Το αφήγημα του Εμμ. Ροΐδη «Η εορτή του πατρός μου» μέσα από τη θεωρία του γενετικού δομισμού του Lucien Goldmann

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το αφήγημα του Εμμ. Ροΐδη «Η εορτή του πατρός μου» μέσα από τη θεωρία του γενετικού δομισμού του Lucien Goldmann"

Transcript

1 Το αφήγημα του Εμμ. Ροΐδη «Η εορτή του πατρός μου» μέσα από τη θεωρία του γενετικού δομισμού του Lucien Goldmann Βασίλειος Σπανός, δάσκαλος, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Επιστήμες της Αγωγής Στέλλα Νίκα, δασκάλα, υποψήφια διδάκτορας του ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Πατρών Εισαγωγή Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η μελέτη του αφηγήματος του Εμμ. Ροΐδη Η εορτή του πατρός μου με βάση τις αρχές του γενετικού δομισμού, της θεωρίας δηλαδή που ο Lucien Goldmann προκρίνει ως προσφορότερη για την απόδοση νοήματος στα λογοτεχνικά έργα. Ο Ροΐδης, που ζει σε μια μεταβατική για το νεοελληνικό κράτος εποχή, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο πολιτικό, οικονομικό και πνευματικό επίπεδο, παρεμβαίνοντας σε αυτές άλλοτε ως συγγραφέας κι άλλοτε μέσω της ιδιότητάς του ως αρθρογράφου σε διάφορα έντυπα. Υφίσταται συνεπώς μια προφανής συνάφεια ανάμεσα στο έργο του και στα κοινωνικά δρώμενα της εποχής του, την οποία επιχειρούμε εδώ να αναδείξουμε μέσω της ανάλυσης του συγκεκριμένου κειμένου με εργαλείο την κοινωνιολογική θεωρία του Goldmann. Αρχικά γίνεται μια αδρομερής αναφορά στην θεωρία του γενετικού δομισμού και στη συνέχεια, αφού αναλυθεί η σημαίνουσα δομή του κειμένου, αναζητείται η κοσμοθεωρία του Ροΐδη, έτσι όπως αυτή αποτυπώνεται στο αφήγημα. Στο τέλος γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί σε ποιο βαθμό αυτή ανταποκρίνεται στην ευρύτερη κοσμοθεωρία που συγκροτεί η συλλογική συνείδηση, ερευνάται με άλλα λόγια η αναλογία δομών που υπάρχει ανάμεσα στο κείμενο και στην κοινωνία. Ο γενετικός δομισμός του Goldmann Η πρόταση που ο Lucien Goldmann καταθέτει αναφορικά με τη μελέτη της λογοτεχνίας είναι η θεωρία τoυ γενετικού δομισμού, η οποία εντάσσεται στη διαλεκτική σκέψη, όπου τα πράγματα δεν προσεγγίζονται ως αμετάβλητες και αδιαφοροποίητες οντότητες, αλλά κατά τις εξελισσόμενες μεταξύ τους σχέσεις. Στην εργασία του Διαλεκτικές Έρευνες επισημαίνει σχετικά ότι η δομική συνεκτικότητα δεν είναι 213

2 στατική πραγματικότητα αλλά δυναμική δυνητικότητα στο εσωτερικό των ομάδων (Goldman, 1986). Ειδικότερα, ο επιθετικός προσδιορισμός γενετικός αναφέρεται στη μελέτη του τρόπου γένεσης του λογοτεχνικού έργου, ενώ ο όρος δομισμός παραπέμπει όχι σε μια στατική κατανόηση της έννοιας της δομής, αλλά σε μια διαδικασία που προσδιορίζεται κοινωνικά. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη προσέγγιση κατανοούμε ένα λογοτεχνικό έργο, μόνο εάν το μελετήσουμε στο πλαίσιο των δομών που το παρήγαγαν. Ο Goldmann αναφέρει ότι ο κοινωνιολόγος της λογοτεχνίας ενδιαφέρεται να μάθει αν το έργο αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, αν μπορεί να ενταχτεί σε μια ευρύτερη δομή μαζί με άλλα έργα, αν συνδέεται με τις δομές της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής. (Goldman, 1963). Ο αναγνώστης συνεπώς, όντας και αυτός μέρος του κοινωνικού σώματος, οφείλει να τοποθετηθεί απέναντί του όχι ως αναλφάβητος πτυχιούχος ή αναλφάβητος διδάκτορας, όπως ο Goldmann χαρακτηρίζει τον παθητικό αναγνώστη (Σαμαρά, 2000), αλλά ενεργητικά, ανάγοντάς το δηλαδή στο ιστορικό του πλαίσιο και αντιμετωπίζοντάς το ως ευκαιρία για στοχασμό και ανασυγκρότηση του μηνύματος που εκπέμπει. Βασικός όρος του γενετικού δομισμού του Goldmann είναι η κοσμοθεωρία, στην έννοια της οποίας περικλείονται οι κοινές αντιλήψεις, τα ιδεώδη και τα συναισθήματα που συνδέουν τα μέλη μιας κοινωνικής ομάδας. Η κοσμοθεωρία δομείται επομένως σε επίπεδο συλλογικής συνείδησης, ο ιδανικός εκφραστής της ωστόσο είναι ένα μόνο άτομο, ο δημιουργός του λογοτεχνικού έργου. Αυτός είναι προικισμένος με εξαιρετικές ικανότητες και φορέας της δυνατότητας να καθιστά σαφή και κατανοητά τα πράγματα. Η παραδοχή ότι η έκφραση της κοσμοθεωρίας επιτελείται από ένα μόνο άτομο ενδεχομένως να ξενίζει, δεδομένου ότι την κάνει ένας στοχαστής που βρίσκεται κοντά στη μαρξιστική σκέψη. Η Ζωή Σαμαρά σημειώνει ότι «ο Goldmann δεν αρνείται την ποιητική ιδιοφυΐα: υπάρχουν προνομιούχοι που εκφράζουν καλύτερα από τα άλλα μέλη της ομάδας τη φιλοσοφία του συνόλου». (Σαμαρά, 2000) Από τα παραπάνω συνάγουμε ότι καθήκον του ενεργητικού αναγνώστη είναι, σε πρώτη φάση, να προχωρήσει σε ερμηνεία του λογοτεχνικού έργου, να ερευνήσει δηλαδή τη σημαίνουσα δομή του και να οδηγηθεί στην κεντρική του ιδέα. Στο δεύτερο στάδιο, αυτό της εξήγησης, θα πρέπει να αναζητήσει σε ποιες ευρύτερες δομές της εξωτερικής πραγματικότητας είναι δυνατόν να ενταχτεί, καθώς ανάμεσα σε αυτό και στη συλλογική συνείδηση υφίστανται ομόλογες τάσεις. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ο αναγνώστης θα έχει καταφέρει να αντιληφθεί ότι δημιουργός του έργου είναι η κοινωνική ομάδα και ιδιοφυής εκφραστής του ο συγγραφέας. Επιπλέον θα έχει κατορθώσει να 214

3 ανασυνθέσει την ιδεολογική πλατφόρμα του επανατοποθετώντας το στο ιστορικό πλαίσιο που το γέννησε. Αναζητώντας τη σημαίνουσα δομή του αφηγήματος Ο πρωταγωνιστής του αφηγήματος, ένα νεαρό παιδί που ζει στο πλαίσιο μιας ανελεύθερης και καταπιεστικής οικογένειας, καταγράφει με το ερευνητικό, άγουρο και ανυστερόβουλο μάτι του όλα όσα συμβαίνουν γύρω του. Οι γονείς του, φορείς μιας δεσποτικής και άτεγκτης εξουσίας, είναι εκείνοι που προσδιορίζουν με απόλυτο τρόπο τις επιτρεπτές μορφές συμπεριφοράς του. Λαμβάνουν τις αποφάσεις τους αγνοώντας τις ενδεχόμενες επιθυμίες του και αφαιρώντας του τη δυνατότητα να εγείρει έστω και υποψία αντιρρητικού λόγου σε όσα εκείνοι πρεσβεύουν. Έτσι, παρότι αυτό αντιλαμβάνεται την αντινομική λογική του περιβάλλοντός του, είναι αδύνατο να αντιδράσει και, μοιραία, υφίσταται τις συνέπειες των επιλογών των αυταρχικών γονέων του. Η εικόνα του κόσμου που αναδύεται επομένως μέσα από το συγκεκριμένο διήγημα κυριαρχείται από την τυπολατρία, ενώ η δράση των ατόμων κατατείνει περισσότερο προς την επιφάνεια των πραγμάτων παρά προς αυτό που υποκρύπτεται κάτω από αυτήν. Οι άνθρωποι δείχνουν ότι περισσότερο ενδιαφέρονται για το φαίνεσθαι παρά για την ουσία, απέναντι στην οποία κρατούν μια στάση μάλλον αδιάφορη. Ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ τους δεν υφίσταται και ο σεβασμός, αντί να προκύπτει ως αποτέλεσμα υγιών συναισθηματικών σχέσεων, ουσιαστικά θεμελιώνεται επάνω στον καθωσπρεπισμό. Αιχμάλωτοι των τύπων και των συμβάσεων, κινούνται στο δρόμο που αυτές υπαγορεύουν, αναπαράγοντας εν τέλει ένα στείρο φορμαλιστικό πρότυπο. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό του κόσμου του διηγήματος, το οποίο ουσιαστικά έρχεται ως επακόλουθο της τυπολατρίας που, όπως είδαμε, τον χαρακτηρίζει, είναι η υποκρισία. Η συμπεριφορά των ενηλίκων ηρώων του δεν είναι αυθεντική, αλλά ψεύτικη και ανειλικρινής, καθώς δε λειτουργούν με βάση τις πραγματικές επιθυμίες τους και οι πράξεις τους κατευθύνονται από πρότυπα, κανόνες και αξίες τα οποία στην πραγματικότητα δεν υιοθετούν. Η προσποίηση και σε ορισμένες περιπτώσεις ο φαρισαϊσμός προτάσσονται έναντι της ευθύτητας και της αλήθειας. Ορισμένα σημεία που τεκμηριώνουν τη θέση ότι ο κόσμος του διηγήματος είναι τυπολατρικός-υποκριτικός είναι τα ακόλουθα: Α. Η μητέρα δεν αντιμετωπίζει τη γιορτή του συζύγου της ως ένα ευχάριστο γεγονός και ως αφορμή για χαλάρωση και ευθυμία, αλλά ως μια «επίσημο ημέρα», όπου όλα πρέπει να βρίσκονται σε «τάξιν» και να λειτουργούν στην εντέλεια. 215

4 Β. Η μητέρα, με την ευκαιρία της γιορτής του συζύγου της, ζητά από το γιο της να προσφωνήσει τον πατέρα του. Το ύφος της δε είναι τέτοιο, που το παιδί εκλαμβάνει την πρόταση της μητέρας του ως «διαταγή». Γ. Της επίσημης προσφώνησης προηγούνται εξαντλητικές δοκιμές, το αρνητικό αποτέλεσμα των οποίων οδηγεί τη μητέρα στην απόφαση η προσφώνηση να παραδοθεί γραπτώς στον πατέρα μαζί με μια γλάστρα με άνθη. Δ. Η μητέρα και ο πατέρας, παρά το γεγονός ότι συμπεριφέρονται ως καθωσπρέπει μεγαλοαστοί, εντούτοις εφαρμόζουν στο γιο τους ένα τιμωρητικό σύστημα που περιλαμβάνει μπάτσους και μούντζες και το οποίο θα ανέμενε κανείς να εφαρμόζεται από άτομα χαμηλότερης κοινωνικής τάξης. Ε. Η μεγαλοαστική συμπεριφορά των ενηλίκων είναι επίσης αναντίστοιχη με τη φειδώ που τους διακρίνει στη διαχείριση του χρήματος: δεν ανάβουν φωτιά παρότι είναι Γενάρης, κάνουν περιορισμένη χρήση των χαρτιών που προορίζονται για τη συγγραφή της προσφώνησης για τη γιορτή του πατέρα και αγοράζουν από το ανθοπωλείο άρρωστα φυτά. Μέσα από την εικόνα που εισπράττει ο αναγνώστης, αυτή μιας οπισθοδρομικής και με απαρχαιωμένες αντιλήψεις οικογένειας που παραμένει προσκολλημένη σε ξεπερασμένα πρότυπα και πρακτικές, οδηγούμαστε εν τέλει στο να θεωρήσουμε ως σημαίνουσα δομή του αφηγήματος αυτήν ακριβώς την απεικόνιση ενός κόσμου με περιορισμένο ορίζοντα, κλειστού και εσωστρεφούς, που λειτουργεί μέσα σε αυστηρά καλούπια, με αποτέλεσμα να καταστέλλεται η ελεύθερη έκφραση και δράση του. Μέχρι τώρα έχουμε προβεί σε εκείνη τη διανοητική διαδικασία που ο Goldmann περιγράφει ως κατανόηση (comprehension) ή ερμηνεία. Επιδιώξαμε να αναδείξουμε την εσωτερική συνοχή του κειμένου, παραθέτοντας τα γενικά και τα πιο ειδικά χαρακτηριστικά του, το αναλύσαμε και επιδιώξαμε να εντοπίσουμε το νόημά του, την κεντρική του ιδέα. Είναι βασικό να επισημάνουμε ότι μέχρι τώρα η διερεύνησή μας πραγματοποιείται στο επίπεδο του κειμένου. Οι όποιες συναγωγές μας και τα συμπεράσματα στα οποία έχουμε φτάσει θεμελιώνονται επάνω στην ίδια του τη δομή. Σε ένα δεύτερο στάδιο, και αφού ήδη έχουμε κατανοήσει τη σημαίνουσα δομή του, θα επιχειρήσουμε την εξήγησή του (explication), που σύμφωνα με τον Goldmann «αναφέρεται πάντοτε σε μια δομή η οποία περικλείει και ξεπερνά τη μελετημένη δομή» (Goldmann, 1979). Με άλλα λόγια θα προσπαθήσουμε να την αναγάγουμε σε ευρύτερες δομές. 216

5 Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει την αναζήτηση της κοσμοθεωρίας (vision du monde, σύμφωνα με το λεξιλόγιο του Goldmann) τόσο του Συριανού δημιουργού, όσο και του κοινωνικού πλαισίου στο οποίο ζει και γράφει. Η κοσμοθεωρία του Ροΐδη Ο Ροΐδης δεν προβαίνει σε ρητή δήλωσή της κεντρικής του θέσης. Εκδηλώνει πάντοτε την ελεγκτική του διάθεση, που κάποτε αγγίζει τα όρια της εμμονής, αλλά ποτέ δεν προχωρεί στη διατύπωση της δικής του θετικής πρότασης, της δικής του κοσμοθεωρίας. Αυτό είναι κάτι άλλωστε για το οποίο έχει γίνει αντικείμενο αρνητικού σχολιασμού από τους ερευνητές. Ο Κ. Θ. Δημαράς σημειώνει: «η κριτική του είναι έλεγχος και αναίρεση, όχι θέση αντίθεση. Όταν προσπαθεί να φθάσει στην δημιουργική κρίση, στην έξαρση του καλού, τον βλέπουμε να κινείται αδέξια. Το κλίμα του είναι ο έλεγχος η κριτική του οξύνοια γίνεται όργανο καταστροφής και όχι ώθηση προς την πραγματοποίηση» (Δημαράς, 1985). Στον ίδιο τόνο η Μαρία Μιράσγεζη θεωρεί ότι είναι «βυθισμένος σε τέλεια άρνηση» και ότι «περιγράφει με τέχνη, αλλά και με κυνισμό και ασέβεια» (Μιράσγεζη, 1982). Κατά την άποψή μας πίσω από την άρνηση, την κριτική και την απουσία θετικής διατύπωσης των πεποιθήσεών του, είναι δυνατόν να ανιχνεύσουμε και να σκιαγραφήσουμε την κοσμοαντίληψή του. Έστω και αν δεν γίνεται ρητή αναφορά της, θεωρούμε ότι είναι παρούσα. Για να την προσεγγίσουμε θα αναζητήσουμε αφορμές σε τρία επεισόδια του αφηγήματος. Πρώτα, στην απόπειρα της μητέρας να συντάξει την προσφώνηση, κατόπι στην αγορά της γλάστρας από το ανθοπωλείο και τέλος στην αποτυχημένη προσπάθεια του νεαρού πρωταγωνιστή να ευχηθεί χρόνια πολλά στον πατέρα του. Α. Η μητέρα του νεαρού πρωταγωνιστή του αφηγήματος, ως «παλαιά μαθήτρια του Αρσακείου», καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια για να γράψει «δέκα αράδες απελέκητες ελληνικούρες» (όχι βέβαια στη δημοτική). Αφού ξύνει το κεφάλι της με τη βελόνα του πλεξίματος προχωρεί στην κοπιαστική συγγραφή του λογυδρίου: «Πάνσεπτε και Αγαπητέ μοι Πάτερ, Έμπλεως συναισθήματος ευφροσύνης παρίσταμαι κατά τήνδε χαρμόσυνον ημέραν, ίνα υποβάλλω υμίν» Μέσα από τη φαιδρότητα που προκαλεί η σκηνή αυτή, προδίδεται μια πρώτη πτυχή της κοσμοθεωρίας του συγγραφέα: επιθυμώντας διακαώς τη διάνοιξη των στενών πνευματικών οριζόντων του καιρού του, επιζητεί ένα ανοιχτό εκπαιδευτικό σύστημα που θα παρέχει στους μαθητές χρηστική γνώση, έχοντας ως θεμελιακή αρχή του τη διδασκαλία και τη γενικευμένη χρήση της δημοτικής γλώσσας. 217

6 Β. Η μεγαλοαστή μητέρα, επισκεπτόμενη το ανθοπωλείο, αντί να προβεί σε μια αγορά αντάξια του κοινωνικής θέσης της, αγοράζει ένα αρρωστημένο γεράνι, αφού προηγουμένως έχει άθελά της πατήσει επάνω σε ένα στεφάνι που προορίζεται για μια κηδεία. Γ. Στην σπαρταριστή περιγραφή της τελευταίας και πιο σημαντικής, κατά τη γνώμη μας, σκηνής του διηγήματος ο νεαρός πρωταγωνιστής αγωνίζεται να αναρριχηθεί στο κρεβάτι του πατέρα του που γιορτάζει για να του ευχηθεί και να του προσφέρει τη γλάστρα με το γεράνι. Η προσπάθειά του όμως δε στέφεται από επιτυχία, καθώς το φυτό ξεφεύγει από τα χέρια του και το χώμα χύνεται επάνω στα σεντόνια και στο πουκάμισο του εορτάζοντος πατέρα. Η έκβαση των δύο αυτών επεισοδίων είναι πραγματικά αναπάντεχη. Το επιμόχθως προετοιμασμένο τελετουργικό ακυρώνεται και ο σοβαροφανής και ψευδεπίγραφος κόσμος της μεγαλοαστικής τάξης γκρεμίζεται. Το μοντέλο που οι ενήλικες ήρωες του αφηγήματος έχουν υιοθετήσει, αυτό της αψεγάδιαστης συμπεριφοράς και της εμμονής σε αυστηρά πρότυπα, καταρρέει. Και η κατάρρευση αυτή πραγματοποιείται με έναν εκκωφαντικό τρόπο. Στην πρώτη περίπτωση, και ενώ η μητέρα επισκεπτόμενη το κατάστημα πασχίζει να πείσει τον εαυτό της και τους άλλους ότι αποτελεί επιφανές μέλος της καλής κοινωνίας, το ποδοπάτημα του νεκροστέφανου και η αγορά του φθηνού φυτού την μετατρέπουν αυτομάτως σε καρικατούρα της ίδιας της εικόνας που επιθυμεί να προβάλλει. Ομοίως στην τελευταία σκηνή, της αποτυχημένης επίδοσης του φυτού στον πατέρα, οι προσφωνήσεις, οι γλάστρες και οι ασπασμοί, αντί να αποτελέσουν ευκαιρία για ανάδειξη και επιβεβαίωση της υπεροχής της ανώτερης κοινωνικής τάξης, μετατρέπονται σε εργαλεία κηλίδωσης (κυριολεκτικής και μεταφορικής) της εικόνας της. Γίνεται τελικά θύμα της τυπολατρίας της και της υποκρισίας της. Τα δύο τελευταία συμβάντα δίνουν μια σοβαρή λαβή στον αναγνώστη προκειμένου να συλλάβει, στο σύνολό της πλέον, τη ροϊδική κοσμοθεωρία. Ο συγγραφέας, με την δηκτική γραφή και τον ανελέητο σαρκασμό του στηλιτεύει το αραχνιασμένο σκηνικό της στασιμότητας και του επαρχιωτισμού της πατρίδας του και επιζητεί την κατάρρευσή του. Θεωρεί ότι, όχι μόνο οι πνευματικοί αλλά και οι πολιτικοί, κοινωνικοί και οικονομικοί ορίζοντες της Ελλάδας είναι κλειστοί. Υποχρέωση και καθήκον όλων είναι η υιοθέτηση των φιλελεύθερων ιδεών που κυριαρχούν στην προοδευμένη Δύση. Ο Συριανός συγγραφέας εισηγείται μιαν αναγεννητική πορεία που θα βοηθήσει την Ελλάδα να ξεπεράσει τις αγκυλώσεις της και θα την τοποθετήσει επιτέλους στο χώρο των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών. 218

7 Η κοσμοθεωρία του Ροΐδη ως έκφραση της κοσμοθεωρίας της κοινωνίας Ευθυγραμμίζεται άραγε το κείμενο με δεδομένα του κοινωνικού του περίγυρου; Μπορεί ο δημιουργικός αναγνώστης να εντοπίσει ομόλογες τάσεις ανάμεσά στο συγγραφέα και στη συλλογική συνείδηση. Είναι εν τέλει η κοσμοθεωρία του συγγραφέα έκφραση της κοσμοθεωρίας της κοινωνίας; Παρότι η γενιά του 1880 χρησιμοποιεί τη δημοτική γλώσσα, σε επίπεδο κράτους και εκπαίδευσης κυριαρχεί η καθαρεύουσα, η χρήση της οποίας δημιουργεί πρακτικού χαρακτήρα δυσκολίες στο μη εγγράμματο μέρος του πληθυσμού, και επομένως λειτουργεί ως ανασχετικός παράγοντας στην ανέλιξη των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων. Η καθιέρωση της δημοτικής τίθεται ως αναπόδραστη ανάγκη από δυναμικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας που θεωρούν ότι η ικανοποίηση του αιτήματός τους θα βοηθήσει σε μια γενικότερη ανανέωση της πνευματικής και κοινωνικής ζωής της χώρας. Μια πρώτη, κατά συνέπεια, αναγωγή που μπορούμε να πραγματοποιήσουμε είναι αυτή της δομής του εν λόγω αφηγήματος στη δομή των κοινωνικών ομάδων που ευελπιστούσαν σε αναμόρφωση του ελληνικού πνευματικού χώρου. Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι ο Ροΐδης ήδη από το 1877, όταν είχε εμπλακεί στην περίφημη διαμάχη του με τον Άγγελο Βλάχο, κατήγγειλε την αντιποιητική «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» της Ελλάδας (ο όρος χρησιμοποιείται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα από τον Ροΐδη), υποστήριξε τη δημοτική γλώσσα, παρόλο που δεν τη χρησιμοποίησε, και επιτέθηκε στον παραπαίοντα ρομαντισμό και σε όσους τον ακολουθούσαν. Δε θα ήταν λοιπόν άστοχο αν θεωρούσαμε ότι το συγκεκριμένο κείμενο θέτει αναδρομικά τα ίδια αιτήματα, τα οποία, παρά την ανανέωση που επέφερε η ανάδυση της γενιάς του 1880, δεν ικανοποιήθηκαν. Η εορτή του πατρός μου δημοσιεύεται στην Αθήνα το 1895, όπου ο συγγραφέας κατοικεί ήδη από το 1855, μετά την περιπλάνησή του σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις. Εάν αποπειραθούμε μια πρόχειρη μελέτη των συνθηκών που επικρατούσαν τότε στην πρωτεύουσα, θα οδηγηθούμε σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Το εγχείρημα της ανάληψης των ολυμπιακών αγώνων που θα διεξάγονταν την επόμενη χρονιά (1896) είχε προκαλέσει τη δυσφορία μεγάλου μέρους των Αθηναίων επειδή θεωρούσαν ότι είναι αναντίστοιχο με την επικρατούσα οικονομική δυσπραγία. Ταυτόχρονα η πρωτεύουσα ταλανίζεται από πλήθος άλλων προβλημάτων, όπως η πολιτική διαφθορά, η εξαθλίωση των φτωχών, η λειψυδρία, η έλλειψη καθαριότητας, το τεράστιο ποσοστό θνησιμότητας, η ανεπάρκεια σε προϊόντα, κ.λπ. Η κατάσταση αυτή δεν προκαλεί απλώς 219

8 τις αντιδράσεις του κόσμου, επιπλέον διαμορφώνει στις συνειδήσεις των πολιτών το όραμα μιας πόλης περισσότερο εξισορροπημένης και μιας κοινωνίας περισσότερο δίκαιης. Για πολλούς το μοντέλο ανάπτυξης των ευρωπαϊκών πρωτευουσών μπορεί να υιοθετηθεί και από την Αθήνα. Με βάση τα προηγούμενα νομιμοποιούμαστε να θεωρήσουμε ότι μέσω του συγκεκριμένου λογοτεχνήματος ο Ροΐδης, που ως κάτοικος της πρωτεύουσας βιώνει με ένταση την προβληματική κατάστασή της, εξωτερικεύει και δημοσιοποιεί την κοσμοθεωρία σημαντικού τμήματος της αθηναϊκής κοινωνίας. Κοντολογίς διαπιστώνουμε ότι υπάρχει ομολογία μεταξύ των δομών του αφηγήματος και των κοινωνικών ομάδων της μικρής τότε πρωτεύουσας, που αντιδρούν στην υφιστάμενη κατάσταση και στα οξυμένα προβλήματα. Προφανώς δεν είναι μόνο η πρωτεύουσα που αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Εξίσου άσχημες, ενδεχομένως και χειρότερες, είναι οι συνθήκες που επικρατούν στην περιφέρεια. Άρα το σκηνικό που συνολικά επικρατεί στην αγροτοκτηνοτροφική Ελλάδα παρασάγγας απέχει από την ευμάρεια που απαντάται στις βιομηχανικά προηγμένες χώρες της Δύσης. Έτσι, όχι μόνο στην πρωτεύουσα, αλλά πανελληνίως προβάλλεται έντονα η αναγκαιότητα της υπέρβασης αυτών των χασματικών διαφορών σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο. Εκφραστής του αιτήματος στο χώρο της πολιτικής είναι ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο οποίος με το σημαντικό μεταρρυθμιστικό έργο που παράγει πετυχαίνει να εκλεγεί αρκετές φορές πρωθυπουργός της χώρας. Στο πλάι του μεσολογγίτη πολιτικού βρίσκονται εκείνες οι κοινωνικές ομάδες που μέσω του εξευρωπαϊσμού της χώρας προσδοκούν το ξεπέρασμα του σκοταδισμού και της οπισθοδρόμησης και το άνοιγμα των στενών οριζόντων της. (Η τολμηρή πολιτική του Τρικούπη στόχευε στην εκσυγχρονισμό της χώρας και στην ανάδειξή της σε μια ισχυρή οικονομία στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Η πραγμάτωση του οράματός του προϋπέθετε την εκτέλεση μεγάλων έργων υποδομής: έτσι η χώρα απέκτησε σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, διανοίχτηκε η διώρυγα της Κορίνθου, αποξηράνθηκε η λίμνη της Κωπαΐδας, παραδόθηκαν μεγάλες εκτάσεις στην καλλιέργεια και εκτελέστηκαν σημαντικά έργα στα λιμάνια της χώρας. Το τεράστιο κόστος που απαιτούνταν για την εξόφληση των δανείων που είχαν συναφθεί για την υλοποίησή τους οδήγησαν τον Τρικούπη στο να αναγγείλει στη Βουλή τη χρεοκοπία της χώρας. Το 1895 χάνει τις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν, δεν εκλέγεται καν βουλευτής και αυτοεξορίζεται στη Γαλλία αποχωρώντας για πάντα από την πολιτική). Μπορούμε συνεπώς να ισχυριστούμε με ασφάλεια ότι η δυνατή πένα του Ροΐδη, έτσι όπως αναδεικνύεται και μέσα από την Εορτή του πατρός μου, εκφράζει το εκσυγχρονιστικό και ανακαινιστικό εκείνο ρεύμα της ελληνικής κοινωνίας που επιθυμούσε την έξοδο της χώρας από 220

9 το τέλμα και την συμπόρευσή της με τους ανεπτυγμένους ευρωπαϊκούς λαούς. Με όρους Goldmann, η δομή του κόσμου του έργου του Συριανού δημιουργού μπορεί να αναχθεί στη δομή εκείνου του τμήματος της ελληνικής κοινωνίας που επιθυμεί αλλαγή και μεταρρύθμιση. Εδώ μπορεί επιπλέον να αναφερθεί ότι ο Ροΐδης - έχοντας προηγουμένως μεταβάλει αρκετές φορές τις απόψεις και τις συμπάθειές του για το πολιτικό προσωπικό της χώρας - είχε ταχθεί στο πλευρό του Μεσολογγίτη πολιτικού, θεωρώντας ότι ήταν αυτός που επιτέλους θα έλυνε τα χρονίζοντα προβλήματα της υπανάπτυκτης χώρας και θα την έθετε στο δρόμο της Ευρώπης. (Ο Ροΐδης, κατά τη δεκαετία , συνεργαζόταν με την Ώρα, το κομματικό όργανο του Τρικούπη, γεγονός που καταδεικνύει και επιβεβαιώνει έμπρακτα την υποστήριξή του στον μεσολογγίτη πολιτικό). Συμπέρασμα Ο Goldmann συσχετίζει με άμεσο τρόπο τη λογοτεχνία με τις επιθυμίες και τις ιδέες της κοινωνίας. Η Ζωή Σαμαρά σημειώνει ότι «στη θεωρία του Goldmann η φύση της λογοτεχνίας προσδιορίζεται ως η έκφραση της κοσμοθεωρίας της ομάδας σε επιτυχημένο έργο» 1. Η εορτή του πατρός μου είναι ένα κείμενο όπου αυτή η θεωρητική παραδοχή πραγματώνεται. Ο ριζοσπάστης Ροΐδης είναι ο ιδιοφυής εκφραστής των οραμάτων που εκφράζονται από σημαντικά κοινωνικά στρώματα της εποχής του. Με κύρια χαρακτηριστικά του έργου του την απαράμιλλη λογοτεχνική ποιότητα, την κομψή (και μάλλον περιπαικτική) καθαρεύουσα, την άσφαλτη διατύπωση, τις αλλεπάλληλες ευφυολογίες και το φανταχτερό ύφος διατυπώνει το αίτημα της κοινωνίας για μετάβαση από την καθυστέρηση, τον αναχρονισμό και την οπισθοδρόμηση στους ανοιχτούς ορίζοντες της πνευματικής ανάπτυξης, της οικονομικής και πολιτικής προόδου. Βιβλιογραφία Δημαράς, Κ. Θ. (1985). Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αθήνα: Ίκαρος Μιράσγεζη, Μ. (1982). Νεοελληνική Λογοτεχνία, 2ος τόμος, Αθήνα Ροΐδης, Εμμ. (1988). Αφηγήματα. Αθήνα: Νεφέλη Σαμαρά Ζ.( 2000). Προοπτικές του κειμένου. Θεσσαλονίκη: Κώδικας 1 Σαμαρά Ζωή, Προοπτικές του κειμένου, εκδ. Κώδικας, Θεσσαλονίκη 2000, σελ

10 Goldman, L. (1963) «Introduction à une ètude structural des romans de Malraux», στο συλλογικό Problémes d' une sociologie du roman. Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών Goldmann, L. (1979). Για μια κοινωνιολογία του μυθιστορήματος. Μετάφρ. Ελένη Βέλτσου, Πέτρος Ρυλμόν. Αθήνα: Πλέθρον Goldman, L.( 1986). Διαλεκτικές Έρευνες. Μετάφρ. Κ. Παπαγιώργης. Αθήνα: Γνώση 222

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας Μέσα Στιλ Αγωγής Σχέση σκοπών-μέσων και μεθόδων αγωγής Οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα της παιδαγωγικής διαδικασίας εξαρτώνται από τους σκοπούς της Σχέση σκοπών-μέσων

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 1 η ενότητα: «Εισαγωγή στα ρομαντικά χρόνια» Ρομαντισμός. Η ανάδυση του μυθιστορήματος. Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 20-05-2004 Α. Σύμφωνα με ξένο συγγραφέα παρατηρεί ο Παπανούτσοςο βασικός λόγος που ο άσκαλος επαναπαύεται στις πνευματικές του κατακτήσεις είναι ότι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και στην αξιοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα - Τεχνικές. Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας. Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013

Μέσα - Τεχνικές. Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας. Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013 Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας Μέσα - Τεχνικές http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Σχέση σκοπών-μέσων και μεθόδων αγωγής Οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα της παιδαγωγικής διαδικασίας εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα,

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Η σημερινή τελετή του τέλους της σχολικής σας διαδρομής είναι ταυτόχρονα και η αρχή ενός νέου ελπιδοφόρου δρόμου

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010 Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Α. Η δοκιμιογράφος προβληματίζεται για την αναγκαιότητα της αυτομόρφωσης στις σύγχρονες κοινωνίες. Αρχικά προσεγγίζει εννοιολογικά τον όρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ εν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες με την ίδια λέξη, τη διεθνή σήμερα λέξη «λόγος»,

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του εκπ/κού Η βελτίωση των εκπαιδευτικών επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D.

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Μάθημα 5 ο Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες Κοινωνική μάθηση (Bandura) Κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκρούσεις μεταξύ συνομηλίκων στο σχολικό πλαίσιο. Προτάσεις ερμηνείας και αποτελεσματικής αντιμετώπισης

Συγκρούσεις μεταξύ συνομηλίκων στο σχολικό πλαίσιο. Προτάσεις ερμηνείας και αποτελεσματικής αντιμετώπισης Συγκρούσεις μεταξύ συνομηλίκων στο σχολικό πλαίσιο. Προτάσεις ερμηνείας και αποτελεσματικής αντιμετώπισης Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ 10 ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο 1 Εφηβεία (4590)

Κείμενο 1 Εφηβεία (4590) Κείμενο 1 Εφηβεία (4590) Οι έφηβοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την πραγματικότητα του επόμενου βήματος, που οδηγεί στην ενηλικίωση, ενώ η κοινωνία απαιτεί απ αυτούς να αρχίσουν να προετοιμάζονται για τους

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΟΣ Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ( οδηγίες για τους μαθητές) Φεβρουάριος 2012 1. Τι είναι η «Σύνοδος των Εφήβων»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ον/μο:.. Α Λυκείου Γεν. Παιδείας 01-12-12 ΚΕΙΜΕΝΟ : Η γλώσσα των νέων α. Τα κορακίστικα των νέων, καθώς παραβιάζουν του κανόνες της «καθώς πρέπει» ομιλίας, αποτελούν πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16754 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μαρία Τζιράκη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: Α. Στοιχεία περίληψης ανά παράγραφο: 1 η : Διαπίστωση ότι η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων

18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ 10 Ον\ μο :.. Α Λυκείου 18 \ 01\ 2015 Κείμενο : Σχέσεις γονέων εφήβων Μελετώντας κανείς τις σχέσεις των εφήβων και των γονέων μέσα από το πρίσμα της επικράτησης ενός γενικότερου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Α. Φραγκουδάκη. (1987). Γλώσσα και ιδεολογία, Αθήνα: Οδυσσέας (διασκευή). Γλώσσα και ηλικιωμένοι

Α. Φραγκουδάκη. (1987). Γλώσσα και ιδεολογία, Αθήνα: Οδυσσέας (διασκευή). Γλώσσα και ηλικιωμένοι Κείμενο 1 Η γλώσσα των νέων (10696) Οι νέοι έχουν πάντοτε την τάση να διαφοροποιούνται με το ντύσιμο, την αισθητική του σώματος, τη συμπεριφορά και τη γλώσσα. Η λεγόμενη «γλώσσα των νέων» αποτελεί κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Χρ. Μασσαλάς, από την ιστοσελίδα της εφ. Μακεδονία, (διασκευή).

Χρ. Μασσαλάς, από την ιστοσελίδα της εφ. Μακεδονία, (διασκευή). Κείμενο Το χάσμα των γενεών (4612) Ένα από τα προβλήματα που απειλεί τον πολιτισμό μας είναι η διαφαινόμενη έχθρα μεταξύ των γενεών. Η στάση σημαντικού μέρους των νέων απέναντι στους βιολογικούς τους φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Ενότητα 8 η : Η σημασία της ποιότητας της σχέσης εκπαιδευτικού-μαθητή Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

β) τύχη ατυχία αυθεντικά ψεύτικα, κίβδηλα φυσιολογικούς παθολογικούς, αφύσικους, ανώμαλους εισάγει εξάγει ρεαλισμού ρομαντισμού

β) τύχη ατυχία αυθεντικά ψεύτικα, κίβδηλα φυσιολογικούς παθολογικούς, αφύσικους, ανώμαλους εισάγει εξάγει ρεαλισμού ρομαντισμού ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α. Ο αρθρογράφος, με αφόρμιση τα όσα αντικοινωνικά διαδραματίζονται από τη νεολαία στην περιοχή των Εξαρχείων, επιχειρεί να καταγράψει τα βαθύτερα αίτια αυτού του φαινομένου. Καταρχάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν Διαγώνισµα 111 Αναλφαβητισµός ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν «Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω. Όταν τα κείµενα είναι αρχαία µε νέα ελληνικά µαζί, µου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύοµαι

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία των μαθητών

Βαθμολογία των μαθητών Βαθμολογία των μαθητών Τι σημαίνει βαθμολογία Η βαθμολογία ως παιδαγωγική ενέργεια ισοδυναμεί με τη διαδικασία απόδοσης βαθμού Βαθμός σημαίνει συγκεκριμενοποίηση της αξιολόγησης με έναν αριθμό ή χαρακτηρισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη [04.11.2013] «Δεν θα αλλάξουν ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος 4161 για τους ενήμερους δανειολήπτες. Αυτό σημαίνει ότι κανένας φτωχός άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική*

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* 2 Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* Πιστεύω, σ αυτό είμαστε όλοι σύμφωνοι, ότι ο προσδιορισμός του περιεχομένου της παρούσης ιστορικής περιόδου και, ειδικά, η ανάπτυξη του ύστερου καπιταλισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας

ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Αναστασία Κ. Καδδά Δρ.Κοινωνιολογίας Υγείας Μsc Διοίκηση Μονάδων Υγείας ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ «Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες»,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Γνώρισμα της προσωπικότητας ή ασκήσιμη συμπεριφορά; ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Κινήσεις μέσα στον χώρο Κινήσεις των χεριών και του σώματος Οι κινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Η τηλεόραση, στις

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑΛ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑΛ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑΛ Κείμενο Εθελοντισμός Η κουλτούρα του εθελοντισμού υπάρχει σε κάθε κοινωνία, μολονότι σε διαφορετικές μορφές. Η εθελοντική πράξη μέσω της οποίας οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Ημερομηνία αποστολής της εργασίας στην εκπαιδεύτρια σύμβουλο : 23 Νοεμ. 2006

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Ημερομηνία αποστολής της εργασίας στην εκπαιδεύτρια σύμβουλο : 23 Νοεμ. 2006 ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευομένου : Βασίλειος Μπαλάφας Ονοματεπώνυμο εκπαιδεύτριας συμβούλου : Παναγιώτα Αγγελίδου Αύξων αριθμός γραπτής εργασίας : 1 Ημερομηνία αποστολής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Φαινομενολογική Κοινωνιολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 8ο (σελ. 187 197) 2 Οι Μικρο-κοινωνιολογικές κοινωνιολογικές Ερμηνευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Και οι απαντήσεις τους

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Και οι απαντήσεις τους ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Και οι απαντήσεις τους Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο «παλιό» και στο «σύγχρονο» μάθημα των Μαθηματικών; Στο μάθημα παλαιού τύπου η γνώση παρουσιάζεται στο μαθητή από τον διδάσκοντα

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΚΟΥΤΡΟΥΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΚΟΥΤΡΟΥΛΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ΚΑΙ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα