Αλέξανδρος Παπαναστασίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αλέξανδρος Παπαναστασίου"

Transcript

1 1 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 1 Αλέξανδρος Παπαναστασίου Αλέξανδρος Παπαναστασίου

2 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΛΟΓΟ

3 Σειρά: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 1 Με την επιστημονική συνεργασία του Ινστιτούτου Συνταγματικών Μελετών Επιστημονική διεύθυνση Γιώργος Κασιμάτης Επιστημονική επιμέλεια τόμου Γιώργος Αναστασιάδης Επιμέλεια έκδοσης Άννα Καραπάνου Τμήμα Εκδόσεων, Ίδρυμα της Βουλής Επιμέλεια κειμένων Δώρα Κομίνη Εκδοτική παραγωγή ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ ΑΒΕΕ 2008 ΙΔΡΥΜΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βασ. Σοφίας Αθήνα τηλ.: , fax: ISBN set ISBN

4 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΛΟΓΟ Μελέτες και Τεκμήρια Επιστημονική επιμέλεια Γιώργος Αναστασιάδης

5 Προσωπογραφία του Αλέξανδρου Παπαναστασίου, έργο του ζωγράφου Αλέκου Κοντόπουλου.

6 Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία εγκαινιάζει τη σειρά εκδόσεων βιογραφιών σημαντικών προσωπικοτήτων της Πατρίδας μας από τον πολιτικό και επιστημονικό χώρο με τον τόμο για τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου. Στη μνήμη των Ελλήνων, η προσωπικότητα του Αλέξανδρου Παπαναστασίου είναι συνυφασμένη με την ανακήρυξη της Δημοκρατίας (25 Μαρτίου 1924), την ανανέωση των δημοκρατικών θεσμών, την ανόρθωση και εκσυγχρονισμό του κοινοβουλευτισμού, τη σύνδεση της εκπαίδευσης με τις αξίες και τις επιδιώξεις της δημοκρατίας, καθώς και με την πολιτική διαπαιδαγώγηση και την ηθική και κοινωνική εξύψωση του λαού. Η φυσιογνωμία του Παπαναστασίου συνδέεται με την υπεράσπιση της δημοτικής γλώσσας και με την ιδιαίτερη ενασχόλησή του με το βιβλίο, τη λογοτεχνία, τη μουσική, τον πολιτισμό. Στον παρόντα τόμο αναδύεται η πολυδιάστατη προσφορά του Αλέξανδρου Παπαναστασίου, κυρίως μέσα από πολιτικά του κείμενα με αναφορές σε κοινοβουλευτικές και επιστημονικές παρεμβάσεις, και αναδεικνύεται η πολυσήμαντη και πολυκύμαντη παρουσία του στην πολιτική ζωή. Από τη μελέτη του επιστημονικού λόγου του Παπαναστασίου εμφανίζονται άγνωστες ακόμη πτυχές της συνταγματικής του θεωρίας, οι οποίες είναι και σήμερα επίκαιρες. Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον επιστημονικό επιμελητή του τόμου, καθηγητή Γιώργο Αναστασιάδη, στη συγγραφική του ομάδα, καθώς και στις υπηρεσίες του Ιδρύματος για την επιμελημένη αυτή έκδοση. Δημήτριος Σιούφας Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και Πρόεδρος του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Γιώργος Αναστασιάδης)...9 ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ (Γιώργος Αναστασιάδης) Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΩΝ «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΩΝ» (Γιώργος Αναστασιάδης) ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ( ) - ΑΠΟΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑ...79 (Γιώργος Αναστασιάδης) Ο ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ 1864/1911 ΚΑΙ ΤΟΥ (Ακρίτας Καϊδατζής) «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑ». Η ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (Γιώργος Αναστασιάδης) Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΤΥΠΟΣ (Ελισώ Αναστασιάδου)

8 8 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ (Γιώργος Αναστασιάδης) ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ - ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ (Γιώργος Αναστασιάδης) Ο ΟΜΙΛΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (Γιώργος Αναστασιάδης) ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (Γιώργος Αναστασιάδης) 1. ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΚΑΙ Ο ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ (1922) Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ ΑΝΑΚΗΡΥΞΕΩΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1924) ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ [Γιώργος Αναστασιάδης] Ἦταν ἕνας ἀπό τούς ἐκλεκτούς ἀνθρώπους πού εἴδαμε στήν Ἑλλάδα πού μονάχα μέ τήν παρουσία τους βοηθοῦν τόν τόπο νά γίνῃ καλύτερος (...). Ἡ ἐπίδρασή του ὑπῆρξε βαθειά κυρίως στούς νέους τοῦ καιροῦ του (...). Πιστεύω πώς ἡ σημασία τοῦ Παπαναστασίου θά μεγαλώσῃ στό μέλλον καί πώς τό ὄνομά του θά τιμηθῇ πολύ περισσότερο ἀπό ὅσο τιμήθηκε ὅταν ζοῦσε... Γ. Θεοτοκᾶς (1965) Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπραγματοποίησεν εἰς τήν Ἑλλάδα τό Ἔθνος καί τό Κράτος. Ὁ Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου εἰσήγαγεν εἰς αὐτήν τόν πνευματικόν καί τόν κοινωνικόν χαρακτῆρα... Γ. Παπανδρέου (1951) Ἡ Ἑλλάς εἶναι δημιούργημα τοῦ πνεύματος, τῶν μόχθων καί τῶν ἀγώνων τῶν τέκνων της. Δέν εἶναι βασιλικόν τιμάριον καί δέν μπορεῖ ποτέ νά γίνῃ ἀνεκτόν νά θυσιαστῇ καί τό ἐλάχιστον τμῆμα της χάριν προσωπικῶν βασιλικῶν συμφερόντων... Δημοκρατικό Μανιφέστο (1922) Τό ἀσφαλέστερον θεμέλιον τῆς Δημοκρατίας θά δημιουργηθῇ εἰς τάς ψυχάς τῶν πολιτῶν... Ἀλ. Παπαναστασίου (1924) Τά Πανεπιστήμια δέν ἔχουν μόνον σκοπόν νά μεταδίδουν γνώσεις ἀλλά καί νά εἶναι ἱδρύματα ἠθικῆς, ἱδρύματα ὑπερασπίσεως τῆς ἀληθείας... Ἀλ. Παπαναστασίου (1926) Οἱ ποιηταί καί οἱ καλλιτέχναι δύνανται νά ὁμιλοῦν ἐπί τῶν μεγάλων κοινωνικῶν καί πολιτικῶν προβλημάτων (...), διότι διαθέτουν τό μέγα μέσον τῆς διαισθήσεως καί τοῦ αἰσθήματος, διά νά εἰσδύσουν εἰς τήν οὐσίαν τῶν φαινομένων... Ἀλ. Παπαναστασίου

10 10 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Εἶναι ἀνάγκη νά γίνῃ μιά ἐπανάστασις τῶν ψυχῶν καί τῶν πνευμάτων κατά τῆς βίας, τῆς κομματικῆς ἰδιοτέλειας καί τῆς ἀποσυνθέσεως τοῦ κράτους. Ἀλ. Παπαναστασίου 1. Το ιστορικό μυθιστόρημα που δεν έχει ακόμη γραφτεί για τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου ( ) θα μπορούσε να αρχίζει με τη σκηνή και τον χαρακτηριστικό διάλογο που είχε μαζί του και διασώζει σε κείμενό του το 1958 ο Γ. Θεοτοκάς: Ἐκάλη, Νοέμβριος (;) Εἶχα πάει νά τόν δῶ στό σπίτι του καί εἴχαμε βγεῖ γιά ἕνα μικρό περίπατο στούς ἔρημους ἐξοχικούς δρόμους. Ὁ Παπαναστασίου ἦταν κουρασμένος καί πικραμένος. Εἶχε νικηθῆ, τό πολιτικό του ἔργο εἶχε καταρρεύσει, ἡ Δημοκρατία εἶχε συντριβῆ καί τό μέλλον ἦταν ζοφερό ἀπό κάθε ἄποψη, ἐσωτερική καί ἐξωτερική (...). Μιά μελαγχολική σιγή εἶχε πέσει ἀνάμεσά μας καθώς προχωρούσαμε κάτω ἀπό τίς δεντροστοιχίες. Τότε ξαφνικά, δέν ξέρω πῶς μοῦ ἦρθε, καί τοῦ ἔθεσα τό ἐρώτημα: Τί εἶναι αὐτό πού λείπει στόν τόπο μας, κύριε Πρόεδρε; Γιατί εἶναι φανερό πώς μᾶς λείπει κάτι βασικό. Ὁ Ἀλ. Παπαναστασίου στάθηκε, μέ κοίταξε καί ἀποκρίθηκε ἀδί σταχτα: Ἡ σκέψη. Ἀμέσως, σάν νά ἤθελε νά προσδιορίσῃ ἀκόμη καλύτερα τήν ἀπάντησή του, τή μετέφρασε γαλλικά, λέγοντας «la pensée». Νομίζω ὅτι αἰσθάνθηκε αὐθόρμητα τήν ἀνάγκη τῆς αὐστηρῆς ἀκριβολογίας καί τῆς σαφήνειας τῆς γαλλικῆς γλώσσας γιά νά ἐκφράσῃ ἐκεῖνο πού ἤθελε νά πῇ. Καί καθώς τοῦ ζητοῦσα κάποιαν ἐξήγηση, συνέχισε: Ἴσως σᾶς φαίνεται περίεργο αὐτό πού εἶπα. Ἀλλά, ὅταν λέω σκέψη, δέν ἐννοῶ τήν μόρφωση πού μπορεῖ ὁ καθείς νά ἀποκτήσῃ, ἄν τοῦ δοθοῦν οἱ εὐκαιρίες. Ἐννοῶ τήν πρωτότυπη, δημιουργική σκέψη. Ἔχουμε ταλέντα ὅλων τῶν εἰδῶν καί μποροῦμε νά ἔχουμε καί ἡρωϊσμό. Δέν ἔχουμε ἀκόμα τήν δική μας σκέψη. Αὐτή εἶναι ἡ βασική ἔλλειψη πού εἶναι αἰσθητή σ ὅλες τίς ἐκδηλώσεις τῆς νεοελληνικῆς ζωῆς -στήν Τέχνη, στό Πανεπιστήμιο, στήν κοινωνική δράση, στήν πολιτική. Ο Αλ. Παπαναστασίου δεν έχει βρει ακόμη τον συγγραφέα-λογοτέχνη της «μυθιστορηματικής ιστορίας» του, αν και υπήρξε μια εμβληματική μορφή της πολιτικής μας ιστορίας και έχει προσφέρει όχι μόνο σημαντικό πολιτικό έργο αλλά και πολύτιμα εργαλεία ταξινόμησης και ανάλυσης του κόσμου του και του δικού μας κόσμου, λειτουργώντας ως «σχολή» πολιτικής σκέψης αλλά και πνευματικής καλλιέργειας, ασυνήθιστης ιδίως για τους πολιτικούς ηγέτες της μεταπολεμικής Ελλάδας.

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 11 Υπάρχει μιά πολύπλευρη συμβολή του Παπαναστασίου στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, στον πολιτικό πολιτισμό, στον συνταγματικό λόγο και στην πνευματική πορεία του τόπου και αυτήν κυρίως καταγράφει, αξιολογεί και αναδεικνύει ο τόμος, διαρθρωμένος στις παρακάτω ενότητες*: Σημαντικά πολιτικά κείμενα του Αλ. Παπαναστασίου (Αποθησαύρισμα). Ο συνταγματικός λόγος του Αλ. Παπαναστασίου και η συμβολή του στην παραγωγή των Συνταγμάτων του 1864/1911 και του Δημοκρατία και εκλογικό σύστημα: Η διαχρονική εμβέλεια της πολιτικής σκέψης του Αλ. Παπαναστασίου. Ο Αλ. Παπαναστασίου και ο Τύπος. Αναφορές και μαρτυρίες για τον Αλ. Παπαναστασίου στη λογοτεχνία και τη χρονογραφία (Απάνθισμα). Χρονολόγιο. Βιβλιογραφία. Παράρτημα: 1. Το Δημοκρατικό Μανιφέστο και ο Τύπος της εποχής (1922). 2. Ο Αλ. Παπαναστασίου και το ψήφισμα ανακηρύξεως της Δημοκρατίας (1924). 2. Η πολυδιάστατη προσφορά του Παπαναστασίου, επικεντρωμένη κυρίως στα πολιτικά του κείμενα, αναδύεται και αναδεικνύεται μέσα από τις κοινοβουλευτικές, εφημεριδογραφικές και επιστημονικές παρεμβάσεις του και την πολυσήμαντη παρουσία του στην πολιτική ζωή του τόπου, συνυφασμένη με την ανακαίνιση των δημοκρατικών θεσμών, την ανόρθωση και εκλογίκευση του κοινοβουλευτισμού, τη δημιουργική και ουσιαστική ερμηνεία του συντάγματος, τη σύνδεση της εκπαιδεύσεως και της γλώσσας (ακόμη και της ζωγραφικής) με τις αξίες και τις επιδιώξεις της δημοκρατίας και με την πολιτική διαπαιδαγώγηση και την ηθική και κοινωνική εξύψωση των εργαζόμενων λαϊκών τάξεων. Οι μελετητές της ιστορικής φυσιογνωμίας του Παπαναστασίου χρειάζεται να τιθασεύσουν μια ιστορική ύλη πληθωρική και πολύπλοκη που επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις, όχι μόνο για να ξεδιαλύνουν τη διαλεκτική σχέση συνταγματικού δικαίου, πολιτικών θεσμών και πολιτικής θεωρίας και πράξης, αλλά και διότι ο φωτισμός της συγκεκριμένης εποχής αξιώνει, εκτός από τη γενικότερη * Τα κείμενα για τον συνταγματικό λόγο και τον Τύπο έχουν γραφτεί από τον Ακρίτα Καϊδατζή και την Ελισώ Αναστασιάδου αντιστοίχως. Τα άλλα κείμενα και η επιστημονική επιμέλεια του τόμου ανήκουν στον Γιώργο Αναστασιάδη.

12 12 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ γνώση και αίσθηση της πολιτικής ιστορίας μας, την επίγνωση ότι ο πολιτικός βίος και λόγος του Παπαναστασίου που σφράγισε και επηρέασε βαθιά τη δημόσια ζωή της χώρας στον Μεσοπόλεμο δεν μπορεί να εξεταστεί επαρκώς χωρίς να υπολογιστεί ο ηγεμονικός ρόλος και ο τρόπος που προσδιόρισε τις πολιτικές και θεσμικές πραγματικότητες της περιόδου ( ) ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Χρειάζεται επιπλέον να αναπλαστεί το γενικότερο ιστορικό πλαίσιο που κυριαρχείται από τις καταλυτικές επιδράσεις και ανακατατάξεις του Α Παγκόσμιου Πολέμου και του Εθνικού Διχασμού και τις σφοδρές «σεισμικές» δονήσεις της «Τραγωδίας του Αιγαίου», δηλαδή της Μικρασιατικής Καταστροφής, στο πολιτικό, κοινωνικό, ιδεολογικό και πολιτισμικό επίπεδο, ιδίως μετά το 1924 χρονιά ορόσημο, που δεν είναι τυχαίο ότι συμπίπτει με τη χρονιά που ο Παπαναστασίου εγκαθιδρύει την (αβασίλευτη) δημοκρατία και μένει έκτοτε στην ιστορία ως ο «Πατέρας της Δημοκρατίας» προσωνύμιο που είναι βέβαια πολύ τιμητικό για έναν πολιτικό που ηγείται «μικρού» κόμματος, αλλά μοιάζει να παρέχει μάλλον μονοδιάστατη εικόνα για μια πολυσύνθετη προσωπικότητα που υπήρξε κάτι πολύ πιο σπουδαίο από έναν πρωτοπόρο πολιτικό αρχηγό ή αντιμοναρχικό πρωθυπουργό, τόσο στο επίπεδο των διεκδικήσεων και των επιτευγμάτων, όσο και στα πεδία των συνταγματικών θεσμών, του κοινωνικού κράτους δικαίου, της βαλκανικής συνεννοήσεως, του εκπαιδευτικού δημοτικισμού, κ.λπ. 3. Στη μνήμη των περισσότερων Ελλήνων ο Παπαναστασίου έχει συνδεθεί κυρίως με την ανακήρυξη της Δημοκρατίας ( ) και τον αντιμοναρχικό του αγώνα: Δημοκρατικό Μανιφέστο, κ.λπ. (χρήσιμη θα ήταν, ωστόσο, μια διερεύνηση της κοινής γνώμης, με βάση το ερώτημα: τι σηματοδοτεί για τον σύγχρονο μέσο νεοέλληνα και τη νεολαία μας το όνομά του). Δεν είναι πάντως πολλοί αυτοί που γνωρίζουν ότι ο Παπαναστασίου έθεσε την ξεχωριστή σφραγίδα του: στην προσπάθεια να προσλάβει το δημοκρατικό κοινοβουλευτικό πολίτευμα κοινωνική διάσταση, ηθικό χαρακτήρα και πνευματική υπόσταση και να «θεμελιωθεί, έτσι, στις ψυχές των πολιτών», στον πολεοδομικό ανασχεδιασμό της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά, και στην ίδρυση και τη στήριξη του Πανεπιστημίου της και στον συγκεκριμένο προσανατολισμό του, στο βαθμό που το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της πόλης, τουλάχιστον στην πρώτη δύσκολη αλλά δημιουργική περίοδό του, «έγραψε ιστορία» στο πεδίο της επιστημονικής και πνευματικής ελευθερίας, στη μεσοπολεμική κοινωνική πολιτική του κράτους και στην αποκατάσταση των ακτημόνων καλλιεργητών και των προσφύγων,

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 στη συνεννόηση και συνεργασία των βαλκανικών χωρών. Επιπλέον, η ιστορική φυσιογνωμία του Παπαναστασίου «παραπέμπει»: στη διεκδίκηση ενός δικαιότερου εκλογικού συστήματος, στην υπεράσπιση της δημοτικής γλώσσας, στο άνοιγμα της εκπαίδευσης σε όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες και στον αγώνα να απαλλαγεί η ελληνική παιδεία από το σχολαστικισμό και τις προκαταλήψεις, στην ιδιαίτερη σχέση του με τα βιβλία, τη λογοτεχνία, τη μουσική, κ.λπ. Ασφαλώς όμως είναι σχετικώς λίγοι όσοι, μελετώντας τον επιστημονικόπολιτικό του λόγο, ανακαλύπτουν την εν πολλοίς αναξιοποίητη ακόμη από τον σύγχρονο συνταγματικό και κοινό νομοθέτη, αλλά και από τη συνταγματική μας θεωρία, συγκρότηση και έκφραση του Παπαναστασίου σε ό,τι αφορά την ερμηνεία και την πολιτική-ιδεολογική σημασία του συντάγματος. Από τις μελέτες και τα τεκμήρια που περιέχονται στον τόμο αναδεικνύεται και αυτή η διάσταση του Παπαναστασίου ως ειδήμονος περί τα συνταγματικά θέματα πολιτικού που δεν συνταγματολογεί περιστασιακά και με κομματική ιδιοτέλεια, αλλά διαθέτει ολοκληρωμένες και έγκυρες απόψεις που βοηθούν στη διατύπωση των συνταγματικών διατάξεων και στην ιστορική κατανόηση της άρθρωσης και της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος και όχι μόνο της εποχής του. 4. Τελικώς, όπως συμβαίνει και με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τους άλλους μεγάλους πολιτικούς ηγέτες της χώρας, δεν έχουμε να αναλύσουμε και να αποτιμήσουμε μόνο «έναν» Αλέξανδρο Παπαναστασίου, αλλά σαφώς περισσότερες εκδοχές της ιστορικής προσωπικότητάς του. Υπάρχουν κατ αρχήν οι αναμενόμενες ή μη διαφοροποιήσεις του στο χρόνο. Μπορούμε, π.χ., να ξεχωρίσουμε τέσσερις βασικές φάσεις στο ιστορικό του δρομολόγιο: : Διαμορφώνει την επιστημονική και ιδεολογική του υποδομή στην Ελλάδα και στο εξωτερικό : Εμφανίζεται στην πολιτική σκηνή και αρχίζει να ξεχωρίζει, λειτουργώντας στον ευρύτερο βενιζελικό πολιτικό χώρο : Διατελεί υπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου (μέχρι τις εκλογές του 1920). Το 1922 θα γίνει δημοφιλής, ή πάντως ευρύτερα γνωστός, με το Δημοκρατικό Μανιφέστο και τη δίωξη, τη δίκη, τη φυλάκισή του, κ.λπ : Ως πρωθυπουργός πρωτοστατεί στην εγκαθίδρυση της δημοκρατίας και μετά εναλλάσσει την έντονη παρουσία του στο κοινοβούλιο και στα

14 14 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ αξιώματα του πρωθυπουργού και του υπουργού με φυλακίσεις, εκτοπίσεις και διώξεις που τις διαδέχονται ομιλίες, κομματικά συνέδρια και βαλκανικές διασκέψεις. Χωρίς να αποκτήσει μαζική λαϊκή απήχηση, έχει να επιδείξει «αντιπροσωπεύοντας στην Ελλάδα με τρόπο αδιάβλητο το γνήσιο πνεύμα της προοδευτικής κοινωνικής Δημοκρατίας» (Γ. Θεοτοκάς) σημαντική επίδραση κυρίως στη νεολαία του καιρού του. Και, παράλληλα, εκτός από τις διακυμάνσεις που επιφυλάσσει ο χρόνος, υπάρχουν οι όψεις μιας εντυπωσιακά πολυσύνθετης πολιτικής φυσιογνωμίας με εξαιρετική ευρύτητα ενδιαφερόντων και απασχολήσεων. Ο Παπαναστασίου λειτουργεί ως κήρυκας του μεταρρυθμιστικού σοσιαλισμού (και αργότερα ως εκφραστής μιας ελληνικής εκδοχής της «σοσιαλδημοκρατίας») και ως επιστήμονας και πολιτικός που γράφει και αγωνίζεται, μέσα και έξω από τη Βουλή και τα υπουργικά γραφεία, για τους πρόσφυγες, τους αγρότες, τους διανοούμενους, τους εργαζομένους. Ο Παπαναστασίου δεν ξέχασε ποτέ ότι ψυχικά ανήκει ιδίως στην κοινωνία των πολιτών, δηλαδή στους Κοινωνιολόγους, απ όπου ξεκίνησε με ηγετικό ρόλο. Εντάσσεται, ωστόσο, στην Αριστερά των Φιλελευθέρων, ιδρύει το κόμμα της «Δημοκρατικής Ενώσεως» (το μετέπειτα «Αγροτοεργατικό») και αγορεύει τακτικά στο κοινοβούλιο (δεν ήταν ρήτορας, μιλούσε όμως με σαφήνεια, είχε ξεκάθαρες ιδέες και ακουγόταν πάντα με προσοχή, εμπνέοντας το σεβασμό σε φίλους και αντιπάλους), ανεβάζοντας το επίπεδο του κοινοβουλευτικού διαλόγου και συμβάλλοντας στην προώθηση προοδευτικών νομοθετικών μέτρων, στον εξορθολογισμό των κοινοβουλευτικών θεσμών και διαδικασιών και στη δημοκρατική διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Παράλληλα, αφιέρωνε σημαντικό χρόνο στο διάβασμα και στο γράψιμο και στην ανάγνωση των εφημερίδων, έχοντας δημιουργήσει εντυπωσιακή για τα μέτρα του καιρού του και τις πενιχρές οικονομικές δυνατότητές του, βιβλιοθήκη που βρίσκεται σήμερα στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1 Και είναι ο ίδιος άνθρωπος που περιείχε μέσα του το «παιδί του χωριού», που έχει αφήσει την καρδιά του στο Λεβίδι (όπου και βρίσκεται ταξινομημένο το αξιόλογο αρχείο του) και ήταν ακόμη «ερωτευμένος» με τη γη και τους χωρικούς του γενέθλιου τόπου. Ήταν ο ίδιος άνθρωπος που με φράκο και ημίψηλο θα γίνει ο καταλύτης για την πτώση του βασιλικού θεσμού και την «εκβιασμένη» ως ένα 1. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή ΝΟΕ, Τμήμα Νομικής: Βιβλιοθήκη Αλεξάνδρου Παπαναστασίου. Κατάλογος. Εποπτεία: Δ. Κωνσταντόπουλος Α. Τάχος και επιμέλεια: Γ. Αναστασιάδης Α. Μητρούδη (1984), σελ. 493.

15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 σημείο αλλά ριζοσπαστική και γενναία αλλαγή του πολιτεύματος το Και ο ίδιος που θα συμβάλει στη διαμόρφωση του νέου συντάγματος ( και ), χωρίς να φοβάται να θίξει και θέματα «ντελικάτα», όπως π.χ. τις σχέσεις κράτους και Εκκλησίας. Και ο ίδιος που θα γράψει, περισσότερο ως διανοούμενος παρά ως πολιτικός, για τον Κ. Παλαμά αλλά και με την ίδια άνεση για την Κωπαΐδα, τους κολλήγους της Θεσσαλίας, τους επιθεωρητές εργασίας, κ.λπ. Ο ίδιος που θα προεδρεύει σε συνέδρια και διασκέψεις στην Ελλάδα και σε πρωτεύουσες βαλκανικών χωρών, ενώ παράλληλα θα βρίσκει στην καθημερινή ζωή του το χρόνο να συχνάζει σε «φιλολογικά καφενεία» («Νέον Κέντρον», «Μπάγκειον», «Νέα Ευρώπη» 2 ), να ακούει κλασική μουσική από τους ξένους ραδιοφωνικούς σταθμούς, να γράφει το κύριο άρθρο στην εφ. Δημοκρατία, να δίνει αργότερα κείμενα και συνεντεύξεις σε διάφορα έντυπα, να πηγαίνει σε εκθέσεις ζωγραφικής, κ.λπ. Όλη αυτή την πολυσχιδή δραστηριότητα, τη γεμάτη και δημιουργική ζωή, το συγχρωτισμό του με πνευματικές μορφές (Κ. Παρθένης, Αλ. Δελμούζος, Ά. Σικελιανός, Κ. Τριανταφυλλόπουλος, κ.λπ.) και το αξιοθαύμαστο έργο του τα διαπερνά ένα συνδετικό νήμα που είναι φτιαγμένο από «υλικά» εκλεκτά: τον ακέραιο χαρακτήρα του, την πνευματική του καλλιέργεια, την ιστορική του διαίσθηση, την αξιοπρέπεια, την εμπιστοσύνη και την πνοή αισιοδοξίας που ήξερε να μεταδίδει, την ανθρώπινη ζεστασιά του. Η εικόνα του αγωνιστή που μπορεί να συνεγείρει συνειδήσεις και να συστρατεύσει έναν ολόκληρο κόσμο της επιστήμης, της εργασίας, της τέχνης, και να υπερασπιστεί στις «επάλξεις» την πολιτική, την πνευματική ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα, όταν απειλούνται από την αμάθεια και το φανατισμό κοινωνικών ομάδων ή τον αυταρχισμό της εξουσίας. Ο φλογερός του ενθουσιασμός για τη δημοκρατία και την κατάργηση κάθε προνομίου, θεμελιωμένος στην επιστημονική γνώση και στα γόνιμα αν και συχνά τραυματικά βιώματα που του «προσέφερε» η συγκεκριμένη πολιτική ζωή και οι ανατροπές και αναλαμπές της ιστορίας. Στη ζυγαριά της αποτίμησης της ιστορικής αξίας του Παπαναστασίου, όλες αυτές οι αρετές και τα προσόντα βαραίνουν τόσο καταλυτικά, ώστε να αντισταθμίζουν τις «σκιές», τις «γκρίζες ζώνες» στην προσωπογραφία του: Εγκαλείται, π.χ., από συγγραφείς, γιατί «συνέπραξε», συμπορεύτηκε, με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, αλλά και γιατί τον αμφισβήτησε μετά το 1924, αλλά και γιατί συνεργάστηκε πάλι μαζί του το και γιατί του εναντιώθηκε το , κ.λπ. Και 2. Σύμφωνα με τον Γ. Παπακώστα, Φιλολογικά σαλόνια και καφενεία της Αθήνας (1991).

16 16 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ βέβαια, υπήρξαν «ολισθήματα» στην πορεία του: ο «κοινοβουλευτικός μανδύας» στον πραξικοπηματία Θ. Πάγκαλο, η αδιαλλαξία στο πολιτειακό, η στήριξη της κυβέρνησης Π. Τσαλδάρη, το «κατοχυρωτικό», νομοθέτημα που προαναγγέλλει το «ιδιώνυμο» (το οποίο όμως επέκρινε δριμύτατα), ο ιδιότυπος αντικομμουνισμός του, επικεντρωμένος κυρίως στις συγκεκριμένες επιλογές της ηγεσίας του ΚΚΕ (π.χ. στο «Μακεδονικό»), η «ιδεαλιστική» αντιμετώπιση του κράτους που το ήθελε να λειτουργεί «ουδέτερα» ως «σύνολον διαρκούς ανθρωπιστικής και πνευματικής αναγεννήσεως», κ.λπ. Δεν θα πρέπει όμως να ξεχνάμε πόσο ολισθηρό και ναρκοθετημένο ήταν το «έδαφος» στην πολιτική ζωή και στην κοινωνία της μεσοπολεμικής Ελλάδας, όπου όχι μόνο η δημοκρατική ιδέα δεν είχε ακόμη ωριμάσει, αλλά περίσσευαν και τα διάφορα «αυγά του φιδιού», και εν πάση περιπτώσει ότι ο Παπαναστασίου ήξερε, κατά κανόνα, με νηφαλιότητα και ανιδιοτέλεια να χαράζει με σαφήνεια τα όρια και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά. Άλλωστε, ποια διαδρομή μεγάλου πολιτικού δεν στιγματίστηκε από μικρά και μεγάλα λάθη; Παραμένει, λοιπόν, η τελική εκτίμηση που συμμερίζονται πολλοί σύγχρονοι και μεταγενέστεροι πρωταγωνιστές και μελετητές της περιόδου ότι ο Παπαναστασίου είναι ίσως ο πιο αυθεντικός και ανιδιοτελής κοινοβουλευτικός ηγέτης κόμματος στον ευρύτερο προοδευτικό δημοκρατικό χώρο στην Ελλάδα του 20ού αιώνα και ένας από τους ελάχιστους πολιτικούς μας που και υπερασπίστηκαν τις αξίες της συνταγματικά οργανωμένης δημοκρατίας και τη «μεθοδική εξύψωση» των εργατών, των αγροτών, των καταπιεσμένων και των καταφρονεμένων και ουσιαστικά γύρισαν την πλάτη στην κυβερνητική εξουσία, ή πάντως δεν την επιδίωξαν με πάθος και ιδιοτέλεια: Αὐτά πού πιστεύει καί γιά τά ὁποῖα ἀγωνίζεται τό Ἀγροτικό καί Ἐργατικό Κόμμα», υποστήριξε το 1932, «θά ἐφαρμοστοῦν στήν Ἑλλάδα, ἔστω καί μετά ἑκατό χρόνια. Ὅσοι ἀποτελοῦν τό κόμμα εἶναι ἀπόστολοι ἰδεῶν, γιά τίς ὁποῖες ὀφείλουν ν ἀγωνίζωνται, ἔστω καί ἄν δέν πρόκειται νά ἀπολαύσουν τά ἀγαθά τῆς ἐξουσίας. Ως πρωθυπουργός ο Παπαναστασίου συμπλήρωσε σε 28 χρόνια συνεχούς πολιτικής παρουσίας, 144 ημέρες (134 το 1924, 12 Μαρτίου - 25 Ιουλίου, και 10 το 1932, 26 Μαΐου - 5 Ιουνίου). Ως υπουργός (χωρίς να είναι ταυτόχρονα και πρωθυπουργός) είχε μια συνολική θητεία 56 μηνών και 18 ημερών: 41 μήνες το ως υπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου, 14 μήνες το , ως υπουργός Γεωργίας στην «οικουμενική» κυβέρνηση Α. Ζαΐμη και 48 μέρες το 1933, ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας στη βραχύβια κυβέρνηση

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 17 Ελευθερίου Βενιζέλου. Ως πρωθυπουργός το 1924 ανέλαβε για 52 μέρες και το Υπουργείο Οικονομικών, ενώ το 1932 για 10 μέρες τα υπουργεία Στρατιωτικών, Ναυτικών, Αεροπορίας και Εξωτερικών. Υπήρξε πληρεξούσιος στην Α Αναθεωρητική Βουλή το 1910 (1 Σεπτεμβρίου - 12 Οκτωβρίου). Στη Β Αναθεωρητική Βουλή το 1911 (8 Ιανουαρίου - 1 Ιουνίου) και στην Δ Συντακτική Συνέλευση το (2 Ιανουαρίου Σεπτεμβρίου 1925). Διετέλεσε βουλευτής το 1915 (3 Αυγούστου - 21 Οκτωβρίου), το (12 Ιουλίου Οκτωβρίου 1920), το (26 Νοεμβρίου Αυγούστου 1928), το (17 Οκτωβρίου Αυγούστου 1932), το (24 Οκτωβρίου Ιανουαρίου 1933), το (7 Μαΐου Απριλίου 1935) και το 1936 (2 Μαρτίου - 4 Αυγούστου). Υπήρξε, τέλος, και γερουσιαστής (αριστίνδην) για 38 ημέρες το 1933 (30 Μαρτίου - 7 Μαΐου). 5. Η επισκόπηση της ιστορικής διαδρομής του Αλ. Παπαναστασίου προσφέρει ένα συναρπαστικό ταξίδι στους τόπους και στα σταυροδρόμια της πολιτικής ιστορίας του ελληνικού Μεσοπολέμου. Παράλληλα, οι πληροφορίες και το υλικό που αντλούνται από τα κείμενά του, από τα βιβλία και τα άρθρα που έχουν γραφτεί για τη ζωή και το έργο του, από τα αρχειακά ντοκουμέντα και από τις αναφορές και τις μαρτυρίες στην ιστοριογραφία, τη λογοτεχνία και την εφημεριδογραφία (ακόμη και από τις φωτογραφίες και τις πολιτικές γελοιογραφίες που περισυλλέξαμε) συγκροτούν μια ιχνηλάτηση, μια καταγραφή, μια ταξινόμηση, μια σύνθεση πολλαπλά χρήσιμη στο μέτρο που παρέχει: Ένα αναντικατάστατο πρίσμα διείσδυσης στην πολιτική και συνταγματική μας ιστορία, αλλά ακόμη και στη σύγχρονη θεσμική πραγματικότητα που οι καταβολές της ανιχνεύονται στις πολιτικές και συνταγματικές αντιλήψεις του Παπαναστασίου. Μια επιστροφή στην εποχή του. Η διερεύνησή της αναζωογονεί την ιστορική μνήμη και φρεσκάρει τον «αέρα» που φυσάει στις μέρες μας γύρω από το κουρασμένο κοινοβουλευτικό, κομματικό και εκλογικό μας σύστημα, τη συνταγματική θεωρία και πράξη και το ευρύτερο αίτημα για ανανέωση της «μελαγχολικής» δημοκρατίας μας. Μια σύγχρονη διεισδυτική και κριτική ανάγνωση των πολιτικών ιδεών και απόψεών του που αναδεικνύει την εμβέλειά τους, τη δυναμική τους, που ξεπερνάει κατά πολύ τα όρια των πολιτικών συγκυριών του Μεσοπολέμου και εξακολουθεί σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις (και όχι μόνο σε

18 18 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ό,τι αφορά την αναλογική εκλογή) να μας εκπλήσσει με τη δύναμη της επικαιρότητάς τους και να μας στερεώνει ψυχικά, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στη μελέτη και την επαναπροσέγγιση των πολιτικών κειμένων της ιστορίας μας. Μια πυξίδα, τέλος, που οδηγεί σε ένα όραμα για μια πιο ουσιαστική κοινωνική και πολιτική δημοκρατία με ανθρώπινο πρόσωπο, όπως την είχε οραματιστεί ο Παπαναστασίου. Ένα πολίτευμα θεμελιωμένο στην «αρετή και την τόλμη που θέλει η ελευθερία», στην καθημερινή και με αίσθηση της ιστορίας κοινωνική ευαισθησία, στην παιδεία που πρέπει να είναι προσιτή σε όλους και κυρίως στην καρδιά των πολιτών και στη διαυγή και δημιουργική σκέψη τους. Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου. Γελοιογραφία-πορτρέτο από σκιτσογράφο της εποχής. (Σκίτσα και γελοιογραφίες του Αλ. Παπαναστασίου δημοσιεύονται στο βιβλίο του Δ. Σαπρανίδη, «Ιστορία της Ελληνικής Γελοιογραφίας», 2001).

19 ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ- ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου γεννήθηκε στις στην Τρίπολη της Αρκαδίας. Πατέρας του ήταν ο Παναγιώτης Παπαναστασίου, γυμνασιάρχης, τμηματάρχης στο Υπουργείο Παιδείας, βουλευτής Μαντινείας. Μητέρα του η Μαριγώ, θυγατέρα Κωνσταντίνου Ρογάρη-Αποστολοπούλου, δημάρχου Λεβιδίου. Αδελφή του η Αριστοβούλη, σύζυγος του ναυάρχου Βικεντίου Λοπρέστη. Έζησε τα πρώτα του χρόνια στην Καλαμάτα (μέχρι το 1883) και στον Πειραιά ( ). Από το 1890 έζησε στην Αθήνα, πρώτα σε οικία στην οδό Πανεπιστημίου (όπου πριν από χρόνια το Μέγαρο και η Στοά Νικολούδη), απέναντι από την Εθνική Βιβλιοθήκη, και στη συνέχεια στην οδό Εδουάρδου Λω 2. Από το 1903 έως το θάνατό του (1936) έζησε στον τρίτο όροφο κατοικίας που έχει προ πολλού κατεδαφιστεί στη γωνία Σόλωνος και Πινδάρου 11β. Το 1934 απέκτησε θερινή κατοικία στην Εκάλη με δάνειο από την Εθνική Τράπεζα και μικρή συμβολή του γαμπρού του Β. Λοπρέστη. Τις γυμνασιακές του σπουδές περάτωσε στη Σχολή Σιμοπούλου γωνία Ακαδημίας και Χαριλάου Τρικούπη. Πτυχιούχος Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έγραφε και μιλούσε γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά και ιταλικά. Στον στενό κύκλο των φίλων και συνεργατών του ξεχωρίζουν τα ονόματα: Κ. Τριανταφυλλόπουλος, Κ. Παρθένης, Λ. Μαβίλης, Κ. Παλαμάς, Κ. Θεοτόκης, Ά. Σικελιανός, Ζ. Παπαντωνίου, Μ. Τριανταφυλλίδης, Αλ. Δελμούζος, Κ. Ελευθερουδάκης, Ά. Θρύλος (Ελ. Ουράνη), Σπ. Μελάς, Μ. Σβώλου, Αγνή Ρουσοπούλου κ.ά. Μετά το θάνατό του από συγκοπή στις , η σορός του μεταφέρθηκε στο ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύτση, όπου εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. Η κηδεία του έγινε με δημόσια δαπάνη, και αποδόθηκαν τιμές πρωθυπουργού εν ενεργεία, χωρίς να εκφωνηθούν οι καθιερωμένοι επικήδειοι.

20 1876 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ( ) [Γιώργος Αναστασιάδης] 8 Ιουλίου: Γεννιέται στην Τρίπολη από γονείς που κατάγονται από το Λεβίδι Η οικογένεια Παπαναστασίου εγκαθίσταται στην Αθήνα Τελειώνει τη Σχολή Σιμοπούλου (Ιόνιος Σχολή αργότερα) στην Αθήνα Σπουδάζει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών «Διδάκτωρ» (πτυχιούχος) της Νομικής Σχολής Δικηγόρος Αθηνών Σπουδάζει φιλοσοφία, κοινωνιολογία και οικονομία στα πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης και του Βερολίνου. Εντρυφεί στις σύγχρονες σοσιαλιστικές τάσεις και ασπάζεται τη μεταρρυθμιστική εκδοχή της σοσιαλδημοκρατίας (Ε. Μπερνστάιν).

21 22 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 1902 Ο πατέρας του, Παναγιώτης Παπαναστασίου, εκπαιδευτικός, εκλέγεται, σε ηλικία 57 ετών, βουλευτής Μαντινείας Συνεχίζει ανώτερες σπουδές στο Λονδίνο και στο Παρίσι Επιστρέφει στην Ελλάδα. Θάνατος του πατέρα του (η μητέρα του πεθαίνει το 1918) Μαΐου: Πρώτη δημόσια πολιτική εμφάνισή του: Συντάσσει και συνυπογράφει (μαζί με τον Αλ. Δελμούζο, Κ. Τριανταφυλλόπουλο, κ.ά.) επιστολή διαμαρτυρίας για τον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου. [Η ομαδική διαμαρτυρία-παρέμβαση (δημοσιεύτηκε στην εφ. Δικαιοσύνη) αφορούσε τον ποιητή Κ. Παλαμά, τότε γενικό γραμματέα του Πανεπιστημίου, όταν κλήθηκε σε απολογία από τον υπουργό Παιδείας στην κυβέρνηση Γ. Θεοτόκη, Α. Στεφανόπουλο]. Πρωτοστατεί στην ίδρυση της Κοινωνιολογικής Εταιρείας (Π.Κ., σελ. 3) [στο εξής: Π.Κ. = Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Πολιτικά Κείμενα, Μελέτες, Λόγοι, Άρθρα, πρόλογος Κ. Τριανταφυλλόπουλος, επιμ. Ξ. Λευκοπαρίδης, εκδ. «Μπάυρον», Αθήνα 1957, κύρια πηγή για την επιλογή των παραθεμάτων]. Οι πολίτες που συσπειρώθηκαν στην Κοινωνιολογική Εταιρεία επιδίωκαν το σχηματισμό ενός μαζικού σοσιαλιστικού κόμματος. Αρχίζει να αρθρογραφεί στην εβδομαδιαία εφημερίδα Το Μέλλον. Δημοσιεύει στην Επιθεώρηση Κοινωνικών και Νομικών Επιστημών τις μελέτες: «Μεθοδολογικά προβλήματα τῆς Οἰκονομικῆς», «Ἡ ἀντικατάστασις τῶν χάρτινων δι ἀργυρῶν κερμάτων» και η «Τουρκική Ἐπανάστασις» (Π.Κ., σελ. 4 επ.) και 21 Φεβρουαρίου: Πραγματοποιεί ομιλίες στον Πειραιά σε εργατικές συγκεντρώσεις για το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα (εφ. Πατρίς). 17 Φεβρουαρίου: Γράφει στην εφ. Πατρίς: Ὁ Ἕλλην σοσιαλιστής θέλει καί ποθεῖ

22 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ 23 τήν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Ἕλληνος ραγιᾶ βαθύτερα ἀπό κάθε πατριδορρήμονα ἐθνικόφρονα. Θέλει ὅμως συγχρόνως τήν ἀπελευθέρωσιν καί τοῦ Βούλγαρου ραγιᾶ καί τοῦ Σέρβου καί τοῦ Τούρκου ἀκόμη... Συντάσσει με άλλα μέλη της εταιρείας το υπόμνημα: «Τί πρέπει νά γίνη» (Π.Κ., σελ ). Το κείμενο που προτείνει μια σειρά από νομοθετικά μέτρα, για να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης του λαού, επιδόθηκε στις 29 Αυγούστου από το Δ.Σ. της Κοινωνιολογικής Εταιρείας στον συνταγματάρχη Ν. Ζορμπά, αρχηγό του «Στρατιωτικού Συνδέσμου» Δημοσιεύει δύο σημαντικά άρθρα για το αγροτικό ζήτημα στις εφημερίδες Σκριπ (8.4) και Ο Κοινωνισμός (9.4 και 2.7) (Π.Κ., σελ. 53 επ.). Συμμετέχει στη μεγάλη θεσσαλική επιτροπή που συγκρότησαν Θεσσαλοί βουλευτές και εκπρόσωποι των αγροτών. Τα μέλη της Κοινωνιολογικής Εταιρείας ιδρύουν πολιτική οργάνωση, υπό την επωνυμία «Λαϊκόν Κόμμα» (Π.Κ., σελ. 73 επ.) με μεταρρυθμιστικό σοσιαλιστικό πρόγραμμα. Εκλέγεται (8.8) βουλευτής Αρκαδίας στην Α Αναθεωρητική Βουλή (συγκεντρώνει ψήφους έναντι του πρώτου υποψηφίου, Ν. Τριανταφυλλάκου). Εκλέγεται (23.11) βουλευτής Αρκαδίας στη Β Αναθεωρητική Βουλή, επικεφαλής επτά βουλευτών που προέρχονται από το «κόμμα» των Κοινωνιολόγων. Αναπτύσσει τις πολιτικές ιδέες του στον Ελευθέριο Βενιζέλο. Ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι ο Παπαναστασίου είναι το «μέλλον της χώρας» Συμβάλλει στο αναθεωρητικό έργο, αναπτύσσοντας τις απόψεις του για το συνταγματικό έθιμο, τα κοινωνικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα, τον Αστικό Κώδικα, το γλωσσικό ζήτημα και την ελευθερία της έκφρασης, την αναγκαστική απαλλοτρίωση, την αποκατάσταση των ακτημόνων γεωργών, το αναλογικό εκλογικό σύστημα, την κατάργηση της θανατικής ποινής, κ.λπ. Ορίζεται εισηγητής του Κανονισμού της Β Αναθεωρητικής Βουλής (συνεδρ ). 2 Νοεμβρίου: Εισηγείται στη Βουλή την καθιέρωση ανώτατου ημερήσιου χρονικού ορίου εργασίας και υπερασπίζεται μαχητικά τον ν. «Περί ἐργασίας γυναικῶν καί ἀνηλίκων».

23 24 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 1912 Στις εκλογές της 12ης Μαρτίου αποκλείεται από το συνδυασμό των Φιλελεύθερων και δεν εκλέγεται βουλευτής. Δημοσιεύει στην εφ. Νέα Ημέρα μελέτη με τίτλο: «Τα μεγάλα ζητήματα Το Θεσσαλικόν». 13 Αυγούστου-1 Σεπτεμβρίου: Υποστηρίζει στο Γ Πανελλήνιο Συνέδριο Γεωργίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας στο Βόλο, την αγροτική μεταρρύθμιση. Συμμετέχει ως εθελοντής στρατιώτης στον Α Βαλκανικό Πόλεμο (εκστρατεία της Χίου και πολιορκία Ιωαννίνων) Απεσταλμένος από την κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, ως επικεφαλής συνεργείου για τη μελέτη της εγγείου ιδιοκτησίας στη Μακεδονία. (Μοῦ ἀρέσει ὑπερβολικά αὐτή ἡ πόλις, γράφει στη μητέρα και την αδερφή του στις , ἀκόμη δέν μπορῶ νά πιστέψω ὅτι ἀνήκει σέ μᾶς) (Π.Κ., σελ ) Δημοσιεύει στην εφ. Λαός (29.3) ενδιαφέρον κείμενο για τη σημασία και τη μεταλλαγή του ρόλου του ελληνικού Τύπου (Π.Κ., σελ. 196 επ.). Δημοσιεύει στην εφ. Λαός (5.4) άρθρο με τίτλο «Χριστιανισμός και Σοσιαλισμός» (Π.Κ., σελ. 199 επ.) Στις εκλογές της 30ής Μαΐου εκλέγεται βουλευτής Αρκαδίας με το «συνδυασμό» των «Κοινωνιολόγων» που συνεργάστηκαν με το κόμμα των Φιλελευθέρων. Ὁ Λαός ἔδειξε ὅτι ἐννοεῖ νά κανονίζῃ τήν τύχη του, δηλώνει στην εφ. Ακρόπολις της 15ης Ιουλίου (Π.Κ., σελ. 209). Στην εφ. Νέα Ελλάς (15, 16 και 20 Δεκεμβρίου) γράφει για το έργο του Ελευθέριου Βενιζέλου και τη σημασία της αποχής των Φιλελευθέρων από τις εκλογές της (Π.Κ., σελ. 212 επ.): (...) Ὁ Ἐλ. Βενιζέλος ἐτόλμησε νά κάνῃ ὅ,τι οἱ παλαιοί πολιτικοί δέν θά ἐτόλμουν οὐδέ νά σκεφθοῦν.

24 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Πρωτοστατεί στην ίδρυση της «Εταιρείας των Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών» (Απρίλιος) και στην έκδοση του περιοδικού Επιθεώρησις Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών (Σεπτέμβριος), όπου δημοσιεύεται η εμπεριστατωμένη μελέτη του: «Ο Εθνικισμός» (Π.Κ., σελ. 221 επ.). Προσχωρεί στην προσωρινή κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, διότι πιστεύει ότι το «κίνημα», όπως γράφει χαρακτηριστικά (Π.Κ., σελ. 258), πηγάζει ἀπό ἀνάγκην ἀνωτάτην τῆς φυλῆς πού διαγράφει εἰς τό Κράτος μίαν καί μόνην ἐξωτερικήν κατεύθυνσιν. Αὐτή ἡ ἀνάγκη τό ἁγιάζει καθ ὅλην τήν γραμμήν. Συντάσσει τη «Διακήρυξη προς τον Βασιλέα» (3.10), η οποία δεν πρόλαβε να κυκλοφορήσει πέρα από τους επτά πολιτικούς που την υπογράφουν. Κατασχέθηκε και ακολούθησαν διώξεις και ανακρίσεις που σταμάτησαν με επέμβαση του πρωθυπουργού Σπ. Λάμπρου (Π.Κ., σελ. 259 επ.) Διορίζεται «αντιπρόσωπος» (της προσωρινής κυβέρνησης Θεσσαλονίκης) στα Ιόνια Νησιά και εγκαθίσταται στο Αργοστόλι της Κεφαλληνίας, όπου με ομιλίες του υπερασπίζεται τον «δίκαιον αγώνα» που έχει αναλάβει ο στρατός της Εθνικής Αμύνης (Π.Κ., σ. 262). Με ενέργειές του οργανώνεται η απόβαση ελληνικού και γαλλικού στρατού στην Πρέβεζα, για να ανακοπεί έτσι η επεκτατική προέλαση των Ιταλών (Π.Κ., σελ. 263). 14 Ιουνίου: Διορίζεται υπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Βενιζέλου, που μεταφέρεται από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα. Διευθύνει προσωρινά και τα υπουργεία Περιθάλψεως και Εσωτερικών. Στο Υπουργείο Συγκοινωνίας, που είχε ιδρυθεί από την κυβέρνηση Φιλελευθέρων με τον ν. 276/1914, ο Παπαναστασίου συνέβαλε στην αναδιοργάνωση και ανάπτυξη των μαζικών μέσων μεταφοράς, των ταχυδρομείων, των τηλεγραφείων, των τηλεφώνων, κ.λπ. Εισηγείται την ψήφιση του ν. 980/ για την αναδιοργάνωση του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (Π.Κ., σελ. 264). Ἡ μεταρρύθμισις αὐτή, γράφει ο Κ. Μπίρης (Τεχνικά Χρονικά, Οκτώβριος 1954), ὑπῆρξε τόσον γενναία καί ἱκανοποίησε τόσον τούς καθηγητές, ὥστε ἐχαρακτηρίσθη: ἡ Ἐπανάστασις τοῦ Παπαναστασίου ἤ μονολεκτικῶς: «Παπανάσταση». 19 Αυγούστου, 22 Σεπτεμβρίου, 21 Δεκεμβρίου: Αγορεύει στη Βουλή για την ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά και τα κυβερνητικά μέτρα υπέρ των πυροπαθών της πόλης (Π.Κ., σελ. 266 επ.).

25 26 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Μαρτίου: Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νά μή κάμωμεν διακρίσεις μεταξύ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι προσεχώρησαν καί οἱ ὁποῖοι δέν προσεχώρησαν (...), υποστηρίζει στη Βουλή (Π.Κ., σελ. 265). 3 Απριλίου: Ἡ μέχρι τοῦδε ἐργασία, ἡ συντελεσθεῖσα διά τήν ἀνοικοδόμησιν τῆς Θεσσαλονίκης ἀνταποκρίνεται πρός τάς ἀνάγκας καί τήν θέσιν τῆς Θεσσαλονίκης (...), διαβεβαιώνει στη Βουλή (Π.Κ., σελ. 266 επ.) Απρίλιος: Κατατέθηκαν και αναπτύχθηκαν στην Ακαδημία Αθηνών εισηγήσεις για το ρυθμιστικό σχέδιο της Αθήνας, που έγιναν υπό την επίβλεψή του. Σε προεκλογικό του λόγο στην Τρίπολη (20.9) τονίζει την ιδιαίτερη σημασία των επικείμενων εκλογών (Π.Κ., σελ. 282 επ.). Στις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου καταψηφίζεται. 21 Νοεμβρίου: Αναχωρεί για τετράμηνη διαμονή στην Ιταλία Ιανουάριος: Συναντά στο Μόντε Κάρλο τον Ελευθέριο Βενιζέλο και του δηλώνει ότι, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, θα οργανώσει κίνηση για τη δημοκρατική ιδέα, με τελικό σκοπό την πολιτειακή μεταβολή καί τήν ἀποτροπή τῆς ἐθνικῆς καταστροφῆς. Δημοσιεύει στην εφ. Πατρίς (29.3) το άρθρο «Suprema Lex» (Υπέρτατος Νόμος: η σωτηρία της πατρίδος) (Π.Κ., σελ. 287 επ.). Το αδημοσίευτο «Δημοκρατικόν Πρόγραμμα» που συντάσσει τον Απρίλιο, σηματοδοτεί την πρώτη προσπάθεια για τη συγκρότηση δημοκρατικών συλλόγων (Π.Κ., σελ. 290). 22 Αυγούστου: Άγνωστοι διέρρηξαν το σπίτι του και ερεύνησαν εξονυχιστικά τα έγγραφα και τα βιβλία του. 12 Δεκεμβρίου: Στηλιτεύει με άρθρο του στην εφ. Νέα Ελλάς την απόπειρα δολοφονίας του Π. Κουντουριώτη Στο άρθρο του «Ένας χρόνος παρακμής» (εφ. Πατρίς, 3-5 Ιανουαρίου), αναλύει τις νέες διεθνείς σχέσεις της χώρας (Π.Κ., σελ. 290 επ.). 12 Φεβρουαρίου: Δημοσιεύεται στις εφ. Ελεύθερος Τύπος και Πατρίς η διακήρυ-

26 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ 27 ξις τῶν δημοκρατικῶν φιλελευθέρων, γνωστή ως Δημοκρατικό Μανιφέστο (Π.Κ., σελ ). [Το ιστορικό κείμενό του περιείχε τη γνωστή επιγραμματική φράση: (...) Ἡ Ἑλλάς εἶναι δημιούργημα τοῦ πνεύματος, τῶν μόχθων καί τῶν ἀγώνων τῶν τέκνων της. Δέν εἶναι βασιλικόν τιμάριον καί δέν ἠμπορεῖ ποτέ νά γίνῃ ἀνεκτόν νά θυσιασθῇ καί τό ἐλάχιστον τμῆμα της χάριν προσωπικῶν βασιλικῶν συμφερόντων]. Την ίδια μέρα συλλαμβάνονται και οι επτά «δημοκρατικοί» που είχαν υπογράψει το κείμενο, διατυπωμένο από τον Παπαναστασίου (Γ. Βηλαράς, Σπ. Θεοδωρόπουλος, Π. Καραπάνος, Κ. Μελάς, Δ. Πάζης. Θρ. Πετιμεζάς). Εναντίον τους ασκήθηκε ποινική δίωξη: α) «Ἐπί ἐσχάτῃ προδοσίᾳ καί συνωμοσίᾳ πρός ἀπομάκρυνσιν τοῦ βασιλέως ἀπό τόν θρόνον καί πρός μεταβολήν τοῦ πολιτεύματος» και β) «Ἐπί ἐξυβρίσει τοῦ βασιλέως καί προκλήσει μίσους καί περιφρονήσεως κατά τοῦ προσώπου του». 15 Φεβρουαρίου: Δηλώνει από το κρατητήριο: Ὅπως κατήντησε τό πρᾶγμα, ἡ θέσις παντός τιμίου πολιτευομένου θά ἀρχίσῃ νά εἶναι εἰς τήν φυλακήν. 16 Φεβρουαρίου: Στην απολογία του στον ανακριτή υποστηρίζει ότι με τη «διακήρυξη» εκπλήρωσε στοιχειῶδες πρός τήν πατρίδα καθῆκον καί ὅτι πραγματικοί κατηγορούμενοι ἐνώπιον τοῦ ὑπέρτατου Δικαστηρίου τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως (...) εἶναι οἱ προσπαθοῦντες νά κρατήσουν τόν λαόν εἰς τό σκότος καί τήν ἀδράνειαν Φεβρουαρίου: Αποφυλακίζονται και οι επτά «δημοκρατικοί» (έχει γραφτεί ότι δανείστηκε από τον Κ. Μελά και την Π. Δέλτα χρήματα για να πληρώσει την υπέρογκη δρχ. εγγύηση αποφυλάκισης. Διατυπώθηκε και η εκδοχή ότι τη χρηματική εγγύηση κατέβαλε ο προσωπικός του φίλος Θεοφ. Αλεξόπουλος): Β. Διαμαντόπουλος, Από την πολιτική και πνευματική ζωή του Αλέξανδρου Παπαναστασίου (1982), σελ. 48. Στο άρθρο του «Η πολιτική τοῦ ψεύδους» (εφ. Ελεύθερος Τύπος, 24.3) επικρίνει το «αναγκαστικόν δάνειον». 15 Απριλίου: Δημοσιεύεται το πρόγραμμα του νέου πολιτικού σχηματισμού υπό την επωνυμία «Δημοκρατική Ένωσις», που ίδρυσε ως αρχηγός του ο Παπαναστασίου. Δημοσιεύεται και το «Καταστατικόν Δημοκρατικών Συλλόγων» (Π.Κ., σελ. 306 επ.). Ἡ «Δημοκρατική Ἕνωσις» περιλαμβάνει, ἐκτός τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὁμάδας πολιτικάς, ἀνηκούσας εἰς τήν ἀγροτικήν καί τήν ἐργατικήν κίνησιν καί ἀνεξαρτήτους, ἀποδεχομένας τάς γενικάς ἀρχάς τῆς δημοκρατικῆς ἰδεολογίας... Μάιος: Δημοσιεύει αντιπολιτευτικά άρθρα στις εφ. Πατρίς (Π.Κ., σελ. 309 επ.) και Ελεύθερος Τύπος (Π.Κ., σελ. 313 επ.).

27 28 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Μέρες του Ένα από τα πλακάτ με τον «πατέρα της Δημοκρατίας» σε λαϊκή συγκέντρωση.

28 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ 29 Ιούνιος: Δημοσιεύονται στην εφ. Ελεύθερος Τύπος άρθρα του για το Αγροτικό Ζήτημα (Π.Κ., σελ. 314 επ.). 20 Ιουνίου: Κυκλοφορεί και κατάσχεται, τις παραμονές τής δίκης της Λαμίας, τεύχος (45 σελίδων) με τίτλο: «Η ποινική δίωξις των Δημοκρατικών Έγγραφα από την Δικογραφίαν Κακουργιοδικείου Λαμίας» (Π.Κ., σελ. 330). 23 Ιουνίου: Δικάζεται μαζί με τους άλλους έξι δημοκρατικούς στο Κακουργιοδικείο Λαμίας με υπερασπιστή τον νεαρό τότε δικηγόρο Γεώργιο Παπανδρέου και καταδικάζεται σε φυλάκιση τριών ετών. Στην απολογία του (Π.Κ., σελ ) δεν δίστασε να υποστηρίξει ότι ὁ Εἰσαγγελεύς στηριχθείς ἐπί πολιτικῶν ἀοριστολογιῶν ὁμοιάζει μέ πνιγμένον πιανόμενον ἀπό τά μαλλιά του (...). Δέν ζήτησε τήν ψῆφον τῶν ἐνόρκων ἀλλά τήν κομματικήν ψηφοφορίαν. Πῶς θά ἦτο δυνατόν, υποστήριξε στην αγόρευσή του ο Γ. Παπανδρέου, νά εἶναι ἔνοχος ὁ Παπαναστασίου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἐγκαλλώπισμα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος; Ἐπιστήμων ὅσον οὐδείς. Ἐνάρετος ὅσον οὐδείς (...). Ἐν τῷ μέσῳ τῶν νέων ἀνδρῶν τῆς Ἑλλάδος εἶναι αὐτός ὁ ὁποῖος ἐμπνέει τήν πίστιν καί τήν ἐλπίδα πρός ἕνα καλλίτερον πολιτικόν μέλλον. Φυλακίστηκε στην «Παλαιά Στρατώνα» και στη συνέχεια στην Αίγινα. Στις 14 και 15 Ιουλίου δημοσιεύτηκε στην εφ. Ελεύθερος Τύπος κείμενό του, γραμμένο στη φυλακή, με τίτλο «Η πολιτική διαπαιδαγώγησις του Λαού» (Π.Κ., σελ. 331 επ.). Τον Αύγουστο, λίγο πριν από την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου, ο Παπαναστασίου, στη φυλακή, γράφει για το δημοκρατικό κίνημα και το διωγμό των δημοκρατικών με τη μορφή «επιστολής» που δεν είναι γνωστό αν τελικά εστάλη ή δημοσιεύτηκε (Π.Κ., σελ. 335 επ.). [Ο Π. Κανελλόπουλος υποστήριξε, σε εκπομπή της τηλεόρασης, ότι ἄν εἶχε εἰσακουσθῆ τότε ὁ Ἀλ. Παπαναστασίου, πιστεύω ὅτι θά εἶχε ἀποτραπῆ ἡ Μικρασιατική Καταστροφή...]. 12 Σεπτεμβρίου: Αποφυλακίζεται από την «Επαναστατική Επιτροπή». Ἡ Ἀναλογική εἶναι ἀπαραίτητος θεσμός πρός ἐξασφάλισιν τῆς Δημοκρατίας, υποστηρίζει ο Παπαναστασίου σε έρευνα της εφ. Ελεύθερος Τύπος (20-22 Οκτωβρίου: Π.Κ., σελ. 351). Στην εφ. Έθνος (17-19 Δεκεμβρίου) προτείνει σύμπραξη των «Δημοκρατικών Φιλελευθέρων».

29 30 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Στις φυλακές της «Παλαιάς Στρατώνας», ο Αλ. Παπαναστασίου και οι Δημοκρατικοί Φιλελεύθεροι, που υπέγραψαν το Δημοκρατικό Μανιφέστο. Ιούλιος: Δημοσιεύει στο Αρχείον Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών την εμπεριστατωμένη μελέτη του για το σύστημα της αναλογικής εκλογής, ένα επιστημονικό και πολιτικό κείμενο που θα «γράψει» τη δική του ιστορία: «Δημοκρατία και Εκλογικόν Σύστημα» (Π.Κ., σελ. 357 επ.) Αυγούστου: Συζητά στην Ελβετία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο για τα επίμαχα θέματα του δημοκρατικού πολιτεύματος. 21 Οκτωβρίου: Κυκλοφορεί η εφ. Δημοκρατία, δημοσιογραφικό όργανο της «Δημοκρατικής Ενώσεως». Νοέμβριος: Με ομιλίες, δηλώσεις και άρθρα προωθεί την αντιμοναρχική κίνηση, υπερασπίζεται το αναλογικό εκλογικό σύστημα (Π.Κ., σελ. 352 επ.), και προβάλλει το αίτημα διεξαγωγής δημοψηφίσματος πριν από τη διενέργεια των εκλογών. 10 Δεκεμβρίου: Τα γραφεία της εφ. Δημοκρατία δέχονται επίθεση βασιλοφρόνων διαδηλωτών. 13 Δεκεμβρίου: Ἡ κατάργησις τῆς βασιλείας ζήτημα τιμῆς καί ζωῆς καί διά τήν Ἑλλάδα, επισημαίνει σε προεκλογικό λόγο του στην Τρίπολη. 16 Δεκεμβρίου: Στις εκλογές εκλέγεται πληρεξούσιος στη Δ Συντακτική

30 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ 31 Συνέλευση. Η «Δημοκρατική Ένωσις» κερδίζει 70 έδρες (από τις 397). 31 Δεκεμβρίου: Συγκεντρώθηκαν στην κατοικία του 62 πληρεξούσιοι η κοινοβουλευτική ομάδα της «Δημοκρατικής Ενώσεως» Ιανουαρίου: Αἱ ἐκλογαί ὑπῆρξαν μιά περιφανής νίκη τοῦ δημοκρατισμοῦ, γράφει στην εφ. Δημοκρατία (Π.Κ., σελ. 362 επ.). 5 Ιανουαρίου: Υποδεικνύει κι αυτός ως πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης τον Ελευθέριο Βενιζέλο (Π.Κ., σελ. 366 επ.). 23 Ιανουαρίου: Ως αρχηγός της αντιπολίτευσης καταθέτει στην Δ Συντακτική Συνέλευση δύο σχέδια ψηφισμάτων: ένα για την έκπτωση της δυναστείας και ένα για την καθιέρωση της δημοκρατίας (Π.Κ., σελ. 367 επ.). 29 Ιανουαρίου: Στη διάρκεια της συζήτησης στη Συνέλευση σχετικά με την επανέκδοση των φιλομοναρχικών εφημερίδων, σημειώνεται η έντονη φραστική αντιπαράθεση των Παπαναστασίου και Βενιζέλου που προκάλεσε τη λιποθυμία του τελευταίου και τελικά την παραίτηση της κυβέρνησής του. Στην ίδια συνεδρίαση ο Παπαναστασίου απαντά διεξοδικά σε όσους τον κατηγορούν για τον «προσεταιρισμό των στρατιωτικών» (Π.Κ., σελ. 378). Πρωθυπουργός το 1924, απαντά από τη θέση του στη Βουλή.

31 32 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 21 Φεβρουαρίου: Αγορεύει «επί του δυναστικού, του καθεστωτικού και του δημοψηφίσματος». 27 Φεβρουαρίου: Δηλώνει αποχή από τις εργασίες της Συνέλευσης. Οι βουλευτές της «Δημοκρατικής Ενώσεως» αποσύρονται από τις συνεδριάσεις. 12 Μαρτίου: Ορκίζεται πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών και Οικονομικών. 24 Μαρτίου: Διαβάζει στη Συνέλευση τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησής του (Π.Κ., σελ. 381 επ.): Μέ τήν Δημοκρατίαν ἀποδίδεται ἡ Ἑλλάς εἰς τούς Ἕλληνας. 25 Μαρτίου: Εισηγείται στην Δ Συντακτική Συνέλευση το ψήφισμα «Περί εκπτώσεως της δυναστείας και ανακηρύξεως της Δημοκρατίας», δηλαδή τη διενέργεια δημοψηφίσματος (Π.Κ., σελ. 390 επ.). Το ψήφισμα γίνεται δεκτό από την πλειοψηφία της Συνέλευσης και ορίζεται ως ημερομηνία διεξαγωγής του δημοψηφίσματος η 13η Απριλίου Απριλίου: Ομιλίες και δηλώσεις του για τα «αγαθά της Δημοκρατίας και την σημασία του δημοψηφίσματος». 13 Απριλίου: Το εκλογικό σώμα «επικυρώνει» την ανακήρυξη της Δημοκρατίας από τη Συνέλευση. Η «αβασίλευτη» συγκεντρώνει 69,95% των ψήφων. Ο Παπαναστασίου, με «πρωθυπουργικό διάγγελμα», κάλεσε τους πολίτες να καθορίσουν, ψηφίζοντας το «ναι», το πολίτευμά τους και να θέσουν τέρμα εις μίαν τόσον ἀνώμαλον καί θλιβεράν περίοδον τῆς ἱστορίας τῆς χώρας (Π.Κ., σελ. 394 επ.). 18 Ιουνίου: Τονίζει στην Δ Συντακτική Συνέλευση την ανάγκη βελτίωσης του διδακτικού προσωπικού, ιδίως στη δημοτική εκπαίδευση (Εὑρισκόμεθα εἰς τάς ἀρχάς μίας μεγάλης ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως). 4 Ιουλίου: Ἡ γλῶσσα εἶναι τό δημοκρατικώτερον ἄνθος τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς καί δέν ἀνέχεται κανένα τύραννον, υποστηρίζει σε αγόρευσή του στην Δ Συντακτική Συνέλευση (Π.Κ., σελ. 403 επ.). 12 Ιουλίου: Αγορεύει επί του νομοσχεδίου για τη δικαστική εξουσία (Π.Κ., σελ. 407 επ.). 16 Ιουλίου: Αγορεύει επί του νομοσχεδίου για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Π.Κ., σελ. 414).

32 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ 33 Στις 26 Μαρτίου 1924, η εφ. «Ελεύθερος Τύπος» αναγγέλλει την ανακήρυξη της ελληνικής Δημοκρατίας, παράλληλα με την εθνική εορτή, και επαινεί τον πρωθυπουργό Παπαναστασίου. 17 Ιουλίου: Αγορεύει επί του νομοσχεδίου για την «Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων» (Π.Κ., σελ. 415 επ.). 18 Ιουλίου: Μετά από αλλεπάλληλες παραιτήσεις υπουργών και την εκδήλωση αντιπειθαρχικού κινήματος στο Ναυτικό, θέτει ζήτημα εμπιστοσύνης, καταψηφίζεται και υποβάλλει την παραίτηση της κυβέρνησης [Βλ. αγόρευση Α.Π. και δηλώσεις του στην εφ. Δημοκρατία (21.7)]. 30 Ιουλίου: Αρνείται ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Σοφούλη (Π.Κ., σελ ). 12 Αυγούστου: Σε κείμενό του στην εφ. Δημοκρατία θεωρεί ευεργετικό το θρυμματισμό της παράταξης των Φιλελευθέρων σε μικρά κόμματα υπό τον

33 34 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ όρο να περιορίσουν τον προσωπικό χαρακτήρα τους και να τονώσουν τον ιδεολογικό. 17 Αυγούστου: Στην εφ. Δημοκρατία προβαίνει σε αποτίμηση του έργου της πρώτης δημοκρατικής κυβέρνησης. 26 Αυγούστου: Γράφει στην εφ. Δημοκρατία: (...) Μετά τήν δημοκρατικήν νίκην τῆς 13ης Ἀπριλίου (...) ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἐλησμόνησε τάς ὑποχρεώσεις καί τήν ἀποστολήν του. Παρεῖδεν (...) ὅτι ἡ οὐσία τῆς μεγάλης πολιτειακῆς μεταβολῆς δέν ἐξαντλεῖται μέ τήν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀνωτάτου κληρονομικοῦ ἄρχοντος δι αἱρετοῦ τοιούτου (...). Ἡ Δημοκρατία πρέπει νά κυριαρχήσῃ ἀντί πάσης θυσίας. 6 Σεπτεμβρίου: Υποστηρίζει στην εφ. Δημοκρατία την ευρύτερη βαλκανική συνεννόηση. 9 Σεπτεμβρίου: Γράφει στην εφ. Δημοκρατία για τη «μεταρρύθμιση» του Μουσταφά Κεμάλ στην Τουρκία (Π.Κ., σελ. 426 επ.). 16 Σεπτεμβρίου: Επισημαίνει στην εφ. Δημοκρατία: Ὁ ἀγώνας γιά τήν ἀνύψωσιν τῶν ἐργατῶν σημαίνει καί τήν ἀνύψωσιν τοῦ πολιτισμοῦ ὅλης τῆς κοινωνίας (Π.Κ., σελ. 431 επ.). 20 Σεπτεμβρίου: Γράφει στην εφ. Δημοκρατία: Οἱ ποιηταί καί οἱ καλλιτέχναι δύνανται νά ὁμιλοῦν ἐπί τῶν μεγάλων κοινωνικῶν καί πολιτικῶν προβλημάτων, διότι, ἄν δέν διαθέτουν τήν γλῶσσαν τῶν ἀριθμῶν (...), διαθέτουν ὅμως τό μέγα μέσον τῆς διαισθήσεως καί τοῦ αἰσθήματος διά νά εἰσδύσουν εἰς τήν οὐσίαν τῶν φαινομένων... (Π.Κ., σελ. 434). 21 Σεπτεμβρίου: Αναλύει στην εφ. Δημοκρατία το θεσμό της «περιορισμένης πρωθυπουργικής θητείας». 26 Σεπτεμβρίου: Εκθέτει στο συνέδριο της «Δημοκρατικής Ενώσεως» τα «πεπραγμένα» του κόμματος (δημοκρατία, συμφιλιωτική πολιτική, εξωτερική πολιτική, δικαιοσύνη, εκπαίδευση, προσφυγικό ζήτημα, ευθύνη του Τύπου, κ.λπ.). 15 Οκτωβρίου: Αρνείται ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Μιχαλακοπούλου. Στη σχετική αγόρευσή του επισημαίνει: Δέν εἶναι τά ἄρθρα τοῦ Συντάγματος νόμοι ὑπηρεσιακοί, οἱ ὁποῖοι δύνανται νά μεταβάλλωνται ἑκάστοτε (...). Χωρίς τελικήν μεταβολήν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, χωρίς καθιέρωσιν τῆς ἀναλογικῆς ἀντιπροσωπείας εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀποκατάστασις ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου. 17 Νοεμβρίου: Αγορεύει στην Δ Συντακτική Συνέλευση για το θεσμό της Γερουσίας (Π.Κ., σελ. 441 επ.).

34 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Νοεμβρίου: Στην αγόρευσή του για τις «εθνικιστικές οργανώσεις της Μακεδονίας» επισημαίνει: (...) Ὁ μπολσεβικικός κίνδυνος δέν ὑπάρχει εἰς τήν Ἑλλάδα καί ἄν εἰς ὅλην τήν Εὐρώπην ἐκυριάρχει ὁ μπολσεβικισμός, εἰς τήν Ἑλλάδα μέ μεγίστην δυσκολίαν ἤθελεν ἐπικρατήσει (Π.Κ., σελ. 464 επ.). 9 Δεκεμβρίου: Αγορεύει στην Δ Συντακτική Συνέλευση, υποστηρίζοντας τον πλήρη διαχωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας (Π.Κ., σελ. 470 επ.). 16 Δεκεμβρίου: Σε μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα αγόρευση αναφέρεται στις έννοιες της λαϊκής κυριαρχίας, της «λαϊκής δημοκρατίας», του δημοψηφίσματος, κ.λπ. (Π.Κ., σελ. 474 επ.) Φεβρουαρίου: Αγορεύει στην Δ Συντακτική Συνέλευση για το «πρωτόκολλον της Γενεύης περί μειονοτήτων» (Π.Κ., σελ. 479 επ.). 20 Φεβρουαρίου: Τό ζήτημα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος καί εἰς τάς γυναῖκας εἶναι ζήτημα ἐκλογικοῦ νόμου, υποστηρίζει στην Δ Συντακτική Συνέλευση (Π.Κ., σελ. 488). 18 Μαρτίου: Τονίζει στην Δ Συντακτική Συνέλευση τη θεμελιώδη σημασία της κοινωνικής πολιτικής του κράτους (Π.Κ., σελ. 489). 2 Απριλίου: Με δηλώσεις του στην εφ. Δημοκρατία διαχωρίζει τη «Δημοκρατική Ένωση» από τον Κομμουνισμό. 1 Ιουνίου: Προτείνει να συγκροτηθεί ἐπιτροπή πρώην πρωθυπουργῶν καί ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν πρός παρακολούθησιν τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων (αγόρευση στην Δ Συντακτική Συνέλευση). 7 Ιουνίου: Επισημαίνει στην εφ. Δημοκρατία ότι ο βασιλικός θεσμός (...) δέν δύναται νά ἐμποδίσῃ οὔτε τήν κοινωνικήν ἀναρχίαν οὔτε τήν στρατοκρατίαν (Π.Κ., σελ. 493 επ.). 25 Ιουνίου: Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας του αναθέτει την εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση, για να αντιμετωπιστεί το πραξικόπημα του Θ. Πάγκαλου. Ο Παπαναστασίου καταθέτει την εντολή. 28 Ιουνίου: Δηλώνει στην εφ. Δημοκρατία ότι πρέπει να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για τη σύλληψη του βουλευτή Γ. Παπανδρέου και του δημοσιογράφου Δ. Λαμπράκη. 30 Ιουνίου: Αναλαμβάνει να διατυπώσει τους όρους για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση που σχηματίζει μετά το πραξικόπημά του ο Θ. Πάγκαλος (Ψήφισμα 1ης Ιουλίου: «Κοινοβουλευτικός Μανδύας»).

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω

ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω ΧΡHΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Α Αθηνών Αξίζω ένα καλύτερο µέλλον Δικαιούµαι µία παιδεία, εφόδιο ζωής Ψάχνω για δουλειά µε βάση το βιογραφικό µου και όχι τις γνωριµίες Επιθυµώ ευκαιρίες, στήριξη και υγιή ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86)

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9.1 Εκλογικό σώμα (σελ. 77) Εκλογικό σώμα: οι πολίτες που έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ο λαός που έχει την εξουσία ταυτίζεται με το εκλογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Καταστατικό Προοίμιο Το φοβερό μεταπολιτευτικό αδιέξοδο, εθνικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό, βύθισε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτατη κρίση αξιών. Οι πολιτικές δυνάμεις του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΣΤΕΛΕΧΗ, ΤΟΥΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ

ΝΕΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΣΤΕΛΕΧΗ, ΤΟΥΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΝΕΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΣΤΕΛΕΧΗ, ΤΟΥΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ Νοέμβριος 2015 Σελίδα 1 από 15 Τα όργανα του Ποταμιού 1. Oι εθελοντές (μέλη) του Κινήματος...3 2. Ο Επικεφαλής...4 3. Η Μεγάλη Συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909.

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 2 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (09/11/2014) ΖΗΤΗΜΑ 1 Ο Αντιστοίχιση: 1-γ 2-δ 3-α 4-ε 5-β ΖΗΤΗΜΑ 2 Ο Eρωτήσεις σωστού-λάθους: 1: λάθος Αιτιολόγηση: Κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ. 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις.

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ. 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις. Αρ. 1 1. Αστικός συνεταιρισμός είναι εκούσια ένωση προσώπων με οικονομικό σκοπό, η οποία, χωρίς να αναπτύσσει δραστηριότητες αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του Δρ. Παρασκευάς Παναγιώτης ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του Είναι πολύ δύσκολο σήμερα μετά από 71 χρόνια να αποτιμηθεί το έργο του Εθνάρχη Ελ. Βενιζέλου, διότι αφενός είναι τεράστιο,

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Το ΒΗΜΑ, 24/06/2007, Σελ.: A42 Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Η νεοεκλεγείσα βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας Μαριέττα Καραμανλή μιλάει για το όνομά της, την ελληνική κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Κ.Υ. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒ/ΣΗΣ & ΕΚΛΟΓΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΣΟΥΗΔΙΑ - ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ»

«Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΣΟΥΗΔΙΑ - ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» «Η ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΣΟΥΗΔΙΑ - ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» Εισηγητής: Εμμανουήλ Μορφιαδάκης Αντιδήμαρχος στο Δήμο Μάλμοε Α. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στη Σουηδία Ιστορικό Η Ελλάδα και η Σουηδία έχουν περίπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ»

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ» ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ» ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 - Τίτλος 1. Ιδρύεται σήμερα 20 Μαρτίου 2013 πολιτικό κόμμα με τον τίτλο «ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Ρήγας ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Ν. ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Μαζί μπορούμε. Με όραμα για την Ελλάδα. Με πάθος για τις Κυκλάδες μας

Παναγιώτης Ρήγας ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Ν. ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Μαζί μπορούμε. Με όραμα για την Ελλάδα. Με πάθος για τις Κυκλάδες μας Μαζί μπορούμε Με όραμα για την Ελλάδα Με πάθος για τις Κυκλάδες μας με γνώση και σχέδιο για το μέλλον Παναγιώτης Ρήγας ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Ν. ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΠΑΣΟΚ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΤΙΤΛΟΣ-ΕΔΡΑ-ΣΚΟΠΟΣ-ΜΕΣΑ. ΑΡΘΡΟ 1 ο Ιδρύεται Σύλλογος με τον τίτλο «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Το Προεδρείο της Βουλής Το Προεδρείο της Βουλής προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγµα. Αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής, από επτά(7) Αντιπροέδρους, τρεις (3)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα:

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: «Δομή, στελέχωση και Μεθοδολογία κατάρτισης του Κυβερνητικού Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας»

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ. http :// syma. gr

ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ. http :// syma. gr ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ http :// syma. gr Ιδρύεται πολιτικός σχηματισμός με την επωνυμία ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΩΝ", προκειμένου να εκφράσει τις προσδοκίες των πολιτών που οραματίζονται

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Κ.2

ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Κ.2 ΑΡΧΕΙΟ ΑΝΤΙ ΙΚΤΑΤΟΡΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Κατάλογος Κ. 1 Φ. 1 Αγωνιστικό Μέτωπο Ελλήνων Εξωτερικού (Α.Μ.Ε.Ε.) Φυλλάδια, προκηρύξεις, εκθέσεις, κείµενα αποφάσεων, 1972- Φ. 2 Αντιδικτατορική Ε.Φ.Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΠΡΟΘΕΣΗ ΨΗΦΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 13,9% 5,5% 2,0% 35,1% Δακής Παπαιορδανίδης Τσάκωνας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 114

Πολιτικό Βαρόμετρο 114 Πολιτικό Βαρόμετρο 114 Νοέμβριος 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1ΗΥΠΕΡΨΗΦΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΥΛΗ ΕΙΧΕ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ Σχετικά με τα νέα μέτρα που σχεδιάζει να πάρει η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ εναλλαγές σε κυβερνητικά αξιώματα απασχοληθέντα πρόσωπα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ εναλλαγές σε κυβερνητικά αξιώματα απασχοληθέντα πρόσωπα ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ εναλλαγές σε κυβερνητικά αξιώματα απασχοληθέντα πρόσωπα ΕΝΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΑΝΑΠΛ. α. ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΑΣ (υφυπουργείο) 2 2 2 ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ 7 9 10 2 12 ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων

Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων 15-17 Απριλίου 215 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Αρ.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007 ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ καιτηνκαθημερινη 8-10 Οκτωβρίου2007 TΑΥΤΟΤΗΤΑΤΗΣΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: PUBLIC ISSUE(Α.Μ. ΕΣΡ: 8). ΑΝΑΘΕΣΗ: Τηλεοπτικός- Ραδιοφωνικός Σταθµός«ΣΚΑΪ»& εφηµερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Κατανομή κρατικής οικονομικής ενίσχυσης έτους 2015 (α δόση) στα δικαιούχα πολιτικά κόμματα και συνασπισμούς πολιτικών κομμάτων.

ΘΕΜΑ: Κατανομή κρατικής οικονομικής ενίσχυσης έτους 2015 (α δόση) στα δικαιούχα πολιτικά κόμματα και συνασπισμούς πολιτικών κομμάτων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ Α. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Κ.Υ. Β. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΕΟ 10 ΑΡΧΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΛΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΛΟΣ ΣΕΠ ΕΑΠ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΩΝ & Γ.

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΩΝ & Γ. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΩΝ & Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ Δ/ΝΣΗ: 3 Ο χλμ ΠΕΟ ΛΑΜΙΑΣ-ΑΘΗΝΑΣ 35100 ΛΑΜΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές εκλογές 1996

Βουλευτικές εκλογές 1996 Βουλευτικές εκλογές 1996 Στην ενεργό πολιτική μπήκε την Άνοιξη του 1996. Ήταν τότε που συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο του Δημοκρατικού Συναγερμού, ως κατ επιλογήν ( αριστίνδην ) υποψήφιος. Οι εκλογές εκείνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ»

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ» Σελίδα1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ» ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 - Τίτλος 1. Το πολιτικό κόμμα, που ιδρύθηκε την 20η Μαρτίου 2013, έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Γιώργου Κόκκα του Λεάνδρου, δικηγόρου, κατοίκου Αγ. Παρασκευής, οδός Ψαρών αριθ.20, ενεργούντος ατομικά και ως νομίμου εκπροσώπου της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 87

Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Φεβρουάριος 2011 ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κυριακή 13/2/2011 Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: «ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ 1911 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ»

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: «ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ 1911 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ» ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: «ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ 1911 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ» ΑΙΜΙΛΙΑ ΣΤΡΟΥΜΠΗ Α.Μ. 1340200500406 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διεύθυνση Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Οπτικοακουστικών Μέσων και Αρχείων Δ/ΝΣΗ: Φραγκούδη 11 & Αλ. ΠάντουΚαλλιθέα Τ.Κ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΔΙΑΘΕΣΗΣ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΔΙΑΘΕΣΗΣ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΔΙΑΘΕΣΗΣ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ : ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ : ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΟΜΕΑΣ : ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ : ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ E-MAIL ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ : babalioutas.l@dsa.gr ΩΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ : ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΟΜΑΔΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ! ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Λευκωσία, 25 Μαρτίου 2015. Ομάδα Εργασίας για την Οριζόντια Ψηφοφορία αποτελούμενη από εκπρόσωπους τριών κομμάτων (ΔΗΣΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί}

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ. «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1. {Ίδρυση και Σκοποί} ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «ΑΜΕΣΗ Δημοκρατία Στην Πράξη» Άρθρο 1 {Ίδρυση και Σκοποί} Ιδρύεται Συνασπισμός Μη Αντιπροσωπευόμενων στα Κοινοβούλια Πολιτικών Κομμάτων και Κοινωνικών Οργανώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε,

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ, κύριε Κάλλιε, Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ): Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε, ονομάζομαι Δημήτρης Ντεντάκης, γεννήθηκα και μεγάλωσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα»

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Πατάει γερά ο Σαμαράς, υποχωρεί ο ΣΥΡΙΖΑ Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Παρά την εμφανή οικονομική δυσπραγία και την προφανή δυσκολία της πλειονότητας των πολιτών να εκπληρώσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων

Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων Έρευνα εκτίμησης πολιτικών τάσεων 13-15 Μαΐου 2015 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Αρ. Μητρώου

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση πρόθεσης ψήφου για τις Βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2014. 10-12 Ιανουαρίου 2014

Εκτίμηση πρόθεσης ψήφου για τις Βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2014. 10-12 Ιανουαρίου 2014 Εκτίμηση πρόθεσης ψήφου για τις Βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2014 10-12 Ιανουαρίου 2014 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1. Ο περί της Εθνικής Φρουράς 2006. (Πρόταση νόμου του κ. Νεόφυτου Κωνσταντίνου, βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας)

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 A ΦΑΣΗ ÓÔÏ ÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α A ιχοτόµηση του χαρτονοµίσµατος: Πρωτότυπο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα