«Εξέλιξη της μικροχλωρίδας, ιδιαίτερα της γαλακτικής, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και παστεριωμένο γάλα».

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Εξέλιξη της μικροχλωρίδας, ιδιαίτερα της γαλακτικής, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και παστεριωμένο γάλα»."

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Α.Π.Θ.) ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΠΟΖΟΥΔΗ Δ. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Εξέλιξη της μικροχλωρίδας, ιδιαίτερα της γαλακτικής, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και παστεριωμένο γάλα». ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ Ν. ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, Φεβρουάριος 2009.

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Α.Π.Θ.) ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΠΟΖΟΥΔΗ Δ. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Εξέλιξη της μικροχλωρίδας, ιδιαίτερα της γαλακτικής, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και παστεριωμένο γάλα». ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ Ν. ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Η υποβολή της Μεταπτυχιακής Διατριβής αποτελεί μέρος των απαιτήσεων για την απονομή του Μεταπτυχιακού Τίτλου σπουδών στην Κατεύθυνση της Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων της Γεωπονικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, Φεβρουάριος 2009.

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το πειραματικό μέρος της παρούσας εργασίας εκπονήθηκε στο εργαστήριο Μικροβιολογίας και Υγιεινής Τροφίμων τη χρονική περίοδο Νοεμβρίου 2007-Ιουνίου 2008 στα πλαίσια απονομής Μεταπτυχιακού Διπλώματος. Η εργασία αυτή, χωρίζεται σε δύο κύριες ενότητες, το θεωρητικόβιβλιογραφικό μέρος και το πειραματικό μέρος. Το πρώτο κεφάλαιο είναι εισαγωγικό και αφηγείται την ιστορία του τυριού ανά τον κόσμο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα τυριά της Ελλάδας και της Μεσογείου. Το δεύτερο κεφάλαιο, διακρίνει τα τυριά σε κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο ωρίμασης, εστιάζει στα ελληνικά παραδοσιακά ΠΟΠ τυριά και τους μικροοργανισμούς που απαντώνται σ αυτά με ιδιαίτερη αναφορά στις Ζύμες, τους Μικρόκοκκους- Σταφυλόκοκκους, τα προπιονικά βακτήρια και τα γαλακτικά βακτήρια καθώς και στην ανάλυση της Γραβιέρας Κρήτης και την τεχνολογία παρασκευής της. Στο τρίτο κεφάλαιο αναφέρονται τα υλικά και οι μέθοδοι του πειραματικού μέρους, ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται συζήτηση και ανάλυση των αποτελεσμάτων αυτής της εργασίας. Στην όσο το δυνατόν αρτιότερη διεκπεραίωση, συγγραφή και παρουσίαση αυτής της εργασίας, συνέβαλαν πολλοί άνθρωποι και με πολυποίκιλους τρόπους. Γι αυτό το λόγο, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθένα από αυτούς ξεχωριστά. Πρωταρχικά, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμότατες ευχαριστίες μου στον επιβλέποντα Καθηγητή Μικροβιολογίας και Υγιεινής Γάλακτος κ. Νικόλαο Τζανετάκη. Σας ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη που μου δείξατε, για την καθοδήγησή σας, τις προτροπές και τις συμβουλές σας. Σας ευχαριστώ γιατί μου δώσατε ευκαιρίες να αποδείξω αυτά που μπορώ να κάνω αλλά και για την υπομονή σας μαζί μου κατά τη διάρκεια της εκπόνησής της. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω απ την καρδιά μου την Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Γάλακτος και Προϊόντων του, κα Ευανθία Λιτοπούλου-Τζανετάκη για τις πολύτιμες συμβουλές της, τη βοήθειά της καθ όλη την πορεία ολοκλήρωσης αυτής της εργασίας, αλλά και για την αμέριστη συμπαράστασή της, τη διακριτικότητά της, την ευγένεια και τη στήριξή της. Σας ευχαριστώ και τους δύο θερμά! Ακόμη, ευχαριστώ θερμά τον επίκουρο Καθηγητή Μικροβιολογίας και Ασφάλειας Τροφίμων κ. Κων/νο Κουτσουμανή για τις γνώσεις, ιδέες και λύσεις που μου προσέφερε, όσον αφορά τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων. Μποζούδη Δέσποινα. 3

4 Οφείλω να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στην κα Μάγδα Χατζηκαμάρη, μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. του τομέα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, για τις υποδείξεις της και τις ωραίες λύσεις που πάντα είχε να μου προτείνει. Ευχαριστώ από καρδιάς την κα Ευγενία Χαριτωνίδου-Μυρόβαλη, μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. του τομέα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, για τις συμβουλές της, τις προτροπές της και τις όμορφες και χαλαρωτικές συζητήσεις που κάναμε. Δεν θα παρέλειπα όμως να ευχαριστήσω και την Λευκή Ψώνη και Στράτο Νικολάου, διδάκτορες του εργαστηρίου Μικροβιολογίας και Υγιεινής Τροφίμων, πάνω απ όλα για τη φιλία τους, για τη σημαντική βοήθειά τους ιδιαίτερα στην κατανόηση της τεχνικής της ηλεκτροφόρησης αλλά και σε όλη την πορεία ολοκλήρωσης του πειραματικού μέρους αυτής της εργασίας. Επιπλέον, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους καθηγητές του τομέα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων για τις γνώσεις που μου προσέφεραν στη διάρκεια του προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών. Οφείλω όμως να τους ευχαριστήσω και για άλλους λόγους; επειδή μου έδειξαν με τον τρόπο τους ότι πρέπει να πεισμώνω γι αυτό που επιθυμώ, ότι υπάρχει πάντα κάποιος καλός λόγος να αγωνίζομαι, να βάζω στόχους και να τους πραγματοποιώ. Δεν θα μπορούσα να μην ευχαριστήσω τους γονείς μου. Είναι οι άνθρωποι που με μεγάλωσαν με θυσίες, κόπο και στερήσεις. Είναι αυτοί που μου έδωσαν κίνητρα από παιδί και μου έμαθαν να εκτιμώ τη γνώση. Είναι οι άνθρωποι που χαίρονται πιο πολύ απ τον καθένα ό, τι καταφέρνω με κόπο. Σας ευχαριστώ απ την καρδιά μου για ό, τι έχετε κάνει μέχρι τώρα για μένα και για όσα θα κάνετε στο μέλλον! Θα ήθελα να ευχαριστήσω και την αδερφή μου Αγγελική Μποζούδη, για τις υποδείξεις της, την αγάπη της, την αφοσίωσή της και την αφοπλιστική ειλικρίνειά της που πολλές φορές με προσγείωνε και με έκανε να δουλεύω ακόμη πιο σκληρά. Τέλος, Γιώργο Γκένο σ ευχαριστώ! Σ ευχαριστώ που υπάρχεις δίπλα μου και με στηρίζεις. Σ ευχαριστώ για τις πολύωρες συζητήσεις μας, για το κουράγιο που μου έδινες όταν «με έπαιρνε από κάτω», για τις ιδέες και λύσεις που πάντα είχες να μου προτείνεις, για την κατανόησή σου όταν τίποτα δεν πήγαινε καλά ή για τη χαρά σου όταν όλα πήγαιναν κατ ευχήν και για την αισιοδοξία που πάντα μου μετέδιδες. Σ ευχαριστώ γιατί πάντα πίστευες σε μένα και σ αυτά που μπορούσα να κάνω! Σας ευχαριστώ όλους από τα βάθη της καρδιάς μου. Υπήρξατε όλοι δίπλα μου σαν οικογένεια! Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος Μποζούδη Δέσποινα. 4

5 «Εξέλιξη της μικροχλωρίδας, ιδιαίτερα της γαλακτικής, κατά την ωρίμανση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και παστεριωμένο γάλα». ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παρασκευάστηκαν δύο είδη τυριού Γραβιέρα Κρήτης από νωπό (Ν) και από παστεριωμένο (Π) γάλα, με σκοπό τη μελέτη επίδρασης της παστερίωσης στην μικροχλωρίδα του τυριού, τη σύνθεση των γαλακτικών βακτηρίων που δεν ανήκουν στην καλλιέργεια (NSLAB) και την πρωτεόλυση και λιπόλυση του τυριού. Τα γαλακτικά βακτήρια (LAB) ήταν η κυρίαρχη μικροχλωρίδα και στους δύο τύπους τυριών. Η θερμική επεξεργασία μείωσε (P<0.05) τα επίπεδα όλων των μικροβιακών ομάδων; επίσης επηρέασε σημαντικά τη σύνθεση των NSLAB στην αρχή της ωρίμανσης. Στο τυρόπηγμα του Ν τυριού κυριαρχούσαν οι λακτοβάκιλλοι, ενώ στο Π τυρί οι εντερόκοκκοι ήταν η πολυπληθέστερη μικροβιακή ομάδα. Από τις 4 ημέρες και έπειτα, οι λακτοβάκιλλοι βρέθηκαν σε υψηλή συγκέντρωση μέχρι το τέλος της ωρίμανσης. Τα κυριότερα είδη λακτοκόκκων ήταν ο Lct. lctis subsp. lctis. Ο L. prcsei subsp. prcsei κυριάρχησε των υπόλοιπων NSLAB στο ώριμο τυρί. Ο Ent. feclis βρίσκονταν πιο συχνά μεταξύ των υπόλοιπων ειδών του γένους Enterococcus. Η παστερίωση επηρέασε την ωρίμανση του τυριού. Η διάσπαση της αs 1 και β-καζεΐνης ήταν υψηλότερη στο R απ ότι στο P τυρί. Η β-cn παρουσίασε μεγαλύτερη αντοχή στην πρωτεόλυση καθ όλη την περίοδο ωρίμανσης και στα δύο τυριά. Το ίδιο παρατηρήθηκε και για τα προϊόντα της λιπόλυσης. Η οσμή, γεύση και δομή-υφή του τυριού από νωπό γάλα, προτιμήθηκε απ ότι εκείνη του παστεριωμένου γάλακτος. Μποζούδη Δέσποινα. 5

6 «Development of microflor, prticulrly the lctic, on the mturtion of Grvier Ktitis cheese, mde from rw nd/or psteurized milk» ABSTRACT Experimentl cheeses of Grvier Kritis cheese were mde from rw (R) nd psteurized (P) milk to study the influence of psteuriztion on the cheese microflor, the composition of non strter lctic cid bcteri (NSLAB) nd the cheese proteolysis nd lipolysis. LAB were the predominted microflor in both cheeses. Het tretment lowered (P<0.05) the levels of ll microbil group; it lso ffected considerbly the composition of the NSLAB erly in ripening. In the curd of R cheese lctobcilli predominted, while in P cheese curd enterococci were the most bundnt NSLAB microbil group; from 4 dys onwrds, lctobcilli were found with incresed frequencies till the end of ripening. The min lctococcus species ws Lct. lctis subsp. lctis. L. prcsei subsp. prcsei predominted over the other NSLAB in the mture cheese. Ent. feclis ws the most frequently found mong Enterococcus species. Psteuriztion lso influenced cheese ripening. Degrdtion of αs 1 -csein nd β-csein ws in R>P cheese. The β-cn exhibited greter resistnce to proteolysis over the entire period in both cheeses. The sme ws observed with the lipolysis products. The flvor nd texture of R ws preferred to P cheese. Μποζούδη Δέσποινα. 6

7 Συντμήσεις. ADV Acid Degree Vlue ANOVA Anlysis of Vrince AOC Appeltion d Origin Contrôlée C. Cndid Ent. Enterococcus FAO Food nd Agriculture Orgniztion G-C Γουανίνη-Κυτοσίνη L-Gly L-Glycine (L-Γλυκίνη) LAB Lctic Acid Bcteri Lb. Lctobcillus Lc. Lctococcus Leu. Leuconostoc LSD Lest Significnce Difference NCl Χλωριούχο Νάτριο NSLAB Non Strter Lctic Acid Bcteri o-pa o-phthldildehyde PDO Protected Denomintion of Origin St. Stphylococcus Str. Streptococcus WHO World nd Helth Orgniztion α s -CN α s -καζεΐνη β-cn β-καζεΐνη Ν Τυρί από νωπό γάλα Π Τυρί από παστεριωμένο γάλα ΠΓΕ Προστατευμένης Γεωγραφικής Ένδειξης ΠΟΠ Προστατευμένης Ονομασίας Προέλευσης Μποζούδη Δέσποινα. 7

8 Ευρετήριο πινάκων σελ. Πίνακας 1 Αριθμός προβάτων και κατσικιών σε διαφορετικές ηπείρους σε σύγκριση με άλλα οικόσιτα ζώα (σε χιλιάδες-fao, 1999) Πίνακας 2 Παραγωγή γάλακτος από οικόσιτα ζώα στην περιοχή της Μεσογείου (FAO, 1999) Πίνακας 3 Σύνθεση γάλακτος επιλεγμένων φυλών προβάτων και κατσικιών (Boyzoglu, 2000; Anifntkis, 1991) Πίνακας 4 Τα κυριότερα παραδοσιακά τυριά των μεσογειακών χωρών Πίνακας 5 Ελληνικά παραδοσιακά τυριά ΠΟΠ Πίνακας 6 Είδη ζυμών που βρέθηκαν στην επιφάνεια διάφορων τυριών που ωριμάζουν με επιφανειακή μικροχλωρίδα Πίνακας 7 Διαφοροποίηση των LAB σε σύγκριση με την ισχύουσα ταξινόμηση. 38 Πίνακας 8 Επικρατέστερα είδη της γαλακτικής μικροχλωρίδας σε μερικά ελληνικά παραδοσιακά τυριά Πίνακας 9 Μέσες τιμές log cfu/gr (x ± SD) των μικροβιακών ομάδων κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό και /ή παστεριωμένο γάλα Πίνακας 10 Μεταβολές στον αριθμό και τα είδη των NSLAB κατά την παρασκευή και ωρίμανση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (N) και/ή παστεριωμένο (Π) γάλα Πίνακας 11 Μεταβολές (x ± SD) στο ph, την υγρασία %, το ΝCl %, την % διάσπαση των καζεϊνών, την πρωτεολυτική δραστηριότητα (ο-ρα) και την λιπόλυση (Acid Degree Vlue-ADV) κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση της Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) και/ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μποζούδη Δέσποινα. 8

9 Ευρετήριο εικόνων σελ. Εικόνα 1 Εξωτερική και εσωτερική άποψη μητάτου στα ορεινά της Κρήτης Εικόνα 2 Γενεαλογικό δέντρο βασισμένο σε τεχνικές 16S rrna που απεικονίζει τις φυλογενετικές σχέσεις μεταξύ των LAB. Η γραμμή υποδεικνύει 10% αναμενόμενη γραμμική απόκλιση Εικόνα 3 Γενεαλογικό δέντρο βασισμένο σε τεχνικές 16S rrna που απεικονίζει τις φυλογενετικές σχέσεις μεταξύ των εντεροκόκκων. Η γραμμή υποδεικνύει 5% αναμενόμενη γραμμική απόκλιση. 41 Εικόνα 4 Στράγγισμα τυροπήγματος με τσαντίλα Εικόνα 5 Τοποθέτηση τυροπήγματος σε καλάθια Εικόνα 6 Κεφάλια τυριών Γραβιέρας Κρήτης που ωριμάζουν πάνω σε ξύλινα ράφια Εικόνα 7 Δοκιμή ζύμωσης σακχάρων από τα NSLAB Εικόνα 8 Μεταβολές στις λογαριθμικές τιμές (x ± SD) των coliforms, και των Enterobctericee, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Εικόνα 9 Μεταβολές στις λογαριθμικές τιμές (x ± SD) των ζυμών και της ΟΜΧ (Ολική Μεσόφιλη Χλωρίδα), κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης, από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Εικόνα 10 Μεταβολές στις λογαριθμικές τιμές (x ± SD) των σταφυλοκόκκων και των Grm αρνητικών βακτηρίων κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Εικόνα 11 Μεταβολές στις λογαριθμικές τιμές (x ± SD) των γαλακτικών βακτηρίων (LAB) στο MRS και το M17 gr κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Εικόνα 12 Μεταβολές στις λογαριθμικές τιμές (x ± SD) των λακτοβακίλλων και των εντεροκόκκων κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Εικόνα 13 Μεταβολές στις τιμές (x ± SD) του ph κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μποζούδη Δέσποινα. 9

10 Εικόνα 14 Εικόνα 15 Εικόνα 16 Εικόνα 17 Μεταβολές στις τιμές (x ± SD) της υγρασίας-% κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μεταβολές στις τιμές (x ± SD) του % NCl, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μεταβολές στις τιμές (x ± SD) των ppm γλυκίνης, κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατύρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μεταβολές στις τιμές (x ± SD) του δείκτη λιπόλυσης (ADV), κατά την παρασκευή, ωρίμανση και διατήρηση Γραβιέρας Κρήτης από νωπό (Ν) ή παστεριωμένο (Π) γάλα Μποζούδη Δέσποινα. 10

11 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ σελ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 5 ABSTRACT ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία του τυριού στον κόσμο και την Ελλάδα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Κατηγορίες τυριών Η κατάσταση της γαλακτοκομίας και τυροκομίας στη Μεσόγειο. Παραδοσιακά τυριά της Μεσογείου και των Βαλκανίων Ελληνικά Παραδοσιακά Τυριά (ΠΟΠ) Μικροχλωρίδες ελληνικών παραδοσιακών τυριών Οι ζύμες Οι μικρόκοκκοι και οι σταφυλόκοκκοι Τα προπιονικά βακτήρια Τα γαλακτικά βακτήρια Γενικά για τα γαλακτικά βακτήρια Γαλακτικά βακτήρια ελληνικών παραδοσιακών τυριών Η Γραβιέρα Κρήτης ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Δείγματα τυριών Μικροβιολογική ανάλυση δειγμάτων Απομόνωση και χαρακτηρισμός των γαλακτικών βακτηρίων που δεν ανήκουν στην καλλιέργεια (NSLAB) Χημικές αναλύσεις Προσδιορισμός του ph των τυριών Προσδιορισμός υγρασίας τυριών Προσδιορισμός περιεκτικότητας τυριών σε NCl Πρωτεολυτική δραστηριότητα Λιπολυτική δραστηριότητα ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μεταβολή της μικροχλωρίδας κατά την ωρίμανση Απομονώσεις NSLAB Χημικές αναλύσεις ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 78 Μποζούδη Δέσποινα. 11

12 4.1. Επίδραση της θερμικής κατεργασίας στα μικροβιολογικά χαρακτηριστικά των τυριών Εξέλιξη των γαλακτικών βακτηρίων που δεν ανήκουν στην καλλιέργεια (NSLAB) κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης Επίδραση της θερμικής κατεργασίας στα χημικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά των τυριών Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Χρωστικές Αντιδραστήρια Θρεπτικά υλικά Αραιωτικά υγρά Υποστρώματα Μποζούδη Δέσποινα. 12

13 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία του τυριού στον κόσμο και την Ελλάδα. Οι πιο πρόσφατες πηγές της προέλευσης του τυριού ή της τυροκομίας, αναφέρονται σε σανσκριτικά γραπτά των Σουμέριων το 4000 π.χ., σε αναφορές των Βαβυλώνιων το 2000 π.χ. και σε ύμνους από τη βέδα, το ιερό βιβλίο των Ινδουιστών. Η παρασκευή του τυριού, έχει τις ρίζες της πολλούς αιώνες πριν, όταν νομαδικές φυλές των χωρών της ανατολικής Μεσογείου μετέφεραν το γάλα οικόσιτων θηλαστικών σε σακίδια από δέρμα ζώων, ή σε στομάχια ζώων. Όταν κάποια στιγμή οι νομάδες δεν φρόντισαν να διατηρήσουν το γάλα δροσερό, τότε αυτό ξίνισε και διαχωρίστηκε σε πήγμα και ορό (Robinson, 1990). Στη Βρετανία, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη τυροκομίας πριν την κατάκτησή της από τους Ρωμαίους. Παρόλα αυτά, κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής κατοχής, το τυρί έγινε ένα πολύ γνωστό προϊόν. Ο Παλλάδιος, ο οποίος έγραψε μια πραγματεία στο Agriculture in Britin 300 χρόνια μετά την κατάκτηση της Βρετανίας από τους Ρωμαίους, υποστηρίζει ότι η τυροκόμηση πρέπει να γίνεται νωρίς το καλοκαίρι, ότι το γάλα πρέπει να πήζει με πυτιά από στομάχι κατσικιού, αρνιού ή μοσχαριού, ή εναλλακτικά, από γάλα συκιάς (Robinson, 1990). Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι, αναγνώρισαν από νωρίς τη διατροφική αξία του τυριού. Η διαδικασία τυροκόμησης που περιγράφεται στο Columell (De Re Rustic) τον 1 ο αιώνα μ.χ., δείχνει ότι υπήρξε μια σταδιακή εξέλιξη από την όξινη πήξη του γάλακτος με φυσική ζύμωση, στην ελεγχόμενη παραγωγή τυροπήγματος, το οποίο μπορούσε να διατηρηθεί επί μακρό (Robinson, 1990). Αναφορές για την ανάπτυξη της τυροκομίας στην Ελλάδα υπάρχουν από αρχαιοτάτων χρόνων. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η τέχνη της τυροκομίας δόθηκε ως πολύτιμο δώρο στους θνητούς από τους θεούς του Ολύμπου. Ο Διόδωρος (Διόδωρος ο Σικελός, IV 81.1 και 81.2; 1 ος αιώνας π.χ.), ο Έλληνας ιστορικός από τη Σικελία, που έμαθε την τέχνη της τυροκομίας από τις βρεφοκόμους του, τις νύμφες, περιγράφει στον Αρίσταιο, γιο του Απόλλωνα και εγγονό του Δία, την εφεύρεση του τυριού. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το γάλα ιερή τροφή γιατί ο Δίας, κυνηγημένος από τον πατέρα του Κρόνο, κρύφτηκε με τη βοήθεια της μητέρας του Ρέας και τράφηκε με το γάλα της ιερής κατσίκας Αμάλθειας. Επιπλέον, ο Δίας προκειμένου να Μποζούδη Δέσποινα. 13

14 θρέψει το γιο του Ηρακλή με θεϊκό γάλα ώστε να γίνει αθάνατος, προκάλεσε κατάκλιση του ουρανού από γάλα και έτσι ο ουρανός γέμισε με γαλαξίες (milky wy; Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Ο θεός Ερμής, κατατάσσετε μεταξύ των ποιμενικών θεοτήτων και αποκαλείται «Κριοφόρος», «Μηλλοσός» (προστάτης των προβάτων) και «Τυρευτής» (ο κατασκευαστής του τυριού). Η κόρη του Σαλμωνέα και της Αλκιδίκης, η Τυρώ φημιζόταν «...δια την λευκότητα και την του σώματος μαλακότητα ταύτης της προσηγορίας έτυχεν...», όπως γράφει ο Διόδωρος ο Σικελός (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Φαίνεται επίσης, ότι ο Κύκλωπας Πολύφημος ήταν γνωστός βοσκός της εποχής και η σπηλιά του δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα μικρό τυροκομείο του 12 ου αιώνα π.χ.. Ο Όμηρος τον 8 ο αιώνα π.χ. στην Οδύσσεια (IX, στίχοι , ), περιγράφει καλά τον βοσκό και τυροκόμο Πολύφημο. Ο Όμηρος γράφει: «...Φτάσαμε σύντομα στην σπηλιά του, αλλά αυτός βοσκούσε τα πρόβατα και έλειπε. Έτσι, μπήκαμε μέσα και εκεί είδαμε όλα όσα μπορούσαμε να δούμε. Τα δοχεία ήταν γεμάτα με τυριά, και είχε περισσότερα αρνιά και κατσίκια απ όσα χωρούσαν στη σπηλιά του. Αυτά τα κρατούσε σε διαφορετικά κοπάδια; πρώτα κρατούσε τα γέρικα κατσίκια, μετά τα μεγαλύτερα και τα νεότερα αρνιά και τελευταία τα πολύ νεαρά ζώα; όσο για τα γαλακτοκομικά του, όλα τα αγγεία, τα δοχεία και οι κουβάδες με το γάλα μέσα στους οποίους άρμεγε, περιείχαν τυρόγαλα...» και «...Έπηξε το μισό γάλα και το άφησε παραδίπλα να στραγγίσει μέσα σε ψάθινα καλάθια, αλλά το άλλο μισό το έριξε σε πήλινες κούπες το οποίο μπορεί να το κρατούσε για να το πιει ο ίδιος...». Το τυρί που έφτιαξε ο Κύκλωπας είναι πιθανό να είναι ο πρόγονος του τυριού Φέτα, και μπορεί να θεωρηθεί ως πρόδρομο τυρί των διαφόρων τύπων τυριών που παρήχθησαν μέσα στους αιώνες. Ο Αριστοτέλης ( π.χ.), ο Έλληνας φιλόσοφος από την αρχαιότητα, κάνει λόγο για το «Φρύγιο» τυρί, το οποίο παρασκευαζόταν από γάλα γαϊδούρας και φοράδας, και γνώριζε ότι το γάλα περιείχε λίπος, καζεΐνες και νερό. Ο Αριστοφάνης, ο Ησύχιος, ο Αριστοτέλης κ.ά., κάνουν αναφορά σε επαγγέλματα που είχαν σχέση με την προβατοτροφία, όπως «προβατοπώλαι», «γαλακτοκόμοι», «γαλακτουργοί», «τυροποιοί», «τυρευτύρες». Η αγορά των Αθηνών είχε ειδικό χώρο για τα τυριά, ενώ οι νέοι της Σπάρτης προέβαιναν σε κλοπή τυριών στο πλαίσιο τελετουργικής εορτής, ως ένδειξη ανδρείας. Ο Αριστοτέλης και ο Διοσκουρίδης περιέγραφαν την ανάμιξη γίδινου γάλακτος με φύλλα, ενώ άλλοι την Μποζούδη Δέσποινα. 14

15 ανάμιξη γάλακτος με ξύδι ή λεμόνι για τη δημιουργία τυριού (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Κατά τη Βυζαντινή περίοδο, ο Μιστράς ονομάστηκε Μιζυθράς, από το γνωστό τυρί. Υπάρχουν αναφορές ότι την ίδια περίοδο παρασκευάζεται τυρί με τρόπο συγγενή αυτού της Φέτας, «...τον μαλακόν τυρόν λευκόν διαφυλάττοντες, έκοπτον εις τεμάχια και ενέβαλλον μετ άλμης εις πήλινα ή ξύλινα δοχεία...». Την ίδια εποχή γίνονται οι πρώτες αναφορές σε τυριά τυρογάλακτος. Σε διατιμήσεις επί της Τουρκοκρατίας γίνεται αναφορά σε τυρί μυζήθρα. Μετά την Τουρκοκρατία, το νεοσύστατο ελληνικό κράτος κατάλαβε την αξία της κτηνοτροφίας και της τυροκόμησης για τη διατροφή του πληθυσμού. Στη συνέχεια, οι αναφορές στα ελληνικά τυριά πολλαπλασιάζονται (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Σήμερα, μετά από 8000 χρόνια από τα ομηρικά χρόνια, υπάρχουν πάνω από 1000 ποικιλίες τυριών παγκοσμίως (Sndine nd Elliker, 1970), η κάθε μία μοναδική σε ότι αφορά τα γενικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά (flvor), τη μορφή και το σχήμα (Beresford et l., 2001). Έτσι σήμερα κάθε περιοχή, σχεδόν κάθε νησί, έχει την δικιά του μοναδική παράδοση στην παραγωγή τυριών. Η Γραβιέρα Κρήτης είναι ένα από αυτά τα τυριά, που παράγονται με παραδοσιακή τεχνολογία στην ορεινή Κρήτη, και αποτελεί ένα από τα πιο φημισμένα ελληνικά τυριά τύπου γραβιέρας. Η Γραβιέρα παρασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1914, στο βασιλικό τυροκομείο του Λάππα του Μανολάδα από τον Ν. Ζυγούρη, ένα επιστήμονα τυροκόμο. Το 1917 ιδρύθηκε στα Ιωάννινα σχολείο, που ασχολούνταν με την τυροκομία, όπου οι μαθητές μάθαιναν να φτιάχνουν Γραβιέρα. Όταν αποφοίτησαν, διέδωσαν ως επιστήμονες την τεχνολογία παρασκευής της σε διάφορα τυροκομεία ανά την χώρα. Σε αναφορές για τη Βυζαντινή περίοδο περιγράφεται «...εκ των κατά τόπους κατασκευαζομένων τυρών, εξ ού εμφαίνεται και η ακμή της τυροκομίας, αναφέρεται ο Κρητικός τυρός...». Το 1815 αναφέρεται η παρασκευή τυριού καλής φήμης στην Κρήτη, λόγω της οποίας εμπορεύεται σε περιοχές εκτός Κρήτης: «...η Πελοπόννησος κάμνει αρκετόν τυρόν, καθώς και η Κρήτη και τα πωλούν εις κομμάτια στρογγυλά, επίπεδα εις το Αρχιπέλαγος και Κωνσταντινούπολιν, πλην και αυτά είναι άπαχα και με πολύ άλας έξω, μόνον από μερικά Κρητικά, επί τόπου καμωμένα καλά» (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Μποζούδη Δέσποινα. 15

16 Στα «Ποιμενικά Κρήτης» του Στέφανου Ξανθουδίδου (1919), υπάρχει η αφήγηση ενός βοσκού από το Δίκτη, στα βουνά του Λασιθίου στην ιδιότυπη κρητική γλώσσα, σύμφωνα με την οποία η Γραβιέρα Κρήτης παρασκευάζεται ως εξής: «Αρμέγεις από σπέρας τα οζά (τα έγγαλα) και ζεσταίνεις το γάλα και το διακόφτεις ς τσι γαλαύτες να ξωμείνη. Την ταχινή θ α μαζώξης την τσύπα να τη βάλης στο κουρούπι να την αλατίσεις να γένη το αθόγαλο. Μαζώνεις το γάλα και το βάνεις στη μεγάλη σίγλα και το στένεις στην παρασθιά, του άφτεις μια ολιά φωθιά ίσα να κοπή το πάγος του. Έχεις αγαστέρα από βυζαστάρι, του χύνεις απού το τύρεμα αυτό και σε μισήν ώρα πήσσει και γίνεται όλο το γάλα έναν κορμί, και πιάνεις τον ταράχτη και το ταράσσεις και το διαλείς και γίνεται πάλι γάλα, και το μαζώνεις πάλι και ξαναπήσσει και γίνεται η μαλάκα και τη βάνεις στα τουπιά. Έχεις ένα ξύλο διχαλωτό, τον τυροκόμο, το βάνεις απάνω στο χάρκωμα και θέτεις απάνω τα τουπιά με τη μαλάκα και την σφίγγεις να σειρώνη τον ορρό. Πομένει ο ορρός στο καζάνι, άφτεις φωθιά δυνατή από κάτω, έχεις κρατημένο κάμποσο γάλα το ανέχυμα, και σαν αθίση το καζάνι παίρνεις τ ανέχυμα και του το χύνεις, και συμπαίνεις τη φωθιά. Σε λιγάκι ώρα ανεβάζει τη μυζήθρα απάνω, λιγαίνεις τοτεσά τη φωθιά, αφίνεις τη μυζήθρα να ψήνεται μέσα στο καζάνι, κι απόκεις τη μαζώνεις με την κουτάλα και τη βάνεις στα τουπιά. Οντέ ζεσταίνεις το γάλα για να κάμης τη μυζήθρα τρίβγεις ολοένα τον πάτο του χαρκωμάτου με το διόνυσο. Σα βγάλης τη μυζήθρα βουτάς τα τουπιά με το τυρί μέσα στο βραστό χουμό και τ αφίνεις λιγάκι ώρα και ζεματίζεται το τυρί. Ύστερα το ξετουπίζεις, το γυρίζεις, τ αλατίζεις, και τ αφήνεις να στεγνώξη να γενή τυρί. Τη μυζήθρα, γη την ξετουπίζεις, την αλατίζεις και την κάμεις αθοτύτους, γη τη βάνεις στη μοδαρά την πετρώνεις μέρες, την αλατίζεις και την βάνεις στην κουρούπα, την πατείς καλά, τσι βάνεις από πάνω κληματόφυλλα, τη σκεπάζεις και τη δένεις και γυρίζεις την κουρούπα αμπούμπουρα να σειρώση και ξετελεύγει ξεινή μυζήθρα και την έχεις σα χρειαστή». Σύμφωνα με τη διήγηση ενός άλλου βοσκού από το χωριό Πεδιάδα της ορεινής Κρήτης, η Γραβιέρα Κρήτης παρασκευάζεται ως εξής: «Βάνομε το γάλα στη σίγλα και τη στένομε στην παρασθιά και άφτομε λίγη φωθιά και το ζεσταίνομε ίσαμε να δέχεται τ ανθρώπου τη χέρα, και τοτεσά στάσσομε την αγαστέρα, και πιάνομε τον ταραχτή και του παίζομε ένα σάλεμα για ν ανεκατωθή καλά το γάλα με την αγαστέρα. Αν είναι καλή η αγαστέρα πήσσει γλήγορα, αν δεν είναι, κάνει και μια ώρα να πήξη. Αφίνομε μέσα τον ταραχτή, ίσαμε να καταλάβωμε πώς εβάρυε (τον ήπιασε). Πιάνομε τοτεσά τον ταραχτή και του παίζομε ένα τάραμα καλό, και ύστερα τ αφίνομε πάλι να πήξη καλά και λαλούμε τον ταραχτή γύρου-γύρου του χαρκωμάτου. Αυτό το γάλα το ταραμένο Μποζούδη Δέσποινα. 16

17 χαμηλώνει και κατασταλάσσει στο μισό του χαρκωμάτου και γίνεται η μαλάκα. Τη βάνομε στα τουπιά, και πομένει στο χάρκωμα ο ορρός. Πρι να ζεστάνουμε το γάλα έχουμε κοντεμένο μερικό από αυτό, το ανέχυμα, (οντέν είναι αίγας πλιά πολύ και οντέν είναι πρόβιο, πλιά λίγο, γιατί το πρόβιο γάλα ξεκαρπίζει εύκολα). Βάνομε δυνατή φωθιά στο χάρκωμα, κι οντέ τραγουδεί χύνομε το ανέχυμα στον ορρό, και τρίβγομε με το διόνυσο τον πάτο του χαρκωμάτου, και βγαίνει η μυζήθρα στην απάνω μερά, σα βγάλωμε τον αφρό και τονέ ρίξωμε. Οντέ δε προκάμη ο τυροκόμος να την κόψη με το διόνυσο κάνει κρίση μοναχή τζης, και τηνέ κόβγομε με το διόνυσο δυο τρεις βολές, και σα ψηθή καλά, την παραιτούμε και τηνέ βγάνομε με την κουτάλα και τηνέ βάνομε στο μυζηθροτούπι, και την αφίνομε να σειρώνη, και τσι βάνομε από πάνω τ αλάτσι. Σαν ποβγάλωμε τη μυζήθρα βάνομε μέσα στο χουμά τα τουπιά με τη μαλάκα και ζεματίζουνται, και ύστερα τα βγάνομε και τ αλατίζομε και πατούμε τη μαλάκα μέσα στα τουπιά. Το χουμά τονέ δίδομε ςτσι σκύλλους και ςτσι χοίρους τση μάντρας». Το μικρό τυροκομείο στην Κρήτη λέγεται «μητάτο» και είναι ένα στρογγυλό, πέτρινο δωμάτιο με όλα τα απαραίτητα σκεύη για την τυροκόμηση. Για την ωρίμανση του τυριού χρησιμοποιούνται φυσικές δροσερές σπηλιές. Μερικές φορές τα ωριμαντήρια χτίζονται με χοντρές πέτρες κάτω από δέντρα με παχιά σκιά, ώστε να είναι αρκετά δροσεροί χώροι, κατάλληλοι για ωρίμανση (Εικόνα 1). Εικόνα 1. Εξωτερική και εσωτερική άποψη μητάτου στα ορεινά της Κρήτης. Μποζούδη Δέσποινα. 17

18 Η τεχνολογία της Γραβιέρας έχει κάποιες ομοιότητες με αυτή του τυριού Gruyére. Σήμερα, υπάρχουν πολλοί τύποι Γραβιέρας και διακρίνονται από το όνομα της περιοχής όπου παράγονται (Γραβιέρα Κρήτης, Νάξου, Μυτιλήνης, Τήνου, Λαμίας, Κέρκυρας, Λάρισας, Δωδώνης, Αγράφων κ. ά). 2. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Κατηγορίες τυριών. Οι διάφορες ποικιλίες των τυριών παρασκευάζονται από γάλα πρόβειο, κατσικίσιο, αγελαδινό και βουβαλίσιο. Στην παρασκευή τους παίρνουν μέρος κυρίως η καζεΐνη και το λίπος του γάλακτος, η καλλιέργεια, εφόσον χρησιμοποιείται, η πυτιά και το αλάτι. Το τυρί είναι γνωστό γαλακτοκομικό προϊόν από τους προχριστιανικούς χρόνους, οπότε παρασκευαζόταν με κάποιους εμπειρικούς τρόπους με φυσικό ξίνισμα, με ξύδι ή με χυμούς διάφορων φυτών ή ακόμη και με πυτιά από το στομάχι νεαρών μυρηκαστικών. Στη συνέχεια, με τη χρησιμοποίηση διάφορων παραλλαγών στα συστατικά των τυριών, στον τρόπο παρασκευής τους και στις συνθήκες ωριμάνσεώς τους, δημιουργήθηκαν οι διάφορες γνωστές σήμερα ποικιλίες τυριών (Λιτοπούλου-Τζανετάκη, 1989). ΥΓΡΑΣΙΑ >47% 40-47% 35-40% <35% Μαλακά Ημίσκληρα Σκληρά Πολύ σκληρά Φέτα Κασέρι Κεφαλοτύρι Βιζές Τελεμές Brick Γραβιέρα Παρμεζάνα Μυζήθρα νωπή Trppist Cheddr Μυζήθρα Cottge Roquefort ξηρή Ricott Σχήμα 1: Κατάταξη τυριών με βάση την υγρασία (Ζερφυρίδης, 2001). Μποζούδη Δέσποινα. 18

19 Οι διάφορες τεχνολογικές λεπτομέρειες της παρασκευής και ωριμάνσεως των τυριών, καθορίζουν το είδος των μικροοργανισμών που αναπτύσσονται και δρουν σε κάθε στάδιο παρασκευής και εκείνων που επιβιώνουν και δρουν στα ώριμα τυριά (Λιτοπούλου-Τζανετάκη, 1989). Ένας καλός διαχωρισμός των τυριών φαίνεται στο σχήμα 1. Η παρασκευή των περισσότερων ποικιλιών τυριών εμπλέκει το συνδυασμό τεσσάρων βασικών συστατικών, που είναι το γάλα, η πυτιά, οι μικροοργανισμοί και το αλάτι, τα οποία χρησιμοποιούνται σε πολλά στάδια, όπως ο σχηματισμός πήγματος, η αποβολή του ορού, η παραγωγή οξέος, η προσθήκη αλατιού και η μακρά (συνήθως) περίοδος ωρίμανσης. Και ενώ οι διάφορες παραλλαγές στη θερμοκρασία ή το κόψιμο του τυροπήγματος παίζουν σημαντικό ρόλο στα χαρακτηριστικά του κάθε τυριού, η μικροχλωρίδα του τυριού είναι ζωτικής σημασίας στην ανάπτυξη των μοναδικών οργανοληπτικών χαρακτηριστικών κάθε ποικιλίας τυριού (Beresford et l., 2001). Μια από τις σημαντικότερες φάσεις στην παραγωγή τυριών είναι η διαδικασία ωρίμανσης. Μόνο μια κατάλληλα διευθετημένη διαδικασία ωρίμανσης, που είναι συγκεκριμένη για κάθε τύπο τυριού, εξασφαλίζει την παραγωγή ενός προϊόντος υψηλής ποιότητας (Fox, 1993). Κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης, αναπτύσσονται μικροοργανισμοί στην επιφάνεια των τυριών. Αρκετά συχνά, αυτό το φαινόμενο είναι ανεπιθύμητο και ο περιοδικός καθαρισμός ή η επικάλυψη του τυριού με το προστατευτικό επίστρωμα (συνήθως κερί), αποτρέπει την ανάπτυξη των μικροοργανισμών στην επιφάνεια. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στην περίπτωση των σκληρών και ημίσκληρων τυριών, που ωριμάζουν εσωτερικά με τη συμμετοχή ενδογενών και πηκτινολυτικών ενζύμων του γάλακτος καθώς και μικροβιακών ενζύμων, που είναι παρόντα σε όλη τη μάζα του τυριού (Fox, 1993) Η κατάσταση της γαλακτοκομίας και τυροκομίας στη Μεσόγειο. Παραδοσιακά τυριά της Μεσογείου και των Βαλκανίων. Τα τελευταία 20 χρόνια ο τομέας των οικόσιτων ζώων έχει σημαντική ανάπτυξη. Ο αριθμός αυτών, έχει αυξητική πορεία σε σχέση με τον ανθρώπινο πληθυσμό και η παραγωγή γάλακτος έχει αυξηθεί, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες (Πίνακας 1, Boyzoglu nd Mornd-Fehr, 2001). Μποζούδη Δέσποινα. 19

20 Πίνακας 1. Αριθμός προβάτων και κατσικιών σε διαφορετικές ηπείρους σε σύγκριση με άλλα οικόσιτα ζώα (σε χιλιάδες; FAO, 1999). Βοοειδή Βουβάλια Πρόβατα Κατσίκια Ασία Αφρική Η.Π.Α. Ευρώπη Ωκεανία Οι παραμεσόγειες χώρες καθώς και οι χώρες των Βαλκανίων, έχουν το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι πάνω από το 80% του πρόβειου γάλακτος και το 50% κατσικίσιου που συλλέγεται παγκοσμίως, προέρχεται από αυτήν την περιοχή. Τα δύο τρίτα της παγκόσμιας παραγωγής πρόβειου γάλακτος και το ένα τέταρτο της παραγωγής κατσικίσιου γάλακτος, συλλέγεται στις μεσογειακές χώρες, σε σύγκριση με το 16% του αγελαδινού και το 4% του βουβαλίσιου γάλακτος (Πίνακας 2, FAO, 1999). Πίνακας 2. Παραγωγή γάλακτος από οικόσιτα ζώα στην περιοχή της Μεσογείου (FAO, 1999). Παραγωγή γάλακτος (χιλιάδες τόνοι) Βοοειδή Κατσίκες Πρόβατα Βουβάλια Αλβανία Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Μάλτα Πορτογαλία Ισπανία Σλοβενία Κροατία Πρώην Γιουγκοσλαβία Παγκόσμια παραγωγή (%) Το πρόβειο και το κατσικίσιο γάλα είναι συνήθως η κυριότερη παραγωγή μικρών αγροκτημάτων απομακρυσμένων περιοχών, όπου το γάλα χρησιμοποιείται Μποζούδη Δέσποινα. 20

21 συνήθως για την παραγωγή συγκεκριμένου τύπου τυριών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι οι περισσότερες απ αυτές τις χώρες διακρίνονται και για την μεγάλη κατανάλωση τυριών (Vllernd et l., 2007). Γενικά, η παραγωγή γάλακτος από μικρά μηρυκαστικά ζώα αντιπροσωπεύει περίπου το 3.5% του συνολικού γάλακτος που παράγεται στον κόσμο, αλλά το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά μεγαλύτερο στις αναπτυσσόμενες χώρες (7.5%), απ ότι είναι στις αναπτυγμένες χώρες (1.5%). Στις αναπτυσσόμενες χώρες η παραγωγή αγελαδινού γάλακτος παραμένει σταθερή τα τελευταία χρόνια, ενώ αυτή του πρόβειου και κατσικίσιου καταγράφει άνοδο (11 και 21% αντίστοιχα). Στις ανεπτυγμένες χώρες απ την άλλη, η παραγωγή αγελαδινού γάλακτος καταγράφει μία άνοδο της τάξεως του 77%, ενώ το πρόβειο και το κατσικίσιο γάλα αυξάνονται μόλις κατά 18 και 38%, αντίστοιχα (FAO, 1999). Πίνακας 3. Σύνθεση γάλακτος επιλεγμένων φυλών προβάτων και κατσικιών (Boyzoglu, 2000; Anifntkis, 1991). Λίπος (%) Πρωτεΐνη (%) Ολικά Στερεά (%) Τέφρα (%) Πρόβατα Καραγκούνικο Αττικής Κατσίκια Τοπική φυλή Αγελάδες Holstein-Friesin Τα μεσογειακά γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται κυρίως από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα, έχουν μια μοναδικότητα που οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Το πρόβειο γάλα είναι το καταλληλότερο για την παραγωγή τυριών και γιαουρτιού, λόγω των υψηλότερων ποσοστών πρωτεΐνης και στερεών που περιέχει (Henlein, 1998; Πίνακας 3). Οι κατσίκες έχουν μεγαλύτερη περίοδο γαλακτοπαραγωγής (μέχρι 300 μέρες το χρόνο) απ ότι τα πρόβατα (μέχρι 250), κάτι το οποίο παρατείνει την παραγωγική περίοδο των κτηνοτρόφων. Διαφορές στη σύνθεση μεταξύ κατσικίσιου και πρόβειου γάλακτος, εντοπίζονται στα λιπίδια, τα αμινοξέα και τα ιχνοστοιχεία. Αυτά, ασκούν ιδιαίτερη επίδραση στην ανάπτυξη Μποζούδη Δέσποινα. 21

22 γεύσης και αρώματος στο γιαούρτι και το τυρί, επιτρέποντας την ανάδειξη ευδιάκριτων διαφορών μεταξύ των τυριών. Η ποιότητα των τυριών από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα, είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορία και τον πολιτισμό της κάθε περιοχής, κυρίως για την περιοχή της Μεσογείου όπου επικρατούν ιδιαίτερες αγροτικές τεχνικές με περιπτώσεις υπερβόσκησης, μοναδικές διαδικασίες τυροκόμησης και ωρίμανσης των τυριών καθώς και παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών (Boyzoglu nd Mornd-Fehr, 2001). Ένα από τα πιο γνωστά σκληρά τυριά των Βαλκανικών χωρών και συγκεκριμένα της Βουλγαρίας είναι το Κασκαβάλ (Kshkvl), το οποίο μεταφέρθηκε εκεί από νομάδες της ανατολής τον 11 ο και 12 ο αιώνα. Σήμερα, παράγεται σε μία ευρεία περιοχή η οποία εκτείνεται από την Κριμαία, Βόρεια Ουκρανία, Καύκασο και Τουρκία και μέσω της Ελλάδας φτάνει μέχρι την Βουλγαρία, Ρουμανία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Αλβανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Αλγερία, Τυνησία, Αίγυπτο και Μαρόκο. Παρόλο που υπάρχουν πολλές παραλλαγές αυτού του τυριού, σήμερα διακρίνονται τρεις τύποι: ο βαλκανικός τύπος, ο ρωσικός τύπος (που μοιάζει πολύ με τον πρώτο) και ο ιταλικός τύπος. Το τυρί Κασκαβάλ παρασκευάζεται από γάλα αγελαδινό, πρόβειο, κατσικίσιο ή μίγματα αυτών, από νωπό ή παστεριωμένο γάλα. Είναι ένα τυρί που παράγεται με προσθήκη καλλιέργειας % από Str. thermophilus, Lc. lctis subsp. dicetylctis, Leu. mesenteroides subsp. dextrnicus, Lb. delbrueckii subsp. bulgricus, Lb. helveticus και Lb. csei και ωριμάζει για τουλάχιστον 2 μήνες στους C (Fox, 1993). Το Pški είναι ένα τυρί που παράγεται παραδοσιακά στις περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας και πήρε το όνομά του από ένα νησί της Αδριατικής θάλασσας, το Pg. Είναι ένα σκληρό τυρί τύπου παρμεζάνας, χωρίς οπές στο εσωτερικό του, που παρασκευάζεται χωρίς προσθήκη καλλιέργειας και ωριμάζει για δύο με τρεις μήνες ή και περισσότερο (Fox, 1993). Στον Πίνακα 4 φαίνονται τα κυριότερα τυριά που παράγουν οι μεσογειακές χώρες (τα Προστατευμένης Ονομασίας Προέλευσης τυριά επισημαίνονται με αστερίσκο). Στις χώρες Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία αναφέρονται μόνο τα πιο γνωστά ΠΟΠ τυριά, ενώ στις υπόλοιπες χώρες αναφέρεται η πλειονότητα των παραδοσιακών τυριών που παράγουν. Μποζούδη Δέσποινα. 22

23 Πίνακας 4. Τα κυριότερα παραδοσιακά τυριά των μεσογειακών χωρών. Γαλλία * Ελλάδα Ιταλία * Τουρκία Ισπανία * Συρία Αίγυπτος Μαρό κο Αλγερί α Τυνησία Κύπρος Μάλτα Abondnce Μπάτζος * Asigo d llevo mezzno Beyz * Mnchego Hlloumi Domitti (ή gibn beyd) Iben * El-Klil Rigout Χαλούμι * Ġbejn Beufort Φέτα * Asigo d llevo vecchio Ksr * Zmorno Nbelski Dmiette Jben * Djben Rw got's cheese Ανάρι * Bleu des Cusses Τουλουμίσιο ή Τουλουμοτύρι Asigo pressto Tourkish Fet cheese Idizbl Bldi Kreish Smen * Κεφαλοτύρι Bleu des Vercors Καλαθάκι Λήμνου * Bitto Mihlic * Roncl Lbneh Krieh Rib Brie de Meux Σφέλα * Br dur Cerkez * L Seren Msnnr Rs Klil Brie de Melun Τελεμές Br tener Isli Cerkez Tort del Csr Mudffr Mish Brocciu Ανεβατό * Br di Alpeggio Abz Iberico Surke, sorke or Shnklish Srdo Cncoillotte Γαλοτύρι * Cciocvllo Silno Hty (Antky) Summe Mjorero Hydr Kshkvl Cmembert de Normndie Κατίκι Δομοκού * Cnestrto Pugliese Hnnk Telli Ibores Benelli Bldi Chource Κοπανιστή * Fontin Artvin Curuk Plmero Akwieh Testouri Chevrotin Πηχτόγαλο Χανίων * Gorgonzol Yusufeli Kulek Cbrles Chell Comte Κασέρι * Grn Pdno Trbzon Tel Vldeon Jibne Khdr Emmentl de Svoie Κρασοτύρι Montsio Akcbt Tel Pnquehue Shell Epoisses de Bourgogne Γραβιέρα Αγράφων * Mozzrell di Bufl Cmpn Tulum * Cmpo de Montlbn Turkomni Lngres Κεφαλογραβιέρα * Murzzno Lor Roncl Chrkssiye Livrot Κεφαλοτύρι Prmigino-Reggino Cokelek * Mhón Mroilles Λαδοτύρι * Pecorino Romno Krinygi or Krin Kymgi Mont d'or Μανούρα Pecorino Sicilino Vn Otlu Munster Μετσοβόνε * Ricott Romn Kolete Pelrdon Σαν Μιχάλη * Tleggio Sepet Pont-l'Eveque Μανούρι * Reblochon Μυζήθρα Roquefort Ξινομυζήθρα * Sint-Nectire Ξινοτύρι ή Κλωσοτύρι Slers Ανθότυρο ξερό και φρέσκο Tomme de Svoie Αρσενικό Νάξου Port Slut Φορμαέλλα Αράχωβας * Rigotte de Condrieu Φρουμαέλλα Βαλμαντούρας Vcherin Mont d'or Γραβιέρα Κρήτης * Sint-Pulin Γραβιέρα Νάξου * Μαστέλο Χίου.

24 2.3. Ελληνικά Παραδοσιακά Τυριά (Π.Ο.Π.). Στη χώρα μας υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία παραδοσιακών τυριών, που δυστυχώς δεν είναι ακόμη γνωστά στο ευρύ καταναλωτικό κοινό. Παράγονται κατά κύριο λόγο από κατσικίσιο, αγελαδινό ή πρόβειο γάλα και χαρακτηρίζονται από τη μοναδική και ιδιαίτερη γεύση τους αλλά και το πλούσιο άρωμά τους. Η ιδέα να προστατεύονται και να διατηρούνται τα παραδοσιακά προϊόντα της κάθε περιοχής είναι αρκετά παλιά και χρονολογείται από το 1883, οπότε η συνθήκη του Παρισιού πρότεινε τον όρο Appeltion d Origine Contrôlée (AOC, Ονομασία ελεγχόμενης προέλευσης), όρος που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα από τους Γάλλους (Bertozzi και Pnri, 1993). Αυτή η ιδέα διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη και ο όρος AOC αντικαταστήθηκε από τον όρο PDO. Ο FAO/WHO έχει δημοσιεύσει πρότυπα για πολλά είδη τυριών σε διάφορες εκδόσεις του Κώδικα περί Προτύπων Ποιότητας για τυριά ως μέλος του FAO/WHO Κώδικα Τροφίμων. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταχωριθεί, μέχρις στιγμής, 750 ονομασίες τροφίμων ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Από τις 750 ονομασίες οι 155 αφορούν τυριά, εκ των οποίων μόνο οι 12 έχουν καταχωριστεί ως ΠΓΕ. Η Γαλλία έχει κατοχυρώσει 44 ονομασίες τυριών, η Ιταλία 32, η Ισπανία 19, η Πορτογαλία 12 και το Ηνωμένο Βασίλειο 11 (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). To 1992, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε δύο κανονισμούς, 2081/92 και 2082/92 και δύο οδηγίες 46/92 και 47/92 που έχουν σκοπό την προστασία των παραδοσιακών τροφίμων της κάθε χώρας-μέλους. Ο κανονισμός 2081/92, αντικαταστάθηκε πρόσφατα από τον κανονισμό 510/2006, σύμφωνα με τον οποίο ως «Προστατευμένη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ ή PDO) νοείται το όνομα μιας περιοχής, ενός συγκεκριμένου τόπου ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις μιας χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που κατάγεται από αυτήν την περιοχή, το συγκεκριμένο τόπο ή τη χώρα, και του οποίου η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον, που περιλαμβάνει τους φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες και του οποίου η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή». Όσον αφορά τα τυριά, οι φυλές των αγροτικών ζώων, ο τρόπος διαχείρισης και εκτροφής των ζώων, οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής μαζί με τη μέθοδο.

25 παρασκευής και ωρίμανσης των τυριών αποτελούν τους παράγοντες εκείνους οι οποίοι κάνουν ένα τυρί να ξεχωρίσει και να αποτελέσει τμήμα της παράδοσης μιας περιοχής. Η παρασκευή και η ωρίμανση των τυριών πρέπει να πραγματοποιούνται σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής. Κατά την παρασκευή τους απαγορεύεται η συμπύκνωση, η προσθήκη σκόνης ή συμπυκνώματος γάλακτος, πρωτεϊνών γάλακτος, καζεϊνικών αλάτων, χρωστικών, συντηρητικών και αντιβιοτικών ουσιών. Η προστασία των ονομασιών προέλευσης μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης των μειονεκτικών και απομακρυσμένων περιοχών, αυξάνοντας την αναγνωρισιμότητα των προϊόντων και κατά συνέπεια τα εισοδήματα των παραγωγών. Ταυτόχρονα οι προστατευόμενες ονομασίες κατοχυρώνουν και τους καταναλωτές, σχετικά με την προέλευση των προϊόντων που αγοράζουν. Οι ονομασίες στις οποίες έχει δοθεί προστασία υπάγονται σε σύστημα ελέγχου, ώστε να κατοχυρώνονται τόσο οι παραγωγοί από απομιμήσεις, όσο και οι καταναλωτές από παραπλανητικές ενδείξεις στα τρόφιμα. Οι έλεγχοι αφορούν την ορθή τήρηση των προδιαγραφών και την ορθή χρήση της επισήμανσης. Απαγορεύεται η παραγωγή, εισαγωγή, εξαγωγή διακίνηση και εμπορία τυριού με κάποια από τις Προστατευμένες Ονομασίες Προέλευσης, εφόσον δεν πληρούνται όλες οι προδιαγραφές παραγωγής του (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2007). Δυστυχώς ακόμα, η ισχύουσα νομοθεσία δεν περιλαμβάνει χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής ένωσης όπου τα κατοχυρωμένα ως ΠΟΠ προϊόντα μπορούν να παράγονται και να διακινούνται ελεύθερα. Η Ευρωπαϊκή ένωση κάνει ιδιαίτερες προσπάθειες, στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, να επιβάλλει σε παγκόσμιο επίπεδο την κατοχύρωση των παραδοσιακών της προϊόντων. Για το τυρί Φέτα υπήρξε μεγάλη διαμάχη επειδή παραγόταν και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παρόλο που από 1994 γίνεται σημαντική προσπάθεια για την κατοχύρωση της Φέτας ως Ελληνικού προϊόντος και τον Οκτώβριο του 2002 (ΕΚ 1829/2002), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ρύθμιση που επιβάλλει την παραγωγή Φέτας από την Ελλάδα, το ζήτημα λύθηκε μόλις τον Οκτώβριο του 2005 τελικά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, έπειτα από προσφυγή της Δανίας και της Γερμανίας με την υποστήριξη της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας, και η Φέτα χαρακτηρίστηκε τελικά ως Ελληνικό ΠΟΠ τυρί. Οι παραγωγοί τυριού Φέτας σε άλλες χώρες είχαν περιθώριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2007 να συμμορφωθούν με τη συγκεκριμένη απόφαση. Μποζούδη Δέσποινα. 25

26 Στην Ελλάδα έχουν κατοχυρωθεί είκοσι ελληνικά παραδοσιακά τυριά ως τυριά ΠΟΠ και φαίνονται στον Πίνακα 5 και υπάρχουν και πολλά άλλα που αναμένουν την αναγνώρισή τους. Πίνακας 5. Ελληνικά παραδοσιακά τυριά ΠΟΠ 1,2 Όνομα τυριού Περιοχή Τύπος γάλακτος Ανεβατό Νομός Γρεβενών και Επαρχία Βοϊου Κοζάνης πρόβειο ή γίδινο ή μίγματα αυτών Γαλοτύρι Ήπειρος & Θεσσαλία πρόβειο, γίδινο ή μίγματα αυτών Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρος, πρόβειο ή μίγμα πρόβειου και Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Φέτα γίδινου έως 30% κ.β. Ν. Λέσβου & Θεσσαλία Γραβιέρα Αγράφων Περιοχή Αγράφων πρόβειο ή μίγμα πρόβειου με γίδινο έως 30% κ.β. Γραβιέρα Κρήτης Κρήτη πρόβειο ή μίγμα πρόβειου με γίδινο έως 20% κ.β. Γραβιέρα Νάξου Νάξος αγελαδινό, ή μίγμα αυτού με γάλα πρόβειο και γίδινο μέχρι 20% κ.β. Καλαθάκι Λήμνου Λήμνος πρόβειο ή μίγμα πρόβειου με γίδινο έως 30% κ.β. Κασέρι Μακεδονία, Θεσσαλία & Νομοί Λέσβου και Ξάνθης πρόβειο ή μίγμα πρόβειου και γίδινου έως 20% κ.β. Κατίκι Δομοκού Δομοκός γίδινο ή μίγμα αυτού με πρόβειο Κεφαλογραβιέρα Δυτικής Μακεδονία, Ήπειρος, Ν. πρόβειο ή μίγμα πρόβειου και Αιτωλοακαρνανία & Ν. γίδινου έως 10% κ.β. Ευρυτανία Κοπανιστή Κυκλάδες αγελαδινό, πρόβειο ή γίδινο Λαδοτύρι Μυτιλήνης Μυτιλήνη πρόβειο ή μίγμα αυτού με γίδινο Μανούρι Μετσοβόνε Μπάτζος Θεσσαλία, Κεντρική & Δυτική Μακεδονία Μέτσοβο Θεσσαλία, Κεντρική & Δυτική Μακεδονία Τυρόγαλα από πρόβειο ή γίδινο γάλα ή μίγμα αυτών και γάλα πρόβειο ή γίδινο ή κρέμα αυτού αγελαδινό, ή μίγμα αυτού με πρόβειο και γίδινο μέχρι 20% κ.β. πρόβειο ή γίδινο ή μίγμα αυτών Τυρόγαλα από γάλα πρόβειο, γίδινο Ξυνομυζήθρα Κρήτη ή μίγμα αυτών Κρήτης Πηχτόγαλο Χανίων Κρήτη γίδινο ή πρόβειο ή μίγμα αυτών Σαν Μιχάλη Σύρος Γάλα αγελαδινό Σφέλα Φορμαέλλα Αράχωβας Παρνασσού Νομός Μεσσηνίας και Νομός Λακωνίας Αράχωβα πρόβειο ή γίδινο ή μίγμα αυτών γίδινο ή πρόβειο ή μίγμα αυτών Μποζούδη Δέσποινα. 26

27 Από τα τυριά άλμης, ο Μπάτζος είναι ένα ημίσκληρο, χαμηλής λιποπεριεκτικότητας τυρί, που προέρχεται από τη Δυτική Μακεδονία. Παρασκευάζεται παραδοσιακά είτε από νωπό κατσικίσιο γάλα είτε από νωπό πρόβειο γάλα ως παραπροϊόν του Μανουριού για τον πρώτο ή του βουτύρου για τον δεύτερο τύπο γάλακτος. Η πραγματική πρόθεση ήταν να αποκτηθεί άριστης ποιότητας Μανούρι ή μεγάλη ποσότητα βουτύρου από τον ορό. Για το λόγο αυτό, το γάλα χτυπιόταν με ξύλινο έμβολο περίπου 500 φορές κατά τη διάρκεια της πήξης και έτσι μεγάλο ποσοστό του λίπους μεταφέρονταν στον ορό. Η Φέτα γίνεται στην ηπειρωτική χώρα κυρίως, από πρόβειο γάλα ή από μίγμα πρόβειου με κατσικίσιο (μέχρι 30%). Ο παραδοσιακός τρόπος παρασκευής περιλαμβάνει τη χρησιμοποίηση πυτιάς από το στομάχι μικρών μυρηκαστικών, η οποία συμβάλλει στην ανάπτυξη πολύ ευχάριστου αρώματος και πιπεράτης γεύσης. Το τυρί αλατίζεται επιφανειακά και ωριμάζει αρχικά στους 16 0 C και έπειτα είτε σε ξύλινα βαρέλια είτε σε λευκοσίδερα δοχεία στους 4 0 C. Η Σφέλα είναι ημίσκληρο τυρί που παρασκευάζεται στη νότια Πελοπόννησο, στην επαρχεία Μεσσηνίας. Το τυρί συχνά ονομάζεται «Φέτα της φωτιάς» γιατί το τυρόπηγμα αναθερμαίνεται στους C. Το τυρί παρασκευάζεται από νωπό πρόβειο γάλα, ή μίγματα πρόβειου και κατσικίσιου και ωριμάζει σε βαρέλια όπως η Φέτα. Το καλαθάκι Λήμνου παρασκευάζεται στο νησί Λήμνος με τεχνολογία παρόμοια της Φέτας, με την εξαίρεση ότι το τυρόπηγμα στραγγίζει σε στρογγυλά καλαθάκια, όπου επίσης αλατίζεται επιφανειακά. Από τα μαλακά τυριά, το Ανεβατό είναι αλειφόμενου τύπου τυρί που γίνεται από νωπό πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα ή μίγματά τους στην ορεινή περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Παραδοσιακά, το Ανεβατό παρασκευαζόταν από βοσκούς με μεγάλα κοπάδια ζώων, που πύτιαζαν το πρωινό γάλα λίγο πριν φύγουν για τη βοσκή και όταν γυρνούσαν αργά το απόγευμα το γάλα ήταν πηγμένο και το πήγμα είχε ανέβει στην επιφάνεια (από όπου το όνομα Ανεβατό). Οι βοσκοί συνήθιζαν να επισκέπτονται τα χωριά τους μία φορά την εβδομάδα για να δουν τις οικογένειές τους και να πουλήσουν τα τυριά. Η Κοπανιστή γίνεται στα κυκλαδίτικα νησιά του Αιγαίου, από αγελαδινό γάλα. Το τυρόπηγμα ζυμώνεται με το χέρι και σχηματίζονται μικρές μπάλες που αφήνονται σε πήλινα δοχεία για αρκετές μέρες, ωσότου να σχηματιστεί στην επιφάνειά τους μα Μποζούδη Δέσποινα. 27

28 πράσινη ή κυανοπράσινη μούχλα. Το τυρί ζυμώνεται κατά την ωρίμανση αρκετές φορές και το προϊόν αποκτά τελικά χαρακτηριστική πιπεράτη γεύση. Το Γαλοτύρι είναι μαλακό τυρί που γίνεται από πρόβειο γάλα στο τέλος της γαλακτικής περιόδου και έχει υπόξινη γεύση. Παρασκευάζεται σε ολόκληρη τη χώρα με μεθόδους που διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Σε γενικές γραμμές, το γάλα βράζεται, τοποθετείται σε πήλινο δοχείο και μετά από 24h αλατίζεται και αφήνεται για άλλες δύο ημέρες. Έπειτα μεταφέρεται σε ασκό από δέρμα ζώου. Η προσθήκη προϊόντος συνεχίζεται μέχρι ο ασκός να γεμίσει. Το Κατίκι προέρχεται από την περιοχή της Δομοκού. Το πηγμένο γάλα στραγγίζεται, προσθέτεται αλάτι και το τυρί διατηρείται στους 4 0 C για κατανάλωση. Το πηχτόγαλο Χανίων είναι μαλακό αλειφόμενο τυρί. Το γάλα αφήνεται να ξινίσει για 24h. Το πήγμα στραγγίζεται, προσθέτεται αλάτισε ποσοστό 1% και το προϊόν είναι έτοιμο για κατανάλωση. Το Κασέρι είναι ημίσκληρο τυρί τύπου «pst filt». Η παρασκευή του μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από την Ιταλία. Παρασκευάζεται από πρόβειο γάλα ή μίγμα πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος. Ο τύπος αυτός του τυριού παρασκευάζεται κυρίως στην ορεινή Θεσσαλία, Μακεδονία και Ήπειρο. Η Κεφαλογραβιέρα είναι σκληρό τυρί που παρασκευάζεται κυρίως στην ορεινή Ελλάδα, συνήθως από μίγμα 60:40 αγελαδινό/πρόβειο γάλα. Είναι δυνατό επίσης να χρησιμοποιηθεί και κατσικίσιο γάλα σε αναλογία όχι μεγαλύτερη από 20%. Όπως δείχνει η ονομασία του τυριού, η τεχνολογία παρασκευής του έχει ομοιότητες με το Κεφαλοτύρι και τη Γραβιέρα. Το Λαδοτύρι γίνεται από πρόβειο γάλα ή μίγμα πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος στο νησί της Μυτιλήνης. Το τυρί διατηρείται σε ελαιόλαδο μετά από ωρίμανση για περίπου δύο μήνες. Η Φορμαέλλα παρασκευάζεται στην ορεινή περιοχή του Παρνασσού από νωπό πρόβειο γάλα ή μίγμα του με κατσικίσιο. Το τυρόπηγμα κόβεται σε κομμάτια και τοποθετείται σε ειδικά για το τυρί καλάθια που λέγονται «τυροβόλια». Στη συνέχεια τα τυροβόλια βυθίζονται σε ορό 60 0 C για λίγο χρόνο ώστε να αναθερμανθεί το τυρί. Το Μετσοβόνε γίνεται κυρίως από νωπό αγελαδινό γάλα, χρησιμοποιούνται όμως και μίγματά του με πρόβειο και κατσικίσιο γάλα. Είναι σκληρό καπνιστό τυρί τύπου «pst filt» και παρασκευάζεται στο Μέτσοβο της Ηπείρου. Το Σαν Μιχάλη παρασκευάζεται στο νησί Σύρος από αγελαδινό γάλα. Πήρε την ονομασία του από το όνομα της καθολικής εκκλησίας του νησιού Μποζούδη Δέσποινα. 28

29 Το Μανούρι και η Ξινομυζήθρα είναι τυριά τυρογάλακτος. Το Μανούρι είναι τυρί με εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά, που προέρχεται από τη Δυτική Μακεδονία. Παραδοσιακά γινόταν από τον ορό που προέκυπτε κατά την παρασκευή του Μπάτζου από κατσικίσιο γάλα. Είναι γλυκό, ελαφρά αλατισμένο τυρί. Η Ξινομυζήθρα παρασκευάζεται στην Κρήτη με τεχνολογία που της επιτρέπει να ξινίσει και να διατηρείται σε βαρέλια για περισσότερο από δύο μήνες Μικροχλωρίδες ελληνικών παραδοσιακών τυριών Οι ζύμες. Οι ζύμες είναι ευαίσθητες στις θερμοκρασίες παστεριώσεως, όμως απαντώνται συχνά στα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία μολύνονται από το περιβάλλον των τυροκομείων. Ιδιαίτερης σημασίας θεωρούνται οι ζύμες που ζυμώνουν τη λακτόζη, διότι μερικές από αυτές χρησιμοποιούνται ως καλλιέργειες για την παρασκευή διάφορων γαλακτοκομικών προϊόντων, ενώ άλλες προκαλούν σφάλματα. Έτσι, η Cndid lipolytic εκκρίνει λιπολυτικά ένζυμα και χρησιμοποιήθηκε ως καλλιέργεια στην παρασκευή του τυριού Blue. Η Cndid krusei αναπτύσσεται συμβιωτικά με λακτοβακίλλους οξυγαλακτικών καλλιεργειών καθώς και με τον Streptococcus thermophilus. Η συμβιωτική αυτή ανάπτυξη οφείλεται στην ικανότητά της να οξειδώνει το γαλακτικό οξύ, να μειώνει την πίεση του οξυγόνου και να απελευθερώνει διάφορους παράγοντες αναπτύξεως, να δημιουργεί δηλαδή περιβάλλον κατάλληλο για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών των καλλιεργειών των τυριών (Λιτοπούλου- Τζανετάκη, 1989). Η ανάπτυξη των ζυμών στην επιφάνεια του τυριού δεν αποτελεί έκπληξη, λόγω του χαμηλού ph, της σχετικά χαμηλής υγρασίας, της χαμηλής θερμοκρασίας ωρίμανσης και της υψηλής συγκέντρωσης άλατος στην επιφάνεια των τυριών. Οι Eliskses-Lechner και Ginzinger (1995), βρήκαν ότι ο πληθυσμός των ζυμών σε τυριά Τilsit από 14 γαλακτοκομεία, 3 ημέρες μετά την παρασκευή τους, κυμαίνονταν από <100 ως >3x10 6 /cm 2, με έναν μέσο όρο 10 4 /cm 2. Αλοάντοχες ζύμες βρίσκονται στην επιφάνεια των σκληρών τυριών και πιστεύεται, ότι με τα προϊόντα μεταβολισμού τους υποκινούν την ανάπτυξη άλλων μικροοργανισμών. Έτσι, στο τυρί Limburger ανεβάζουν μαζί με τους μικρόκοκκους το pη από περίπου 5 σε 5.8 και έτσι ευνοείται η Μποζούδη Δέσποινα. 29

Γαλακτοκομικά Προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης της Κρήτης

Γαλακτοκομικά Προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης της Κρήτης Γαλακτοκομικά Προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης της Κρήτης Εμμανουήλ Μιχ. Ανυφαντάκης Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής Γάλακτος Ελλάδας Ομότ. Καθ. Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Παραδοσιακά γεωργικά

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 Τύποι γάλακτος Πρωτεϊνη λίπος λακτόζηασβέστιο Καζεϊνη Ορρού Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120 Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250 Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 *Το κατσικίσιο γάλα έχει λιγότερη Λακτόζη από το

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα

Πνευματικά Δικαιώματα Πνευματικά Δικαιώματα Το παρόν είναι πνευματική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία που αφορά τα πνευματικά δικαιώματα. Απαγορεύεται ρητώς η δημιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Blue Cheese. Brie. Camembert. Gruyere. ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΤΥΡΙΑ!! Πηγή : GreekCook

Blue Cheese. Brie. Camembert. Gruyere. ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΤΥΡΙΑ!! Πηγή : GreekCook ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΤΥΡΙΑ!! Πηγή : GreekCook Blue Cheese, μπλε μούχλα Προέλευση: Ιταλία, Γαλλία Χρηση: σαλάτες, σνακ Επίσης: παρασκευάζεται μετά από ωρίμανση Brie Τύπος: μαλακό, κρεμώδες Προέλευση: Γαλλία Γεύση:

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ιωάννης Σαμέλης, Αναπληρωτής Ερευνητής. Κοινοτική Νομοθεσία Κριτήρια για τη Listeria monocytogenes στα τρόφιμα. Ινστιτούτο Γάλακτος Ιωαννίνων

Δρ Ιωάννης Σαμέλης, Αναπληρωτής Ερευνητής. Κοινοτική Νομοθεσία Κριτήρια για τη Listeria monocytogenes στα τρόφιμα. Ινστιτούτο Γάλακτος Ιωαννίνων Λιστερίωση και ελληνικά παραδοσιακά τυριά: Εκτίμηση του κινδύνου και μέτρα ελέγχου του παθογόνου σε σχέση με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1441/2007 (τροπ. του ΕΚ 2073/2005) της Επιτροπής περί μικροβιολογικών κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Τυροκομία -Παραγωγή Παραδοσιακών Προϊόντων

Τυροκομία -Παραγωγή Παραδοσιακών Προϊόντων Τυροκομία -Παραγωγή Παραδοσιακών Προϊόντων Θεόφ. Μασούρας Επικ. Καθηγητής Γαλακτοκομίας Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Τροφίμων Εργαστήριο Γαλακτοκομίας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 20/3/2012 Η διατροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΤΑ: ΕΝΑΣ ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΥΡΗΚΑΣΤΙΚΩΝ. Γκόλφω Μοάτσου

ΦΕΤΑ: ΕΝΑΣ ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΥΡΗΚΑΣΤΙΚΩΝ. Γκόλφω Μοάτσου ΦΕΤΑ: ΕΝΑΣ ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΥΡΗΚΑΣΤΙΚΩΝ Γκόλφω Μοάτσου Επίκουρος Kαθηγήτρια Εργαστήριο Γαλακτοκοµίας Τµήµα Επιστήµης & Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονικό Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. 1. ΜΑΛΑΚΟ ΤΥΡΙ ΧΙΟΥ «ΜΑΣΤΕΛΟ» www.mastelo.gr

ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. 1. ΜΑΛΑΚΟ ΤΥΡΙ ΧΙΟΥ «ΜΑΣΤΕΛΟ» www.mastelo.gr ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ 1. ΜΑΛΑΚΟ ΤΥΡΙ ΧΙΟΥ «ΜΑΣΤΕΛΟ» www.mastelo.gr Είναι λευκό μαλακό τυρί που φτιάχνεται από αγελαδινό γάλα. Το γάλα που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του συλλέγετε καθημερινά από στάβλους

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ.

Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Άννα Πολυχρονιάδου Οµότιµη Καθηγήτρια Α.Π.Θ. 3ο Φεστιβάλ Γάλακτος, 2011 2 Το γιαούρτι είναι προϊόν που προκύπτει απότηζύµωσητηςλακτόζηςτουγάλακτοςπροςγαλακτικόοξύ, το οποίο προκαλεί πήξη των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ιστορία της Τυροκομίας...17 Παγκόσμια, Ευρωπαϊκή και Ελληνική Γαλακτοκομία...29 Ταξινόμηση των Τυριών...51 Νομοθεσία για τα Τυριά...57 Βιβλιογραφία...70 Κεφάλαιο 2 Το Γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο A) Γενικές Πληροφορίες: Στην Αίγυπτο υπάρχει µεγάλη κατανάλωση τυροκοµικών προϊόντων. Οι Αιγύπτιοι παράγουν πολλά είδη λευκών τυριών (από αγελαδινό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» «ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΥΡΙΟΥ ΦΕΤΑ» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΧΑΒΑΛΕ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύθηκε µε τον Νόµο 2127/93 ως ΕΛ.Ο.Γ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος) Μετατράπηκε µε τον Ν. 3698/2008 σεελ.ο.γα.κ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος &

Ιδρύθηκε µε τον Νόµο 2127/93 ως ΕΛ.Ο.Γ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος) Μετατράπηκε µε τον Ν. 3698/2008 σεελ.ο.γα.κ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος & Ιδρύθηκε µε τον Νόµο 2127/93 ως ΕΛ.Ο.Γ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος) Μετατράπηκε µε τον Ν. 3698/2008 σεελ.ο.γα.κ. (Ελληνικός Οργανισµός Γάλακτος & Κρέατος Από τη συγχώνευση του µε άλλους Οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΥΡΙΑ. Του Α. Καστριώτη. TouristikiEkpaideysi.gr

ΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΥΡΙΑ. Του Α. Καστριώτη. TouristikiEkpaideysi.gr ΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΥΡΙΑ ΟΙ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΣΗΜΑ ΓΝΗΣΙΟΤΗΤΑΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΤΥΡΙΩΝ ΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΥΡΙΑ: ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΓΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.ROQUEFORT A.O.C. 24.CHEVROTIN DES ARAVIS 2.BLEU D'AUVERGNE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Φοιτήτρια : Πασχαλίδου Ροζαλίνα ΑΕΜ:4894

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Φοιτήτρια : Πασχαλίδου Ροζαλίνα ΑΕΜ:4894 ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΦΕΤΑ ΜΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ (ΠΟΠ) :ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΝΤΙΛΗΠΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ,

Διαβάστε περισσότερα

<< Μεταβολή στον αριθμό και τα είδη των γαλακτικών βακτηρίων κατά την ωρίμανση Φέτας από νωπό και θερμισμένο γάλα >>

<< Μεταβολή στον αριθμό και τα είδη των γαλακτικών βακτηρίων κατά την ωρίμανση Φέτας από νωπό και θερμισμένο γάλα >> ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Α.Π.Θ.) ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Β. ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Σπυρίδων Κοντελές

Δρ. Σπυρίδων Κοντελές ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΥΡΙΩΝ Δρ. Σπυρίδων Κοντελές ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΥΡΙΩΝ Τα τυριά είναι μέσο συντήρησης του γάλακτος Ουσιαστικά πρόκειται για κροκιδωμένες πρωτεΐνες Υπάρχουν εκατοντάδες είδη τυριών ανά τον κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης 2η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Στίγκας Γρηγόρης ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Το οροπέδιο του Δομοκού, με μέσο υψόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Π.Ο.Π., σε μια Ελλάδα ροκ! ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Προϊόντα Π.Ο.Π., σε μια Ελλάδα ροκ! ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Προϊόντα Π.Ο.Π., σε μια Ελλάδα ροκ! ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Στα πλαίσια του μαθήματος της ερευνητικής εργασίας με τη μέθοδο του project, αυτό το τετράμηνο επιλέξαμε να συμμετέχουμε στην ερευνητική εργασία με θέμα «Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Σου Α. Καστριώτη TouristikiEkpaideysi.gr ΣΑ ΚΤΡΙΟΣΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΡΙΑ

Σου Α. Καστριώτη TouristikiEkpaideysi.gr ΣΑ ΚΤΡΙΟΣΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΡΙΑ ΣΑ ΚΤΡΙΟΣΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΡΙΑ ΥΑΡΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΡΙΩΝ ΠΡΟΣΑΣΕΤΟΜΕΝΗ ΟΝΟΜΑΙΑ ΠΡΟΕΛΕΤΗ (Π.Ο.Π.) ΕΙΑΓΩΓΉ ΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΣΤΡΙΆ (1) ΥΕΣΑ (5-6-7) ANEBATO : Μακεδονία ΑΝΘΟΣΤΡΟ: τερεά Ελλάδα, Κρήτη ΓΑΛΟΣΤΡΙ: Δωδώνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Φώτου Κ. (1), Τζώρα Α. (1), Βόιδαρου Χρ. (1), Αναστασίου Ι. (1), Μαυροφίδης Α. (1), Αυγέρης Ι. (1),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΤΥΠΟΙ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΥΡΙΩΝ & Η ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή των γαλακτοκομικών προϊόντων της Κρήτης. Προβλήματα και προοπτικές.

Η παραγωγή των γαλακτοκομικών προϊόντων της Κρήτης. Προβλήματα και προοπτικές. Η παραγωγή των γαλακτοκομικών προϊόντων της Κρήτης. Προβλήματα και προοπτικές. 27.9.2008 Αλέξανδρος Μαρκαντωνάκης Χρήση γάλακτος Η Γραβιέρα Κρήτης Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) απορροφά τη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή σύνταξης τεχνικών προδιαγραφών

Επιτροπή σύνταξης τεχνικών προδιαγραφών ΘΕΜΑ «Προμήθεια τυριών με ανάθεση κατόπιν συλλογής προσφορών» Σας ενημερώνουμε ότι το ΤΖΑΝΕΙΟ Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά θα προβεί στην προμήθεια των παρακάτω ειδών. α/α Κωδικός Είδος Ποσότητα 1 ΤΓ058 ΤΥΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΧΤΙΖΟΝΤΑΣ ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΓΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12 ΒΟΥΤΥΡΟ Το βούτυρο είναι μία πολύ σημαντική πρώτη ύλη για τη ζαχαροπλαστική διότι τα περισσότερα γλυκά περιέχουν βούτυρο, άλλα σε μικρές και άλλα σε μεγάλες ποσότητες. Τι είναι όμως το βούτυρο, πώς δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ «ΕΜΠΟΡΙΑ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΣΑΧΙΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΕΙΝΗ ΑΕ Ο όμιλος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΕΪΝΗ Α.Ε. ιδρύθηκε το 1995 Στόχοι του Ομίλου: Δημιουργία Ελληνικών πρωτεϊνικών προϊόντων ορού γάλακτος υψηλής ποιότητας. Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραδοσιακά Τυριά στην Ε.Ε. Πρόγραμμα INTERREG, T-Cheese.Μed

Τα παραδοσιακά Τυριά στην Ε.Ε. Πρόγραμμα INTERREG, T-Cheese.Μed Τα παραδοσιακά Τυριά στην Ε.Ε. Πρόγραμμα INTERREG, T-Cheese.Μed Δρ Σοφία Κουρλετάκη - Μπελιμπασάκη, Τακτική Ερευνήτρια Διευθύντρια του Ινστιτούτου Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Η σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής...

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ...3. Εισαγωγή...3. Εγχώρια παραγωγή τυροκομικών...3. Καταναλωτικές προτιμήσεις...4. Δίκτυα διανομής... Έρευνα αγοράς Τοµέας τυροκοµικών προϊόντων στη Γαλλία Γραφείο Οικονοµικών και Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας Παρισίων Παρίσι, Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ...3 Εισαγωγή...3 Εγχώρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μελέτη της τεχνολογίας παρασκευής και φυσικοχημικών,

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου, Λυκειακές Τάξεις Άγρας. Τα παραδοσιακά προϊόντα των χωριών μας, Άγρας και Μεσοτόπου.

Α Λυκείου, Λυκειακές Τάξεις Άγρας. Τα παραδοσιακά προϊόντα των χωριών μας, Άγρας και Μεσοτόπου. Α Λυκείου, Λυκειακές Τάξεις Άγρας Τα παραδοσιακά προϊόντα των χωριών μας, Άγρας και Μεσοτόπου. Οι μαθητές της Α Λυκείου των Λυκειακών Τάξεων του Γυμνασίου της Άγρας, αποφασίσαμε, στα πλαίσια των περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου

Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου Δρ Γεώργιος Σαμούρης, Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τα ζώα είναι απαλλαγμένα από μεταδοτικά στον

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες για τις ομάδες προϊόντων, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο Γ. Η πρώτη στήλη παρουσιάζει όλων των ειδών τα προϊοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ Δρ Γεώργιος Σαμούρης Αναπληρωτής Ερευνητής ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΜΑ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - 57001 ΘΕΡΜΗ, Τ.Θ. 6272

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΈΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΆ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ. Δρ. Αλεξάνδρα Μέγα Κτηνίατρος Προϊσταμένη Εποπτείας Ηπείρου

ΠΡΟΟΠΤΙΚΈΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΆ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ. Δρ. Αλεξάνδρα Μέγα Κτηνίατρος Προϊσταμένη Εποπτείας Ηπείρου ΠΡΟΟΠΤΙΚΈΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΆ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ Δρ. Αλεξάνδρα Μέγα Κτηνίατρος Προϊσταμένη Εποπτείας Ηπείρου ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η νέα ΚΑΠ ενθαρρύνει την παραγωγή Ποιοτικών Αγροτικών Προϊόντων με σκοπό την Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Πενήντα χρόνια παρουσίας στο εμπόριο τυροκομικών προϊόντων

Πενήντα χρόνια παρουσίας στο εμπόριο τυροκομικών προϊόντων Πενήντα χρόνια παρουσίας στο εμπόριο τυροκομικών προϊόντων Η εταιρεία Τυροκομικά Κακναβάτου εδώ και σχεδόν πενήντα χρόνια πρωτοπορεί στο εμπόριο τυροκομικών προϊόντων. Συνεργάζεται με πολλά πιστοποιημένα

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Ειδικό βάρος Οξύτητα Στερεό υπόλειμμα Λακτόζη Έλεγχος παστερίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στα ζυµωµένα γάλατα και ανάγκη για εκσυγχρονισµό του νοµοθετικού πλαισίου

Εξελίξεις στα ζυµωµένα γάλατα και ανάγκη για εκσυγχρονισµό του νοµοθετικού πλαισίου Εξελίξεις στα ζυµωµένα γάλατα και ανάγκη για εκσυγχρονισµό του νοµοθετικού πλαισίου Χρήστος Κεχαγιάς Καθηγητής του Τµήµατος Τεχνολογίας Τροφίµων του ΤΕΙ Αθήνας Μέλος του Σ της Εθνικής Επιτροπής Γάλακτος

Διαβάστε περισσότερα

Gusto Dairy A.E. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

Gusto Dairy A.E. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ Gusto Dairy A.E. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ Η Πρότυπος Γαλακτοβιομηχανία Πιερίας Α.Ε. με διακριτικό τίτλο Gusto Dairy είναι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη Ελληνική εταιρεία με κύρια δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΑΣ ΔΠΜΣ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα και Ευκαιρίες Μάρκετινγκ των ελληνικών παραδοσιακών τυροκομικών προϊόντων: Η περίπτωση της φέτας.

Προβλήματα και Ευκαιρίες Μάρκετινγκ των ελληνικών παραδοσιακών τυροκομικών προϊόντων: Η περίπτωση της φέτας. Προβλήματα και Ευκαιρίες Μάρκετινγκ των ελληνικών παραδοσιακών τυροκομικών προϊόντων: Η περίπτωση της φέτας. Γρηγόρης Λιβάνης 1 Ηλίας Βλάχος 2 Παναγιώτης Πατσής 3 Περίληψη Τα ελληνικά παραδοσιακά τυροκομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 5Η. Όνομα Μονάδας Μέτρησης. τεμάχιο. Παστεριωμένο γάλα λίτρα ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ(ΔΟΧΕΙΟ 10 LT)

ΟΜΑΔΑ 5Η. Όνομα Μονάδας Μέτρησης. τεμάχιο. Παστεριωμένο γάλα λίτρα ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ(ΔΟΧΕΙΟ 10 LT) ΟΜΑΔΑ 5Η ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΕΙΔΗ Α/Α 1 Κατηγορία Ειδών (CPV) Γιαούρτι (15551300-8) SAP 40001012 Όνομα Μονάδας Μέτρησης τεμάχιο Σχόλια ΓΙΑΟΥΡΤΙ 200 ΓΡ. 2 Παστεριωμένο γάλα (15511100-4) 40000991 τεμάχιο ΓΑΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΤΥΡΙΑ ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ME

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΤΥΡΙΑ ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ME ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΤΥΡΙΑ ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ME ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΤΥΡΙΑ ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ME ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: ΕΥΚΟΛΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕ ΤΥΡΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αλέξανδρος Παπανδρέου ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Νάντια Παυλάκη

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έργο αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε σύμφωνα με την υπ αριθ. 1135/14-03-2011 Απόφαση του Δ.Σ. του ΕΦΕΤ.

Το παρόν έργο αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε σύμφωνα με την υπ αριθ. 1135/14-03-2011 Απόφαση του Δ.Σ. του ΕΦΕΤ. ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Δ ΙΙ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Ε Λ Ε Γ Χ Ω Ν Ε Π ΙΙ Χ Ε ΙΙ Ρ Η Σ Ε Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ ΙΙ Κ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ ΙΙ Α Ε

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων

Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων Προοπτικές Ανάπτυξης της Ελληνικής Γαλακτοκομίας. Η συμβολή της βιομηχανίας και των μικρών τυροκομείων Θεοφ. Μασούρας, Επίκουρος Καθηγητής Γαλακτοκομίας, Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων»

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» 2η Διεθνής Έκθεση Τροφίμων & Ποτών FOOD EXPO GREECE Γαλακτοκομία Τυροκομία: η επόμενη 10ετία Κυριακή 15 Μαρτίου 2015 «Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» ΠΕΞΑΡΑ Ε.-ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ,M.Sc. Π.Δ.Α-Τμήμα Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας Ελένη Μιλή Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας To ελαιόδεντρο Η ελιά και τα προϊόντα της στην Κύπρο Olea europea, Oleaceae Αειθαλές, υποτροπικό. Σχήμα και μέγεθος σε δέντρο ή θάμνο Υπεραιωνόβιο Ριζικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Daily Choice Η καμπάνια Daily Choice αποτελεί την συνέχεια της προσπάθειας της Κεντρικής Ενωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος να υποστηρίξει τις εξαγωγές των ελληνικών προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Kτηνοτροφία 2 η ομάδα 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Ποια ήταν τα προϊόντα της ς; Τα προϊόντα της ς ήταν το τυρί το οποίο παρασκευαζόταν από γάλα πρόβειο

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ. Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε.

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ. Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε. ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΠ, ΠΓΕ ΚΑΙ ΕΠΙΠ Ματίνα Φουρναράκου Συμβουλευτικός τομέας ΕΤΑΤ Α.Ε. ΣΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Λόγοι καθιέρωσης: Ενθάρρυνση της ποικίλης αγροτικής παραγωγής Προστασία

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 14: Εμπόδια Μικροβιακής Προέλευσης - Βακτηριοσίνες, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τρόφιμα με προβιοτικές δράσεις

Παραδοσιακά τρόφιμα με προβιοτικές δράσεις Παραδοσιακά τρόφιμα με προβιοτικές δράσεις N.M. Tζανετάκη Καθηγητού Α.Π.Θ. Η λέξη probiotic είναι σύνθετη από τη λέξη pro που σημαίνει για και τη λέξη biotic που σημαίνει βιοτικός-βίοτος-ζωή. Δηλαδή προβιοτικά=για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΥΡΙΩΝ ΠΟΠ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΥΡΙΩΝ ΠΟΠ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΓΕΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 5: Τα χαρακτηριστικά του Τυριού FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αγροτική Επιχειρηματικότητα, «Αυτό το χωράφι είναι η Επιχείρησή σου» Ναύπλιο, 15-10-2013 Ραυτόπουλος Δημήτρης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός Οδηγός για την Εφαρμογή Συστήματος Βάσει των Αρχών του HACCP σε Μικρές Γαλακτοκομικές Επιχειρήσεις

Γενικός Οδηγός για την Εφαρμογή Συστήματος Βάσει των Αρχών του HACCP σε Μικρές Γαλακτοκομικές Επιχειρήσεις Γενικός Οδηγός για την Εφαρμογή Συστήματος Βάσει των Αρχών του HACCP σε Μικρές Γαλακτοκομικές Επιχειρήσεις ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΕΤ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α Θ Η Ν Α 2 012 ISBN 978-960-99917-0-4 Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Δ/νση: Ιπποκράτους 8 Πεντέλη Αθήνα, 11/05/2015

Ταχ. Δ/νση: Ιπποκράτους 8 Πεντέλη Αθήνα, 11/05/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 1 η Υ.Πε ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕΛΗΣ Ταχ. Δ/νση: Ιπποκράτους 8 Πεντέλη Αθήνα, 11/05/2015 Υπηρεσία: Γραφείο Προμηθειών Αρ. Πρωτ 5460 Πληροφ. ΠΑΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 4: Θερμική Επεξεργασία Γάλακτος (1/2), 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Αλεξανδρούπολη 20/03/2013 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΑΝΕΡΓΙΑΣ 2010-2012 Σύνολο ΧΩΡΑ Α. Μ. Θ. Κ. ΜΑΚ ΘΕΣ/ΚΗ Υπ. Κ. Μ Δ. ΜΑΚ Πληθυσμός Εργάσιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Πειραιάς, 29 Αυγούστου 2013 ΤΜΗΜΑ: Εμπορίου Αρ. Πρωτ.: 4969 Πληροφορίες: Ε. Ξενάκη Τηλέφωνο: 2104177241-5

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4

Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4 23 Προϊόντα Κρέατος και Λουκάνικα Λουκάνικα 4 Λουκάνικο τύπου Φρανκφούρτης Το προϊόν είναι πολύ μαλακό Διαχωρίζεται ζελέ ή λίπος Ανάπτυξη απωθητικού χρώματος Πολύ ανοιχτό χρώμα πολύ μικρό ποσοστό συνδετικού

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 49. Θέμα: «ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΕΡΝΑΜΕ ΕΛΛΑΔΑ» Κύριε Πρόεδρε, Κύριε Διευθυντά,

Π Ρ Ο Σ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΚΕΟΣΟΕ ΕΔΡΕΣ ΤΟΥΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 49. Θέμα: «ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΕΡΝΑΜΕ ΕΛΛΑΔΑ» Κύριε Πρόεδρε, Κύριε Διευθυντά, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ. 186/694 Αθήνα, 17 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα