:3), λόγω του μεγάλου αριθμού των διαφημίσεων και των προωθητικών ενεργειών με τα οποία κατακλύζονται οι καταναλωτές σήμερα, οι μάρκετερς πρέπει να ενσωματώσουν και να συντονίσουν τα πολλά επικοινωνιακά μέσα που έχουν στην διάθεσή τους ώστε να ξεπεράσουν τα εμπόδια των θορύβων και να επικοινωνήσουν με το κοινό-στόχο τους αλλά και να μεταφέρουν πρωτίστως με σαφήνεια και συνέπεια το μήνυμα του οργανισμού και του προϊόντος αυτού. Κάπου σε αυτό εμφανίζεται και η έννοια της Ολοκληρωμένης Επικοινωνίας Μάρκετινγκ (Integrated Marketing Communications) για την οποία θα γίνει εκτενής αναφορά παρακάτω. Ακόμα και αν το μήνυμα ξεπεράσει τις παρεμβολές, τελικά φτάσει στο ακροατήριοστόχος και γίνει από μέρους του πειστικό και κατανοητό, υπάρχει περίπτωση ότι πολλοί πιθανοί πελάτες να το έχουν ξεχάσει μερικά λεπτά αργότερα. Καθώς όπως προείπαμε οι πελάτες βομβαρδίζονται με πολλά μηνύματα καθημερινά, πολύ πιθανόν λοιπόν είναι να συγκροτήσουν μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτών. Το μόνο στο οποίο μπορούν οι υπεύθυνοι του μάρκετινγκ να πετύχουν είναι να ελαχιστοποιήσουν την απώλεια των μηνυμάτων τους με προσεκτικό αρχικό σχεδιασμό της επικοινωνιακής διαδικασίας. Χαρακτηριστικά οι Holloway και Robinson(1995:169) αναφέρουν ότι κάπως έτσι προέκυψε και το γνωστό σχόλιο που αποδίδεται στον λόρδο Leverhulme: Οι μισές διαφημίσεις μου πάνε χαμένες...το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρω ποιες μισές.. Σύμφωνα με τους Robinson et all.(1995), οι καλές επικοινωνίες προϋποθέτουν ότι μία εταιρεία: εντοπίζει το ακροατήριο-στόχος στο οποίο θα απευθυνθεί, καθορίζει με σαφήνεια τους στόχους της επικοινωνίας και τους ορίζει με μετρήσιμα στοιχεία, 24

25 διοχετεύει επαρκή κεφάλαια προς την εκστρατεία για να διασφαλίσει ότι μπορεί να πετύχει την αποστολή της, θέτει όρια στους στόχους, έτσι ώστε οι αποδέκτες να καταλαβαίνουν το μήνυμα και να το θυμούνται, σχεδιάζει ένα μήνυμα που είναι σύντομο, τραβάει την προσοχή, είναι πειστικό και ενισχύει την επιθυμητή εικόνα της εταιρείας και των προϊόντων/υπηρεσιών της, ελέγχει όλες τις επικοινωνίες πριν αρχίσει η εκστρατεία, ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι αποτελεσματικές. 1.7 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Σύμφωνα με τους Pickton και Broderick (2005:4), το επικοινωνιακό μάρκετινγκ, ο όρος που πολύ πιθανά κάποιος στο παρελθόν να τον συνάντησε στα πλαίσια της διαφήμισης και της προώθησης, είναι πλέον ο αγαπημένος όρος των ακαδημαϊκών και των υπευθύνων μάρκετινγκ για να περιγράψουν: όλα εκείνα τα προωθητικά στοιχεία του μίγματος μάρκετινγκ που περιλαμβάνουν την επικοινωνία ανάμεσα στον οργανισμό και στο κοινό-στόχο για όλα τα θέματα που επηρεάζουν την επίδοση του μάρκετινγκ. Ο Μήλιος (1995) επισημαίνει πως το επικοινωνιακό μάρκετινγκ νοείται ως ένα από τα τέσσερα δραστικά εργαλεία του μίγματος μάρκετινγκ που αφορά την επικοινωνιακή πολιτική, συνθετικά στοιχεία της οποίας είναι η διαφήμιση, οι προωθητικές ενέργειες, οι Δημόσιες Σχέσεις, και οι προσωπικές πωλήσεις. Εύστοχα οι Pickton και Broderick (2005) χαρακτηρίζουν το επικοινωνιακό μάρκετινγκ ως το πρόσωπο του οργανισμού που το κοινό μαθαίνει να γνωρίζει και να σέβεται. Το επικοινωνιακό μάρκετινγκ συμβαίνει παντού, οπουδήποτε και οποτεδήποτε οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με τον οργανισμό. Ρόλος του είναι να γεφυρώσει με επικοινωνιακά μέσα το χάσμα μεταξύ ενός οργανισμού και των πολλών και διαφόρων εμπλεκομένων του 6 (stakeholders). 6 Stakeholders, συχνά αναφερόμενοι και ως Κοινωνικοί Μέτοχοι, Εταίροι, Εμπλεκόμενοι, Ενδιαφερόμενα Μέρη, ομάδες ενδιαφερομένων, ονομάζονται όλοι όσοι επηρεάζονται από το σύνολο των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού. Οι πιο γνωστές ομάδες ενδιαφερομένων είναι: 1) οι φορείς της επιχείρησης,2) πιστωτές, 3) μελλοντικοί επενδυτές, 4) οικονομικές υπηρεσίες του κράτους, 5) εργαζόμενοι της επιχείρησης, 6) αναταγωνιστές, 7)πελάτες/καταναλωτές. Κάθε ομάδα έχει τα δικά της ενδιαφέροντα και συμφέροντα, γεγονός που προκαλεί την έντονη διαφοροποίηση των πληροφοριακών τους αναγκών αλλά και σύγκρουση συμφερόντων. Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναπτύσσεται η έννοια της εταιρικής διακυβέρνησης.( Αντώνης, Α. Πάπας, 25

26 1.8 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ (INTEGRATED MARKETING COMMUNICATIONS) Τα τελευταία χρόνια η Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Μάρκετινγκ αναφέρεται όλο και πιο συχνά ως ένας όρος που συμβάλλει στην μεγιστοποίηση του αποτελέσματος κάθε επιχείρησης αναφορικά με τους επιχειρησιακούς και επικοινωνιακούς στόχους αυτής. Η επίτευξη του, σύμφωνα με τους Novak και Phelps(1994) διασφαλίζεται με την «συνεργαστική προσέγγιση» όλων των δραστηριοτήτων του προωθητικού μίγματος. Όσον αφορά στο περιεχόμενο της ΟΕΜ, οι Duncan και Everett(1993) αναφέρουν ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία προσπάθεια συντονισμένης «προώθησης» στα πλαίσια του σχεδιασμού της επιχείρησης. Παράλληλα, επισημαίνεται από τον Eagle(1999) ότι η Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Μάρκετινγκ είναι μία σύγχρονη προσέγγιση στο σχεδιασμό της επικοινωνίας του μάρκετινγκ, ο οποίος καθορίζεται από τις νέες τεχνολογίες, τις ανάγκες του καταναλωτή και την επιθυμία της επιχείρησης να διαθέτει τους περιορισμένους πόρους αποτελεσματικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ο.Ε.Μ κατά τους Kitchen και Schultz(1997) εκτός από τη επίτευξη του συντονισμού, μπορεί σε βάθος χρόνου και δυνητικά να μειωθεί και το κόστος των επί μέρους δραστηριοτήτων καθώς επίσης και μεγαλύτερη δυνατότητα ελέγχου από μέρους της επιχείρησης στα προγράμματα μάρκετινγκ (Ζώτος, 2000:37). Στην ανάπτυξη της Ο.Ε.Μ. έχουν συμβάλει διάφορες αλλαγές στο περιβάλλον του μάρκετινγκ και ειδικότερα στον χώρο των επικοινωνιών μάρκετινγκ. Σύμφωνα, με τους Kotler et all.(2005) η στροφή στη στρατηγική μάρκετινγκ από το μαζικό μάρκετινγκ προς το στοχευμένο ή το εξατομικευμένο μάρκετινγκ και η αντίστοιχη χρήση ενός πλουσιότερου μίγματος καναλιών επικοινωνίας και εργαλείων προώθησης δημιούργησε προβλήματα για τους μάρκετερς. Για παράδειγμα πολύ συχνά οι επιχειρήσεις αδυνατούν να συνδυάσουν αρμονικά τα διάφορα κανάλια επικοινωνίας που έχουν στην διάθεσή τους με αποτέλεσμα ένα ασύνδετο κράμα μηνυμάτων. 7 Χρηματοοικονομική Λογιστική, Θεωρητικά και Πρακτικά Θέματα, Τόμος Α', Μπένου, 1998, σελ.28 7 Παράδειγμα προβλήματος από τον μη συντονισμό των εργαλείων προώθησης (Kotler et all, 2005, 26

27 Μπορεί ακόμα να δημιουργηθούν και συγκρουόμενα μηνύματα από τις διαφορετικές πηγές και αυτό να έχει ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές να έχουν συγκεχυμένες εικόνες για την εταιρεία και θέσεις για την μάρκα του προϊόντος. Κατά τον Kottler (2005), η διαφημιστική πολυφωνία στις μέρες μας είναι κάτι παραπάνω από δεδομένη και ως εκ τούτου οι υπεύθυνοι του μάρκετινγκ να δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν το μήνυμά τους μέσα στον διαφημιστικό ορυμαγδό (advertisement clutter) που επικρατεί. Παράλληλά το διαφημιστικό clutter επιτείνεται από τον υψηλό κατακερματισμό που παρουσιάζουν τα media. Μία ακόμα αλλαγή που έχει συμβάλλει στην δημιουργία και ανάπτυξη της Ο.Ε.Μ είναι το κόστος της διαφήμισης που αυξάνεται συνεχώς και οι εταιρείες έχουν αρχίσει ολοένα και περισσότερο να ζητούν μετρήσιμες, αποτελεσματικές, και αποδοτικές αποδόσεις από τις επικοινωνιακές τους επενδύσεις (Schimp, 2010). Επί προσθέτως, καθημερινά εμφανίζονται νέα media και νέες τεχνολογίες μάρκετινγκ που το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι και μπορούν να αξιολογηθούν καλύτερα εν συγκρίσει με τη διαφήμιση στα mass media, αλλά και μπορούν να χτίσουν σχέσεις με τους καταναλωτές δεδομένου ότι πρόκειται για αμφίδρομες τεχνολογίες (Wells, Burnett, Moriarty, 2000). Η εξάπλωση λοιπόν πολλών μέσων μαζικής επικοινωνίας που απευθύνονται σε ειδικότερο κοινό (για παράδειγμα εξειδικευμένα περιοδικά) και εν γένει η πολυμορφία των μέσων και η ύπαρξη πολλών μικρών τμημάτων της αγοράς με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά καθιστούν το έργο του τμήματος μάρκετινγκ σχετικά με την επικοινωνία πιο πολύπλοκο από ότι μέχρι χθες και εκεί συναντά κανείς τον ρόλο της Ο.Ε.Μ.. Εξαιτίας λοιπόν των παραπάνω λόγων καθίσταται επιτακτική η ανάγκη καλύτερης «ολοκλήρωσης» (integration) των επικοινωνιών μάρκετινγκ με αποτέλεσμα οι Schultz et al. (1993) να παρουσιάσουν στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας στις Η.Π.Α. ένα νέο concept επικοινωνίας, το οποίο ονόμασαν «Ολοκληρωμένη Επικοινωνία Μάρκετινγκ» (Integrated Marketing Communication) και τον όρισαν αρχικά οι ίδιοι ως Η Ο.Ε.Μ. είναι ένα concept σχεδιασμού της επικοινωνίας σελ.859): Οι διαφημίσεις λένε κάποιο πράγμα, μία προώθηση για την τιμή στέλνει ένα διαφορετικό σήμα, μία ετικέτα προιόντος δημιουργεί ένα άλλο μήνυμα, τα έντυπα που αφορούν τις πωλήσεις της εταιρείας λένε κάτι εντελώς διαφορετικό και η σελίδα της εταιρείας στο διαδίκτυο δίνει την εντύπωση ότι δε συμβαδίζει με κανένα από τα υπόλοιπα. 27

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Προώθηση Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΙΟΥΝΙΟΣ 2012 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 3 Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Η σύγχρονη αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΙΔΑΣΚΩΝ... Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Έννοιες Κλειδιά Καταναλωτής Αγορά Ανάγκες, επιθυμίες, απαιτήσεις Αξία και ικανοποίηση αναγκών Μάρκετινγκ Σύστημα μάρκετινγκ Σχέσεις και δίκτυα Ανταλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Μάθημα 1: Εισαγωγή Μάρκετινγκ και Πωλήσεις ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; ουάου ΙΑΦΗΜΙΣΗ; ΠΩΛΗΣΕΙΣ; ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Αναγνωρίζει και αναλύει τις επιθυμίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Έκδοση και ημερομηνία: Στοιχεία Οργανισμού. Όνομα Οργανισμού / Επιχείρησης: (Διεύθυνση): (Ημερομηνία έναρξης Επιχείρησης):

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Έκδοση και ημερομηνία: Στοιχεία Οργανισμού. Όνομα Οργανισμού / Επιχείρησης: (Διεύθυνση): (Ημερομηνία έναρξης Επιχείρησης): ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Έκδοση και ημερομηνία: Στοιχεία Οργανισμού Όνομα Οργανισμού / Επιχείρησης: (Διεύθυνση): (Τ.Κ.): Τηλέφωνο: (Ημερομηνία έναρξης Επιχείρησης): (Νομική Υπόσταση): (Κύριες Δραστηριότητες):

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕ VIRAL MARKETING ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Έννοια του marketing Το μάρκετινγκ (marketing) αποτελεί πια ένα βασικό εργαλείο που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing. Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου

Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing. Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Αδαμαντίας Τραϊφόρου Θεωρητική προσέγγιση Οι Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Marketing (IMC), είναι μια διαδικασία προγραμματισμού με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία»

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΔΡΑΣΗ 17: Συμβουλευτική υποστήριξη ανάπτυξης νέας επιχειρηματικότητας ή Επαγγελματική συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο;

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Q & A 1 2 Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Το νέο ανταγωνιστικό πεδίο, η νέα καταναλωτική συμπεριφορά και συνολικά το νέο τοπίο δημιουργεί ασφυκτική πίεση στις ανεξάρτητες επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 2 ΠΟΙΟΣ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Το σύνολο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που αποσκοπούν: στη διαπίστωση των τωρινών και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ, ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΥΛΟΠΟΊΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΊΑΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΆΣ. Planning and managing Advertising

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ 1. Ορισμός- Marketing Concept 2. Προσανατολισμοί της επιχείρησης 3. Βασικές έννοιες του Μάρκετινγκ 4. Ο ρόλος της Έρευνας Αγοράς 1 Ορισμός- Marketing Concept Διάφοροι ορισμοί «η

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Επίπεδα σχεδίου µάρκετινγκ Στρατηγικό Επιλογή Αγοράς στόχου Καθορισµός Πρότασης αξίας Ανάλυση των ευκαιριών της αγοράς Τακτικό Χαρακτηριστικά προϊόντος Προώθηση Προβολή Εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Προώθηση πωλήσεων Τμηματοποίηση της αγοράς Διαφήμιση ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris Εισηγητής: Φιλιώ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Μάρκετινγκ

Στρατηγικό Μάρκετινγκ Στρατηγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 7: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 7 ης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Ηλεκτρονικές Καμπάνιες σελ. 1 Από πού ξεκινάω; Τι υπάρχει γύρω μου; Αφού έχετε αποκτήσει ενεργή παρουσία στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΟ 23 ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Εισαγωγή....σελ. 2 2.Παρουσίαση του προϊόντος......σελ. 2 3.Μείγµα µάρκετινγκ...σελ. 3 4.Τµηµατοποίηση-Στόχευση-Τοποθέτησης...σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων. Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων. Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μελιού και Μελισσοκομικών Προϊόντων Θωμάς Σιούτης Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, ΜΒΑ, MSc. Επιστημονικός Συνεργάτης Ελληνικής Γεωργίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Ένας προσανατολισμός μία επιχειρηματική

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary Business Plan Γενική Εισαγωγή I. Εξώφυλλο II. Εισαγωγική Σελίδα III. Περιεχόμενα IV. Executive Summary 1 Εσωτερική Ανάλυση 1.1 Περιγραφή της επιχείρησης 1.2 Προϊόντα / Υπηρεσίες 1.3 Τοποθεσία 1.4 Ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ STAR FM 97,1 της ΧΑΤΖΙΔΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2013 Περιεχόμενα Παρουσίασης 1. Τα 4P και τα

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications)

Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications) Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Επικοινωνίες Μάρκετινγκ (Marketing Communications) Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι Αθλητικό Μάρκετινγκ: Τμηματοποίηση αγοράς, μέθοδοι τμηματοποίησης Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...17

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...17 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.........................................................17 Ι - ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ................................19

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ. Θα παρουσιαστεί το αθλητικό µάρκετινγκ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ. Θα παρουσιαστεί το αθλητικό µάρκετινγκ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί το αθλητικό µάρκετινγκ Η κατεύθυνση αθλητικού µάρκετινγκ Τα ειδικά χαρακτηριστικά αθλητικού προϊόντος Οι λειργίες αθλητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» Οργάνωση της νέας Δραστηριότητας / Σχέδιο MarkeMng / Το ανθρώπινο δυναμικό / Οικονομικό Σχέδιο / Ανάλυση Κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής MARKETING

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής MARKETING Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής MARKETING Τα στοιχεία του Marketing Διαπίστωση των μεταβαλλόμενων αναγκών Επιθυμιών και προτιμήσεων Σχεδιασμός του προϊόντος Τα σημεία πώλησης Δίκτυα Διανομής Κοστολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Μέρος 4ο

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Μέρος 4ο Πανεπιστήμιο Πατρών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα ΜΒΑ «Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετιγνκ» Ακαδ. Έτος 2007-2008 Μέρος 4ο Στρατηγικές Ολοκληρωμένης Επικοινωνίας Μάρκετινγκ Δρ. Δέσποινα Καραγιάννη, Επ. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα

Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα Δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς δυσκολότερο ρόλο σήμερα από αυτό των Πωλήσεων. Μέσα σε αγορές που - πολλές φορές ζητούμενο έχει γίνει ο περιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στη Διοίκηση Υπηρεσιών ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Το ζήτημα της αναβάθμισης της ποιότητας της ιδιωτικής εκπαίδευσης υπό

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια διανομής ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ/ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γενική εισαγωγή 1. Εξώφυλλο (Πρέπει να είναι καλαίσθητο, να καθιστά σαφές

Διαβάστε περισσότερα

FINE AD CUSTOMER TOTAL SUPPORT

FINE AD CUSTOMER TOTAL SUPPORT ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ FINE AD CUSTOMER TOTAL SUPPORT (F.A.C.T.S) Η διαφημιστική εταιρεία Fine Ad Α.Ε. ιδρύθηκε από έναν πρωτοπόρο της διαφήμισης στην Ελλάδα. Γνωρίζοντας την αγορά σχεδόν μισό αιώνα, έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 11: Τα επιπλέον στοιχεία του μίγματος μάρκετινγκ υπηρεσιών Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

«Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής»

«Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής» «Η Πολύ Επιστημονική Προσέγγιση της Έννοιας της Αισθητικής» A Multidisciplinary Approach to Aesthetics: A Review 1 Ονοματεπώνυμο: Μπιτσακάκη Σοφία Σειρά: MSM 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κος Πανηγυράκης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστεί το αθλητικό µάρκετινγκ Η κατεύθυνση του αθλητικού µάρκετινγκ Τα ειδικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ Επιμέλεια: Δράκου Πηνελόπη Λυτρίβης Κων/νος Επιβλέπων καθηγητής: Μαρέτας Δημήτριος Ηλεκτρονικό Μάρκετινγκ Η επίτευξη των επιχειρησιακών

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33 Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ......................................................13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ........................................................................... 25 ΟΔΗΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing

Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing Η Δημιουργική Πώληση στο Φαρμακείο: Πρόκληση ή Αναγκαιότητα; Νίκος Βελτράς Οικονομολόγος Specialist in Pharmaceutical Marketing τέλος εποχής Η αγορά κάνει κύκλους Οι βασικοί κανόνες του μάρκετινγκ Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 : Επιχείρηση προσανατολισμένη στη παραγωγή vs. Επιχείρηση προσανατολισμένη στο marketing. Η λειτουργία της βιομηχανοποίησης αποφασίζει με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δύο ορισμοί της επικοινωνίας που μπορεί να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικοί είναι οι παρακάτω:

Δύο ορισμοί της επικοινωνίας που μπορεί να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικοί είναι οι παρακάτω: Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Στη βιβλιογραφία υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ορισμών της επικοινωνίας χωρίς όμως να μπορεί κανείς να περιγράψει συνολικά το περιεχόμενο του όρου. Δύο ορισμοί της επικοινωνίας που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management CRM Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης Customer Relationship Management Το Customer Relationship Management ή Marketing είναι µια συνολική πελατοκεντρική προσέγγιση που επιτρέπει τον εντοπισµό,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 8η: Έρευνα αγοράς στο Διαδίκτυο Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΕΒΟΟΚ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΜΗ ΣΑΡΑΝΤΑΕΝΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος Στο μάθημα μας θα ασχοληθούμε, με τις πιο κάτω τεχνολογικές έρευνες. Έρευνες που διερευνούν: 1. Τις στάσεις των ανθρώπων έναντι τεχνολογικών έργων, συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 6: Τμηματοποίηση, Στόχευση, Τοποθέτηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 6: Τμηματοποίηση, Στόχευση, Τοποθέτηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 6: Τμηματοποίηση, Στόχευση, Τοποθέτηση Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα