ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 8 Β. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Γενικά Βασικοί οικονομικοί δείκτες 14 Γ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ 1. Τρέχουσες οικονομικές εξελίξεις Επενδύσεις Απασχόληση Πληθωρισμός Δημοσιονομική πολιτική Διαρθρωτικές αλλαγές- Ιδιωτικοποιήσεις...30 Δ. ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ 1. Συμμετοχή Τουρκίας σε Διεθνείς Οργανισμούς Σχέσεις Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης Σχέσεις Τουρκίας και Βαλκανικών Χωρών Σχέσεις Τουρκίας, Καυκάσου και Κεντρικής Ασίας Σχέσεις Τουρκίας και Ρωσίας Διμερείς Συμφωνίες Ελευθέρου Εμπορίου..46 Ε. ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΣΤ. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΜΥΝΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ..54 Ζ. Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ.58 1

2 Η. ΟΙ ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΟΥΡΚΙΑΣ 1. Θεσμικό πλαίσιο Εξωτερικό εμπόριο Τουρκίας Διμερείς εμπορικές σχέσεις Διμερείς εμπορικές συναλλαγές Σύγκριση των εξαγωγικών δομών Ελλάδας-Τουρκίας και συγκρίσεις εξειδίκευσης μεταξύ των δύο χωρών Επενδύσεις και η ελληνική επιχειρηματική παρουσία στην Τουρκία Αντικίνητρα σε εμπόριο και επενδύσεις Προοπτικές ελληνοτουρκικής επιχειρηματικής συνεργασίας Τουρισμός : ειδική αναφορά Τομείς μελλοντικής συνεργασίας..97 Θ. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1. Σύντομες προτάσεις Συμπεράσματα..101 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.107 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ.112 2

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Τουρκία είναι μια χώρα έκτασης 780,580εκ. τετρ. χιλιομέτρων, με πληθυσμό 64,4 εκ. κατοίκους. Η τουρκική οικονομία, μικτή με κυρίαρχο το δημόσιο τομέα, δείχνει να ταλανίζεται από μια σειρά διαρθρωτικών αδυναμιών ενώ πολλοί είναι οι παράγοντες, όπως οι μεγάλες μακροοικονομικές ανισορροπίες ή οι αναπόφευκτες αντιστάσεις στην εξυγίανση του κράτους, που προκαλούν αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις στην Τουρκία. Επίσης, η Τουρκία πρέπει ακόμη να κάνει πολλά για να προσαρμόσει το προστατευτικό της καθεστώς στο κοινοτικό σύστημα. Ωστόσο, η εκβιομηχάνιση έχει προχωρήσει πολύ στην Τουρκία την τελευταία δεκαετία και παρά το γεγονός ότι κυριαρχούν ακόμη οι παραδοσιακοί τομείς, έχει αναδυθεί μια νέα επιχειρηματική τάξη και η Τουρκία έπαψε να είναι μια κατ εξοχήν γεωργική χώρα και μετατράπηκε σε μια εκβιομηχανιζόμενη χώρα που σταδιακά αναπτύσσει τον τομέα των υπηρεσιών. Όσον αφορά τις οικονομικές σχέσεις της χώρας μας με τη Τουρκία, αν και έχουν βελτιωθεί κατά την τελευταία πενταετία, τα πολιτικά προβλήματα μεταξύ των δύο χωρών λειτούργησαν πάντοτε ως ανασχετικός παράγοντας για την ανάπτυξη των εν λόγω σχέσεων. Παρά το ενδιαφέρον πολλών επιχειρήσεων για διασυνοριακή συνεργασία, ορισμένοι αναλυτές παρουσιάζονται επιφυλακτικοί ενώ υπάρχουν και αρκετοί που υποστηρίζουν ένθερμα την πραγματοποίηση επενδύσεων σε τομείς όπως η τουριστική βιομηχανία ή η βιομηχανία τροφίμων. Η πραγματικότητα είναι πάντως ότι η Ελλάδα μπορεί να συμβάλλει ποικιλοτρόπως στην ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνοντας την εμπορική και επενδυτική της παρουσία σ αυτήν και προωθώντας την περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμικού πλαισίου που θα στήριζε τόσο τις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών όσο και την προσέγγιση των δύο λαών. Λέξεις κλειδιά: Τουρκο ελληνικό Επιχειρηματικό Συμβούλιο Ελληνο τουρκικό και Τουρκο ελληνικό Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Συμβούλιο Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας (ΣΕΤΕΣ) Διμερείς εμπορικές και οικονομικές σχέσεις Επενδυτικά σχέδια Ελλάδας Τουρκίας Ένταξη Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση 3

4 SOMMAIRE La Turquie est un pays d'extension de millions de km carrées, avec une population de 64,4 millions d' habitants. L' économie de la Turquie (mixte avec un secteur public dominant) donne l'image d'une économie problématique avec des carences structurelles, lesquelles étaient amplifiées par des conséquences des coups des tremblements de terre du mois d'août et du Septembre La tension politique entre la Grèce et la Turquie a été un obstacle important en ce qui concerne le développement des relations économiques entre les deux pays. Malgré que les années `90 soient caractérisées par une augmentation du volume du commerce avec la Turquie,elles sont aussi caractérisées par un climat politique défavorable, à cause duquel il n'était pas possible de mettre en valeur les possibilités qu a offert la création de l' Union Douanière de la Turquie avec l' U.E. dès le Un obstacle important au développement des relations économiques bilatérales consiste la manque du cadre institutionnel qui pourrait aider ces relations. Des accords fondamentaux relatifs à la protection mutuelle des investissements et à la fuite de la taxation double, n' étaient pas signés. Malgré les problèmes au niveau des relations politiques et les difficultés au niveau conventionnel, des milieux des affaires dans les deux pays considéraient que les contacts entreprenants entre la Grèce et la Turquie devraient s'intensifier, en considérant en plus que le développement des relations économiques bilatérales pourrait fonctionner comme une démarche importante pour que les deux peuples se rapprochent. MINI-GLOSSAIRE FRANCO-HELLENIQUE Union Douanière τελωνειακή ένωση cadre institutionnel θεσμικό πλαίσιο économie mixte μικτή οικονομία privatisation ιδιωτικοποίηση reprise ανάκαμψη entreprise publique δημόσια εταιρία subvention επιδότηση/ επιχορήγηση déficit budgétaire έλλειμμα του προϋπολογισμού primes agricoles γεωργικές επιδοτήσεις afflux des capitaux εισροή κεφαλαίων 4

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ανά χείρας μελέτη πραγματοποιήθηκε σε μία εποχή όπου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά από μία περίοδο εναλλαγής φάσεων αισιοδοξίας και αμοιβαίας δυσπιστίας, διαφαίνονται κάποια σημάδια ενδυνάμωσης των εν λόγω σχέσεων καθώς και θεμελίωσης εκείνων των απαραίτητων στοιχείων προκειμένου να επιτευχθεί σταδιακά η προσέγγιση μεταξύ των δύο χωρών. Οι τάσεις αυτές υποστηρίζονται τόσο από το διεθνές όσο και το ευρωπαϊκό περιβάλλον. Πρωταρχικός στόχος αυτής της εργασίας είναι να αποτελέσει ένα σύντομο βοήθημα στη διερεύνηση του νευραλγικού χώρου που καλύπτει τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Αν και είναι δύσκολο να γίνουν ακριβείς προβλέψεις για τη μελλοντική πορεία των σχέσεων των δύο χωρών, κυρίως λόγω της φύσης των ελληνοτουρκικών διαφορών σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, η εργασία έγινε στη βάση της υπόθεσης ότι θα υπάρξει περαιτέρω εξομάλυνση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η αποδοχή της Τουρκίας ως υποψήφιου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η σαφής βούληση των μεγάλων δυνάμεων και ιδίως των ΗΠΑ να στηρίξουν οικονομικά την Τουρκία τόσο όσο και να αναζητηθούν τρόποι διευθέτησης των ελληνοτουρκικών διαφορών και η προφανής αλλαγή στάσης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια είναι μερικοί από τους λόγους που συνηγορούν υπέρ αυτής της υπόθεσης. Στο πλαίσιο αυτό, προσωπική εκτίμηση της συγγραφέως είναι ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές για την εξέλιξη της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Η δημιουργία μικτών επιχειρήσεων, η συνεργασία στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό, οι εμπορικές ανταλλαγές, η ίδρυση Ελληνοτουρκικού και Τουρκοελληνικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου καθώς και του Συμβουλίου Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας δεν αποτελούν παρά ελάχιστα παραδείγματα μεταξύ αυτών που αναφέρονται στα αντίστοιχα κεφάλαια όπου αναλύονται διεξοδικά οι προοπτικές σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας. Οι οικονομικές σχέσεις των δύο κρατών, οι διμερείς εμπορικές συναλλαγές, οι επενδυτικές ευκαιρίες, οι τομείς μελλοντικής συνεργασίας και οι προοπτικές που διανοίγονται εντός του διεθνοποιημένου οικονομικού περιβάλλοντος, αποτελούν το βασικό θεματικό άξονα γύρω από τον οποίο κινείται η παρούσα μελέτη. Υπό αυτό το πρίσμα, η δομή της εργασίας έχει ως εξής: στα επόμενα δύο κεφάλαια παρουσιάζονται οι οικονομικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα στη 5

6 γείτονα χώρα, τα βασικά χαρακτηριστικά και τα κύρια οικονομικά μεγέθη της τουρκικής οικονομίας. Αυτό γίνεται γατί κρίνεται αδύνατο να αναλυθεί ουσιαστικά η πορεία και η δυναμική που μπορεί να αναπτύξει η ελληνοτουρκική συνεργασία αν δε δοθεί προηγουμένως με σαφή τρόπο η εικόνα που παρουσιάζει η οικονομία της γείτονας σήμερα. Πρέπει να είναι κατανοητό ότι η τελευταία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις οικονομικές συνθήκες υπό τις οποίες αναπτύσσεται η τουρκική οικονομία, τις πιθανές οικονομικές κρίσεις, την πολιτική σταθερότητα αλλά και το κλίμα που επικρατεί στις οικονομικές σχέσεις της Τουρκίας με άλλες χώρες. Στο τρίτο λοιπόν και τέταρτο κεφάλαιο αντίστοιχα γίνεται λεπτομερή αναφορά στα δεδομένα της τουρκικής οικονομίας και στο σημερινό πλέγμα των διεθνών οικονομικών σχέσεων της Τουρκίας προκειμένου να κατανοήσει πλήρως ο αναγνώστης τις δομές της οικονομίας της τόσο σε εθνικό όσο και διεθνές επίπεδο. Στη συνέχεια κρίθηκε σκόπιμο να γίνει μία αποτίμηση των ελληνοτουρκικών οικονομικών σχέσεων κατά την τελευταία πενταετία έτσι ώστε να είναι γνωστή η πρόσφατη πορεία τους και να είναι ευκολότερη η σύνδεση με τις τρέχουσες εξελίξεις στα μετέπειτα κεφάλαια. Η ελληνοτουρκική συνεργασία εξαρτάται και από δύο ακόμη συναφείς παράγοντες: τις εξελίξεις στο χώρο της άμυνας και των στρατιωτικών δαπανών αφενός και την πορεία της ενσωμάτωσης της τουρκικής οικονομίας από την ευρωπαϊκή. Κατ αυτόν τον τρόπο το έκτο κεφάλαιο φωτίζει τις σχέσεις άμυνας οικονομίας και ανάπτυξης των δύο χωρών. Είναι γνωστή η διάθεση σημαντικών πόρων που γίνεται στην άμυνα και από τα δύο κράτη λόγω της ευαίσθητης ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Στο επόμενο κεφάλαιο ανιχνεύεται η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, η επίμονη βούληση της να καταστεί ισότιμο μέλος της ευρωπαϊκής κοινότητας αλλά και τα εμπόδια που ορθώνονται στις «ευρωπαϊκές» φιλοδοξίες της. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί ότι και στις δύο περιπτώσεις, της αμοιβαίας μείωσης δηλαδή από τη μία πλευρά των αμυντικών δαπανών και του βαθμιαίου εξευρωπαϊσμού της Τουρκίας από την άλλη, αυτομάτως μειώνονται οι πάσης φύσης πολιτικοί και επιχειρηματικοί κίνδυνοι που ελλοχεύουν στις σχέσεις των δύο χωρών και ενδυναμώνονται οι οικονομικοί δεσμοί τους. Μετά την εμβάθυνση σε όλα τα ανωτέρω οικονομικά δεδομένα και την παρουσίαση των ουσιαστικών πτυχών της τουρκικής οικονομίας, φτάνουμε στο προτελευταίο κεφάλαιο που είναι και το εκτενέστερο της εργασίας. Αυτό αναφέρεται στο θεματικό άξονα της εργασίας όπως παρουσιάστηκε παραπάνω, δηλαδή τις διμερείς εμπορικές σχέσεις και τις πραγματικές προοπτικές συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και 6

7 Τουρκίας με λεπτομερή τρόπο. Η παρούσα μελέτη κλείνει με την εξαγωγή ορισμένων συμπερασμάτων ως προς τις μελλοντικές τάσεις στο πεδίο των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών. Γίνονται δε κάποιες προτάσεις που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διεύρυνση της επιχειρηματικής συνεργασίας και των διμερών εμπορικών σχέσεων. Στο κείμενο γίνεται συχνά χρήση πινάκων και ορισμένων απλών διαγραμμάτων. Στοιχειώδης εξοικείωση του αναγνώστη με την απεικόνιση των ποσοτικών μεγεθών θα τον βοηθήσει στην ολοκληρωμένη κατανόηση των θεμάτων που αναπτύσσονται. Σημαντικό μέρος των πληροφοριών για τη συγγραφή της εργασίας προήλθε από το αρχείο της Γενικής Γραμματείας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων όταν αυτή ήταν ακόμη στο Υ.ΠΕ.ΘΟ και του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων του Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη καθώς και μετά από συστηματική αποδελτίωση άρθρων για την πορεία των ελληνοτουρκικών οικονομικών σχέσεων, κυρίως από τον ελληνικό οικονομικό τύπο κατά τη διάρκεια του Στην προπαρασκευή της εργασίας έλαβα πολύτιμη βοήθεια από τον κύριο επιβλέποντα καθηγητή της εργασίας, τον κ.παν. Λιαργκόβα, τον οποίο επιθυμώ να ευχαριστήσω. Α.Π. Μάιος

8 Α. ΕΙΣΑΓΩΓH Η στρατηγική θέση της Τουρκίας, μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, η οποία απέκτησε μεγαλύτερο ειδικό βάρος μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες της οικονομίας της, την καθιστούν έναν σημαντικό εταίρο στο πλέγμα των διεθνών σχέσεων και κατ επέκταση στο φάσμα των διεθνών οικονομικών σχέσεων 1. Από τις αρχές της δεκαετίας του 80, η Τουρκία έκανε σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της φιλελευθεροποίησης της αγοράς της και της ένταξής της στο παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι 2. Οι πιο σημαντικές αλλαγές που έγιναν στην οικονομική δραστηριότητα της χώρας ήταν η εφαρμογή εκτεταμένου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων στους βασικούς τομείς της οικονομίας, η καθιέρωση μιας πιο ελεύθερης πολιτικής συναλλαγματικών ισοτιμιών, αλλαγές της πολιτικής ενισχύσεων του αγροτικού τομέα, η απλοποίηση των εισαγωγικών διαδικασιών, κίνητρα για αύξηση εξαγωγών, πολιτική προσέλκυσης ξένων επενδύσεων με καθιέρωση κινήτρων, η ίδρυση βιομηχανικών ζωνών ελευθέρου εμπορίου και η αποκέντρωση κυβερνητικών δραστηριοτήτων 3. Ιστορικά, ο αγροτικός τομέας ήταν αυτός που απασχολούσε το μεγαλύτερο μέρος του ενεργού πληθυσμού και συνέβαλε ιδιαίτερα στη διαμόρφωση του ΑΕΠ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια τα μερίδια του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα της οικονομίας έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το μερίδιο των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων στις συνολικές εξαγωγές της χώρας έχει μειωθεί από 57% (1980) στο 10% περίπου (2000), ενώ το αντίστοιχο μερίδιο των βιομηχανικών προϊόντων έχει αυξηθεί από 36% σε 88%. Επίσης, έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της ιδιωτικοποίησης επιχειρήσεων του δημοσίου τομέα. Το κράτος έχει αποσυρθεί από πολλές εταιρίες της βιομηχανίας στις οποίες συμμετείχε, όπως εταιρίες επεξεργασίας 1 Πρόσφατα λέχθηκε, ότι η Τουρκία μπορεί να παίξει πόλο γέφυρας ανάμεσα στην Ευρώπη και τον ισλαμικό κόσμο που εκτείνεται σε ολόκληρη τη νότια και μεγάλο τμήμα της Ανατολικής Ηπείρου. Βλέπε το αφιέρωμα «The future of Europe» του The Economist, 23 October Για μια συνολική άποψη της εξέλιξης της Τουρκίας την τελευταία δεκαετία, βλ. Βερέμη, Θάνου (επιμ.), Η Τουρκία σήμερα: Πολιτική, κοινωνία, οικονομικά, εξωτερική πολιτική, θρησκεία, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, Πηγή: Έκθεση έτους 2000 για την τουρκική οικονομία, Γραφείο Ο.Ε.Υ στην Κωνσταντινούπολη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Τουρκία. 8

9 τροφίμων, παραγωγής τσιμέντων καθώς και από τους τομείς του τουρισμού, της υφαντουργίας και της ξυλείας. Η πολιτική επενδυτικών κινήτρων που καθιερώθηκε είχε ως αποτέλεσμα την προσέλκυση αρκετών ξένων εταιριών και την εισροή αμέσων ξένων κεφαλαίων περί το 1 δις $ ετησίως, ενώ η τουριστική πολιτική που εφαρμόσθηκε είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν σημαντικά τα έσοδα από τον τουρισμό και να φθάσουν περίπου τα 5$ δις το1999. Παρά το γεγονός όμως, ότι ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ, λόγω ακριβώς αυτών των αλλαγών, είναι εντυπωσιακός (μέση ετήσια αύξηση περίπου 5%) 4, η τουρκική οικονομία αντιμετωπίζει ακόμη σοβαρότατα διαρθρωτικά προβλήματα όπως υψηλό πληθωρισμό, υψηλό εξωτερικό χρέος, υψηλά επιτόκια και ένα ανεπαρκές φορολογικό σύστημα. Εξάλλου, η παρέμβαση του κράτους, που παραμένει σημαντική σε πολλά επίπεδα, δεν έχει αφήσει το σύστημα της ελεύθερης οικονομίας να λειτουργήσει ορθολογικά. Αρκετοί τομείς της οικονομίας, όπως ο τραπεζικός, η παροχή των βασικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών ή ο αγροτικός τομέας, ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από το κράτος, με αποτέλεσμα την συνεχή συσσώρευση δημοσίων ελλειμμάτων. Οι προσπάθειες για ιδιωτικοποιήσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια, τα λιπάσματα, η βαριά βιομηχανία (καύσιμα, χαλυβουργία, κ.λ.π.) και οι μεταφορές δεν έχουν ακόμη ευδοκιμήσει και συνεπώς εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τις προσπάθειες επιτάχυνσης της οικονομικής ανάπτυξης και να επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά μεγέθη. Η κρατική παρέμβαση επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους, όπως η απευθείας επιδότηση της αγροτικής παραγωγής, το προστατευτικό δασμολογικό καθεστώς της πρωτογενούς παραγωγής και αρκετά συχνά και του τομέα των τροφίμων, οι ενισχύσεις προς την βιομηχανία είτε απευθείας είτε μέσω του κρατικά ελεγχόμενου τραπεζικού συστήματος. Η ηγεσία της χώρας καλείται να αποδείξει προς την διεθνή κοινότητα και ιδίως προς τους διεθνείς οργανισμούς από τους οποίους λαμβάνει συνεχώς οικονομική βοήθεια (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Παγκόσμια Τράπεζα) ότι είναι ικανή να δώσει αξιόπιστες λύσεις στα τεράστια προβλήματα που ταλανίζουν την χώρα, χωρίς ωστόσο να προκαλέσει κοινωνική αναταραχή που θα την οδηγήσει σε επικίνδυνα μονοπάτια. Η 4 Πηγή: Έκθεση για την ανασκόπηση της τουρκικής οικονομίας, Ιούλιος 2000,Γραφείο Ο.Ε.Υ στην Κωνσταντινούπολη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Τουρκία. 9

10 προσπάθεια αυτή δυσχεραίνεται από τα τεράστια πάγια προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκία, όπως ο μεγάλος ακόμα αγροτικός τομέας, το χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα, η πολύ μεγάλη ανισοκατανομή του εισοδήματος, η μη ισόρροπη γεωγραφική ανάπτυξη της χώρας, ο υπερπληθωρισμός και τα υψηλά επιτόκια, η ταχεία υποτίμηση της τουρκικής λίρας, το υψηλό έλλειμμα του προϋπολογισμού, η διόγκωση του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και η ταχεία διόγκωση του δημοσίου χρέους 5. Η τουρκική οικονομία μπορεί να θεωρηθεί ότι διανύει σήμερα την πιο δύσκολη μεταβατική φάση της σύγχρονης ιστορίας της. Οι λύσεις που θα δοθούν στο οικονομικό πεδίο, θα επηρεάσουν τη μελλοντική της σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Η έως τώρα προσέγγιση μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας έχει αποφέρει ορισμένα αποτελέσματα, όπως την Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσης η οποία όμως προς το παρόν καλύπτει μόνο τα βιομηχανικά προϊόντα και προβλέπει τη δυνατότητα της Τουρκίας να διατηρεί ένα καθεστώς προστασίας, κυρίως για τον αγροτικό τομέα. Ωστόσο, η Τουρκία αυθαίρετα εντάσσει στα αγροτικά και άλλα προϊόντα, όπως τα μεταποιημένα αγροτικά προϊόντα και τα τρόφιμα, με πρακτική συνέπεια την σχεδόν καθολική απουσία τροφίμων μη τουρκικής προέλευσης στην τουρκική αγορά. Η Τουρκία, όπως και οι λοιπές υποψήφιες για ένταξη στην Ε.Ε. χώρες, πρέπει να εκπληρώσουν τα κριτήρια, πολιτικά και οικονομικά, που αποφασίσθηκαν στις Συνόδους Κορυφής της Κοπεγχάγης και του Ελσίνκι 6. Τα κριτήρια αυτά διακρίνονται ως εξής : 1) Πολιτικά. (λειτουργία του πολιτεύματος, ανθρώπινα δικαιώματα, σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, κουρδικό ζήτημα, κ.α.). Σε αυτό το επίπεδο υπάρχει μεταξύ άλλων το ακανθώδες ζήτημα της θέσης του στρατού στο πολιτικό οικοδόμημα και της άμεσης συμμετοχής του στην διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων, που δεν συναντάται στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. 2) Οικονομικά. Αφορούν στην επίτευξη των κριτηρίων της Συνθήκης του Μάστριχτ. Ωστόσο, η επίτευξή τους στην ουσία συνεπάγεται την μείωση της παρέμβασης του κράτους στα οικονομικά δρώμενα. 3) Προσαρμογή της τουρκικής νομοθεσίας στο κοινοτικό κεκτημένο (acquis communautaire) και ο γενικότερος εκσυγχρονισμός του νομικού συστήματος. Η 5 Βλ. Έκθεση Ανασκόπησης για το έτος 1999 της τουρκικής οικονομίας, Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. 6 Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι: Συμπεράσματα της Προεδρίας, Δεκεμβρίου

11 σημασία αυτού του τομέα συνήθως παραγνωρίζεται, ωστόσο παρουσιάζει τεράστιες δυσκολίες για την Τουρκία γιατί στους περισσότερους τομείς της νομοθεσίας η προσαρμογή δεν έχει αρχίσει ακόμη. Η συμπλήρωση πενταετίας από την υπογραφή της συμφωνίας Τελωνειακής ένωσης Ε.Ε.- Τουρκίας βρίσκει στο εσωτερικό της πολλούς ένθερμους υποστηρικτές της τουρκικής ένταξης, κυρίως από τους επιχειρηματικούς κύκλους της χώρας. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που βάσει της έως τώρα εμπειρίας θεωρούν ότι η τουρκική πλευρά έχει ζημιωθεί. Οι κυριότερες αιτιάσεις τις οποίες προβάλλουν εστιάζονται κατά βάσει στην αύξηση των εν γένει εισαγωγών από την Ε.Ε., και σε ορισμένα προβλήματα που παρατηρούνται στις εξαγωγές κάποιων τουρκικών προϊόντων, όπως ακατέργαστα υφάσματα ή σιδηροχάλυβας, τα οποία είτε δεν πληρούν τα υγειονομικά κριτήρια της Ε.Ε. είτε πωλούνται σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής επισύροντας έτσι την επιβολή δασμών antidumping από την Ε.Ε 7. Δεδομένης της χαμηλότερης ανταγωνιστικότητας της τουρκικής βιομηχανίας σε σχέση με αυτήν της Ε.Ε., πολλοί διερωτώνται κατά πόσον η τουρκική βιομηχανία θα μπορέσει να αντέξει στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό, εάν αρθεί πλήρως το καθεστώς προστασίας του οποίου σήμερα απολαμβάνει. Από αρκετές απόψεις, η κατάσταση της τουρκικής βιομηχανίας σήμερα προσομοιάζει προς αυτήν της ελληνικής οικονομίας τα χρόνια πριν από την πλήρη ένταξη της χώρας μας στην τότε Ε.Ο.Κ., με τη διαφορά βεβαίως ότι η χώρα μας δεν αντιμετώπιζε τόσο οξεία πολιτικά και οικονομικά προβλήματα στο εσωτερικό της. Η πολιτική ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποτέλεσε σημαντικό εμπόδιο στην ανάπτυξη των ελληνο-τουρκικών οικονομικών σχέσεων. Η δεκαετία του 90 παρόλο που χαρακτηρίζεται από αύξηση του όγκου του εμπορίου με την Τουρκία, χαρακτηρίζεται επίσης από δυσμενές πολιτικό κλίμα, εξαιτίας του οποίου δεν έγινε δυνατό ν αξιοποιηθούν σε μεγάλο βαθμό οι δυνατότητες που προσέφερε η δημιουργία της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την Ε.Ε. από την Σημαντικό εμπόδιο στην ανάπτυξη των διμερών οικονομικών σχέσεων αποτελεί η έλλειψη του θεσμικού πλαισίου το οποίο θα βοηθούσε τις εν λόγω σχέσεις. Βασικές συμφωνίες σχετικές με την αμοιβαία προστασία των επενδύσεων και την αποφυγή της διπλής φορολογίας, δεν έχουν υπογραφεί ακόμη. 7 Δασμός αντιντάμπιγκ, εξισωτικός δασμός. Ειδικός δασμός για την παρεμπόδιση του dumping, δηλ. της εισαγωγής εμπορευμάτων με τιμές μικρότερες από τις επικρατούσες στη διεθνή αγορά ή από τις τιμές που ισχύουν στην αγορά της χώρας προέλευσης. Βλ. Λεξικόν οικονομικών όρων, Ι. Χρυσοβιτσιώτη Ι. Σταυρακόπουλου, Αθήνα,

12 Παρόλα τα προβλήματα σε επίπεδο πολιτικών σχέσεων και τις δυσχέρειες στο επίπεδο του συμβατικού πλαισίου, επιχειρηματικοί κύκλοι και στις δύο χώρες θεωρούν πως θα έπρεπε να ενταθούν οι επιχειρηματικές επαφές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, θεωρώντας επίσης ότι η ανάπτυξη των διμερών οικονομικών σχέσεων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα σημαντικό βήμα επαφής μεταξύ των δύο λαών. Οι εμπορικές σχέσεις Ελλάδας Τουρκίας παρουσιάζουν μια σταδιακή βελτίωση κατά την τελευταία πενταετία, ιδιαίτερα μετά τους σεισμούς του 1999 στο Μαρμαρά και την Αθήνα. Εξακολουθούν, όμως, να επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές εξελίξεις ανάμεσα στις δύο χώρες και δεν εμπνέουν ασφάλεια στους επιχειρηματίες και των δύο χωρών. Η Ελλάδα δραστηριοποιείται εμπορικά και επενδυτικά στη Τουρκία σε πολύ μικρό βαθμό, σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες για μεγαλύτερη συνεργασία. Η Τουρκία αποτελεί μια πρώτης τάξεως αγορά για τις ελληνικές επιχειρήσεις και η Ελλάδα μπορεί να βοηθήσει με ποικίλους τρόπους τη γείτονα χώρα για την ένταξή της στην Ε.Ε 8. 8 Η βελτίωση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας θα έπρεπε να αποτελεί σταθερό στόχο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Βλ. Καζάκος, Πάνος: «Η εξομάλυνση των σχέσεων Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων- Τουρκίας και η ελληνική εξωτερική πολιτική», στον συλλογικό τόμο των Α. Αλεξανδρή-Θ. Βερέμη-Π. Καζάκου-Β. Κουφουδάκη-Χ. Ροζάκη-Γ. Τσιτσόπουλου, Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις , εκδόσεις Γνώση, Αθήνα 1988, σελ Βλ. επίσης Mansfield,E.D.-Snyder, J: «Democratization and War», στο Foreign Affairs, vol. 74, No 3 (Μάιος-Ιούνιος 1995). 12

13 Β. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. Γενικά Έκταση: Διοικητική διαίρεση: Πρωτεύουσα: εκ. τετρ. Χιλιόμετρα 80 επαρχίες Άγκυρα (3.8 εκ. κάτοικοι) Κυριότερες πόλεις: Κων/πολη 8.5, Σμύρνη 2.1, Άδανα 1.2, Μπούρσα 1.1 Πληθυσμός: (Ιούλιος 2000) ετήσια αύξηση 1,57% Εθνότητες : Τούρκοι 80%, Κούρδοι 20% Πολιτικό σύστημα: Πρόεδρος: Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία Α.SEZER ( 7 χρόνια, με απόλυτη πλειοψηφία της Βουλής) Πρωθυπουργός: Β.ECEVIT (κάθε 5 χρόνια) Θρήσκευμα: Μουσουλμάνοι 99,8% (και Σουίτες) 0,2%(Χριστιανοί, Εβραίοι) Ανακήρυξη της Δημοκρατίας: Ημέρα Εθνικής Ανεξαρτησίας: 23 Απριλίου Ημέρα Ατατούρκ: 19 Μαΐου Εθνική Εορτή: 30 Αυγούστου 13

14 π ΑΕΠ σε τρέχ.τιμές δις. δολ ΑΕΠ(κατά κεφαλή)δολ Ρυθμός μεταβολής πραγ.αεπ% ετησίως 3,3-5,0 6,5 Εξαγωγές αγαθών δις. δολ. 31,2 28,3 27,3 * Εισαγωγές αγαθών δις. δολ. 45,6 39,0 54,0 * Εμπορικό Ισοζύγιο δις. δολ. -14,4-10,7-26,6* Εμπορικό Ισοζύγιο % ΑΕΠ -7,3-5,8 - Ισοζύγιο Τρεχους. Συναλλ.δις.δολ. 1,9-1,5-10,4 Άμεσες Ξένες Επενδ. εκατ.δολ Συναλλαγματικά διαθές.δις.δολ. 19,5 23,3 20,7 Συναλλαγματικά διαθές. Μήνες εισαγ. 3,8 5,1 3,7 Δημοσιονομικό έλλειμμα %ΑΕΠ 7,1 11,8 9,3 Δημόσιο χρέος%αεπ 42,3 45,8 42,8 Δημόσιο εσωτ. Χρέος %ΑΕΠ 18,2 22,8 22,9 Εξωτερικό Χρέος δις. δολ. 97,0 102,1 106,5 Εξωτερικό χρέος% ΑΕΠ 49,0 55,5 51,4 Βραχυπρ.εξωτερικό χρέος δισεκ.δολ. 21,2 23,5 24,9 Βραχ.εξωτ.χρέος % συναλλαγμα. Διαθ. 108,7 100,9 120,3 Συν.δαπάν.εξυπηρ.εξωτ.χρέους% εξαγωγών 28,9 38,1 42,0 Συναλλαγμ.Ισοτιμία Δολλ. σε ετήσια βάση Συναλλαγμ.Ισοτιμία Ευρώ σε ετήσια βάση Δείκτες Τιμών Χρηματιστ.ISE (Ιαν.1986=1) Ανεργία % 6,3 7,3 9 Πηγή: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, Προσωρινά στοιχεία Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας. 14

15 Γ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ 1. Τρέχουσες οικονομικές εξελίξεις Η τουρκική οικονομία (μικτή με κυρίαρχο τον δημόσιο τομέα) προβάλλει σήμερα την εικόνα μιας προβληματικής οικονομίας που εξακολουθεί να ταλανίζεται από σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες τις οποίες μεγέθυναν τόσο οι επιπτώσεις από τα πλήγματα τα οποία εδέχθη ο παραγωγικός ιστός της από τους σεισμούς στην ευρύτερη περιοχή του Μαρμαρά, την πλέον βιομηχανοποιημένη και πυκνοκατοικημένη της χώρας, όσο και οι πρόσφατες οικονομικές κρίσεις. Τα κύρια αίτια της αδυναμίας της τουρκικής οικονομίας εντοπίζονται στα υπέρογκα ελλείμματα του προϋπολογισμού τα οποία προέρχονται, από το πολύ υψηλό κόστος της κοινωνικής ασφάλισης, τις επιδοτήσεις στη γεωργία, το αναποτελεσματικό σύστημα είσπραξης φόρων, την αδυναμία υλοποίησης των εξαγγελλόμενων προγραμμάτων ιδιωτικοποίησης των ζημιογόνων κρατικών επιχειρήσεων, αδυναμίες που έχουν ως αποτέλεσμα την προσφυγή στον δανεισμό για τη χρηματοδότηση του συνεχώς διευρυνόμενου ελλείμματος μεταξύ δαπανών και εσόδων με συνέπεια να αυξάνονται το κόστος εξυπηρέτησης του ήδη συσσωρευμένου χρέους και τα επιτόκια, η περιφερειακή αναπτυξιακή ανισότητα, η διπλή μετανάστευση (εσωτερική, εξωτερική), ο πληθωρισμός (68% 1999) και το εξωτερικό χρέος (60.1% επί του ΑΕΠ) 10. Η Τουρκία αφού ήδη απέτυχε στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 να ολοκληρώσει πέντε διαδοχικά σταθεροποιητικά σχέδια υποστηριζόμενα από το ΔΝΤ, τον Ιανουάριο του 2000 ξεκίνησε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο σταθεροποιητικό πρόγραμμα με στόχο την ταυτόχρονη επίτευξη αποπληθωρισμού και ταχύτερης οικονομικής ανάπτυξης. Οι σπουδαιότεροι οικονομικοί στόχοι του προγράμματος ήταν οι ακόλουθοι: -Συνέχιση της αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής. -Συγκράτηση των εισοδημάτων κάτω από το όριο του πληθωρισμού ( στόχος 25%). -Εφαρμογή νομισματικής πολιτικής και πολιτικής ισοτιμιών με σκοπό τη μείωση του πληθωρισμού και των επιτοκίων. -Μείωση ελλειμμάτων μέσω της αύξησης των εσόδων με την αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος. 10 Πηγή: Έκθεση ανασκόπησης της τουρκικής οικονομίας έτους 2001, Γενική Γραμματεία Δ.Ο.Σ, Υ.ΠΕ.ΘΟ. 15

16 -Επιτάχυνση εισροής εσόδων μέσα από την εκποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων. -Πτώση πληθωρισμού. -Πιο ομοιόμορφη κατανομή του εισοδήματος. -Μέση αύξηση ΑΕΠ 6.6% για τα επόμενα 25 χρόνια. -Επίτευξη κριτηρίων ένταξης στην Ε.Ε. Η σοβαρή δέσμευση στο συναλλαγματικό καθεστώς της διολισθαίνουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας σε συνδυασμό με την περιοριστική δημοσιονομική πολιτική οδήγησαν στη μείωση του χρόνιου πληθωρισμού, στην τόνωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στην οικονομία και στη βελτίωση των μακροοικονομικών επιδόσεων το πρώτο 10μηνο του Παρά το φιλόδοξο σταθεροποιητικό πρόγραμμα, η αστάθεια του τραπεζικού συστήματος και ορισμένες καθυστερήσεις στην υλοποίηση του προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών οδήγησαν σε σοβαρή κρίση ρευστότητας τον Νοέμβριο Οι εξελίξεις αυτές με τη μεσολάβηση της Κεντρικής Τράπεζας οδήγησαν σε μεγάλη εκροή συναλλάγματος με αποτέλεσμα τη μείωση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της ΚΤΤ από $24,5 δισ. σε $ 18 δισ. σε διάστημα δύο εβδομάδων, παρά το γεγονός ότι τα διατραπεζικά επιτόκια ξεπέρασαν το 1000% και οι αποδόσεις στη δευτερογενή αγορά ομολόγων εκτινάχτηκαν από το 35% και ξεπέρασαν το 100%. Στις 6 Δεκεμβρίου 2000 το ΔΝΤ ανακοίνωσε την απόφασή του να ενισχύσει την τουρκική οικονομία διαθέτοντας $ 7,5 δισ. στο πλαίσιο της Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης Συμπληρωματικών Διαθεσίμων, πέραν των $ 2,9 δισ. τα οποία συνδέονται με την ήδη ισχύουσα συμφωνία. Στις 28 Δεκεμβρίου η Τουρκία έλαβε το πρώτο κονδύλι $ 2,8 δισ. έναντι των δύο ανωτέρω συμφωνιών. Η καταβολή των δόσεων των SRF (Συμπληρωματικό Απόθεμα Διευκόλυνσης) για το 2001 επρόκειτο να είναι ταχύρυθμη, ενόψει της έκρυθμης κατάστασης της οικονομίας, ως εξής 11 : : USD 1,2 δις : >> 1,1 δις : >> 750 εκατ : >> 750 εκατ : >> 750 εκατ : >> 750 εκατ. 11 Πηγή: Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία 16

17 Μετά τη συμφωνία της 21 ης Δεκεμβρίου με το ΔΝΤ, η Διεθνής Τράπεζα ενέκρινε εννέα δάνεια προς την Τουρκία ύψους άνω του $1 δισ. ως μέρος ενός στρατηγικού σχεδίου γενικότερης στήριξης το οποίο ενδέχεται να φθάσει τα $ 5 δισ. ως τα μέσα του 2003 πέραν από τα $ 2 δισ. τα οποία έχουν ήδη διατεθεί σε πρόγραμμα προσαρμογής του χρηματοπιστωτικού τομέα. Στις 12 Ιανουαρίου η ΚΤΤ ανακοίνωσε ότι τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα ξεπέρασαν τα προ της κρίσης επίπεδα και έφθασαν τα $ 26,6 δισ. Νέα Επιστολή Προθέσεων υπεβλήθη από τις Τουρκικές αρχές στο ΔΝΤ και δόθηκε στη δημοσιότητα στις 22 Δεκεμβρίου περιγράφοντας τις πολιτικές που θα ακολουθηθούν στα επόμενα δύο χρόνια στα πλαίσια του σταθεροποιητικού προγράμματος. Τον Ιανουάριο του 2001 το ΔΝΤ εκτίμησε ότι το σταθεροποιητικό πρόγραμμα βρίσκεται σε καλό δρόμο, απεφάσισε την άμεση καταβολή δόσης ύψους $1,4 δις. και προέτρεψε την Τουρκία στην εφαρμογή του προγράμματος με περισσότερη συνέπεια. Από την πλευρά της η Τουρκία ανέλαβε με συμπληρωματική επιστολή καλής θέλησης που απέστειλε στο ΔΝΤ στις 30/1/2001 τις εξής δεσμεύσεις 12 : -Να ιδιωτικοποιήσει εντός διαστήματος τριών ετών την κρατική εταιρία ποτών και τσιγάρων. -Η νομισματική πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας θα έχει ως στόχο τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων αλλά και τη διατήρηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων σε επαρκή επίπεδα. Επίσης η Κεντρική Τράπεζα αναλαμβάνει να προσαρμόσει την οροφή του NDA (net domestic assets) ώστε να ελέγχεται η ρευστότητα. -Να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης των προβληματικών τραπεζών μέχρι το Σεπτέμβριο. -Να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος. Γι αυτό το σκοπό προβλέπεται η αύξηση των ΑΦΜ από 15 εκ. το 2000 σε 22,5 εκ. το Η πρόσφατη διαμάχη μεταξύ του Προέδρου SEZER και του Πρωθυπουργού ECEVIT επιδείνωσε την οικονομική κρίση στην Τουρκία, με συνέπεια την πτώση του Δείκτη στο Χρηματιστήριο κατά 30%, την αύξηση των επιτοκίων στην αγορά ρέπος στο 1112% και στη συνέχεια στο 4502% και άνοδο των κρατικών ομολόγων τα οποία ξεπέρασαν το 150%. 12 Πηγή: Πρεσβεία της Ελλάδας στην Τουρκία, Γραφείο Συμβούλου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων, Έκθεση Δραστηριότητας Α τριμήνου

18 Η ζήτηση για ξένο συνάλλαγμα εκτοξεύθηκε στα ύψη με αποτέλεσμα η Κεντρική Τράπεζα να διαθέσει στην αγορά συνάλλαγμα ύψους $4,9 δις.δολλ. Η υπερβολική ζήτηση για συνάλλαγμα, ώθησε την Κυβέρνηση να παραβιάσει την συμφωνία stand by με το ΔΝΤ, και να επιτρέψει στις 22/2 την ελεύθερη διακύμανση της τουρκικής λίρας με αποτέλεσμα την υποτίμηση του τούρκικου νομίσματος κατά 40%, έναντι του αμερικανικού δολ. και τη διαμόρφωση της ισοτιμίας σε ΤΛ=$1Δολλ..ΗΠΑ περίπου. Παράλληλα η πιστοληπτική ικανότητα της Τουρκίας επιδεινώθηκε αφού ο οίκος FITCH την υποβίβασε βαθμολογικά από την θέση ΒΒ στη Β+ με συνέπεια τη δανειοδότηση με δυσμενέστερους όρους. Υπό το φως των ανωτέρω εξελίξεων η Τουρκία θα πρέπει να αναπροσαρμόσει τους οικονομικούς δείκτες και να θέσει σε εφαρμογή ένα τολμηρότερο οικονομικό πρόγραμμα. Η υποτίμηση της τούρκικης λίρας κάνει πιο ελκυστική επενδυτικά την αγορά της Τουρκίας, ενώ αναμένεται επιδείνωση των ελληνικών εξαγωγών και του τουρισμού μας καθ όσον η τουρκική οικονομία είναι ανταγωνιστική και όχι συμπληρωματική της ελληνικής 13. Οι ξένες Τράπεζες και η Τουρκική Κυβέρνηση φαίνονται πεπεισμένες ότι το ΔΝΤ θα εξασφαλίσει τελικά στην Τουρκία το κεφάλαιο των $ 15 δις. δολ. τα οποία απαιτούνται για να αποτραπεί κάποια άμεση καταστροφή που θα έπληττε και τη Διεθνή Χρηματαγορά. Η αλλαγή του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας και η ανάθεση στον κ. Ντερβίς της οικονομικής πολιτικής διευκολύνουν αυτή την εξέλιξη αφού ο νέος Τούρκος Υπουργός απολαμβάνει της εμπιστοσύνης των τραπεζικών κύκλων της Ουάσιγκτον. Στις 19 Μαρτίου 2001 ο κ. Ντερβίς, μετά από συνεργασία με το ΔΝΤ, ανακοίνωσε τα πρώτα οικονομικά μέτρα του προγράμματός του που αφορούν κυρίως τον τραπεζικό τομέα και την επιτάχυνση των διαδικασιών ιδιωτικοποίησης των εταιρειών ΤURK TELEKOM ( τηλεπικοινωνίες), THY (αερομεταφορές), TUPRAS (πετρέλαια), ERDEMIR (χάλυβας), TEKEL( μονοπώλιο καπνού και ποτών ), TEAS (παραγωγή ηλεκτρ. ενέργειας), TEDAS ( διανομή ηλεκτρ. Ενέργειας), και των εργοστασίων ζάχαρης. 13 Βλ. Υ.ΠΕ.ΘΟ, Δ/νση Σχέσεων με χώρες ΟΟΣΑ, Ν.Αφρικής και αναπτυγμένων χωρών, Ενημερωτικό Σημείωμα για τις οικονομικές σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας,

19 2. Επενδύσεις Το νομικό καθεστώς που διέπει τις ξένες επενδύσεις στην Τουρκία αποτελείται από τις ακόλουθες κύριες νομοθετικές πράξεις: -Τον νόμο για την Προσέλκυση Ξένου Κεφαλαίου (Ν.6224 της 18 ης Ιανουαρίου 1954, δημοσιευθέντα στην Εφημ. Της Κυβ. στις ). -Το διάταγμα περί Ξένου Κεφαλαίου (Δ. υπ αριθ.95/6990, της 7 ης Ιουνίου 1995, δημοσιευθέν στις 23/7/ Communique περί του τρόπου εφαρμογής του διατάγματος περί Ξένου Κεφαλαίου. -(C 95/2 δημοσιευθέν στις ) -Διάταγμα υπ αριθ. 32 περί Προστασίας της Αξίας του Τουρκικού Νομίσματος -no. 89/14391 δημοσιευθέν στις ) -Διάταγμα περί Κρατικών Ενισχύσεων για τις Επενδύσεις (Δ94/6411 της 26 ης Δεκεμβρίου 1994, δημοσιευθέν στις , όπως τροποποιήθηκε με το Δ95/6569 της 8 ης Μαρτίου 1995). -Cοmmunique για την εφαρμογή του Δ.94/6411(C.2 δημοσιευθέν στις ). -Ν.4502/ για τη Διεθνή Διαιτησία. Οι Νόμοι αυτοί ρυθμίζουν τις εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό, οι οποίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με απόφαση της Επιτροπής για την Προστασία των Ξένων Επενδύσεων και κατόπιν έγκρισης του Υπουργικού Συμβουλίου, με την προϋπόθεση ότι η επένδυση : α) ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη και β) αφορά τομέα δραστηριότητας στον οποίο επιτρέπεται η διενέργεια επένδυσης. Ο αριθμός των επιχειρήσεων ξένου κεφαλαίου στην Τουρκία από 78 το 1980 έφθασε στις τέλος 1998 και τις τον Σεπτέμβριο του 1999, αριθμός όμως ο οποίος δε θεωρείται ικανοποιητικός για τα μεγέθη και τις ανάγκες της χώρας. Το 90% του ξένου κεφαλαίου που έχει επενδυθεί στην Τουρκία προέρχεται από τις χώρες ΟΟΣΑ, κυρίως από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι 4 πρώτες κατά σειρά χώρες όσον αφορά το μέγεθος του επενδεδυμένου κεφαλαίου είναι η Γαλλία, ΗΠΑ, Γερμανία και Ολλανδία. Η Τουρκία με τη γεωγραφική της θέση, το φθηνό εργατικό δυναμικό, τους φυσικούς πόρους, τον πληθυσμό και το δυναμικό των περιφερειακών αγορών, 19

20 προσφέρει τις κατάλληλες συνθήκες για άμεσες ξένες επενδύσεις, σε συνδυασμό με τα κίνητρα και τις εγγυήσεις που παρέχονται από την επενδυτική νομοθεσία 14. Αντίθετα και σύμφωνα με ξένους επενδυτές υπάρχουν κυρίως πέντε κύρια μεγάλα προβλήματα (εμπόδια) που αυξάνονται μέσω της εσωτερικής οικονομικής κατάστασης στην Τουρκία: πολιτική και οικονομική αστάθεια, υψηλός πληθωρισμός, γραφειοκρατία, συνεχής αλλαγή της νομοθεσίας και δυσπιστία στις πληρωμές. Οι εξαγορές εταιρειών θεωρούνται ξένες επενδύσεις και απαιτούν έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ξένων Επενδύσεων και υπόκεινται στο Διάταγμα 6990/1995 και τον Ν για την προστασία του Ανταγωνισμού. Ήδη έχει κατατεθεί Νομοσχέδιο εκσυγχρονισμού υφιστάμενου νόμου για περιορισμό γραφειοκρατίας και εγγύηση μεταφοράς κερδών ξένων επενδυτών. Πραγματικές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων εκ. $ ΗΠΑ 15 ΕΤΟΣ ΑΔΕΙΕΣ ΑΡ. ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΕΙΣΡΟΕΣ Βλ. Υ.ΠΕ.ΘΟ, Γεν. Γραμματεία Δ.Ο.Σ, Έκθεση Ανασκόπησης για το έτος 1999 της τουρκικής οικονομίας. 15 Πηγή : Στατιστική Υπηρεσία Τουρκίας 20

21 Μέσες ξένες επενδύσεις ανα χώρα σε εκ. $ ΗΠΑ Α εξαμ Υψος κεφαλ. Υψος κεφαλ. Υψος κεφακ. Υψος κεφαλ. Χώρες Ε.Ε Γερμανία Βέλγιο Δανία Γαλλία Ολλανδία Αγγλία Ιρλανδία Ιταλία Ισπανία Πορτογαλία Αυστρία Άλλες ΟΟΣΑ ΗΠΑ Ιαπωνία Ελβετία Άλλες Μ.Ανατολή Β.Αφρική ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΟΛΟ Πηγή : Στατιστική Υπηρεσία Τουρκίας 21

22 Ξένες άμεσες επενδύσεις στην Τουρκία (Foreign Direct Investment- FDI) Αντίθετα με ό,τι πιθανώς θα νόμιζε κανείς, η Τουρκία δεν προσελκύει σημαντικό όγκο ξένων κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις. Συγκριτικά, η Ελλάδα προσελκύει μεγαλύτερα ποσά. Αναλυτικά, η εισροή ξένων κεφαλαίων (FDI) στην Τουρκία (σε εκ. USD) έχει ως εξής 17 : (εκτίμηση) Σύνολο Ουσιαστικά, η εισροή ξένων κεφαλαίων άρχισε στα τέλη του 80 χάρη στα μέτρα που είχαν ληφθεί στις αρχές της δεκαετίας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Έως το 1993, άνω του 50% του συνολικού κεφαλαίου των ξένων επενδύσεων αφορούσε νέες επενδύσεις. Ωστόσο, μετά την κρίση του 1994, το ποσοστό του κεφαλαίου που κατευθυνόταν σε νέες επενδύσεις κυμαινόταν μεταξύ 5%-10%. Λίγες ήταν οι περιπτώσεις μεγάλων επενδύσεων (Honda, Hyundai, Akçansa, Ford). Ο μεγάλος όγκος των νέων επενδύσεων αφορούσε περιπτώσεις ετησίως οικογενειακών επιχειρήσεων που προέρχονταν από γειτονικές χώρες, με μικρό αντίκτυπο στο σύνολο της οικονομίας. Βάσει των στοιχείων του α δεκαμήνου 2000, η εισροή FDI στην Τουρκία ανήλθε σε 1,3 δις $, χάρις στην χορήγηση της 3 ης άδειας κινητής τηλεφωνίας και σε κάποια προγράμματα του ενεργειακού τομέα. 17 Πηγή : Turkish Treasury 22

23 Εν πάση περιπτώσει, το ύψος των FDI που προσελκύει η Τουρκία είναι κατά πολύ κατώτερο του επιπέδου των δις $ που οι Τούρκοι αρμόδιοι εκτιμούν ότι θα έπρεπε να είναι το μερίδιο της χώρας τους, λαμβάνοντας υπ όψιν τόσο τις συνολικές ροές FDI παγκοσμίως, όσο και τα ποσά που άλλες χώρες προσελκύουν συγκριτικά. Οι αιτίες της αδυναμίας της Τουρκίας να προσελκύσει μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις πρέπει να αναζητηθούν μεταξύ άλλων στην αδυναμία του πολιτικού συστήματος να δώσει βιώσιμες λύσεις στα προβλήματα της χώρας και η συνεπαγόμενη πολιτική αστάθεια, τα χρόνια προβλήματα της οικονομίας και οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις που λειτουργούν αποθαρρυντικά. Βάσει των στοιχείων που τηρούν οι τουρκικές αρχές αναφορικά με τις εγκρίσεις νέων επενδύσεων που έχουν χορηγήσει, προκύπτει ότι οι άδειες που εκδόθηκαν το 2000 αντιστοιχούν σε επενδύσεις ύψους 3,16 δις $, έναντι αδειών επενδύσεων ύψους 1,70 δις $ για το 1999 (αύξηση της τάξης του 85%). Σημειώνεται ότι τα κατωτέρω ποσά αναφέρονται σε άδειες για επενδύσεις και όχι σε επενδύσεις που υλοποιήθηκαν. Ποσά σε εκ.$ Άμεσες ξένες επενδύσεις ανά χώρα προέλευσης Άδειες ξένων άμεσων επενδύσεων Γεωγραφική κατανομή προέλευσης Άδειες άμεσων ξένων επενδύσεων Γεωγραφική κατανομή προέλευσης Ολλανδία ,8% ,7% Γερμανία % ,1% ΗΠΑ ,2% 296 9,7% Ιταλία 95 5,6% 271 8,9% Ιαπωνία 14 1% 192 6,3% ΗΒ 88 5,2% 167 5,5% 18 Ως χώρα προέλευσης αναφέρεται η χώρα στην οποία η εταιρία έχει την έδρα της (για παράδειγμα αν μια αμερικανική εταιρία επενδύσει στην Τουρκία μέσω θυγατρικής της στην Ολλανδία ως χώρα προέλευσης των κεφαλαίων φαίνεται η Ολλανδία και όχι οι ΗΠΑ). 23

24 Γαλλία 147 8,6% 38 1,2% Σύνολο Ακαθάριστες επενδύσεις Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Οργανισμού Κρατικού Σχεδιασμού (SPO) για το 2000 οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν σημαντικά κατά 14,5%, έναντι της σημαντικής επιβράδυνσης της τάξης του 4,3% για το Η άνοδος των επενδύσεων οφείλεται τόσο στην αύξηση των επενδύσεων του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού τομέα. Ακαθάριστες επενδύσεις σε σταθερές τιμές 19 (μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος) Δημόσιες επενδύσεις -3,9% 15,7% Ιδιωτικές επενδύσεις -17,8% 14% Σύνολο -14,3% 14,5% Σημειώνουμε ότι οι επενδύσεις στην κατοικία παρουσίασαν μικρή αύξηση, έναντι σημαντικής συρρίκνωσης του τομέα κατά το Με βάση τα πιστοποιητικά επενδύσεων (επενδύσεις που υπήχθησαν στις διατάξεις του τουρκικού αναπτυξιακού Νόμου), που αποτελούν προσεγγιστική μεταβλητή για την τάση των επενδύσεων, διαπιστώνεται ότι οι πάγιες επενδύσεις που σχετίζονται με την μεταποίηση παρουσιάζουν αυξητική τάση, αντίθετα με τις υπηρεσίες και τον πρωτογενή τομέα όπου παρατηρείται μια σχετική στασιμότητα. Αναμφισβήτητα, ο κλάδος που παρουσιάζει ισχυρές ανοδικές τάσεις είναι ο ενεργειακός τομέας (αύξηση της τάξης του 814%). 19 Πηγή: Οργανισμός Κρατικού Σχεδιασμού Τουρκίας 24

25 Κατασκευές 20 Υπαγωγές στον τουρκικό αναπτυξιακό Νόμο (investment certificates) Άδειες Ρυθμός μεταβολής σε σχέση χρήσης με το προηγούμενο έτος κτιρίων Αριθμός ,5 1,6 αδειών Εμβαδόν σε χιλ ,7 7,6 μ2 Αριθμός Αξία σε εκ$ Αριθμός Αξία σε εκ$ Πρωτογενής Ορυχεία Μεταποίηση Ενέργεια Υπηρεσίες Σύνολο $= ΛΤ 1$= ΛΤ 3. Απασχόληση Ως αποτέλεσμα της ανόδου της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας, ο ρυθμός απασχόλησης αυξήθηκε. Σύμφωνα με τα τελευταία προσωρινά στοιχεία της 20 πηγή IS BANK 25

26 Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας, η συνολική προσφορά εργασίας το έτος 2000 ήταν 23 εκ. άτομα και το απασχολούμενο εργατικό δυναμικό έφθασε στους 21,7 εκ εργαζόμενους. Από την συνολική απασχόληση, το 38,1 % των εργαζομένων δραστηριοποιείται στις υπηρεσίες, το 37,6% στη γεωργία, το 17,7% στη βιομηχανία και το 6,6% στις κατασκευές. Συμπεριλαμβάνοντας και τους υποαπασχολούμενους, ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε από 4 εκ. το 1999, σε 2,6 εκ. το 2000 με αποτέλεσμα ο δείκτης ανεργίας να μειωθεί από 17,6% στο 11,2%. Εξέλιξη Ανεργίας (ως ποσοστό %) Δείκτης Ανεργίας -Συνολική 6,4 6,7 7,4 5,6 -Αστική 9,4 10,3 10,4 8,1 Δείκτης υποαπασχόλησης -Συνολική 5,6 5,9 10,2 5,6 -Αστική 5,6 6,1 9,7 6,3 4. Πληθωρισμός Η επίτευξη μείωσης του επιπέδου πληθωρισμού ήταν ο κύριος στόχος της αντιπληθωριστικής πολιτικής και του σταθεροποιητικού προγράμματος της Τουρκίας για το έτος Σύμφωνα με το νέο σταθεροποιητικό πρόγραμμα (17 th stand by agreement 22 ), που άρχισε να εφαρμόζεται από τις αρχές του 2000, δόθηκε ίση έμφαση στη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική και τις διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να εφαρμοστούν για την εξυγίανση της οικονομίας 23. Και τούτο γιατί η νομισματική πολιτική από μόνη της δε θα έχει αποτέλεσμα στον περιορισμό του πληθωρισμού αν δεν εφαρμοστούν μέτρα όπως η ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων, ορθολογική κατανομή των επιδοτήσεων στον αγροτικό τομέα, αναμόρφωση του 21 Πηγή: Σ.Υ.Τ 22 Συμφωνία μεταξύ του ΔΝΤ και χώρας-μέλους για την άμεση χρησιμοποίηση των Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων σε περίπτωση ανάγκης.(άντληση χρηματικών ποσών μέχρι ορισμένου ύψους στη διάρκεια ορισμένης περιόδου) 23 Για τα κύρια αίτια του πληθωρισμού, βλ. Π. Λιαργκόβας, «Η Τουρκική οικονομία και οι προοπτικές ελληνο-τουρκικής οικονομικής συνεργασίας» στον συλλογικό τόμο των Π. Καζάκου-Παν. Λιαργκόβα-Ν. Μαριά-Κων. Μπότσιου-Κατ. Πολυχρονάκη Η Ελλάδα και το Ευρωπαϊκό Μέλλον της Τουρκίας, Αθήνα, Εκδόσεις Σιδέρης, 2001, σελ

27 συστήματος κοινωνικής ασφάλισης αλλά και αναμόρφωση του τραπεζικού συστήματος 24. Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, όμως, η νομισματική πολιτική έπαιξε μάλλον πιο δραστήριο ρόλο στοχεύοντας στην καταπολέμηση των πληθωριστικών προσδοκιών. Αντί λοιπόν η λίρα να διολίσθαινε ανάλογα με τον τρέχοντα πληθωρισμό, η λίρα υποτιμάτο ανάλογα με τον επιθυμητό στόχο για τον πληθωρισμό 25. Η πολιτική αυτή υποστηρίχθηκε και μέσω της εισοδηματικής πολιτικής αφού οι αυξήσεις στους κατώτερους μισθούς και τους μισθούς των δημόσιων υπαλλήλων ακολουθούσαν τον πληθωρισμό βάσει του τεθέντος στόχου του σταθεροποιητικού προγράμματος. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή μειώθηκε στο 39% και ο δείκτης χονδρικής στο 32%. Αν και δεν επιτεύχθηκαν οι αρχικοί στόχοι, εντούτοις τα αποτελέσματα αυτά στο μέτωπο των τιμών ήταν τα καλύτερα των τελευταίων 14 ετών. Παράγοντες που έπαιξαν αρνητικό ρόλο στην τεθείσα αντιπληθωριστική πολιτική, με αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί ο τελικός στόχος, ήταν η μείωση των επιτοκίων που με τη σειρά της οδήγησε στη μείωση των αποταμιεύσεων, την αύξηση της προσφοράς καταναλωτικών δανείων και κατά συνέπεια την αύξηση της εγχώριας ζήτησης. Ιδιαίτερα η απότομη αύξηση της εγχώριας ζήτησης είχε ως αποτέλεσμα να συμπαρασύρει προς τα πάνω τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα ενώ συγχρόνως παρατηρείτο και σημαντική αύξηση στις εισαγωγές. Η αύξηση στις τιμές στον ιδιωτικό τομέα ήταν 35,7% και 24,7% στο δημόσιο. Συγκεκριμένα, κατά τομείς ήταν 29,4% στη μεταποίηση (33,6% στον ιδιωτικό τομέα και 20% στο δημόσιο), 39,8% στη γεωργία και 37,4% στον ενεργειακό τομέα (πρόβλεψη) / /2000 Δείκτης τιμών καταναλωτή 64,9% 25% 65,2% 39% Δείκτης χονδρικής 53,1% 20% 59,7% 32,7% Βραχυπρόθεσμα επιτόκια 51,6% - 39,9% 45,6% Ρυθμός αύξησης εισαγωγών 5,2% - +14,5% Ν/Α 24 Αναλυτικά για τις απαιτούμενες διαρθρωτικές αλλαγές στην Τουρκία βλ. OECD (1996) Economic Survey, Turkey, (1996) σελ Σύμφωνα με την επιστολή καλής θέλησης (LOI) για την περίοδο 1/1/ /12/2000 η υποτίμηση της ΛΤ θα ανήρχετο στο 20%, όπως ακριβώς ήταν ο προβλεπόμενος στόχος για τον πληθωρισμό (WPI). Από 1/7/2001 θα εφαρμοστεί μια πιο ευέλικτη νομισματική πολιτική, επιτρέποντας την διακύμανση της ΛΤ σε μια ζώνη εύρους 15% από την μια άκρη της στην άλλη. Η ζώνη αυτή θα διευρύνεται κατά 15% ετησίως από το ένα άκρο της στο άλλο. 27

28 Ρυθμός αύξησης ιδ. κατανάλωσης -1,9% - +7% Ν/Α 5. Δημοσιονομική πολιτική Το σταθεροποιητικό πρόγραμμα έθεσε κριτήρια για την εξέλιξη του πρωτογενούς πλεονάσματος με ετήσιο στόχο για τον ενοποιημένο προϋπολογισμό του Δημοσίου το 3,7% του ΑΕΠ, έναντι πλεονάσματος 2% το 1999 (ο ενοποιημένος προϋπολογισμός υπό την ευρεία έννοιά του που περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό της κεντρικής κυβέρνησης, τα συμπληρωματικά χρηματοδοτικά ταμεία, τις κρατικές επιχειρήσεις, τα ταμεία κοινωνικής ασφάλειας, τα ταμεία ανεργίας και τις λειτουργικές ζημίες των κρατικών τραπεζών(duty losses)). Με βάση τα απολογιστικά στοιχεία, ο παραπάνω στόχος υπερεπιτεύχθηκε και έφθασε στο 6% και τούτο κυρίως λόγω των καλών επιδόσεων του προϋπολογισμού της κεντρικής κυβέρνησης, του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης και αυστηρών ελέγχων των τρεχουσών και μελλοντικών δαπανών των επενδύσεων. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού ως ποσοστό επί του ΑΕΠ μειώθηκε από το 11,7% που ήταν το 1999, στο 10,2% το (πραγματοποίηση) (στόχος) (πραγματοποίηση) Πρωτογενές πλεόνασμα 2% 3,7% 6% ενοποιημένου Προϋπολογισμού (%ΑΕΠ) Έλλειμμα Προϋπολογισμού (% επί του ΑΕΠ) -11,7% Μικρότερο των τρις ΛΤ -10,2% Σημείωση : Δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες σχετικές με το σεισμό, της τάξης του 1,5% επί του ΑΕΠ. Από την άλλη πλευρά, τα ελλείμματα των δημοσίων επιχειρήσεων εκτοξεύτηκαν στα ύψη λόγω των αυξημένων τιμών των καυσίμων και του εργατικού κόστους επιβαρύνοντας έτσι το σκέλος των δαπανών, ενώ οι επιδόσεις των συμπληρωματικών, προς τον Προϋπολογισμό, ταμείων ενισχύθηκαν κυρίως λόγω των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις. Έσοδα Το 2000 τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν σημαντικά κατά 79,1% για το 2000 έναντι αύξησης 60,4% του προηγούμενου έτους. Προς τα τέλη Οκτωβρίου του 2000 η 26 Πηγή Turkish Treasury 28

29 Κυβέρνηση πήρε επιπλέον φορολογικά μέτρα (αύξηση ΦΠΑ από 24% σε 40% για ορισμένες κατηγορίες αυτοκινήτων καθώς και αύξηση των επιβαρύνσεων για τα καταναλωτικά δάνεια) ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τα έσοδα. Δαπάνες Σε σύγκριση με τα έσοδα, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 66% που οφείλεται κυρίως στο ότι οι αυξήσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων περιορίσθηκαν στο 29,1% συνολικά και οι δαπάνες στις μεταβιβάσεις (εκτός τόκων) περιορίσθηκαν επίσης λόγω της μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Αν και οι πρωτογενείς δαπάνες (ως ποσοστό του ΑΕΠ) είναι μικρές, το μέγεθος των δαπανών για τόκους ως ποσοστό του συνόλου των δαπανών του προϋπολογισμού αυξήθηκε σημαντικά και από 38,1% το 1999 έφθασε στο 43,8% το Ενώ οι αρχικοί στόχοι εκτέλεσης του ενοποιημένου προϋπολογισμού της κεντρικής κυβέρνησης επιτεύχθηκαν, εντούτοις οι κακές επιδόσεις ορισμένων δημοσίων επιχειρήσεων δημιουργούσαν κινδύνους για το σύνολο προϋπολογισμού του δημοσίου που για τα επόμενα έτη μπορεί να είναι σοβαρότερο. Οι υψηλές τιμές των υγρών καυσίμων έφεραν γενικά σε σύγκρουση τη δημοσιονομική πολιτική με το αντιπληθωριστικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με το 3ετές σταθεροποιητικό πρόγραμμα οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων δεν πρέπει να υπερβαίνουν τον ετήσιο στόχο για τον πληθωρισμό. Στην περίπτωση αυτή οι κρατικές επιχειρήσεις αναγκαστικά δεν μπορούν να μετακυλίσουν την αύξηση του κόστους στις τιμές πώλησης με αποτέλεσμα να συσσωρεύσουν ζημίες οι οποίες μετατίθενται στις δαπάνες του Προϋπολογισμού. Κατά συνέπεια, πρέπει να εφαρμοσθεί πολιτική αναδιάρθρωσης των δημοσίων επιχειρήσεων για να εξαλειφθεί ο παραπάνω κίνδυνος. Δημόσιο χρέος Το δεύτερο σημείο ήταν η εξέλιξη του δημοσίου χρέους. Το σταθεροποιητικό πρόγραμμα έπαιξε θετικό ρόλο στο μέτρο που οι κεφαλαιαγορές (διεθνής και εγχώρια) αντέδρασαν θετικά με αποτέλεσμα το επιτόκιο δανεισμού των ομολόγων να σημειώσει δραστική πτώση. Το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων συνέβαλε στην ενίσχυση των μη φορολογικών εσόδων κατά 3,5 δις $ έναντι προβλεπόμενου στόχου 7,6δις $ για το Η απόκλιση από τον προβλεπόμενο στόχο ήταν και ένας από τους βασικούς λόγους της σημαντικής αύξησης του δημοσίου χρέους για το Βλ. Έκθεση έτους 2000 για την τουρκική οικονομία, Γραφείο Ο.Ε.Υ στην Κωνσταντινούπολη, Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Τουρκία. 29

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική Στατιστική Αρχή, Τράπεζα της Ελλάδος 1 Πίνακας μεγεθών Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ Με ποιο τρόπο προστατεύεται η κύρια κατοικία από τους πλειστηριασμούς 18 Ιανουαρίου 2014 1 Στοιχεία για το δανεισμό των νοικοκυριών Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο Ευκαιρίες και Προβληματισμοί για Επενδύσεις Γεώργιος Σ. Μαυραγάνης LL.M., Ph.D. (UCL) Δικηγόρος πρώην Υφυπουργός Οικονομικών 1 ΑΕΠ 0,8% το 2014, 0,8% στο

Διαβάστε περισσότερα

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος)

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) Καζαμπλάνκα 5 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΑΝ ΑΕ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ/ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΕΤΕΑΝ ΑΕ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ/ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΤΕΑΝ ΑΕ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ/ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Η Διοίκηση της ΕΤΕΑΝ ΑΕ επειδή προέβλεψε την τραπεζική πιστωτική ασφυξία και ακρίβεια στην ελληνική αγορά δημιούργησε κατάλληλα Εγγυοδοτικά προϊόντα και Ταμεία Χαρτοφυλακίου

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα