Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς"

Transcript

1 Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς Μικροβιολογικά θέµατα της Έκθεσης Υγιεινής της Αθήνας (1938) Κ. Τσιάµης 1, Γ. Βρυώνη 2, Ε. Πουλάκου-Ρεµπελάκου 1, Γ. Ανδρούτσος 1, Α. Τσακρής 2 1 Εργαστήριο Ιστορίας της Ιατρικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστηµίου Αθηνών 2 Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστηµίου Αθηνών Περίληψη 47 Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση των Μικροβιολογικών θεµάτων της Έκθεσης Υγιεινής Αθηνών του Οι ιεθνείς και Εθνικές Εκθέσεις Υγιεινής κατά τον Μεσοπόλεµο ήταν µια προσπάθεια εκλαΐκευσης των ιατρικών γνώσεων µε σκόπο την διαφύλαξη της ηµόσιας Υγείας. Το νοσολογικό φάσµα της Ελλάδας εκείνης της περιόδου κυριαρχείται από τα λοιµώδη νοσήµατα, όπως ελονοσία, φυµατίωση, τύφος και δυσεντερίες. Οι επισκέπτες της Έκθεσης είχαν την δυνατότητα να πληροφορηθούν για την προφύλαξη από σοβαρά λοιµώδη νοσήµατα αλλά και τις προσπάθειες του Κράτους στην ανθελονοσιακή, αντιαφροδισιακή και αντιφυµατική εκστρατεία, καθώς και άλλες πτυχές της ηµόσιας Υγείας. Λέξεις κλειδιά ηµόσια Υγεία, Έκθεση Υγιεινής, Ελλάδα, Ιστορία Μικροβιολογίας Υπεύθυνος αλληλογραφίας Αθανάσιος Τσακρής Καθηγητής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εργαστηρίου Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολής, Πανεπιστηµίου Αθηνών ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

2 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ 48 Ο θεσµός των Εκθέσεων Υγιεινής κατά τον 19ο και 20 αιώνα Η προσπάθεια εκλαΐκευσης των ιατρικών γνώσεων σε θέµατα ηµόσιας Υγείας και Προληπτικής Ιατρικής αποτέλεσε µέληµα των Υγειονοµικών υπηρεσιών κατά το Μεσοπόλεµο. Οι Εκθέσεις Υγιεινής, αν και δεν διοργανώνονταν συχνά στην Ευρώπη του Μεσοπολέµου, λάµβαναν πανηγυρικό χαρακτήρα στις πόλεις που διεξάγονταν. Στις Εκθέσεις αυτές, εθνικές ή διεθνείς, προωθούνταν για όλους τους πολίτες βασικές γνώσεις που αφορούσαν σοβαρά θέµατα υγείας. Στόχος ήταν η διάχυση των πληροφοριών για την πρόληψη και την αντιµετώπιση σοβαρών λοιµωδών νοσηµάτων σε όλα τα κοινωνικά στρώµατα, µε τρόπο κατανοητό ακόµα και για πολίτες που είχαν χαµηλό εκπαιδευτικό υπόβαθρο. Στα θεµατικά περίπτερα των Εκθέσεων οι πολίτες ενηµερώνονταν για τις αρχές της ηµόσιας Υγείας από µεγάλες φωτογραφίες, διαφάνειες, προπλάσµατα, posters και κινηµατογραφικές ταινίες µικρού µήκους. Οι Εκθέσεις αυτές αποτελούσαν και µια πρώτης τάξεως ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων µεταξύ των Υγειονοµικών Υπηρεσιών διαφόρων κρατών αναφορικά µε την οργάνωση εκστρατειών κατά νοσηµάτων, την ιατρική τεχνολογία αλλά και τα Εθνικά Συστήµατα Υγείας. Η πρώτη ιεθνής Έκθεση Υγιεινής διοργανώθηκε στο Παρίσι το 1895, στο µεσοδιάστηµα των δύο ιεθνών Εκθέσεων ( ). 1 Στο πλαίσιο της Βιοµηχανοποίησης, κρίθηκε επιτακτική η ανάγκη διαφύλαξης της ηµόσιας Υγείας, ως ένα τεχνοκρατικό φαινόµενο µε οικονοµικές και δηµογραφικές συνέπειες. 2 Απόδειξη αυτής της τάσης και αντίληψης περί ηµόσιας Υγείας, αποτελούν η Πανγερµανική Έκθεση Υγιεινής του στο Βερολίνο, η Έκθεση Υγιεινής στο πλαίσιο της Εµπορικής Έκθεσης της ρέσδης (Expo-1903), αλλά και η Έκθεση Βιοµηχανικής Υγιεινής στην Τσαρική Ρωσία το Η πρώτη ουσιαστικά ιεθνής Έκθεση Υγιεινής µε παγκόσµια απήχηση ήταν η Έκθεση Υγιεινής της ρέσδης του (Εικόνα 1). Συµµετείχαν συνολικά 30 χώρες µε 110 περίπτερα και από το Μάιο έως τον Οκτώβριο επισκέφθηκαν την Έκθεση περισσότεροι από 5 εκατοµµύρια επισκέπτες. 7-8 Η επόµενη Έκθεση στην ρέσδη χρονολογείται το 1930 µε ανάλογη επιτυχία όπως αυτή του Με την άνοδο των Ναζί, η Έκθεση της ρέσδης θα αποκτήσει προπαγανδιστικό χαρακτήρα για τα επιτεύγµατα του καθεστώτος για την ηµόσια Υγεία αλλά και θα αρχίσει να προάγει το δόγµα της Άρειας Φυλής και τη σηµασία της Ευγονικής. Αυτή η µεταστροφή ώθησε τις υπόλοιπες χώρες να απέχουν από τις ετήσιες ναζιστικές εκδηλώσεις στο Μουσείο ηµόσιας Υγείας της ρέσδης καθιστώντας πλέον την εκδήλωση ως ένα εγχώριο προπαγανδιστικό γεγονός. 6 Το επίπεδο της ηµόσιας Υγείας στην Ελλάδα του Μεσοπολέµου Από την µελέτη των πινάκων της «Στατιστικής των αιτιών θανάτου» της Γενικής Στατιστικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονοµίας κατά τον Μεσοπόλεµο, φαίνεται ότι η περίοδος παρουσιάζει µια συνεχή αύξηση του πληθυσµού της χώρας χωρίς να ακολουθείται από αντίστοιχη αύξηση των θανάτων. Το 1928, το 1/5 του Ελληνικού πληθυσµού αποτελούνταν από πρόσφυγες. Ο πληθυσµός του 1928 ήταν άτοµα και το 1937 αυξήθηκε στα άτοµα, δηλαδή µια αύξηση της τάξης του 12,27%. Αυτό θα µπορούσε να εκληφθεί ως µια βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των Ελλήνων. Η αλήθεια όµως είναι διαφορετική όπως ανέδειξε η επεξεργασία των στατιστικών πινάκων, µε την ενδη- µική παρουσία σοβαρών λοιµωδών νοσηµάτων, αλλά και την ύπαρξη σοβαρών µεταδοτικών νοσηµάτων µε κοινωνικές και οικονοµικές επιπτώσεις, κυρίως στη Ει κό να 1. Η αφίσα της πρώτης Έκθεσης Υγιεινής της ρέσδης (1911) VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

3 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) επαρχία. Αναλογικά µε τον πληθυσµό της υπαίθρου πέθαιναν περισσότεροι πολίτες από ότι στις πόλεις. Η θνησιµότητα της Ελληνικής επαρχίας εντοπίζεται σε θανάτους από αναπνευστικές νόσους, συµβάντα κατά την διάρκεια της κύησης, του τοκετού και της λοχείας, και από νόσους της πρώτης ηλικίας. Η µελέτη των αιτιών θανάτου των τότε στατιστικών φέρνουν στην πρώτη θέση τα λοιµώδη και παρασιτικά νοσήµατα µε µεγάλη διαφορά από τις άλλες κατηγορίες. Από τα λοιµώδη ξεχώριζαν η ελονοσία και η φυ- µατίωση, ακολουθούµενα από τον τύφο και τις δυσεντερίες. Ενδεικτικά παρουσιάζονται οι 10 πρώτες εκ των 18 κατηγοριών των αιτιών θανάτου. (Γράφηµα 1) Η ελονοσία και η φυµατίωση αποτελούσαν τα ση- µαντικότερα προβλήµατα που έπλητταν τον ελληνικό πληθυσµό. Για κάθε ένα κάτοικο της πόλης που πέθαινε από ελονοσία αντιστοιχούσαν ουσιαστικά 5,6 κάτοικοι της υπαίθρου. Το διάστηµα πέθαναν συνολικά άτοµα, στις πόλεις και στην ύπαιθρο. (Γράφηµα 2) Αναφορικά µε την φυµατίωση, την περίοδο πέθαναν άτοµα, µε τα εξ αυτών από φυµατίωση των πνευµόνων και τα υπόλοιπα από εξωπνευµονικές φυµατιώσεις. (Γραφήµατα 3 και 4) Τα λοιµώδη νοσήµατα αποτελούσαν τελικά τον µεγαλύτερο κίνδυνο για την ηµόσια Υγεία, ενώ οι τεχνικές υποδοµές της χώρας που σχετίζονταν µε την οικολογία των νοσηµάτων αυτών, όπως δίκτυα ύδρευσης, αποξηράνσεις λιµνών και ελών ή το αποχετευτικό σύστηµα, χρειάζονταν εκσυγχρονισµό. Υπό αυτό το πρίσµα, µια Έκθεση Υγιεινής για την ενηµέρωση του κοινού κρινόταν επιτακτική όσο ποτέ άλλοτε. Γράφηµα 1. Αιτίες θανάτου κατά την περίοδο (Ιδία επεξεργασία Στατιστικής Αιτιών Θανάτων, Γενικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος) 49 Γράφηµα 2. Αριθµός θανάτων από ελονοσία στις πόλεις και στην ύπαιθρο κατά την περίοδο (Ιδία επεξεργασία Στατιστικής Αιτιών Θανάτων των, Γενικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος) ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

4 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ Γράφηµα 3. Αριθµός θανάτων από φυµατίωση ανά φύλο στην ύπαιθρο κατά την περίοδο (Ιδία επεξεργασία Στατιστικής Αιτιών Θανάτων, Γενικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος) 50 Γράφηµα 4. Αριθµός θανάτων από φυµατίωση ανά φύλο στις πόλεις κατά την περίοδο (Ιδία επεξεργασία Στατιστικής Αιτιών Θάνατων, Γενικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος) Η ιδέα της Έκθεσης Υγιεινής της Αθήνας του1938 Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 οι Ελληνικές αρχές επιδίωξαν την µαζικοποίηση της ενηµέρωσης του κοινού αναφορικά µε σοβαρές ασθένειες και τη διαφύλαξη της ηµόσιας Υγείας. Η Υγειονοµική Σχολή θα εκδώσει µάλιστα το 1928 τη µονογραφία «Η Μεθοδολογία και το Σύστηµα της Εκλαϊκεύσεως της Υγιεινής» η οποία θα παρείχε πληροφορίες στις τοπικές υγειονοµικές αρχές για τον τρόπο διάχυσης βασικών ιατρικών γνώσεων και οδηγιών στο ευρύ κοινό. Η πρώτη προσπάθεια της Ελλάδας να αναδείξει τα δικά της υγειονοµικά θέµατα χρονολογείται το 1930 µε την συµµετοχή της στην ιεθνή Έκθεση Υγιεινής της ρέσδης. 9 Μετά το τέλος της Έκθεσης τα εκθέ- µατα επέστρεψαν στην Ελλάδα µε την προοπτική της οργάνωσης µιας Ελληνικής Έκθεσης και την ίδρυση ενός Μουσείου ηµόσιας Υγείας. υστυχώς, η γνωστή πολύπλοκη Ελληνική γραφειοκρατία κατέστησε αδύνατη την εκµετάλλευση του υλικού, το οποίο τελικά καταστράφηκε «ριφθέν ατάκτως εις την αποθήκην του Υπουργείου Υγιεινής...». 9 Το 1933, ο ιδιώτης ιατρός. Σωτηριάδης, αναλαµβάνει την πρωτοβουλία και οργανώνει µια µικρή Έκθεση σε χώρο του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός». Παρά την περιορισµένη έκταση και τον µάλλον ερασιτεχνικό χαρακτήρα της Έκθεσης, η απήχηση στο λαό ήταν πρωτοφανής. Αναφέρεται ότι πολίτες προσήλθαν στην Έκθεση και παρακολούθησαν σειρά διαλέξεων περί ηµόσιας Υγείας από τον Σωτηριάδη. 9 Η Έκθεση µάλιστα µεταφέρθηκε στον Πειραιά και για ένα µικρό διάστηµα και στη Θεσσαλονίκη. Ορµώµενος από την απρόσµενη επιτυχία της πρώτης ιδιωτικής προσπάθειας, ο Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» θα επιχειρήσει να οργανώσει µια µεγαλύτερης κλίµακας Έκθεση αλλά λόγω µη συνεργασίας των διαφόρων υγειονοµικών υπηρεσιών τελικά η ιδέα εγκαταλεί- VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

5 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) φθηκε. Το Μάρτιο του 1938, ο Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» επανέρχεται δριµύτερος και ζητά τη βοήθεια του Υπουργείου Υγιεινής για την οργάνωση µιας Έκθεσης Υγιεινής κατά τα Ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτή τη φορά, το Υπουργείο έδειξε µεγάλη ευαισθησία και πρωτοφανή για τα Ελληνικά δεδοµένα ταχύτητα, ορίζοντας µάλιστα και επιτροπή µελέτης. Σύντοµα όµως το όλο κλίµα θα αλλάξει καθώς η Υπηρεσία Κοινωνικής Υγιεινής του Υπουργείου θεώρησε «ότι δεν ήτο δυνατόν ούτε πρέπον µια Έκθεσις Υγιεινής να οργανωθή από µέρους της ιδιωτικής πρωτοβουλίας όπου θα συνεκεντρούντο και τα πεπραγµένα του Υπουργείου Υγιεινής ως και άλλων Υπουργείων κατεχόντων Υγειονοµικάς αρµοδιότητας...». 9 Επίσης, διαπιστώθηκε ότι ο χώρος του Συλλόγου θα ήταν ανεπαρκής για µια Έκθεση µεγάλης κλίµακας. Η επιτροπή που είχε συσταθεί θα προτείνει ως χώρο διεξαγωγής το Ζάππειο Μέγαρο και την όλη οργάνωση θα είχε εξ ολοκλήρου το Υπουργείο Υγιεινής. Τρόπος Οργάνωσης της Έκθεσης Η Οργανωτική Επιτροπή άρχισε τις εργασίες χωρίς χρονοτριβή και οι έχοντες εµπειρία από Εκθέσεις του εξωτερικού βοήθησαν τα µέγιστα µε τις υποδείξεις τους. Η οργάνωση κινήθηκε σε µια σειρά αξόνων µε βάση την διεθνή εµπειρία. Η Έκθεση έπρεπε να προσελκύσει το ενδιαφέρον των πολιτών, γι αυτό οι αφίσες και οι φωτογραφίες έπρεπε κατά την διεθνή πρακτική «να έχουν µέγεθος όσον το δυνατόν µέγα». Το εποπτικό υλικό θα έπρεπε να είναι «θεαµατικόν και από του πρώτου βλέµµατος κατανοητόν», ενώ οι στατιστικοί πίνακες θα έπρεπε να καθηλώνουν τον επισκέπτη µε το µέγεθός τους. Επίσης, προβλέφθηκαν και οι καλλιτεχνικές αναπαράστασεις οι οποίες κατά τους διοργανωτές αποτελούσαν το σηµαντικότερο στοιχείο επιτυχίας του εγχειρήµατος. Οι γνώστες των ιεθνών Εκθέσεων ήξεραν επίσης ότι το µεγάλο στοίχηµα ήταν η επιλογή της παρουσίασης προπλασµάτων. Ο Κωνσταντίνος Χαριτάκης, Ιατρός-Υγιειονολόγος διευθυντής της Υπηρεσίας Κοινωνικής Υγιεινής και οργανωτής της Έκθεσης, ως υπεύθυνος του Ελληνικού περίπτερου στην Έκθεση της ρέσδης πρότεινε την αντικατάσταση των προπλασµάτων µε εικόνες. Ο ίδιος, το 1930, ήταν µάρτυρας του τρόµου, της αηδίας και της απέχθειας του κοινού προς τα προπλασµάτα µε καρκίνο του µαστού και αφροδίσια νοσήµατα, σε τέτοιο βαθµό που οι Γερµανοί διοργανωτές αναγκάστηκαν να τα αποσύρουν µεσούσης της Έκθεσης. Η κεντρική ιδέα των εκθεµάτων θα ήταν να προκαλούν «ενδιαφέρον και συγκίνησιν ίσως ακόµη οίκτο και δέος, ωστ απευθείας να οµιλούν εις τον ένστικτον της αυτοσυντηρήσεως, αλλά να µην τροµοκρατούν και να αηδιάζουν». 9 Τέλος, αποφασίσθηκε ότι η γλώσσα θα έπρεπε να είναι απλή και λαϊκή προκειµένου να καταστούν κατανοητά ακόµα και τα πιο δύσκολα θέµατα. Μάλιστα, τυπώθηκαν και οδηγοί των εκθεµάτων της έκθεσης. Η Έκθεση αποφασίσθηκε να διαρκέσει από τις 13 Νοεµβρίου 1938 έως τις 31 Ιανουαρίου Κατά το διάστηµα αυτό οργανώθηκε σειρά 20 διαλέξεων στο Ζάππειο και άλλους χώρους στην Αθήνα, ενώ ο Ιατρικός Σύλλογος Πειραιώς οργάνωσε 12 αντίστοιχες εκλαϊκευµένες διαλέξεις στο πλαίσιο της «Εβδοµάδας Υγείας». Αξίζει να σηµειωθεί ότι ο Τύπος της εποχής έδωσε µεγάλη δηµοσιότητα στην Έκθεση, ενώ 12 εκ των 20 διαλέξεων του Ζαππείου περί λαϊκής υγιεινήςακούστηκαν σε όλη την Ελλάδα µέσω ζωντανών µεταδόσεων του Ραδιοφωνικού Σταθµού Αθηνών. Συνεργαζόµενοι Φορείς και Θεµατικές Ενότητες της Έκθεσης Η Οργανωτική Επιτροπή συνεργάστηκε µε µια σειρά φορέων που επέδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και βοήθησαν ποικιλοτρόπως (Πίνακας 1). Αυτό που αµέσως προκαλεί απορία, είναι γενικότερα η ηχηρή απουσία της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και ειδικότερα της τότε Έδρας της Μικροβιολογίας και του Εργαστηρίου καθώς και της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών. Από τη µελέτη των πηγών της εποχής δεν κατέστη σαφής ο λόγος αυτής της απουσίας. Αξίζει επίσης να σηµειωθεί, ότι ύστερα από την ανάληψη της οργάνωσης από το Υπουργείο Υγιεινής, ο πρωτεργάτης Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» παρακάµφθηκε εντελώς και δεν µνηµονευόταν σε κανένα έντυπο. Οι στόχοι της Έκθεσης ήταν η λαϊκή διαφώτιση, αλλά και σε πολιτικό επίπεδο η παρουσίαση των πεπραγµένων της κυβέρνησης Μεταξά για την ηµόσια Υγεία. Έτσι, η Έκθεση συµπεριέλαβε ένα µεγάλο φάσµα θεµάτων τα οποία ταξινοµήθηκαν σε 32 περίπτερα: 1. Ιστορία της Υγιεινής και Ιατρικής εν Ελλάδι, 2. Ευγονική, 3) Μητρότης-Βρέφος-Νήπιο-Παιδί, 4.&5. Σχολική Υγιεινή και Σωµατική Αγωγή, 6. Φυσιολατρεία - Ήλιος-Αέρας-Θάλασσα-Νερό, 7. Ιαµατικαί πηγαί και Λουτροπόλεις, 8. Νερό, 9. Αποχέτευσις-Απορρίµµατα, 10. Το Υγειονοµικόν έργον του Υπουργείου ιοικήσεως Πρωτευούσης, 11. Το Υγειονοµικόν έργον των τριών Πολεµικών Υπουργείων, 12. Αντιµικροβιακή Υγιεινή και Προληπτική Ιατρική, 13.&14. Ενδυµασία-Υπόδησις-Κατοικία, 15. Το σύγχρονο υγιεινό σπίτι, 16.&17. Υγιεινή και Προφυλακτική της Εργασίας-Κοινωνικαί 51 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

6 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ Ασφαλίσεις, 18. Περίπτερον Πρώτων Βοηθειών, 19. Τρόφιµα και Ποτά, 20. Γάλα-Βούτυρο-Τυριά, 21. Οδόντες-Στόµα, 22. Αντιαφροδισιακός Αγών, 23. Ανθελονοσιακός Αγών, 24.Η κινίνη του Κράτους, 25. Αντικαρκινικός Αγών, 26. Αντιτραχωµατικός Αγών-Οπτική Ιατρική, 27. Αντιναρκωτικός και Αντιαλκοολικός Αγών- Προστασία Ψυχοπαθών, 28. Αντιφυµατικός Αγών, 29. Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, 30. Αεράµυνα, 31. Γενικά Νοσοκοµεία και Ιατρική Αντίληψις εν γένει, 32. Ολοκληρωτικά στοιχεία-ανακεφαλαίωσις- ηµογραφία-υγειονοµική Οργάνωσις-Υγειονοµική Προπαγάνδα και ηµοσιότης-επίλογος. (Εικόνα 2) Πίνακας 1 Υπουργεία Κατάλογος συνεργαζόµενων φορέων της Έκθεσης Υγιεινής του 1938 Νοσηλευτικά Ιδρύµατα Λοιπά Ιδρύµατα/ Φορείς Υπουργείο Υγιεινής Υπουργείο Παιδείας Υπουργείο ιοικήσεως Πρωτευούσης Υπουργείο Γεωργίας Υπουργείο Εργασίας Υπουργείο Αγορανοµίας Υφυπουργείο Τύπου και Τουρισµού Υπουργείο Στρατιωτικών, Ναυτικού και Αερπορίας Ανωτέρα ιοίκηση Αεράµυνας Ευαγγελισµός Σωτηρία ηµόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών Λοιπά Ελληνικά Νοσοκοµεία: Μαιευτήρια Ψυχιατρεία Σανατόρια Παιδιατρικά Λεπροκοµεία Λοιµωδών Αφροδισίων Υγειονοµική Σχολή Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός Ινστιτούτο Παστέρ Αθηνών Ελληνική Αντιφθισική Εταιρεία Πανελλήνιος Σύλλογος κατά της Φυµατιώσεως Επιτροπή Ναρκωτικών και Κινίνης Ελληνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο Οδοντιατρικόν Σχολείον Οδοντιατρικός Σύλλογος Ιατρικός Σύλλογος Πειραιώς Πατριωτικό Ίδρυµα Ελληνική Εταιρεία Υδάτων Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών κ.ά. 52 Ει κό να 2. Τα περίπτερα της Έκθεσης σε κάτοψη του Ζαππείου Μεγάρου ανά θεµατική ενότητα. VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

7 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) Ενότητες µε Μικροβιολογικό ενδιαφέρον Περίπτερο Ευγονικής Αν αναλογιστεί κανείς την άρρηκτη σχέση Μικροβιολογίας- ηµόσιας Υγείας, τα περίπτερα που αφορούσαν άµεσα ή έµµεσα θέµατα Μικροβιολογίας κάλυπταν σχεδόν το 1/3 των θεµατικών ενοτήτων. Ο επισκέπτης κατά την είσοδο του λάµβανε τάχιστα και το πρώτο προπαγανδιστικό πολιτικό µήνυµα της εποχής, µε αναρτηµένη µια φράση από λόγο του Ιωάννη Μεταξά: «Βάσιν της προόδου, της χαράς, της ευτυχίας και της γενικής αναδηµιουργίας της Ελλάδος, αποτελεί η υγεία και η ευρωστία των πολιτών της». Η επαλήθευση αυτής της φράσης επιβεβαιωνόταν στο µυαλό του επισκέπτη στο δεύτερο κιόλας περίπτερο, αυτό της Ευγονικής. Στο πλαίσιο αυτής της ενότητας, εκτός των άλλων κληρονοµικών νοσηµάτων, εντάχθηκαν νοσήµατα τα οποία χαρακτηρίζονταν ως «Νοσήµατα Ασυµβίβαστα µε το γάµον» και τα οποία αναγράφονταν σε ένα µεγάλο πίνακα Σε αυτόν το πίνακα συµπεριλαµβάνονταν η λέπρα, η φυµατίωση και η σύφιλη, δίπλα στον αλκοολισµό, την τοξικοµανία και στις ψυχοπάθειες, «διανθισµένος» µε φωτογραφίες ασθενών του ηµόσιου Ψυχιατρείου Αθηνών. Από επιτόπια έρευνα των διοργανωτών αποδείχθηκε ότι το περίπτερο 2 κίνησε το ενδιαφέρον των µελλόνυµφων και νεόνυµφων, οι οποίοι για πρώτη φορά πληροφορήθηκαν για την ανάγκη προγαµιαίου ιατρικού ελέγχου, αποδεικνύοντας την τροµερή ένδεια των πολιτών σε βασικές υγειονοµικές γνώσεις. Περίπτερα Ύδρευσης και Απορριµάτων-Αποχετεύσεων Το όγδοο περίπτερο ήταν αφιερωµένο στους υδάτινους πόρους. Η οργάνωση αυτής της ενότητας έγινε µε µέριµνα του τµήµατος της Μηχανικής Υγιεινής της Υγειονοµικής Σχολής Αθηνών. Το σύνθηµα που επικρατούσε σε αυτήν την αίθουσα ήταν σαφές: «Ο αγών κατά του τύφου είναι ζήτηµα καλής υδρεύσεως». Σε συνεργασία µε την Εταιρεία Ύδρευσης (Ούλεν) οι διοργανωτές έδωσαν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να παρακολουθήσουν ένα σύντοµο φιλµ µε την κατάσταση που επικρατούσε στη λίµνη του Μαραθώνα πριν την κατασκευή του φράγµατος και την «υδρική ευτυχία των Αθηνών» µετά το τέλος του έργου. Οι διοργανωτές προσπάθησαν να καταστήσουν σαφές ότι το πρόβληµα των υδατογενών νοση- µάτων ήταν αποτέλεσµα της κακής συντήρησης των κοινοτικών και ιδιωτικών φρεατίων αλλά και να αναδείξουν τους κινδύνους λήψης ύδατος εκ των πηγαδιών. Το πρόβληµα της ύδρευσης και της ποιότητας του ύδατος της Αθήνας είχε ουσιαστικά λυθεί την εποχή της Έκθεσης µε το έργο του φράγµατος του Μαραθώνα, όχι όµως και στην επαρχία µε τα απαρχαιωµένα δίκτυα που συχνά προκαλούσαν υδατογενείς επιδηµίες. 12 Άµεσα συνδεδεµένο µε το νοηµατικό άξονα του περιπτέρου 8 ήταν και το περίπτερο 9, µε θεµατική ενότητα τα απορρίµµατα και τις αποχετεύσεις. Η ενότητα υπενθύµιζε τη σχέση ύδρευσης, αποχέτευσης και ηµόσιας Υγείας και τους πιθανούς κινδύνους πρόκλησης επιδηµιών. Περίπτερο Αντιµικροβιακής Υγιεινής και Προληπτικής Ιατρικής Το περίπτερο 12 ήταν αφιερωµένο γενικά στην Αντι- µικροβιακή Υγιεινή και την Προληπτική Ιατρική και είχε οργανωθεί από κοινού µε την συνεργασία των Υπουργείων Υγιεινής και Γεωργίας. Το συγκεκριµένο περίπτερο είχε ονοµασθεί «Θάλαµος Παστέρ» και προπαγάνδιζε τα δηµόσια έργα του καθεστώτος στο πλαίσιο του γενικότερου αγώνα κατά των λοιµωδών νόσων. Στο κέντρο του περιπτέρου υπήρχε µια µεγάλη φωτογραφία του Παστέρ πλαισιωµένη µε φωτογραφίες από τα εργαστήρια του Ελληνικού οµώνυ- µου Ινστιτούτου. Οι διοργανωτές του περιπτέρου έδωσαν ιδιαίτερη σηµασία στον τύφο, τον τέτανο, την ευλογιά, την φυµατίωση αλλά και στον δαµαλισµό. Ιδιαίτερη θέση κατείχε το τµήµα µε τις οδηγίες για ένα άλλο σηµαντικό πρόβληµα της εποχής, αυτό της λύσσας. 13 Αξίζει επίσης να σηµειωθεί ότι οι διοργανωτές έδωσαν βάρος στην ενηµέρωση αναφορικά µε την καθηµερινή καθαριότητα όπως το πλύσιµο των χεριών και η καταπολέµηση των µυγών. (Εικόνα 3) Πιο συγκεκριµένα, σε ένα µεγάλο ταµπλώ αναγράφονταν οι προτροπές για τακτική πλύση των χεριών αλλά και πληροφορίες για τις ασθένειες που µεταφέρουν οι µύγες. Όπως προαναφέρθηκε, τα µηνύµατα ήταν απλά και γραµµένα στη λαϊκή καθοµιλουµένη. Ενδεικτικό της απλότητας αποτελεί το ταµπλώ για τις µύγες; «Οι µυίγες γεννούν τ' αυγά τους στην κοπριά, στο υγρό χώµα, στα σκουπίδια. Από εκεί έρχονται και µολύνουν τα φαγητά, τα πιάτα, τα ποτήρια, τα κουταλοπήρουνα, τις πετσέτες. Έτσι µπορούν να µεταδώσουν: τύφο, διάρροιες, δυσεντερία, χολέρα, φθίσι, διφθερίτιδα, οστρακιά, ιλαρά, ερυσίπελας, τράχωµα. ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΙΣ ΜΥΙΓΕΣ!! Ασβέστωµα τακτικό στα σπίτια, χαµηλά στις γωνίες...». Από τα προαναφερόµενα βέβαια διαπιστώνουµε ότι οι µύγες ενοχοποιούνται σχεδόν για όλες τις σοβαρές ασθένειες. Με βάση όµως το γεγονός ότι δεν αποτελούν το φορέα για 53 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

8 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ Ει κό να 3. Οδηγίες για την καταπολέµηση των µυγών και οι προτροπές για πλύση των χεριών (Περίπτερο της Αντιµικροβιακής Υγιεινής και της Προληπτικής Ιατρικής) 54 όλες αυτές που αναφέρθηκαν, συµπεραίνουµε ότι ίσως ήταν συνειδητή επιλογή των διοργανωτών να µην εισέλθουν σε µικροβιολογικές λεπτοµέρειες αλλά να αφήσουν να πλανάτε η «χειρότερη» εντύπωση για τις µύγες. Προφανώς, ο στόχος ήταν να εντυπωθεί στο µυαλό του απλού ανθρώπου ότι οι µύγες προκαλούσαν πολλές αρρώστιες προκειµένου να ευαισθητοποιηθούν και να ανταποκριθούν στο κάλεσµα περί ατοµικής ευθύνης στον αγώνα κατά των λοιµωδών νοσηµάτων. Το τµήµα του περιπτέρου που είχε αναλάβει το Υπουργείο Γεωργίας αφορούσε µικροβιακές και παρασιτικές ασθένειες των οποίων η σηµασία στη ηµόσια Υγεία αποτυπωνόταν µε γραφήµατα και στατιστικούς πίνακες. Στο θέµα της προφύλαξης του κοινού υπήρχαν πάλι οδηγίες µε µεγάλα γράµµατα για ασθένειες όπως το καλα-αζάρ, η λύσσα, ο άνθρακας, ο εχινόκοκκος, ο µελιταίος πυρετός κ.ά. Επίσης, ιδιαίτερη σηµασία δόθηκε στην ανάγκη του υγειονοµικού ελέγχου των σφαγείων, κάτι που προσέλκυσε το ενδιαφέρον των επισκεπτών. Περίπτερο Αντιαφροδισιακού Αγώνα Το περίπτερο 22 ήταν αφιερωµένο στο Αντιαφροδισιακό Αγώνα και αποτέλεσε ένα ιδιαίτερο στοίχηµα για τους διοργανωτές. Εξ ορισµού, αυτό το περίπτερο έπρεπε να οργανωθεί µε ιδιαίτερη προσοχή. Η νόσος που κυριαρχούσε στο περίπτερο ήταν η σύφιλη, µια µεγάλη µάστιγα για την κοινωνία, η οποία είχε λάβει εκρηκτικές διαστάσεις την περίοδο του Μεσοπολέµου Η είσοδος του επισκέπτη τον έφερνε αµέσως προ των ευθυνών του και αντιµέτωπο µε τα «Χρυσά λόγια κατά των Αφροδισίων Νοσηµάτων». Από την έναρξη της οργάνωσης της Έκθεσης είχε αποκλειστεί η περίπτωση προπλασµάτων µε δερµατολογικές εµφανίσεις της σύφιλης. Τελικά, από το Νοσοκοµείο «Ανδρέας Συγγρός» δόθηκαν προπλάσµατα µε τα στάδια της σύφιλης, που εκ των υστέρων αποδείχθηκαν για το ελληνικό κοινό άκρως ενδιαφέροντα. Εκτός των προπλασµάτων, υπήρχαν και τρεις µεγάλες φωτογραφίες µε ιδιαίτερη κοινωνική σηµασία. Πιστοί στο πνεύµα των Εκθέσεων της εποχής αλλά και της νοοτροπίας της διεθνούς ιατρικής κοινότητας, οι διοργανωτές τοποθέτησαν φωτογραφία προσώπου συφιλιδικού ασθενούς µε την λεζάντα «Εκδηλώσεις Κληρονοµικής Συφιλίδος». ίπλα υπήρχε µια φωτογραφία ασθενούς του ηµόσιου Ψυχιατρείου µε την λεζάντα «Αυτός εκατάντησεν στο Ψυχιατρείον επειδή δεν έκανε τακτικά την αντισυφιλιδική του θεραπεία». Η τρίτη γιγαντιαία φωτογραφία αφο- VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

9 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) ρούσε ένα τυφλό παιδί µε την λεζάντα «Παιδί που τυφλώθηκε από βλενόρροια την ώρα που εγεννήθη. Έπρεπε η µαµή να στάξει στα µατάκια του διάλυµα νιτρικού αργύρου ή τουλάχιστον λίγο οπό λεµονιού». Το πιο σηµαντικό που διαπίστωσαν οι διοργανωτές ήταν ότι οι επισκέπτες αντέγραφαν σε χαρτιά τις οδηγίες κατά της σύφιλης. Αυτό προφανώς αποδεικνύει το φόβο των πολιτών, την έλλειψη ενηµέρωσης, αλλά και ότι το θρυλικό έντυπο του καθηγητή Φωτεινού «Σωθήτε από τα Αφροδίσια Πάθη» του 1921 δεν ήταν αρκετό για την αφύπνιση του κοινού Περίπτερο Ανθελονοσιακού Αγώνα Το περίπτερο 23 ήταν οργανωµένο από την Υγειονο- µική Σχολή Αθηνών και ήταν αφιερωµένο στο µεγάλο εθνικό πρόβληµα της ελονοσίας. Το τιµητικό όνοµα που έλαβε το συγκεκριµένο περίπτερο ήταν αυτό του Γάλλου ελονοσιολόγου Λαβεράν. Το περίπτερο διέθετε πίνακες, φωτογραφίες, χάρτες και στατιστικά στοιχεία του επιπολασµού της νόσου και της ανθελονοσιακής δράσης του Κράτους. Την εποχή που διοργανώθηκε η Έκθεση, ο ανθελονοσιακός αγώνας είχε περάσει από τα χέρια του Συλλόγου προς Περιστολή των Ελωδών Νοσηµάτων, των Κωνσταντίνου Σάββα και Ιωάννη Καρδαµάτη, στην αιγίδα του Κράτους. Οι επισκέπτες του περιπτέρου ενηµερώνονταν από τον µεγάλο χάρτη της Ελλάδας, διαστάσεων 3x4 µέτρων, τη δοµή και το δίκτυο του ανθελονοσιακού αγώνα αλλά και στοιχεία για τη νοσηρότητα και την θνησι- µότητα ανά περιοχή. Στο περίπτερο υπήρχαν διαθέσιµα και µια σειρά µηχανηµάτων όπως ψεκαστήρες της αντικωνωπικής σκόνης Paris Green των ειδικών ανθελονοσιακών συνεργείων, προς ενηµέρωση των πολιτών. Η Υγειονοµική Σχολή Αθηνών είχε προµηθεύσει το περίπτερο µε δοχεία που περιείχαν προνύµφες του ανωφελούς κουνουπιού καθώς και πίνακες µε τα στάδια εξέλιξής του, τα οποία συγκέντρωσαν τα βλέµµατα των επισκεπτών. Στο περίπτερο είχαν τοποθετηθεί και δύο µεγάλες φωτογραφίες προς τιµή των πρωτεργατών του ανθελονοσιακού αγώνα στην Ελλάδα, του καθηγητή Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Κωνσταντίνου Σάββα και του καθηγητή Τροπικών Νόσων Ιωάννη Καρδα- µάτη. Η ελονοσία στην Ελλάδα ήταν ενδηµική και µαζί µε την φυµατίωση αποτελούσαν τις δύο σηµαντικότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας του Μεσοπολέµου. Ενδεικτικό ήταν το γεγονός ότι το 1915 µόνο 29 δήµοι από το σύνολο των 476 σε όλη τη χώρα, χαρακτηρίζονταν ως ελεύθεροι από τη νόσο. Από τους υπόλοιπους 445, στους 76 η νοσηρότητα κυµαίνονταν µεταξύ %, σε 254 δήµους µεταξύ 11-50%, και στους υπόλοιπους 115 ήταν κάτω από 10%. 18 Από την αρχή του 20ου αιώνα οι προσπάθειες και οι δράσεις του Συλλόγου προς Περιστολή των Ελωδών Νοσηµάτων, οδήγησαν σταδιακά στην µείωση του επιπολασµού µε την µαζική προφυλακτική χορήγηση κινίνης. Η έλευση των προσφύγων της Μικράς Ασίας θα αλλάξει τον επιδηµιολογικό χάρτη της χώρας και σύµφωνα µε τις εκθέσεις της ιεύθυνσης Υγείας της Κοινωνίας των Εθνών, η ετήσια θνησιµότητα από ελονοσία στην Ελλάδα αυξήθηκε από 7,94 (ανά κατοίκους) το 1925 σε 10,24 το Την δεκαετία του 1930, µόνο 17 δήµοι και 617 χωριά ήταν απαλλαγµένα από τη νόσο. Πρακτικά αυτό αντιστοιχούσε σε άτοµα, δηλαδή µόλις στο 1/16 του Ελληνικού πληθυσµού. 10,18-19 Η προσπάθεια εκλαΐκευσης και ενηµέρωσης των πολιτών για την ελονοσία που προωθήθηκε στην Έκθεση Υγιεινής είχε τις ρίζες της σε παλιότερες προσπάθειες του Συλλόγου προς Περιστολή των Ελωδών Νοσηµάτων. Το 1927, ο Σύλλογος εγκαινίασε ένα πρόγραµµα ενηµέρωσης του κοινού µε προβολή ταινίας, ελληνικής παραγωγής, µε τον τίτλο «Ελονοσία». Πραγµατοποιήθηκαν 57 προβολές σε 18 πόλεις, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα και στα στρατόπεδα των προσφύγων. Συνολικά, πολίτες, µαθητές και στρατιώτες είχαν την ευκαιρία να δουν για πρώτη φορά στη ζωή τους κινηµατογράφο παρακολουθώντας µια ταινία για τη θανατηφόρα ασθένεια. 19 Περίπτερο της Επιτροπής Κρατικής Κινίνης Το περίπτερο 24, ως συνέχεια του περιπτέρου του ανθελονοσιακού αγώνα, είχε οργανωθεί υπό την εποπτεία του Τµήµατος Κινίνης του Υπουργείου Υγιεινής και της Μόνιµης Επιτροπής Κρατικής Κινίνης. Θεωρήθηκε, και όχι άδικα, ως ένα από τα σπουδαιότερα περίπτερα της Έκθεσης µε σκοπό την ενηµέρωση του κοινού για την ωφέλεια της Κρατικής Κινίνης καθώς και τους κινδύνους από την λαθεµένη χρήση της. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η τυχαία λήψη κινίνης προκαλούσε εκείνη την εποχή πολλές θανατηφόρες δηλητηριάσεις, κυρίως στα παιδιά που ξέφευγαν της προσοχής των γονέων τους. Η εµφάνισή της µε τη µορφή µικρών κουφέτων, ωθούσε τα παιδιά να τα γευτούν εκλαµβάνοντάς τα ως γλυκά και συχνά λάµβαναν ολόκληρα σωληνάρια µε «κουφετάκια» που δυστυχώς τα οδηγούσε στο θάνατο. Επίσης, εκείνη την εποχή η υπερβολική λήψη κινίνης αποτελούσε και µια συνηθισµένη µέθοδο αυτοκτονίας. Το Ελληνικό Κράτος 55 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

10 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ 56 πάντα χρειαζόταν τεράστιες ποσότητες κινίνης. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι µετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την έκρηξη της ελονοσίας σε όλη τη χώρα, οι Ελληνικές Αρχές και η Επιτροπή των Προσφύγων θα εισάγουν κιλά κινίνης από τον Αµερικανικό Ερυθρό Σταυρό, κιλά από τη Γερµανία, κιλά από το Βρετανικό Ερυθρό Σταυρό και κιλά από άλλες πηγές. 18 Οι επισκέπτες της Έκθεσης είχαν την ευκαιρία να δουν φωτογραφίες από την γραµµή παραγωγής της κινίνης καθώς και στατιστικούς πίνακες µε τις πωλήσεις της Κρατικής Κινίνης σε όλους του νοµούς της χώρας. Αξίζει να υπενθυµίσουµε ότι το µεγάλο πρόβληµα της κινίνης στην Ελλάδα ξεκινούσε από τις αρχές του 20ου όταν το Κράτος δεν είχε µεριµνήσει για την κατοχύρωση του µονοπωλίου της πώλησής της. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα την διοχέτευση από ιδιώτες στην αγορά φθηνής αλλά νοθευµένης κινίνης, γεγονός που άλλαζε την δράση και αποτελεσµατικότητά της, αλλάζοντας έτσι το σχεδιασµό και τον επιδηµιολογικό στόχο που είχε θέσει ο Σύλλογος προς Περιστολή των Ελωδών Νοσηµάτων. 18 Ύστερα από πιέσεις του καθηγητή Κωνσταντίνου Σάββα, το Ελληνικό Κοινοβούλιο ψήφισε το 1908 το νόµο περί Μονοπωλίου της Κρατικής Κινίνης σύµφωνα µε το µοντέλο της αντίστοιχης Ιταλικής νοµοθεσίας που τους είχε προτείνει. 20 Παρά την ψήφιση του νόµου, για πολλά χρόνια το Κράτος δεχόταν ή/και ανεχόταν σιωπηρά την εισαγωγή αµφιβόλου ποιότητας κινίνης από ιδιωτικές φαρµακευτικές εταιρείες µε µοναδικό προµηθευτή εταιρείες της Ολλανδίας. 20 Είναι ενδεικτικό ότι τις περιόδους που είχε ατονήσει ο Κρατικός έλεγχος και στην αγορά κυκλοφορούσε νοθευµένη κινίνη ή κινίνη µε µικρότερη ποσότητα δραστικής ουσίας, ο επιπολασµός της νόσου εκτινασσόταν στα ύψη.20 Η απουσία του Κρατικού ελέγχου αποθράσυνε τις ιδιωτικές εταιρείες που στο όνοµα του κέρδους διοχέτευαν στην αγορά κινίνη του 0,1 γρ. ενώ η συσκευασία ανέγραφε 0,2 γρ. 20 Επίσης, µελανή σελίδα στην ιστορία του ανθελονοσιακού αγώνα στην Ελλάδα θα αποτελέσει το περίφηµο «σκάνδαλο της κινίνης», όπου ένας διευθυντής και υπάλληλοι της Επιτροπής Κινίνης του Υπουργείου Υγιεινής ενεπλάκησαν στην υπεξαίρεση κιλών κρατικής κινίνης µε σκοπό την µεταπώλησή της σε ιδιώτες. 21 Όταν κατά την δεκαετία του 1930 το Κράτος πάρει πάλι την κατάσταση στα χέρια του, το Υπουργείο Υγιεινής θα σπάσει το µονοπώλιο των ιδιωτικών εταιρειών, θα διευρύνει τους προµηθευτές από το εξωτερικό και ο έλεγχος της περιεκτικότητας της δραστικής ουσίας θα είναι αυστηρός, κερδίζοντας ξανά την εµπιστοσύνη των πολιτών. Για το λόγο αυτό προφανώς οι διοργανωτές επέδειξαν ιδιαίτερη µέριµνα και προσοχή στην προβολή του περιπτέρου της Κρατικής Κινίνης. Εξάλλου, δεν ήταν τυχαίο ότι στο περίπτερο υπήρχαν φωτογραφίες των µηχανηµάτων παραγωγής κινίνης των εργοστασίων του εξωτερικού, που αποτελούσαν τους επίσηµους προµηθευτές του σκευάσµατος του Ελληνικού Κράτους. Περίπτερο Αντιτραχωµατικού Αγώνα Το περίπτερο 26 αναφερόταν σε ένα πολύ σοβαρό πρόβληµα ηµόσιας Υγείας, το τράχωµα. Το περίπτερο αυτό ήταν ένας συνδυασµός του Αντιτραχω- µατικού Αγώνα και της Οφθαλµολογίας. Εκ των υστέρων οι διοργανωτές παραδέχθηκαν το σφάλµα τους που δεν έδωσαν µεγαλύτερο χώρο στο περίπτερο και ανάλογη δηµοσιότητα σε ένα τόσο σοβαρό πρόβληµα. Αξίζει να σηµειωθεί ότι το τράχωµα αποτελούσε τότε το πιο σοβαρό µολυσµατικό οφθαλµικό νόσηµα στη Ελλάδα και την σηµαντικότερη αιτία τύφλωσης. Από το 19ο αιώνα ήταν ενδηµικό, αλλά µετά την έλευση των προσφύγων σηµειώθηκε επιδηµική έκρηξη στους καταυλισµούς. Στον Μεσοπόλεµο το ποσοστό των ασθενών αντιστοιχούσε στο 3,6-4% του συνόλου του πληθυσµού, ενώ η εκατοστιαία αναλογία των τραχωµατικών ασθενών στο σύνολο των πασχόντων από οφθαλµολογικά νοσήµατα άγγιζε το 30%. 22 Γίνεται αντιληπτό ότι το θέµα ήταν υψίστης ση- µασίας για τις Υγειονοµικές υπηρεσίες αφού οι ασθενείς ήταν ανίκανοι προς εργασία, µε µεγάλη οικονοµική επιβάρυνση της οικογένειας και της Πολιτείας. Περίπτερο Αντιφυµατικού Αγώνα Το περίπτερο 28 ήταν ένα ακόµα στοίχηµα των διοργανωτών και αφορούσε τον αντιφυµατικό αγώνα. Το περίπτερο ονοµάστηκε «Θάλαµος Κοχ» και περιείχε ένα µεγάλο ταµπλώ µε σχηµατική παρουσίαση του µοντέλου του αντιφυµατικού αγώνα. (Εικόνα 4) Στην παρουσίαση αυτή δέσποζε ο µεγάλος διπλός σταυρός της Λωρραίνης, το έµβληµα της παγκόσµιας αντιφυµατικής εκστρατείας, ενώ δεν µπορούσε βέβαια να λείπει και ο κλασσικός «εκάλογος κατά της Φθίσεως» του Πανελλήνιου Συνδέσµου κατά της Φυµατιώσεως. Το µοντέλο της οργάνωσης του αντιφυµατικού αγώνα ενηµέρωνε τους επισκέπτες σχετικά µε τις δοµές και τα επίπεδα δράσης και παρέµβασης του Κράτους στον εργασιακό χώρο, στη νοσηλεία και θεραπεία, αλλά και το πιο ενδιαφέρον, στην µελλοντική αποκατάσταση των ασθενών. Όπως συγκεκριµένα ήταν διατυπωµένο, το Κράτος έπρεπε να φροντίζει VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

11 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) Ει κό να 4. Πίνακας µε τον τρόπο οργάνωσης του Αντιφυµατικού Αγώνα από το περίπτερο του Αντιφυµατικού Αγώνα για την «επαγγελµατική αναπροσαρµογή» των ασθενών. Αυτό κρίνεται ως άκρως εντυπωσιακό, µε δεδο- µένο τον κοινωνικό στιγµατισµό των ασθενών του Μεσοπολέµου και ίσως δείχνει τα πρώτα σηµάδια µιας µεταστροφής της κοινωνικής αντίληψης. Βέβαια, ο επισκέπτης είχε ήδη λάβει γνώση των µηνυµάτων του περιπτέρου της Ευγονικής που συµπεριελάµβαναν την φυµατίωση στα νοσήµατα που ήταν ασύµβατα µε το γάµο. Ένα άλλο εντυπωσιακό στοιχείο, µε δεδοµένη την πολιτικο-οικονοµική κατάσταση της εποχής, ήταν η σαφής και ξεκάθαρη αναφορά περί βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και της υγιεινής των εργατών στις βιοµηχανίες, τόπος που θεωρούνταν ως κατεξοχήν πηγή µόλυνσης. Οι διοργανωτές έδωσαν προβολή µε φωτογραφίες του λοιµογόνου παράγοντα, ενηµερώνοντας τους επισκέπτες για τις πηγές µόλυνσης. Επίσης, παρέχονταν απλές οδηγίες στους πολίτες που τυχόν νοσήσουν, πως και που να απευθυνθούν. Το περίπτερο είχε µακέτες των Ελληνικών Σανατορίων καθώς και πλήθος στατιστικών πινάκων µε την αποτύπωση της διακύµανσης της νόσου της τρέχουσας δεκαετίας. Επίσης, όπως και στο περίπτερο της ελονοσίας, σε ένα χάρτη της Ελλάδας διαστάσεων 3x4 µέτρων, ήταν σηµειωµένα όλα τα Σανατόρια, κρατικά και µη, της επικράτειας. Τέλος, τα διάφορα αντιφυµατικά ιδρύ- µατα και οργανώσεις παρείχαν στατιστικά στοιχεία µε τις δράσεις τους. Η µεταφορά της Έκθεσης στην Θεσσαλονίκη Η Έκθεση της Αθήνας µεταφέρθηκε και στην Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της ιεθνούς Έκθεσης του 1939 µε σκοπό τη µόνιµη εγκατάστασή της εκεί. Η έλευση όµως του Β Παγκοσµίου Πολέµου τελικά θα ακυρώσει το σχέδιο µιας µόνιµης Έκθεσης. Η φιλοσοφία της Έκθεσης Υγιεινής στη Θεσσαλονίκη του 1939 δεν διέφερε από αυτή της Αθήνας µε µόνη διαφορά την περικοπή των περιπτέρων απο 32 σε 22, ενώ εµπλουτίστηκε µε νέες εικόνες. Πάντως, οι Μικροβιολογικές ενότητες που αναφέρθηκαν στην Αθήνα, µεταφέρθηκαν αυτούσιες και στην Θεσσαλονίκη για την ενηµέρωση των πολιτών της Βόρειας Ελλάδας. Από την Έκθεση της Θεσσαλονίκης ξεχώρισε ιδιαιτέρως το περίπτερο του ανθελονοσιακού αγώνα, αφού η Βόρεια Ελλάδα εµφάνιζε µεγάλο επιπολασµό αλλά και αυτό του αντιαφροδισιακού αγώνα. Ενδεικτικός της αισθητικής και της τεχνοτροπίας των Εκθέσεων του Μεσοπολέµου ήταν ο µεγάλος πίνακας του περιπτέρου για τη σύφιλη, που προσπαθούσε να ευαισθητοποιήσει το κοινό µέσω της απόγνωσης του κοινωνικού στιγµατισµού. (Εικόνα 5) Η εικόνα παρουσίαζε ένα µαιευτήρα να κοιτάζει βουβός τον απελπισµένο σύζυγο, ενώ η γυναίκα κρυβόταν στα σκεπάσµατα µετά την γέννηση του συφιλιδικού παιδιού. Όπως είχε επισηµάνει η οργανωτική επιτροπή το 1938, τα εκθέµατα έπρεπε να προκαλούν «ενδιαφέρον και συγκίνησιν ίσως ακόµη οίκτο και δέος...». 57 ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

12 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ Ει κό να 5. «Ντροπή και Φρίκη! Το παιδί γεννήθηκε συφιλιδικό!». Λεζάντα της αφίσας του Αντιαφροδισιακού Αγώνα στην Έκθεση Υγιεινής της ιεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (1939) 58 Η απήχηση της Έκθεσης Από την ανάγνωση των πεπραγµένων της Έκθεσης, του Τύπου της εποχής και των ιατρικών εντύπων φαίνεται ότι το ενδιαφέρον του κόσµου ήταν µεγάλο. Ο απλός κόσµος για πρώτη φορά ερχόταν σε άµεση επαφή µε καθηµερινά θέµατα ηµόσιας Υγείας και λάµβανε συγκεκριµένες και απλές πληροφορίες οµαδοποιηµένες ανά θεµατική ενότητα. Αυτό βέβαια το ενδιαφέρον µπορεί να µεταφραστεί και διαφορετικά. Η Κρατική µέριµνα και προσπάθεια ενηµέρωσης, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο λόγω ιστορικών συγκυριών, υπήρχε σε όλη την περίοδο του Μεσοπολέµου. Όµως η ένδεια της πληροφόρησης των πολιτών σε απλά θέµατα δείχνει ίσως ότι η ενη- µέρωση γινόταν µε λάθος τρόπο ή ήταν ελλειπής ακόµα και την εποχή της Έκθεσης. Προτροπές που σήµερα ίσως φαντάζουν αυτονόητες τότε φάνταζαν ως σκοπός διαφώτισης. Οι αφίσες που προέτρεπαν για την προσωπική υγιεινή µε φράσεις όπως «Λούσιµο: το πιο απλό πράγµα! Λίγο νερό και λίγο σαπούνι!» ή «Πλύνετε τα χέρια σας πολλές φορές την ηµέρα!», ίσως αναδεικνύουν για άλλη µια φορά την ελλειπή ενηµέρωση των πολιτών σε βασικά θέµατα. Πέρα από την υποβόσκουσα πολιτική προπαγάνδα του Μεταξικού καθεστώτος που ως αναµενόµενο θα πλανιόταν στην Έκθεση, η προσφορά απλών και κατανοητών οδηγιών προς τους πολίτες κρίνεται ως ιδιαίτερης κοινωνικής σηµασίας στην προσπάθεια εκλαΐκευσης των ιατρικών γνώσεων και διαφύλαξης της ηµόσιας Υγείας. Από τα στατιστικά στοιχεία της Έκθεσης φαίνεται ότι στο διάστηµα των 80 ηµερών που διήρκεσε άτοµα επισκέφθηκαν το Ζάππειο. Οι διοργανωτές, θέλοντας να έχουν πλήρη γνώση της έκβασης του εγχειρήµατός τους, συνέταξαν ειδικές στατιστικές για κοινωνικές οµάδες, επαγγέλµατα και ηλικίες των επισκεπτών. Από το σύνολο των επισκεπτών, άτοµα αφορούσαν µαθητές, εργάτες και στρατιωτικούς, δηλαδή οµάδες ατόµων οι οποίες αποτελούσαν µέρος των ενδιαφερόντων του Μεταξικού καθεστώτος. Στο καθαρά επιστηµονικό κοµµάτι της Έκθεσης οι επισκέπτες εντυπωσιάστηκαν από τα περίπτερα του Αντιφυµατικού, του Ανθελονοσιακού και του Αντιαφροδισιακού Αγώνα. Ιδιαίτερο όµως ήταν το ενδιαφέρον για το περίπτερο της Αντιµικροβιακής Υγιεινής και Προληπτικής Ιατρικής. Μάλιστα, το ενδιαφέρον των επισκεπτών κέντρισε ένα µεγάλο οµοίωµα ενός µικροσκοπίου που είχε τοποθετηθεί στο κέντρο του περιπτέρου και γύρω του προβάλλονταν από ένα διαφανοσκόπειο φωτογραφίες µικροβίων. Έτσι, για πρώτη φορά το ευρύ κοινό είχε τη δυνατότητα να έρθει κοντά στην επιστήµη της Μικροβιολογίας αλλά και να δει από κοντά τον µικρόκοσµο που απειλούσε την καθηµερινή του ζωή. VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

13 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1938) Summa ry Microbiological topics of the Hygiene Exhibition of Athens (1938) C. Tsiamis 1, G. Vrioni 2, E. Poulakou-Rebelakou 1, G. Androutsos 1, A. Tsakris 2 1. History of Medicine, Athens Medical School, University of Athens, Greece 2. Laboratory of Microbiology, Athens Medical School, University of Athens, Greec e The aim of this study is to present the Microbiological topics of Athens Hygiene Exhibition in The International and National Hygiene Exhibitions during Interwar were an attempt to popularize medical knowledge in order to safeguard Public Health. The diseases' spectrum of Greece at that time was dominated by infectious diseases such as malaria, tuberculosis, typhus and dysenteries. The visitors had a unique opportunity to be informed about the prevention of serious infectious diseases and State s efforts in anti-malarial, anti-venereal and anti-tuberculosis expeditions, and other aspects of Public Health. Key words Greece, History of Microbiology, Hygiene Exhibition, Public Health Βιβλιογραφία Special Correspondent. The exhibition of Hygiene and Congress on Practical Sanitation at Paris. Lancet 1895;145: Rosen G. A History of Public Health. The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1993: Anonymous. The Berlin Exhibition of Hygiene in Science 1885;6: Hiller I. The Pan-German Exhibition of Hygiene and Emergency Aid, Berlin 1883 and various communal hygiene aspects at the end of the 19th century. ZeitschriftGesamte Hygiene 1985;31: Kuzybaeva M. All-Russians Hygienic Exhibitions and Museums. Hygiene and Sanitation 2011;4: Dillon J. Modernity,Sanitation and the Public Bath:Berlin , as Archetype. Doctoral Thesis, Duke University, Durham Anonymous. The International Hygiene Exhibition, Dresden: The British Section. British Medical Journal 1911;2: Anonymous. The International Hygiene Exhibition, Dresden 1911: The Opening Ceremonies. BritishMedicalJournal 1911;1: Χαριτάκης Κ. Η εν Αθήναις Έκθεσις Υγιεινής 1938 και η µόνιµος Έκθεσις Υγιεινής Θεσσαλονίκης. Αρχεία Υγιεινής 1939;3: Κοπανάρης Φ. Η ηµόσια Υγεία εν Ελλάδι. Αθήνα ρακαλίδης Μ. Ν. Η σύφιλις εις την οικογένεια. Τα κοινωνικά νοσήµατα. Βιβλιοθήκη Kοινωνικής Yγιεινής Τσιάµης Κ, Βρυώνη Γ. Ο µικροβιολογικός έλεγχος του δικτύου ύδρευσης της Αθήνας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέµου. ελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 2010; 55: Τσιάµης Κ, Βρυώνη Γ, Πουλάκου-Ρεµπελάκου Ε, Τσακρής Α. Η ιστορία της λύσσας στην Ελλάδα. ελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 2013;58: Τσιάµης Κ, Βρυώνη Γ, Πουλάκου-Ρεµπελάκου Ε, Τσακρής Α. Από την ιστορία της σύφιλης στην Ελλάδα: οι δύο πρώτοι ασθενείς του Νοσοκοµείου «Ανδρέας Συγγρός» (1910). ελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 2013;58: Pagratis N., Tsiamis C., Mandyla M., Bambounis C., Anoyatis- Pelé D. Medical, demographical and social aspects of the syphilis: the case of the infected sex workers in Greece during Interwar. Italian Journal of Dermatology and Venereal Diseases 2013(Υπό έκδοση) 16. Φωτεινός Γ. Σωθήτε από τα αφροδίσια πάθη. Εκδ. Εθνικό Τυπογραφείο, Υπουργείο Εσωτερικών- ιεύθυνσις ηµόσιας Υγείας και ηµόσιας Αντιλήψεως, Αθήνα Φωτεινός Γ. Ο αντιαφροδισιακός αγών εν Ελλάδι. Εκδ. Ι.Λ. Αλευρόπουλος κ Σια, Αθήνα Σάββας Κ., Καρδαµάτης Ι. Η ελονοσία εν Ελλάδι και τα Πεπραγµένα του Συλλόγου ( ). Σύλλογος Προς Περιστο- ΤΟΜΟΣ 59 ΤΕΥΧΟΣ 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2014

14 Κ. ΤΣΙΑΜΗΣ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ, Ε. ΠΑΥΛΑΚΟΥ-ΡΕΜΠΕΛΑΚΟΥ, Γ. ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΣ, Α. ΤΣΑΚΡΗΣ λήν των Ελωδών Νοσηµάτων. Τυπογραφείον Λεώνη Π. Εν Αθήναις Τσιάµης Κ, Πιπεράκη Ε, Τσακρής Α. Σταθµοί στην ιστορία του ανθελονοσιακού αγώνα στην Ελλάδα ( ). ελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 2013;58: Tsiamis C, Piperaki E, Tsakris A. The history of the Greek Anti- Malaria League and the influence of the Italian School of Malariology. Infezioniin Medicina 2013;1: Βλαδίµηρος Λ. Ιωάννης Καρδαµάτης, Ο Πρωτεργάτης του Ανθελονοσιακού Αγώνα. Εκδ. Επτάλοφος, Αθήνα Κοφινάς Η, Παληµέρης Γ. Το Τράχωµα και η αντιµετώπισή του. Εις: Φρονιµόπουλος Ι. Σελίδες από την Ιστορία της Ελληνικής Οφθαλµολογίας ( ). Ελληνική Οθφαλµολογική Εταιρεία, Αθήνα 1981: VOL. 59 ΙSSUE 1, January - March 2014

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Συνεργασίας

Πρωτόκολλα Συνεργασίας Πρωτόκολλα Συνεργασίας της ΔΑΣΤΑ του ΤΕΙ Αθήνας Η ΔΑΣΤΑ και οι Δοµές του ΤΕΙ Αθήνας για την αποτελεσµατικότερη σύνδεση του εκπαιδευτικού συστήµατος µε την αγορά εργασίας έχουν συνάψει συνεργασίες µε διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)»

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)» 47 Ιστορικό Σημείωμα Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)» Μαρίνα Κουρή Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Κων/νος Τσιάμης Δημήτριος Ανωγιάτης-Pelé Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΩΝ HIV/ AIDS & ΝΕΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 PRAKSIS ME THN ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ AIDS: «ΕΝ ΞΕΡΩ/ Ε ΜΕ ΑΦΟΡΑ» Εφησυχασµός και απουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Φροντίδα ζωής (προστατέψτε τη σοδιά σας, προστατεύοντας τον εαυτό σας) Ενηµερωτικό δελτίο 10 Μάρτιος 2008 - Οκτώβριος 2008 Το πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)»

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Παρουσίαση: Φίκα Ιλιάς Κωνσταντίνα Η ονοµασία της οργάνωσης Οι Γιατροί Χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς

Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς Ι σ τ ο ρ ί α Μ ι κ ρ ο β ι ο λ ο γ ί α ς Σταθµοί στην ιστορία του ανθελονοσιακού αγώνα στην Ελλάδα (1905-1940) Κ. Τσιάµης, Ε.-Θ. Πιπεράκη, Α. Τσακρής Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Έλενα Ριζά, MPH, PhD Επιδημιολόγος/ Υγιεινολόγος Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Κύριος Στόχος Αποτύπωση της υγείας του πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Πολιτική Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ

Εταιρική Πολιτική Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ Εταιρική Πολιτική Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ Με στόχο την κοινωνική προσφορά, η Τράπεζα Πειραιώς στην Κύπρο αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο κοινωνικό έργο και τα περιβαλλοντικά θέματα, στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ Νοσηλευτικής ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον Τομέας Υγείας Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Τριτοβάθμια Περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΟΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ASSOCIATION OF ΡUBLIC HEALTH INSPECTORS Γλάδστωνος 10 Αθήνα 10677 Τ.Θ. 4074 ΑΘΗΝΑ 10210 ΤΗΛ. 210-3302069- 3300567 2611780 -FAX 210-2611780 2106040353 E-MAIL edye@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

όλους η πρόληψη συμφέρει 1 η Ανακοίνωση για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο Athens Hilton

όλους η πρόληψη συμφέρει 1 η Ανακοίνωση για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο Athens Hilton Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας Κύριου Κάρολου Παπούλια 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας η πρόληψη συμφέρει όλους 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913. Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1

Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913. Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913 Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Η Κρητική Πολιτεία κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για την βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ»

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ευτέρα 3 Ιουνίου 2002 - Ο Έλληνας ασθενής καθυστερεί σηµαντικά να έχει στη διάθεσή του ένα νέο φάρµακο σε σχέση µε τον ευρωπαίο πολίτη. Η επισήµανση έχει

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο ηµόσια Υγεία και Κοινωνική Πολιτική: ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Εποχή του. 8-10 Νοεµβρίου 2007 Αµφιθέατρο Εθνικής Σχολής ηµόσιας Υγείας

Συνέδριο ηµόσια Υγεία και Κοινωνική Πολιτική: ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Εποχή του. 8-10 Νοεµβρίου 2007 Αµφιθέατρο Εθνικής Σχολής ηµόσιας Υγείας ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Λεωφόρος Αλεξάνδρας 196 http://www.nsph.gr Συνέδριο ηµόσια Υγεία και Κοινωνική Πολιτική: ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Εποχή του 8-10 Νοεµβρίου 2007

Διαβάστε περισσότερα

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Γιατροί Χωρίς Σύνορα 40 χρόνια ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Η ταυτότητά μας Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είμαστε μια διεθνής, ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική οργάνωση Προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Εθνικός σχεδιασμός και ενδυνάμωση των Υπηρεσιών Πρόληψης: α. Καταπολέμηση και προσπάθεια εξάλειψης των αιτιολογικών παραγόντων της αρρώστιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

www.diavitiko-xorio.gr

www.diavitiko-xorio.gr Π ρ ώ τ η Α ν α κ ο ί ν ω σ η www.diavitiko-xorio.gr Χαιρετισμός - Πρόσκληση ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αξιότιμες/οι κυρίες και κύριοι, Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη

Διαβάστε περισσότερα

CARDIO. athena. Εκθεσιακό & Χορηγικό Πακέτο. ιεθνές Συνέδριο Καρδιαγγειακής Ιατρικής. International Meeting on Cardiovascular Medicine

CARDIO. athena. Εκθεσιακό & Χορηγικό Πακέτο. ιεθνές Συνέδριο Καρδιαγγειακής Ιατρικής. International Meeting on Cardiovascular Medicine CARDIO athena 2014 4 5 Απριλίου 2014 April 4-5, 2014 Royal Olympic Hotel, Athens - Greece ιεθνές Συνέδριο Καρδιαγγειακής Ιατρικής International Meeting on Cardiovascular Medicine Συνεδριάσεις αφιερωµένες

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου

Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου 56 Ιστορικό Σημείωμα Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου Κων/νος Τσιάμης Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Δημήτριος Ανωγιάτης-Pelé Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (www.gnto.gov.gr) v Ίδρυση: έτος 1950 v Αποστολή: οργάνωση, ανάπτυξη και προώθηση του τουρισµού στην Ελλάδα v Δράσεις: τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011)

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ Ελονοσία στην Ελλάδα, περίοδος 2011 (01/01/2011 έως 31/12/2011) 1 Το καλοκαίρι

Διαβάστε περισσότερα

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology Ηαλυσίδατηςέρευνας Η έρευνα αποτελεί κινητήρια δύναµη και κύριο µοχλό ανατροφοδότησης της οικονοµίας. European Commission, European Research Area, 2010 Γιατίηέρευναείναισηµαντική;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280)

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280) «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» Παραδοτέο Π1.1 Έκθεση ερευνητικού έργου Υπεύθυνος φορέας: Πανεπιστήμιο Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ (1898-1913)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ (1898-1913) ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ (1898-1913) ΚΟΥΡΙΔΑΚΗ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝ1 ΕΠΑ.Λ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (19ου αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μαζ α ι ζ κ ι έ κ ς έ ς Συ Σ γκε κ ν ε τρώσ ώ ε σ ι ε ς ι Τ π ο ικ ι έ κ ς έ ς κα κ ι α ι Παγ α κό κ σ ό µ σ ιε ι ς ε ς Συ Σ νέπ έ ει ε ε ι ς

Μαζ α ι ζ κ ι έ κ ς έ ς Συ Σ γκε κ ν ε τρώσ ώ ε σ ι ε ς ι Τ π ο ικ ι έ κ ς έ ς κα κ ι α ι Παγ α κό κ σ ό µ σ ιε ι ς ε ς Συ Σ νέπ έ ει ε ε ι ς Μαζικές Συγκεντρώσεις Τοπικές και Παγκόσµιες Συνέπειες ρ. Πάνος Ευσταθίου ιοικητής ΕΚΕΠΥ οµή Παρουσίασης 1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΑΖΙΚΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ 2 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ 3 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΑΖΙΚΕΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες απότα. Κουνούπια στην Ελλάδα Ηκατάσταση. σήµερα. ρ. Γεώργιος Κολιόπουλος

Ασθένειες απότα. Κουνούπια στην Ελλάδα Ηκατάσταση. σήµερα. ρ. Γεώργιος Κολιόπουλος Ασθένειες απότα Κουνούπια στην Ελλάδα Ηκατάσταση σήµερα ρ. Γεώργιος Κολιόπουλος Εργαστήριο Εντοµοκτόνων Υγειονοµικής Σηµασίας Τµήµα Ελέγχου Γεωργικών Φαρµάκων & Φυτοφαρµακευτικής Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία (Proportion)

Αναλογία (Proportion) Μέτρα Νοσηρότητας Αναλογία (Proportion) Κλάσµα Αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή Ποσότητες της ίδιας φύσης Κυµαίνεται πάντα µεταξύ 0 και 1 Ποσοστό = αναλογία x 100 κυµαίνεται: 0-100

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Aριθµ. Μελέτης : 2/2013 (Υπηρεσίες παροχής συµβουλών σε θέµατα υγείας και ασφάλειας ) Κ.Α.00.6117.004 Κ.Α. 00.6117.005 ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις. Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού.

Απαντήσεις. Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού. Απαντήσεις 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Ραδιοφωνικό Ίδρυµα Κύπρου ( Cy.B.C), Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών ( P.I.O) και Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού. 100.225 Λόγω του ότι η απόφαση για µεταφορά του Κινηµατογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα

Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα Γιατροί Χωρίς Σύνορα- Ελληνικό Τμήμα, 20 Μαΐου 2008 Εισαγωγή Η Ελλάδα βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Σχήµα 1. Προσδόκιµο ζωής κατά τη γέννηση στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Σχήµα 1. Προσδόκιµο ζωής κατά τη γέννηση στις χώρες του ΟΟΣΑ. ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στις 8 εκεµβρίου 2009, δόθηκε στη δηµοσιότητα από τον Οργανισµό Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) η έκδοση Health at a Glance 2009, η οποία περιλαµβάνει ανάλυση των στατιστικών δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Ημερίδα για το Παρατηρητήριο «Οργάνωση υπηρεσιών για την ενσωμάτωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών ισότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας δράσης» Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Δημόσια Υγεία στην καθημερινή πρακτική (ζωή) Απόστολος Βανταράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η Δημόσια Υγεία; Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010

Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010 Συμπεράσματα και προτάσεις σχετικά την εμφάνιση και αντιμετώπιση της επιδημίας του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2010 Η Εντομολογική Εταιρεία Ελλάδος με αφορμή την επιδημία του ιού του Δυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας

Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας /ΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.: Γ32/1300/26.9.2006 Για την εύρυθµη και αποτελεσµατική λειτουργία των Υπηρεσιών Υγείας του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Μύκονος, 24-2 - 204 Αρ. πρ.: -2005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΥΠΗΡΕΣΙΑ : ΓΡΑΦΕΙΟ : ΔΗΜΑΡΧΟΥ Πληροφορίες: Κων/να Τακούση Τηλέφωνα : (22890)-23.26, -23.988 FAX : (22890)-22.229

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αθήνα 11 /4/2012 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθ.Πρωτ.Υ1γ/Γ.Π/οικ35797 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83)

Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83) Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83) Άρθρο 1 - Ποιοι δικαιούνται υγειονοµική περίθαλψη α. Υγειονοµική περίθαλψη, ιατροφαρµακευτική και νοσοκοµειακή, δικαιούνται οι προπτυχιακοί και µεταπτυχιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης απέναντι στην αναμενόμενη «επιδημία» ασθενειών που προκαλούνται από τον Αμίαντο.

Η αξία της πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης απέναντι στην αναμενόμενη «επιδημία» ασθενειών που προκαλούνται από τον Αμίαντο. Η αξία της πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης απέναντι στην αναμενόμενη «επιδημία» ασθενειών που προκαλούνται από τον Αμίαντο. Μακρόπουλος Βασίλειος, MD, PhD, Καθηγητής Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας. Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλ +Φαξ : 210-7232928 Κινητό :6944 355019

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλ +Φαξ : 210-7232928 Κινητό :6944 355019 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Σουλτάνα Βλαδένη Τόπος γεννήσεως: Σιδηρόκαστρο Σερρών Ημερομηνία. Γεννήσεως.: 21 Απριλίου Δ/νση ιατρείου: Αντήνορος 7 Κολωνάκι Τ.Κ 11634 Αθήνα Τηλ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Προτάσεις στο σχέδιο τροποποίησης του Οργανισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

ΘΕΜΑ: Προτάσεις στο σχέδιο τροποποίησης του Οργανισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Π Α Ν Ε Λ Λ Η Ν Ι Α Ε Ν Ω Σ Η ΑSSOCI ΑΤΙΟN OF GREEK ΕΠΟΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ. PUΒLIC HEALTH INSPECTORS Γλάδστωνος 10 106 77 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210 6460040 FAX: 210 6464372. www.edye.gr peedy@otenet.gr Τηλ.Προέδρου:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ

ΙΑΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ ΙΑΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ Θερμαλισμός είναι το ευρύ πεδίο θεραπευτικών και προληπτικών για την υγεία εφαρμογών που πραγματοποιούνται με τη χρήση φυσικών ιαματικών πόρων. Στα κέντρα ιαματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Ίδρυση του Ινστιτούτου Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ιδρύθηκε το 1992, προκειµένου να καλύψει

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece Οργάνωση: ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Επιστήµης και Τεχνολογίας (Global NEST)

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008.

Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008. Αντιγριππικός εµβολιασµός Περιόδου 2007 2008. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1816/18-10-2007 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π.79365/16/10/2007 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία»

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΗΜΕΡΙΔΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική αυτοδιοίκηση» «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΠΕΜΠΤΗ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας...

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ποιοι είμαστε Το 520greeks.com αποτελείται από μια ομάδα ανθρώπων με επαγγελματισμό και όραμα για την ανάδειξη της «άλλης Ελλάδας» και στηρίζεται επιπλέον και σε έναν ισχυρό

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΘΗΟΞ7Μ-ΠΡΗ. 1. Ακτινογραφία θώρακος, 2. Καλλιέργεια κοπράνων ως προς (salmonella) 3. Παρασιτολογική κοπράνων.

ΑΔΑ: Β4ΘΗΟΞ7Μ-ΠΡΗ. 1. Ακτινογραφία θώρακος, 2. Καλλιέργεια κοπράνων ως προς (salmonella) 3. Παρασιτολογική κοπράνων. ΑΔΑ: Β4ΘΗΟΞ7Μ-ΠΡΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα, 18/9/2012 Αρ. Πρωτ.:39496 Γενική Δ/νση: Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Υπηρεσιών Υγείας Δ/νση: Σχεδιασμού Τμήμα: Πρόληψης & Προαγωγής Υγείας Πληροφορίες: Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Τι είναι η «υγεία»; Η κατάσταση πλήρους σωματικής, πνευματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Πρόεδρο Κυκλαδίτικης Ομοσπονδίας και μέλος Δ/Σ ΣΕΕΔΔΕ κ. Αντώνη Καρατάσο,

Προς: Πρόεδρο Κυκλαδίτικης Ομοσπονδίας και μέλος Δ/Σ ΣΕΕΔΔΕ κ. Αντώνη Καρατάσο, Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.Ε. ΑΘΗΝΑ 07-06-2010 ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΑΡ. ΠΡΩΤ. 985 ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΩΜΑΤΙΩΝ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΗΛ.210-6422418, ΦΑΞ.210-6429725. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΑΙΓΙΝΗΤΟΥ 7, Τ.Κ. 11528 ΙΛΙΣΙΑ. Email

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ. Στόχοι του Έργου

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ. Στόχοι του Έργου Έργο R e.herb Recording, documentation, promotion and distribution of the aromatic and therapeutic herbs, plants and plant products ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Στόχοι του Έργου Η καταγραφή και ανάδειξη των αρωματικών

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα