Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή"

Transcript

1 Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή Μαρία Ψάρρα * Με μια σειρά αποφάσεών του, αρχής γενομένης από την απόφαση Τhomasdünger, το Δικαστήριο έχει κρίνει παραδεκτά προδικαστικά ερωτήματα που αφορούν ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, ακόμη κι αν αυτό δεν είχε εφαρμογή de plano. Τούτο, στην περίπτωση κατά την οποία το εθνικό δίκαιο παραπέμπει στο περιεχόμενο του ενωσιακού δικαίου για τον προσδιορισμό των κανόνων που εφαρμόζονται σε αμιγώς εσωτερική υπόθεση. Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να αναδείξει τη θεμελίωση αυτής της κατ εξαίρεση αρμοδιότητας, η οποία έτυχε άμεσης αποδοχής από το Δικαστήριο αλλά έντονης αμφισβήτησης από τους Γεν. Εισαγγελείς. Η μεταστροφή όμως της στάσης τους κατά την τελευταία δεκαετία αναδεικνύει τη μακροχρόνια δοκιμασία που χρειάζονται οι σπουδαίες θεσμικές αλλαγές, προκειμένου να παγιωθούν. προδικαστική παραπομπή προϋποθέσεις παραδεκτού αμφισβητούμενη αρμοδιότητα Γεν. Εισαγγελείς μεταστροφή άμεση και ανεπιφύλακτη παραπομπή στο ενωσιακό δίκαιο εκούσια εναρμόνιση Α. Η θεμελίωση της κατ εξαίρεση αρμοδιότητας του ΔΕΕ υπό την ενοποιητική τελολογία Α.1. Η πρώτη σειρά προδικαστικών αποφάσεων επί του ζητήματος Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής, ΔΕΕ ή Δικαστήριο) έχει κρίνει με την πάγια νομολογία του 1 ότι είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί αιτήσεως εκδόσεως προδικαστικών αποφάσεων σχετικά με διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, στις περιπτώσεις στις οποίες τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης δεν εμπίπτουν μεν στο πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, πλην όμως οι διατάξεις αυτές έχουν εφαρμογή βάσει παραπομπής του εθνικού δικαίου 2. * Ασκούμενη δικηγόρος, ΠΜΣ ΕΚΠΑ. Ευχαριστίες οφείλονται στον Καθηγητή Ευρωπαϊκού Δικαίου Β. Χριστιανό στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ για την επισήμανση του νομικού ζητήματος και τις πολύτιμες παρατηρήσεις του επί της προκείμενης μελέτης. 1. T. TRIDIMAS, Precedent and the Court of Justice, σε J. Dickson / P. Eleftheriadis, Philosophical Foundations of European Union Law, OUP, 2012, σ Η μελέτη της νομολογίας του ΔΕΕ παρουσιάζει συχνή αναφορά στην ύπαρξη παγιωμένης προγενέστερης νομολογίας του (settled case-law). Η παγιωμένη νομολογία του ΔΕΕ εκφράζει τη συνέχεια του νομικού συστήματος, στο οποίο οι πολίτες στηρίζουν τις προσδοκίες και την καλή τους πίστη. 2. Β. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Οι μεταστροφές της νομολογίας του ΔΕΚ, εκδ. Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα, 1997, σ. 101 επ. (114), όπου προϋποθέσεις είναι α) ο εθνικός νομοθέτης να επεκτείνει σε καθαρά εσωτερικές καταστάσεις απευθείας και χωρίς όρους αυτούσιες τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, β) η εθνική νομοθεσία να δεσμεύει τον εθνικό δικαστή να ακολουθεί την ερμηνεία του ΔΕΕ και γ) ο εθνικός δικαστής να θεωρεί αναγκαία την ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου για την επίλυση της εσωτερικής διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιόν του. Βλ. ενδεικτικά ΔΕΚ C-166/84, Thomasdünger/ Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main, , Συλλ. Ι-3001, ΔΕΚ C-297/88 και C-197/87, Dzodzi, , Συλλ. I-3763, ΔΕΚ C-231/89, Gmurzynska-Bscher, , Συλλ. I-4003, ΔΕΚ C-28/95, Leur-Bloem, Συλλ. I-4161, ΔΕΚ C-130/95, Giloy, Η πρώτη σειρά προδικαστικών αποφάσεων, που εκδόθηκαν αναφορικά με το εν λόγω νομικό ζήτημα, ξεκινά από το 1985 με την υπόθεση Τhomasdünger 3. Η κύρια υπόθεση αφορούσε την εισαγωγή στη Γερμανία εμπορευμάτων που προέρχονταν από άλλο κράτος μέλος και επομένως δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του κοινού δασμολογίου. Ωστόσο παρατηρήθηκε πως οι γερμανικές διοικητικές αρχές για σχετικά ζητήματα εσωτερικής φύσεως χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς την ενωσιακή ταξινόμηση των προϊόντων, ήτοι το Κοινό Δασμολόγιο (εφεξής, ΚΔ) για τον προσδιορισμό των εθνικών φόρων. Ακολούθως, στην υπόθεση Dzodzi 4 ο εθνικός νομοθέτης, προκειμένου να αποφύγει τις «αντίστροφες διακρίσεις» 5 έναντι των αλλοδαπών συζύγων βέλγων υπηκόων, επέκτεινε στους εν λόγω συζύγους το ευεργέτημα των ενωσιακών κανόνων της Οδηγίας 64/221/ΕΚ, που εφαρμόζονταν στους συζύγους των υπηκόων των άλλων κρατών μελών οι οποίοι διαμένουν στο έδαφος του Βασιλείου του Βελγίου. Την ίδια χρονιά, στην υπόθεση Gmurzynska- Bscher 6 το Δικαστήριο απασχόλησε πάλι ζήτημα ερμηνεί , Συλλ. I-4291, ΔΕΚ C-1/99, Kofisa Italia, , Συλλ. Ι-207, ΔΕΚ C-3/04, Poseidon Chartering, , Συλλ. I-2505, ΔΕΚ C-217/05, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, , Συλλ. I-11987, ΔΕΚ C-280/06, ETI κ.λπ., , Συλλ. I-10893, ΔΕΚ C-48/07, Les Vergers du Vieux Tauves, , Συλλ. I-10627, ΔΕΚ C-186/07, Club Náutico de Gran Canaria, , Συλλ. I-60, ΔΕΕ C-352/08, Modehuis A. Zwijnenburg, , Συλλ. I-4303, ΔΕΕ C-32/11, Allianz Hungária Biztosító κ.λπ., , αδημ. 3. ΔΕΚ C-166/84, Thomasdünger/Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main, ibid, σκ ΔΕΚ C-297/88 και C-197/87, Dzodzi, ibid, σκ K. LUKAS, Extension of the preliminary rulings procedure out of the scope of Community law: The Dzodzi line of cases, European Integration Online Papers, 2000, σ ΔΕΚ C-231/89, Gmurzynska-Bscher, ibid, σκ

2 Ψάρρα: Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην ας των δασμολογικών κλάσεων του ΚΔ, ο οποίος, όπως και στην υπόθεση Τhomasdünger, ετίθετο σε εφαρμογή κατά παραπομπή του γερμανικού δικαίου περί φόρων κύκλου εργασιών, προκειμένου να εξευρεθεί ο επιβαλλόμενος φόρος κατά το εθνικό φορολογικό δίκαιο. Στις ανωτέρω αποφάσεις το ΔΕΕ απεφάνθη υπέρ του παραδεκτού εκδόσεως προδικαστικής απόφασης ερμηνεύσασας διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, προκειμένου να καταστήσει δυνατό στο εθνικό δικαστήριο να εφαρμόσει το εθνικό δίκαιο το οποίο παραπέμπει σ αυτήν 7. Η επιχειρηματολογία του Δικαστηρίου, προκειμένου να θεμελιώσει την κρίση του, μπορεί να συστηματοποιηθεί σε δύο σημεία. Ξεκινώντας από τα κλασσικά κριτήρια ερμηνείας του δικαίου 8, ήτοι το γράμμα του τότε άρθρου 177 ΣυνθΕΚ (νυν 267 ΣΛΕΕ) και τη βούληση του ιστορικού νομοθέτη, το Δικαστήριο διαπίστωσε πως αμφότερα δεν αποκλείουν την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να αποφαίνεται επί προδικαστικών παραπομπών που αφορούν διάταξη ενωσιακού δικαίου, στην ειδική περίπτωση κατά την οποία το εθνικό δίκαιο κράτους μέλους παραπέμπει στο περιεχόμενο της διατάξεως αυτής για τον προσδιορισμό των κανόνων που εφαρμόζονται σε καθαρώς εσωτερική κατάσταση του κράτους αυτού 9. Στη συνέχεια υπογραμμίστηκε πως, εφόσον τα ερωτήματα αφορούν την ερμηνεία διατάξεως ενωσιακού δικαίου, το Δικαστήριο είναι καταρχήν υποχρεωμένο να αποφαίνεται 10. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου προκύπτει πρόθεση καταστρατήγησης του σκοπού της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής, το Δικαστήριο δύναται να αρνηθεί να ασκήσει την κατ άρθρο 267 ΣΛΕΕ αρμοδιότητά του. Τούτο συμβαίνει, είτε όταν η διαδικασία αυτή αποσκοπεί, στην πραγματικότητα, να οδηγήσει το Δικαστήριο να αποφανθεί μέσω κατασκευασμένης διαφοράς είτε όταν είναι προφανές ότι η διάταξη ενω- σιακού δικαίου, η ερμηνεία της οποίας ζητήθηκε από το Δικαστήριο, δεν μπορεί να εφαρμοστεί 11.Τέτοια εξαιρετική περίπτωση όμως έκρινε πως δεν συντρέχει, όταν το δίκαιο κράτους μέλους καθιστά εφαρμοστέα τη διάταξη ενωσιακού δικαίου, η ερμηνεία της οποίας ζητείται από το Δικαστήριο, έστω και εκτός του πεδίου εφαρμογής που ορίζει το ίδιο το ενωσιακό δίκαιο 12. Από τα ανωτέρω dicta συνάγεται ότι το Δικαστήριο θέτει ως προτεραιότητα να διασφαλιστεί το πρόδηλο συμφέρον της Ένωσης για ομοιόμορφη ερμηνεία των διατάξεων του ενωσιακού δικαίου, ανεξαρτήτως των συνθηκών υπό τις οποίες εφαρμόζεται. Έτσι, δεν θα υπάρχει ο κίνδυνος ερμηνείας της ίδιας διάταξης με διαφορετικό τρόπο, γεγονός που θα δημιουργήσει σύγχυση ως προς την ορθή ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου 13. Τούτο άλλωστε επιδιώκουν, αφενός, ο εθνικός νομοθέτης με την εκούσια παραπομπή του στο ενωσιακό δίκαιο, αφετέρου δε, ο εθνικός δικαστής με την αίτηση προδικαστικής παραπομπής στο ΔΕΕ. Παράλληλα με το εν λόγω νομολογιακό ρεύμα, δόθηκε το στίγμα μιας νέας προστατευταίας αξίας, ήτοι της εκούσιας εναρμόνισης σε επίπεδο νομικής μεταχείρισης μεταξύ ενωσιακών και εσωτερικών υποθέσεων 14.Το Δικαστήριο, άλλωστε, διακρίθηκε εξ αρχής για το τολμηρό νομολογιακό του έργο, το οποίο ήταν πάντα προσανατολισμένο στην προώθηση του ενωσιακού κεκτημένου 15. Έτσι, δεν θα μπορούσε να μην αγκαλιάσει το φαινόμενο αυτό, το οποίο εκδηλώθηκε μάλιστα σε κρίσιμους για την κοινή αγορά τομείς, όπως η έμμεση φορολογία και ο ανταγωνισμός. Πέραν τούτων όμως δεν προσδιόρισε με σαφήνεια τις προϋποθέσεις επέκτασης της συνεργασίας του εθνικού δικαστηρίου με το ΔΕΕ μέσω του μηχανισμού της προδικαστικής παραπομπής. Ως μόνη προϋπόθεση ενεργοποίησης του μηχανισμού του άρθρου 267 ΣΛΕΕ σε αμιγώς εσωτερικές καταστάσεις με την έως τότε νομολογία 7. H. SCHERMERS / D. WAELBROECK, Judicial Protection in the European Communities, Kluwer Law International, 2001, σ Κ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ, Η θεμελίωση των νομικών κρίσεων, εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 2006, σ. 219, όπου γίνεται αναφορά στην κλασσική διάκριση του Savigny για τις μεθόδους προσέγγισης του δικαίου, οι οποίες δεν τελούν σε σχέση υπεροχής ή προτεραιότητας, αλλά θα πρέπει να συλλειτουργούν στην προσπάθεια κατανόησης των κανόνων δικαίου. G. CONWAY, The Limits of Legal Reasoning and the European Court of Justice, Cambridge University Press, 2012, σ. 143, όπου γίνεται αναφορά για την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα της γραμματικής ερμηνείας. Ωστόσο contra, Προτάσεις Γεν. Εισαγγελέα, βλ. παρακάτω Κεφάλαιο Β ΔΕΚ C-166/84, Thomasdünger/Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main, ibid, σκ ΔΕΚ C-231/89, Gmurzynska-Bscher, ibid, σκ T. DE LA MARE / C. DONELLY, Preliminary Rulings and EU legal integration: evolution and stasis, σε P. Craig / G. De Búrca, The Evolution of EU Law, OUP, 2011, σ. 369, με ειδικότερη αναφορά στη διαχρονική τάση του Δικαστηρίου να εξαιρεί από την εμβέλεια του προδικαστικού ερωτήματος μόνον ερωτήματα τα οποία προδήλως δεν σχετίζονται με το ενωσιακό δίκαιο. 12. Ibid, σ Β. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Εισαγωγή στο Δίκαιο της ΕΕ, εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 2012, σ. 140, P. DOLLAT, Droit européen et droit de l Union européenne, 3 η εκδ., Sirey, 2010, σ Β. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Αμφιλεγόμενες αρμοδιότητες του ΔΕΚ στη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής, ΕΕΕυρΔ, ειδ. τ.χ., 2001, σ P. TRIDIMAS, Knocking on Heaven s Door: Fragmentation, Efficiency and Defiance in the Preliminary Reference Procedure, CML Rev., 2003, σ ΕΕΕυρΔ 4:2013

3 αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή ήταν η απευθείας παραπομπή του εθνικού νομοθέτη στο ενωσιακό δίκαιο. Το γεγονός αυτό αναμφίβολα δημιουργούσε τον κίνδυνο να εμπλακεί το Δικαστήριο σε μία συνεργασία με ακαθόριστα όρια, που εξέρχεται του πλαισίου και των συγκεκριμένων σκοπών του μηχανισμού της προδικαστικής παραπομπής 16. Α.2. Η οριοθέτηση του πλαισίου επέκτασης της συνεργασίας εθνικού δικαστηρίου και ΔΕΕ Με την απόφαση Kleinwort Benson 17 άρχισαν τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση του αόριστου πλαισίου, εντός του οποίου θεμελιώθηκε η (κατ εξαίρεση) αρμοδιότητα του ΔΕΕ, όπως αυτή αναπτύχθηκε παραπάνω. Εν προκειμένω, το Ηνωμένο Βασίλειο με το Civil Jurisdiction Act του 1982, εκτός από την κύρωση με νόμο της Σύμβασης των Βρυξελλών του 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (Σύμβαση Βρυξελλών 1968), συμπεριέλαβε στον ίδιο νόμο αλλά σε ξεχωριστό παράρτημα διατάξεις ρυθμίζουσες συγκρούσεις κατά τόπον αρμοδιοτήτων μεταξύ των Αγγλίας και Ουαλίας, Σκωτίας και Βόρειας Ιρλανδίας. Για τη ρύθμιση αυτής της εσωτερικής κατά τόπον αρμοδιότητας χρησιμοποίησε ως πρότυπο τη Σύμβαση των Βρυξελλών, επαναλαμβάνοντας στο παράρτημα 4 του Civil Jurisdiction Act του 1982 τις διατάξεις της Σύμβασης Βρυξελλών με ορισμένες τροποποιήσεις. Όταν όμως ζητήθηκε η ερμηνεία διάταξης του παραρτήματος 4 του νόμου του 1982, το Δικαστήριο έκρινε πως δεν ήταν αρμόδιο να αποφανθεί. Εκ πρώτης όψεως υποστηρίχθηκε πως υπήρξε μεταστροφή της νομολογίας του Δικαστηρίου, όπως άλλωστε είχε ζητήσει ο Γεν. Εισαγγελέας στις Προτάσεις του 18, ωστόσο μια ενδελεχής μελέτη με τα κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία 19 καταδεικνύει πως αυτή η άποψη είναι νομικά εσφαλμένη. Πράγματι, ενώ το νομικό ζήτημα είναι το ίδιο, τα πραγματικά περιστατικά 16. M. BROBERG / N. FENGER, Preliminary References to the European Court of Justice, OUP, 2010, σ. 151, όπου γίνεται λόγος για την έντονη κριτική που έχει ασκηθεί στο ΔΕΕ ενόψει αυτών και μεταγενέστερων αποφάσεων. 17. ΔΕΚ C-346/93, Kleinwort Benson, , Συλλ. Ι Προτ. Γεν. Εισαγγελέα, C-346/93, Kleinwort Benson, σκ Β. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Οι μεταστροφές της νομολογίας του ΔΕΚ, ό.π., σσ Όπως επισημαίνεται, κάθε διαφοροποίηση ή απόκλιση καθώς και κάθε μεταβολή ή αλλαγή νομολογίας δεν συνιστά κατ ανάγκη μεταστροφή της νομολογίας του ΔΕΚ. Τέσσερα είναι, κατά το συγγραφέα, τα ουσιώδη γνωρίσματα της μεταστροφής: α) δεν θα πρέπει να έχει επέλθει μεταβολή στον εφαρμοστέο κανόνα επί μιας εννόμου σχέσεως, β) πρέπει να αποφαίνεται το ίδιο δικαστήριο και όχι άλλο, γ) πρέπει αυτό το δικαστήριο να έχει αποφανθεί επί ιδίων ή ομοίων πραγματικών και νομικών περιστατικών και δ) πρέπει το δικαστήριο αυτό να έχει προσδώσει στον κανόνα αυτό διαφορετική ερμηνεία από εκείνη που είχε προσδώσει με προηγούμενη ή προηγούμενες αποφάσεις του. της υπόθεσης αυτής διαφέρουν από εκείνα της προγενέστερης νομολογίας 20. Ειδικότερα, αν και το Δικαστήριο ακολούθησε κατ αποτέλεσμα την Πρόταση του Γεν. Εισαγγελέα για απόρριψη του αιτήματος, εντούτοις δεν θεμελίωσε στην ίδια επιχειρηματολογία την απόφασή του 21. Ειδικότερα το Δικαστήριο διαπίστωσε πως, αντίθετα με τη νομολογία στις αποφάσεις Τhomasdünger, Dzodzi, Gmurzynska-Bscher, ο εθνικός νόμος δεν περιέχει καμία απευθείας και χωρίς όρους παραπομπή στο κοινοτικό δίκαιο, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα να καθίσταται εφαρμοστέο το δίκαιο αυτό εντός της εσωτερικής έννομης τάξεως, αντίθετα απλώς χρησιμοποιεί τη Σύμβαση ως πρότυπο και επαναλαμβάνει τη διατύπωσή της με ορισμένες διαφορές από τις αντίστοιχες διατάξεις της Συμβάσεως 22. Παράλληλα, ο νόμος του 1982 όριζε πως τα εθνικά δικαστήρια δεν δεσμεύονται να εφαρμόζουν απόλυτα και απαρέγκλιτα την ερμηνεία της Συμβάσεως, στην οποία προβαίνει, κατόπιν αιτήσεως, το Δικαστήριο αναφορικά με το παράρτημα Τούτο θέτει σε κίνδυνο το βασικότερο χαρακτηριστικό της προδικαστικής απόφασης, ήτοι τη δεσμευτικότητά της για το αιτούν δικαστήριο, καθώς αυτή εκτίθεται στον κίνδυνο να εκπέσει σε απλή γνωμοδότηση. Οι παραπάνω διαφοροποιήσεις σε επίπεδο πραγματικού και νομικού πλαισίου οδήγησαν το Δικαστήριο στη χρήση της δικαστικής τεχνικής της διαφοροποίησης 24 από τις προηγούμενες αποφάσεις του, απορρίπτοντας το προδικαστικό ερώτημα ως απαράδεκτο. Η προηγούμενη νομολογία του ΔΕΕ δεν επέβαλλε προϋποθέσεις ως προς τη φύση της παραπομπής και δεχόταν ότι η εκτίμηση της λυσιτέλειάς της και των αποτελεσμάτων της απέκειτο αποκλειστικά στο εθνικό δικαστήριο. Η απόφαση Kleinwort Benson, περιορίζοντας τη ratio decidendi της προηγούμενης νομολογίας του ΔΕΕ, συνέβαλε ταυτόχρονα στην εξέλιξη του υπό κρίση νομικού ζητήματος 25, θέτοντας το κρισιμότερο κριτήριο για την αποδοχή της κατ εξαίρεση αρμοδιότητας του ΔΕΕ, ήτοι την απευθείας και ανεπιφύλακτη παραπομπή του εθνικού στο ενωσιακό δίκαιο. Ταυτόχρονα, οι αποφάσεις Leur 20. Τ. TRIDIMAS, Precedent and the Court of Justice, ό.π., σ E. BISHOP, Kleinwort Benson: A good example of Judicial Self- Restrain?, E.L.Rev., 1995, σ ΔΕΚ C-346/93, Kleinwort Benson, ό.π., σκ Ibid, σκ B. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Οι μεταστροφές της νομολογίας του ΔΕΚ, ό.π., σ. 42. Γενικότερα για την τεχνική της διαφοροποίησης, βλ. S. URBINA, Legal Method and the Rule of Law, Kluwer Law International, 2002, σ T. TRIDIMAS, Precedent and the Court of Justice, ό.π., σ ΕΕΕυρΔ 4:2013 3

4 Ψάρρα: Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην Bloem 26 και Giloy 27, που ακολούθησαν, δεν επικεντρώθηκαν στην επαλήθευση της ύπαρξης αυτών των κριτηρίων, δηλαδή, αν η παραπομπή του εθνικού δικαίου στο ενωσιακό ήταν άμεση και ανεπιφύλακτη ούτε αν το δικαστήριο που υποβάλει το ερώτημα δεσμεύεται από την ερμηνεία του 28. Αντίθετα, εισήχθη το κριτήριο των ιδίων λύσεων. Ειδικότερα, εστίασαν στη διαπίστωση πως ο εθνικός νομοθέτης θέλησε να υιοθετήσει τις ίδιες λύσεις με εκείνες του ενωσιακού δικαίου σε καθαρά εσωτερικές υποθέσεις 29, ώστε να αποφύγει τις αντίστροφες διακρίσεις ή τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η παραπάνω ασάφεια και μεταβλητότητα των επακριβών ορίων, βάσει των οποίων ένα ανάλογο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να γίνει δεκτό, δημιούργησε ένα έντονο κλίμα αβεβαιότητας δικαίου. Το γεγονός αυτό αναμφίβολα συντήρησε την αρνητική στάση των Γεν. Εισαγγελέων του ΔΕΕ, οι οποίοι διατηρούσαν ζωηρές επιφυλάξεις για τον κίνδυνο εκφυλισμού της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής. Β. Η μεταστροφή της αρνητικής στάσης των Γενικών Εισαγγελέων Β.1. Οι επίμονες επιφυλάξεις των Γενικών Εισαγγελέων Οι Προτάσεις των Γεν. Εισαγγελέων, αν και δεν είναι δεσμευτικές, εντούτοις υποβοηθούν το Δικαστήριο στο έργο του, ενώ καμία έρευνα στο χώρο της Ευρωπαϊκής ενοποίησης δεν είναι ολοκληρωμένη, αν δεν ληφθούν υπόψη οι αναπτύξεις τους 30. Στο πλαίσιο της μελέτης του παρόντος νομικού ζητήματος, είναι αξιοσημείωτο πως όλες οι αποφάσεις, που παγίωσαν την κατ εξαίρεση αρμοδιότητα του Δικαστηρίου, εκδόθηκαν με αποτέλεσμα αντίθετο από εκείνο που είχαν προτείνει οι Γεν. Εισαγγε- 26. ΔΕΚ C-28/95, Leur-Bloem, ό.π. F. HOENJET, The Leur-Bloem judgment: the jurisdiction of the European Court of Justice and the interpretation of the anti-abuse clause in the Merger Directive, EC Tax Review, 1997, σ. 206 επ., όπου ζητήθηκε η ερμηνεία της Οδηγίας 90/434/ΕΟΚ σχετικά με το κοινό φορολογικό καθεστώς για τις συγχωνεύσεις, διασπάσεις, εισφορές ενεργητικού και ανταλλαγές μετοχών που αφορούν εταιρίες διαφορετικών κρατών. Στην υπόθεση της κύριας δίκης, όμως, οι εμπλεκόμενες εταιρείες ήταν αμφότερες ημεδαπές, συνεπώς η διαφορά ήταν αμιγώς εσωτερική. 27. ΔΕΚ C-130/95, Giloy, ό.π., όπου οι σχετικές διατάξεις του τελωνειακού κώδικα είχαν εφαρμογή επί της διαφοράς αυτής βάσει της εσωτερικής γερμανικής νομοθεσίας και μόνο. 28. L. BLUTMAN, The manifest inapplicability standard: the puzzling story of the Dzodzi jurisprudence, Acta Juridica et Politica, 2008, σ Ibid, σ Ε. ΣΑΧΠΕΚΙΔΟΥ, Ευρωπαϊκό Δίκαιο, εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 2011, σ M. JANIS, International Courts for the Twenty- First Century, Martinus Nijhoff Publishers, 1992, σ. 96. λείς στις προτάσεις τους 31. Δύο είναι τα βασικά σημεία στα οποία έδωσαν έμφαση οι Γεν. Εισαγγελείς: πρώτον, υποστήριξαν ότι, βάσει της αρχής των δοτών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, τα όργανα αυτής, μεταξύ αυτών και το ΔΕΕ, λειτουργούν εντός των ορίων που καθορίζουν οι Συνθήκες 32. Αυτές όμως δεν αναθέτουν στο Δικαστήριο την επίλυση διαφορών που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Εντονότερη δε ήταν η ανησυχία για την απώλεια του δεσμευτικού χαρακτήρα των προδικαστικών αποφάσεων του Δικαστηρίου, δεδομένου πως ζητείται η ερμηνεία διατάξεων του ενωσιακού δικαίου, οι οποίες δεν είναι εν προκειμένω εφαρμοστέες, εκθέτοντας τις αποφάσεις του Δικαστηρίου στον κίνδυνο να εκπέσουν σε απλές γνωμοδοτήσεις. Η αντίδραση των Γεν. Εισαγγελέων αναμφίβολα διέπεται από έναν πραγματισμό. Τα επιχειρήματα τούτα όμως, αν και εύλογα, δεν είναι αναντίρρητα. α) Η τεχνική των σιωπηρά συναγόμενων αρμοδιοτήτων Η αρχή των δοτών αρμοδιοτήτων υπήρξε απαραίτητη για την οικοδόμηση του ενωσιακού κεκτημένου. Σύμφωνα με αυτήν, τα όργανα της Ένωσης, μεταξύ αυτών και το ΔΕΕ, ασκούν τις αρμοδιότητές τους μόνο στους τομείς εκείνους και μέσα στα όρια που ορίζονται στις Συνθήκες 33. Η αρχή των δοτών αρμοδιοτήτων είναι άμεσα συνυφασμένη με τη μέθοδο της γραμματικής ερμηνείας, διασφαλίζουσες αμφότερες την ασφάλεια και προβλεψιμότητα του δικαίου. Συναφώς, παγίως με αίτημα προδικαστικής απόφασης το Δικαστήριο μπορεί να ερωτηθεί για την ερμηνεία είτε του πρωτογενούς είτε του δευτερογενούς δικαίου της Ένωσης 34. A contrario, στο πλαίσιο του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, αποκλείεται ο έλεγχος των πραγματικών περιστατικών ή η ερμηνεία του εθνικού δικαίου. Στις υποθέσεις που αναλύθηκαν, αντικείμενο ερμηνείας δεν ήταν το εθνικό αλλά το ενωσιακό δίκαιο, στο οποίο παρέπεμπε ή με το οποίο ευθυγραμμιζόταν το εθνικό δίκαιο. Ωστόσο, η ζητούμενη ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου δεν ζητεί- 31. M. BROBERG / N. FENGER, Preliminary References to the European Court of Justice, ό.π., σ Ενδεικτικά οι Προτάσεις του Γεν. Εισαγγελέα στην υπόθεση Kofisa Italia υπογραμμίζουν την πάγια αντίδραση στους κόλπους των Γενικών Εισαγγελέων (σκ. 22). 32. Ibid, σκ D. Ο KEEFFE, Is the spririt of article 177 under Attack? Preliminary References and Admissibility, E.L.Rev., 1998, σ Άρθρο 5 ΣΕΕ παρ. 1 και 2. G. SCHWEDT, The Special Legal Character of the EU, GRIN Verlag, 2007, σ. 3. Η έλλειψη compétence de la compétence αποτελούσε ανέκαθεν για τα κράτη μέλη την απαραίτητη ασφαλιστική δικλείδα, ώστε να μη χάσουν ακουσίως μέρος της κρατικής τους κυριαρχίας. 34. U. EVERLING, Η προδικαστική παραπομπή του άρθρου 177 ΣυνθΕΚ και η συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΕΕΕυρΔ, 1984, σ ΕΕΕυρΔ 4:2013

5 αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή το εντός του ενδεδειγμένου κανονιστικού πλαισίου, ήτοι εντός του πεδίου του ενωσιακού δικαίου, αλλά στο πλαίσιο αμιγώς εσωτερικών καταστάσεων. Όμως, η ομοιόμορφη ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου, που επιδιώκεται μέσω των εν λόγω προδικαστικών παραπομπών, δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί, αφενός, από τη γραμματική ερμηνεία ως βάση του νομολογιακού έργου του Δικαστηρίου 35, αφετέρου, από την άτεγκτη εφαρμογή της αρχής των δοτών αρμοδιοτήτων. Συναφώς, ο Γενικός Εισαγγελέας Colomer στις Προτάσεις του αναγνώρισε, αφενός, το μετριασμό του απόλυτου χαρακτήρα των δοτών αρμοδιοτήτων, αφετέρου, την αποδοχή της τεχνικής των σιωπηρά συναγόμενων αρμοδιοτήτων 36. Η αναγνώριση των σιωπηρά συναγόμενων εξουσιών σημαίνει ότι τα ενωσιακά όργανα έχουν τις αναγκαίες εξουσίες για να επιτελούν το έργο που τους έχει ανατεθεί από τις Συνθήκες. Εν προκειμένω, η δυναμική διάσταση που δόθηκε στο ενωσιακό δίκαιο από τον εθνικό νομοθέτη οδήγησε στο συμπέρασμα ότι, εφόσον τίποτα στην οικονομία και τη συστηματική δομή του άρθρου 267 ΣΛΕΕ δεν απαγορεύουν τη θεμελίωση μιας τέτοιας αρμοδιότητας 37, το Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορο απέναντι στην πρόσκληση του εθνικού νομοθέτη και του εθνικού δικαστή για επιτυχή όσμωση του ενωσιακού και εσωτερικού δικαίου 38. Περαιτέρω η τελολογική μέθοδος ερμηνείας της διαδικασίας του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, ως μέσου ομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, ενισχύει την αποδοχή της υπό κρίση αρμοδιότητας από το Δικαστήριο σε ανάλογες περιπτώσεις. Sine qua non προϋπόθεση, όμως, είναι η διασφάλιση του πλέον θεμελιώδους χαρακτηριστικού της προδικαστικής απόφασης, ήτοι η δεσμευτικότητά της. β) Η αυτονόητη δεσμευτικότητα της προδικαστικής απόφασης 35. J. BENGOETXEA / N. MAcCORMICK / L. SORIANO, Integration and integrity in the legal reasoning of the European Court of Justice σε G. De Búrca / J. Weiler, The European Court of Justice, OUP, 2001, σ. 43. Σύμφωνα με τον MacCormick, ο Δικαστής θα πρέπει να ξεκινά από το γράμμα ενός κανόνα δικαίου και έπειτα να προβαίνει σε μια συστηματική ερμηνεία του κανόνα μέσα στο έννομο σύστημα στο οποίο αυτός εντάσσεται, εν προκειμένω των Συνθηκών ΣΕΕ και ΣΛΕΕ. 36. Προτ. Γεν. Εισαγγελέα, C-1/99, Kofisa Italia, , σκ. 34, με παραπομπή στην υποσ. 31. P. BILANCIA, The dynamics of the EU integration and the impact on the national constitutional law, Giuffrè, 2012, σ. 40. Η αυστηρότητα της αρχής περί ανατεθειμένων αρμοδιοτήτων μετριάζεται και κατ εφαρμογή των ρητρών περί προσαρμογής, όπως είναι το άρθρο 352 ΣΛΕΕ. 37. Μ. ΠΕΡΑΚΗΣ, Τα δικαιοδοτικά όρια του ΔΕΚ υπό Ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, 2009, σ Β. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Αμφιλεγόμενες αρμοδιότητες του ΔΕΚ στη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής, ό.π., σ Η εξασφάλιση της ομοιόμορφης ερμηνείας του ενωσιακού δικαίου, ανεξάρτητα από το πλαίσιο στο οποίο ζητείται, προϋποθέτει πως αυτή θα είναι δεσμευτική για το αιτούν δικαστήριο. Η δεσμευτικότητα των προδικαστικών αποφάσεων, ακόμη κι όταν το Δικαστήριο ερμηνεύει ενωσιακό δίκαιο το οποίο είναι απευθείας εφαρμοστέο, δεν αποτυπώνεται ρητά ούτε στις Συνθήκες ούτε στο παράγωγο ενωσιακό δίκαιο 39. Αντίθετα, η δεσμευτικότητα αυτή έχει καθιερωθεί νομολογιακά και αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ειλικρινούς συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ του εθνικού δικαστηρίου και του ΔΕΕ 40. Το εθνικό δικαστήριο, υποβάλλοντας ερώτημα για την ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου, δεσμεύεται να αξιοποιήσει την απάντηση του Δικαστηρίου, εντάσσοντάς την στη μείζονα πρόταση του δικανικού του συλλογισμού 41. Επομένως, και στις περιπτώσεις, όπου είναι εφαρμοστέο το ενωσιακό δίκαιο κατά παραπομπή, δεν είναι αναγκαίο ο εθνικός νόμος να εξαγγέλλει ρητά ότι το εθνικό δικαστήριο υποχρεούται να ακολουθεί την ερμηνεία του Δικαστηρίου. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να υπάρχει ρητή εξαγγελία για δυνατότητα απόκλισης από την ερμηνεία του Δικαστηρίου. Κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην απόρριψη του προδικαστικού ερωτήματος ως απαράδεκτου, όπως συνέβη στην απόφαση Kleinwort Benson. Η καλόπιστη συνεργασία, λοιπόν, μεταξύ των δύο αυτών Δικαστηρίων δεν θα μπορούσε να εισαγάγει διακρίσεις στη δεσμευτική φύση της προδικαστικής απόφασης, ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο θα χρησιμοποιηθεί η ερμηνεία του Δικαστηρίου. Άλλωστε, στις σχετικές αποφάσεις τα αιτούντα δικαστήρια, καίτοι δεν δεσμεύονταν ρητά από τον εθνικό νόμο, δήλωναν κατά την υποβολή των προδικαστικών ερωτημάτων ρητά την πρόθεσή τους να αξιοποιήσουν την ερμηνεία του Δικαστηρίου για την έκδοση της απόφασής τους H. SCHERMERS / D. WAELBROECK, Judicial Protection in the European Communities, ό.π., σ ΔΕΚ C-48/07, Les Vergers du Vieux Tauves, σκ. 25, όπου «το αιτούν δικαστήριο δεν αναφέρει με σαφήνεια, αν και σε ποιο βαθμό η απόφαση του Δικαστηρίου θα το δεσμεύει για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης. Εντούτοις, το γεγονός ότι το δικαστήριο αυτό απευθύνθηκε στο Δικαστήριο, για να του υποβάλει προδικαστικό ερώτημα, οδηγεί στη σκέψη ότι η εν λόγω απόφαση θα δεσμεύει το αιτούν δικαστήριο». Και Poseidon Chartering, σκ. 18, όπου «από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν μπορεί να συναχθεί ότι το αιτούν δικαστήριο έχει την ευχέρεια να αποστεί από την ερμηνεία που δίδει το Δικαστήριο στις διατάξεις της Οδηγίας». 40. E. ΣΑΧΠΕΚΙΔΟΥ, Ευρωπαϊκό Δίκαιο, ό.π., σ Ibid. 42. Χαρακτηριστικά στην υπόθεση ΔΕΚ C-3/04, Poseidon Chartering, ό.π., η Γραμματεία του Δικαστηρίου ζήτησε από το αιτούν δικαστήριο να επιβεβαιώσει αν, υπό τις συνθήκες αυτές, επιθυμούσε να εμμείνει στο προδικαστικό ερώτημά του. ε την απάντησή του, το αιτούν δικαστήριο επιβεβαίωσε την αίτησή του για έκδοση προδικαστικής αποφάσεως. Βλ. σκ ΕΕΕυρΔ 4:2013 5

6 Ψάρρα: Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην Η επιμονή, πάντως, των Γεν. Εισαγγελέων δεν ήταν άκριτη προσήλωση στην παραδοσιακή αντίληψη, αυτή συνιστά απόρροια της μη ικανοποιητικής οριοθέτηση εκ μέρους του Δικαστηρίου των προϋποθέσεων, υπό τις οποίες κατ εξαίρεση δύναται να ερμηνεύει διατάξεις του ενωσιακού δικαίου εκτός του πεδίου εφαρμογής του. Η αποδοχή της κατ εξαίρεση αρμοδιότητας του ΔΕΕ έγινε αντιληπτό πως δεν μπορεί να γίνεται συμπτωματικά, αλλά θα πρέπει να αποτελεί αποτέλεσμα μια πάγιας και συνεπούς πρακτικής. Β.2. Η κάμψη της αντίστασης των Γενικών Εισαγγελέων Το Δικαστήριο στις νεότερες αποφάσεις του επικεντρώθηκε στη διασαφήνιση των προϋποθέσεων παραδεκτού τέτοιου είδους προδικαστικών ερωτημάτων. Κεντρικό μοχλό της νομικής συλλογιστικής του αποτέλεσε η τεχνική της διαφοροποίησης 43. Έτσι, το Δικαστήριο στην υπόθεση Club Náutico de Gran Canaria 44 με διάταξή του έκρινε απαράδεκτο το προδικαστικό ερώτημα. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως ο εθνικός νόμος χρησιμοποιούσε απλώς ως πρότυπο τις διατάξεις της Οδηγίας για το κοινό σύστημα περί ΦΠΑ, ενώ παράλληλα προβλεπόταν και η δυνατότητα εξαιρέσεων για λόγους δημοσίου συμφέροντος 45. Ήταν πρόδηλο, συνεπώς, πως δεν υπήρχε πρόθεση εναρμόνισης των λύσεων σε εσωτερικό και κοινοτικό επίπεδο. Επομένως, ματαιωνόταν με τη σειρά του το πρόδηλο συμφέρον της Ένωσης για ομοιόμορφη ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου. Επιπλέον, κατά το Δικαστήριο,, δεν υφίστατο ρητή παραπομπή στο ενωσιακό δίκαιο στην υπόθεση Cicala 46. Εν προκειμένω, ο εθνικός νόμος περί διοικητικής διαδικασίας στο άρθρο 1 του Ν. 241/1990 παρέπεμπε στις αρχές που απορρέουν από την έννομη τάξη της Ένωσης σχετικά με την αιτιολόγηση των διοικητικών πράξεων. Ωστόσο, αυτό παραπέμπει γενικώς στις «αρχές που απορρέουν από την κοινοτική έννομη τάξη», και όχι ειδικώς στα άρθρα 296 δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ και 41 παρ. 2 στοιχείο γ, του Χάρτη σχετικά με την υποχρέωση αιτιολογήσεως των πράξεων της διοίκησης. Τούτο όμως δεν συνιστά, κατά το Δικαστήριο, άμεση και ανεπιφύλακτη παραπομπή ούτε καταδεικνύει πρόθεση του εθνικού νομοθέτη να μεταχειρισθεί κατά όμοιο τρόπο τις εσωτερικές και τις διεπόμενες από το δίκαιο της Ένωσης καταστάσεις 47. A contrario, η παραπομπή, εκτός από ρητή, θα πρέπει να είναι και ειδική, υποδεικνύοντας ακριβώς εκείνο τον κανόνα του ενωσιακού δικαίου, τον οποίο ο εθνικός νομοθέτης θέλει να επεκτείνει και σε εσωτερικές υποθέσεις. Η νομολογία αυτή του Δικαστηρίου χαρακτηριζόταν από μια σαφήνεια, σε αντίθεση με την εικόνα των ασαφών δικαιοδοτικών ορίων της αρχικής νομολογίας του. Το κριτήριο της άμεσης και ανεπιφύλακτης παραπομπής έτυχε θετικής αποτίμησης από τους Γεν. Εισαγγελείς 48, καθώς άμβλυνε τη νομική αβεβαιότητα. Το γεγονός αυτό καθησύχασε σε ένα βαθμό τους Γεν. Εισαγγελείς, οι οποίοι άρχισαν συν τω χρόνω να μεταστρέφουν τη στάση τους απέναντι στο παραδεκτό των εν λόγω προδικαστικών ερωτημάτων. Στην απόφαση Poseidon Chartering 49, η ολλανδική νομοθεσία, που μετέφερε την Οδηγία περί εμπορικών αντιπροσώπων (86/653/ΕΟΚ), επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής όχι μόνο στις εμπορικές πράξεις που αφορούν εμπορεύματα, όπως προέβλεπε η Οδηγία, αλλά και σε αυτές που αφορούν υπηρεσίες. Η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης σύμβαση αφορά την παροχή υπηρεσιών συνεπώς, βρισκόταν εκτός του πεδίου εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Η έννοια, λοιπόν, της «αναθέσεως σε μόνιμη βάση» της ανωτέρω Οδηγίας θεωρητικά θα μπορούσε να ερμηνευθεί διαφορετικά, ανάλογα εάν επρόκειτο για εσωτερική ή ενωσιακή διαφορά 50. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε το αιτούν δικαστήριο, το ίδιο επιθυμεί την αποφυγή αποκλίσεως μεταξύ των δύο πεδίων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση ως προς την ορθή ερμηνεία των ενωσιακών διατάξεων 51. Συνεπώς, είναι απαραίτητη για το σκοπό αυτόν η ομοιόμορφη ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου. Ενόψει αυτής της αναγκαιότητας το Δικαστήριο με τη σύμφωνη γνώμη του Γεν. Εισαγγελέα 52 έκρινε το αίτημα παραδεκτό. Στην απόφαση Les Vergers du Vieux Tauves 53, ο εθνικός νομοθέτης κατά τη μεταφορά στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας 90/435 επέκτεινε τις ρυθμίσεις της Οδηγίας και στις σχέσεις μεταξύ ημεδαπών μητρικών και θυγατρικών εταιρειών. Στόχος να αποφευχθεί η δυσμενής διάκριση μεταξύ των βελγικών εταιριών όσον αφορά τη φορολογική μεταχείριση των κερδών, που καταβάλλει μια θυγατρική 43. T. KOOPMAN, Stare decisis in European Law σε D. O Keeffe / H.G. Schermers, Essays in European Law and Integration, Kluwer Law and Taxation, 1982, σ. 25. Όπου το Δικαστήριο σε αντίθεση με τα αγγλοσαξονικά δικαστήρια δεν έχει αναπτύξει ακόμη τη τεχνική της διαφοροποίησης (the art of distinguishing). 44. ΔΕΚ C-186/07, Club Náutico de Gran Canaria, ό.π. 45. Ibid, σκ ΔΕΕ C-482/10, Cicala, , αδημ. 47. Ibid, σκ C. BARNARD / E. SHARPSTON, The Changing Face of Article 177 References, CML Rev., 1997, σ ΔΕΚ C-3/04, Poseidon Chartering, ό.π. 50. S. SAINTIER, Commercial agency in European Union private law σε C. Twigg-Flesner, The Cambridge Companion to European Union Private Law, Cambridge University Press, 2010, σ Ibid, Προτ. Γεν. Εισαγγελέα, C-3/04, Poseidon Chartering, σκ Ibid, σκ ΔΕΚ C-48/07, Les Vergers du Vieux Tauves, ό.π. 6 ΕΕΕυρΔ 4:2013

7 αμφισβητούμενη αρμοδιότητα του ΔΕΕ στην προδικαστική παραπομπή στη μητρική, ανάλογα με την εθνικότητα της θυγατρικής 54. Η εκούσια προσέγγιση, κατά τη Γεν. Εισαγγελέα Sharpston, του εθνικού προς το ενωσιακό δίκαιο για τη μεταχείριση μιας εσωτερικής υπόθεσης, όπως εν προκειμένω στην κύρια δίκη, αρκεί, για να γίνει δεκτό το αίτημα χορήγησης ερμηνευτικών κατευθυντήριων γραμμών 55. Υπέρ του παραδεκτού ήταν η και πρόταση της Γεν. Εισαγγελέως Kokott στην υπόθεση Modehuis A. Zwijnenburg 56. Και σε αυτήν την περίπτωση, το ολλανδικό δίκαιο ευθυγραμμίστηκε με την Οδηγία 90/434/EK και όσον αφορά αμιγώς εσωτερικές καταστάσεις, ώστε οι δομικές εταιρικές μεταβολές σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο να υπάγονται στο ίδιο φορολογικό καθεστώς που ισχύει για τις συγχωνεύσεις 57. Επιπρόσθετα, έντονο είναι το φαινόμενο της παραπομπής στο ενωσιακό δίκαιο, ειδικότερα δε στον τομέα του δικαίου του ανταγωνισμού 58. Πολλά κράτη μέλη, χρησιμοποιούν εκουσίως ως πρότυπο για το εθνικό δίκαιο το ενωσιακό δίκαιο ανταγωνισμού, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Παράλληλα, για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, προβλέπουν πως, κατά την εφαρμογή του εθνικού νόμου, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ερμηνεία του Δικαστηρίου αναφορικά με τις εν λόγω ενωσιακές διατάξεις 59. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι αποφάσεις ΕΤΙ 60, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio 61, Allianz Hungária Biztosító 62, στις οποίες το εθνικό δίκαιο ανταγωνισμού των εμπλεκόμενων κρατών μελών είχε για αμιγώς εσωτερικές καταστάσεις σημείο αναφοράς τις σχετικές διατάξεις του ενωσιακού δικαίου. Αρχικά στην υπόθεση ETI, το Δικαστήριο διαπίστωσε πως οι διατάξεις του εθνικού Ν. 287/90 επαναλάμβαναν mutatis mutandis το γράμμα των άρθρων 81 ΕΚ και 82 ΕΚ 63, ενώ ούτε το γράμμα του νόμου 54. Προτ. Γεν Εισαγγελέα, C-48/07, Les Vergers du Vieux Tauves, σκ. 32. Η εξάλειψη των δυσμενών διακρίσεων υπέρ των ημεδαπών φυσικών ή νομικών προσώπων αποτελεί το βασικότερο δικαιολογητικό ρόλο της εκούσιας εναρμόνισης. S. DOUGLAS-SCOTT, Constitutional Law of the European Union, Longman Group United Kingdom, 2002, σ Προτ. Γεν. Εισαγγελέα, C-48/07, Les Vergers du Vieux Tauves, σκ Προτ. Γεν. Εισαγγελέα, C-352/08, Modehuis A. Zwijnenburg, σκ Ιbid. σκ M. BROBERG / N. FENGER, Preliminary References to the European Court of Justice, ό.π., σ Ιbid σ ΔΕΚ C-280/06, ETI κ.λπ., ό.π. 61. ΔΕΚ C-217/05, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, ό.π. 62. ΔΕΕ C-32/11, Allianz Hungária Biztosító κ.λπ., ό.π. 63. L. BLUTMAN, Preliminary Rulings in Internal Affairs A Framework Analysis, European Integration Online Papers, 2008, σ. 8. ούτε από την απόφαση περί παραπομπής ούτε από τα λοιπά έγγραφα του φακέλου που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο οδηγείται αυτό στη σκέψη ότι η παραπομπή στο ενωσιακό δίκαιο της εν λόγω διατάξεως εξαρτάται από οποιαδήποτε προϋπόθεση 64. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε μάλιστα η Γεν. Εισαγγελέας «στον από απόψεως περιεχομένου προσανατολισμό στο κοινοτικό δίκαιο» του εθνικού δικαίου 65, αποφαινόμενη υπέρ του παραδεκτού του αιτήματος. Επιπλέον, στην Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, η Γεν. Εισαγγελέας διαπίστωσε πως ο Ν. 16/1989 είχε άμεσα ως πρότυπο το άρθρο 81 παρ. 1, ΕΚ. Ομοίως, το Real Decreto 157/1992, στο άρθρο 1 παρ. 1, στοιχείο β, περιείχε ρητή παραπομπή στο όπως τότε ίσχυε κατά τον Κανονισμό 1984/83 δίκαιο του ανταγωνισμού και προέκυπτε από την αιτιολογία του ότι επιδίωκε την ευθυγράμμιση του ισπανικού εσωτερικού δικαίου προς το ενωσιακό δίκαιο στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους 66. Έτσι, η Γεν. Εισαγγελέας J. Kokott τάχθηκε υπέρ του παραδεκτού του προδικαστικού ερωτήματος. Τέλος, στην Allianz Hungária Biztosító, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι ουγγρικές διατάξεις περί ανταγωνισμού επαναλάμβαναν σχεδόν κατά λέξη και χωρίς καμία ουσιώδη διάφορα το γράμμα του άρθρου 101 παρ. 1 ΣΛΕΕ 67 στο πλαίσιο προσεγγίσεως των κανονιστικών ρυθμίσεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του ουγγρικού νόμου περί ανταγωνισμού, όπως χαρακτηριστικά αναφερόταν στο προοίμιο του εθνικού νόμου. Ως εκ τούτου, έκρινε παραδεκτό το αίτημα του αιτούντος δικαστηρίου, εν προκειμένω όμως ο Γεν. Εισαγγελέας Pedro Cruz Villalon είχε προτείνει το αντίθετο, αν και όχι για δογματικούς λόγους. Αντιθέτως, όπως τόνισε στις Προτάσεις του, η υποβολή προδικαστικού ερωτήματος για ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου σε πλαίσιο αμιγώς εσωτερικό είναι θεμιτή και πρέπει να τυγχάνει θετικής αποδοχής 68. Τούτο σηματοδοτεί μεν την κάμψη των επιφυλάξεων των Γενικών Εισαγγελέων με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο. Ωστόσο, πρέπει να επισημανθεί πως η τάση αυτή συνοδεύεται από την ιδιαίτερη αυστηρότητα, που διέπει τον έλεγχο τον οποίο ασκούν οι Γενικοί Εισαγγελείς κατά τη διερεύνηση των χαρακτηριστικών που επιβάλλεται να έχει η παραπομπή στο ενωσιακό δίκαιο 69. Επιζητούν να διακριβώσουν την ύπαρξη μιας αλη- 64. ΔΕΚ C-280/06, ETI κ.λπ., ό.π., σκ Προτ. Γεν Εισαγγελέα, C-280/06, ETI κ.λπ., ό.π., σκ Προτ. Γεν Εισαγγελέα, C-217/05, Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, ό.π., σκ.25, όπου η Γεν Εισαγγελέας Juliane Kokott τάχθηκε υπέρ του παραδεκτού του προδικαστικού ερωτήματος. 67. ΔΕΕ C-32/11, Allianz Hungária Biztosító κ.λπ, ό.π., σκ Ibid, σκ R. BARENTS, Directory of Case Law on the Preliminary Ruling Procedure, Wolters Kluwer Law & Business, 2009, σ. 39. Πάντως, το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί την αρμοδιότητά του να ερμη- ΕΕΕυρΔ 4:2013 7

8 Ψάρρα: Η μεταστροφή των θέσεων των Γενικών Εισαγγελέων απέναντι στην θινής παραπομπής και όχι μια απλής μνείας εμπνεύσεως ή ενός προτύπου καθώς και μιας παραπομπής στο σύνολο μιας κανονιστικής ρύθμισης και όχι σε μεμονωμένες διατάξεις 70. Τούτο αναμφίβολα αντανακλά την μέριμνά τους η ερμηνεία που θα χορηγήσει στο αιτούν δικαστήριο να είναι αντικειμενικά αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς, ώστε να θωρακίζεται επαρκώς η δεσμευτικότητα της προδικαστικής απόφασης. Αντί Επιλόγου Η παραπάνω νομολογία έθεσε στερεές βάσεις για την προστασία της εκούσιας εναρμόνισης, η οποία συμβάλλει στην ενίσχυση του ενωσιακού κεκτημένου μέσω της νεύσει το ενωσιακό δίκαιο, ακόμη και όταν ο εθνικός νόμος δεν αναπαράγει verbatim το ενωσιακό δίκαιο, αρκεί η ζητούμενη ερμηνεία να είναι απαραίτητη και δεσμευτική για το αιτούν δικαστήριο, προκειμένου να επιλύσει την εκκρεμούσα ενώπιόν του υπόθεση. Βλ. ΔΕΚ C-306/99, BIAO, , Συλλ. Ι-1, σκ. 92. T. DE LA MARE / C. DONELLY, Preliminary Rulings and EU legal integration, ό.π., σ ΔΕΚ C-306/99, BIAO, ό.π., σκ. 29. σταδιακής ενοποίησης και ολοκλήρωσης 71. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί πως αυτή η εκούσια εναρμόνιση, στην οποία προβαίνει ο εθνικός νομοθέτης, δεν είναι πάντα άξια προστασίας. Όταν ο ευρωπαίος νομοθέτης εκφράζει με τρόπο αναμφισβήτητο ότι η πράξη που εξέδωσε δεν εφαρμόζεται σε ορισμένους τομείς, τότε ναι μεν ο εθνικός νομοθέτης δύναται να υιοθετήσει τις λύσεις της πράξης αυτής στους εξαιρούμενους τομείς, εκλείπει όμως η ανάγκη ομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής των εν λόγω πράξεων 72. Τέλος, το ΔΕΕ, ταγμένο στην προώθηση των στόχων της Ένωσης, δεν θα μπορούσε παρά να υποδεχτεί θετικά και να ενδυναμώσει 73 τη σπουδαία αρμοδιότητά του υπό το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, ενώ η σταδιακή αποδοχή της και από τους Γεν. Εισαγγελείς δείχνει πως η εξέλιξη που ήταν κάποτε «εν τω γίγνεσθαι» σήμερα είναι πλήρως παγιωμένη. 71. M. McCOWN, Judicial law making and European Integration, σε J. Richardson, European Union: Power And Policy-making, 3η έκδ., Routledge, 2005, σ ΔΕΕ C-583/10, Nolan, , αδημ., σκ A. ARNULL, The evolution of the Court s Jurisdiction under Article 177 EEC, E.L.Rev., 1993, σ ΕΕΕυρΔ 4:2013

Εισαγωγή στο δίκαιο ΕΕ

Εισαγωγή στο δίκαιο ΕΕ Μεταπτυχιακό ΔΕΟΣ (Οκτώβριος 2015) Γ. Καρύδης Εισαγωγή στο δίκαιο ΕΕ 1 η και 2 η Διάλεξη : Βασικά σημεία Ι. Ορισμοί Ιστορικά στοιχεία Ορισμός Δικαίου ΕΕ : Σύστημα κανόνων νομικά δεσμευτικών που διέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 2 Διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως σε διαδικασίες οικογενειακού δικαίου περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 1973 * Στην υπόθεση 131/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunale του Τρέντο προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

Η άποψη του Δικαστηρίου

Η άποψη του Δικαστηρίου ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 228 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΚ Η άποψη του Δικαστηρίου Επί του παραδεκτού της αιτήσεως γνωμοδοτήσεως 1 Η Ιρλανδική Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

της 19ης Νοεμβρίου 1975 *

της 19ης Νοεμβρίου 1975 * ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 19ης Νοεμβρίου 1975 * Στην υπόθεση 38/75, που έχει ως αντικείμενο αίτηση της Tariefcommissie προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

PUBLIC ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104

PUBLIC ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104 ConseilUE ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE PUBLIC JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104 ΓΝΩΜΗΤΗΣΝΟΜΙΚΗΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 1 Θέμα: ΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςγιαένανέοπλαίσιοτηςΕΕγιατηνενίσχυσητου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΤΥΠΗ ΔΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣτΕ

Η ΠΡΟΤΥΠΗ ΔΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣτΕ Η ΠΡΟΤΥΠΗ ΔΙΚΗ ΩΣ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣτΕ Μία πρώτη αποτίμηση της ως τώρα νομολογίας Δημήτρης Σ. Νικηφόρος ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου & Πολιτικής Επιστήμης (ΑΠΘ)

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η κρατική μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση κατά το Σύνταγμα. Το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα, το περιεχόμενο

1. Η κρατική μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση κατά το Σύνταγμα. Το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα, το περιεχόμενο Η συνταγματική υποχρέωση λειτουργίας δημοσίων φορέων κοινωνικής ασφάλισης και η πιθανή εξωτερίκευση δραστηριοτήτων και συνεργασιών με επαγγελματικούς και ιδιωτικούς φορείς Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικής Κοινότητος», που υπογράφηκε στην Αθήνα στις 9 Ιουλίου. Εταιρίας Περιορισμένης Ευθύνης R. και V. Haegeman, Βρυξέλλες,

Οικονομικής Κοινότητος», που υπογράφηκε στην Αθήνα στις 9 Ιουλίου. Εταιρίας Περιορισμένης Ευθύνης R. και V. Haegeman, Βρυξέλλες, κατ' HAEGEMAN ΚΑΤΑ ΒΕΛΓΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ * της 30ής Απριλίου 1974 Στην υπόθεση 181/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal de première instance των Βρυξελλών προς το Δικαστήριο, εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 30.1.2013 2012/2101(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη: ευεργέτημα πενίας σε διασυνοριακές διαφορές επί αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΠΟ ΠΡΟΞΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ (VISA) ΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΝΩΣΗ

Η ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΠΟ ΠΡΟΞΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ (VISA) ΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΝΩΣΗ 237 Digesta 2015 Η ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΠΟ ΠΡΟΞΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ (VISA) ΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΝΩΣΗ Κυριάκος Π. Παπανικολάου Λέκτωρ Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ν. Χριστογιάννης Πρόξενος Ελλάδας στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 27.5.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0600/2013 του Horst Izykowski, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με τους γερμανούς συνταξιούχους που κατοικούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

«Σύμβαση των Βρυξελλών Ασφαλιστικά μέτρα Εξέταση μάρτυρα»

«Σύμβαση των Βρυξελλών Ασφαλιστικά μέτρα Εξέταση μάρτυρα» ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα) της 28ης Απριλίου 2005 (*) «Σύμβαση των Βρυξελλών Ασφαλιστικά μέτρα Εξέταση μάρτυρα» Στην υπόθεση C-104/03, με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

Η άποψη του Δικαστηρίου

Η άποψη του Δικαστηρίου ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 228 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΟΚ Η άποψη του Δικαστηρίου 1 Στην παρούσα γνωμοδότηση, το Δικαστήριο περιορίζεται να εξετάσει, σύμφωνα με την αίτηση της Επιτροπής, κατά πόσον το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 3.8.2010 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την οδηγία που αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τις διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.5.2015 JOIN(2015) 24 final 2015/0110 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, (I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4526, 21.7.2015 Ν. 131(Ι)/2015 131(I)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 2015 Προοίμιο. Για σκοπούς, μεταξύ άλλων, εναρμόνισης με Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 14.12.2016 COM(2016) 798 final 2016/0399 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προσαρμογή διαφόρων νομικών πράξεων στον τομέα της

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

συγκείμενο από τους P. Jann, πρόεδρο τμήματος, S. von Bahr, A. La Pergola, M. Wathelet (εισηγητή) και C. W. A. Timmermans, δικαστές,

συγκείμενο από τους P. Jann, πρόεδρο τμήματος, S. von Bahr, A. La Pergola, M. Wathelet (εισηγητή) και C. W. A. Timmermans, δικαστές, ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα) της 6ης Ιουνίου 2002 (1) «Διάρκεια προστασίας του δικαιώματος του δημιουργού - Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων λόγω ιθαγενείας - Εφαρμογή σε δικαίωμα δημιουργού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ Τα μέρη επιβεβαιώνουν πως αμφότερα αντιλαμβάνονται ότι: 1. Μια απαλλοτρίωση μπορεί να είναι άμεση ή έμμεση: α) περίπτωση άμεσης απαλλοτρίωσης συντρέχει όταν ορισμένη επένδυση

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 365/82 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1355/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Δεκεμβρίου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 391/2009 σχετικά με την έγκριση ορισμένων κωδίκων και συναφών

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ/ΑΠΟΜΙΜΗΣΗΣ (ACTA) B7-0618/2010

ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ/ΑΠΟΜΙΜΗΣΗΣ (ACTA) B7-0618/2010 ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ/ΑΠΟΜΙΜΗΣΗΣ (ACTA) B7-0618/2010 Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχοντας υπόψη τα άρθρα 207 και 218 της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.6.2010 COM(2010)331 τελικό 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά µε το κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης

Διαβάστε περισσότερα

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 14 Νοεμβρίου 2014 (OR. en) 15206/14 FREMP 198 JAI 846 COHOM 152 POLGEN 156 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Συμβούλιο Διασφάλιση του σεβασμού του

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση. Ερωτήσεις και απαντήσεις

Δημόσια διαβούλευση. Ερωτήσεις και απαντήσεις Δημόσια διαβούλευση σχετικά με το σχέδιο οδηγού της ΕΚΤ για την αξιολόγηση της ικανότητας και καταλληλότητας των μελών των διοικητικών οργάνων των πιστωτικών ιδρυμάτων Ερωτήσεις και απαντήσεις 1 Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

6269/17 ΣΙΚ/ριτ 1 DG B 1C

6269/17 ΣΙΚ/ριτ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 20 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2016/0397 (COD) 6269/17 SOC 91 EMPL 61 CODEC 207 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 15.6.2015 COM(2015) 292 final 2015/0131 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχή της επικουρικότητας

Η αρχή της επικουρικότητας Η αρχή της επικουρικότητας Στο πλαίσιο των μη αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης, η αρχή της επικουρικότητας, που περιλαμβάνεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ορίζει τις προϋποθέσεις που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Working Paper. Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos

Working Paper. Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos Working Paper Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας Του Γεωργίου Κ. Καραμέτου Φοιτητή Νομικής Του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου Abstract-Summary

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή.

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή. Υπόθεση Karakurt κατά Αυστρίας της 29.4.2002 1 Ανακοίνωση 965/2000 Δικαίωμα των αλλοδαπών εργαζομένων να εκλέγονται στα συμβούλια εργαζομένων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου Ισότητα ημεδαπών και αλλοδαπών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 15ης Φεβρουαρίου σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 15ης Φεβρουαρίου σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 15ης Φεβρουαρίου 2017 σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 23 Ιανουαρίου 2017 η Ευρωπαϊκή Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(206)0260 Επικύρωση και προσχώρηση στο πρωτόκολλο του 200 της σύμβασης επικινδύνων και επιβλαβών ουσιών με εξαίρεση τις πτυχές δικαστικής συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY

EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY Γνωμοδότηση της Κοινής Εποπτικής Αρχής της Ευρωπόλ (Γνωμοδότηση 09/32) σχετικά με το σχέδιο κανόνων του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπόλ για τη λήψη πληροφοριών από πηγές

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές

Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. προς την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. προς την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 13.2.2012 2011/0059(CNS) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενηλίκων

Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενηλίκων ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 26.7.2013 COM(2013) 554 final 2013/0268 (COD) C7-0239/13 Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1215/2012

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ανταγωνισμού

Πολιτική ανταγωνισμού Πολιτική ανταγωνισμού Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) περιλαμβάνει στα άρθρα 101 έως 109 κανόνες σχετικά με τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά. Σύμφωνα με αυτούς απαγορεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.9.2014 COM(2014) 559 final 2014/0258 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Α. Στεφάνου Έλενα Α. Καπαρδή Δικηγόροι

Ηλίας Α. Στεφάνου Έλενα Α. Καπαρδή Δικηγόροι «Μια πρώτη εκτίµηση της απόφαση του ΔΕΕ στις υποθέσεις Τele2 Sverige AB (C-203/15) και Watson και άλλων (C698/15) για την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Ουσιαστικές,

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών DEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα DEE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΡΘΡΟ 49 Β ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Συμβάσεις/Δημόσιες συμβάσεις: έννοια και προσυμβατικό στάδιο Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ,

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ, EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ Γνωμοδότηση 08/56 της ΚΕΑ σχετικά με την αναθεωρημένη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ της Ευρωπόλ και της Eurojust Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών ΔEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα ΔEE 225 Δίκαιο Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 004 Επιτροπή Αναφορών 009 9.0.007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 077/007, του Dominique Voillemot, γαλλικής ιθαγένειας, επικεφαλής της αντιπροσωπείας των γαλλικών δικηγορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 26.09.2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 1116/2001, του Siegfried Missalla, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με τη φορολόγηση από τη φινλανδική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.7.2016 COM(2016) 460 final 2016/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη σύναψη της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 703/1977 "ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΩΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΟΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ" Με την ευκαιρία της δημοσίευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 111 / Θεσμικό Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 111 / Θεσμικό Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 111 / Θεσμικό Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών DEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2013/0089(COD) της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2013/0089(COD) της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 17.7.2013 2013/0089(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών προς

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας Κανονισμός Λειτουργίας Υπηρεσίας Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ!» Α. ΠΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 1. Υπηρεσία Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς 1.1. Το Σωματείο

Διαβάστε περισσότερα

κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου

κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 20ής Φεβρουαρίου 1979 * Στην υπόθεση 120/78, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hessisches Finanzgericht προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 1.9.2009 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 0586/2005, του Ιωάννη Βουτινόπουλου, ελληνικής ιθαγένειας, σχετικά με εικαζόμενες παράνομες χρηματιστηριακές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

της 8ης Ιουνίου 1971*

της 8ης Ιουνίου 1971<appnote>*<appnote/> ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 8ης Ιουνίου 1971* Στην υπόθεση 78/70, η οποία έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hanseatisches Oberlandesgericht του Αμβούργου προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Κρατικές ενισχύσεις Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΙΙΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 213/16 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 20.7.2011 ΙΙΙ (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 11ης Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2010 (OR. en) 11160/4/10 REV 4. Διοργανικός φάκελος: 2007/0152 (COD)

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2010 (OR. en) 11160/4/10 REV 4. Διοργανικός φάκελος: 2007/0152 (COD) ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2010 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2007/0152 (COD) 11160/4/10 REV 4 SOC 422 MIGR 61 CODEC 581 PARLNAT 56 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: Θέση του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

AMMINISTRAZIONE DELLE FINANZE DELLO STATO ΚΑΤΑ SIMMENTHAL ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

AMMINISTRAZIONE DELLE FINANZE DELLO STATO ΚΑΤΑ SIMMENTHAL ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 9ης Μαρτίου 1978 * Στην υπόθεση 106/77, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Pretore di Susa (Ιταλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤ. : Το με αριθ / έγγραφο του Γραφείου Νομικού Συμβούλου Ι.Κ.Α. Ε.Τ.Α.Μ.

ΣΧΕΤ. : Το με αριθ / έγγραφο του Γραφείου Νομικού Συμβούλου Ι.Κ.Α. Ε.Τ.Α.Μ. «Άσκηση ενδίκων μέσων» ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΣΟΔΩΝ Γενικό Έγγραφο: Ε40/338/27-10-06 ΣΧΕΤ. : Το με αριθ. 15176/19-10-06 έγγραφο του Γραφείου Νομικού Συμβούλου Ι.Κ.Α. Ε.Τ.Α.Μ. Σας διαβιβάζουμε το ανωτέρω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...IX ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...XΙΙI 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη I. Δύο νομολογιακές αφορμές για την κατανόηση του προβλήματος...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 29.9.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 1240/2013, της Rodica Ionela Bazgan, ρουμανικής ιθαγένειας, σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Το παράρτημα αυτό περιέχει τον κατάλογο των νομικών βάσεων στις οποίες εφαρμόζεται η «συνήθης νομοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Union Professionnelle de la Radio et de la Télédistribution (RTD), Société Intercommunale pour la Diffusion de la Télévision (BRUTELE),

Union Professionnelle de la Radio et de la Télédistribution (RTD), Société Intercommunale pour la Diffusion de la Télévision (BRUTELE), ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα) της 1ης Ιουνίου 2006 (*) «Δικαιώματα του δημιουργού και συγγενικά δικαιώματα Οδηγία 93/83/ΕΟΚ Άρθρο 9, παράγραφος 2 Έκταση των εξουσιών μιας εταιρείας συλλογικής διαχειρίσεως

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών

ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών P6_TA(2009)0086 ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 0ης Μαρτίου 2009 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά µε τη διασυνοριακή µεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4010, 8/7/2005.Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4010, 8/7/2005.Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005 .Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2005 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.9.2014 COM(2014) 563 final 2014/0259 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12 + Μέγεθος Γραμμάτων - ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 2735/1999: Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (276274) Αρθρο :0 ΦΕΚ Α` ΝΟΜΟΣ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 2735 Διεθνής Εμπορική Διαιτησία. Αρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Ασκούμενοι δικηγόροι και ελεύθερη κυκλοφορία: Σχόλιο με αφορμή τις ΣτΕ Ολ. 2770-2771/2011, Σχόλιο της Βασιλικής Κόκοτα, Υπ.

Ασκούμενοι δικηγόροι και ελεύθερη κυκλοφορία: Σχόλιο με αφορμή τις ΣτΕ Ολ. 2770-2771/2011, Σχόλιο της Βασιλικής Κόκοτα, Υπ. Ασκούμενοι δικηγόροι και ελεύθερη κυκλοφορία: Σχόλιο με αφορμή τις ΣτΕ Ολ. 2770-2771/2011, Σχόλιο της Βασιλικής Κόκοτα, Υπ. Διδάκτορα Στις σχολιαζόμενες αποφάσεις της Ολομέλειας η υποχρέωση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.2.2016 COM(2016) 63 final 2016/0037 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των

Διαβάστε περισσότερα

η µάλλον ευρύτερη αναγνώριση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η θέσπιση διατάξεων για την ενισχυµένη συνεργασία στον τοµέα της ΚΕΠΠΑ.

η µάλλον ευρύτερη αναγνώριση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η θέσπιση διατάξεων για την ενισχυµένη συνεργασία στον τοµέα της ΚΕΠΠΑ. ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ Bρυξέλλες, 30 Αυγούστου 2000 (01.09) (OR. fr) CONFER 4766/00 LIMITE ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΕ ΡΙΑΣ Θέµα : ιακυβερνητική ιάσκεψη 2000 Ενισχυµένη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι

Πρόταση. ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.9.2012 COM(2012) 530 final 2012/0260 (COD) Πρόταση ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥγια την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.6.2015 COM(2015) 289 final 2015/0129 (NLE) Πρόταση EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Ιταλία να εφαρμόσει ειδικό μέτρο παρέκκλισης από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 16.6.2011 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ (53/2011) Θέμα: Αιτιολογημένη γνώμη της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ιταλικής Δημοκρατίας σχετικά με την πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

9481/17 ΚΑΛ/νικ/ΚΚ 1 DG B 1C

9481/17 ΚΑΛ/νικ/ΚΚ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 1 Ιουνίου 2017 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9481/17 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 413 ANTIDISCRIM 27 JAI 520 MI 437 FREMP 66 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 18.12.2012 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0338/2012, του Γεωργίου Φλωρά, ελληνικής ιθαγένειας, σχετικά με εικαζόμενη παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας

Διαβάστε περισσότερα